Wyrok NSA, sygn. akt V SA 1905/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Wystawienie przez eksportera, poza wcześniejszymi fakturami z tytułu przedpłaty, dalszych odrębnych dokumentów rozliczeniowych /faktur/ za dostawy sprzętu, po ich wykonaniu, w stanie faktycznym sprawy uzasadnia wniosek, że zakres zobowiązania skarżącego względem eksportera z tytułu dostaw sprzętu elektronicznego wyrażają łącznie faktury obejmujące przedpłatę /zaliczkę/ i przedstawione przy zgłoszeniu celnym dalsze faktury wystawione za wykonane dostawy sprzętu, oraz że zakres tego zobowiązania wyznacza suma wynikająca z ogółu tych faktur.

Jeżeli bowiem w stosunkach obrotu z eksporterem uzgodniona i zafakturowana została przedpłata za dostawę sprzętu, to przyjąć należy, że pozostałe faktury za wykonane dostawy wystawione zostały z uwzględnieniem zafakturowanej wcześniej przedpłaty, czyli tylko na pozostałą różnicę wartości towaru.

TEZY

Wystawienie przez eksportera, poza wcześniejszymi fakturami z tytułu przedpłaty, dalszych odrębnych dokumentów rozliczeniowych /faktur/ za dostawy sprzętu, po ich wykonaniu, w stanie faktycznym sprawy uzasadnia wniosek, że zakres zobowiązania skarżącego względem eksportera z tytułu dostaw sprzętu elektronicznego wyrażają łącznie faktury obejmujące przedpłatę /zaliczkę/ i przedstawione przy zgłoszeniu celnym dalsze faktury wystawione za wykonane dostawy sprzętu, oraz że zakres tego zobowiązania wyznacza suma wynikająca z ogółu tych faktur.

Jeżeli bowiem w stosunkach obrotu z eksporterem uzgodniona i zafakturowana została przedpłata za dostawę sprzętu, to przyjąć należy, że pozostałe faktury za wykonane dostawy wystawione zostały z uwzględnieniem zafakturowanej wcześniej przedpłaty, czyli tylko na pozostałą różnicę wartości towaru.


UZASADNIENIE

Decyzją zawartą w jednolitym dokumencie administracyjnym SAD Dyrektor Urzędu Celnego w W. dokonał odprawy celnej partii sprzętu elektronicznego /magnetowidów i telewizorów/, sprowadzonego z Niemiec przez firmę "S.".

Wymiar cła dokonany został na podstawie przedstawionych przy odprawie celnej faktur sprzedawcy /eksportera/ - firmy "C." w Liechtensteinie - obejmujących zafakturowaną na importera sumę z tytułu dostawy sprzętu elektronicznego w wysokości 857.448 BFR.

Na skutek ujawnienia po odprawie celnej, w wyniku kontroli dokumentów celnych, dodatkowych faktur eksportera na sumę 460.000 USD, stanowiącą przedpłatę należności /zaliczkę/ za dostawy sprzętu elektronicznego. Dyrektor Urzędu Celnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa wznowił postępowanie celne zakończone ostateczną decyzją zawartą w powyższym dokumencie SAD.

Następnie na nowo ustalił wartość celną towaru i cło w skorygowanej /podwyższonej/ wysokości, na skutek wliczenia do wartości celnej części przedpłaty z sumy 460.000 USD, w wysokości przypadającej na tę dostawę w wyniku proporcjonalnego podziału przedpłaty na wszystkie dostawy sprzętu elektronicznego.

Orzekając w sprawie na skutek odwołania importera Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora Urzędu Celnego, że przedpłata stanowiła element wartości celnej przedmiotu importu i zasadnie wliczona została do podstawy wymiaru cła w wysokości wynikającej z proporcjonalnego jej podziału na wszystkie dostawy sprzętu elektronicznego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego importer wniósł o uchylenie decyzji Prezesa GUC.

Według twierdzeń skarżącego, ceną zapłaconą za towar odprawiony była cena uwidoczniona w fakturach przedstawionych przy zgłoszeniu celnym, które wyszczególniały wszystkie koszty poniesione w związku z nabyciem importowanego towaru.

Zdaniem skarżącego, odmienna ocena organów celnych jest wynikiem zaniechania przez nie, z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 Kpa, przeprowadzenia dowodów z wyciągów bankowych dla ustalenia, czy jego płatności na rzecz eksportera obejmowały sumy faktur importowych, czy "tylko różnice wynikające z salda wzajemnych rozliczeń".

Skarżący podniósł, że w 1995 r. importował również towary nie będące sprzętem elektronicznym i niewyjaśnienie w zaskarżonej decyzji, jakie kwoty z przedpłat zostały doliczone do poszczególnych odpraw celnych w 1994 r. i 1995 r. uniemożliwia ocenę prawidłowości wyliczenia cła.

