Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1686/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 , art. 25
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.
article: art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant apl. radcowski Mateusz Rompalski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę radców prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi S. J. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w G., dokonanemu uchwałą nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] marca 2007 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 311 ust. 2 w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1059 ze zm.) i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 (Dz. U. nr 206, poz. 1522) w związku z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia organu:

W dniu 3 listopada 2006 r. skarżący złożył w Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. wniosek o wpis na listę radców prawnych na podstawie art. 24 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, po rozpoznaniu którego Rada uchwałą z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...] odmówiła wpisu skarżącego na listę radców prawnych.

Od powyższej uchwały skarżący wniósł do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych odwołanie, po rozpoznaniu którego organ odwoławczy uchwałą z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...], uchylił zaskarżoną uchwałę i wpisał skarżącego na listę radców prawnych Izby w G.

Minister Sprawiedliwości sprzeciwiając się dokonanemu przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych wpisowi skarżącego na listę radców prawnych podniósł, iż dotychczasowy przebieg pracy kandydata wskazuje, iż nie posiada on odpowiedniej praktyki zawodowej pozwalającej na wykonywanie zawodu radcy prawnego. Skarżący odbył bowiem w okresie od października 2003r. do września 2006 r. etatową aplikację sądową w Sądzie Okręgowym w E., którą zakończył pozytywnie zdanym egzaminem sędziowskim w dniu 28 września 2006 r., przy czym od dnia 20 marca 2007r. pracuje na stanowisku referendarza sądowego w Sądzie Okręgowym w E.

Minister wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 orzekający, iż art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 163, poz. 1361 ze zm.), dopuszczający możliwość wykonywania zawodu radcy prawnego przez osoby, które po złożeniu wymaganych egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 Konstytucji i utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2006 r. Organ powołał się przy tym na uzasadnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w którym zaznaczono, iż uznany za niekonstytucyjny przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych reguluje analogiczny zakres sprawy, jak art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, póz. 1058 z późn. zm.) w zakresie dotyczącym adwokatów, przy czym przepis ten był już przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 (Dz. U. Nr 75, póz. 529). W wyroku tym Trybunał wskazał, iż przedmiotem oceny kandydata w zakresie wpisu powinien być między innymi praktyczny kontakt osoby z wykonywaniem danego zawodu prawniczego.

Organ podkreślił, iż Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych podjęło uchwałę odnośnie wpisu skarżącego na listę radców prawnych nie odnosząc się do praktyki zawodowej kandydata w okresie po złożeniu egzaminu sędziowskiego, a tym samym do rękojmi wykonywania zawodu radcy prawnego. Minister Sprawiedliwości zauważył przy tym, iż uchwały o wpisie mają charakter decyzji uznaniowych, w związku z czym samo złożenie wniosku o wpis przez zainteresowanego nie jest równoznaczne z uzyskaniem żądanego wpisu.

Minister Sprawiedliwości podniósł, iż dokonując merytorycznej i prawnej oceny uchwały samorządu radcowskiego o wpisie kandydata na listę radców prawnych, podejmuje działania jako organ odwoławczy w rozumieniu przepisów kpa a tym samym nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] S. J. zarzucił, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 8, 10 , 11 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 2, 7, 31 § 3, 32, 65 § 2 Konstytucji jak również przepisów art. 24 ust. 1 pkt 5 oraz art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych.

Skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji oraz przeprowadzenie dowodu poprzez zobowiązanie do przedłożenia przez Radę

Okręgową Izby Radców Prawnych w G. wykazu osób, które w

terminie od września 2006 roku złożyły wnioski o wpis na listę radców

prawnych niniejszej Rady i zostały skutecznie wpisane na skutek nie złożenia

przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu, a legitymowały się pozytywnie

zdanym egzaminem sędziowskim w 2006 roku, na okoliczność wykazania

dowolności w działaniu w/w Rady i Ministra Sprawiedliwości oraz przeprowadzenie dowodu z akt osobowych skarżącego znajdujących się w Sądzie Okręgowym w E. na okoliczność oceny jego praktycznych umiejętności zawodowych wyrażonych w opiniach przez poszczególnych patronów.

