Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 200 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 790/11 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S. A. w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) lutego 2011 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Polskich Kolei Państwowych S. A. w Warszawie na rzecz Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 790/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) lutego 2011 r. nr (...) oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) września 2010 r. nr (...) 10 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zaskarżoną decyzją z dnia (...) lutego 2011 r., (...) Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku Polskich Kolei Państwowych Spółka Akcyjna Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia (...) września 2011 r., nr (...) stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) grudnia 2002 r., nr (...) dotyczącej uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w Warszawie działką nr (...) , położoną w obrębie P. – w części odnoszącej się do działek nr (...), powstałych w wyniku podziału działki nr (...)- utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia (...) września 2011 r.

Zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia (...) lutego 2011 r. została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jt. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), art. 37 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) oraz art. 6a ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 106, poz. 591 ze zm.), decyzją z dnia (...) grudnia 2002 r., nr (...) stwierdził nabycie przez Przedsiębiorstwo Państwowe "Polskie Koleje Państwowe" w Warszawie z dniem (...) grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w obrębie P., oznaczonego jako działka nr (...) oraz prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Pismem z dnia 4 grudnia 2008 r. Starosta Ł. , reprezentowany przez W. C. - Geodetę Powiatowego, wystąpił o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z dnia 30 grudnia 2002 r., w odniesieniu do gruntów zajętych pod drogi publiczne. W uzasadnieniu wniosku Starosta stwierdził, iż "pas gruntu o szer. ok. 40 m na długości 1 km, wykazany w dokumentacji ewidencji gruntów jako kolejowy, jest od niepamiętnych czasów w faktycznym zarządzie administracji drogowej. Obecnie jest to droga krajowa nr (...). Zarówno jej eksploatacja, utrzymanie zimowe i modernizacja dokonana w latach siedemdziesiątych, były finansowane ze służby drogowej."

Minister Infrastruktury decyzją z dnia (...) września 2010 r., nr (...) stwierdził nieważność ww. decyzji uwłaszczeniowej z dnia (...) grudnia 2002 r. - w części odnoszącej się do działek nr (...) , powstałych w wyniku podziału działki nr (...)

Wnioskiem z dnia 23 września 2010 r. Polskie Koleje Państwowe Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie wystąpiły o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w/w decyzją.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia (...) lutego 2011 r., nr (...) utrzymał w mocy w mocy swoją decyzję z dnia (...) września 2010 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister powołał art. 200 ust. 1 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., wskazując iż ustawodawca uwłaszczył z dniem 5 grudnia 1990 r. państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, jeżeli posiadały w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy. Organ zaznaczył, iż uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich, co wynika z art. 200 ust. 4 tej ustawy. Ponadto Minister podniósł, iż z akt sprawy wynika, że działka nr (...) , położona w obrębie P. , w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu wydania decyzji, stanowiła własność Skarbu Państwa uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr (...). Część tej działki w dniu 5 grudnia 1990 r. zajęta była pod drogi publiczne. W związku z tym w 2010 r. na potrzeby postępowania administracyjnego wykonano mapę do celów prawnych, obrazującą stan na 5 grudnia 1990 r., zaewidencjonowaną w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Łosicach w dniu (...) maja 2010 r. pod nr (...) , wyodrębniając z działki nr (...) m.in. działkę nr (...), wchodzącą w skład drogi nr 02104 relacji C. - P. , która zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 5 maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bialskopodlaskim, chełmskim, kaliskim, konińskim, koszalińskim, leszczyńskim, lubelskim, olsztyńskim, opolskim, słupskim, tarnobrzeskim i zamojskim (Dz. U Nr 24, poz. 117 ze zm.) była zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich oraz działkę nr (...), wchodzącą w skład drogi nr 19 relacji granica państwa - Szypliszki - Suwałki - Augustów - Korycim - Białystok - Bielsk Podlaski - Siematycze - Międzyrzec Podlaski - Kock – Lubartów – Lublin - Janów Lubelski - Nisko - Sokołów Małopolski - Rzeszów, która na podstawie uchwały nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. Nr 3, poz. 16 ze zm.) była zaliczona do dróg krajowych. Jednocześnie organ wskazał, że na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) stwierdzono, iż w/w droga nr 19 nadal pozostaje drogą krajową. Natomiast w/w droga wojewódzka nr 02104 nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. i zgodnie z art. 103 ust. 3 ustaw z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), z dniem 1 stycznia 1999 r., stała się drogą powiatową.

