Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2475/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6554
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 2, par. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 282 poz 1653
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty  połowowej
article: art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 358 poz 59  art. 2 ust. 1, art. 3 lit. n, art. 9, art. 10, art. 12 ust. 1, art. 20 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE) NR 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w  ramach wspólnej polityki rybołówstwa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 902/14 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymane nim w mocy Specjalne Zezwolenie Połowowe z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] 3. zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz S. K. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 902/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę S. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] grudnia 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 5 i art. 16 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej (Dz. U. Nr 282, poz. 1653 – powoływanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 23 grudnia 2011 r."), wydał armatorowi jednostki rybackiej [...] S. K. decyzję - Specjalne Zezwolenie Połowowe nr [...].

Po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy Specjalne Zezwolenie Połowowe nr [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podkreślił, że zgodnie z art. 17 ustawy o rybołówstwie minister właściwy do spraw rybołówstwa, po zasięgnięciu opinii organizacji społeczno-zawodowych rybaków, określa w drodze rozporządzenia, sposób i warunki wykorzystania ogólnej kwoty połowowej w polskiej strefie ekonomicznej, na morzu terytorialnym, w Zatoce Puckiej i w Zatoce Gdańskiej oraz poza polskimi obszarami morskimi, mając na względzie ochronę i racjonalne wykorzystanie żywych zasobów morza. Wielkość ogólnej kwoty połowowej przyznawanej Polsce określana jest natomiast corocznie w drodze rozporządzenia Rady Unii Europejskiej.

Minister przywołał odpowiednie przepisy rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2011 r., z których wynika, że kwota połowowa szprota odłowiona w danym roku kalendarzowym przez armatora statku rybackiego o długości całkowitej od 12 m do 14,99 m nie może wynieść więcej niż 170 ton na jeden statek rybacki, zaś kwota połowowa śledzia centralnego odłowiona w danym roku kalendarzowym przez armatora statku rybackiego o długości całkowitej do 14,99 m nie może wynieść więcej niż 80 ton na jeden statek rybacki.

Organ stwierdził, że nie może przychylić się do wniosku strony, aby zastosować wobec niej odstępstwo od przepisów rozporządzenia i umożliwić odłowienie większej ilości szprota. Odstępstwo takie w stosunku do jednego tylko statku rybackiego oznaczałoby naruszenie przez organ konstytucyjnej zasady równości, co de facto wiązałoby się z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem organu, w związku z faktem, że statek S. K. ma długość 14,95 m, może on odłowić w 2012 r. nie więcej niż 80 ton śledzia stada centralnego.

Organ zaznaczył, że kryterium długości statku rybackiego zostało zaproponowane i zaakceptowane przez przedstawicieli środowiska rybackiego na forum Zespołu do spraw opracowania propozycji zasad zarządzania ogólnymi kwotami połowowymi na Morzu Bałtyckim oraz w ramach konsultacji społecznych.

Na powyższą decyzję S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., podnosząc m.in., że w rozporządzeniu z dnia 23 grudnia 2011 r. nie zastosowano jednolitych i jednoznacznych norm unijnych, dotyczących zasad określania, dostosowania i limitowania zdolności połowowej floty rybackiej i rozdziału kwot połowowych dla poszczególnych armatorów, zaś organ dokonał limitowania zdolności połowowej dla należącej do skarżącego jednostki [...] w sposób odbiegający od przyjętych w prawodawstwie UE sposobów i wielkości pomiarowych przyjętych dla określania zdolności połowowej floty rybackiej, tj. wyłącznie na zasadzie GT i kW.

Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. V SA/Wa 1563/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2012 r., stwierdzając w uzasadnieniu, że specjalne zezwolenie połowowe, w którym zdolność połowowa statków została określona w oparciu o ich długość całkowitą, wynikającą z danych z rejestru statków rybackich, a nie w oparciu o wynikające z art. 3 lit. n) rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (Dz. U. L 358 z 31 grudnia 2002 r.), kryterium tonażu statku w GT (pojemność brutto) i jego mocy w kW (moc silnika), nie było uzasadnione.

