Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 859/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5  ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIEA

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...], znak: [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1993 r., stwierdzającej nabycie przez Miasto P. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obręb [...],[...], jako działka nr [...].

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006 r. Rektor Uniwersytetu [...] w P. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1993 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. We wniosku wskazano, że Uniwersytet nabył od osoby fizycznej w 1921 r. przedmiotową nieruchomość i został wpisany jako właściciel do księgi wieczystej.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] czerwca 2008 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 1993 r.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił Prezydent Miasta P. wskazując na naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 156 § 2 k.p.a. Prezydent podniósł, iż w sprawie zachodzą nieodwracalne skutki prawne w stosunku do skomunalizowanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], bowiem ustanowiono na niej użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich. Zarzucił też, że decyzja komunalizacyjna godzi w interes prawny właścicieli lokali, bowiem organ nie poinformował ich o toczącym się postępowaniu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji z [...] czerwca 2008 r. i wskazał, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa przez Wojewodę, który skomunalizował wymienioną nieruchomość, która według stanu prawnego na dzień 27 maja 1990 r. nie była własnością Skarbu Państwa. Stało się to za sprawą wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzji z dnia [...] czerwca 1998 r., w której stwierdzono, że w części dotyczącej lokali nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] przy ul. [...] oraz lokalu nr [...] przy u. [...] decyzja z [...] lipca 1976 r. (będąca podstawą uznania, że tytuł własności nieruchomości przysługiwał Skarbowi Państwa) została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzono jej nieważność.

W wyniku złożonej przez Gminę Miasto P. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1192/09 uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...] oraz decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], wskazując, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 28 i art. 156 § 2 kpa gdyż organ nie ustalił bezspornie, czy Uniwersytet [...] w P. był właścicielem spornej nieruchomości, oraz czy decyzja komunalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji Wojewody [...]. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Minister wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Wojewoda [...] uznał, że Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości na podstawie decyzji Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...] lipca 1976 r., Nr [...], wygaszającej prawo użytkowania przez Uniwersytet [...] nieruchomości położonej w P. przy zbiegu ul. [...] i [...]. Tymczasem z nadesłanego przez Sąd Rejonowy w P. zaświadczenia z zamkniętej księgi wieczystej [...], k. [...] wynika, że do roku 1921 właścicielem parceli nr [...] (obecnie działek nr [...],[...],[...]) był Uniwersytet [...] – obecnie Uniwersytet [...] w P. Jednocześnie Minister stwierdził, że powyższa decyzja Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w P., wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1931 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 22, poz. 159), wygaszała jedynie prawo użytkowania nieruchomości, a zatem nie mogła stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa na jej mocy nabył prawo własności działki nr [...], a tym samym, do uznania, że na dzień 27 maja 1990 r. działka ta stanowiła mienie ogólnonarodowe. Wobec powyższego Minister uznał, że Wojewoda [...] błędnie ustalił stan prawny nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., a nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego w tym zakresie w sposób rażący naruszył art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...).

W dniu [...] listopada Prezydent Miasta P., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy, zarzucając zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podniesiono żadnych nowych, istotnych dla sprawy okoliczności, mogących podważyć wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko w sprawie. Podkreślił ponadto, że według stanu na dzień 27 1990 r. działka nr [...] nie stanowiła mienia ogólnonarodowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Na decyzję powyższą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto P. reprezentowane przez H. L., zarzucając organowi naruszenie przepisu art. 7, art. 77 § 1 i art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu .

Istota sporu w sprawie niniejszej zasadza się w tym, iż skarżący Miasto P. zarzuca, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydając zaskarżoną decyzję nie dostrzegł, że stwierdzenie nieważności badanej decyzji orzeczone zostało nieprawidłowo. Skomunalizowany grunt został bowiem oddany w użytkowanie wieczyste, a wymienione lokale, na nim wzniesione, zostały sprzedane wraz z udziałami w prawie użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich, co stanowi nieodwracalny skutek prawny .

