Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1311/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 1990 nr 51 poz 297
law: Ustawa z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ Solidarność Pracowników Sądownictwa na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. znak [...] w przedmiocie zakazu zorganizowania zgromadzenia publicznego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012r., działając na podstawie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. Nr 51, poz. 297, ze zm., dalej: Prawo o zgromadzeniach) w zw. z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z póź. zm.) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej: kpa), zakazał Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Sądownictwa, z siedzibą przy ul. F.w K.zorganizowania w dniu [...] czerwca 2012 r., w godzinach 12.00 - 23.00 w W. zgromadzenia publicznego z udziałem 5000 osób, połączonego z przemarszem na trasie: plac D., ul. M., Aleje J., aleja M., most K. J. P., aleja K. J. P., aleja Z., ul. T., ul. S., ul. W. S., aleja K. J. P., zwołanego w celu "wyrażenia niezadowolenia z obecnych działań podejmowanych przez władze Ministerstwa Sprawiedliwości (...)" oraz zwrócenia uwagi na pogarszającą się sytuację materialną i umniejszenie prestiżu pracowników sądów.

Z akt postępowania wynika, że w dniu 8 maja 2012 r. zawiadomienie o zamiarze zorganizowania ww. zgromadzenia publicznego złożył do Prezydenta [...] W. U. działający w imieniu Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Sądownictwa. Następnie w dniu 11 maja 2012 r. została wysłana organizatorowi zgromadzenia informacja o imprezie masowej odbywającej się w miejscu zbiórki uczestników zgromadzenia, podlegającej rygorom w zakresie dostępności - wynikającym z przepisów ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. Nr 62, poz. 504, ze zm.).

Po dokonaniu analizy złożonego zawiadomienia organ stwierdził, że planowane przez organizatora miejsce zbiórki zgromadzenia publicznego zostało wskazane celowo, mimo wiedzy że nie jest w tym czasie miejscem określonym w art. 6 ust. 1 Prawa o zgromadzeniach, jako miejsce na otwartej przestrzeni dostępne dla nieokreślonych imiennie osób, a tylko w takich miejscach mogą odbywać się zgromadzenia publiczne.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wskazany w zawiadomieniu plac D. w W. 8 czerwca 2012 r., czyli w dniu organizacji zgromadzenia, jest miejscem organizacji największej imprezy masowej w Polsce podczas odbywających się w naszym kraju i na Ukrainie Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Jest to miejsce, na które dostępność określa przygotowany regulamin wydany na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych. Pomimo przesłanej organizatorowi informacji o zajętości tego miejsca, powyższa lokalizacja nie została zmieniona.

Organ podkreślił, że dla zapewnienia możliwości przemieszczania się kibiców, zarówno na stadion jak też do Centralnej Strefy Kibiców wprowadzone zostaną zmiany w organizacji ruchu, polegające na umożliwieniu poruszania się pieszych po północnej jezdni Al. J. na odcinku od ul. E.P. do ul. M. w W. Również podkreślił, że trasa przemarszu wokół Stadionu (...) pokrywa się z drogami ewakuacyjnymi z Centralnej Strefy Kibiców oraz Stadionu (...), które muszą być drożne dla osób przebywających na terenach i obiektach oraz w pełni funkcjonalne dla służb ratowniczych. Zgromadzenie się osób na terenach dróg ewakuacyjnych z imprez masowych spowoduje dodatkowe zagrożenie dla zdrowia i życia osób przebywających na imprezach.

Organ powołał się na pisma:

1. Zastępcy Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak [...]. Zgodnie z ww. pismem zorganizowanie zgromadzenia publicznego na drogach ewakuacyjnych wyznaczonych dla osób uczestniczących w imprezie masowej w Centralnej Strefie Kibica może utrudnić lub uniemożliwić ich ewakuację, a miejsca zbiórki do ewakuacji dla tych osób wyznaczone przy ul. E. P., M. i Al. J., nie powinny być wykorzystywane do innych celów. Ponadto Al. J. i ul. E. P. zostały wyznaczone jako drogi dojazdowe dla służb ratowniczych.

2. Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] maja 2012 r., znak [...], z którego wynika, że przemieszczanie się takiej liczby osób ul. W. S. podczas meczu oraz bezpośrednio przed lub po meczu może zablokować możliwość ewakuacji osób z terenu stadionu oraz uniemożliwić podjazd służbom ratowniczym z uwagi na fakt, iż wymieniona ulica jest tzw. "drogą życia" zaplanowaną na czas EURO 2012.

Powołując się na art. 8 pkt 1 i 2 Prawa o zgromadzeniach organ uznał, że zgromadzenie, w którym przewidziano udział 5000 osób organizowane na wyłączonych terenach, trasach przemieszczania się kibiców, w tym drogach ewakuacyjnych, oraz w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu sportowego - Stadionu (...) oraz Centralnej Strefy Kibiców, podczas odbywających się na nich imprez masowych niewątpliwie stwarza realne niebezpieczeństwo wystąpienia sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu ludzi podczas wchodzenia osób na tereny imprez przez uczestników oraz w trakcie ich wychodzenia, a przede wszystkim zagrożenia podczas podjętych działań związanych z ewakuacją w przypadku zaistnienia takiej konieczności.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Sądownictwa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy przytoczył przepisy art. 11 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) art. 57 Konstytucji RP i art. 8 pkt 2 Prawa o zgromadzeniach z których wynika, że prawo zgromadzenia się może podlegać prawem przewidzianym ograniczeniom z uwagi na bezpieczeństwo i ochronę zdrowia i życia ludzkiego.

Wojewoda uznał, że czas planowanego zgromadzenia zbiega się z godzinami otwarcia Strefy Kibica, co wynika z porównania planowanych godzin zgromadzenia i regulaminu Strefy Kibica EUFA EURO 2012 oraz miejsce planowanego zgromadzenia nie spełnia wymogów art. 6 ust. 1 Prawa o zgromadzeniach, ponieważ nie jest otwartą przestrzenią (Strefa Kibica UEFA EURO 2012™ została bowiem wydzielona przy pl. D., a teren jej został zaznaczony na planie stanowiącym Załącznik nr 1 do Regulaminu Strefy Kibica UEFA EURO 2012™). Ponadto nie jest to też strefa otwarta dla nieokreślonych imiennie osób, gdyż na jej terenie zgodnie z regulaminem, każda osoba może być legitymowana a jej bagaż przeszukany. Zgodnie z § 3 pkt 22 regulaminu organizator zastrzega sobie bowiem prawo legitymowania osób przebywających na terenie strefy oraz prawo do weryfikacji akredytacji i akredytacji pojazdów. Dodatkowo osoby uczestniczące w zgromadzeniu nie mogą przebywać w Strefie Kibica, gdyż nie są odwiedzającymi w rozumieniu regulaminu oraz nie posiadają stosownych akredytacji niezbędnych dla osób wykonujących obowiązki związane z funkcjonowaniem Strefy.

Na podstawie powyższych ustaleń oraz opinii służb, do których zwrócił się Prezydent [...] organ II instancji stwierdził, że zachodzi przesłanka wymieniona w art. 8 pkt 2 Prawa o zgromadzeniach, uzasadniająca wydanie zakazu zorganizowania zgromadzenia publicznego w miejscu wyłączonym z ruchu, a taki zakaz nie narusza art. 1 Prawa o zgromadzeniach.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu Wojewoda uznał, że Prezydent [...] rozpoznając niniejszą sprawę naruszył art. 9 ust. 1 Prawa o zgromadzeniach, zgodnie z którym decyzja o zakazie zgromadzenia publicznego powinna być doręczona organizatorowi w terminie 3 dni od dnia zawiadomienia, nie później jednak niż na 24 godziny przed planowanym terminem rozpoczęcia zgromadzenia, ponieważ zgłoszenie nastąpiło w dniu 8 maja 2012 r., a decyzja o zakazie zgromadzenia publicznego została wydana dopiero 24 maja 2012 r. oraz 35 § 2 kpa nie informując strony o przedłużeniu terminu. Wydanie tej decyzji poprzedziło przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, albowiem niniejsza sprawa, ze względu na skomplikowany charakter, nie mogła być rozpatrzona w oparciu o dowody przedstawione przez stronę lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczyło się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi dysponował ten organ. Jednakże naruszenie ww. przepisów nie ma wpływu na postępowanie w niniejszej sprawie, gdyż nie rzutuje na merytoryczną treść rozstrzygnięcia i nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Mimo naruszenia ww. przepisów decyzja Prezydenta [...] została doręczona odwołującemu w terminie pozwalającym na wniesienie odwołania i wyczerpanie drogi administracyjnej przed planowaną datą zgromadzenia publicznego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ "Solidarność" Pracowników Sądownictwa zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 1990 roku - Prawo o zgromadzeniach oraz kpa, wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r.

Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności wymienionych w art. 8 pkt. 1 i pkt. 2 Prawa o zgromadzeniach uzasadniających zakazanie zgromadzenia publicznego. Samo hipotetyczne przewidywanie możliwości ewentualnego wystąpienia zagrożenia nie może uzasadniać odmówienia organizatorom i potencjalnym uczestnikom pokojowego zgromadzenia prawa do jego odbycia. Obowiązkiem organów administracji publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa osobom uczestniczącym w zgromadzeniu. Nie jest przy tym istotne, jak kontrowersyjne w odbiorze społecznym są poglądy manifestowane przez uczestników zgromadzenia, pod warunkiem, że nie są one sprzeczne z obowiązującym prawem.

Prezydentowi [...] skarżąca zarzuciła naruszenie art. 9 ust. 1 Prawa o zgromadzeniach, gdyż ustawowy termin do wydania decyzji o zakazie zgromadzenia wynosi 3 dni. Tym samym wydanie decyzji przez organ I stopnia dopiero po 14 dniach należy uznać za jednoznaczne naruszenie prawa. W tym zakresie w przepisach Prawa o zgromadzeniach brak jest jakiegokolwiek odesłania do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które umożliwiają prowadzenie postępowania wyjaśniającego w terminie innym niż wynikający z Prawa o zgromadzeniach. Jednocześnie zarówno Prawo o zgromadzeniach jak też ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego mają identyczną pozycję w hierarchii aktów prawnych co wyklucza, jak uczynił to Wojewoda [...]i, możliwość traktowania Prawa o zgromadzeniach jako aktu podrzędnego względem przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Podstawą materialnoprawną decyzji był art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach - Dz. U. Nr 51, poz. 297, ze zm. (dalej: Prawo o zgromadzeniach), zgodnie z którym organ gminy zakazuje zgromadzenia publicznego, jeżeli:

1) jego cel lub odbycie sprzeciwiają się niniejszej ustawie lub naruszają przepisy ustaw karnych,

2) odbycie zgromadzenia może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach.

W ocenie Sądu powyższe przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione.

Przede wszystkim należy podkreślić, że w zawiadomieniu skierowanym do Prezydenta [...] organizator – Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ "Solidarność" Pracowników Sądownictwa wskazał, że jego przedmiotem jest zgromadzenie publiczne z udziałem 5000 osób, połączonego z przemarszem na trasie: plac D., ul. M. Aleje J., aleja M., most K. J.P., aleja K. J. P., aleja Z., ul. T., ul. S., ul. W. S. aleja K. J. P.. Tymczasem wskazany w zawiadomieniu plac D. w [...] 8 czerwca 2012 r. w dniu organizacji zgromadzenia był miejscem organizacji największej imprezy masowej w Polsce podczas odbywających się w Polsce i na Ukrainie Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Co istotne miejsce to nie miało charakteru otwartego, na którym mogą się odbywać zgromadzenia publiczne. Na Placu D. powstała bowiem odgrodzona strefa dla kibiców, do którego to miejsca dostępność określał przygotowany regulamin wydany na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych. Jak słusznie wskazał organ pomimo przesłanej organizatorowi informacji o zajętości tego miejsca, powyższa lokalizacja nie została zmieniona. Ponadto z akt sprawy wynika niewątpliwie, że trasa przemarszu wokół Stadionu (...) pokrywała się z drogami ewakuacyjnymi z Centralnej Strefy Kibiców oraz Stadionu (...), które z oczywistych względów bezpieczeństwa musiały być drożne dla osób przebywających na terenach i obiektach oraz w pełni funkcjonalne dla służb ratowniczych. Jako wysoce prawdopodobne należy ocenić ryzyko powstania niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzkiego w sytuacji połączenia wielotysięcznych grup fanów piłki nożnej kierujących się do bramek Centralnej Strefy Kibiców i jednoczesnego zgromadzenia liczącego 5000 osób, zarówno w kontekście dostępności do ww. Strefy mogącej pomieścić ograniczoną liczbę uczestników, jak również możliwego utrudniania odbioru Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 zgromadzeniem o charakterze polityczno-społecznym i wywołanego tym niezadowolenia znacznej części kibiców. Tego rodzaju sytuację należy uznać za wypełniającą przesłanki z art. 8 pkt 2 Prawa o zgromadzeniach.

