Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1110/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 33 ust. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: § 3; § 4; § 5; § 6
journal: Dz.U. 1999 nr 45 poz 453
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRÓW SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI ORAZ ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ z  dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 29 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat Z. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2020 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. – po rozpatrzeniu wniosku skarżącego J. K. – odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym R. , oznaczonej jako działka nr [...], z nieruchomością sąsiednią oznaczoną jako działka nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Wójt Gminy L. zatwierdził rozgraniczenie działki nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym wsi R. stanowiącej własność K. i J. K. z działką nr [...] stanowiącą własność M. Z. i ustalił przebieg granicy w sposób wskazany przez geodetę w protokole granicznym, jako odcinek biegnący od punktu nr [...] do punktu nr [...], a następnie do punktu [...], dalej do punktu nr [...] i do punktu nr [...].

We wniosku z dnia 31 lipca 2020 r. J. K. wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Wójta Gminy L., zarzucając naruszenie przez organ przepisów art. 13, art. 10, art. 9, art. 8 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że brak zastosowania mediacji albo zawarcia ugody zgodnie z art. 13 k.p.a. spowodował, że postępowanie dało wysokie koszty i pogłębiło spór sąsiedzki. Wskazał również, że utrwalenie punktów granicznych nastąpiło bez obecności stron, jak również nie okazano mu protokołu granicznego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2020 r. – wydaną na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2020 r.

W jej uzasadnieniu organ wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Organ podkreślił, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W rezultacie rażące naruszenie prawa może mieć miejsce tylko wyjątkowo, gdy jego waga jest znacznie większa, niż stabilność ostatecznej decyzji.

Organ zwrócił uwagę, że skarżący wskazał na naruszenie przez organ przepisów art. 13, art. 10, art. 9, art. 8 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a żaden z tych przepisów nie jest przepisem prawa materialnego. Podniesienie zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego nie oznacza wprawdzie, że tryb nieważnościowy jest wykluczony, jednak stwierdzenie nieważności z uwagi na naruszenie takich przepisów ma charakter całkowicie wyjątkowy. W ocenie Kolegium decyzja Wójta Gminy L. nie była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, w tym prawa procesowego. Przedmiotowa decyzja została wydana na skutek powstałego sporu dotyczącego przebiegu granicy sąsiednich nieruchomości. W toku postepowania właściciele spornych nieruchomości nie zawarli ugody, ani nie złożyli zgodnego oświadczenia co do przebiegu granicy, a jej ustalenie nastąpiło na podstawie zebranej źródłowej dokumentacji geodezyjnej. Zgromadzenie materiału dowodowego w niniejszej sprawie nastąpiło w sposób wyczerpujący, a jego ocena należała do wyłącznej kompetencji organu I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło również, że decyzja organu I instancji mogła zostać zakwestionowana przez skarżącego w trybie przewidzianym w art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez zgłoszenie żądania przekazania sprawy sądowi powszechnemu, z czego jednak pomimo niezadowolenia z rozstrzygnięcia organu I instancji – skarżący nie skorzystał. Organ dostrzegł, iż w piśmie do L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dnia 27 września 2019 r. skarżący wskazał na nieprawidłowości i rozbieżności w dokumentacji źródłowej, jednak uwagi te nie były wiążące dla organu administracji publicznej, którego zadaniem jest zbadanie decyzji rozgraniczeniowej w trybie nadzwyczajnym i same w sobie nie przesądzają o wadliwym wykonaniu całości prac rozgraniczeniowych, w oparciu o które została wydana decyzja rozgraniczeniowa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2020 r. (nr [...]), skarżący powtórzył zarzuty podniesione uprzednio we wniosku o stwierdzenie nieważności, to jest zarzucił naruszenie:

1) art. 13 k.p.a., poprzez niepodjęcie uzasadnionych czynności umożliwiających przeprowadzenie mediacji lub zawarcie ugody, a w szczególności nieudzielenie wyjaśnień o możliwościach i korzyściach polubownego załatwienia sprawy;

2) art. 10 k.p.a., poprzez brak możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych przez niego żądań;

3) art. 9 k.p.a., poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, nieudzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;

4) art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej, które przy rozstrzyganiu sprawy powinny uwzględnić interes uczestników;

5) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zaniechania podjęcia przez organ I instancji wszystkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2020 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że działki nr [...] i nr [...] powstały w 2000 r. w wyniku podziału nieruchomości (działki nr [...]). Ustalenie granicy działki w 2000 r. nastąpiło bez jego zgody, a decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. potwierdzony został przebieg granicy. W ocenie skarżącego postępowanie rozgraniczeniowe nie było prowadzone w sposób właściwy, gdyż popełniono liczne nieprawidłowości skutkujące zasadnością stwierdzenia nieważności decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Wniesiona przez skarżącego skarga nie jest zasadna, gdyż nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) oraz na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 marca 2021 r. (k. 75 akt sądowych).

Wymaga jednakże zwrócenia uwagi, że tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie miał żadnego wpływu na zasadę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 §§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uchyla bowiem zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Zaznaczyć należy, że kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu nie podlegała decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2020 r. (nr [...]) w sprawie zatwierdzenia ustalonych w toku postępowania rozgraniczeniowego granic pomiędzy nieruchomościami położonymi w obrębie geodezyjnym wsi R., oznaczonej jako działka nr [...] z nieruchomością sąsiednią oznaczoną jako działka nr [...], ale wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] września 2020 r. (nr [...]), którą organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.

Zaskarżona decyzja została wydana w jednym z trybów postępowań nadzwyczajnych, to jest w tzw. postępowaniu nieważnościowym. Takie postępowanie wszczynane jest na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., gdy wbrew zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. można decyzję ostateczną uznać za dotkniętą taką wadą, która skutkuje jej nieważnością. Wyjaśnić trzeba, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, wobec której postępowanie to się toczy. Natomiast oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się wyłącznie na podstawie materiałów zebranych w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Stąd też organ nadzoru nie może zbierać nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do ponownego ustalenia stanu faktycznego, nie może też podejmować czynności zmierzających do ponownego załatwienia sprawy, co do jej istoty.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, którego przedmiotem jest zbadanie przez organ nadzoru zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., który to przepis zawiera zamknięty katalog tych przesłanek (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 684/18; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1948/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2003 r., sygn.. akt III SA 1473/01). Organ orzekający nie jest władny rozstrzygnąć sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty, bowiem postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego albo go powtarzać. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej organ bada, czy w sprawie istnieją przesłanki do jej wzruszenia, enumeratywnie wymienione w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., przy czym pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

Skarżący w niniejszej sprawie wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia z dnia [...] czerwca 2020 r., powołując się na przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., według którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji, o którym mowa w cytowanym przepisie, jest kwalifikowanym naruszeniem prawa i dochodzi do niego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyrażonym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uchwałę NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 2/08). Przez rażące naruszenie prawa, rozumieć należy naruszenie o charakterze oczywistym, to jest jawnym i widocznym na pierwszy rzut oka i niewymagającym prowadzenia procesu skomplikowanej wykładni, względnie postępowania dowodowego. Rażące naruszenie prawa interpretowane jest jednolicie, jako oczywista niezgodność rozstrzygnięcia z treścią zastosowanej normy prawnej, zawartej w przepisie przyjętym za podstawę prawną tego rozstrzygnięcia. Rażące naruszenie prawa wiąże się także z powstaniem skutków niemożliwych do zaakceptowania w świetle reguł praworządności. Dlatego o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: 1) oczywistość naruszenia prawa, 2) charakter przepisu, który został naruszony oraz 3) racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04 oraz z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1672/10). Dokonując wyjaśnienia pojęcia "rażącego naruszenia prawa" uzasadnione jest rozróżnienie wad decyzji powodujących jej wzruszalność oraz wad, które powodują – przez samo swoje istnienie lub przez swoje skutki – nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko skłaniające się do czysto kasacyjnej formuły rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego, z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść zawartego w niej rozstrzygnięcia sprawy stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, s. 630-631). Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami wynikającymi z zasady praworządności. Nie chodzi więc w tym przypadku o spór o wykładnię przepisów, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie, a także o skutki wadliwej decyzji.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do odmiennej oceny przez skarżącego i organ tego, czy wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji i kolejnych pismach naruszenia prawa, uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W związku z powyższym należało rozstrzygnąć, czy w stosunku do decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, która wobec braku zgłoszonego przez strony żądania nie została nigdy skierowana na drogę nieprocesowego postępowania cywilnego przed sądem powszechnym w trybie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 2052, z późn. zm.), dopuszczalne jest prowadzenie postępowania w nadzwyczajnym trybie, jakim jest tryb nieważnościowy.

Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2020 r. organ stwierdził, że decyzja ta wydana została zgodnie z – przywołanymi jako podstawa materialnoprawna tego rozstrzygnięcia – przepisami art. 29, art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 1 oraz art. 33 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stosownie bowiem do art. 29 ust. 1 i 2 tej ustawy, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic, przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości, z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Wydanie decyzji poprzedza dokonanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami. W wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia (art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy), a także włączenia dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy).

W świetle § 3 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), które wydane zostało na podstawie art. 32 ust. 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości stanowią dokumenty:

1) stwierdzające stan prawny nieruchomości,

2) określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości.

Z kolei według § 4 powyższego rozporządzenia, dokumentami stwierdzającymi stan prawny nieruchomości są:

1) odpisy z ksiąg wieczystych lub odpisy z dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów,

2) wypisy aktów notarialnych,

3) prawomocne orzeczenia sądu i ugody sądowe,

4) ostateczne decyzje administracyjne.

Dokumentami określającymi położenie punktów granicznych i przebieg granicy nieruchomości są dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic: szkice graniczne, protokoły graniczne, akty ugody, zarysy pomiarowe z pomiaru granic, szkice wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia, wymiany gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości, inne dokumenty pomiarowe, obliczeniowe i opisowe pozwalające na ustalenie przebiegu granic (§ 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). W razie braku tych dokumentów rolę tę pełnią mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic, w szczególności mapy jednostkowe nieruchomości, mapy katastralne, mapy scalenia i wymiany gruntów, plany parcelacyjne, mapy ewidencji gruntów oraz mapy zasadnicze (§ 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia).

Z powyższych uregulowań wynika, że wymienione wyżej dokumenty, określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości, stanowią podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości, jeżeli zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a nawet nieujęte w tym zasobie dokumenty wymienione w § 6 rozporządzenia.

W takiej zaś sytuacji należało zgodzić się ze stanowiskiem organu zawartym w zaskarżonej decyzji. Z dokonanych przez organ ustaleń wynika bowiem, że w niniejszej sprawie rozgraniczenie nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym R. , oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność J. K., z nieruchomością sąsiednią oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą własność M. Z., nastąpiło na podstawie przeprowadzonej przez uprawnionego geodetę A. K. niewadliwej rozprawy granicznej.

Rozgraniczenia wyżej wymienionych działek dokonano na wniosek M. Z.. W dniu 20 marca 2019 r. rozpoczęto czynności ustalenia przebiegu granic pomiędzy działką nr [...] i działką nr [...]. W dniu 13 maja 2019 r. uprawniony geodeta przesłał do organu operaty techniczne z przeprowadzonego rozgraniczenia. Wójt Gminy L. wydał pozytywną opinię dotyczącą prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości oraz zgodności sporządzonych dokumentów. Natomiast w dniu 18 czerwca 2019 r. skarżący poinformował Wójta Gminy L., że wystąpił do L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w celu analizy dokumentacji geodezyjnej sporządzonych w niniejszej sprawie operatów. Pismem z dnia 4 maja 2020 r. Wojewódzka Inspekcja poinformowała, że wyniki pracy uprawnionego geodety przedstawiono w pismach z dnia 27 września 2019 r., 28 października 2019 r. oraz 5 grudnia 2019 r. Ustalenie granic nastąpiło na podstawie zebranych dowodów (źródłowej dokumentacji geodezyjnej wskazanej przez geodetę: wykaz współrzędnych osnowy geodezyjnej poziomej, operat ewidencji-kopia szkicu z założenia ewidencji gruntów nr [...], operat podziału działki nr [...] nr [...], operat wznowienia granic działki nr [...] nr [...], operat podziału działki nr [...] nr [...], mapa ewidencji gruntów, zbiór bazy danych EGiB). W toku czynności geodezyjnych z udziałem stron uprawniony geodeta nakłaniał strony do zawarcia ugody, co wynika z zapisu pkt 9.2 protokołu granicznego, w którym ostatecznie stwierdzono fakt braku zawarcia pomiędzy stronami ugody. Właściciele działki nr [...], to jest małżonkowie J. i K. K. – nie podpisali protokołu granicznego.

