Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1288/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 190, 134 par. 1, 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 4  ust. 1  pkt 2 i 7
journal: Dz.U. 1998 nr 23 poz 120
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych  nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2010 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Instytutu [...] w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2008r nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2007r. 2007r. nr [...].

W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny:

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], oznaczona ewidencyjnie jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 , uregulowana w księdze wieczystej KW [...] stanowi własność Miasta W. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001r. nr [...].

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 1998r. Instytut [...] z siedzibą w W. wystąpił o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego w/w działki oraz prawa własności budynków i urządzeń usytuowanych na niej – na podstawie art.2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo – rozwojowych (Dz. U. Nr 75, poz.467).

Następnie w dniu [..] maja 2000r. Instytut [...] z siedzibą w W. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego działki ewidencyjnej nr.[...] przy ul. [...] oraz prawa własności budynków [...] usytuowanych na tej działce przez:

- Instytut [...] w części o pow.[...] m

- Instytut [...] w części o pow. [...] m2

Jako podstawę prawną wniosku również wskazał art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych.

Po rozpatrzeniu tych wniosków Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2007r. nr [...] – działając na podstawie art. 200 ust.1 i ust. 2, art. 67 ust. 1 i 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 ze zm), § 3 ust.1 i 3, §4 ust. 1 pkt.7, §5 ust. 1, §12 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23 poz. 120 ze zm.), art. 18a ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 33, poz. 388 ze zm.) – stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r.przez Instytut [...] z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego na okres 99 lat gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Miasta W., położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...], odpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się w dniu 5 grudnia 1990 r. na w/w gruncie, ustalił cenę nabycia prawa własności budynków i urządzeń oraz dokonał innych ustaleń, a także odmówił stwierdzenia nabycia prze Instytut [...] z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego części gruntu o pow. [...] m, stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...] położoną w W. przy ul. [...] oraz prawa własności budynków i urządzeń usytuowanych na tej części gruntu.

Prezydent stwierdził, że uwłaszczenie państwowych jednostek badawczo-rozwojowych może być rozpatrywane w kontekście następujących przepisów:

- Art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1991r. o gospodarce nieruchomościami – przepis ten dotyczy stanu prawnego istniejącego w dniu 11 marca 1991r. i tych jednostek, które w tym dniu posiadały prawo zarządu do gruntów nie objętych uwłaszczeniem w dniu 5 grudnia 1990r.

- Art. 64 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych – przepis ten dotyczy stanu prawnego istniejącego w dniu [..] marca 1991 r. i tych jednostek, które w tym dniu posiadały prawo zarządu do gruntów nie objętych uwłaszczeniem w dniu 5 grudnia 1990r.

- Art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych – przepis ten odnosi się do jednostek będących posiadaczami gruntów, które w dniu 5 grudnia 1990 r. nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów zgodnie z prawem.

Prezydent zaznaczył, że unormowanie zawarte w art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. powstało w okresie, gdy obowiązywał już art. 64 ustawy z dnia 25 lipca 1985r. dodany ustawą z dnia 22 lutego 1991r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. Nr 19, poz. 81), jak również art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) – obecnie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.

Z uwagi na to, że od dnia [...] marca 1991 r. jednostki badawczo-rozwojowe, którym przysługiwało prawo zarządu nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy zostały objęte dyspozycją dwóch artykułów, (a niemożliwe jest dwukrotne nabycie użytkowania wieczystego tego samego gruntu) Prezydent przyjął, iż w przypadku zbiegu zakresu unormowań, nabycie prawa następuje z datą wcześniejszą, tj. z dniem 5 grudnia 1990r.

Prezydent wskazał, iż przepis art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, dotyczy stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne – które posiadały w dniu 5 grudnia 1990 r. grunty w zarządzie.

Organ I instancji ustalił, że w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości posiadał Instytut [...].

Prawo to zostało stwierdzone zgodnie z § 4 ust. 1 pkt. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie lub użytkowaniu – na podstawie decyzji Kierownika Oddziału Zarządu Gruntów Prezydium Rady Narodowej W. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1973r. w sprawie ustalenia opłat za użytkowanie terenu o powierzchni [...] m2, wydanej na rzecz Instytutu [...].

Decyzja ta, w zakresie opłat rocznych z tytułu zarządu nieruchomością została zmieniona decyzją wydana w dniu [...] marca 1989r. przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. Natomiast w ocenie Prezydenta Instytut [...] nie udokumentował faktu posiadania na dzień 5 grudnia 1990r. prawa zarządu do części nieruchomości przy ul. [...] – o uwłaszczenie, której wystąpił wnioskiem z dnia [...] maja 2000r. Współposiada on tylko tę nieruchomość – na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z Instytutem [...].

