Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 684/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 183 § 2 pkt 2,  art. 185 § 1, art. 207
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1577/15 w sprawie ze skarg Spółki A na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2015r., sygn. akt I SA/Kr 1577/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi Spółki A na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] lipca 2015r. nr [...], nr [...] i nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień, lipiec oraz grudzień 2013r.

Przedstawiając przyjęty za podstawę wyroku stan sprawy – Sąd I instancji stwierdził, że spółka zużywała paliwo lotnicze niezgodnie z przeznaczeniem warunkującym zwolnienie z akcyzy. W okresie objętym kontrolą spółka posiadała trzy statki powietrzne: śmigłowiec Eurocopter EC 120 B SP-HAT nr rej. [...] wpisany do rejestru cywilnych statków powietrznych w dniu 8 września 2008r., samolot An-2 SP-GRW nr rej. [...] wpisany do rejestru cywilnych statków powietrznych w dniu 10 kwietnia 2007r. i samolot Cesna T 182T SP-GRP nr rej. [...] wpisany do rejestru cywilnych statków powietrznych w dniu 27 listopada 2008r. Spółka nie posiada certyfikatu przewoźnika lotniczego ani koncesji na wykonywanie przewozów lotniczych. Nie świadczy również usług i nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób i ładunków. Wedle oświadczenia spółki statki powietrzne były wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej, głównie jako środek transportu w celach służbowych (sporządzanie dokumentacji nieruchomości spółki w różnych miejscach kraju i przeloty między oddziałami spółki, czynności o charakterze serwisowym, eksploatacyjnym i technicznym). W kontrolowanym okresie spółka nabyła paliwo lotnicze JET A-1 i AVGAS 100LL zwolnione z akcyzy ze względu na przeznaczenie od X. i od Y. Benzyna lotnicza i paliwo lotnicze korzysta ze zwolnienia z akcyzy w przypadku, jeśli zostanie użyte do napędu statków powietrznych wykorzystywanych w celach komercyjnych (orzeczenie TSUE w sprawie C-79/10). Sytuacja ta zdaniem organu nie miała miejsca w tych sprawach, gdyż spółka nie posiadała certyfikatu przewoźnika lotniczego ani koncesji na wykonywanie przewozów lotniczych, stąd zużycie przez nią paliwa jako napędu statków powietrznych wykorzystanych do celów gospodarczych, głównie w celach służbowych, nastąpiło do "prywatnych rejsów rekreacyjnych" w rozumieniu art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2011r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.), zwanej u.p.a., skutkiem czego nie było podstaw do zwolnienia z akcyzy przedmiotowego paliwa na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 u.p.a. Z tych względów Naczelnik Urzędu Celnego w Krakowie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. określił podatek akcyzowy za kwiecień w kwocie 255 zł i lipiec 2013r. w kwocie 1.458 zł oraz z dnia 27 kwietnia 2015r. podatek akcyzowy za grudzień 2013r. w kwocie 1.158 zł.