W ocenie Sądu I instancji, zastosowanie kryterium długości statku pozostaje w sprzeczności z art. 11 i 12 rozporządzenia nr 2371/2002, gdyż dla każdego Państwa Członkowskiego Komisja ustanawia poziomy odniesienia wyrażone w GT i w kW dla łącznej zdolności połowowej wspólnotowych statków rybackich pływających pod banderą tego Państwa Członkowskiego, które zobowiązane jest do wprowadzenia środków dostosowujących zdolność połowową swojej floty w celu także osiągnięcia tej równowagi pomiędzy tą zdolnością a jego dopuszczalnymi zdolnościami połowowymi. Państwa Członkowskie zobowiązane są do zapewnienia, że ustalone dla nich poziomy odniesienia dla zdolności połowowej wyrażone w GT i kW nie są przekraczalne. Przyjęte przez Unię mechanizmy nie odnoszą się do kryterium długości statku, a ta kontrolę tę utrudnia, a nawet uniemożliwia.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 522/13 uchylił wyrok Sądu I instancji z dnia 7 grudnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

W uzasadnieniu wyroku NSA podniósł, że Sąd I instancji mylnie utożsamił zdolność połowową z kwotami połowowymi. Przepis art. 3 lit. n) rozporządzenia nr 2371/2002 zdolność połowową oznaczył jako tonaż statku w GT i jego moc w kW. Zdolność połowowa służy ustaleniu wielkości floty w danym Państwie Członkowskim, o czym świadczy art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 2371/2002, który stanowi, że dla każdego Państwa Członkowskiego Komisja ustanawia poziomy odniesienia wyrażone w GT i w kW dla łącznej zdolności połowowej wspólnotowych statków rybackich pływających pod banderą tego Państwa Członkowskiego, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 30 ust. 2.

NSA podkreślił, że zdolność połowowa to wielkość statku oraz w konsekwencji wielkość całej floty, a zarządzanie tą zdolnością ma doprowadzić do racjonalnego gospodarowania zasobami, w tym między innymi do racjonalnego wprowadzania – wycofywania statków. Natomiast inny cel i znaczenie mają regulacje związane z kwotami połowowymi (limitami). Połowowe możliwości rozdziela się pomiędzy Państwa Członkowskie w taki sposób, żeby zapewnić każdemu Państwu Członkowskiemu względną stabilność działalności połowowej dla każdego zasobu lub łowiska. W art. 20 ust. 3 rozporządzenia nr 2371/2002 podano, że każde Państwo Członkowskie decyduje o metodzie rozdziału możliwości połowowych dla statków rybackich pływających pod jego banderą w stosunku do możliwości przydzielonych temu Państwu Członkowskiemu zgodnie z prawem wspólnotowym i informuje o tym Komisję.

W ocenie NSA, dopiero przepisy krajowe rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej określają sposób i warunki podziału ogólnych kwot poszczególnych rodzajów ryb. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie przepisy unijne nie mogą mieć bezpośredniego zastosowania, gdyż Unia Europejska nie ingeruje w sposób podziału kwot połowowych na poziomie krajowym, zostawiając to w gestii poszczególnych Państw Członkowskich.

Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., podając jako podstawę prawną art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."), oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że jest związany wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 522/13.

Zdaniem WSA w W., skarżący mylnie utożsamia zdolność połowową z kwotami połowowymi. Zgodnie z art. 3 lit. n rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (Dz. U. UE (L) 2002 r. Nr 358, s. 59), zdolność połowowa oznacza tonaż statku w GT i jego moc kW, jak określono w art. 4 i 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2930/86. Zdolność połowowa służy ustaleniu wielkości floty w danym państwie członkowskim, o czym świadczy art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 2371/2002, który stanowi, że dla każdego Państwa Członkowskiego Komisja ustanawia poziomy odniesienia wyrażone w GT i w kW dla łącznej zdolności połowowej wspólnotowych statków rybackich pływających pod banderą tego Państwa Członkowskiego, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 30 ust. 2.