W związku z tym, że w/w Instytut nie legitymuje się prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości, Prezydent odmówił stwierdzenia nabycia przez ten Instytut z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego części gruntu o pow. [...] m stanowiącego działkę ew. nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 oraz prawa własności budynków i urządzeń usytuowanych na tej części gruntu. Ponadto stwierdził, że wobec stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu z dniem 5 grudnia 1990r. przez Instytut [...] w W., nie jest możliwe wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia praw do tej nieruchomości przez Instytut [...] na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. Zbieg omawianych podstaw wyklucza bowiem możliwość dwukrotnego nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego tego samego gruntu. Przepis art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. o jednostkach badawczo-rozwojowych nie stanowi podstawy prawnej do wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego, skutecznie nabytego wcześniej przez inny podmiot, a zatem stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przez Instytut [...] z dnia [....] lipca 1997r nie jest możliwe.

Ponadto, w ocenie Prezydenta, posiadanie przedmiotowej nieruchomości przez Instytut [...] ma charakter posiadania zależnego, które nie upoważnia tej jednostki do ubiegania się o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego. Zdaniem Prezydenta fakt ten potwierdza treść porozumienia zawartego w 1970r. umowy najmu lokali [...] zawartej w dniu [...] grudnia 1978 r. oraz porozumienia z dnia [...] grudnia 2002 r. – zawieranych pomiędzy Instytutem [...] oraz Instytutem [...] w sprawie użytkowania pomieszczeń [...] w budynkach przy ul. [...].

Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta W. wniósł Instytut [...].

Podniesiono w nim zarzuty naruszenia:

- art. 7 i 80 kpa w zw. z art. 107§ 3 kpa poprzez przekroczenie przez organ I instancji granic swobodnej oceny dowodów,

- art. 77 kpa poprzez zebranie niekompletnego materiału dowodowego i nierozpoznanie wszystkich zebranych w sprawie dowodów,

- art. 11 kpa w zw. z art. 107 §3 kpa poprzez lakoniczność uzasadnienia w części dotyczącej uznania prawa zarządu Instytutu [...] do przedmiotowej nieruchomości oraz nie rozpatrzenie wszystkich twierdzeń i zarzutów podniesionych w toku sprawy przez Instytut [...]

- art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż w dniu 5 grudnia 1990r. Instytutu [...] nie posiadał nieruchomości w zarządzie .

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż Prezydent oparł swoją decyzję tylko na decyzji z dnia [...] marca 1973r. w sprawie ustalenia opłat za użytkowanie terenu – z pominięciem innych istotnych dowodów. Jednym z nich jest porozumienie w sprawie użytkowania obiektu przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) z 1970r., z którego wynika, że nieruchomość miała służyć wspólnie stronom, zaś Instytut [...] miał być tylko gospodarzem obiektu wspólnie użytkowanego przez strony – intencją tego porozumienia było określenie takich samych praw stron do nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, iż w przypadku zbiegu unormowań, należy przyjąć, że nabycie prawa nastąpiło z datą wcześniejszą tj. w dniu 5 grudnia 1990r. na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis dotyczy tych jednostek, które w tym dniu posiadały osobowość prawną oraz miały uregulowane prawo zarządu do gruntu.

Posiadanie zaś prawa zarządu przez Instytut [...] zostało wykazane zgodnie z § 4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie lub użytkowaniu, a konkretnie z pkt. 2 – (decyzją o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jeżeli została wydana przed dniem [...] sierpnia 1985r.) i pkt. 7 (decyzją o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem [...] sierpnia 1985 r.)

W aktach niniejszej sprawy znajduje się bowiem ostateczna decyzja Kierownika Wydziału Gospodarki Terenami Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1967r., którą na podstawie art. 2, 4 i 10 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przekazano w użytkowanie Instytutowi [...], nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m oraz decyzja Kierownika Oddziału Zasobu Gruntów Prezydium Rady Narodowej W. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1973r. w sprawie ustalenia opłat za użytkowanie terenu o powierzchni [...] m, wydana na rzecz Instytutu [...], która w zakresie wysokości opłat rocznych z tytułu zarządu nieruchomością została zmieniona decyzją z dnia [...] marca 1989r.

Wobec wydania tych decyzji organ II instancji uznał, że inne dowody muszą być oceniane jako nieistotne dla kwestii kluczowej, jednocześnie stwierdzając, iż treść porozumienia zawartego w 1970r. w żaden sposób nie wyklucza, że Instytutowi [...] przysługiwało prawo zarządu nieruchomością. Z porozumienia tego w ocenie organu II instancji wynika wyraźnie, że gospodarzem przedmiotowego obiektu jest Instytut [...], który sprawuje czynności związane z prawidłowym funkcjonowaniem i zabezpieczeniem ogólnym całego obiektu, zaś Instytut [...] zajmuje określone pomieszczenia i korzysta z pomieszczeń wspólnych tj. [...].

