Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2123/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116 par 1,2,4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. A. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2017r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. orzekł o solidarnej z I. sp. z o.o. (dalej też jako Spółka) odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu P. A.(dalej jako Skarżący) za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016r. wraz z odsetkami za zwłokę od powyższych należności.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, względnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie:

- art. 18 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1577; dalej: "k.s.h."), poprzez jego niezastosowanie i wydanie przedmiotowej decyzji wobec Skarżącego, który w świetle skazania go prawomocnym wyrokiem karnym nie mógł piastować funkcji członka zarządu, a jego powołanie nie wywołuje skutków, a zatem nie można względem niego orzec o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki w oparciu o przepis art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 800; dalej: "O.p.");

- art. 116 § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie przedmiotowej decyzji względem Skarżącego, gdy zgodnie z art. 18 § 2 k.s.h. nigdy nie objął on funkcji prezesa zarządu, a uchwała o jego powołaniu, jest bezwzględnie nieważna i niewywołująca skutków prawnych;

- art. 191 O.p. wobec dokonania dowolnej a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło organ I instancji do błędnego orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości I.sp. z o.o. za niewykonane zobowiązania podatkowe.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor IAS") decyzją z dnia [...] czerwca 2018r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że I. sp. z o.o. dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym w G. deklaracje dla podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016r., wykazując kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości odpowiednio: 1.836,00 zł i 843,00 zł.

W związku z nieuregulowaniem powyższych należności powstała zaległość podatkowa, na którą Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. wystawił: tytuł wykonawczy nr [...] z [...] stycznia 2017r., obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za październik 2016r. oraz tytuł wykonawczy nr [...] z [...] lutego 2017r. obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za listopad 2016r.

Dyrektor IAS wskazał, że możliwość wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej uzależniona była od wcześniejszego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki. W sprawie tej organem egzekucyjnym i zarazem wierzycielem był ten sam organ - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G.. Tytuły wykonawcze, obejmujące należności z tytułu podatku od towarów i usług zostały wystawione w dniach: [...] stycznia 2017r. i [...] lutego 2017r., natomiast postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki zostało wszczęte w dniu 16 sierpnia 2017r. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z art. 108 § 3 O.p. został spełniony, stąd za zasadne uznał rozpatrzenie sprawy pod kątem przesłanek wynikających z art. 116 § 1 i § 2 O.p.

Organ odwoławczy ustalił, że Skarżący został powołany do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki z dniem 4 października 2016r., na mocy Uchwały 2/10/2016 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników I. sp. z o.o. Powyższą funkcję Skarżący pełnił do dnia 1 marca 2017r., kiedy to Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników I. sp. z o.o. podjęło uchwałę o odwołaniu Skarżącego z pełnionej funkcji. Zaznaczył, że powyższe nie znalazło odzwierciedlenia w odpisie pełnym z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] (według stanu na dzień 24 czerwca 2017r.), z uwagi na okoliczność, iż Sąd Rejestrowy, powołując się na treść art. 18 § 2 k.s.h. odmówił wpisu Skarżącego, gdyż został on skazany za przestępstwo wymienione w powyższym przepisie (wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z [...] lutego 2009r. sygn. akt [...], prawomocnym z dniem 6 marca 2009r., został skazany za przestępstwo z art. 297 § 1 k.k.), a nie upłynął jeszcze wymagany okres trzech lat od dnia zakończenia odbycia kary pozbawienia wolności, którą wykonano w dniu 25 grudnia 2015r.

