Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2629/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty [...] w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty [...] " w [...] kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. wydanym na podstawie art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j., Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "k.p.a.") po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] (nazywanej dalej skarżącą), o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr. [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nakazującej skarżącej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania kondygnacji technicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...] , samowolnie przeznaczonego na lokale mieszkalne, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Z akt sprawy wynikało, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia[...] czerwca 2014 r. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" w [...] przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania kondygnacji technicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...] , samowolnie przeznaczonego na lokale mieszkalne.

W toczącym się postępowaniu administracyjnym, skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika – I K. Powyższa decyzja, jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru, została wysłana na adres: "ul. [...],[...] ". Jako adresata wpisano "Wspólnota [...] – I K". Odbiór przesyłki zawierającej ww. decyzję pokwitował w dniu 11 czerwca 2014 r. pracownik ochrony (podpis nieczytelny).

Od wydanej przez organ powiatowy decyzji skarżąca złożyła w dniu 26 czerwca 2014 r. (data stempla urzędowego) odwołanie, wskazując na jej niezgodność z prawem budowlanym. Wniosła o uchylenie decyzji organu powiatowego i umorzenie postępowania, ewentualnie o wydanie postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną.

Pismem z dnia 8 lipca 2014 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika adw. M D wniosła o rozpoznanie ww. odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., a także o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzja została wysłana do pełnomocnika strony – I K, na adres wspólnoty mieszkaniowej, pomimo, że siedziba firmy pełnomocnika znajduje się w innym mieście, pod innym adresem, co wynikać miało z dokumentacji projektowej załączonej do akt. Skarżąca podniosła ponadto, że przesyłka zawierająca ww. decyzję została odebrana przez osobę nieuprawnioną – pracownika ochrony. Pracownik ten nie podjął się oddania korespondencji adresatowi, gdyż nie znał go. Przesyłka została odebrana przez Administratora dopiero w dniu 12 czerwca 2014 r. i niezwłocznie przekazana zarządowi wspólnoty, który powiadomił pełnomocnika o otrzymaniu korespondencji tego samego dnia. Do wniosku załączono oświadczenia pracownika ochrony oraz administratora potwierdzające te okoliczności.

Skarżąca Wspólnota wywodziła dalej, że omawiana decyzja została doręczona w sposób wadliwy osobie nieuprawnionej – pracownikowi ochrony, który nie podjął się przekazania przesyłki adresatowi, tylko (jak wynikało z oświadczenia), pozostawił w szufladzie nikogo o tym fakcie nie informując. Pełnomocnik strony otrzymał odpis decyzji organu dopiero w dniu 12 czerwca 2014 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał 26 czerwca 2014 r. Tym samym odwołanie powinno zostać uznane za złożone w terminie.

Skarżąca podkreśliła, że w postępowaniu administracyjnym działała przez pełnomocnika będącego osobą fizyczną. Organ miał obowiązek osobistego doręczenia przesyłki pełnomocnikowi w trybie uregulowanym przepisami art. 42 – 44 k.p.a. Tym samym art. 45 k.p.a. nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania.

Strona podniosła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pełnomocnik strony, został drogą elektroniczną poinformowany o otrzymaniu przez Zarząd Wspólnoty od Administratora przesyłki zawierającej decyzję w dniu 12 czerwca 2014 r.. Natomiast o samym uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, skarżąca dowiedziała się dopiero w dniu 3 lipca 2014 r. tj. po otrzymaniu zawiadomienia o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu.

W tych okolicznościach zostało wydane wymienione na wstępie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przyznał, że pełnomocnikiem wspólnoty mieszkaniowej była osoba fizyczna. Jednak w załączonym do akt administracyjnych pełnomocnictwie udzielonym IK, nie został określony adres do doręczeń dla pełnomocnika. Przy czym w aktach organu powiatowego znajdowały się pisma podpisane przez I K, w nagłówku których wskazano nazwę i adres Wspólnoty [...]" w [...] . Organ odwoławczy uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego kierował korespondencję pod właściwy adres, wynikający z brzmienia nagłówka pism składanych w toku postępowania.

Odnosząc się do oświadczenia pracownika ochrony z dnia 8 lipca 2014 r., organ wskazał na zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynikało, że przesyłka została odebrana przez pracownika ochrony w dniu 11 czerwca 2014 r., który podjął się oddania jej adresatowi. Przypomniał, że potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym i na mocy art. 76 k.p.a. korzysta ze zwiększonej mocy dowodowej.

Mając powyższe na uwadze, [...] WINB stwierdził, że doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło w sposób prawidłowy, z zachowaniem przepisów k.p.a. Poza tym nie można było mówić o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania bez winy skarżącej, pełnomocnik ponosi winę w uchybieniu terminu z uwagi na niewskazanie prawidłowego adresu do doręczeń. Podkreślił również, że strona miała możliwość złożenia odwołania wcześniej niż ostatniego dnia terminu liczonego od domniemanego doręczenia i wtedy nie uchybiłaby terminowi do jego wniesienia.

Wspólnota [...]" w [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2014 r., zarzucając mu naruszenie przepisów proceduralnych tj.:

- art. 7, art. 8, art. 75, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, w tym właściwego adresu do doręczeń pełnomocnika strony i błędne przyjęcie, że adresem tym była siedziba Wspólnoty,

- art. 40 k.p.a. przez doręczenie pisma przedstawicielowi statutowemu wspólnoty, a nie ustanowionemu pełnomocnikowi, którego adres jako osoby fizycznej nie był adresem Wspólnoty. W kierowanych do organu pismach, jak błędnie przyjął organ, pełnomocnik nigdy nie wskazał wyraźnie adresu Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" .

