Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2680/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200, art. 205 § 2 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18, art. 64e
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2008r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. /Ośrodek Zamiejscowy w S./ z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. S.A. w W. kwotę 357 złotych (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 lutego 2007 r. spółka P. S.A. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie - na podstawie art. 64e § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - kosztów egzekucji w łącznej kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami, związanych z wystawionymi przeciwko P. S.A. Zakład [...] w S. 15 tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział S., na podstawie których wszczęto egzekucję w postaci zajęcia rachunku bankowego.

Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że w sprawie wystąpiły dwie ze wskazanych w art. 64e § 1 przesłanek przemawiających za zasadnością wniosku o umorzenie. Po pierwsze zobowiązany nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, po drugie za umorzeniem kosztów przemawia ważny interes publiczny.

Poinformowała, że P. S.A. Zakład [...] w S. jest jednostką organizacyjną P. S.A. – Oddział [...] w W., działającą na zasadach wewnętrznego ograniczonego rozrachunku gospodarczego. Wyjaśniła, że jest podmiotem gospodarczym zarządzającym państwową infrastrukturą [...], a jej podstawowe funkcje to budowa i utrzymanie infrastruktury [...], prowadzenie ruchu [...] na liniach [...], utrzymanie infrastruktury [...] w stanie zabezpieczającym bezpieczne prowadzenie ruchu [...], udostępnianie tras dla przejazdu [...] i świadczenie usług z tym związanych. Od działalności Spółki zależy wiec możliwość wykonywania transportu [...] na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a więc umożliwienie Spółce wykonywania jej obowiązków stanowi ważny interes publiczny. Stwierdziła ponadto, że wspieranie transportu [...], wpłynie na zwiększenie udziału transportu [...] w usługach transportowych, kosztem transportu [...], co zmniejszy wydatki z budżetu państwa na remonty dróg oraz ochronę środowiska. Wyjaśniła również, że Zakład zatrudnia 1459 osób, utrzymanie miejsc pracy ma wpływ za zakres bezrobocia w regionie, utrzymanie tych miejsc pracy stanowi więc ważny interes publiczny, a zapłata kosztów egzekucyjnych może pociągnąć za sobą dalszą redukcję zatrudnienia.

Podkreśliła, że Spółka jest w trudnej sytuacji ekonomicznej , na co znaczący wpływ ma brak wpłat należnych od P. Sp. z o.o., która to spółka jest w krytycznej sytuacji finansowej ze względu na znaczące ograniczanie w kolejnych latach kwot przewidywanych w ustawach budżetowych na realizację zadań związanych z przewozami pasażerskimi. Budżet Państwa nie realizuje również w odpowiednim zakresie wynikającego z art. 38 ustawy o transporcie kolejowym obowiązku dofinansowywania Spółki P. w zakresie inwestycji i remontów linii [...]. Obecna sytuacja finansowa wpłynęła na wstrzymanie robót naprawczych, co ma wpływ na bezpieczeństwo ruchu . Strata P. Zakład [...] w S. za okres od 1.01.2006 r do 30.09.2006 r. wynosi [...] zł.

W piśmie z dnia 18 kwietnia 2007 r. strona wskazała, że realizacja zawartego z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych układu ratalnego przewidującego spłatę kwoty [...] zł ( w skali kraju) w 42 ratach jest dużym obciążeniem dla Spółki i konieczność zapłaty kosztów egzekucyjnych spowoduje niemożność wywiązania się z układu, co spowoduje rozwiązanie umowy o układzie ratalnym, wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec wnioskodawcy, który zmuszony będzie zwolnić pracowników, zrezygnować z planów remontu infrastruktury, a nie wykluczone, że również złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości.