Zdaniem Dyrektora IAS, w okolicznościach niniejszej sprawy dla przyjęcia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016r., wbrew zarzutom odwołania, nie może mieć wpływu powyższy fakt skazania Skarżącego o czyn z art. 297 § 1 k.k., a więc za przestępstwo, do którego odwołuje się art. 18 § 2 k.s.h. Organ odwoławczy uznał, że uchwała powołująca Skarżącego do pełnienia funkcji członka zarządu, wywołuje skutki prawne. W ocenie organu mimo, że uchwała podjęta została wbrew zakazowi z art. 18 § 2 k.s.h., to znaczy powołano do pełnienia funkcji członka zarządu osobę prawomocnie skazaną za przestępstwo, to nie można jej uznać za nieważną. Organ odwoławczy argumentował, że przeciwko kwalifikowaniu uchwały zgromadzenia wspólników sprzecznej z ustawą, za bezwzględnie nieważną ex lege, przemawia obowiązek uzyskania orzeczenia sądowego stwierdzającego tę nieważność. Bez uprzedniej ograniczonej czasowo inicjatywy podmiotu objętego katalogiem osób czynnie legitymowanych do zaskarżenia uchwały, nie można w innym postępowaniu z urzędu wziąć pod uwagę nieważności uchwały bez - stwierdzającego ją - prawomocnego wyroku. Zadaniem organu II instancji, wyłączenie expressis verbis w przepisach kodeksu spółek handlowych możliwości występowania z powództwem o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., które służy właśnie co do zasady stwierdzeniu wystąpienia bezwzględnej nieważności dowodzi, że wolą ustawodawcy było konsekwentne zastrzeżenie w art. 252 i 425 k.s.h. odmiennej sankcji, polegającej na wzruszeniu uchwały sprzecznej z ustawą prawomocnym wyrokiem, eliminującym tę uchwalę z obrotu prawnego. Wyrokowi takiemu należy więc przypisać konstytutywny charakter. Wyrok taki niweczy byt prawny zaskarżonej uchwały od chwili jej powzięcia, prowadząc do stworzenia sytuacji, jakby uchwała w ogóle nie została podjęta. Możliwość powołania się na ten skutek aktualizuje się jednak dopiero z chwilą wydania prawomocnego wyroku stwierdzającego sprzeczność uchwały z ustawą; jego brak oznacza, że uchwała musi być respektowana zarówno w stosunkach między wspólnikami, jak i przez osoby trzecie, a także wykonywana przez zarząd.

W związku z powyższym oraz mając na względzie, że nie stwierdzono by w odniesieniu do uchwały, mocą której Skarżący został powołany na członka zarządu I. sp. z o.o. wytoczono powództwo o stwierdzenie jej nieważności i by zapadł wyrok stwierdzający nieważność uchwały, Dyrektor IAS uznał, iż brak jest podstaw do kwestionowania wynikających z niej postanowień. W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik US zasadnie przyjął, że w terminach płatności przedmiotowych zaległości podatkowych Skarżący pełnił funkcję członka zarządu I.sp. z o.o. Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał podnoszone w tym zakresie zarzuty dotyczące naruszenia art. 116 O.p. i art. 18 § 2 k.s.h.

W odniesieniu do przesłanki odpowiedzialności wykazania bezskuteczność egzekucji z majątku podmiotu pierwotnie zobowiązanego Dyrektor IAS wskazał, że w toku podjętych czynności egzekucyjnych przez Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w G. okazało się jednak, iż Spółka nie prowadzi działalności pod adresem wskazanym przez wierzyciela, co potwierdza, znajdujący się w aktach sprawy raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z 30 listopada 2016r. Z raportu tego wynika, że Spółka pod wskazanym adresem wynajmowała pomieszczenie gospodarcze od lipca 2012r. do maja 2013r., po czym z uwagi na niepłacenie czynszu została eksmitowana, a zarządcy nieruchomości nie jest znany aktualny adres Spółki. W tej sytuacji organ egzekucyjny nie mógł doręczyć dłużnikowi odpisu tytułu wykonawczego i skutecznie wszcząć egzekucji. Organ odwoławczy podkreślił, że spełnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. następuje nie tylko wtedy gdy przeprowadzone zostało postępowanie egzekucyjne, w wyniku którego nie wyegzekwowano całej należności, ale także w sytuacji kiedy to wszczęcie postępowania egzekucyjnego w ogóle nie było możliwe. Dyrektor IAS podzielił w całości pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż brak możliwości wszczęcia egzekucji, jest w istocie najdalej idącą formą jej bezskuteczności. Organ odwoławczy stwierdził, że obiektywnie istniejące przeszkody uniemożliwiające wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec spółki, za której zaległości ma odpowiadać członek jej zarządu (były członek), dają dostateczną podstawę do tego, aby uznać, iż zachodzi bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, w rozumieniu art. 116 § 1 O.p.

Organ podniósł, że fakt bezskuteczności działań mających na celu wyegzekwowanie dochodzonych należności od Spółki, znajduje ponadto potwierdzenie w prowadzonej już wcześniej wobec I. sp. z o.o. bezskutecznej egzekucji innych należności publicznoprawnych z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, maj – sierpień 2016r., podatku dochodowego od osób fizycznych za luty, czerwiec-sierpień i grudzień 2015r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2015r. To wcześniej prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do zaspokojenia zaległości podatkowych Spółki, w związku z czym postanowieniem z [...] grudnia 2016r. zostało przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. umorzone. Wykazana została więc pozytywna przesłanka warunkująca powstanie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości I.sp. z o.o., tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku Spółki w rozumieniu art. 116 § 1 O.p.