Zdaniem skarżącego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2011r. utrzymującej w mocy wcześniejszą decyzję tego samego organu z dnia [...] listopada 2010r. stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1993r. o nabyciu przez Miasto P. z mocy prawa własności nieruchomości w trybie art. 5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych wskazał, że sprzedaż wymienionych w treści decyzji lokali usytuowanych w posadowionym na spornej nieruchomości budynku nie jest następstwem wydania decyzji komunalizacyjnej lecz błędnie z tego wywiódł, że w tym zakresie nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Skarżący zarzucił ponadto, że organ nie wziął pod uwagę wytycznych WSA wyrażonych w wyroku z dnia 24.11.2009r. sygn. I SA/Wa 1192/09 , zobowiązujących go do ustalenia czy użytkowanie wieczyste obciążające przedmiotową nieruchomość wywołuje nieodwracalne skutki prawne oraz czy możliwym jest aby właścicielem nieruchomości obciążonej prawem użytkowania wieczystego, był inny podmiot niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego.

Przede wszystkim podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją procesową, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Może zaistnieć jedynie w przypadku gdy decyzja jest w sposób niewątpliwy dotknięta przynajmniej jedną z wad skazanych w treści art. 156 § 1 k.p.a. Przepis ten w pkt. 2 statuuje obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez postawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa ma zaś miejsce wówczas gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją

Zgodnie z treścią art. 5 ust.1 ustawy z dnia 10.05.1990r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, mienie państwowe należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których te organy pełnią rolę organu założycielskiego oraz zakładów i innych jednostek podporządkowanych tym organom, staje się z dniem 10.05.1990r. mieniem właściwych gmin o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Obowiązkiem Sądu jest zatem dokonanie oceny, czy organy orzekające w sprawie niniejszej ferowały zakwestionowane decyzje na warunkach spełnienia przesłanek tego przepisu, a więc czy właścicielem skomunalizowanej nieruchomości we wskazanej dacie był Skarb Państwa.

Ze zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego - zaświadczenia z zamkniętej księgi wieczystej [...] k. [...] wynika, że właścicielem obecnych działek [...],[...] i [...] był od 1921r. Uniwersytet [...] – aktualnie Uniwersytet [...] w P., który nabył je od osoby prywatnej.

Wojewoda [...] wydając w dniu [...].01.1993r. kontrolowaną decyzję uznał, że sporna nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...].07.1976r. wydanej w oparciu o art.2 ust.1 i 9 ust.1 ustawy z dnia 14.07.1976r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

Pogląd ten uznać należy za nieuzasadniony, gdyż wskazane wyżej przepisy determinują, że jej przedmiotem nie było przeniesienie prawa własności spornej nieruchomości , lecz wygaszenie prawa użytkowania.

Decyzja ta tj decyzja Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...].07.1976r., była kontrolowana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. które decyzją z dnia [...].06.1998r. stwierdziło jej nieważność a w części dotyczącej lokali [...],[...],[...],[...],[...] i [...] przy ul. [...] oraz lokalu nr [...] przy ul. [...], stwierdziło wydanie jej z naruszeniem prawa.

Wskazane okoliczności świadczą niezbicie, że w dniu [...].05.1990r. sporna nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa lecz własność Uniwersytetu [...] w P., co oznacza, że nie mogła być przedmiotem komunalizacji w trybie ustawy z dnia 10.05.1990r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Skutki prawne sprzedaży wymienionych wyżej lokali mieszkalnych usytuowanych w budynku położonym na spornej nieruchomości wraz z udziałami w prawie użytkowania wieczystego nie są następstwem wydania decyzji komunalizacyjnej z dnia [...].01.1993r. Zostały bowiem sprzedane zarówno przed jej datą jak i przed datą wejścia w życie ustawy a sprzedaż ta była poprzedzona wydaniem przez Prezydenta P. stosownych decyzji zezwalających na zbycie poszczególnych lokali łącznie z udziałami w budynkach i innych urządzeniach które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, jak również oddających w użytkowanie wieczyste odpowiednich udziałów w gruncie.

Tym samym zawarta w skardze polemika wystąpienia lub niewystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych dokonanej sprzedaży jest nieistotna skoro skutki te , tak czy inaczej, nie są następstwem badanej decyzji.

Efektem stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.1993r., jak wskazał organ, jest utrata prawa własności spornej nieruchomości przez Miasto P. Jego konsekwencją winno być uregulowanie zaistniałego stanu prawnego na drodze cywilnoprawnej.

Powyższe przesądza, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że w trakcie postępowania doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1, 156 § 2 k.p.a. ani też art. 5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach .

Tym samym zdaniem Sądu zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.

Z tych względów orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).