Wniosek został uzupełniony kolejnym pismem z dnia 9 maja 2007 r.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu postanowienia, po przytoczeniu treści art. 64e § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, że organ może umorzyć koszty egzekucyjne tylko w przypadku wystąpienia jednej ze wskazanych w przepisie przesłanek, a rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów ma charakter uznaniowy. Stwierdził, że z przedstawionych danych ekonomicznych wynika, że nastąpił wzrost aktywów spółki, w strukturze majątkowej zwiększył się udział majątku trwałego w wyniku wzrostu rzeczowych składników majątku, natomiast nastąpił spadek sprzedaży netto w stosunku do roku 2005 r., nastąpił wzrost środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych i istnieje możliwość wyegzekwowania należności z majątku firmy, nie zachodzi więc przesłanka nieściągalności. Stwierdził, że wniosek nie zawiera informacji jak umorzenie kosztów egzekucyjnych może wpłynąć na zwiększenie zatrudnienia w zakładzie i jakie są perspektywy ekonomiczne spółki na najbliższe lata.

Wyjaśnił, że obecnie postępowanie egzekucyjne jest zawieszone w związku z rozłożeniem na raty spłaty należności pieniężnej, organ egzekucyjny podejmie zawieszone postępowanie w zakresie wskazanym przez wierzyciela i dopiero wtedy będą dochodzone koszty egzekucyjne.

W zażaleniu wniesionym na ww. postanowienie strona wniosła o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 10 § 1 i art. 81 Kpa poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie co do zebranego w sprawie materiału na etapie po zakończeniu postępowania dowodowego, a przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Wnioskodawca nie wiedział kiedy postępowanie dowodowe zostanie zakończone, a gdyby to wiedział mógłby przedłożyć nowe, aktualne dokumenty przedstawiające złą sytuację ekonomiczną i stratę na dzień wydania rozstrzygnięcia w sprawie oraz przedstawić dodatkowe okoliczności wskazujące na fakt, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej.

Zarzuciła również naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa., podnosząc iż skoro organ uznał, że wykazanie przesłanek umorzenia opisanych we wniosku zobowiązanego nie jest wystarczające powinien wezwać stronę do przedłożenia odpowiednich dowodów i wskazania argumentów. Sam fakt wzrostu środków pieniężnych oraz należności krótkoterminowych nie może stanowić podstawy odmowy umorzenia, bez wskazania jaki okres analizuje organ oraz, skąd pochodzą i na co są przeznaczone te środki. Stwierdziła, że Naczelnik przerzucił ciężar prowadzenia całego postępowania na wnioskodawcę.

Podniosła, że organ rozpatrywał sprawę pod kątem możliwości wyegzekwowania należności, chociaż przesłanka ta nie była podstawą wniosku o umorzenie. Zarzuciła również, że organ całkowicie pominął argumentację wnioskodawcy w zakresie wystąpienia ważnego interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem kosztów egzekucji. Zarzuciła ponadto błędną interpretację przez Naczelnika przepisu art. 64e § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest możliwe jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy występuje rzeczywista niemożność zapłaty tych należności, podczas gdy żadna z przesłanek nie wspomina o wyjątkowych przypadkach. Zarzuciła również naruszenie art. 7, 107 § 3 Kpa w zw. z art. 126 Kpa poprzez nie odniesienie się do podniesionej przez stronę argumentacji oraz odniesienie się do okoliczności nie związanych ze stanem faktycznym sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., na podstawie art. 5 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267), art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 64e § 1 i § 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika wnioskodawcy utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] lipca 2007r. o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r. wyjaśnił, że przepis art. 64 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera zamknięty katalog przesłanek, które umożliwiają organowi umorzenie kosztów egzekucyjnych. Umorzenie takie, zgodnie z art. 64e § 1 ww. ustawy, ma charakter uznaniowy, na co wyraźnie wskazuje użyte w przepisie sformułowanie "może umorzyć", a uznaniowość ta dotyczy oceny przesłanek stanowiących podstawę ewentualnej decyzji o umorzeniu kosztów egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że z akt sprawy wynika, że wysokość kosztów egzekucyjnych o umorzenie których ubiega się Skarżący stanowi kwotę [...] zł. Jest to kwota wskazana w zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] listopada 2005r. Skarżący we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie wskazał tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2003 r. o numerach od [...] do [...].

Zdaniem organu nadzoru w toku postępowania organ egzekucyjny podjął działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy .

Następnie Dyrektor wyjaśnił, że ze sprawozdania "bilans" P. sporządzonego na 31.12.2006 r. wynika, że koszty działalności operacyjnej wynosiły w 2006 r. [...] zł, a stan aktywów ogółem [...] zł. Tak więc kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł., o umorzenie których ubiega się skarżący stanowiła w 2006 r. – 0,46% kosztów operacyjnych ogółem i 0,07 % aktywów ogółem. Z kolei w stosunku do wykazanej w bilansie Zakładu straty za lata 2005 –2006 ( - [...] zł i – [...] zł) wysokość kosztów egzekucyjnych wynosi się odpowiednio jako 0,53 % i 0,52%.

Następnie Dyrektor powołując się na pismo skarżącego z 26.04.2007 r., stwierdził, że Zakład jest jednostką na ograniczonym rozrachunku gospodarczym podległą [...] W., sporządza cząstkowe sprawozdania finansowe, które przekazywane są do Oddziału [...]. Oznacza to, że przedstawione informacje nie odzwierciedlają pełnej sytuacji finansowej skarżącego i nie można dokonać pełnej oceny sytuacji finansowej skarżącego. Zestawiając wynikające z rachunku strat i zysków na dzień 31.12.2006 r. kwoty przychodów netto ([...] zł), kwotę wynagrodzeń ([...] zł) składki na ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia ([...] zł). Dyrektor stwierdził, że zgodnie z regułami rachunku ekonomicznego Zakład nie posiada płynności finansowej . Stwierdził również, że ewentualna pomoc w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych przy wykazanej w ostatnich latach dużej stracie bilansowej nie wpłynie na poprawę sytuacji finansowej wnioskodawcy.

Odnosząc się do kwestii ważnego interesu publicznego, Dyrektor wyjaśnił, że "interes publiczny o jakim mowa w ustawie musi być tego rodzaju aby można go było określić jako "ważny". Użycie tego słowa podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. Podkreślił, że organ egzekucyjny dokonał oceny zasadności zastosowania w stosunku do wnioskodawcy instytucji umorzenia. Stwierdził, że organ nadzoru nie kwestionuje istnienia okoliczności, które skarżący przywołuje na poparcie swojego wniosku, uznał jednak, że nie uzasadniają one umorzenia kosztów egzekucyjnych w świetle art. 64e § 2 ustawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 Kpa organ stwierdził, że zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednio , to jest z uwzględnieniem specyfiki postępowania egzekucyjnego, reguła ta powinna być też uwzględniona w zakresie interpretacji zasad ogólnych , w tym art. 10 Kpa. Podniósł ponadto ,że strona miała możliwość uzupełniania akt prowadzonego postępowania. Ponadto brak jest związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przez organ obowiązku poinformowania strony w trybie st. 10 Kpa, a pozbawieniem strony prawa oceny całego zebranego materiału dowodowego i przedstawienia nowych dowodów , które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , zarzucając , że postanowienie wydane zostało z naruszeniem:

- przepisu art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie, że w postępowaniu o umorzenie kosztów egzekucji nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego,

- przepisu art. 10 § 1 i art. 81 Kpa poprzez nie zapewnienie stronie udziału w postępowaniu bezpośrednio przed wydaniem postanowienia,

- przepisu art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i dokonanie ustaleń w sposób sprzeczny z zasadą swobodnej oceny dowodów,

przepisu art. 6, 8, 11, 107 § 3 Kpa w zw. z przepisem art. 126 kpa, poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa.

Rozwijając zarzuty w motywach skargi oraz w piśmie procesowym skarżąca podniosła, że art. 10 § 1 Kpa ma zastosowanie w postępowaniu w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych, szczególnie wobec faktu, że art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu wykazania przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Organ orzekający ma więc obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.