Organ odwoławczy stwierdził, że uznać zatem należy, iż zaistniały pozytywne przesłanki warunkujące orzeczenie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, jako osoby trzeciej, wynikające z art. 116 O.p. Wykazane zostało, że w terminie płatności podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016r. Skarżący był członkiem zarządu I.sp. z o.o., a egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Dyrektor IAS wskazał następnie, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został w ogóle złożony, ani nie otwarto postępowania restrukturyzacyjnego, ani nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, co potwierdza odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] (według stanu na dzień 24 czerwca 2017r.), jak również pismo Sądu Rejonowego G. w [...] Wydział Gospodarczy z [...] grudnia 2016r.

Organ odwoławczy zauważył, że oprócz zaległości objętej przedmiotową odpowiedzialnością Spółka nie wywiązała się z obowiązku zapłaty należności podatkowych z tytułu:

• podatku od towarów i usług za lipiec-październik 2012r., marzec, maj-sierpień 2016r.;

• podatku dochodowego od osób fizycznych za czerwiec-sierpień i grudzień 2015r.;

• podatku dochodowego od osób prawnych za 2015r. oraz za styczeń-marzec i maj 2015r.

Ponadto od września 2013r. Spółka nie regulowała zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Termin zapłaty najwcześniejszej wymagalnej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2012r., upływał z dniem 27 sierpnia 2012r. Problemy z płynnością finansową Spółki, nie ustały w kolejnych okresach sprawozdawczych, o czym świadczy chociażby brak zapłaty zobowiązań z terminami płatności przypadającymi w latach 2013, 2015 i 2016. Uwzględniając powyższe, zdaniem organu nie sposób nie stwierdzić, że Spółka od 2012r. miała trwałe trudności w spłacie swoich zobowiązań.

Dyrektor IAS za uprawnione uznał w związku z tym twierdzenie organu pierwszej instancji, że w odniesieniu do Spółki wystąpiła jedna z przesłanek upadłości, tj. zaprzestanie płacenia wymagalnych zobowiązań. Nie podzielił natomiast opinii Naczelnika US co do daty niewypłacalności, którą organ określił na listopad 2016r. W ocenie organu odwoławczego, w stosunku do Spółki stan niewypłacalności wystąpił już w 2012r. Termin płatności podatku VAT za lipiec 2012r. przypadał bowiem na 27 sierpnia 2012r. i z tym też dniem Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Stan niewypłacalności został utrwalony w kolejnych okresach rozliczeniowych (sierpień-październik 2012r., lata 2013, 2015, 2016). Zdaniem Dyrektora IAS, podstawy do złożenia wniosku o upadłość Spółki istniały już w chwili obejmowania funkcji Prezesa Zarządu przez Skarżącego, tj. w dniu 4 października 2016r. Zatem Skarżący winien był niezwłocznie, najpóźniej 30 dnia po objęciu swojej funkcji, wystąpić ze stosownym wnioskiem. Okoliczność, że przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość powstały przed objęciem funkcji członka zarządu, nie zwalniają nowego członka zarządu od obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość.

Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący nie tylko nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, czy wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, ale dopuścił do powstania zaległości podatkowych Spółki. Organ wyjaśnił, że w przypadku ustalenia wystąpienia podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na zaprzestanie płacenia wymagalnych zobowiązań, nie jest koniecznym analizowanie czy wystąpiła też druga z przesłanek upadłości - przewaga tych zobowiązań nad majątkiem. Wystarczy samo stwierdzenie, iż spółka zalegała z zapłatą bezspornych należności - co w niniejszej sprawie zostało ustalone.

Badając zaistnienie przesłanek ezgoneracyjnych organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności natury faktycznej mogących świadczyć o tym, iż nie miał wpływu na możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, pomimo wystąpienia podstaw ku temu z uwagi na nieregulowanie wymagalnych zobowiązań. Ponadto Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja byłaby faktycznie możliwa i w konsekwencji zaspokoiłaby zaległości podatkowe Spółki w znacznej części.