W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie naruszona została zarówno zasada legalizmu i działania organów państwa w ramach obowiązujących regulacji prawnych, jak również konstytucyjna zasada zaufania jednostki do państwa, nie działania prawa wstecz, ochrony interesów w toku oraz wolności wykonywania zawodu.

Skarżący uznał, iż przy rozstrzyganiu jego sprawy zarówno Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, jak i Minister Sprawiedliwości winni stosować przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w rozumieniu przed orzeczeniem TK z dnia 8 listopada 2006 roku, sygn. 30/06. Odroczenie bowiem przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych wyraża w ocenie skarżącego jednoznacznie myśl o prospektywnym działaniu takiego orzeczenia. Oznacza to, wywodzi skarżący, że do czasu utraty mocy obowiązującej określonego przepisu, sądy i inne organy powinny stosować ten przepis. Skarżący zaznaczył, iż gdyby Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. podjęła i doręczyła mu uchwałę o odmowie wpisu w terminach ustawowych to, zważając na rozpoznanie odwołania zaledwie w terminie 19 dni, mógłby uzyskać wpis na listę radców prawnych jeszcze przed końcem 2006 r. Skarżący wskazał ponadto, iż decyzją podjętą przez Ministra Sprawiedliwości naruszono zasadę zaufania obywateli do państwa, a także ochrony interesów w toku i zasadę równości wobec prawa. Podniósł, iż w przekazach medialnych, w tym wystąpieniu Prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych oraz w prasie fachowej, po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2007 roku zapewniano, że osoby znajdujące się w tożsamej jak skarżący sytuacji, tj. te osoby, które złożyły wniosek o wpis na listy radców prawnych w oparciu o art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, przed datą wyroku TK uzyskają ten wpis.

Skarżący uzasadniając zastosowanie w jego przypadku zasady ochrony interesów w toku powołał się na orzecznictwo TK, w myśl którego zasada ta obowiązuje jeżeli przepisy prawa wyznaczają pewien horyzont czasowy realizowania określonych przedsięwzięć i jest rozłożone ono w czasie oraz obywatel rozpoczął faktycznie określone przedsięwzięcie w okresie obowiązywania owych przepisów.

Skarżący za sprzeczną z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych uznał argumentację Ministra Sprawiedliwości, w myśl której element rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego obejmuje nie tylko ocenę kwalifikacji moralnych, ale również kwestii przygotowania zawodowego. Podkreślił, iż interpretacja systemowa, funkcjonalna, a przede wszystkim literalna przepisów art. 24 i 25 ustawy o radcach prawnych nie pozwala przyjąć, aby w zakresie sformułowania "nie daje należytej rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego" mieścił się element oceny przygotowania zawodowego kandydata, albowiem został on w sposób wyczerpujący uregulowany w art. 24 i 25 cyt. ustawy. Tak więc, wywodzi skarżący, przy ocenie dotychczasowego zachowania wnioskodawcy należy brać pod uwagę takie kryteria jak: szlachetność, prawość, uczciwość oraz przestrzeganie zasad etycznych. Nie jest natomiast możliwa sytuacja, aby w ramach badania rękojmi należytego wykonywania zawodu samorząd radcowski, notarialny, adwokacki, czy doradców podatkowych badał kwestię profesjonalnego przygotowania do zawodu, a więc sprawdzał jakość stosownego egzaminu.

Skarżący zarzucił nadto, iż organ w uzasadnieniu decyzji negując jego doświadczenie zawodowe w istocie nie uzasadnił swojego stanowiska ograniczając się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, iż skarżący nie posiada właściwego przygotowania do zawodu. Organ nie wyjaśnił przy tym jaki charakter i okres pracy mógłby potwierdzić praktyczne przygotowanie do wykonywania zawodu radcy prawnego.

Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę na przypadki, w których inne osoby spełniające identyczne warunki jak on uzyskały wpis na listę radców prawnych i Minister Sprawiedliwości nie zgłosił w ich przypadku sprzeciwu co stanowiło zupełnie inną interpretację niż w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.