Przy piśmie z 18 maja 1999 r. skarżący złożył do akt sprawy odpis pisma Banku wyszczególniającego płatności importera na rzecz "C.". Powołując się na te dane skarżący zakwestionował zasadność zwiększenia wartości celnej towaru ponad sumę należności określonych w fakturach eksportera przedstawionych przy zgłoszeniu celnym.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 7 marca 2000 r. na rozprawie przedstawił obliczenie wskazujące sposób ustalenia i wysokość części przedpłaty /857.448 BEF/ doliczonej do sumy należności z faktur przedstawionych przy zgłoszeniu celnym.

Zdaniem Sądu, stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne, mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Według art. 25 ust. 1 Prawa celnego, wartością celną towaru jest cena zapłacona lub należna za towar celny /wartość transakcyjna/ wraz z nie ujętymi w niej, a faktycznie poniesionymi przez kupującego kosztami wyszczególnionymi wyczerpująco w punktach 1-6 tego przepisu.

Przy zgłoszeniu celnym partii sprzętu elektronicznego importer przedstawił wystawione przez eksportera za dostawę sprzętu faktury wystawione na sumę 857.448 BFR wraz z deklaracją wartości celnej w takiej wysokości.

Jest poza sporem, w ocenie Sądu, że po odprawie celnej, w wyniku kontroli dokumentów celnych przeprowadzonej przez służby celne, ujawnione zostały dodatkowe faktury eksportera na sumę 460.000 USD jako przedpłatę /zaliczkę/ za dostawy sprzętu elektronicznego.

Faktur tych importer nie przedstawił przy odprawie dostaw sprzętu. Faktura /rachunek/, jako dokument rozliczeniowy w obrocie towarowym, wyraża określone przez wierzyciela w granicach zafakturowanej kwoty zobowiązanie pieniężne dłużnika /płatnika faktury/ względem wierzyciela.

W niniejszej sprawie zafakturowana przez eksportera przedpłata /zaliczka/ stanowiła część należności za kontraktowane przez niego ze skarżącym dostawy sprzętu elektronicznego, z tym tylko, że jej zafakturowanie nastąpiło przed realizacją dostawy.

Wystawienie przez eksportera, poza wcześniejszymi fakturami z tytułu przedpłaty, dalszych odrębnych dokumentów rozliczeniowych /faktur/ za dostawy sprzętu, po ich wykonaniu, w stanie faktycznym sprawy uzasadnia wniosek, że zakres zobowiązania skarżącego względem eksportera z tytułu dostaw sprzętu elektronicznego wyrażają łącznie faktury obejmujące przedpłatę /zaliczkę/ i przedstawione przy zgłoszeniu celnym dalsze faktury wystawione za wykonane dostawy sprzętu oraz że zakres tego zobowiązania wyznacza suma wynikająca z ogółu tych faktur.

Jeżeli bowiem w stosunkach obrotu z eksporterem uzgodniona i zafakturowana została przedpłata za dostawę sprzętu, to przyjąć należy, że pozostałe faktury za wykonane dostawy wystawione zostały z uwzględnieniem zafakturowanej wcześniej przedpłaty, czyli tylko na pozostałą różnicę w wartości towaru.

Strona, zdaniem Sądu, nie przedstawiła żadnych dowodów w przedmiocie ewentualnego ukształtowania z eksporterem ceny dostaw sprzętu elektronicznego w niższej wysokości niż suma faktur z tytułu przedpłaty i pozostałych faktur przedstawionych przy zgłoszeniach celnych.

W szczególności nie przedstawiła dowodów, aby cenę dostaw sprzętu stanowiła suma należności określonych wyłącznie w fakturach przedstawionych przy zgłoszeniach celnych /bez faktur na przedpłatę/ i aby w związku z tym należne od skarżącego świadczenia pieniężne z faktur przedstawionych przy zgłoszeniu celnym kształtowało się poniżej oznaczonych w tych fakturach kwot, mianowicie w wysokości różnicy sumy tych faktur i sumy przedpłaty. Przedstawione przy odprawie faktury nie zawierają takiego rozrachunku, pomniejszającego zafakturowane nimi kwoty o przedpłatę i jako przedmiot należnej od skarżącego płatności wskazują pełne, oznaczone w fakturach kwoty.

Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz dyspozycję art. 25 ust. 1 Prawa celnego i art. 80 Kpa Sąd stwierdził, że organy celne miały podstawę do oceny, że przedpłata jako element ceny transakcyjnej stanowiła składnik wartości celnej i w odpowiednim zakresie podlegała doliczeniu do sumy zadeklarowanej przy odprawie na podstawie faktur przedstawionych przy zgłoszeniu celnym.

Ponieważ faktur dotyczących przedpłaty skarżący nie ujawnił przy zgłoszeniu celnym i nie deklarował odpowiedniej jej części przypadającej na kolejne dostawy sprzętu, uniemożliwiając w ten sposób ustalenie na bieżąco przez organ celny właściwej wartości celnej towaru, z uwzględnieniem przedpłaty, przeto nie budzi również zastrzeżeń korekta wartości celnej dokonana przez organy celne przez wliczenie do niej części przedpłaty w wysokości przypadającej na dostawę sprzętu w wyniku proporcjonalnego podziału przedpłaty na wszystkie dostawy, określonego szczegółowo w przedstawionym obliczeniu Prezesa GUC. Skarżący nie kwestionował zresztą w odwołaniu charakteru należności z faktur przedstawionych przy odprawie dostaw jako należnego eksporterowi dodatkowego świadczenia ponad sumę faktur z tytułu przedpłaty.