Natomiast zupełnie inny cel i znaczenie mają regulacje związane z kwotami połowowymi (limitami). W art. 20 ust. 3 rozporządzenia nr 2371/2002 podano, że każde Państwo Członkowskie decyduje o metodzie rozdziału możliwości połowowych dla statków rybackich pływających pod jego banderą w stosunku do możliwości przydzielonych temu Państwu Członkowskiemu zgodnie z prawem wspólnotowym i informuje o tym Komisję. Co więcej, żaden z przepisów rozporządzenia nie nakłada na państwo obowiązku podziału limitu połowowego poprzez zastosowanie pojemności statku (GT) i mocy silnika (kW), tj. zdolności połowowej. Przepis art. 20 ust. 3 rozporządzenia nr 2371/2002 wprost wskazuje na swobodę państwa w podziale kwoty połowowej. Państwa Członkowskie samodzielnie ustalają zasady podziału limitów połowowych, żaden przepis unijny nie mógłby zostać zatem zastosowany do podziału tej kwoty, gdyż przepis ten nie istnieje.

Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organu, że podział w odniesieniu do niektórych gatunków ryb w oparciu o kryterium długości całkowitej statków rybackich funkcjonuje od początku akcesji Polski do Unii Europejskiej i nigdy nie był przez Komisję kwestionowany.

Sąd zwrócił uwagę, że dla dokonania podziału przyznanej Polsce ogólnej kwoty połowowej przyjęto kryterium długości statku jako najbardziej pragmatyczne oraz najlepsze do zastosowania. W ocenie Sądu I instancji, nietrafne jest twierdzenie skarżącego, że organ powinien we wszelkich sprawach związanych z rybołówstwem kierować się wyłącznie wielkością GT i kW danego statku rybackiego. Co więcej samo rozporządzenie nr 2371/2002 definiuje w art. 3 lit. n zdolność połowową nie tylko w odniesieniu do pojemności (GT) i mocy silnika (kW) ale także przewiduje możliwość definiowania jej przy użyciu np. ilości i/lub rozmiaru narzędzi połowowych. Przepis ten ma charakter otwarty, a więc zdaniem Sądu można również zdolność połowową definiować innymi parametrami.

S. K. zaskarżył wyrok WSA w W. z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 902/14 w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, tj. o uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 7 ustawy o rybołówstwie (w całości, albowiem z zarejestrowaniem statku rybackiego w rejestrze, prowadzonym przez MRiRW wiążą się konsekwencje prawne, wskazane w skardze armatora), w tym zwłaszcza przepisu ust. 2 art. 7 tej ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez organ, polegające na niezapewnieniu przez MRiRW w procesie podziału kwot połowowych ryb pelagicznych uzyskiwania przez armatorów krajowych w przedziale do 15 m długości całkowitej jednostki - w tym skarżącemu - dochodów na poziomie minimum opłacalności, przy jednoczesnym rażącym uprzywilejowaniu przedziałów wyższych (wskazanych w § 5 i 7 rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2011 r.) w ten sposób, że różnice w długości wyrażonej w metrach pomiędzy najniższym a najwyższym przedziałem, wskazanym w ww. rozporządzeniu (najniższy przedział obejmuje statki rybackie do 15 m d.c. a najwyższy powyżej 30 m d.c.- w praktyce do 35 m d.c. i to są najdłuższe polskie jednostki rybackie, operujące na Bałtyku) ma się jak 1 : 2, gdy tymczasem różnice w opłacalności - zgodnie z zasadami podziału kwot według przedmiotowego rozporządzenia - są ponad 20-krotne na rzecz przedziału najwyższego, tj. powyżej 30 m d.c. kosztem przedziału najniższego, tj. do 15 m d.c. do którego zalicza się także skarżący i który jest zarazem w polskiej flocie rybackiej przedziałem najliczniejszym - w konsekwencji nierozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny istoty skargi i oparcie ustaleń WSA na mylnym poglądzie - którego skarżący nigdy nie podnosił i co jest nadinterpretacją WSA - że skarżący utożsamia pojęcie kwot połowowych ze zdolnością połowową, co nigdy nie było przez skarżącego twierdzone.

