Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 888/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 64e
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 138 par. 2,  art. 148
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2023 r. sprawy ze sprzeciwu S. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 14 listopada 2022 r., nr SKO/OS-414/98/2022 w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją dotyczącą zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 września 2022 r. Starosta Legnicki, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku S. K. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Legnickiego z dnia 24 listopada 2021 r. w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...], obręb K., odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 24 listopada 2021 r. zezwolił Gminie K. – jako właścicielowi ww. nieruchomości – na wycięcie rosnących na tej działce drzew ze względu na ich stan fitosanitarny. Decyzja ta została doręczona Gminie K. w dniu 25 listopada 2021 r. i wobec nie wniesienia środka zaskarżenia, stała się ostateczna.

W dniu 31 marca 2022 r. S. K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją, wywodząc, że narusza ona jej prawa, gdyż nie uwzględnia faktu, że wraz z mężem są posiadaczami działki nr [...] na której dokonali wspólnie nasadzeń drzew. Z tego też względu, bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 24 listopada 2021 r.

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Starosta Legnicki, postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r., odmówił wznowienia postępowania, stwierdzając, że wnioskodawczyni nie ma statusu strony. Na skutek zażalenia skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2022 r. Starosta Legnicki wznowił – na wniosek skarżącej - postępowanie zakończone decyzją z dnia 24 listopada 2021 r. Jednocześnie, odrębnym pismem wezwał do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania przez podanie daty i okoliczności w jakich wnioskodawczyni dowiedziała się o przedmiotowej decyzji ostatecznej.

Z odpowiedzi na powyższe wezwanie (pismo z dnia 9 sierpnia 2022 r.) wynika, że o przedmiotowej decyzji skarżąca dowiedziała się w dniu 23 marca 2022 r. Organ I instancji ustalił jednak, uwzględniając akta sprawy dotyczącej odmowy udzielenia wnioskodawczyni informacji o środowisku, że dowiedziała się ona o przedmiotowej decyzji w dnu 10 marca 2022 r. (data odbioru kserokopii tej decyzji). Składając wniosek o wznowienie postępowania w dniu 31 marca 2022 r. wnioskodawczyni zachowała zatem termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. Z tych względów zasadnym było wznowienie postępowania. Oceniając natomiast zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie posiada żadnego tytułu prawnego do działki nr [...], jak również należące do niej nieruchomości nie graniczą bezpośrednio z tą działką. W tej sytuacji nie była i nie jest, stroną postępowania w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew znajdujących się na działce nr [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni wniosła o jej uchylenie oraz o "zmianę wniosku na stwierdzenie wydania decyzji z 24 listopada 2021 r. z naruszeniem prawa/ art. 156 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a.". Zdaniem odwołującej się zarówno zaskarżona decyzja o odmowie uchylenia decyzji z 24 listopada 2021 r, jak też decyzja ostateczna z 2021 r., rażąco naruszają prawo. Skarżąca wywodziła, że od dwudziestu lat byli wraz z mężem posiadaczami działki na której znajdują się sporne drzewa, gdyż to oni posadzili te drzewa i je pielęgnowali. Oznacza to, że zgodnie z art. 336 k.c. powinni być uznani za posiadaczy działki i posadzonych na niej drzew. W tej sytuacji wydając decyzję zezwalającą na usunięcie tych drzew, bez ich udziału jako stron postępowania, Starosta naruszył prawo. W ocenie odwołującej się, wskazane naruszenie prawa ma charakter rażący. Decyduje o tym ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie prawa za sobą pociąga. Z tego względu skarżąca wniosła o rozstrzygnięcie w trybie nieważności decyzji, gdyż w jej ocenie w sprawie nie powinien ponownie oceniać Starosta Legnicki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy po rozpatrzeniu powyższego odwołania, zaskarżoną obecnie decyzją uchyliło decyzję organu I instancji w całości z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Kolegium przedstawiło przepisy regulujące postawy i tryb wznowienie postępowania, zaznaczając, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (art. 148 § 1 k.p.a.). Termin do wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Organ odwoławczy podkreślił, że przez pojęcie "dowiedzenie się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiadomości o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zaś tożsame z doręczeniem decyzji. Istotne jest kiedy do strony dotarła wiadomość o decyzji i jej rozstrzygnięciu. Informacja o wydaniu decyzji nie musi pochodzić wprost od organu wydającego decyzję, ale także z innych źródeł byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia. Strona, która nie brała udziału w postępowaniu, obowiązana jest wskazać kiedy dowiedziała się o decyzji, jednocześnie organ nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. Jeżeli więc wnioskodawca nie podaje daty dowiedzenia się o decyzji, organ winien wezwać do wskazania tej daty. Nadto jeżeli w ocenie organu wyjaśnienia wnioskodawcy w tym zakresie nie znajdują oparcia w materiale dowodowym, organ uprawniony jest do wezwania wnioskodawcy do przedstawienia dowodów na tę okoliczność a także do przeprowadzenia stosownego postępowania z urzędu.

