Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 757/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2a, art. 30 § 1 i § 3, art. 116 § 1 pkt 1 lit. b), art. 116 § 1 pkt 2, art. 116 § 2, art. 150, art. 180 § 1, 187 § 1, 188, art. 191, art. 194 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 208 § 2, art. 293 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity
article: art. 10, art. 11, art. 21 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 233
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tekst jedn.
article: art. 125 § 1 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant referent stażysta Artur Iwiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r., podatku dochodowym od osób fizycznych za m-ce: od września do grudnia 2012 r. oraz podatku od towarów i usług za m-ce: lipiec, listopad i grudzień 2012 r., styczeń, kwiecień, maj 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzją z dnia [...] września 2017 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności B. K., jako byłego członka zarządu [...] S.A., za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. w kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę [...] zł, podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń (PIT-4R) za miesiące od września do grudnia 2012 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł, podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec, listopad, grudzień 2012 r., styczeń, kwiecień, maj 2013 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł.

Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie organ odwołując się do przepisów art. 10, art. 11, art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 ze zm. - dalej: "P.u.n.") stwierdził, że w okresie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu istniała przesłanka trwałego zaprzestania płacenia długów przez Spółkę, gdyż od września 2011 r. (termin zapłaty składek za sierpień) nie regulowała terminowo swoich zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Spółka nie wykonała zobowiązań pieniężnych z tytułu składek za sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2011 r.; od stycznia do grudnia 2012 r., od stycznia do marca i od maja do grudnia 2013 r. oraz od stycznia do marca, lipiec i listopad 2014 r. Spółka posiadała również wymagalne i niewykonane zobowiązania wobec Państwowego Funduszu [...] za miesiące od marca do grudnia 2012 r. oraz od stycznia do lipca 2013 r.

Organ ustalił, że w zakresie należności publicznoprawnych Spółka posiadała również od sierpnia 2012 r. zaległości w podatku od towarów i usług, a wysokość zaległości podatkowych w kolejnych okresach rozliczeniowych narastała. Organ stwierdził, że przesłanka niewypłacalności Spółki obligująca jej zarząd do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystąpiła najpóźniej z chwilą niezapłacenia w prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2012 r., tj. w dniu [...] sierpnia 2012 r., a więc w okresie, w którym B. K. była członkiem zarządu w Spółce. Prawidłowość przyjętego przez organ stanowiska potwierdza bilans Spółki sporządzony na dzień [...] grudnia 2012 r., z którego wynika, że zobowiązania Spółki ([...] zł, w tym zobowiązania długoterminowe – [...] zł i zobowiązania krótkoterminowe [...] zł) już w 2012 r. przekroczyły jej majątek ([...] zł), a zatem powstanie ujemnego kapitału własnego Spółki, co wskazuje na zagrożenie doprowadzenia do niewypłacalności Spółki, jak również zagrożenie kontynuacji działalności i stanowi przesłankę obligującą zarząd Spółki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Odnosząc się do przesłanki braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość organ zaznaczył, że prowadził również odrębne postępowanie wobec pozostałych członków zarządów, w zakresie zaległości podatkowych Spółki, których termin płatności upływał w czasie sprawowania przez nich zarządu w Spółce. Wobec twierdzenia strony o kluczowej roli B. K. i Ż. K., którzy byli przełożonymi strony oraz zakresie czynności podejmowanych w ramach zarządu Spółką organ stwierdził, że w żadnym razie nie jest to okoliczność świadcząca o braku winy w rozumieniu art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej: "O.p.").

