Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 430/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi T. [...] na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi datowanej 18 stycznia 2008 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T. w O. w likwidacji z siedzibą w O., reprezentowane przez Likwidatora, jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, reprezentującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z [...] grudnia 2007 r., nr [...], znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2007 r. nr [...], znak: [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 30 marca 2007 r. (data wpływu do organu - 2 kwietnia 2007 r.) T. w O. w likwidacji z siedzibą w O., reprezentowane przez Likwidatora - M.O., zwróciło się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż w czasie prowadzenia działalności T. przekazało na rzecz Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w O. środki pieniężne i sprzęt medyczny na sumę ok. 2 mln zł. Pogorszenie sytuacji finansowej T. nastąpiło po reformie służby zdrowia. Obecnie, brak jakichkolwiek aktywów uniemożliwia spłatę zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. T. nie posiadało nieruchomości i środków trwałych, a znajdujące się w zasobach T. leki, drobny inwentarz i sprzęt komputerowy zostały zajęte przez Komornika w celu pokrycia zobowiązań T. wobec pracowników.

W odpowiedzi na wezwanie organu z 17 kwietnia 2007 r., Wnioskodawca złożył do akt sprawy dokumentację Stowarzyszenia: m.in. bilans na dzień 31 grudnia 2003 r., rachunek zysków i strat, informację ze sprawozdania finansowego za rok 2003 r., postanowienie Sądu Rejonowego w O. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z [...] sierpnia 2003 r. sygn. akt [...] w sprawie wpisu o otwarciu likwidacji w Krajowym Rejestrze Sądowym, uchwałę nr [...] z [...] czerwca 2003 r. w sprawie rozwiązania T. i otwarcia likwidacji, Protokół Walnego Zebrania Członków T. w O. z [...] czerwca 2003 r., Zeznanie podatkowe CIT-8 za rok 2003 r., postanowienie Sądu Rejonowego w O. Wydział [...] Gospodarczy z [...] września 2003 r., sygn. akt [...], o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości Stowarzyszenia [...] w O.

W wyniku rozpatrzenia wniosku, decyzją z [...] października 2007 r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 oraz art. 24 ust. 2 w zw. z art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres luty 2000 r. - sierpień 2003 r. w łącznej kwocie [...] zł oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres luty 2000 r. - sierpień 2003 r. w łącznej kwocie [...] zł.

Powołując treść art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ zaznaczył, iż umorzenie należności z tytułu składek może nastąpić tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Jednocześnie zauważył, iż postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec T. w O. w likwidacji, okazało się nieskuteczne, zaś we wniosku o umorzenie należności wykazane zostały okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zaważywszy jednak, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności oparte są na instytucji uznania administracyjnego, a obowiązkiem organu jest uwzględnianie stanu finansów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Zakład podjął decyzję negatywną.

Dodatkowo organ zauważył, iż umorzenie należności oznaczałoby przeniesienie ryzyka prowadzonej przez T. działalności gospodarczej na budżet państwa, podczas gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, będący podmiotem prawa publicznego, nie może ponosić negatywnych konsekwencji ww. działalności. Ponadto Zakład, którego zadaniem jest prowadzenie racjonalnej gospodarki finansowej i gospodarowanie Funduszem Ubezpieczeń Społecznych, ma ustawowy obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do wyegzekwowania zadłużenia powstałego z tytułu składek.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona podniosła, że T. prowadziło działalność gospodarczą w oparciu o aptekę i przychodnię densytometryczną, zaś wszystkie zyski przekazywane były na rzecz Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w O.. Ponownie wskazano na fakt, że w okresie działalności, T. przekazało na rzecz Szpitala środki pieniężne i sprzęt na sumę ok. 2 milionów zł. Końcowo zaznaczono, iż umorzenie należności, umożliwi zakończenie procesu likwidacji Stowarzyszenia.

Do wniosku załączono kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w O. [...] Wdział Karny z [...] października 2006 r., sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania wobec członków T.: Z.B., J.F., E.L., A.R., W.N., J.B., K.G. i T.S., oskarżonych z art. 300 § 1 Kodeksu karnego.

Decyzją z [...] grudnia 2007 r., nr [...], znak: [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych reprezentujący Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2007 r. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek (omyłkowo wskazując znak sprawy: [...] zamiast znaku: [...]).

Organ odwoławczy, powołując treść art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podzielił stanowisko wyrażone w decyzji wydanej w I instancji.