Kolegium dodało, ze wskazywana w odwołaniu konieczność poszukiwania przez organ prowadzący sprawę, nowych dowodów określających charakter władztwa stron nad nieruchomością, odnosi się do sytuacji, gdy organ dokonując oceny zebranego materiału dowodowego powziąłby wątpliwości, co do charakteru tego władztwa i miał trudność w określeniu, komu w istocie przysługuje prawo zarządu. Jednak w sytuacji gdy, tak jak w niniejszej sprawie, organ na podstawie obowiązujących przepisów i zebranych dowodów uznał pewną tezę za dostatecznie udokumentowaną i w sposób jednoznaczny ustalił okoliczności, które potwierdzają przysługujący jednemu z wnioskodawców – Instytutowi [...] – zarząd przedmiotową nieruchomością, zarzut braku poszukiwania przez ten organ innych dowodów na potwierdzenie tezy przeciwnej wydaje się być całkowicie chybiony i nieuzasadniony.

Na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Instytut [...] z siedzibą w W. zarzucając jej:

a) naruszenie przepisów postępowania:

- § 4 ust. 1 pkt 2, 6 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie lub użytkowaniu, poprzez błędne ustalenie posiadanego przez Instytut [...] prawa zarządu,

- Art. 7, 75,i 80 kpa – poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonanie jego oceny z pominięciem istotnej części, co miało wpływ na błędne ustalenia, co do posiadania lub nie prawa zarządu,

- § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia w zw. z art. 75 i 77 kpa – poprzez brak wezwania skarżącego Instytutu do dostarczenia dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia w wyznaczonym terminie, ewentualnie brak przesłuchania świadków lub wezwania do złożenia oświadczenia potwierdzającego przekazanie części nieruchomości

b) naruszenie prawa materialnego:

- art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami – poprzez jego zastosowanie jako podstawy prawnej stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego całej nieruchomości przez Instytut [...] oraz przez jego niezastosowanie jako podstawy prawnej stwierdzenia nabycia przez Instytut [...] z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego części nieruchomości o powierzchni [...] m2

- art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych – poprzez jego niezastosowanie jako podstawy prawnej stwierdzenia nabycia przez Instytut [...] z mocy prawa z dniem [...] marca 1991r. prawa użytkowania wieczystego części nieruchomości o powierzchni [...] m2

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2007r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podnosząc, iż zarzuty podniesione w skardze nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, lecz znane były organowi w przeprowadzonym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009r. sygn. akt: I SA/Wa1010/08 oddalił skargę stwierdzając, że organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronne rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy, uzasadniając przekonująco swoje decyzje.

Wskutek skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez Instytut [...], Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2010r. sygn. akt: I OSK 786/09 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, pomijając zarzut naruszenia § 4 ust.1 pkt 2, 6 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w zw, z art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ustalenie na podstawie decyzji o naliczeniu i aktualizacji opłat, że Instytut [...] w dniu 5 grudnia 1990r. posiadał prawo zarządu do całej nieruchomości, podczas gdy decyzją z dnia [...] marca 1967r. otrzymał w użytkowanie tylko określoną w tej decyzji część nieruchomości, a w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego od stanowiska co do tej kwestii zależało rozstrzygnięcie sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę niniejszą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że dane rozważania na temat zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji, z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 134 § 1 w/w ustawy.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 tej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów należy uznać skargę za zasadną.

Bezspornym w sprawie jest, że decyzja Kierownika Wydziału Gospodarki Terenu Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1967r. przekazująca Instytutowi [...] nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni około [...] m2 jest dowodem potwierdzającym prawo zarządu Instytutu do tej części nieruchomości.

Zgodnie z art. 2006 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne, uznawania środków, których mowa w art. 204 ust. 3 za środki własne, określania wartości nieruchomości oraz wysokości kwot należnych za nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali, zabezpieczania wierzytelności z tego tytułu, a także rodzaju dokumentów zawierających niezbędne dowody w tych sprawach. W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 10 lutego 1998r. rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.). Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów – decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie jeżeli została wydana przed dniem [...] sierpnia 1985r.

Ponieważ zachowała się decyzja z dnia [...] marca 1967r. przekazująca Instytutowi [...] nieruchomość przedmiotową w użytkowanie w części o powierzchni około [...] m2, przepis ten w pełni znajduje zastosowanie do stwierdzenia prawa zarządu Instytutu do tej części nieruchomości.