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bądź umorzenie postępowania w sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prawidłowo określił stronę, względem której należało orzec o odpowiedzialności za wymienione w sentencji decyzji zaległości podatkowe [...] S.A. W ocenie organu bezsporną okolicznością pozostaje fakt pełnienia przez podatniczkę funkcji członka zarządu w okresie, w którym upływały terminy płatności przedmiotowych zobowiązań. Treść dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że w trakcie działalności Spółki następowały zmiany personalne w składzie zarządu Spółki. Zgodnie z § 35 statutu Spółki pod firmą [...] S.A. sporządzonego w formie aktu notarialnego z [...] lipca 2011 r. założyciele Spółki B. K. i Ż. K. powołali do pierwszego zarządu B. K. - powierzając jemu funkcję Prezesa Zarządu, Ż. K. - powierzając jej funkcję Wiceprezesa Zarządu, B. G. - powierzając jej funkcję Członka Zarządu, B. K. - powierzając jej funkcję Członka Zarządu, J. S. - powierzając jemu funkcję Członka Zarządu. Wymienione osoby sprawowały zarząd w Spółce do dnia zrzeczenia się z powierzonych im funkcji. B. K. i Ż. K. do [...] listopada 2014 r, J. S. do [...] lipca 2013 r., B. K. do [...] czerwca 2013 r. a B. G. do [...] marca 2013 r. Organ stwierdził, że w czasie sprawowania przez stronę zarządu w Spółce, który przez B. K. w okresie od [...] lipca 2011 r. do [...] czerwca 2013 r., powstały zobowiązania Spółki oraz upłynęły terminy ich płatności.

Organ stwierdził również, że egzekucja z majątku [...] S.A. okazała się bezskuteczna. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec [...] S.A. wyczerpano wszelkie możliwe środki przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a postępowanie egzekucyjne prowadzone było do całego majątku Spółki. Zdaniem organu strona nie wskazała takiego mienia, które pozwoliłoby na zaspokojenie znacznej części przedmiotowych zaległości podatkowych Spółki. W ocenie organu za takie mienie nie mogą zostać uznane wierzytelności [...] S.A., na które wskazywała B. K. w trakcie prowadzonego postępowania przed organem pierwszej instancji.

Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy uznano również, że strona nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość rzeczonej Spółki lub, że nie zgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Bezspornym jest, że strona jako członek zarządu Spółki nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że podatniczka nie wykazała, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło bez jej winy. Jako uzasadnienie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki nie mogła zostać uznana okoliczność podejmowania przez B. K. działań mających na celu uniknięcie spłaty zobowiązań. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w [...] pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu podatniczka nie wykazała żadnych przesłanek uwalniających od solidarnej odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości podatkowe, wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit a) i lit. b) O.p.

W skardze z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania w sprawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1). art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. poprzez niezastosowanie tego przepisu, a co za tym idzie nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji negatywnej przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki, polegającej na tym, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

2). art. 116 § 1 pkt 2 O.p. poprzez niezastosowanie tego przepisu, a co za tym idzie nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji negatywnej przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, pomimo wskazania przez niego mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości składkowych Spółki nie tylko w znacznej części, ale w całości,

3). art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez zbyt zwięzłe uzasadnienie wydanej decyzji, tj. nie odniesienie się do wszystkich podniesionych przez stronę okoliczności faktycznych oraz prawnych sprawy,

4). art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p., zgodnie z którym organ obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a także ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dokonano oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego noszącej znamiona dowolności. Nie wzięto pod uwagę wyjaśnień strony, w tym przedłożonych dowodów, które jednoznacznie wskazują, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki negatywne do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania Spółki z tytułu zaległości podatkowych,

5). art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe działają na podstawie prawa, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ pierwszej instancji nie wypełnił dyspozycji powyższego przepisu, gdyż pomimo obszernych wyjaśnień strony, w toku toczącego się postępowania, organ nie podjął się dokładnej ich analizy, pod względem zaistnienia negatywnej przesłanki do wydania w sprawie decyzji o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki,

6). art. 210 § 4 O.p., poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji z [...] września 2017 r. informacji o tym, które fakty organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym przedłożonym przez stronę w toku postępowania odmówił wiarygodności,

7). art. 10, art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 P.u.n. poprzez nieuwzględnienie treści tych przepisów w okolicznościach sprawy, co skutkowało mylnym przekonaniem przez organ pierwszej instancji, że w okresie "formalnego" pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu w [...] S.A. zaistniały przesłanki, które uzasadniały złożenie wniosku o upadłość Spółki,

8). art. 2a w zw. z art. 116 § 2 O.p., poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika, a dotyczących tego, że zgodnie z przytaczanym przez stronę orzecznictwem sądów administracyjnych, odpowiedzialność, o której mowa art. 116 § 2 O.p., nie dotyczy członków zarządu, którzy w terminie upływu płatności z tytułu zobowiązań, jedynie "formalnie" pełnili funkcję członka zarządu, a nie mieli faktycznego wpływu na podejmowane decyzje,