Dalej Minister podkreśli, że wprawdzie wydzielenie działek nr (...) miało miejsce w 2010 r., jednakże wydzielenie miało to na celu jedynie potwierdzenie istniejącego, na dzień 5 grudnia 1990 r., stanu prawnego oraz rozgraniczenie terenów kolejowych od dróg publicznych i dostosowanie do wymogów ewidencji gruntów. Ponadto uzasadniając decyzję organ wspomniał, że zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne w dniu 5 studnia 1990 r., sprawują właściwe organy, co wynika z art. 22 ust. 1 i art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., a zarząd ten, powstał z mocy prawa.

Tak więc, zdaniem organu, skoro nowo wydzielona działka nr (...)wchodziła w skład drogi wojewódzkiej, a działka nr (...) w skład drogi krajowej, stanowiących w dniu 5 grudnia 1990 r. drogi publiczne, prawa osób trzecich stoją na przeszkodzie uwłaszczenia PKP. Ta okoliczność była wystarczająca dla organu, aby uznać, iż decyzja uwłaszczeniowa z dnia (...) grudnia 2002 r., w części odnoszącej się do działek nr (...) , powstałych z działki nr (...) została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażącym naruszeniem art. 200 ust. 4 w/w ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., tj. naruszeniem prawa osób trzecich.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosły Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 200 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Minister Infrastruktury nie poczynił żadnych prawidłowych ustaleń co do faktycznego przebiegu terenu zajętego pod drogę w dniu 5 grudnia 1990 r. - w tym zakresie nie zebrano żadnego materiału dowodowego. Ponadto podkreślono, iż wydana decyzja z dnia 30 grudnia 2002 r. spełniała wszystkie przesłanki zawarte w przepisie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Decyzja ta odnosiła się do gruntu, stanowiącego odrębną działkę ewidencyjną nr (...)w miejscowości P. . Zdaniem skarżącej przepis art. 200 ust. 1 w/w ustawy należy interpretować w ten sposób, iż przedmiot użytkowania wieczystego następuje w granicach określonych działkami ewidencyjnymi tj. określonych liniami rozgraniczającymi. Teren w P. stanowił zaś w dacie wydawania decyzji wydzieloną działkę ewidencyjną nr (...). Teren znajdujący się w liniach rozgraniczających działki nr (...)w dacie 5 grudnia 1990 r. stanowił teren kolejowy - część linii kolejowej nr 31 Siedlce – Siemianówka. Brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek informacji lub dokumentów na potwierdzenie przebiegu granic terenu, przez który przebiegała droga krajowa nr 19 i droga wojewódzka Nr 02104 w dacie 5 grudnia 1990 r. Skarżąca zaznaczyła, iż we wniosku Starosty Lesickiego z dnia 4 grudnia 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia (...) grudnia 2002 r. Starosta przyznaje, iż " pas gruntu o szer. ok. 40 m na długości 1 km, wykazany w dokumentacji ewidencji gruntów jako kolejowy, jest od niepamiętnych czasów w faktycznym zarządzie administracji drogowej. Obecnie jest to droga krajowa nr 19." Zdaniem skarżącej z w/w stwierdzenia wynika, iż brak jest informacji o rzeczywistym przebiegu terenu zajmowanego pod drogę. Brak w dacie 5 grudnia 1990 r. linii rozgraniczających drogi wojewódzkiej nr 02104 i drogi krajowej nr 19, stanowi przeszkodę do uznania, iż teren ten zostaje wyłączony z tezy przepisu art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro teren objęty działką nr (...) stanowił linię kolejową o państwowym znaczeniu i był jednocześnie oznaczony jako teren kolejowy, tym samym nie mógł stanowić jednocześnie drogi publicznej – w sytuacji, gdy brak było linii rozgraniczających tę drogę i nie jest wiadomo, jaki obszar ta droga zajmuje. Dalej podniesiono, iż fakt późniejszego wydzielania drogi nie może być argumentem za stwierdzeniem nieważności decyzji uwłaszczeniowej w tej części tj. w części terenu wydzielonego z terenu kolejowego pod drogę.