Wywodził natomiast, że przedpłata nie mieści się w zakresie kosztów wliczonych taksatywnie w punktach 1-6 ust. 1 art. 25 prawa celnego, co było bezprzedmiotowe wobec kwalifikowania przez organ celny przedpłaty jako składnika ceny /wartości/ transakcyjnej, a niejako kosztów określonych w punktach 1-6 ust. 1 art. 25 prawa celnego.

Nie może odnieść skutku zgłoszony zarzut skarżącego, że dokonane na rzecz eksportera płatności uiszczone zostały ostatecznie w wysokości niższej od sumy zafakturowanej.

Pismo Banku, wyszczególniające płatności na rzecz eksportera, ani powoływana przez skarżącego korespondencja między Wydziałami Urzędu Celnego, wskazująca zresztą na niekompletność przedstawionych przez importera dokumentów dotyczących importu sprzętu elektronicznego, nie wykluczają bowiem same przez się możliwości dalszych rozliczeń /płatności/ skarżącego z eksporterem z pominięciem tego Banku.

Poza tym, w myśl art. 25 ust. 1 prawa celnego, wartością celną towaru, jest cena "(...) należna za towar celny /wartość transakcyjna/ (...)", czyli - jak wskazano w niniejszej sprawie - cena stanowiąca sumę ogółu faktur dotyczących przedpłat i faktur przedstawionych przy odprawie.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i dowody, w szczególności ujawnione w toku kontroli dodatkowe faktury dotyczące przedpłaty, stwierdzić należy, że dokonane na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa wznowienie postępowania celnego zakończone pierwotną decyzją wymiarową oraz korekta wartości celnej i wysokości cła były uzasadnione.

Powyższe ustalenia i dowody dowodzą bowiem, że w dacie wydania pierwotnej decyzji wymiarowej istniały nie znane dowody i okoliczności, w szczególności zobowiązanie skarżącego względem eksportera w zakresie przekraczającym sumę faktur przedstawionych przy zgłoszeniu celnym.

Powyższe dowody i okoliczności ujawnione zostały po zakończeniu postępowania i z mocy art. 145 par. 1 pkt. 5 Kpa stanowiły podstawę wznowienia postępowania.

Nie może odnieść skutku zarzut skarżącego, że "nie wskazano sposobu, w jaki doliczono do wartości celnej towarów wysokość dokonanych przedpłat (...)". Przede wszystkim podnieść należy, że z mocy art. 50 ust. 3 prawa celnego to na importerze ciąży obowiązek przedstawienia przy zgłoszeniu celnym pełnej dokumentacji niezbędnej do ustalenia prawidłowej wartości celnej i skarżący nie może skutecznie uchylać się od tych powinności i przerzucać je na organ celny, dla którego dokonanie postulowanych obecnie w skardze ustaleń, precyzujących np. "różnice wynikające z salda wzajemnych rozliczeń" z eksporterem, jest wręcz niemożliwe bez współdziałania importera.

Wskutek nieujawnienia przy zgłoszeniu celnym faktur dotyczących przedpłaty i braku deklarowania na bieżąco odpowiedniej jej części przypadającej na kolejne dostawy sprzętu, organy celne po wznowieniu postępowania nie miały w istocie - jak wskazano wyżej - innej możliwości korekty wartości celnej i cła, niż przez doliczenie do niej części przedpłaty w wysokości przypadającej na dostawę sprzętu w wyniku proporcjonalnego podziału przedpłaty na wszystkie dostawy.

W decyzji organ celny pierwszej instancji określił szczegółowo, w jakim zakresie wartości poszczególnych grup towarów przyjęte w pierwszej decyzji wymiarowej powiększone zostały odpowiednio o część przedpłaty, wskazując pierwotnie oznaczone kwoty wartości towarów oraz koszty wartości skorygowane, podwyższone.

Dysponując tą decyzją skarżący miał więc możliwości dokonania, na podstawie posiadanych przez siebie dowodów dotyczących dostaw importowanego sprzętu, sprawdzenia prawidłowości ustalenia przez organ celny wartości celnej przedmiotowego towaru i w wypadku stwierdzenia nieprawidłowości, np. co do kwoty przypadającej z tytułu części przedpłaty, mógł w postępowaniu odwoławczym dokonać własnego wyliczenia korygującego wyliczenie organu celnego.

Skarżący nie dokonał tego, ograniczając się w odwołaniu, a także w skardze, do chybionego - w świetle powyższych danych decyzji - zarzutu niewyjaśnienia Jakie konkretnie kwoty z przedpłat były doliczone do poszczególnych odpraw celnych (...)".