Utrzymując w mocy te decyzje Dyrektor Izby Celnej w Krakowie powołał art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 86 ust. 1 pkt 2 u.p.a. i poz. 27 załącznika nr 1 do u.p.a. Wskazał, że art. 32 ust. 1 pkt 1 u.p.a. stanowi implementację art. 14 dyrektywy Rady nr 2003/96/WE z dnia 27 października 2003r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, zwanej dyrektywą energetyczną. Wyjaśnił, że z motywów preambuły do tej dyrektywy wynika, że celem jej przyjęcia było co do zasady opodatkowanie przez państwa członkowskie produktów energetycznych, natomiast nie było jej zamierzeniem ustanowienie zwolnień o charakterze ogólnym. Dlatego zdaniem organu przepisy dotyczące zwolnienia przewidziane przez dyrektywę powinny być interpretowane w sposób autonomiczny, w oparciu o ich treść i cele przez nią zamierzone. Zdaniem Dyrektora żegluga powietrzna objęta zakresem zastosowania tego zwolnienia dotyczy wykorzystania paliwa bezpośrednio do świadczenia odpłatnych usług lotniczych. Pojęcie żeglugi powietrznej zawarte w cytowanym unormowaniu dyrektywy wymaga, aby przemieszczenie się samolotu było związane z odpłatnym świadczeniem usług. Zaznaczył, że ustawodawca krajowy zdefiniował pojęcie "prywatnych rejsów rekreacyjnych" na wzór rozwiązań unijnych, toteż przy jego wykładni należy posiłkować się orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (którego orzecznictwo stanowi acquis communautaire). Przepis art. 14 ust. 1 lit. b) dyrektywy jest przez TSUE interpretowany w ten sposób, że ze zwolnienia z podatku od paliw wykorzystywanych do żeglugi powietrznej przewidzianego przez ten przepis nie może korzystać przedsiębiorstwo, które używa należącego do niego samolotu w celu zapewnienia transportu pracowników do klientów lub na targi handlowe, gdy ów transport nie służy bezpośrednio świadczeniu przez to przedsiębiorstwo odpłatnych usług lotniczych. Trybunał zwrócił uwagę, że (...) z celu dyrektywy nr 2003/96, zgodnie z którym państwa członkowskie opodatkowują produkty energetyczne, wynika, że jej zamierzeniem nie jest ustanowienie zwolnień o charakterze ogólnym. Powyższe uzasadnia zdaniem organu stanowisko, że spółka zużywając zakupione paliwo lotnicze i benzynę lotniczą do rejsów niekomercyjnych nie mogła korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 u.p.a. Wykorzystanie przez spółkę posiadanych statków powietrznych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w celach przelotów na spotkania odbywane w ramach działalności gospodarczej, przelotów między nieruchomościami spółki na terenie kraju, do sporządzania dokumentacji nieruchomości spółki na terenie kraju, do czynności o charakterze serwisowym, eksploatacyjnym i technicznym (bezsporne jest przy tym, że spółka w analizowanym okresie nie świadczyła usług, ani nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób i ładunków, nie posiada certyfikatu przewoźnika lotniczego ani koncesji na wykonywanie przewozów lotniczych) mieści się w pojęciu "prywatnych rejsów rekreacyjnych" (art. 32 ust. 2 u.p.a.) zdefiniowanym na wzór przepisów unijnych, skutkiem czego spółka nie może korzystać ze zwolnienia zdefiniowanego w art. 32 ust. 1 pkt 1 u.p.a. Całość paliwa zużytego przez spółkę w analizowanym okresie nie podlegała przedmiotowemu zwolnieniu. Bez znaczenia pozostaje przy tym czy spółka dochowała warunków formalnych określonych w art. 32 ust. 5 – 13 u.p.a. Dodatkowo spółka oświadczyła, że w okresach objętych postępowaniem całość paliwa i benzyny była zużywana do wskazanych celów.

Analizując art. 193 § 1 i 2 o.p. Dyrektor uznał, że spółka winna rozliczyć podatek akcyzowy z tytułu zużycia paliwa lotniczego i benzyny lotniczej, zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie, do celów nieuprawniających do takiego zwolnienia, według stawki 1.822 zł/1.000 l, a rozliczenia te winny znaleźć odzwierciedlenie w prowadzonych księgach. Brak tych wyliczeń spowodował, że dokonane w księgach zapisy nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, co skutkuje ich nierzetelnością w tym zakresie.

Oddalając skargi Spółki A na te decyzje – Sąd I instancji za prawidłowe uznał ustalenia faktyczne sprawy. W miesiącach kwiecień, lipiec i grudzień 2013r. spółka wykorzystała zakupione paliwo lotnicze zwolnione od akcyzy ze względu na przeznaczenie niezgodnie z tymże przeznaczeniem. Zarówno ilość dokonywanych zakupów, jak i rodzaj paliwa, a także ilość zużytego paliwa do napędzania statków powietrznych Spółki A w tych okresach udokumentowane zostały przez samą spółkę i informacje te znajdują odzwierciedlenie w przedłożonych przez nią w toku postępowania dokumentach źródłowych, tj. fakturach, dokumentach RW i ewidencji wyrobów akcyzowych zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie. Ustalenia co do sposobu korzystania z paliwa lotniczego organy opierały się na wyraźnym oświadczeniu spółki, którego prawidłowości i prawdziwości strona skarżąca nie zaprzecza, a w którym jednoznacznie stwierdzono, że w 2013r. statki powietrzne spółki były używane do przelotów na odbywane w ramach działalności gospodarczej spotkania, do przelotów między nieruchomościami spółki na terenie kraju, do sporządzania dokumentacji nieruchomości spółki na terenie kraju, do czynności o charakterze serwisowym, eksploatacyjnym i technicznym związanych z przedmiotowymi statkami powietrznymi. Jednakże sam fakt, że spółka oceniła powyższe użycie inaczej niż organ nie świadczy o braku ustaleń w tym zakresie.