Dyrektor IAS stwierdził, że organ I instancji słusznie uznał, iż Skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości, nie wykazał, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, jak również nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części. Tym samym organ uznał, że nie zaszła żadna z przesłanek ekskulpacyjnych, uzasadniających odstąpienie od orzekania o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

• art. 18 § 2 k.s.h. poprzez niezastosowanie i podtrzymanie w mocy decyzji względem Skarżącego o jego solidarnej odpowiedzialności ze Spółką, podczas gdy Skarżący w świetle skazania go prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo z art. 297 k.k., nie mógł piastować funkcji członka zarządu ex lege, a jego powołanie na to stanowisko, a co za tym idzie podjęta uchwała nie wywołuje skutków prawnych, co zostało wprost stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z [...] lutego 2017r., sygn. akt [...], a zatem nie można orzec o jego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki w oparciu o przepis art. 116 § 1 O.p.;

• art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 116 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, a co za tym idzie orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, podczas gdy zgodnie z art. 18 § 2 k.s.h. Skarżący nigdy nie objął funkcji prezesa zarządu, a uchwala o jego powołaniu, jest bezwzględnie nieważna i niewywołująca skutków prawnych, co winno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji;

• art. 191 O.p. wobec dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło organ do błędnego orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości Spółki powstałe w wyniku niewykonania zobowiązania podatkowego;

• art. 187 § 1 w zw. z art. 191 i art. 235 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która opierała swoje rozstrzygnięcie m.in. na uznaniu, że Skarżący pomimo odbycia kary pozbawienia wolności przyjął funkcję prezesa zarządu Spółki i pełnił ją nieprzerwanie od 4 października 2016r. do 1 marca 2017r., podczas gdy Skarżący z uwagi na uprzednie skazanie za przestępstwo z art. 297 k.k. nie mógł wykonywać funkcji prezesa zarządu, a organ zaniechał zebrania wyczerpującego materiału dowodowego na poparcie stanowiska, iż funkcja ta rzeczywiście była wykonywana, a co za tym idzie Skarżący rzeczywiście podejmował działania mające na celu uszczuplenie dochodów państwa, co jest niezbędne dla wykazania ewentualnej odpowiedzialności członka zarządu;

• art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie prawne wydanej decyzji i oparcie się w rozstrzygnięciu m.in. na:

- wyrokach WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 2 marca 2017r., I SA/Go 356/16 oraz WSA w Warszawie z 29 września 2016r., III SA/Wa 2328/15 dla uzasadnienia stanowiska jakoby w niniejszej sprawie nastąpiło skuteczne powołanie Skarżącego na stanowisko prezesa zarządu, a co za tym idzie powstała możliwość przypisania mu odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, podczas gdy orzeczenia te opierają się na innej podstawie faktycznej, a mianowicie sądy w powyższych sprawach kierowały się faktem wpisania członków zarządu do rejestru KRS i na tym oparły swoje przekonanie o ważności podjętej uchwały, do czego nie doszło w niniejszej sprawie, a Skarżący nigdy nie został ujawniony w rejestrze jako prezes zarządu, a co za tym idzie organ dokonał nieprawidłowej analizy obowiązującego orzecznictwa i zaniechał zapoznania się z rzeczywistym stanowiskiem sądów wyrażonym w powołanych wyżej wyrokach błędnie przytaczając je dla poparcia swojego stanowiska,

- uchwale Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2012r., sygn. akt III CZP 84/14 dla uzasadnienia konieczności występowania z pozwem o stwierdzenie nieważności uchwały powołującej członka zarządu, który nie mógł być powołany zgodnie z art. 18 § 2 k.s.h., podczas gdy wskazana wyżej uchwała nie istnieje, a zatem nie mogła stanowić podstawy rozstrzygnięcia w tej sprawie.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że nigdy nie był członkiem zarządu, w tym prezesem I.sp. z o.o. Jego wybór na wskazaną funkcję był bezskuteczny, co wprost wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w G. z [...] lutego 2017r. Po złożeniu wniosku o wpis Skarżącego jako prezesa Spółki, Sąd odmówił powołanym postanowieniem wpisu, wskazując, że stosownie do treści art. 18 § 2 k.s.h. nie może być członkiem zarządu osoba, która została skazana prawomocnie wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach kodeksu karnego (w tym za przestępstwo z art. 297 k.k.), a zatem, nie objął on funkcji prezesa zarządu, zaś uchwała o powołaniu jest bezwzględnie nieważna i dla przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia, jak twierdzi organ, fakt zaskarżenia bądź niezaskarżenia uchwały o powołaniu.

Skarżący podkreślił, że zakończył odbywanie kary pozbawienia wolności w dniu [...] grudnia 2015r., a więc w dniu podejmowania uchwały o powołaniu go na członka zarządu, tj. w dniu 4 października 2016r. nie minęły 3 lata od zakończenia okresu odbywania kary pozbawienia wolności, a co za tym idzie Skarżący nie mógł zostać skutecznie wybrany na stanowisko prezesa zarządu.