9). art. 247 § 1 O.p. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji rażąco naruszającej prawo, ponieważ w obowiązującym systemie prawa podatkowego brakuje podstawy prawnej do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 108 § 1 w związku z art. 116 O.p. z jednoczesnym określeniem w tej decyzji wysokości zobowiązań podatkowych spółki kapitałowej. Decyzja taka jako indywidualny akt administracyjny wydany bez podstawy prawnej podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 O.p.,

10). art. 180 § 1, 187 § 1 oraz 188 O.p. w związku z art. 191 O.p. poprzez zaniechanie uzupełnienia przez organ materiału dowodowego o dokumenty zgromadzone przez Prokuraturę Okręgową w [...] przejęte do dalszego prowadzenia przez [...] Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w [...].

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z [...] maja 2019 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie. Na rozprawie w dniu [...] października 2019 r. Sąd postanowił oddalić wniosek o zawieszenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialną podstawą wydanej decyzji stanowi przepis art. 116 O.p. Zgodnie z art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1). nie wykazał, że:

a). we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

b). niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2). nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Mając na uwadze powołany przepis, do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest nie tylko spełnienie pozytywnych jej przesłanek, czyli wykazanie bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej spółki oraz wykazanie, że zobowiązania powstały w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu, ale także ustalenie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność.

Pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu to:

- nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki,

- wykazanie, że zaległości wynikają z zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu, których zaistnienie wyklucza orzeczenie o ich odpowiedzialności jako osób trzecich, przepisy Ordynacji podatkowej definiują jako:

- wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez ich winy,

- wykazanie przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

W orzecznictwie wskazuje się, że na gruncie przytoczonego wyżej przepisu mamy do czynienia z odwróceniem ciężaru dowodu. Organ podatkowy, orzekając o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe, jest zobowiązany wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji wobec Spółki. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. np. wyroki NSA z: 13 kwietnia 2016 r., II FSK 394/14, LEX nr 2019372; 7 kwietnia 2016 r., I GSK 892/14, LEX nr 2081094; 4 sierpnia 2017 r., II FSK 1955/15, LEX nr 2345351; 24 kwietnia 2018 r., II FSK 1044/16, LEX nr 2486096 oraz 12 kwietnia 2018 r., II FSK 2429/17, LEX nr 2494330, D. R.. Art. 116. {w}: Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany. System Informacji Prawnej LEX, 2019).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej z [...] S.A. (poprzednia nazwa [...] S.A.). W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie budzi wątpliwości fakt zaistnienia w sprawie przesłanek pozytywnych zapadłego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie wysokość zobowiązań podatkowych, jak i okres sprawowania przez B. K. z funkcji członka zarządu w okresie powstania przedmiotowych zaległości podatkowych są okolicznościami niekwestionowanymi przez skarżącą. Zaległości podatkowe [...] S.A. (poprzednia nazwa [...] S.A.), powstałe zarówno w podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec, listopad, grudzień 2012 r., styczeń, kwiecień, maj 2013 r., jak i w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń za miesiące od września do grudnia 2012 r. wynikają ze złożonych deklaracji podatkowych oraz ich korekt. Spółka nie wykonała nałożonych na nią ustawowych obowiązków, zgodnie z art. 30 § 1 i § 3 O.p., odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony, całym swoim majątkiem. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], po przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją z [...] grudnia 2015 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej [...] S.A. jako płatnika oraz określił wysokość pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za miesiące: od września do grudnia 2012 r. Decyzja ta została uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 150 O.p. wraz z upływem [...] stycznia 2016 r. Wobec nie podjęcia przez Spółkę środków odwoławczych stała się ona ostateczna. Spółka jednakże, nie dokonała zapłaty zaległego podatku dochodowego od wypłaconych wynagrodzeń określonych ww. decyzją, czym spowodowała powstanie zaległości podatkowych.

Bezsporną okolicznością pozostaje również fakt pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu w okresie, w którym upływały terminy płatności zobowiązań.