Sąd I instancji – analizując art. 188 i art. 187 o.p. – stwierdził, że w tej sprawie niekwestionowana jest okoliczność, że podatniczka nie zawierała w swoich księgach rachunkowych informacji o dokonaniu rozliczeń z kontem w zespole 2 konto - rozrachunki publicznoprawne z urzędem celnym oraz z kontem w zespole 4 konto – podatek akcyzowy. Zapisów takich nie było z uwagi na fakt, że spółka pozostawała w przekonaniu, iż korzysta z paliwa lotniczego i benzyny lotniczej zgodnie z przeznaczeniem, o którym mowa w art. 32 u.p.a. Spór w istocie sprowadza się więc nie do oceny faktów, a więc nie chodzi o ustalenie stanu faktycznego, ale do oceny prawa, tj. wykładni art. 32 u.p.a. Przeprowadzenie dowodu ze świadków, który przecież ma służyć pełnemu i prawidłowemu ustaleniu stanu faktycznego, w tej sytuacji nie wprowadzałby nic nowego do sprawy i nie miałby żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Powołani świadkowie mogliby jedynie potwierdzić, że wskutek odmiennego od organu rozumienia przepisów prawa i zastosowanej innej ich wykładni nie zawierali stosownych wpisów w księgach podatkowych, co nie świadczy jeszcze o rzetelności tychże ksiąg. Kwestia oceny ich rzetelności i niewadliwości należy tymczasem do organu i pozostaje w sferze faktów, a nie w sferze prawa.

Uznając za prawidłowe zastosowanie w sprawie art. 193 o.p. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca spółka miała obowiązek rozliczać podatek akcyzowy, gdyż zużywała paliwo lotnicze zwolnione od akcyzy ze względu na przeznaczenie dla celów nieuprawniających do takiego zwolnienia, a rozliczenia takie winny znaleźć odzwierciedlenie w księgach podatkowych. Księga podatniczki nie rejestrowała zatem zdarzenia polegającego na wykorzystaniu paliwa w celach innych niż określone w art. 32 u.p.a., co z kolei przełożyło się na brak stosownych zapisów odnośnie do wyliczeń podatku (brak zapisów na kontach: rozrachunki publicznoprawne z urzędem celnym oraz podatek akcyzowy).

Sąd I instancji podzielił również w całości pogląd organów co do wykładni art. 32 ust. 1 i 2 i art. 8 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.a. Ustawodawca krajowy pojęcie "prywatnych rejsów rekreacyjnych" zdefiniował bowiem na wzór rozwiązań wspólnotowych (i nie ma tu podnoszonej sprzeczności pomiędzy przepisami polskimi a uregulowaniami dyrektywy). Przy jego wykładni posiłkować należy się orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. TSUE w sprawie C-79/10, do której odwołują się również organy wskazał, że "prywatne loty niehandlowe", to każde użycie samolotu przez jego właściciela lub inną osobę fizyczną lub prawną, korzystającą z niego na zasadzie najmu lub w jakikolwiek inny sposób, we wszelkich celach innych niż handlowe, w szczególności nie w celu przewozu pasażerów lub towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem lub usług na rzecz władz publicznych, natomiast art. 14 ust. 1 lit. b) dyrektywy nr 2008/118/WE powinien być interpretowany w ten sposób, że ze zwolnienia z podatku akcyzowego od paliw wykorzystywanych do żeglugi powietrznej, przewidzianego przez ten przepis, nie może korzystać przedsiębiorstwo, które używa należącego do niego samolotu w celu zapewnienia transportu pracowników (także właściciela) do klientów lub na targi handlowe, gdy ów transport nie służy bezpośrednio świadczeniu przez to przedsiębiorstwo odpłatnych usług lotniczych.