Zarzuciła, że organ orzekający badał dowody biorąc pod uwagę inną przesłankę , niż przesłanki wskazane przez wnioskodawcę jako uzasadniające umorzenie kosztów egzekucyjnych. Organy analizowały bowiem sprawę nie pod kątem tego czy spłata kosztów egzekucyjnych spowoduje znaczny uszczerbek finansowy po stronie dłużnika, ale pod kątem wystąpienia nieściągalności, chociaż zobowiązany nie powoływał się na tę przesłankę. Zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, że ten ograniczył się do wezwania zobowiązanego do przedstawienia określonych dokumentów, a nie wezwał do przedstawienia innych dokumentów i argumentów wskazujących, że spłata wiązałaby się z uszczerbkiem finansowym po stronie dłużnika, pomimo iż Naczelnik US wskazał, że nie posiadał informacji jak umorzenie kosztów zwiększyłoby zatrudnienie w spółce i jaki są perspektywy wyników finansowych na najbliższe lata. Podniosła, że jeżeli organ orzekający uznał, iż argumentacja przedstawiona przez stronę jest niewystarczająca, powinien wezwać stronę do jej uzupełnienia lub wykazania okoliczności, na które się powołuje. Zarzuciła, że rozstrzygnięcie organu II instancji opiera się jedynie na porównaniu ocenionej w oderwaniu od całokształtu okoliczności i realiów funkcjonowania zobowiązanego, wyrywkowo wskazanej kwoty aktywów obrotowych czy kosztów operacyjnych porównanej z ogromną stratą jaką stale przynosi działalność wnioskodawcy.

Zarzuciła również, że organy orzekające pominęły wskazany przez wnioskodawcę ważny interes publiczny przejawiający się w zapewnieniu przez wnioskodawcę środka transportu dla tysięcy osób, zapewnienie zatrudnienia dla setek osób oraz dbanie o stan dróg w całym kraju. Podniosła, że wnioskodawca znajdujący się w krytycznej sytuacji, obciążony dodatkowo obowiązkiem spłaty kosztów egzekucyjnych zmuszony będzie do redukcji zatrudnienia, a koszty wypłaty zasiłków dla bezrobotnych poniesie Państwo, w tym ZUS.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy i winno zostać uchylone.

Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych w niniejszej sprawie prowadzone było na podstawie art. 64 e Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954), zwanej dalej "ustawą".

Art. 64 e § 2 ustawy stanowi, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

We wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych strona wskazała dwie przesłanki uzasadniające w jej ocenie umorzenie kosztów egzekucyjnych , a mianowicie, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej oraz, że za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny.

Organy orzekające winny więc przede wszystkim rozważyć , czy w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające wystąpienie obu tych przesłanek, bądź jednej z nich. Słuszny jest zarzut strony, że organy orzekające obu instancji skupiły się przede wszystkim na przesłance nie podniesionej przez stronę, a mianowicie na wykazaniu, czy w sprawie nie występuje nieściągalność kosztów egzekucyjnych. Należy stwierdzić, że organy orzekające miały prawo rozważenia z urzędu czy przesłanka ta nie występuje, nie mogły jednak tego zrobić kosztem nie rozważenia jednej z przesłanek podniesionych przez stronę. Sąd stwierdził, że zarówno w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji jak i w postępowaniu w II instancji całkowicie pominięta została kwestia, czy za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia interes publiczny. Zarówno we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych jak i w późniejszych pismach kierowanych do organów orzekających strona szeroko uzasadniała, że za umorzeniem kosztów przemawia interes publiczny. Interes ten strona upatrywała w tym , że nie umorzenie kosztów egzekucyjnych w sposób znaczący utrudni wnioskodawcy wykonywanie usług związanych z transportem [...] oraz pociągnie za sobą redukcję zatrudnienia , natomiast uzyskanie ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych umożliwi Spółce podjęcie dalszych działań mających na celu poprawienie bezpieczeństwa pasażerów i szybkości kursowania pociągów, przeprowadzenie remontów infrastruktury [...] i w konsekwencji umożliwi funkcjonowanie kolei na obszarze działania wnioskodawcy. Pozwoli również na zahamowanie bezrobocia poprzez utrzymywanie miejsc pracy.

Należy podkreślić, że Sąd nie stwierdza, iż za umorzeniem kosztów egzekucyjnych w tej konkretnej sprawie przemawia interes publiczny, a wskazuje jedynie, że przesłanka ta musi być rozważona z odniesieniem się do okoliczności , które strona wskazuje jako uzasadniające wystąpienie tego interesu.