Odnosząc się do podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii przedmiotu i celu działalności T., organ zauważył, iż okoliczność przekazywania zysków wypracowanych przez Stowarzyszenie na rzecz placówki medycznej pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia obowiązku racjonalnego dysponowania wierzytelnościami publicznoprawnymi oraz prawidłowego gospodarowania środkami publicznymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Podkreślił nadto, iż obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne istnieje bez względu na rodzaj prowadzonej działalności i kondycję finansową zobowiązanego podmiotu. Natomiast przekazywanie osiągniętych zysków na cele inne niż opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne, nie może być przesłanką uzasadniającą umorzenie należności. Wskazał również, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciel należności publicznoprawnych, nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością publicznoprawną, a przy stosowaniu instytucji umorzenia zobligowany jest do uwzględnienia interesu Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ podkreślił, iż jakkolwiek w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności należności - T. nie posiada bowiem żadnego majątku trwałego, z którego można by prowadzić skuteczną egzekucję - to jednak organ orzekający nie ma obowiązku wydania decyzji pozytywnej bowiem przepisy regulujące kwestię umorzenia oparte są na instytucji uznania administracyjnego. Jednocześnie zaznaczył, iż zgodnie z treścią art. 30 cyt. ustawy, składki na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez ubezpieczonych nie podlegają umorzeniu.

Pismem datowanym 18 stycznia 2008 r. T. w O. w likwidacji z siedzibą w O., reprezentowane przez Likwidatora, wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2007 r.

W motywach skargi ponownie zwrócono uwagę na cel i charakter działalności gospodarczej prowadzonej przez T. podkreślając, iż zyski z działalności przeznaczane były na rzecz Szpitala. Jednocześnie zaznaczono, że Zarząd T. wykonywał swe obowiązki nie pobierając żadnego wynagrodzenia. Podobnie Likwidator, również nie uzyskuje wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji. Podkreślono, iż istnienie przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. potwierdził także Sąd Rejonowy w O., oddalając wniosek Zarządu o ogłoszenie upadłości T.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w zakresie określonym przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej: u.s.u.s., nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Granice sprawy niniejszej nakreślone zostały we wniosku T. w O. w likwidacji z siedzibą w O., reprezentowanego przez Likwidatora, z 30 marca 2007 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych przez Stowarzyszenie składek na ubezpieczenia społeczne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Zważyć należy, iż postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 180 § 1 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s.

Instytucja umarzania należności uregulowana jest natomiast w art. 28 u.s.u.s. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Zgodnie z ust. 2 wymienionego przepisu, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek (treść tych przepisów przytoczona została w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji). Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Działając w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. organ ma więc prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Zaznaczyć jednak należy, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s.36). Należy też zaznaczyć, że działając na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia organ jest obowiązany - stosownie do zasady z art. 7 k.p.a. - załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem strony, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.

Interpretacja omawianego przepisu, stanowiącego podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji, została dokonana najpełniej w uchwale Sądu Najwyższego z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285), w której Sąd ten przyjął, iż "Zakład Ubezpieczeń Społecznych może odmówić umorzenia należności z tytułu składek w przypadku wystąpienia ich całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.).". W uchwale tej Sąd jednoznacznie stwierdził, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone."

Wskazać w tym miejscu należy, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz ZUS, który może - ale nie musi - je umorzyć. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, zauważyć należy, iż Strona Skarżąca wykazała w toku postępowania administracyjnego, że spełnia przesłankę całkowitej nieściągalności należności, o których umorzenie wnioskowała. Od początku trwającego w sprawie postępowania administracyjnego wskazywała na brak jakichkolwiek aktywów, które pozwoliłyby spłacić zobowiązania wobec ZUS podkreślając przy tym, iż Sąd Rejonowy w O. Wydział V Gospodarczy oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości Stowarzyszenia z przyczyn, o których mowa w art. 13 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze. Z obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji wynika, iż organy orzekające faktu tego nie kwestionowały. Wręcz przeciwnie, w obu tych decyzjach zaznaczyły, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki przemawiające za umorzeniem należności podkreślając, iż jest oczywistym, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne bowiem T.nie posiada żadnego majątku trwałego, który mógłby stanowić przedmiot skutecznej egzekucji administracyjnej.

Zatem, skoro bezspornym jest, że w okolicznościach sprawy niniejszej wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności należności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 i 6 u.s.u.s., rozważenia wymaga, czy organ nie naruszył prawa odmawiając Stronie Skarżącej umorzenia zadłużenia.

W ocenie Sądu do takiego naruszenia w rozpoznawanej sprawie nie doszło.