Zdaniem Sądu I instancji obowiązkiem państwa członkowskiego jest dokonywanie prowspólnotowej wykładni prawa krajowego. Zasada prowspólnotowej wykładni przepisów prawa ma służyć zarówno ujednoliceniu całego prawodawstwa w danym kraju, jak i zapewnić prawu wspólnotowemu należytą efektywność. Jest ona ściśle związana z bezpośrednim stosowaniem i obowiązywaniem prawa wspólnotowego, a w praktyce potwierdza obowiązek organów stosujących prawo do interpretacji przepisów prawa krajowego zgodnie z dyrektywami oraz całym systemem prawa wspólnotowego. W przypadku rozbieżności lub niejasności, organy krajowe (sądy i organy administracji publicznej) stosujące przepisy polskiej ustawy są obowiązane w pierwszej kolejności interpretować je zgodnie z celem i brzmieniem odpowiednich regulacji unijnych i nadać przepisom prawa krajowego taki sens, przy którym wystąpi zgodność z normami prawa wspólnotowego. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że spółka zużywając zakupione paliwo lotnicze do rejsów niekomercyjnych, tj. odbywanych w celu spotkań służbowych, do przelotów między nieruchomościami spółki na terenie kraju, do sporządzania dokumentacji nieruchomości spółki na terenie kraju, do czynności o charakterze serwisowym, eksploatacyjnym i technicznym związanych z posiadanymi statkami powietrznymi, nie korzystała ze zwolnienia, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 u.p.a. Wykorzystanie samolotu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w celach wyżej wskazanych mieści się bowiem w pojęciu "prywatnych rejsów rekreacyjnych" (art. 32 ust. 2 u.p.a.), zdefiniowanym na wzór przepisów wspólnotowych, a więc spółka nie może korzystać z obligatoryjnego zwolnienia ustanowionego w art. 32 ust. 1 pkt 1 u.p.a. W tym kontekście i przy takim rozumieniu wskazanych przepisów zasadne było więc odwołanie się przez organy do okoliczności związanych z brakiem certyfikatu przewoźnika lotniczego lub koncesji na wykonywanie przewozów lotniczych. Zwolnienie z akcyzy od zakupionego paliwa lotniczego przysługuje bowiem jedynie w sytuacjach, gdy podatnik zużywa to paliwo do samolotów w ramach odpłatnie świadczonych usług lotniczych. Sąd podkreślił, że w sprawie bezpośrednie zastosowanie znajdowały niebudzące wątpliwości przepisy u.p.a., a nie dyrektywy, której treść przywołano dla wykazania podobieństwa w sposobie uregulowania zwolnienia podatkowego, osiągniętego celu i rezultatu implementowanej dyrektywy.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła Spółka A, zaskarżając ten wyrok w całości. Wyrokowi zarzuciła:

na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 193 par 2 o.p., poprzez jego błędną wykładnię w ustalonym przez organ I i II instancji stanie faktycznym, skutkiem czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie niewłaściwie i bezzasadnie uznał, iż księgi rachunkowe skarżącego za zbadany przez organ I i II instancji okres były nierzetelne;

b) art. 32 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 32 ust 2 u.p.a., poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą niewłaściwym zastosowaniem w ustalonym (z zastrzeżeniem uwag wskazanych w pkt 2 poniżej) przez organ i i II instancji stanie faktycznym, skutkiem czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie niewłaściwie i bezzasadnie uznał, iż paliwa lotnicze, które w zbadanym przez organ I i II instancji okresie zużywał skarżący zużywane były nie w celach gospodarczych, ale do prywatnych rejsów i prywatnych lotów o charakterze rekreacyjnym, w konsekwencji czego nie były zwolnione z podatku akcyzowego na mocy zwolnienia zawartego w art. 32 ust 1 pkt 1 u.p.a.;

na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji oddalenie skargi skarżącego pomimo naruszenia przepisów prawa materialnego przez organy I i II instancji, tj. art. 193 § 2 o.p. oraz art. 32 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 32 ust 2 u.p.a.;

b) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji oddalenie skargi skarżącego, pomimo naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe, tj. art. 188 o.p. - w związku z wadliwym przyjęciem przez organy podatkowe, że okoliczności na jakie skarżący zgłaszał dowody w toku postępowania - tj. rzetelność jego ksiąg rachunkowych - nie stanowi okoliczności mającej znaczenie dla sprawy bądź, że rzetelność jego ksiąg rachunkowych stwierdzona została wystarczająco innymi dowodami w sprawach, wobec przeciwnych ustaleń zawartych w rozstrzygnięciach organów obu instancji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty na podstawie art. 176 § 1 ust 3 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a., oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie, na zasadzie art. 176 § 2 p.p.s.a., oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego, na podstawie art. 203 p.p.s.a., kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych powiększonych o kwotę podatku od towarów i usług.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Zgodnie zaś z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Na gruncie tego ostatniego przepisu w zakresie odnoszącym się do braku należytego umocowania pełnomocnika doktryna podnosi, że "nienależyte umocowanie" pełnomocnika strony stanowiące przesłankę nieważności postępowania może polegać zarówno na dopuszczeniu do udziału w postępowaniu w charakterze pełnomocnika strony osoby, która nie może być pełnomocnikiem ani na podstawie art. 35 p.p.s.a., ani przepisów szczególnych, jak również osoby, która nie przedstawiła prawidłowego pełnomocnictwa. Skutki nienależytego umocowania pełnomocnika mogą jednak zostać usunięte przez potwierdzenie czynności dokonane w toku postępowania (w tym również postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) przez stronę (tak Hanna Knysiak-Sudyka, Komentarz do art.183 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex 15 października 2017r.). Judykatura jednolicie stwierdza też, że rozpoznanie skargi mimo nienależytego umocowania pełnomocnika strony skutkuje uznaniem, że postępowanie przed sądem I instancji było dotknięte wadą nieważności określoną w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (tak np. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2017r., II OSK 2159/16). Ma to miejsce gdy Sąd I instancji nie wezwie skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi polegającego na nieprzedłożeniu pełnomocnictwa do zastępowania skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, i pomimo to rozpozna sprawę (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2016r., II GSK 241/15, LEX nr 2106602).