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie, bezsporne jest dla organu, że część nieruchomości nr (...) , tj. nowowydzielone działki nr (...) i (...) – na dzień 5 grudnia 1990 r. - były drogami publicznymi w zarządzie właściwych organów drogowych, a stan ten ma obrazować mapa sporządzona w 2010 r., zaewidencjonowana w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Łosicach w dniu 11 maja 2010 r. pod nr (...). A skoro tak, brak było podstaw do uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w Warszawie działką nr (...) , położoną w obrębie P. – w części odnoszącej się do działek nr (...) i nr (...) 0. Zdaniem organu, nowowydzielona działka nr (...) stanowiła - na dzień 5 grudnia 1990 r.- drogę wojewódzką nr 02104, a od 1 stycznia 1999 r. drogę powiatową, zaś nowowydzielona działka nr (...) 0 stanowiła i stanowi część drogi krajowej nr 19. Na poparcie swojego stanowiska organ dodatkowo przywołał Rozporządzenie Ministra Komunikacji z dnia 5 maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bialskopodlaskim, chełmskim, kaliskim, konińskim, koszalińskim, leszczyńskim, lubelskim, olsztyńskim, opolskim, słupskim, tarnobrzeskim i zamojskim, Uchwałę nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich i art. 103 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające reformę administracji publicznej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, tak dokonana ocena, nie znajduje jednak oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. W aktach administracyjnych poza w/w mapą z 2010 r. oraz stanowiskiem Starosty Ł. ego opisującego, istniejący według niego, faktyczny stan nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. - brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających okoliczność, iż część działki nr (...) , odpowiadająca nowowydzielonym działkom nr (...) i nr (...) była faktycznie zajęta pod wyżej opisane drogi publiczne. I tak, brak jest przykładowo dokumentów zawierających szkic tych dróg na dzień 5 grudnia 1990 r. wraz z opisem technicznym, z którego wynikałby przebieg linii rozgraniczających te drogi, tj. nr 19 i nr 02104. Tak więc, zdaniem Sadu, nie jest oczywiste na podstawie jakich dokumentów została sporządzona mapa z 2010 r. obrazująca rzekomy stan nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. W aktach sprawy brak jest np. rejestru robót budowlano-remontowych, faktur, protokołów odbioru oznakowania jezdni i remontów cząstkowych nawierzchni, faktur za zimowe czy letnie utrzymanie drogi, świadczących o tym, iż nieruchomości te faktycznie nie znajdowały się we władaniu PKP, a tym samym doszło do naruszenia praw osób trzecich przy dokonywaniu uwłaszczenia działką nr (...) . Sąd pierwszej instancji podziela stanowisko skarżącej, iż fakt późniejszego wydzielania drogi nie może być argumentem za stwierdzeniem nieważności decyzji uwłaszczeniowej w tej części tj. w części terenu wydzielonego z terenu kolejowego pod drogę. Tym samym ocena legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że doszło do naruszenia przepisów prawa tj. art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1991 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 7, 77. 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie należycie stanu sprawy i nie rozważenie okoliczności wskazanych przez stronę skarżącą.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 ppsa, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa wzw. z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia, a jego analiza przeprowadzona przez organ nadzorczy jest niewystarczająca przez co nie zostało należycie wykazane, że część uwłaszczonej nieruchomości była zajęta pod drogę publiczną w dniu 5 grudnia 1990r., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna opiera się wyłącznie na zarzutach naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa wzw. z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż organ w sposób niewystarczający zebrał materiał dowodowy sprawy i przyjął, że część uwłaszczanej na rzecz Polskich Kolei Państwowych S. A. nieruchomości jest zajęta pod drogę publiczną. Tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej należało uznać za usprawiedliwiony.