Podniósł, iż w dacie podejmowania przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwały o wpisie skarżącego na listę radców prawnych, art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych utracił moc obowiązującą w zakresie, w jakim stwarzał możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym.

Organ podkreślił, iż z uzasadnień powołanych w zaskarżonej decyzji wyroków Trybunału Konstytucyjnego wynikało, że przesłankę odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym należy traktować jako element rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego a w ocenie Ministra Sprawiedliwości dotychczasowy przebieg pracy skarżącego, w tym także podjęcie zatrudnienia w charakterze referendarza sądowego, nie wskazuje na nabycie odpowiedniej praktyki zawodowej pozwalającej na wykonywanie zawodu radcy prawnego.

Organ zaznaczył, iż ustawa o radcach prawnych nie wprowadza ograniczeń co do rodzaju przesłanek, które mogą być badane przez Ministra Sprawiedliwości w odniesieniu do uchwał o wpisie na listę radców prawnych, a tym samym jest on uprawniony do ustalenia, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do dokonania wpisu. Na potwierdzenie stanowiska, iż prawo Ministra Sprawiedliwości do wyrażenia sprzeciwu wobec wpisu określonej osoby na listę korporacji prawniczej nie jest ograniczone w żaden sposób, poza względami wynikającymi z charakteru tego aktu jako decyzji administracyjnej, osadzonej w konkretnej materii normatywnej organ przywołał orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach dalej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga w tej sprawie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na fakt, iż po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163 z 2005r. poz. 1361) zgodnie z art. 24 ust.1 w związku z art. 25 ust. 1 ustawy o radcach prawnych na listę radców prawnych mogą zostać wpisane osoby, które nie odbyły aplikacji radcowskiej i nie złożyły egzaminu radcowskiego, jeżeli spełniają pozostałe wymogi przewidziane art. 24 ust.1 p.1, p.3, p.4 i p.5 ustawy o radcach prawnych, tj.: 1/ ukończyły wyższe studia prawnicze i uzyskały tytuł magistra, 3/ korzystają w pełni z praw publicznych, 4/ mają pełną zdolność do czynności prawnych oraz 5/ są nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem dają rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Z przepisu powyższego wynika, że decyzja wydana na jego podstawie ma charakter uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne stanowi uprawnienie administracji do kształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach swobody administracyjnej ograniczonej jednak przez przepisy prawa materialnego i obowiązujące reguły proceduralne. Oznacza to, że organ administracji ma obowiązek zebrania materiału dowodowego i dokonania jego oceny pod kątem spełniania warunków określonych przepisem przy jednoczesnym wyważeniu słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych ma ograniczony zakres, bowiem sprowadza się do ustalenia, czy decyzja podjęta została przez uprawniony do tego organ w przepisany sposób, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie takiej decyzji i czy badane rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.

Jednocześnie w orzeczeniu z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt K 30/06 (publik. Dz. U. z dnia 17 listopada 2006 r. Nr 206, poz. 1522) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Trybunał wskazał, iż z uwagi na fakt, że identyczna regulacja wprowadzona do prawa o adwokaturze była przedmiotem sprawy o sygn. K 6/06, w której Trybunał orzekł o jej niezgodności z art. 17 ust. 1 Konstytucji, uzasadnia odwołanie się przez Trybunał Konstytucyjny do swego stanowiska wyrażonego w sprawie o sygn. K 6/06 (publik. /w:/ Dz. U. z dnia 4 maja 2006 r. Nr 75, poz. 529). W tej sytuacji Trybunał podtrzymał w pełni wszystkie argumenty przytoczone w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. K 6/06. W wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06, Trybunał Konstytucyjny uznał art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji.

Podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie, a zarazem główny zarzut skarżącego sprowadza się do konieczności rozważenia, czy w świetle art. 25 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych w związku z wnioskiem o wpis na listę radców prawnych w trybie art. 25 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, tzn. w trybie szczególnym, bez odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego, organy wpisowe są uprawnione – w ramach badania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego – nie tylko do badania cech charakteru kandydata, jego nieskazitelności, lecz również do badania i oceny jego kwalifikacji zawodowych. I czy negatywna ocena tych kwalifikacji może stanowić podstawę sprzeciwu wobec wpisu na listę radców prawnych kandydata wnioskującego o ten wpis na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o radcach prawnych. W ocenie skarżącego organ nie był bowiem uprawniony do weryfikacji jego doświadczenia zawodowego a jedynie cech charakteru oraz moralnej i etycznej strony dotychczasowego zachowania.

Dla rozstrzygnięcia przedmiotowego zagadnienia zasadnicze znaczenie mają powołane powyżej obydwa wyroki Trybunału Konstytucyjnego w sprawach adwokackich i radcowskich - z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt. K 6/06 i z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt. K 30/06. W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt. K 6/06 i Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 o wpis na listę adwokatów samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać, czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Możliwy jest (także w świetle zasady wolności wyboru i wykonywania zawodu, ustanowionej w art. 65 ust. 1 Konstytucji) przepływ z jednego do innego zawodu prawniczego. Nie oznacza to jednak, że przepływ taki ma następować automatycznie, bez oceny umiejętności niezbędnych do należytego wykonywania nowego dla danej osoby zawodu prawniczego. W warunkach obowiązywania konstytucyjnej zasady równości i równego traktowania, przesłankami oceny winny być m.in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego."

Podkreślenia wymaga przy tym, iż już w orzeczeniu z 18 sierpnia 1994 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA 860/93, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata ocenia się m.in. według dotychczasowego zachowania mogącego świadczyć o poziomie umiejętności udzielania pomocy prawnej. W uzasadnieniu wyroku odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa NSA wskazano, iż o ile przez nieskazitelność charakteru rozumie się zwykle szlachetność, prawość, uczciwość, o tyle druga przesłanka powinna być analizowana w ścisłym powiązaniu z art. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze określającego cele adwokatury (udzielenie pomocy prawnej). Chodzi więc o to, czy dana osoba poradzi sobie w zawodzie adwokata.

W konsekwencji uznać należy, iż dokonana przez organ ocena rękojmi w trybie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych znajduje oparcie w orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego, jednoznacznie dopuszczającego możliwość zweryfikowania przez organ doświadczenia zawodowego kandydata do wpisu na listę radców prawnych.

Zdaniem Sądu ocena ta nie nosiła przy tym cech dowolności, albowiem była dokonana w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, a poczynione ustalenia znalazły swoje odzwierciedlenie w treści decyzji. Organ wyjaśnił, dlaczego przyjął, że dotychczasowa praktyka zawodowa strony świadczy o tym, że nie daje ona rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu.

Jednocześnie, mając na uwadze uznaniowy charakter decyzji administracyjnej w zakresie oceny rękojmi wykonywania zawodu radcy prawnego przez konkretnego kandydata do wpisu na listę radców prawnych za nietrafne należy uznać stanowisko skarżącego odnośnie naruszenia przez organ zasady równości z uwagi na odmienne rozstrzygnięcia w przypadku innych kandydatów do wpisu na listę radców prawnych. To bowiem indywidualne cechy charakteru oraz dotychczasowe zachowanie skarżącego a nie innych kandydatów do wpisu na listę radców prawnych było przedmiotem niniejszego postępowania. Decyzje podejmowane przez organ w innych postępowaniach nie rzutują więc na wyrażoną przez organ w zaskarżonej decyzji opinię dotyczącą braku rękojmi wykonywania zawodu radcy prawnego po stronie skarżącego.

Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze zarzutu dotyczącego obowiązku zastosowania przez organ w przypadku skarżącego przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia przez niego wniosku o wpis tj. w dniu 3 listopada 2006 r., a więc przed datą wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zauważyć należy, iż art. 25 ust. 1 pkt 2 o radcach prawnych jest niekonstytucyjny wyłącznie w zakresie, w jakim stwarza możliwości dopuszczenia do wykonywania zawodu prokuratora (adwokata) osoby, która po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazuje się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Przepisy te mogą zatem stanowić - co do zasady - podstawę wpisu na listę radców prawnych (i adwokatów) tych osób, które nie odbyły aplikacji radcowskiej (adwokackiej) i nie złożyły egzaminu radcowskiego (adwokackiego), lecz zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, czy też notarialny. W tym też kontekście uznać należy, że nie ma jakiegokolwiek znaczenia fakt, iż Trybunał w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. odroczył do dnia 31 grudnia 2006 r. moment utraty mocy obowiązującej m.in. przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy, gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie podstawy do złożenia wniosku o wpis, której w przypadku skarżącego organ bynajmniej nie negował, nie odnosi się zaś do kwestii oceny osoby kandydata w świetle przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, który to przepis stanowi podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. W ramach natomiast badania rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego organ był uprawniony, jak już wyżej podniesiono, w świetle uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r., do weryfikacji również dotychczasowego zachowania osoby pragnącej zostać radcą prawnym, w tym doświadczenia zawodowego. Co więcej, Trybunał Konstytucyjny już w wyroku z dnia 7 maja 2002 r., sygn. akt SK 20/00 (OTK-A 2002/3/29) wprowadził rozróżnienie kryteriów oceny etyczno-moralnych (subiektywnych) i gwarancyjnych (obiektywnych) wskazując, iż wprowadzone są one w tym celu, by zagwarantować odpowiedni poziom zawodowy i moralny członków korporacji.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd podzielił stanowisko Ministra Sprawiedliwości, iż skarżący nie ma odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym, która pozwalałaby na uzyskanie wpisu na listę radców prawnych.

Jednocześnie Sąd nie uwzględnił złożonych wniosków dowodowych na okoliczności wskazane w skardze. Odnośnie badania przez Sąd ile osób zdających w terminie od 2006 r. złożyło wnioski o wpis na listę radców prawnych i zostało skutecznie wpisanych wobec nie złożenia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu – okoliczność ta nie ma znaczenia w świetle tezy dowodowej. Zaskarżona decyzja opiera się bowiem na prawie, a nie jej zgodności z innymi decyzjami organów samorządu wydanych w innych sprawach, na rzecz innych osób. Niewątpliwie zasada wynikająca z art. 8 k.p.a. zaufania obywateli do organów państwa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, ale obowiązek ten nie może polegać na badaniu okoliczności faktycznych, które były podstawą do orzekania w innych, konkretnych, indywidualnych sprawach. Okoliczności wskazywane w innych sprawach nie mogą być bowiem ani podstawą do orzekania w tej konkretnej sprawie, ani podstawą do weryfikowania wcześniejszych prawomocnych uchwał organów samorządu radcowskiego od których Minister Sprawiedliwości nie złożył sprzeciwu. Gdyby nawet teoretycznie założyć, że w innej sprawie mogłoby dojść do wydania decyzji niezgodnej z prawem, to taka sytuacja nie oznaczałaby dla skarżącego, że Sąd wyeliminuje z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję, prawidłową z punktu widzenia legalności.

Odnośnie badania przez Sąd akt osobowych skarżącego na okoliczność oceny jego praktycznych umiejętności zawodowych wyrażonych w opiniach przez poszczególnych patronów, to jest on także pozbawiony podstaw. Wskazać bowiem należy, że aplikacja sądowa i zdobywane na niej umiejętności są wyłącznie nauką jaką zdobywa kandydat na sędziego. O praktyce zawodowej możemy mówić wówczas, gdy kandydat na radcę prawnego zdobywa doświadczenie zawodowe przy stosowaniu prawa już na własny rachunek. Innymi słowy, odpowiada za samodzielnie wykonywane czynności. Niewątpliwie, także także praktyką zawodową jest praca na stanowisku referendarza sądowego, którą skarżący rozpoczął dopiero 20 marca 2007 r.

Wniosek o wpis został złożony dnia 3 listopada 2006 r. i w tej dacie nie posiadał żadnej praktyki zawodowej.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Tym samym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.