Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 270/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

W. B. (dalej: "skarżący") zawarł w skardze wniosek o przyznanie prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wskazał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest osobą niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, z tego tytułu pobiera rentę w wysokości 585,12 zł. Z tego dochodu nie może utrzymać siebie, ani ośmioletniej córki, która jest chora, wymaga opieki, leczenia i rehabilitacji. W utrzymaniu pomaga skarżącemu pracująca żona. Skarżący jest właścicielem domu, nieruchomości rolnej o pow. ok. 3,5 ha, budynku gospodarczego na sprzęt rolniczy.

Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:

1) udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez W. B. i jego żonę A. B. (np. kopii decyzji o przyznaniu świadczenie rentowego, zaświadczenia z urzędu pracy o wysokości uzyskiwanych dochodów);

2) nadesłanie wyciągów z wszelkich posiadanych przez W. B. oraz jego żonę A. B. rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (z wykazaniem zestawienia wszelkich operacji na rachunkach we wskazanym okresie oraz saldo rachunków), ewentualnie oświadczenie o nieposiadaniu rachunków bankowych;

3) nadesłanie kopii dokumentów wskazujących wysokość, ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kalendarzowych, stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją domu oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, ewentualnie - w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym - oświadczenia o wysokości nieudokumentowanych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym.

Skarżący został wezwany do nadesłania żądanych oświadczeń i dokumentów w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.

Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 23 marca 2015 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 30 marca 2015 r.

Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:

Prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).

Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie.

Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie, że skarżący spełnia przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych, nie został przez niego spełniony. Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Oznacza to, że zobowiązany był do wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.

W celu wykazania spełnienia przesłanki uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie, został on wezwany do uzupełnienia wniosku bowiem, w ocenie referendarza sądowego, informacje złożone na urzędowym formularzu PPF okazały się niewystarczające. Wynika z nich jedynie, ze skarżący uzyskuje dochód w wysokości 585,12 zł. Prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i małoletnią córką. Według skarżącego żona "utrzymuje się samodzielnie" pracuje i pomaga skarżącemu w utrzymaniu.

W celu szczegółowego zbadania sytuacji majątkowej skarżącego, zasadne zatem było w tej sytuacji wezwanie go do uzupełnia wniosku. Przedłożenie przez wnioskodawcę żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby na weryfikację jego twierdzenia o nieposiadaniu środków na poniesienie kosztów postępowania i mogłoby także potwierdzić ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. W szczególności wobec oświadczenia, że skarżący uzyskuje bardzo niskie dochody z tytułu renty oraz brak jakichkolwiek informacji na temat dochodów żony skarżącego, uzasadnione było wezwanie do wskazania źródeł utrzymania skarżącego oraz złożenia oświadczenia/nadesłania dokumentów dotyczących stanu majątkowego i dochodów żony skarżącego oraz ponoszonych wydatków. Skarżący nie udzielił informacji w tym zakresie, nie nadesłał także wymaganych dokumentów, ani nie złożył oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, nie podał dochodów żony. Zatem nie można stwierdzić, aby skarżący wykazał, że rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.

W niniejszej sprawie zatem odmowa udzielenia prawa pomocy uzasadniona jest ze względu na brak wymaganej ze strony skarżącego współpracy w wyjaśnianiu jego sytuacji majątkowej i osobistej. Strona wezwana do nadesłania stosownej informacji, jako chcąca skorzystać z udzielonej z budżetu pomocy, winna liczyć się z koniecznością udzielenia wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji majątkowej, a także udokumentowania podnoszonych okoliczności.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.