Kluczową kwestią dla niniejszej sprawy jest ocena czy uwłaszczenie Polskich Kolei Państwowych S. A. działką nr (...) , położoną w obrębie P. – w części odnoszącej się do działek nr (...) i nr (...) 0, (powstałych w wyniku podziału działki nr (...) ) nie odbyło się z naruszeniem praw osób trzecich w rozumieniu 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stały się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.

Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zgromadzonych przez organ wynika, że działka nr (...) w dniu 5 grudnia 1990 r. wchodziła w skład drogi nr 02104 relacji C.– P. , zaliczonej do kategorii dróg wojewódzkich na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 5 maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bialskopodlaskim, chełmskim, kaliskim, konińskim, koszalińskim, leszczyńskim, lubelskim, olsztyńskim, opolskim, słupskim, tarnobrzeskim i zamojskim (Dz. U. Nr 24, poz. 117 ze zm.), natomiast działka nr (...) 0 wchodziła w skład drogi nr 19 relacji granica państwa - Szypliszki - Suwałki - Augustów - Korycin - Białystok - Bielsk Podlaski - Siemiatycze - Międzyrzec Podlaski -Kock - Lubartów - Lublin - Kraśnik - Janów Lubelski - Nisko - Sokołów Małopolski –Rzeszów, zaliczonej do kategorii dróg krajowych uchwałą Rady Ministrów Nr 192 z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986r. Nr 3, poz. 16). Obie działki powstały z wydzielenia z działki nr (...) . Organ powołuje się w tym względzie na mapę sporządzona przez uprawnionego geodetę i przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 11 maja 2010 r., a ponadto opatrzoną stosowną klauzulą informującą, że przedstawia ona stan nieruchomości z dnia 5 grudnia 1990 r.

Z kolei zdaniem Sądu pierwszej instancji nie jest oczywiste na podstawie jakich dokumentów została sporządzona powyższa mapa. W aktach sprawy brak jest np. rejestru robót budowlano-remontowych, faktur, protokołów odbioru oznakowania jezdni i remontów cząstkowych nawierzchni, faktur za zimowe czy letnie utrzymanie drogi, świadczących o tym, iż nieruchomości te faktycznie nie znajdowały się we władaniu PKP, a tym samym, że doszło do naruszenia praw osób trzecich przy dokonywaniu uwłaszczenia działką nr (...) .

Mając na uwadze powyższe podzielić należy zarzut skargi kasacyjnej odnośnie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. wzw. z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia, a jego analiza przeprowadzona przez organ nadzorczy jest niewystarczająca do oceny czy część uwłaszczonej nieruchomości była zajęta pod drogę publiczną w dniu 5 grudnia 1990 r.

Podzielić należy argumentację zawartą w skardze kasacyjnej, iż brak jest podstaw aby odmawiać mocy dowodowej dokumentowi sporządzonemu przez uprawnionego geodetę i włączonemu do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Dokument ten ma charakter dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 k.p.a. i wzruszenie mocy dowodowej tego dokumentu jest możliwe wyłącznie poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu, czego w niniejszej sprawie nie wykonano. Należy więc uznać, iż dokument ten stanowił wystarczający dowód w sprawie, potwierdzający faktyczne zajęcie części uwłaszczonej działki pod drogę publiczną w dniu 5 grudnia 1990 r. i bezcelowym byłoby zbieranie przez organ jakichkolwiek dodatkowych dokumentów potwierdzających tę okoliczność.

Brak jest również podstaw prawnych do prowadzenia przez organ postępowania w celu ustalania czy sporna nieruchomość faktycznie znajdowała się we władaniu PKP tj. gromadzenia rejestru robót budowlano-remontowych, faktur, protokołów odbioru oznakowania jezdni i remontów cząstkowych nawierzchni, faktur za zimowe czy letnie utrzymanie drogi. Przepis art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami odwołuje się jedynie do przesłanki zarządu sprawowanego przez państwowe i komunalne osoby prawne nad nieruchomościami w dniu 5 grudnia 1990 r. W trybie tego przepisu organy administracji publicznej nie są zobowiązane do ustalania przesłanki władztwa, tak jak ma to miejsce w sprawach regulowanych np. przepisem art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W niniejszej sprawie zarząd taki nie powstał wobec zajęcia części uwłaszczonej działki pod drogę publiczną w dniu 5 grudnia 1990 r.

Ponadto należy zauważyć, iż zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r.,) zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne sprawują właściwe organa drogowe. Zarząd tymi drogami powstał z mocy prawa. Takie stanowisko przedstawił również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 listopada 1990 r. sygn. III AZP 10/90 (OSNC 1991, z. 4, poz. 39) stwierdzając w jej uzasadnieniu, że "przekazywanie w drodze decyzji administracyjnej gruntów lokalnych w zarząd okręgowym dyrekcjom dróg publicznych jest zbędne i niecelowe, skoro wcześniej już uzyskały one prawo do pełnienia tego zarządu mocą ustawy o drogach publicznych ".Tak więc skoro obie działki powstałe w wyniku podziału działki nr (...) stanowiły w dniu 5 grudnia 1990 r. drogi publiczne, będące w zarządzie właściwych organów drogowych, to prawa osób trzecich stały na przeszkodzie uwłaszczeniu nimi PKP.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a. Podstawę orzeczenia o kosztach stanowił art. 203 pkt 2 p.p.s.a.