Należy zwrócić uwagę, że sporządzony przez geodetę operat techniczny został w dniu 17 lipca 2019 r. przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, przez co zatwierdzona została poprawność jego wykonania. Ponadto wydanie decyzji, której stwierdzenia nieważności domagał się skarżący, stosownie do treści art. 33 ust. 2 ustawy, poprzedzała dokonana przez organ ocena prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami, co znalazło odzwierciedlone w tej decyzji. W toku postępowania rozgraniczeniowego, pomijając fazę rozprawy granicznej i brak złożenia podpisu w protokole granicznym, skarżący brał czynny udział.

Odnosząc się natomiast do próby podważenia przez skarżącego w postępowaniu nieważnościowym wartości dowodowej protokołu granicznego wskazać należy, że za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. W rozpatrywanym przypadku nie miało to miejsca, bowiem protokół graniczny, który jest obligatoryjnym elementem postępowania rozgraniczeniowego został sporządzony, a czynności uprawnionego geodety na gruncie miały miejsce.

W takich okolicznościach brak było podstaw do stwierdzenia, że decyzja o rozgraniczeniu wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Z kolei kwestionowanie granicy podziału działki nr [...], ustalonej w postępowaniu z 2000 roku, nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Ewentualne istnienie wad decydujących o nieprawidłowościach w ustaleniu przebiegu granic, mogłoby stanowić podstawę żądania przekazania sprawy sądowi w trybie art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji w sytuacji, gdyby strony postępowania były niezadowolone z ustalenia przebiegu granic rozgraniczanych nieruchomości. Jednakże strony postępowania tego nie uczyniły.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. prawidłowo przeprowadziło postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej, odniosło się do wszystkich zarzutów skarżącego zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także należycie uzasadniło swoją decyzję. Oznacza to zatem, że decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie rozgraniczenia wydana została zgodnie z przepisami prawa. Decyzja organu została przy tym należycie i szczegółowo uzasadniona, zawiera bowiem wszelkie konieczne elementy (art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.). W tym stanie rzeczy uznanie przez organ braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o rozgraniczeniu nieruchomości, z uwagi na wykluczenie istnienia przesłanek określonych art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – było trafne i prawidłowe.

Reasumując dotychczasowe rozważania zaakcentować trzeba, że w postępowaniu nieważnościowym, co do zasady, nie ma miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, a cechą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie jest jedynie odmienne rozstrzygnięcie sprawy od żądania strony. Ocena legalności decyzji ostatecznej dokonywana jest jedynie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej badany jest stan faktyczny i prawny z daty jej wydania w postępowaniu zwykłym. Chybione okazały się przez to zarzuty skargi, jakoby przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 13, art. 10, art. 9, art. 8 oraz art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.). Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych, albo też błędnej wykładni tych przepisów. Nie miało to jednakże miejsca. Sąd uchyla bowiem decyzję tylko wówczas, gdy m.in. stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego. Postępowanie sądowoadministracyjne nie dostarczyło zaś podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie określonym w ostatnio wskazanym przepisie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. – oddalił wnioski dowodowe skarżącego zgłoszone w skardze, bowiem dokumenty dołączone do skargi nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, jak przewiduje to powołany przepis. Znajdujący się na karcie 7 akt sądowych szkic podstawowy, znajduje się również w aktach administracyjnych (k. 108 akt administracyjnych). Natomiast pozostałe kopie dokumentów dołączone do skargi dotyczyły postępowania przeprowadzonego w latach 2000-2002. W konsekwencji podniesione także w uzupełnieniu skargi przez pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu zarzuty dodatkowe (pismo – k. 87-90 akt sądowych), dotyczące naruszenia przez organ także przepisów art. 2 Konstytucji RP, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., oraz zmodyfikowane wnioski skargi, poprzez alternatywne żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz uchylenia wydania decyzji w pierwszej instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a. – nie były uzasadnione.

Z tych wszystkich względów – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w ramach prawa pomocy (pkt II sentencji wyroku), uzasadniają przepisy art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18).