W czasie sprawowania przez stronę zarządu w Spółce, który przez B. K. sprawowany był nieprzerwanie w okresie od [...] lipca 2011 r. do [...] czerwca 2013 r., powstały zobowiązania Spółki oraz upłynęły terminy ich płatności.

Odnosząc się do drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu jaką jest bezskuteczność egzekucji należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż egzekucja z majątku [...] S.A. okazała się bezskuteczna. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że w okolicznościach sprawy organy zastosowały wszystkie możliwe środki egzekucyjne. Z materiału dowodowego sprawy wynika bezspornie, że prowadzone postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne i że było ono skierowane do całego majątku dłużnika. Działania podjęte przez organ egzekucyjny wykazały również brak składników majątkowych podlegających zajęciu, z których można byłoby prowadzić egzekucję administracyjną.

Odnosząc się do kwestii bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, wskazać należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08 (uchwała dostępna w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Ponadto stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Takim dowodem, wbrew zarzutom skarżącej, są postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] czerwca 2015 r. oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] lutego 2016 r. umarzające postępowanie egzekucyjne. Wskazane orzeczenia organów egzekucyjnych są dokumentami urzędowymi, potwierdzającymi bezskuteczność egzekucji, których treść korzysta z domniemania prawdziwości (art. 194 § 1 O.p.). Domniemanie to może zostać obalone przez stronę postępowania dotyczącego odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki poprzez wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w całości lub znacznej części. Ustawodawca przewidział bowiem sytuację, w której strona, mając wiedzę o posiadaniu przez Spółkę majątku w stosunku, do którego nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności za długi Spółki wskazując ten majątek, czemu dał wyraz w treści art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Z treści powołanego przepisu wynika wprost, że za zaległości podatkowe m.in. spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Ustawodawca jednak zastrzegł, że zwolnienie z odpowiedzialności może być skuteczne jedynie wówczas, gdy egzekucja ze wskazanego majątku umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części. W przedmiotowej sprawie strona jednak nie wskazała takiego mienia, które pozwoliłoby, na zaspokojenie znacznej części przedmiotowych zaległości podatkowych Spółki. Jak prawidłowo wskazały organy, za takie mienie nie mogą zostać uznane wierzytelności [...] S.A., na które wskazywała podatniczka w trakcie prowadzonych postępowań przed organami obu instancji. Co istotne, aby członek zarządu mógł się skutecznie uwolnić od odpowiedzialności musi w postępowaniu wskazać mienie, które faktycznie istnieje oraz nadaje się do egzekucji pozytywnie rokującej wyegzekwowanie kwot, pozwalających na zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Majątek ten, musi przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych Spółki. W sprawie Spółka nie posiada takiego majątku. Świadczą o tym przedstawione przez organy dowody, jak i działania podejmowane przez administracyjne organy egzekucyjne. W świetle powyższych ustaleń, nie sposób zgodzić się z skarżącą, że organy naruszyły art. 116 § 1 pkt 2 O.p., poprzez niezastosowanie tego przepisu w okolicznościach sprawy. Wskazanie przez B. K. wierzytelności Spółki, które były objęte postępowaniem egzekucyjnym, a podjęte próby przez organ egzekucyjny wyegzekwowania wierzytelności należnych [...] S.A. okazały się bezskuteczne, nie stanowi ekskulpacji w świetle art. 116 § 2 O.p. Zauważyć bowiem należy, że aby członek zarządu mógł się skutecznie uwolnić od odpowiedzialności musi w postępowaniu wskazać taki majątek, z którego egzekucja realnie umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych przynajmniej w znacznej części. Przy czym do uwolnienia się od odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe nie jest wystarczające wskazanie jako mienia Spółki, jej wierzytelności wobec kontrahentów, lecz konieczne jest wykazanie, że wierzytelności te są uznane, wymagalne, a dłużnicy wypłacalni. Wbrew twierdzeniu skarżącej wskazane wierzytelności nie spełniają powyższych wymogów, gdyż egzekucja z nich prowadzona była bezskuteczna.