W ocenie Skarżącego, powyższa dowolna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, doprowadziła organ do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o niewłaściwe zastosowanie przepisów ordynacji podatkowej, tj. w szczególności art. 116 § 1, 2 i 4 oraz art. 53 § 1 i 4. Skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom organu zawartym w uzasadnieniu decyzji, orzecznictwo stoi na stanowisku, iż uchwała o powołaniu takiej osoby jak Skarżący na stanowisko członka zarządu jest uchwałą bezwzględnie nieważną bez konieczności stwierdzenia nieważności przez sąd prawomocnym wyrokiem.

Skarżący nadto zarzucił, że organ naruszył szereg przepisów prawa proceduralnego, m.in. poprzez błędną ocenę dowodów i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organ zaniechał zbadania czy rzeczywiście Skarżący działał w imieniu Spółki, to jest czy jego działalność rzeczywiście mogła doprowadzić do uszczuplenia dochodów państwa, co jest niezbędną przesłanką przypisania odpowiedzialności członkowi zarządu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, jednakże nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając niniejszą sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W rozpoznanej sprawie spór dotyczy kwestii prawidłowości orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu I. sp. z o.o. za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Wskazać należy, że istotą postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółek kapitałowych jest badanie przesłanek pozytywnych i negatywnych mających znaczenie dla określenia istnienia odpowiedzialności konkretnego członka zarządu.

Przesłanki odpowiedzialności osób trzecich – członków zarządu m.in. spółek z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tych spółek, określa art. 116 § 1 O.p.

Według postanowień przepisu art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2017r. poz. 1508 oraz z 2018r. poz. 149 i 398) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a O.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2). Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu (art. 116 § 4).

W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki kapitałowej organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, iż zaległości podatkowe spółki istnieją, a termin płatności zobowiązań podatkowych, których dotyczą, upływał w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Członka zarządu obciąża natomiast obowiązek wykazania istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (zob. wyrok NSA z 20 marca 2014r. II FSK 1211/12 – orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA"). Ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania zakończonego decyzją organu, a następnie jest w postępowaniu sądowym kontrolowana, zaś ciężar dowodu ich istnienia spoczywa wyłącznie na członku zarządu (por. wyroki NSA: z 15 kwietnia 2011r., I GSK 1033/12, LEX 1480761, z 5 marca 2015r., II FSK 249/13, z 19 października 2017r., II FSK 2632/15, CBOSA).

Tak więc inicjatywa dowodowa co do wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu, nie zwalniając organu podatkowego z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie na podstawie pozostającego w dyspozycji organu materiału dowodowego, w tym przedstawianego przez członka zarządu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2017r., III SA/Wa 3298/15, wyrok WSA w Poznaniu z 19 maja 2016r. I SA/Po 1802/15; CBOSA).

W niniejszej sprawie organy podatkowe uznały, że spełnione zostały obie przesłanki pozytywne warunkujące orzeczenie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego członka zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe, a więc pełnienie przez Skarżącego funkcji członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności z tytułu zobowiązań w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016r. oraz egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Przesłanka bezskuteczności egzekucji wobec majątku Spółki nie była kwestionowana i w ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy potwierdza, że ustalenia organów podatkowych co do spełnienia tej przesłanki są prawidłowe.

Natomiast dokonując oceny spełnienia pierwszej przesłanki odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, organy podatkowe przede wszystkim wskazały, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów (tj. uchwał nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników I. sp. z o.o. z dnia 4 października 2016r. i z dnia 1 marca 2017r. – k. 60 i 66 akt podatkowych) wynika, iż Skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu Spółki od dnia 4 października 2016r. do dnia 1 marca 2017r., a więc w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016r. Ponadto w czasie, w którym upływał termin płatności ww. zobowiązań zarząd Spółki był jednoosobowy.