Kwestią sporną natomiast wymagającą rozstrzygnięcia jest czy istnieją w niniejszej sprawie podstawy do stwierdzenia nabycia przez Instytut [...] z dniem 5 grudnia1990r. użytkowania wieczystego na pozostałej części przedmiotowej nieruchomości i własności budynków i urządzeń położonych na całej działce ewidencyjnej nr [...] na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W ocenie Sądu orzekającego biorąc pod uwagę materiał dokumentacyjny zgromadzony w niniejszej sprawie brak takich podstaw.

Zaskarżona decyzja wydana została m.in. w oparciu o §4 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia, zgodnie z którym właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów – decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przez [...] sierpnia 1985r.

Organy orzekające w niniejszej sprawie za taki dokument uznały decyzję z dnia [...] marca 1973r. w sprawie ustalenia opłat za użytkowanie terenu o powierzchni [...]m2 i decyzję zmieniającą z dnia [...] marca 1989r.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Jak wynika bowiem z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999r sygn, akt U 6/99 (OTK 1999/7/159) i z dnia 9 kwietnia 2002r. sygn. akt U 10/00 (OTK2001/3/55) decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji RP.

Co prawda rozważnia zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999r. sygn. akt. 6/99 dotyczą stwierdzenia prawa użytkowania nieruchomości na rzecz spółdzielni i § 6 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998r., jednakże można je odnieść zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008r. sygn. akt I OSK570/07 (LEX nr 505282) także do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych (§ 4 ust. 1 pkt. 6 w zw. z § 5 rozporządzenia).

Pogląd powyższy skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i uznaje, iż ma on zastosowanie również do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych na podstawie §4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia.

Znajdujące się w aktach sprawy decyzje z dnia [...] marca 1973r. i z dnia [...] marca 1989r. dotyczące ustalenia opłat i ich aktualizacji za użytkowanie terenu o pow. [...] m2 nie nawiązują w żaden sposób do jakiejkolwiek decyzji o ustaleniu prawa użytkowania, wobec czego nie mogą w ocenie Sądu stanowić podstawy do stwierdzenia prawa zarządu. Ponadto zauważyć należy, iż decyzja z dnia [...] marca 1989r. wydana została już po dniu [...] sierpnia 1985r., a jej przedmiotem jest uchylenie decyzji z dnia [...] marca 1973r. w części dotyczącej ustalenia opłat za użytkowanie.

W świetle powyższego należy uznać za zasadny zarzut naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 4 ust. 1 pkt. 2 i 7 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998r. W tej sytuacji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy niniejszej organy zobowiązane są do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art.2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych, gdyż w dotychczasowym postępowaniu organy bardzo lakonicznie odniosły się do nich, ogólnikowo stwierdzając, iż stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przez Instytut [...] z dniem [...] lipca 1997r. nie jest możliwe, jak również w sposób rzetelny i wnikliwy nie dokonały oceny prawnej porozumień zawartych w 1970 r., w dniu [...] grudnia 2002r., umowy najmu zawartej w dniu [...] grudnia 1978r., a także umowy z dnia [...] grudnia 1992r., do której organy w ogólne się nie odniosły, a w której w § 5 stwierdzono, iż umowa najmu z dnia [...] grudnia 1978r. traci moc z dniem wejścia w życie tej umowy.

Przy ocenie powyższych dokumentów jak i wszystkich innych dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie organy winny bardzo wnikliwie przeanalizować ich treść w granicach swobodnej oceny przeprowadzonych dowodów, a także mieć na uwadze treść przepisu art. 65 § 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Przez termin "zgodny zamiar stron" w umowie należy rozumieć uzgodnione elementy faktyczne i prawne kształtujące treść umowy w jej istotnych postanowieniach, a termin "cel umowy" należy pojmować w sensie celu określonego typu umów jako takich. Cel umowy to cel, jaki strony zamierzały osiągnąć w umowie. Cel umowy w ten sposób pojmowany ma w istocie znaczenie dla określenia treści umowy.

Przede wszystkim zaś ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organy zobowiązane są ustalić czy zachodzą przesłanki do zastosowania w sprawie art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych, a jeżeli tak, to czy wobec jednego z Instytutów, czy wobec obydwu i w jakim zakresie.

Należy przy tym mieć na uwadze treść w/w artykułu, zgodnie z którym z dniem wejścia w życie ustawy grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, znajdujące się w posiadaniu jednostki badawczo-rozwojowej, która w dniu 5 grudnia 1990r. legitymowała się dokumentami o ich przekazaniu wydanymi w formie przewidzianej prawem i wykorzystywane przez tą jednostkę do celów statutowych, stają się przedmiotem użytkowania wieczystego jednostki (ust. 1 pkt. 1).

Reasumując organy ponownie rozpoznając niniejszą sprawę wezmą pod uwagę powyższe rozważania i wskazania co do przebiegu postępowania oraz przedstawioną wyżej ocenę prawną, a postępowanie przeprowadzą z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, wydając zaś decyzję uzasadnią ją zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.