Wyjaśnić należy, że postępowanie prowadzone w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania egzekucyjnego, prowadzonego z majątku Spółki. Dlatego w sytuacji gdy, w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności byłego członka zarządu Spółki, organy dysponują wiążącym dla nich postanowieniem umarzającym postępowanie egzekucyjne ze względu na jego bezskuteczność, nie mają legitymacji do weryfikowania, czy organ egzekucyjny wykorzystał wszystkie sposoby wyegzekwowania zobowiązania, gdyż postępowanie prowadzone w ww. zakresie nie może służyć do weryfikacji poprawności prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Za bezzasadny należy zatem uznać zarzut skarżącej sformułowany w zakresie wadliwie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wobec nie przedłożenia przez skarżącą żadnych przeciwdowodów, które dowodziłyby, że stan faktyczny sprawy jest inny od ustalonego przez organy podatkowe obu instancji, zarówno zarzut dotyczący bezskuteczności egzekucji, jak i naruszenia art.116 § 1 pkt 2 O.p. jest nieuzasadniony.

Bezspornym jest w sprawie, że strona jako członek zarządu Spółki nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżąca nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość Spółki lub, że nie zgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jej winy. W tym kontekście organy prawidłowo odwołały się do przepisów art. 10, art. 11, art. 21 ust. 1 i 2 P.u.n., według stanu prawnego obowiązującego w czasie sprawowania przez skarżącą zarządu w Spółce. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem wszczęcie postępowania upadłościowego może bowiem nastąpić wówczas, gdy wystąpią ku temu ustawowe przesłanki, o których mowa w wymienionym akcie prawnym. W świetle powyższych przepisów organy prawidłowo dokonały analizy materiału dowodowego pod kątem ustalenia, czy w czasie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu w [...] S.A. (obecnie [...] S.A.) zaistniały obiektywne przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz jaki był czas właściwy do dopełnienia tej czynności.

W rozpatrywanej sprawie przesłanka niewypłacalności Spółki, o której mowa w art. 11 ust. 1 P.u.n., mianowicie niewykonywanie przez Spółkę wymagalnych zobowiązań, obligująca zarząd Spółki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zaistniała najpóźniej w sierpniu 2012 r. Z ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika bowiem, że [...] S.A. nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań wobec: Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Państwowego Funduszu [...], Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Powyższe wskazuje jednoznacznie, że była ona najpóźniej w sierpniu 2012 r., dłużnikiem niewypłacalnym, a zatem na reprezentującym Spółkę członku zarządu, zgodnie z art. 21 ust 2 P.u.n. ciążył obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 14 dni od dnia zaistnienia przesłanki niewypłacalności. Pomimo jednak spełnienia owej przesłanki, obligującej do zgłoszenia wniosku o upadłość B. K., jako ówczesny Członek Zarządu, jak również żaden z pozostałych członków zarządu, takiego wniosku nie zgłosiła. Nie można zatem uznać za skuteczny zarzutu skarżącej co do naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p.

W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób jednoznaczny wykazały, że Spółka winna była w 2012 r. zgłosić wniosek o upadłość. Zgromadzony bowiem materiał dowodowy sprawy jednoznacznie wykazuje, że w okresie pełnienia przez stronę funkcji, członka zarządu przesłanka trwałego zaprzestania płacenia długów przez Spółkę, istniała już od września 2011 r. tj. miesiąca, od którego Spółka nie regulowała terminowo swoich zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym, przesłanka niewypłacalności Spółki obligująca jej zarząd do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystąpiła najpóźniej z chwilą niezapłacenia w prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2012 r., tj. w dniu [...] sierpnia 2012 r., a więc w okresie, w którym skarżąca była członkiem zarządu w Spółce. Prawidłowość przyjętego stanowiska potwierdzają również dane bilansowe Spółki zawarte w bilansie sporządzonym na dzień [...] grudnia 2012 r., z którego wynika, iż zobowiązania Spółki ([...] zł, w tym zobowiązania długoterminowe [...] zł i zobowiązania krótkoterminowe [...] zł) już w 2012 r. przekroczyły jej majątek ([...] zł), a zatem powstanie ujemnego kapitału własnego Spółki, co wskazuje na zagrożenie doprowadzenia do niewypłacalności Spółki, jak również zagrożenie kontynuacji działalności i stanowi przesłankę obligującą zarząd Spółki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W świetle powyższych ustaleń za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia art. 10, art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 P.u.n.