Natomiast Skarżący zarówno w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego jak i w skardze podnosi, że we wskazanym okresie nie mógł pełnić funkcji członka zarządu, bowiem wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 2009r. sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu 6 marca 2009r., został skazany za przestępstwa, o których mowa w art. 18 § 2 k.s.h. Zdaniem Skarżącego, uniemożliwiało mu to z mocy samego prawa pełnienie funkcji członka zarządu Spółki. Skarżący podniósł też, że postanowieniem z [...] lutego 2017r. sygn. akt [...] Rej. KRS [...] Sąd Rejonowy w G. odmówił wpisu Skarżącego do Krajowego Rejestru Sądowego wskazując, iż stosownie do treści art. 18 § 2 k.s.h. nie może być członkiem zarządu osoba, która została skazana prawomocnie wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach kodeksu karnego. Z uzyskanych natomiast informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego wynika, że osoba powołana do pełnienia funkcji prezesa zarządu I. sp. z o.o. została skazana za przestępstwa wymienione w art. 18 § 2 k.s.h. Nie upłynął natomiast jeszcze okres trzech lat od dnia zakończenia odbycia kary pozbawienia wolności, którą zgodnie z uzyskaną informacją wykonano w dniu 25 grudnia 2015r.

Wskazać w związku z tym należy, że zgodnie z treścią art. 18 § 1 k.s.h., członkiem zarządu może być tylko osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Przepis art. 18 § 2 k.s.h. stanowi natomiast, że nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII -XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy. Zakaz ten ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, jednakże nie może zakończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary – art. 18 § 3 k.s.h.

Podkreślenia wymaga, że cytowany przepis art. 18 § 2 k.s.h. wprowadza ustawowy zakaz pełnienia funkcji w organach spółek kapitałowych przez osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwa przeciwko: ochronie informacji (rozdział XXXIII), wiarygodności dokumentów (rozdział XXXIV), mieniu (rozdział XXXV), obrotowi gospodarczemu (rozdział XXXVI k.k.) i obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi (rozdział XXXVII), a ponadto za przestępstwa wymienione w Kodeksie spółek handlowych.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zagadnienie skutków prawomocnego skazania prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością było przedmiotem rozważań m.in. w wyroku z 10 stycznia 2008r., IV CSK 356/07 (OSNC 2009/3/43). W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy opowiedział się za poglądem, który utratę zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 k.s.h., w tym do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, uznawał za następujący ex lege skutek uprawomocnienia się wyroku za popełnione przestępstwo, nie wymagający orzekania o zakazie w wyroku skazującym i powodujący automatyczne wygaśnięcie udzielonego mandatu.

Pogląd ten został zaakceptowany i odzwierciedlony w wyroku Sądu Najwyższego z 17 lutego 2016r. sygn. akt III CSK 107/15 (LEX nr 2048971). Sąd Najwyższy aprobując powyższe stanowisko stwierdził, że jedynie w ten sposób zapewniona jest realizacja celu zakazu, jakim jest wyłączenie z udziału w obrocie gospodarczym osób, których postępowanie uzasadnia obawy o rzetelność realizacji zadań gospodarczych i może narazić na szkodę innych uczestników tego obrotu.

Konsekwencją tego stanowiska staje się wyłączenie od chwili utraty mandatu na podstawie art. 18 § 2 k.s.h. przez członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jego odpowiedzialności wobec wierzycieli spółki na szczególnej podstawie deliktowej, jaką stanowi art. 299 § 1 k.s.h. (przepis ten reguluje problematykę odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki).

Wskazać należy, że regulacja art. 18 § 2 k.s.h. wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1 (członka zarządu), jak również stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji, jeżeli prawomocny wyrok skazujący zapadł w czasie ich wykonywania.

Tym niemniej przepis ten nie może być postrzegany, jak czyni to Skarżący w rozpoznanej sprawie, jako uniemożliwiający skutecznie powołanie skazanej osoby na funkcję członka zarządu spółki, czy też zwalniający taką osobę z mocy prawa z pełnienia tej funkcji. Przepis ten ogranicza możliwość pełnienia przez osoby fizyczne – skazane prawomocnym wyrokiem sądu karnego za określone przestępstwa – funkcji w organach spółek i może stanowić podstawę domagania się stwierdzenia nieważności uchwał zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia, podjętych z jego naruszeniem. Nie oznacza to jednak, że osoby karane, skutecznie powołane do pełnienia określonych funkcji w organach spółek, ich nie pełnią.

Wskazać należy na uchwały Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2012r., sygn. akt III CZP 84/12 oraz z 18 września 2013r., sygn. akt III CZP 13/13, z których wynika, że nawet w przypadku, gdy uchwała zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia narusza przepisy prawa, lecz nie zostanie zaskarżona na podstawie Kodeksu spółek handlowych i nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy sąd, to będzie ważna i w pełni skuteczna, a tym samym będzie wywoływać określone przez nią skutki prawne.