Odnosząc powyższe wywody do rozpatrywanej sprawy, Kolegium stwierdziło, że wadliwym jest postępowanie organu I instancji, który najpierw postanowieniem z dnia 27 czerwca 2022 r. wznowił postępowanie bez wyjaśnienia w jakiej dacie wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji a następnie, odrębnym pismem z tego samego dnia, wezwał ją do podania daty i okoliczności w jakich dowiedziała się o decyzji.

Wnioskodawczyni udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie, jednak – jak uznało Kolegium – ani w postanowieniu wznowieniowym, ani też w zaskarżonej decyzji Starosta nie dokonał oceny złożonych przez nią wyjaśnień.

W ocenie Kolegium wyjaśnienia te są zaś niewystarczające. Co więcej organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, gdyż nie zweryfikował informacji podanych przez wnioskodawczynię. Zdaniem Kolegium, należało ustalić, czy faktycznie wnioskodawczyni zwracała się do Starosty o wydanie kopii decyzji i w jakiej dacie. Organ winien także zwrócić się do Wójta Gminy K. o przekazanie dokumentów potwierdzających, czy faktycznie i w jakiej dacie, wnioskodawczyni występowała do niego o wydanie kopii decyzji i jak ten wniosek został załatwiony. Dopiero na podstawie tych dokumentów organ I instancji będzie mógł ustalić w jakiej dacie wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania.

W ocenie Kolegium dostrzeżone uchybienia świadczą o konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, mającego na celu ustalenie dochowania terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Wskazane wadliwości postępowania mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy powodują konieczność wydania decyzji kasacyjnej. W sprawie nie znajduje zastosowania art. 136 k.p.a. bowiem wyjaśnienie opisanych wyżej okoliczności w postępowaniu odwoławczym spowodowałby, że organ ten zastąpiłby organ I instancji w przeprowadzeniu całego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.

Kolegium odniosło się także do wniosku odwołującej się, że w niniejszej sprawie nie powinien orzekać organ I instancji, wyjaśniając, że kompetencja tego organu wynika wprost z art. 148 § 1 k.p.a. Nadto wydane w postępowaniu wznowieniem orzeczenia, po ich zaskarżeniu, podlegają weryfikacji organu odwoławczego.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem S. K. wniosła sprzeciw wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postepowania. Skarżąca zarzuciła, że Kolegium uchyliło się od merytorycznego załatwienia sprawy i zakończenia postępowania, przerzucając ten obowiązek na organ I instancji, który jej zdaniem, winien być wyłączony ze sprawy, gdyż będzie orzekał we własnej sprawie. Skarżąca uważa, że organ I instancji jest zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy, gdyż nie zaistniała żadna z przyczyn uzasadniających zgodę na usunięcie drzew. Wydanie przez Kolegium decyzji kasacyjnej przedłuża – zdaniem skarżącej – procedurę administracyjną naruszając zasadę szybkości i ekonomii postępowania. Także dywagacje na temat ewentualnego nie dotrzymania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie znajdują umocowania w materiale dowodowym sprawy. Skarżąca wyjaśniła, że informację o decyzji otrzymała w dniu 23 marca 2022 r. w odpowiedzi na jej wniosek o udzielenie informacji publicznej w tej materii. Z wnioskiem o wznowienie wystąpiła w dniu 31 marca 2022 r. zatem dochowała terminu ustawowego.

W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy wniosło o jego oddalenie. Organ podtrzymał argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej w skrócie: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi zasady procedury administracyjnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprzeciw zgodnie z powyższymi kryteriami Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych względów niż zostały w nim podniesione. Należy przede wszystkim wskazać, że zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw sąd dokonuje jedynie oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Wynika to także z treści art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd uwzględnia sprzeciw od decyzji i uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Zatem podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia przez organ II instancji od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. Na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem w celu dokonania niezbędnych ustaleń, których dokonanie jest istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a które wykraczały poza zakres postępowania, jakie mógł przeprowadzić organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a. (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej w skrócie: CBOSA). Sąd kontrolując taką decyzję nie powinien więc wyrażać oceny prawnej w zakresie szerszym niż odnoszącym się do przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a.