Mając na uwadze powyższe, a także odnosząc się do twierdzeń o posiadanym przez Spółkę majątku, w tym należności od spółek powiązanych według stanu na dzień [...] stycznia 2014 r. wpływów ze sprzedaży nieruchomości w łącznej kwocie [...]zł oraz nieruchomości, które na czas członkostwa strony w zarządzie stanowiły majątek dłużników Spółki są one bezzasadne. Posiadanie bowiem przez Spółkę majątku pozwalającego na pokrycie zadłużenia, w okolicznościach zaprzestania regulowania w prawidłowej wysokości wymagalnych zobowiązań, nie stanowi przesłanki uwalniającej zarząd Spółki od obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Skarżąca nie wykazała również, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło bez jej winy. Chcąc dochodzić ekskulpacji na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. skarżąca wyjaśnia, że funkcję Członka Zarządu pełniła jedynie w sposób formalny. Z powyższym wyjaśnieniem nie można się zgodzić. Z wyjaśnień strony znajdujących się w aktach sprawy (pismo z [...] maja 2016 r. - karty 235-239 akt adm.) wynika, że B. K., zgodnie z zakresem czynności zajmowała się sprawowaniem pieczy nad księgowością [...] S.A. i pozostałych spółek z "grupy [...]" nadzorując pracę dedykowanych im głównych księgowych i księgowych. Strona jako Członek Zarządu podpisywała dokumenty księgowe w tym również sprawozdania finansowe(karty 61-65, 116-117 akt adm.), których umiejętność czytania i interpretowania z racji swojego wykształcenia niewątpliwie posiadała. B. K. posiadała bowiem certyfikat księgowy, który jest potwierdzeniem posiadania niezbędnej wiedzy merytorycznej, pozwalającej świadczyć usługi księgowe na najwyższym poziomie. Tym samym podnoszony fakt nieposiadania wiedzy pozwalającej na przyjęcie tezy, iż Spółka jest niewypłacalna w żadnej mierze nie znajduje oparcia w stanie faktycznym sprawy. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że strona sprawując nadzór księgowy, nad pozostałymi Spółkami z "grupy [...]" oraz występując w ich imieniu jako pełnomocnik miała również wiedzę co do ogólnej sytuacji finansowej oraz wzajemnych powiązań pomiędzy Spółkami, które w ramach Umowy serwisowej obsługiwane były przez [...] S.A. (karty 227-228 akt adm.).

W tym miejscu wyjaśnić należy, że ustawodawca uzależnia odpowiedzialność członków zarządu od tego, czy brak zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spowodowany był zawinionym działaniem (winą) odpowiedzialnego, czy też nie. Orzecznictwo sądowe podkreśla, że jako kryterium braku winy powinno się przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony, należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne.

