Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 194/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124a ust. 1 w zw. z art. 124 b ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A. F. Ś. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta W. decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] wydaną w trybie art. 124b ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 124 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm., dalej w skrócie: "u.g.n."), zobowiązał A. Ś. (powoływanego dalej jako "Skarżący") do udostępnienia nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] położonej w obrębie Ś. i nr geod. [...] położonej w obrębie Ś., gmina S., powiat w., województwo p., posiadającej urządzoną i prowadzoną księgę wieczystą w Sądzie Rejonowym w W. IV Wydział Ksiąg Wieczystych o nr [...] Przedsiębiorstwu Instalacji E., Sp. J. z siedzibą w Ł., w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia czynności polegających na usunięciu z gruntu 10 stanowisk słupowych nieczynnej linii napowietrznej SN - 15kV. W punkcie 2 decyzji wyszczególniono, że obowiązek udostępnienia nieruchomości określonej w pkt 1 decyzji polega na umożliwieniu osobom upoważnionym przez Przedsiębiorstwo Instalacji E. Sp. J. wstępu na jej teren oraz dokonania niezbędnych czynności związanych z rozbiórką dziesięciu stanowisk słupowych SN- 15kV. Obowiązek udostępnienia nieruchomości ustanowiono na okres 6 miesięcy liczony od dnia kiedy decyzja niniejsza podlega wykonaniu. W punkcie 4 decyzji Starosta W. zobowiązał wnioskodawcę Przedsiębiorstwo Instalacji E. Sp. J. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego albo zapłaty odszkodowania, jeśli przywrócenie do stanu poprzedniego jest niemożliwe bądź powoduje nadmierne trudności lub koszty. Wojewoda P., po rozpatrzeniu odwołania A. Ś. od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Powyższa decyzja stała się prawomocna, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 18 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 193/17 odrzucił skargę A. Ś. na to rozstrzygnięcie.

Starosta W. decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] udzielił Przedsiębiorstwu Instalacji E. Sp, J. z siedzibą w Ł., zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości gruntowej oznaczonej nr geod. [...], położonej w obrębie Ś. i nr geod.: [...] położonej w obrębie Ś., gm. S., posiadającej urządzoną i prowadzoną księgę wieczystą w Sądzie Rejonowym w W. IV Wydział Ksiąg Wieczystych o nr [...] w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia czynności polegających na usunięciu z gruntu 10 stanowisk słupowych nieczynnej linii napowietrznej SN - I5kV.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. Ś. domagając się jej uchylenia decyzji i wskazując, że bezpodstawny jest podnoszony w uzasadnieniu skarżonej decyzji pogląd, że całe przedsięwzięcie prowadzone przez przedsiębiorstwo ma służyć celom publicznym, a usunięcie 10 stanowisk będzie oddziaływać na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego bądź też względu na inny interes.

Wojewoda P. nie podzielił argumentacji wnoszącego odwołanie i decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 124b ust. 3 w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami wyjaśniając, że w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1. Dalej organ wyjaśnił, że konstrukcja przepisu art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami powoduje, że występują dwie decyzje - pierwotna (zobowiązująca do udostępnienia terenu nieruchomości celem dokonywania tam określonych prac) oraz kolejna (pozwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości), której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Jednym zaś z warunków formalnych wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest wcześniejsze wydanie decyzji o udostępnieniu tejże nieruchomości. Taka decyzja, jak podkreślił organ II instancji została w przedmiotowej sprawie wydana. Starosta W. decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] udostępnił bowiem nieruchomość oznaczoną nr geod. [...] położoną w obrębie Ś. i nr geod. [...] położoną w obrębie Ś., gmina S., powiat w., województwo p., posiadającej urządzoną i prowadzoną księgę wieczystą w Sądzie Rejonowym w W. IV Wydział Ksiąg Wieczystych o nr [...] Przedsiębiorstwu Instalacji E. Sp. J. z siedzibą w Ł., w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia czynności polegających na usunięciu z gruntu 10 stanowisk słupowych nieczynnej linii napowietrznej SN - 15kV.

Wojewoda P. zgodził się jedocześnie z organem I instancji, że w przedmiotowej sprawie udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnione jest wyjątkowo ważnym interesem strony oraz ważnym interesem społecznym polegającym na jak najszybszej realizacji zamierzenia polegającego na usunięciu z gruntu 10 stanowisk słupowych nieczynnej linii napowietrznej SN - 15kV. Jak podkreślono w zaskarżonej decyzji, niemożność usunięcia ww. 10 stanowisk słupowych powoduje, że nie można zakończyć całej inwestycji pod nazwą rozbiórka elektroenergetycznej sieci SN i nN wraz ze stacją transformatorową SN/nN nr ST9-94 oraz budowa sieci elektroenergetycznej SN i nN wraz ze słupową i kontenerową stacją transformatorową SN/nN. Ponadto niedochowanie terminu wskazanego dla wnioskodawcy przez inwestora czyli P. S.A. może pociągnąć za sobą skutki w postaci kary finansowej, w związku z nieterminowym demontażem 10 stanowisk słupowych. W związku z powyższym Wojewoda P. uznał, że istniały podstawy do wydania, przewidzianego w art. 124b ust. 3 zd. 2 w zw. z art. 124 ust. 1a, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości Skarżącego. Wydając zaś zaskarżoną decyzję organ I instancji słusznie też nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności, do czego był zobowiązany na podstawie art. 124 ust. 1a zdanie 2 u.g.n.