Jednocześnie zastosowany przez organ sposób podziału ryb pelagicznych na małym zamkniętym akwenie, jakim jest Morze Bałtyckie, prowadzi do narastania zjawiska gospodarki rabunkowej, albowiem stada ryb pelagicznych są praktycznie niwelowane przez jednostki łowiące na Bałtyku o długości powyżej 25 m – są to jednostki niedostosowane do środowiska Morza Bałtyckiego z uwagi na wielkość tych jednostek i wielkość Bałtyku, na którym operują również jednostki skandynawskie.

Skarżący podkreślił, że w swojej skardze podnosił, iż przedmiotem wspólnej polityki rybołówstwa w UE są: poziomy odniesienia uregulowane w art. 12. ust. 1 rozporządzenia nr 2371/2002, zdolność połowowa uregulowana w art. 3 lit. n rozporządzenia nr 2371/2002 i modernizacja uregulowana w art. 11 ust. 6 tegoż rozporządzenia, która to modernizacja nie może nigdy prowadzić do zwiększenia presji połowowej i już z tego powodu chybione jest twierdzenie organu, że z powodu dynamicznej modernizacji floty w odniesieniu do armatorów krajowych niemożliwe jest zastosowanie kryterium GT i kW w procesie podziału kwot połowowych i z uwagi na tą istotną okoliczność, a także z uwagi na Międzynarodową konwencję o pomierzaniu pojemności statków, której Polska jest stroną, sporządzonej w Londynie w dniu 23 czerwca 1969 r. (Dz. U. z 1983 r. Nr 56, poz. 247), a także z uwagi na Dział III kodeksu morskiego - Pomiar statku - art. 41 k.m., wartości GT i kW, a nie długości całkowitej jednostki, są stosowanymi zarówno w UE, jak i na całym świecie (co potwierdza ww. konwencja, a także treść § 16 rozporządzenia MRiRW z dnia 23 czerwca 2011 r.) kryteriami reglamentacyjnymi w procesie administracyjnego zarządzania flotą - w tym w procesie rozdziału kwot połowowych pomiędzy armatorów krajowych, który to rozdział kwot jest jednym z aspektów prawnych i faktycznych administracyjnego reglamentowania floty i musi mieścić się w prawnych zasadach UE, dotyczących rybołówstwa wspólnotowego; tymczasem organ w procesie rozdziału kwot połowowych pomiędzy armatorów krajowych nie przyjął kryterium równoważnego do GT i kW, pozwalającego na zachowanie proporcji i podstawowej opłacalności w podziale kwot i dostępie do zasobów, ale odszedł od powszechnie stosowanych kryteriów i przyjął kryterium d.c. naruszające równowagę ekonomiczną i godzące w minimum opłacalności całego przedziału o najmniejszej długości (do którego zalicza się skarżący) kosztem przedziału najdłuższego - i to było przedmiotem zarzutów i wywodów skargi armatora, a nie jak to błędnie przyjął WSA - cyt.: "utożsamianie przez skarżącego kwot połowowych z wielkością floty" - tego skarżący nigdy nie twierdził - i tym samym organ naruszył:

- art. 91 ust. 3 Konstytucji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, albowiem w niniejszej sprawie zachodzi kolizja przepisów krajowych z przepisami UE (wskazanymi w skardze armatora), dotyczącymi zasad wykonywania i także reglamentowania rybołówstwa morskiego we Wspólnocie, albowiem organ wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o akt normatywny krajowy rangi podwykonawczej sprzeczny z normami zawartymi w rozporządzeniu nr 2371/2002 i w konsekwencji organ naruszył:

- art. 1 ust. 2 lit. c) rozporządzenia nr 2371/2002 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

- art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2371/2002 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Ponadto skarżący podniósł, że w uzasadnieniu swojego wyroku WSA zamieścił sprzeczne ustalenia, a także ustalenia sprzeczne z twierdzeniami, podnoszonymi przez skarżącego, a także nie rozpoznał istoty skargi, jaką jest odrzucenie przez organ kryteriów powszechnie stosowanych (tj. GT i kW) w procesie reglamentacji wielkości floty rybackiej i zarządzania żywymi zasobami wód – w tym rozdziale kwot połowowych pomiędzy armatorów krajowych – i przyjęcie w miejsce tych kryteriów d.c. które to kryterium narusza podstawowe normy UE, tj. opłacalności w tym minimum opłacalności oraz równego dostępu do wód i zasobów i konkurencyjności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga kasacyjna jest uzasadniona i dlatego została uwzględniona.

Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już w tej sprawie w wyroku z 13 grudnia 2013 r., II GSK 522/13. NSA rozpatrując obecnie sprawę jest zatem, w myśl art. 190 p.p.s.a. związany wykładnią prawa dokonaną we wspomnianym wyroku. Trzeba podkreślić, że NSA jest związany przyjętym przez NSA w wyroku z 13 grudnia 2013 r. rozumieniem przepisów prawa jedynie w zakresie sformułowanych w rozpoznawanej wówczas skardze kasacyjnej jej podstaw - zarzutów dotyczących naruszenia konkretnych wskazanych przepisów prawa (np. wyrok NSA z 8 kwietnia 2014 r., II OSK 2686/12). Nie jest zatem związany ocenami dotyczącymi ustaleń stanu faktycznego sprawy, ani też wypowiedziami Sądu wykraczającymi poza odniesienie się do konkretnych zarzutów skargi kasacyjnej.

Należy przypomnieć, że przedmiotem sporu w tej sprawie było przyznanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w udzielonym S. K. specjalnym zezwoleniu połowowym nr [...] z [...] grudnia 2011 r. określonych kwot połowowych śledzia i szprota według kryterium długości statku, na podstawie § 5 ust. 2 i § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 grudnia 2011 r.w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej.

WSA w W. wyrokiem z 7 grudnia 2012 r. uwzględnił skargę S. K. w tej sprawie uznając, że przyjęte w rozporządzeniu MRiRW kryterium długości statku jako podstawa przydzielania kwot połowowych jest niezgodne z przepisami prawa unijnego - przede wszystkim z przepisami wyżej przytaczanego rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002. Z tego rozporządzenia wynika bowiem, zdaniem Sądu, że zdolność połowową statku rybackiego wyznaczają jego pojemność brutto i moc silnika, nie zaś długość statku .

NSA we wspomnianym wyroku z 13 grudnia 2013 r. uwzględniającym skargę kasacyjną od wyroku WSA z 7 grudnia 2012 r. nie podzielił tego stanowiska. Sąd uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej co do błędnej wykładni art. 3 lit. n rozporządzenia Rady (WE) 2371/2002 stwierdzając, że Sąd I instancji błędnie utożsamił zdolność połowową z kwotami połowowymi. Zdaniem NSA żaden przepis tego rozporządzenia nie nakłada na państwo członkowskie obowiązku podziału limitu połowowego według kryterium zdolności połowowej (pojemności statku i mocy silnika). Przepis art. 20 ust. 3 rozporządzenia 2371/2002 wprost zaś wskazuje na swobodę państwa członkowskiego w podziale kwoty połowowej. Przepisy art. 9 i 10 rozporządzenia nr 2371/2002 również nie nakładają na państwa członkowskie obowiązku podziału kwoty połowowej w oparciu o zdolność połowową. W konkluzji tych wywodów NSA przyjął, że przepisy prawa krajowego - rozporządzenia MRiRW z 23 grudnia 2011 r. stanowiące podstawę przyznania S. K. kwot połowowych nie kolidują z przepisami prawa Unii Europejskiej, bo w przepisach unijnych nie jest uregulowana kwestia dotycząca podziału kwot połowowych.