W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zastosowanie przywołanego przepisu uwarunkowane jest zatem dwiema przesłankami procesowymi. Pierwsza z nich polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, druga natomiast sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konieczne jest także wykazanie, że zaistnienie tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje bowiem podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por.: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 728). W ramach badania przesłanek do wydania decyzji, której podstawę stanowił będzie przepis art. 138 § 2 k.p.a., do czego uprawnia art. 64e p.p.s.a., mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Z sytuacją taką mamy zatem do czynienia, gdy naruszenie procesowe skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy. Związek obu przesłanek potwierdza określenie o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy.

Organ kasacyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji zobligowany jest do wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wcześniej wskazano organ drugiej instancji ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 K.p.a. będzie niewystarczające. Zgodnie z treścią tego ostatniego przepisu organ drugiej instancji uprawniony jest bowiem do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Kasacyjne rozstrzygnięcie może więc zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu (lub nawet dwóch) mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1427/16, CBOSA). Wskazać bowiem należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego obowiązkiem organu drugiej instancji jest ponowna ocena całego zebranego materiału dowodowego, ewentualnie jego uzupełnienie, gdyż dokonuje on po raz drugi rozstrzygnięcia w całości tej samej sprawy, a nie jedynie oceny prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy, w przeciwieństwie do sądu administracyjnego, jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. W sytuacji zatem, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 K.p.a., to braki dowodowe nie mogą, co do zasady, stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Tylko przeprowadzenie całego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy oznaczałoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II OSK 65/15, CBOSA). Dopiero więc, gdy wykazane zostanie, że prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 K.p.a. okaże się niewystarczające należy uchylić zaskarżoną decyzję oraz przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Z uwagi na powyższe, jeżeli organ odwoławczy dochodzi do przekonania o konieczności wydania decyzji kasacyjnej, powinien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a. ale również wskazać, dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. Przy czym w świetle w art. 138 § 2 K.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie, co oznacza – jak wcześniej już wskazano - że art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego, mogących mieć zastosowanie w danej sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3311/19, CBOSA). Powyższe oznacza, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Decyzja kasacyjna nie może bowiem zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w danej sprawie. Podobnie, organ odwoławczy błędnie zastosuje art. 138 § 2 k.p.a., gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 K.p.a.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi z tego względu, że rozpatrując wniosek skarżącej o wznowienie postępowania organ ten nie ustalił w należyty sposób czy został zachowany termin do wznowienia postępowania o którym stanowi art. 148 k.p.a.

Odnosząc się do tej argumentacji zauważyć należy, że w przypadku wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. początek terminu do złożenia wniosku stanowi data dowiedzenia się przez wnioskodawcę o decyzji. Trafnie oczywiście Kolegium akcentuje, że należy odróżnić datę dowiedzenia się o decyzji od daty doręczania decyzji. Trafnie także podkreśla, że ustalenie daty w której strona dowiedziała się o decyzji ma istotne znaczenie dla zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Z tego też względu zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione a organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Organ obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu i gdy wnioskodawca nie wskazuje daty stanowiącej początek biegu terminu organ powinien go do tego wezwać i dokonać oceny złożonego wyjaśniania a w razie potrzeby wezwać do przedstawienia dowodów.

Z przedstawionych akt sprawy wynika, że Starosta w tym samym dniu wydał postanowienie o wznowieniu postępowania na wniosek skarżącej i wezwał ją do wskazania daty oraz okoliczności w jakich dowiedziała się o decyzji z 24 listopada 2021 r. Oznacza to, że organ najpierw wszczął postępowanie wznowieniowe a dopiero później przystąpił do badania, czy spełnione zostały wymagania uprawniające do wznowienia postępowania w zakresie zachowania terminu. Rację oczywiście ma Kolegium, że takie zachowanie organu I instancji jest wadliwe. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania uwarunkowane jest bowiem między innymi od terminowego złożenia wniosku. Zatem uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie prowadzić powinno do odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Zachowanie terminu do złożenia wniosku stanowi warunek skutecznego wznowienia postępowania zatem – skoro w niniejszej sprawie doszło już do wznowienia postępowania – to kwesta dochowania terminu powinna być zbadana i oceniona przez organ przed przystąpieniem do badania, czy spełnione zostały przesłanki wznowienia.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji podjął jednak czynności w tym zakresie wzywając skarżącą do złożenia stosownych wyjaśnień. W odpowiedzi, skarżąca oświadczyła, że z decyzją zapoznała się w dniu 23 marca 2022 r. po jej otrzymaniu ze Starostwa. Wskazała także, że składała wcześniej podanie do Wójta o doręczenie odpisu decyzji ale zostało ono załatwione odmowie. Organ I instancji uznał powyższe oświadczenie za wiarygodne i wystarczające dla oceny, że termin określony w art. 148 k.p.a. został zachowany. Z kolei Kolegium wyjaśnienia skarżącej uznało za niewystarczające i zarzuciło, że organ I instancji nie zweryfikował tej informacji i nie ustalił, czy faktycznie skarżąca zwracała się już wcześniej o wydanie kopii decyzji i w jakiej dacie oraz, nie wystąpił do Wójta Gminy K. o przekazanie dokumentów związanych z ewentualnym wystąpieniem skarżącej do tego organu o wydanie kopii decyzji. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności stało się podstawą do wydania decyzji kasacyjnej.