Rozważenia tych okoliczności nie może zastąpić zawarte w uzasadnieniu decyzji ogólnikowe stwierdzenie, że interes publiczny o jakim mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być tego rodzaju aby można go było określić przymiotnikiem "ważny", że umorzenie kosztów egzekucyjnych może nastąpić tylko w wypadkach uzasadnionych szczególnymi względami społecznymi i gospodarczymi i że "nie można z instytucji umorzenia czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od zapłaty należności". Podzielając w pełni zacytowany wyżej pogląd Dyrektora Izby Skarbowej Sąd wskazuje jednak, że ustawodawca przewidział możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych między innymi właśnie jeżeli za ich umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, organ orzekający ma więc obowiązek rozważenia tej przesłanki indywidualnie w każdej sprawie dotyczącej umorzenia kosztów egzekucyjnych. Brak rozważenia przesłanki "ważnego interesu publicznego" w tej sprawie stanowi o tym, że postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 64e § 2 pkt 2 ustawy oraz z naruszeniem przepisów art. 7, 8 ,77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniony jest zarzut również naruszenia art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 18 ustawy, choć jego uwzględnienie nie stanowiło podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ naruszenie tych przepisów nie miało w ocenie Sądu wpływu na wynik postępowania. Zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w sytuacjach nie uregulowanych odmiennie, w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uregulowano kwestii prowadzenia postępowania dowodowego, a w sprawach o umorzenie kosztów egzekucyjnych postępowanie dowodowe jest prowadzone, należy stosować przepisy Kpa dotyczące postępowania dowodowego, w tym art. 10 § 1 Kpa dotyczący obowiązku zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Nie umożliwiając stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem postanowienia organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 10 § 1Kpa. Naruszenie to jednak pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.

Naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego aktu prawnego tylko w sytuacji gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że w tej sprawie nie powiadomienie strony w trybie art. 10 § 1 Kpa nie miało wpływu na wynik sprawy. Strona niewątpliwie brała czynny udział w postępowaniu. Strona wielokrotnie zwracała się pismami do organu prowadzącego postępowanie w I instancji, załączają dokumenty oraz przedstawiając argumenty, które w jej ocenie mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Nie można również wiązać zbadania przez organy orzekające przesłanki niewypłacalności wnioskodawcy i nie zbadania przesłanki interesu publicznego z nie powiadomieniem strony w trybie art. 10 § 1 Kpa. Strona wielokrotnie wskazywała , na jakich przesłankach opiera swój wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych i trudno przyjąć, że wskazanie tych okoliczności po raz kolejny, mogło mieć wpływ na rozważenie przez organy tej przesłanki i w konsekwencji na wynik postępowania.

Za nieuzasadniony uznał Sąd zarzut skarżącej, że postępowanie administracyjne było prowadzone pod kątem tego czy zobowiązany posiada majątek, z którego można by prowadzić egzekucję, a nie tego czy spłata kosztów egzekucyjnych spowoduje znaczny uszczerbek w sytuacji finansowej wnioskodawcy. Jak wyżej wyjaśniono organy orzekające miały prawo rozważenia z urzędu czy strona posiada majątek, z którego można by prowadzić egzekucję, postępowanie w takim zakresie nie mogło jednak prowadzić do nie rozważenia innych istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd stwierdził, że niezależnie od rozważenia , czy skarżąca posiada majątek z którego można prowadzić egzekucję, w zaskarżonym postanowieniu organ orzekający odniósł się prawidłowo do wpływu poniesienia kosztów egzekucyjnych na sytuację finansową wnioskodawcy. Odnosząc się do przesłanki spowodowania znacznego uszczerbku w sytuacji finansowej wnioskodawcy, orzekający jako organ II instancji Dyrektor Izby Skarbowej trafnie , co do zasady, na podstawie zebranego materiału dowodowego porównał wysokość wnioskowanej do umorzenia kwoty do wysokości kosztów operacyjnych i aktywów ogółem wnioskodawcy i ustalił, że kwota ta stanowiła w 2006r. 0,46% kosztów operacyjnych i 0,07% aktywów ogółem. Ustalił ponadto, że w odniesieniu do wykazanej w bilansie Zakładu straty za lata 2005 i 2006 wysokość kosztów egzekucyjnych wynosi odpowiednio 0,53% i 0,52%. Stwierdził, że wobec wielkości straty bilansowej Zakładu, ewentualna pomoc w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych nie wpłynie na poprawę jego sytuacji finansowej. Taką metodę ustalenia, czy poniesienie kosztów egzekucyjnych spowoduje znaczny uszczerbek w sytuacji finansowej wnioskodawcy należy uznać za uprawnioną.