Realny charakter zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach potwierdzają opinie, które Prezydent [...] uzyskał od uprawnionych organów powołanych do zapewniania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Z treści pisma Zastępcy Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak [...] wynika, że zorganizowanie zgromadzenia publicznego na drogach ewakuacyjnych wyznaczonych dla osób uczestniczących w imprezie masowej w Centralnej Strefie Kibica może utrudnić lub uniemożliwić ich ewakuację, a miejsca zbiórki do ewakuacji dla tych osób wyznaczone przy ul. E. P.r, M. i Al. J., nie powinny być wykorzystywane do innych celów. Ponadto Al. J. i ul. E. P. zostały wyznaczone jako drogi dojazdowe dla służb ratowniczych.

Z kolei z pisma Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...[ maja 2012 r., znak [...] wynika, że przemieszczanie się takiej liczby osób ul. W. S. podczas meczu oraz bezpośrednio przed lub po meczu może zablokować możliwość ewakuacji osób z terenu stadionu oraz uniemożliwić podjazd służbom ratowniczym z uwagi na fakt, iż wymieniona ulica jest tzw. "drogą życia" zaplanowaną na czas EURO 2012.

Należy zatem podzielić stanowisko Wojewody [...] organ organu I instancji, że zgromadzenie, w którym przewidziano udział 5000 osób organizowane na wyłączonych terenach, trasach przemieszczania się kibiców, w tym drogach ewakuacyjnych, oraz w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu sportowego - Stadionu (...) oraz Centralnej Strefy Kibiców, podczas odbywających się na nich imprez masowych stwarzało realne niebezpieczeństwo wystąpienia sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu ludzi.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy powtórzyć, że niebezpieczeństwo zagrożenia dla życia i zdrowia w przypadku organizacji zgromadzenia publicznego w miejscu i czasie określonym przez organizatora miało realny charakter i dotyczyło zarówno uczestników tego zgromadzenia, jak i uczestników imprezy masowej związanej z Mistrzostwami Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Dlatego, jakkolwiek zgodzić się należy z twierdzeniem skarżącej, że nie jest przy tym istotne, jak kontrowersyjne w odbiorze społecznym są poglądy manifestowane przez uczestników zgromadzenia, to nie mogą one być prezentowane w trakcie zgromadzenia, które może stworzyć rzeczywiste niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzkiego.

Bez znaczenia dla niniejszej sprawy ma także zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 Prawa o zgromadzeniach, zgodnie z którym decyzja o zakazie zgromadzenia publicznego powinna być doręczona organizatorowi w terminie 3 dni od dnia zawiadomienia, nie później jednak niż na 24 godziny przed planowanym terminem rozpoczęcia zgromadzenia. Jak słusznie uznał Wojewoda [...] organ I instancji naruszył powołany przepis, jednakże nie ma to wpływu na treść merytorycznego rozstrzygnięcia o zakazie zorganizowania zgromadzenia publicznego, zaś decyzja Prezydenta [...] została doręczona odwołującemu w terminie pozwalającym na wniesienie odwołania przed planowaną datą zgromadzenia publicznego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.