W ocenie Sądu wskazane przez Kolegium okoliczności nie uzasadniają jednak zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Przede wszystkim nie było potrzeby prowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających dla ustalenia, czy i kiedy wnioskodawczyni zwracała się do Starosty o kopię decyzji zezwalającą na usunięcie drzew. W aktach sprawy znajdują się bowiem dokumenty dotyczące wystąpienia skarżącej o udostępnienie informacji o przedmiotowej decyzji, w tym wniosek z dnia 28 lutego 2022 r. o udzielenie informacji publicznej i wydanie w formie odbitek kserograficznych decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, zawiadomienie organu o wysokości opłaty za udostępnienie informacji o środowisku i w końcu pismo Starosty z dnia 22 marca 2022 r. przekazujące kopię spornej decyzji. W tej sytuacji rolą Kolegium – działającego jako organ II instancji – była ocena tych dokumentów w aspekcie ustalenia daty w której strona dowiedziała się o decyzji. Dopiero jeżeli organ II instancji – po dokonaniu oceny tych dokumentów (czego na obecnym etapie zabrakło)- uznałby, że dowody te nie są wystarczające, mógłby bez ujmy dla zasady dwuinstancyjności wystąpić o dodatkowe informacje do Wójta Gminy K. Uzyskanie takiej informacji mieściłoby się bowiem granicach uzupełniającego postępowania dowodowego jakie organ odwoławczy może przeprowadzić na podstawie art.136 k.p.a.

Nie można także zgodzić się z Kolegium, że organ I instancji nie dokonał oceny wyjaśnień złożonych przez skarżącą. Z treści decyzji jasno wynika bowiem, że Starosta wyjaśnienia te uznał za wystarczające i wiarygodne. Kolegium natomiast oceniło je inaczej – jako niewystarczające. Powyższe wskazuje, że przyczyną uchylenia decyzji była nie tylko konieczność uzyskania wskazanych przez organ odwoławczy dokumentów ale także odmienna ocena dowodu przyjętego przez organ I instancji. Tymczasem odmienna ocena dowodu nie uzasadnia wydania decyzji kasacyjnej.

Podsumowując, w ocenie Sądu, w badanej sprawie SKO nie wykazało, że zaistniała konieczność zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. gdyż istnieje potrzeba przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznym zakresie a ewentualne przeprowadzenie postępowania uzupełniającego okaże się niewystarczające dla wyjaśnienia kwestii faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Powołane przez organ odwoławczy okoliczności nie wypełniają bowiem przesłanek warunkujących wydanie decyzji kasacyjnej. Jak wskazano część dokumentów znajduje się w aktach sprawy i Kolegium mogło przy ich pomocy zweryfikować wyjaśnienia skarżącej. Nic nie stało też na przeszkodzie, aby w ramach postępowania uzupełniającego organ II instancji - o ile uznałby to za konieczne - uzyskał dodatkowe informacje i dokumenty od Wójta Gminy K.

Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że wobec zawartego w odwołaniu oświadczenia skarżącej, że wnosi ona o "zmianę wniosku na stwierdzenie wydania decyzji z 24 listopada 2021 r. z naruszeniem prawa/ art. 156 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a." Kolegium powinno ustalić, przy udziale wnioskodawczyni i przy uwzględnieniu reguły zawartej w art. 9 k.p.a., czy i jakie znaczenie procesowe ma to oświadczenia a w szczególności, czy podtrzymuje ona wniosek o wznowienie postępowania.

W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 64d § 1 w zw. art. 16 § 2 p.p.s