W zaskarżonej decyzji Prezes ZUS słusznie zauważył, iż "w sprawie wystąpiły przesłanki przemawiające za umorzeniem", jednakże fakt ten - jak podkreślił - nie zobowiązuje organu do umorzenia należności. Zasadnie bowiem zwrócił uwagę na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wydawanego w oparciu o art. 28 u.s.u.s. wskazując, iż "uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia". Przedstawił też swoje argumenty przemawiające za przyjętym w sprawie, negatywnym dla Strony, stanowiskiem podkreślając wagę interesu społecznego w kontekście obowiązku realizacji zadań, do których został powołany ZUS, związanych z finansowaniem m.in. wypłaty bieżących świadczeń osobom uprawnionym. Podniósł również, iż T.prowadziło działalność gospodarczą (poprzez aptekę i przychodnię), z której zyski przekazywane były na rzecz Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w O., jednak taki sposób rozporządzania wypracowanymi środkami nie zwalniał w żaden sposób Stowarzyszenia z ustawowego obowiązku opłacania składek wobec ZUS (art. 46 i 47 u.s.u.s.). Jak słusznie podkreślił, płatnik jest odpowiedzialny za powstanie i spłacanie zadłużenia, niezależnie od czynników gospodarczych (rynkowych) wpływających na funkcjonowanie firmy i wysokość osiąganych dochodów. Działalność gospodarcza, bez względu na jej rodzaj i cel przekazywania zysków, jest bowiem aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako podmiot prowadzący i monitorujący działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek ZUS. Podkreślenia przy tym wymaga, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują odrębnych zasad umarzania należności płatnikom ze względu na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, co wynika z zasady równego traktowania ubezpieczonych, o której mowa w art. 2a u.s.u.s. Słusznie również organ orzekający zauważył, iż przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakładają na ZUS obowiązek dochodzenia w trybie przymusowym należności z tytułu nieopłaconych terminowo składek, a zatem przez okres uprawniający ZUS do dochodzenia należności (art. 24 ust. 4 u.s.u.s.), organ zobowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności zmierzających do wyegzekwowania powstałego zadłużenia.

Mając powyższe na względzie, zdaniem Sądu, Prezes Zakładu nie naruszył prawa uznając, iż w rozpatrywanej sprawie - pomimo spełnienia przez Stronę Skarżącą przesłanki całkowitej nieściągalności należności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 i 6 u.s.u.s. - umorzenie zadłużenia jest niezasadne, a wydanie negatywnego rozstrzygnięcia podyktowane zostało względami interesu społecznego i stanu finansów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dokonując takiej oceny organ wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. dokumenty złożone przez Stronę oraz podniesione przez nią okoliczności, a także fakty znane organowi z urzędu, dotyczące prowadzonego w stosunku do Spółki - bezskutecznego - postępowania egzekucyjnego.

W sprawie nie doszło do naruszenia ani zasad rzetelnej procedury administracyjnej wynikających z art. 7 k.p.a., ani też do błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego, tj. w szczególności art. 28 ust. 2 u.s.u.s. Zdaniem Sądu skarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo poprowadzonego postępowania dowodowego a uzasadnienie skarżonej decyzji, czyni zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. i nie narusza art. 11 k.p.a. Tym samym stanowisko organu, odmawiające umorzenia wnioskowanych należności, nie może być uznane za dowolne.

W konsekwencji, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, a zarzuty w niej zawarte, podnoszone uprzednio na etapie postępowania administracyjnego, ocenił jako nietrafne.

Końcowo Sąd zauważa, iż umorzenie należności z tytułu składek na fundusze obsługiwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jako czynność zmierzająca z jednej strony do udzielenia pomocy płatnikowi, z drugiej pociągająca za sobą konieczność rezygnacji przez Zakład z należności uzyskiwanych w drodze przymusowego dochodzenia, ma wpływ na zdolność realizacji przez Zakład zadań, polegających w dużej mierze na finansowaniu z odnośnych funduszy świadczeń oraz innych wydatków przewidzianych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności bowiem podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem właściwy organ przy uwzględnieniu terminu przedawnienia należności, dostrzega jeszcze możliwości wyegzekwowania zaległych składek, uznając, iż rozstrzygnięcie o umorzeniu całości wnioskowanych należności byłoby przedwczesne, to podjęte w ramach uznania administracyjnego - negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne.

Sąd podkreśla jednocześnie, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów Strona Skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej (por. wyrok NSA z 18 lutego 2000 r. sygn. akt III SA 398-399/99, Lex nr 40399).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.