Od powyższej decyzji skargę do sądu administracyjnego wywiódł A. Ś. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów przez przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autor oświadczył, iż firma remontowa zawarła umowę ze Skarżącym na wypłacenie odszkodowania według jego żądania, które zostało ustalone na kwotę 3.500 zł za wyrządzone szkody. Skarżący wskazał, iż po zamontowaniu nowej linii firma przyznała odszkodowanie bardzo niskiej wysokości ponad tj. 1000 zł i do dnia dzisiejszego nie uregulowała spowodowanych strat.

Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę w pełni podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, uznając zarzuty Skarżących za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017, po. 1369 – dalej w skrócie : "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Jak wynika zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję, Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę nie stwierdził, by zaskarżona decyzja, naruszała przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody P. utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiących własność Skarżącego. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 124b ust. 3 zd. 2 w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z przepisem art. 124b ust. 1 starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy.

Jak stanowi z kolei art. 124b ust.3 tej ustawy przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124b ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym - art. 124 ust. 1a u.g.n. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w dyspozycji powołanych przepisów ustawy oraz uwzględnieniem opisanej sekwencji decyzji administracyjnych. Jak wynika z akt administracyjnych decyzja Starosty W. z dnia [...] października 2016r., znak: [...] zobowiązująca Skarżącego do udostępnienia nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] i nr geod. [...] w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia czynności polegających na usunięciu z gruntu 10 stanowisk słupowych nieczynnej linii napowietrznej SN - 15kV została utrzymana w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]. Powyższa decyzja obecnie jest też prawomocna, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 18 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 193/17 odrzucił skargę A. Ś. na to rozstrzygnięcie.

Wobec prawomocnego rozstrzygnięcia o legalności decyzji zobowiązujących do udostępnienia nieruchomości w odrębnym postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w niniejszym postępowaniu ocenie podlegały jedynie przesłanki wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124 ust. 1a ustawy.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż to sam ustawodawca konstruując przepis art. 124 ust. 1a ustawy przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Starosta udziela, w drodze decyzji, zezwolenia, a decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 kpa lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Spośród przypadków określonych w art. 108 k.p.a. do rozważenia w niniejszej sprawie wchodzą w rachubę dwie przesłanki: inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Nadto uzasadnieniem dla zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest również "ważny interes gospodarczy", o którym mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie przyjęły, że w stanie faktycznym sprawy wydanie zaskarżonych decyzji było uzasadnione wyjątkowo ważnym interesem strony oraz ważnym interesem społecznym polegającym na jak najszybszej realizacji zamierzenia polegającego na usunięciu z gruntu 10 stanowisk słupowych nieczynnej linii napowietrznej SN - 15kV. Jak wynika z ustaleń organów niemożność usunięcia wnioskowanych dziesięciu stanowisk słupowych powoduje, że nie można zakończyć całej inwestycji pod nazwą rozbiórka elektroenergetycznej sieci SN i nN wraz ze stacją transformatorową SN/nN nr ST9-94 oraz budowa sieci elektroenergetycznej SN i nN wraz ze słupową i kontenerową stacją transformatorową SN/nN. Ponadto słusznie ustalono, że niedochowanie terminu wskazanego dla wnioskodawcy przez inwestora czyli P. S.A. może pociągnąć za sobą skutki w postaci kary finansowej, w związku z nieterminowym demontażem 10 stanowisk słupowych. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, z późn. zm.) przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii, magazynowaniem paliw gazowych, w tym skroplonego gazu ziemnego, skraplaniem gazu ziemnego lub regazyfikacją skroplonego gazu ziemnego jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Jednocześnie karze pieniężnej podlega ten, kto nie utrzymuje w należytym stanie technicznym obiektów, instalacji i urządzeń - art. 56 ust. 1 pkt 10 tej ustawy.

W świetle powyższego za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego w postaci art. 124 ust. 1 a u.g.n. poprzez naruszenie prawa własności i niewykazanie spełnienia wszystkich przesłanek. W ocenie Sądu, organy trafnie bowiem przyjęły, że w sprawie zostały spełnione przesłanki "ważnego interesu społecznego", jak i "wyjątkowo ważnego interesu strony", co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Za bezpodstawne należy także uznać pozostałe zarzuty podniesione w skardze. Podkreślenia przy tym wymaga, że są one w części powieleniem zarzutów wywodzonych przez stronę skarżącą w stosunku do decyzji organu I instancji oraz decyzji Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2017 r. wydanej na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n., która byłą przedmiotem kontroli w sprawie II SA/Bk 193/17 i która jest już prawomocna. W ocenie Sądu, kwestie podnoszone w tych zarzutach nie odnoszą się do regulacji przewidzianej w art. 124 ust. 1a u.g.n. i przez to pozostają bez wpływu na zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję. Podnoszony zaś przez skarżącego zarzut dotyczący niewykonania przez inwestora zobowiązań finansowych z tytułu udostępnienia nieruchomości jest poza przedmiotem kontroli Sądu prowadzonej w niniejszej sprawie.

Końcowo stwierdzić należy, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak

w sentencji.