W myśl tego, co wyżej powiedziano, wiążące dla NSA rozpatrującego niniejszą skargę kasacyjną są wypowiedzi NSA dotyczące znaczenia prawa, zawarte w wyroku z 13 grudnia 2013 r. w granicach, w których ten Sąd ocenił dopuszczalność zastosowania w rozporządzeniu MRiRW kryterium długości statku w świetle wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów, głównie rozporządzenia Rady (WE) 2371/2001. NSA oceniał to rozporządzenie MRiRW w kontekście art. 3 lit. n, art. 20 ust. 3, a także art. 9, 10, 12 ust. 1 rozporządzenia nr 2371/2002, wywodząc, że nie nakładają one na państwa członkowskie obowiązku podziału kwoty połowowej według zdolności połowowej statku.

W skardze kasacyjnej rozpoznawanej przez NSA w składzie orzekającym w tej sprawie wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 7 (w całości) ustawy o rybołówstwie, art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, art. 1 ust. 2 lit. c i art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002. W uzasadnieniu tych zarzutów podał, że te naruszenia polegają na przyjęciu rażąco uprzywilejowujących i rażąco dyskryminujących kryteriów podziału kwot połowowych dla statków rybackich. W rezultacie znaczącego zróżnicowania kwot połowowych w stosunku do długości statku powstały rażące dysproporcje w opłacalności połowów ryb pelagicznych (śledzia i szprota) na niekorzyść małych statków (do 14,99 m), takich jak statek wnoszącego skargę kasacyjną. Ponadto w skardze kasacyjnej podniesiono, że kryterium długości całkowitej statku zostało wprowadzone dopiero rozporządzeniem MRiRW z 23 grudnia 2011 r., a więc rozporządzeniem które zostało zastosowane w tej sprawie. Wcześniej dopuszczalne były połowy ryb pelagicznych przez wszystkich armatorów krajowych według GT i kW aż do wyczerpania kwoty narodowej danego gatunku i zamknięcia łowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już w kwestiach prawnych podniesionych w skardze kasacyjnej obecnie rozpoznawanej, w wyroku z 31 marca 2015 r. II GSK 355/14 w sprawie S. K. dotyczącej udzielenia mu [...] grudnia 2012 r. specjalnego zezwolenia połowowego nr [...] według kryterium długości statku, na podstawie rozporządzenia MRiRW z 23 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej. NSA uwzględnił wówczas skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 31 marca 2015 r. w zakresie, w jakim nie koliduje ono ze stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku z 31 grudnia 2013 r. II GSK 522/13. Sąd uznaje za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2001 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa. Ten ogólny przepis określający cele wspólnej polityki rybołówstwa znajduje rozwinięcie w innych przepisach rozporządzenia nr 2371/2001, powinien być zatem interpretowany z uwzględnieniem tych regulacji. Są one adresowane przede wszystkim do państw członkowskich UE, niemniej jednak stanowią również źródło pewnych uprawnień podmiotów, których ta wspólna polityka rybołówstwa bezpośrednio dotyczy. Z art. 2 ust. 1 rozporządzenia wynika, że eksploatacja żywych zasobów wodnych powinna zapewniać m.in. zrównoważone warunki ekonomiczne, środowiskowe i społeczne, a także uczciwe standardy życiowe dla tych, którzy są zależni od działalności połowowej.