Należy podkreślić, że powyższe wyroki zostały wydane na tle art. 299 § 1 k.s.h., który nie zawiera unormowania prawnego identycznego z unormowaniami Ordynacji podatkowej dotyczącymi odpowiedzialności członków zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki. Zakres tej odpowiedzialności jest zakreślony szerzej w Ordynacji podatkowej, niż w k.s.h. Przewidzianą w art. 299 k.s.h. odpowiedzialność solidarną za zobowiązania spółki ponoszą członkowie zarządu, a nie osoby pełniące funkcję członków zarządu, jak stanowi Ordynacja podatkowa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że za osobę pełniącą funkcję członka zarządu należy uznać również osobę, która faktycznie dokonuje czynności mieszczących się w zakresie właściwości członka zarządu, a nie wyłącznie osobę, która została powołana na członka zarządu spółki. Z tego względu istnienie podstaw do oddalenia przez sąd powszechny powództwa przeciwko członkowi zarządu spółki wytoczonego na podstawie art. 299 k.s.h. nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że dana osoba nie ponosi odpowiedzialności podatkowej przewidzianej w art. 116 O.p. – jako osoba pełniąca funkcję członka zarządu.

W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażono pogląd, że art. 116 § 2 O.p. odwołuje się do faktycznego sprawowania przez dany podmiot wymienionej w tym przepisie funkcji. Oceniając odpowiedzialność solidarną konkretnej osoby za zaległości podatkowe jednostki organizacyjnej, którą zarządza, istotne znaczenie ma więc ustalenie, czy w danym czasie podejmowała ona aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw spółki. Należy bowiem podkreślić, że istota odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległości podatkowe nie opiera się wyłącznie na formalnym piastowaniu danego stanowiska, lecz również na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2015r. I FSK 241/14 oraz z 28 stycznia 2015r. II FSK 3236/12; CBOSA).

Za związaniem odpowiedzialności członków zarządu z rzeczywistym sprawowaniem tej funkcji opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie. W jednym z orzeczeń Sąd ten stwierdził, że faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o., nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce, powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 O.p. (zob. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013r., sygn. akt II FSK 2401/11; CBOSA).

W innym z kolei wyroku NSA zawarł pogląd, że pojęcie "pełnienie obowiązków członka zarządu", które jest kluczowe dla określenia zakresu odpowiedzialności uregulowanej w art. 116 § 2 O.p., należy odnieść do kontekstu faktycznego. Nie można tego pojęcia utożsamiać np. z wpisem do rejestru handlowego, lecz należy mieć na względzie możliwość uwzględnienia przy dokonywaniu jego wykładni okoliczności faktycznych, dotyczących możliwości rzeczywistego oddziaływania na sprawy danej spółki przez osobę tylko formalnie figurującą w rejestrze jako członek zarządu (zob. wyrok NSA z 16 września 2011r., sygn. akt II FSK 561/10; CBOSA).

Naczelny Sąd Administracyjny zwracał również uwagę na istotne znaczenie rzeczywistej zmiany sposobu zarządzania spółką po ewentualnym wygaśnięciu mandatu członka zarządu. Nie można bowiem nie uwzględnić faktu, że np. żadna nowa osoba nie zostaje w to miejsce powołana, a dotychczasowy członek zarządu wciąż faktycznie sprawuje dotąd pełnioną funkcję w organie wykonawczym danego podmiotu (por. wyrok NSA z 22 marca 2013r., sygn. akt I FSK 862/12; CBOSA).

Zaprezentowane wywody przemawiają zatem za tym, że osoba, która faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstały zobowiązania podatkowe, nie może powoływać się na okoliczność, iż nie mogła pełnić tej funkcji z uwagi na zakaz wynikający z art. 18 § 2 k.s.h., dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, którą ponosi na podstawie art. 116 O.p.

Za takim rozumieniem treści art. 116 § 2 Op przemawia jego wykładnia językowa, albowiem w przepisie jest mowa o "pełnieniu obowiązków", a więc o ich wykonywaniu, działaniu aktywnym, o określonym stanie faktycznym, a nie formalnym, wynikającym tylko z figurowania w określonych dokumentach czy piastowania danego stanowiska. Przemawia za tym również wykładnia celowościowa, albowiem odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki przypisuje się osobie, która prowadziła sprawy spółki w czasie kiedy te zaległości powstały. Oczywiste wydaje się, że podstawą do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest fakt, iż w danym okresie, konkretna osoba, bardziej lub mniej właściwie prowadzi sprawy danego podmiotu, co oznacza, że jako członek organu zarządzającego odpowiada całym swoim majątkiem za działania lub zaniechania (zob. wyrok NSA z 27 kwietnia 2018r., I FSK 976/16 oraz wyrok WSA w G.z 20 lutego 2018r. I SA/Gd 1198/17; CBOSA).

Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do uznania, że członek zarządu pełniący funkcje mimo zakazu wynikającego z art. 18 § 2 k.s.h., nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, nawet pomimo tego, że występując w obrocie jako organ Spółki, podejmował działania rodzące określone skutki podatkowe.

Taka wykładnia przepisów k.s.h. byłaby niezgodna z konstytucyjną zasadą równości. Prowadziłaby ona do uprzywilejowania tych członków zarządów spółek kapitałowych, którzy dokonywali czynności skutkujących powstaniem zaległości podatkowych i którzy jednocześnie funkcje te pełnili mimo dotyczącego ich zakazu wynikającego z art. 18 § 2 k.s.h., tj. w warunkach prawomocnego skazania za wymienione tam przestępstwa. Mogliby oni w takiej sytuacji nie ponosić odpowiedzialności za skutki swoich działań powołując się na fakt naruszenia przez siebie zakazu z art. 18 § 2 k.s.h. Takie rozumienie przepisów k.s.h. przeczyłoby również celowi regulacji zawartej w art. 116 O.p., który to przepis służy ochronie interesów wierzycieli, rozszerzając krąg podmiotów odpowiedzialnych za istniejące zaległości podatkowe osób prawnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z 7 stycznia 2016r. sygn. akt I SA/Gd 432/15; CBOSA).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że jak wynika z zawartego w aktach sprawy uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] lutego 2017r. sygn. akt [...] Rej [...], Skarżący wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 20 lutego 2009r. sygn. akt [...] został skazany za przestępstwo wymienione w art. 18 § 2 k.s.h., tj. za przestępstwo z art. 297 § 1 k.k. Wyrok ten jest prawomocny od 6 marca 2009r., natomiast kara została wykonana w dniu [...] grudnia 2015r. (k. 180 akt podatkowych). Zatem okres zakazu pełnienia funkcji w zarządzie przez Skarżącego upływał z dniem 25 grudnia 2018r.

Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma więc to, czy w związku z prawomocnym wyrokiem skazującym Skarżącego za przestępstwa, o których mowa w art. 18 § 2 k.s.h., Skarżący powołany na członka zarządu I.sp. z o.o. w dniu 4 października 2016r., faktycznie tę funkcję pełnił w okresie, gdy upływał termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016r.

Tymczasem w rozpoznanej sprawie, jak wynika z treści uzasadnień decyzji organów obu instancji, jak też z analizy akt sprawy, organy podatkowe w ogóle nie podjęły działań celem ustalenia czy Skarżący faktyczne sprawował funkcję członka zarządu Spółki. Organy nie zgromadziły żadnego dowodu potwierdzającego, że Skarżący w okresie, gdy upływał termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016r. faktycznie sprawował zarząd spółką (np. podpisywał deklaracje podatkowe lub inne dokumenty jako członek zarządu Spółki).

Sąd wskazuje, że w art. 122 O.p. ustanowiono zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Powyższa regulacja nakłada na organy podatkowe obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno w zakresie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. W tym kontekście organy zobowiązane są jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.).

Powyższe obowiązki precyzuje art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 191 O.p. określa, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Podkreślenia wymaga, że podstawowe znaczenie dla postępowania ma prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. takiego, który odpowiada stanowi faktycznemu, znajdującemu się w hipotezie normy prawnej. Tylko takie ustalenie faktów umożliwia prawidłowe określenie zakresu praw i obowiązków strony.

Przenosząc powyższe rozważania do realiów przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe nie ustaliły dokładnie stanu faktycznego sprawy i nie zebrały całego materiału dowodowego pozwalającego na stwierdzenie, iż Skarżący pomimo zakazu wynikającego z art. 18 § 2 k.s.h. faktycznie sprawował funkcje członka zarządu Spółki, przez co naruszyły powyższe zasady postępowania podatkowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle powyższego, konieczne jest ponowne przeprowadzenie przez organ postępowania mającego na celu pełne i jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy w zakresie tego czy Skarżący, pomimo zakazu wynikającego z art. 18 § 2 k.s.h., faktycznie pełnił funkcję członka zarządu Spółki w okresach, w których upływał termin płatności z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2016r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor IAS uwzględni ocenę prawną Sądu zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zgodnie ze złożonym wnioskiem, zasądził na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania obejmujących kwotę 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi oraz kwotę 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, którego wysokość ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. poz. 265 ze zm.).