Zważywszy na powyższą regulację prawną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w tej sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co skutkuje uwzględnieniem skargi kasacyjnej bez oceny sformułowanych w niej zarzutów kasacyjnych. Z akt sądowych sprawy wynika bowiem, iż skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła skarżąca spółka, zaś w toku rozprawy sądowej przed tym Sądem w imieniu tej spółki stawił się pełnomocnik w osobie adwokata A. M., składając pełnomocnictwo. Z załączonego pełnomocnictwa z dnia 10 października 2012r. wynika jednakże, iż wskazana spółka umocowuje pełnomocnika do reprezentowania spółki przed sądami powszechnymi wszystkich instancji, organami administracji oraz we wszystkich postępowaniach egzekucyjnych, których stroną jest i będzie Spółka A. Z uwagi na tak określony zakres umocowania przyjąć należało, iż pełnomocnictwo to nie upoważniało wskazanego adwokata do reprezentowania spółki przed sądami administracyjnymi. Te bowiem stosownie do art. 175 ust. 1 Konstytucji są wymienione – obok Sądu Najwyższego, sądów powszechnych i sądów wojskowych - jako odrębne sądy. Co istotne sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem, o czym wprost stanowi art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.). Nie może być zatem najmniejszej wątpliwości co do tego, iż pod użytym w pełnomocnictwie pojęciem "sądy powszechne" nie można rozumieć sądów administracyjnych. Ta okoliczność obligowała Sąd I instancji – skoro pełnomocnik ustanowił się w toku rozprawy sądowej – do zastosowania art. 44 p.p.s.a. Z protokołu rozprawy sądowej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie nie wynika jednakże, by Sąd zobowiązał pełnomocnika do złożenia prawidłowego odpisu pełnomocnictwa o treści uprawniającej do reprezentowania mocodawcy we wszczętym postępowaniu sądowym, lecz skargę rozpoznał po zamknięciu rozprawy mimo nienależytego umocowania pełnomocnika strony. Skarżąca spółka nie uczestniczyła w rozprawie przed Sądem I instancji. Wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem sporządził i wniósł również wskazany pełnomocnik, nie mając do tego należytego umocowania. Z akt sądowych sprawy nie wynika też, by skarżąca spółka w późniejszym czasie potwierdziła czynności dokonane przez nienależycie umocowanego pełnomocnika. Skargę kasacyjną sporządził i wniósł natomiast inny pełnomocnik – adwokat M.N., załączając pełnomocnictwo do reprezentowania spółki przed sądami administracyjnymi obu instancji. Skarżąca kasacyjnie nie uczestniczyła w rozprawie sądowej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Nie mogło zatem dojść do potwierdzenia przez skarżącą kasacyjnie spółkę czynności procesowych dokonanych przez nienależycie umocowanego pełnomocnika, dokonanie czego wyłączałoby możliwość przyjęcia nieważności postępowania na tej podstawie, że pełnomocnik nie był należycie umocowany (por. uchwałę SN z dnia 18 września 1992r., III CZP 112/92, OSNC 1993/5, poz. 75).

W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie przed Sądem I instancji było dotknięte wadą nieważności określoną w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że przyjęcie, iż w sprawie wystąpiła przyczyna nieważności postępowania sądowego oznacza, że przedwczesne byłoby zajęcie przez Sąd kasacyjny stanowiska względem zarzutów podnoszonych w skardze kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części. Odstępując od zasądzenia stronie skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę to, iż wada postępowania przed Sądem I instancji, przesądzająca o nieważności postępowania, miała związek z czynnością podjętą w sprawie właśnie przez skarżącą kasacyjnie spółkę. Okoliczność taka może być oceniona jako szczególnie uzasadniony przypadek uprawniający do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.