- art. 134 k.p.a. przez błędne stwierdzenie w uzasadnieniu, że postanowienie to potwierdza wniesienie odwołania z uchybieniem terminu.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przesyłkę zawierającą decyzję organu powiatowego odebrała osoba, która nie była pracownikiem Wspólnoty. Natomiast adresatem przesyłki był pełnomocnik I K, któremu jako osobie fizycznej powinno się doręczać przesyłkę bezpośrednio, lub za pośrednictwem innych upoważnionych na podstawie art. 42 k.p.a. osób.

Dalej podniesiono, że gdyby nawet przyznać, że adres wspólnoty został prawidłowo wskazany, to przesyłka powinna zostać wydana osobie uprawnionej do odbioru. Pracownik ochrony odbierający korespondencję w dniu 11 czerwca 2014 r. nie był taką osobą, nie mógł zobowiązać się do oddania przesyłki osobie, której nie znał.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, bowiem organ naruszył przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2).

W ocenie organu, Wspólnota Mieszkaniowa nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wskazując na prawidłowe doręczenie - w trybie art. 45 k.p.a. przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji.

Wobec takiego stanowiska rozważenia wymagała kwestia, czy skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., a wcześniej czy przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została prawidłowo doręczona adresatowi.

Należy podkreślić, że przepis art. 58 § 1 k.p.a. wymaga uprawdopodobnienia braku winy, a nie wykazania braku winy, co ma duży wpływ na ocenę okoliczności przedstawionych przez skarżącą w stanie faktycznym sprawy.

Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. jest środkiem zastępczym dowodu nie dającym pewności, lecz jedynie czyniącym wiarygodne twierdzenia o danym fakcie, który wskazuje na niemożliwość dokonania danej czynności z powodu przeszkód niemożliwych do przezwyciężenia.

Brak winy w uchybieniu terminu zachodzi tylko wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminowi należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiały dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, wnioskodawca powinien stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna. Jednocześnie jednak nie powoduje to zwolnienia organu z obowiązku podjęcia wszelkich działań, w celu potwierdzenia wiarygodności okoliczności powołanych we wniosku, zwłaszcza jeśli są one dla organu mało przekonywujące, bądź też są lakoniczne i ogólnikowe. Jeśli organ uzna, że wskazane okoliczności nie są wystarczające do oceny braku winy w uchybieniu terminowi, to powinien w tym kierunku podjąć działania wyjaśniające.

Przedstawiona przez skarżącą Wspólnotę argumentacja dotycząca braku winy w uchybieniu terminu - wskazująca na wadliwość doręczenia przesyłki zawierającej decyzję, a także załączony materiał dowody, uprawdopodobniły twierdzenie, iż Wspólnota dowiedziała się o decyzji z dnia 6 czerwca 2014 r., w dniu 12 czerwca 2014r., a nie w dniu 11 czerwca 2014 r. kiedy to odbiór przesyłki adresowanej dla I K zawierającej decyzję organu I instancji, pokwitował pracownik ochrony (podpis nieczytelny).

Nie można było, tak jak przyjął organ nadać decydującego znaczenia prawnego faktowi doręczeniu przesyłki w trybie art. 45 k.p.a., w sytuacji kiedy jej adresatem nie była Wspólnota tylko I K – osoba fizyczna będąca pełnomocnikiem jednostki organizacyjnej - Wspólnoty Mieszkaniowej.

Słusznie skarżąca podkreśliła, że w postępowaniu administracyjnym działała przez pełnomocnika będącego osobą fizyczną. Organ miał zatem obowiązek doręczenia przesyłki pełnomocnikowi osobiście, w trybie uregulowanym przepisami art. 42 – 44 k.p.a., a takiego doręczenia w sprawie nie zastosowano. Doręczenie w trybie art. 45 k.p.a. mogłoby być ewentualnie skuteczne, gdyby adresatem przesyłki była Wspólnota, a nie jak w tym przypadku jej pełnomocnik - osoba fizyczna.

Należy podkreślić, iż w udzielonym przez Wspólnotę pełnomocnictwie nie wskazano adresu pełnomocnika do doręczeń. Fakt, iż w aktach organu powiatowego znajdowały się pisma podpisane przez I K, w nagłówku których wskazano nazwę i adres Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] " w [...], nie oznacza iż był to adres pełnomocnika do doręczeń, z układu graficznego pism wynika bowiem, że było to określenie strony za jaką pełnomocnik działał. Zatem w niniejszej sprawie organ powiatowy powinien wezwać Wspólnotę do wskazania adresu pełnomocnika, co jednak nie miało miejsca.

Organ odwoławczy wadliwie uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego kierował korespondencję pod właściwy adres, wynikający z brzmienia nagłówka pism składanych w toku postępowania, konsekwencją czego było wadliwe uznanie, że doszło do skutecznego doręczenie przesyłki osobie fizycznej, w sytuacji gdy odebrał ją pracownik agencji ochrony zatrudnionej przez Wspólnotę - osoby tej nie znający.

Dlatego odmawiając przywrócenia terminu, organ naruszył przepis art. 58 § 1 k.p.a., albowiem skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, jako skutek doręczenia przesyłki zawierającej kwestionowaną odwołaniem decyzję, w sposób nieprawidłowy.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.