Brak winy, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. oznacza, że w czasie, gdy sytuacja finansowa Spółki pogorszyła się do poziomu, w którym zaistniały podstawy do ogłoszenia upadłości, członek zarządu nie miał możliwości pozyskania informacji odnośnie rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki względnie nie miał możliwości efektywnego podjęcia czynności zmierzających do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W świetle powyższego braku winy B. K. w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki, nie uzasadnia również obawa strony, przed poniesieniem odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu przedwczesnego lub nieuzasadnionego zgłoszenia wniosku o upadłość. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z przepisami art. 21 ust. 1 P.u.n. członek zarządu ma obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w przypadku wystąpienia przesłanek niewypłacalności spółki w terminie dwóch tygodni, od daty ich wystąpienia. Podkreślić również należy, że zasadniczym celem postępowania upadłościowego jest ochrona interesów wierzycieli upadłego podmiotu poprzez zapewnienie im w najwyższym stopniu możliwości zaspokojenia się z jego majątku. To właśnie na członkach zarządu spoczywa odpowiedzialność za realizację powyższego celu, gdyż z racji pełnionej funkcji są uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania finansów i majątku Spółki. Zgodnie bowiem z treścią art. 208 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz.1030 ze zm.) każdy członek zarządu posiada prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. W myśl art. 293 § 2 ww. ustawy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru swej działalności (działalności profesjonalistów). Strona zatem zobowiązana była do bieżącego doglądania wszystkich spraw Spółki, w tym także jej kondycji ekonomiczno-finansowej, tak aby w przypadku wystąpienia niewypłacalności Spółki wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony z uwzględnieniem terminu wskazanego przepisami P.u.n. Na każdym bowiem z członków zarządu ciąży obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 2 tygodni od dnia, w którym Spółka stała się niewypłacalna. Bazowanie natomiast na zapewnieniach Prezesa Zarządu i zawierzenie mu, że zaległości Spółki zostaną uregulowane, stanowią ryzyko, które przyjął na siebie zarząd spółki i to on ponosi odpowiedzialność za negatywne skutki podjętych decyzji. Działania podjęte przez skarżącą, sprawującą funkcję członka zarządu w Spółce, której sytuacja majątkowa uzasadniała wszczęcie postępowania upadłościowego, nie wypełniają przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów regulujących postępowanie podatkowe. W toku postępowania w sposób nie budzący wątpliwości wykazano wystąpienie w sprawie przesłanek obligujących organy podatkowe do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe [...] S.A. W sposób wyczerpujący odniesiono się także do podnoszonych przez stronę argumentów. Wbrew zarzutom skarżącej, nie wystąpiły żadne okoliczności skutkujące uwolnieniem skarżącej od przewidzianej przepisem art. 116 § 1 O.p., odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości podatkowe Spółki. W sprawie nie stwierdzono również uzasadnionych podstaw do twierdzenia, iż organy podatkowe naruszyły przepis art. 2a O.p. Stosownie do powołanego przepisu niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. W ustalonym stanie faktycznym nie istnieją bowiem żadne wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie w sprawie. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej. Podstawą prawną zaskarżonego orzeczenia był art. 116 O.p.

Odnośnie do naruszenia art. 180 § 1, 187 § 1 oraz 188 O.p. w zw. art. 191 O.p. wyjaśnić należy, że postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w [...] pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Sama okoliczność równolegle toczącego się postępowania karnego nie ma decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, w toku której organ formułuje własne wnioski, co do zgromadzonego materiału dowodowego, a także co szczególnie istotne w tej sprawie, jest uprawniony do samodzielnego dokonania weryfikacji zawartych przez skarżącą dokumentów dotyczących kwestionowanego majątku Spółki w ujęciu podatkowym. Organ może sam zbadać podnoszone przez stronę okoliczności i stwierdzić ich skutki na gruncie prawa podatkowego. Wynika to z autonomii postępowania podatkowego, różnicy celów postępowania podatkowego i postępowania karnego. Pomiędzy postępowaniem karnym, gdzie ustala się winę sprawcy przestępstwa i wymierza mu karę za popełniony czyn, a postępowaniem podatkowym prowadzonym w zakresie odpowiedzialności osób trzecich nie zachodzą na tyle ścisłe zależności, by uzależniały wydanie orzeczenia w zakresie odpowiedzialności od rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie karnej, zwłaszcza, że organy podatkowe są uprawnione i zobowiązane w prowadzonym postępowaniu podatkowym do czynienie wszelkich ustaleń faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Tym samym powyższy zarzut jest niezasadny.

Na rozprawie w dniu [...] października 2019 r. Sąd postanowił oddalić wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania zawarty w piśmie procesowym z [...] maja 2019 r. Jako przesłankę zawieszenia postępowania strona wskazała art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Z literalnego brzmienia cytowanego przepisu wynika, że to Sąd w uzasadnionych przypadkach enumeratywnie wskazanych w powołanym przepisie może zawiesić z urzędu postępowanie. Sąd nie podziela stanowiska strony, zaprezentowanego we wniosku z dnia [...] maja 2019 r. Ustalenie znamion czynu zabronionego, związanego z działaniem na niekorzyść wierzycieli Spółki pozostaje bowiem bez wpływu na ocenę przesłanek, o których mowa w art. 116 O.p. W ocenie Sądu postępowanie karne prowadzone przez [...] Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w [...] pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Reasumując Sąd uznał, że organy należycie oceniły materiał dowodowy, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.