Ponadto Sąd stwierdził naruszenie przez Dyrektora Izby Skarbowej art. 138 Kpa poprzez wydanie orzeczenia w zakresie, w którym orzekający w I instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego w ogóle nie orzekał. A mianowicie strona złożyła wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł. wymieniając tytuły wykonawcze, których wystawienie i skierowanie do egzekucji spowodowało powstanie tych kosztów. Orzekający w I instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wskazał w żaden sposób, że wydane przez niego postanowienie o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych odnosi się do kwoty innej niż objęta wnioskiem strony. W sentencji postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego odniósł się do wniosku strony, podobnie jak w uzasadnieniu postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia wymienił wprawdzie wszystkie tytuły wykonawcze będące podstawą wszczęcia egzekucji, ale zrobił to opisując wszczęte w stosunku do wnioskodawcy postępowania egzekucyjne ,nie odnosząc się do kosztów tych postępowań i brak jest podstaw do uznania, że Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekał ponad zgłoszone przez stronę żądanie, tj. że odmowa umorzenia dotyczyła kwoty większej niż [...] zł. Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że utrzymuje w mocy postanowienie w sprawie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł, a w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że " Z akt sprawy wynika, że wysokość kosztów egzekucyjnych, o umorzenie których ubiega się skarżący, stanowi kwotę – [...] zł ( kwota wykazana w zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] listopada 2005 r.)". Wyjaśnił dalej, że skarżący we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie wskazał tytułów wykonawczych z dnia [...].03.3003 r. (prawidłowa data wystawienia tytułów to [...].03.2003 r.) o numerach od [...] do [...]. Należy zauważyć, że strona ma prawo wystąpienia z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych wynikających tylko z części wystawionych przeciwko niej tytułów wykonawczych i z faktu, że niektóre tytuły nie zostały objęte wnioskiem nie można wywodzić, iż strona wystąpiła również o umorzenie kosztów nieobjętych wnioskiem. Organ II instancji orzekł więc w zakresie szerszym niż postanowienie, które utrzymał w mocy, a takiego rozwiązania art. 138 Kpa nie przewiduje.

Należy również wskazać, że prawidłowa nazwa Spółki, w skład, której wchodzi Zakład [...] w S. brzmi P. [...] spółka akcyjna , a nie jak błędnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu P. [...] S.A. Jest to błąd, który Sąd ocenia jako oczywistą omyłkę ze strony organu orzekającego, orzekając ponownie organ winien jednak wskazać prawidłową firmę strony.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut nie wezwania strony przez organ orzekający do przedstawienia dokumentów i wyjaśnień w sprawie czy też dodatkowych argumentów wskazujących na to, że spłata kosztów egzekucji wiązałaby się dla wnioskodawcy ze znacznym uszczerbkiem w jego kondycji finansowej. Zgodnie z art. 64e § 2 pkt 1 ustawy organ egzekucyjny może umorzyć koszty egzekucyjne, jeżeli zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Z zapisu tego wynika, że obowiązek udowodnienia okoliczności które uzasadniają umorzenie kosztów egzekucyjnych obciąża wnioskodawcę i organ orzekający nie ma obowiązku wskazywania stronie, iż powinna przedłożyć określone dokumenty lub wskazać dodatkowe argumenty.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkując wadliwością rozstrzygnięć, dlatego opierając się na treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 3 cyt. ustawy.