W preambule rozporządzenia postanowiono, że ze względu na to, że niektóre wspólnoty nadmorskie utrzymują się z połowów, należy zapewnić względną stabilność działalności połowowej (pkt 16). Stabilność ta powinna chronić szczególne potrzeby regionów, w których społeczności lokalne są szczególnie zależne od rybołówstwa i związanej z nim działalności (pkt 17). Inny przepis tego rozporządzenia nakazuje Państwom Członkowskim aby podejmowane środki ochrony i zarządzania zasobami rybołówstwa były niedyskryminacyjne (art. 9 ust. 1).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte w kraju członkowskim zasady rozdziału kwot połowowych powinny mieścić się również w tych ramach prawnych, zakreślonych przytoczonymi przepisami rozporządzenia Rady (WE) 2371/2002. Jeżeli zatem przepisy rozporządzenia 2371/2002: art. 20 ust. 3, art. 9 i 10 nie nakładają, jak stwierdził NSA w wyroku z 13 grudnia 2013 r., II GSK 522/13, na państwa członkowskie obowiązku podziału kwoty połowowej w oparciu o zdolność połowową, to jednak zasady przydziału kwot, ze względu na art. 2 ust. 1 i art. 9 ust. 1 rozporządzenia nie mogą być dyskryminujące i powinny być stabilne.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej, na podstawie których wydano wnoszącemu skargę kasacyjną specjalne zezwolenie połowowe nr [...] określając w nim kwoty połowowe szprota i śledzia centralnego (§ 5 ust. 2 i § 7 ust. 2) nie są zgodne z przepisem art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i wynikającymi z niego i określonymi w wymienionych wyżej przepisach rozporządzenia i preambuły rozporządzenia zasadami prowadzenia wspólnej polityki rybołówstwa. Przyjęcie we wspomnianym rozporządzeniu MRiRW kryterium długości statku w sposób znacząco różnicujący możliwości połowowe statków rybackich i co za tym idzie - zagrażający opłacalności połowów prowadzonych przy użyciu małych statków narusza bowiem zasadę względnej stabilności działalności połowowej, chroniącej szczególne potrzeby regionów, w których społeczności lokalne są szczególnie zależne od rybołówstwa i związanej z nim działalności (pkt 16 i 17 preambuły) oraz zasadę zapewnienia uczciwych standardów życiowych dla tych, którzy są zależni od działalności połowowej (art. 2 ust. 1 rozporządzenia).

Należy dodać, że znaczące preferowanie w połowach większych (dłuższych) statków nie skłania do unowocześniania floty, zastępowania dużych jednostek mniejszymi, bardziej nowoczesnymi. Ponadto trzeba podkreślić, że kryterium długości statku zostało wprowadzone rozporządzeniem Ministra z 23 grudnia 2011 r. do podziału kwoty połowowej śledzia po raz pierwszy. Stosowne rozporządzenie dotyczące roku 2010 w ogóle nie uzależniało kwot połowowych szprota i śledzia od tego kryterium, natomiast rozporządzenie dotyczące roku 2011 odwoływało się do długości statku jedynie przy przydziale kwot szprota. Warto wreszcie odnotować, że Minister RiRW zmienił z dniem 17 grudnia 2013 r. określone w omawianym rozporządzeniu z 23 grudnia 2011 r. zasady przydziału kwot połowowych szprota i śledzia. Wynika z tego, że ustalane przez Ministra RiRW zasady podziału kwot połowowych dalekie są od stabilności, co nie jest do pogodzenia ze wspomnianą już, określoną w pkt 16 preambuły rozporządzenia 2371/2002 dyrektywą nakazującą zapewnienie względnej stabilności działalności połowowej.

Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zastosowania w tej sprawie § 5 ust. 2 i § 7 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej z powodu ich sprzeczności z omawianymi przepisami rozporządzenia nr 2371/2002 i na tej podstawie uznał za wadliwe decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące przyznania S. K. specjalnego zezwolenia połowowego. W konsekwencji Sąd uwzględnił skargę kasacyjną i na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpatrzył również skargę na decyzję Ministra wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Uznał ją za uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r.

O kosztach Sąd orzekł stosownie do art. 200, art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).