Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 711/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej, wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez "A" S.A. w B. w dniu [...] r. nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu wino gronowe [...] o zawartości alkoholu 7% (w butelkach o poj. 1,5 l) w ilości [...] litrów i wartości [...] Euro zakupione od firmy "B" z [...].

Dla towaru tego strona zadeklarowała kod PCN 220421800 obejmujący pozostałe wino ze świeżych winogron w pojemnikach o objętości 2 litry lub mniejszej, inne od wina białego, o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu nieprzekraczającej 13% obj. i inne od win jakościowych produkowanych w określonych regionach.

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] przyjął powyższe zgłoszenie jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego, co spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął postępowanie w sprawie kontroli powyższego zgłoszenia. W toku postępowania wystąpiono do [...] władz celnych o ustalenie jaki faktycznie towar był przedmiotem wywozu z [...], bowiem pojawiły się wątpliwości związane z rodzajem towaru i z deklarowanym przez stronę kodem PCN. W tym celu wysłano do weryfikacji szereg wystawionych przez władze celne świadectw EUR.1 (m.in. załączone do zgłoszenia celnego SAD [...] – świadectwo EUR.1 nr [...]).

W związku z wystąpieniem o pomoc prawną do [...] administracji celnej organ pierwszej instancji na podstawie art. 2661 § 1 i § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny zawiesił postępowanie celne postanowieniem z dnia [...] r. nr [...].

Po otrzymaniu od [...] administracji celno-podatkowej pisma z dnia [...] r., które wpłynęło do Naczelnika Urzędu Celnego w [...] [...] r. podjęto zawieszone postępowanie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]. W piśmie z dnia [...] r. [...] administracja celno-podatkowa poinformowała, że towary ujęte m.in. na świadectwie przewozowym EUR.1 nr [...] uzyskały refundację wywozową jako towary nieobjęte Aneksem I (kod 22051010).

W związku z tym, decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] uznał powyższe zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej zapisów w polu 33 (Kod towaru), w polu 35 (Masa Brutto (kg)), w polu 36 (Preferencje), 38 (masa netto), 44 (Dodatkowe informacje), w polu 47 (obliczenie opłat) dla pozycji nr 1 formularza i jednocześnie określił kwotę wynikająca z długu celnego oraz kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że deklarowany przez stronę w zgłoszeniu celnym kod PCN 220421800, obejmujący pozostałe wina ze świeżych winogron w pojemnikach o objętości 2 litry lub mniejszej o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu nieprzekraczającej 13% objętości, jest nieprawidłowy.

Biorąc ten fakt pod uwagę Naczelnik Urzędu Celnego w [...] zaklasyfikował importowany towar – tj. [...] do kodu PCN 220510100, obejmującego wermut i pozostałe wina ze świeżych winogron przyprawione roślinami lub substancjami aromatycznymi w pojemnikach o objętości 2 litry lub mniejszej o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu wynoszącej 18% lub mniejszej dla których ustanowiona została stawka celna obniżona 17% (min. 9 EUR/hl), stawka podatku akcyzowego 136 zł i stawka podatku od towarów i usług w wysokości 22%.

W konsekwencji określił kwotę cła wynikającą z długu celnego, kwotę podatku akcyzowego oraz kwotę podatku od towarów i usług, a także odsetek wyrównawczych.

Jako podstawę prawną swej decyzji wskazał: art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1, art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. z 2004r. nr 68, poz. 623), art. 13 § 1 i 5, art. 23 § 1, art. 30 § 1 pkt 5, art. 65 § 4 pkt. 2 lit. b i c oraz art. 85 § 1 i § 3, art. 222 § 1 i 4, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. z 2003r. nr 219, poz. 2153), i § 12 ust. 1 zał. Nr 6 części V Ministra Finansów z dnia 7 września 2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. z 2001 r. nr 117, poz. 1250 z późn. zm.), art.. 6 ust. 7, art. 11 ust. 3, art. 11c ust. 1 i ust. 2, art. 15 ust. 4 i 4c, art. 36 ust. 2c, art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r. nr 11 poz. 50 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. z 2002 r. nr 27, poz. 269 z późn. zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 155, poz. 1515).

W odwołaniu od tej decyzji spółka wniosła o jej zmianę i umorzenie postępowania w sprawie zarzucając organowi celnemu:

- naruszenie art. 187 § 1-3 oraz art. 191 w związku z art. 120, 121 § 1 i 122 ustawy ordynacja podatkowa poprzez:

a) oparcie decyzji na domniemaniach wynikających z informacji uzyskanej przez organ celny w [...] r. – pismo z dnia [...] r. [...] administracji celno-skarbowej wraz z dokumentem [...], dotyczących odprawy celnej przez producenta i spełnienia – po dokonaniu odprawy celnej – przesłanek do refundacji wywozowej towaru sprzedanego skarżącemu, tj. faktu nieznanego przez spółkę i przez nią niepotwierdzonego;

b) oparcie decyzji na domniemaniach związanych z dokumentami nie związanymi bezpośrednio z dostawą, tj. z certyfikatem nr [...] z dnia [...] r., a więc wystawionym na dwa i pół roku przed sprowadzeniem towaru do Polski;

c) pominięcie wyjaśnień złożonych przez stronę w toku postępowania;

- naruszenie art. 83 § 2 i 3 w związku z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, bowiem zdaniem strony nie było nowych dowodów ani faktów które stanowiłyby podstawę wszczęcia postępowania i zmiany należności celnych, gdyż stanowiące podstawę wszczęcia postępowania i wymiaru należności celnych dane, w tym świadectwo EUR.1 nr [...] z [...] r. znane były organowi w dniu odprawy celnej, co wynika wprost z decyzji;

- naruszenie art. 230 § 4 i 5 Kodeksu celnego poprzez wydanie decyzji po upływie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego.

Zarzuty te spółka uzasadniła w następujący sposób:

- importer dołączył do zgłoszenia celnego wszystkie wymagane dokumenty, a wskazany kod PCN był prawidłowy;

- certyfikat został wystawiony z daty dwa i pół roku wcześniej od zgłoszenia wina do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na terenie kraju i nie miały związku z tym zgłoszeniem;

- wnioski zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynikające z dokumentacji będące w posiadaniu organu są wewnętrznie sprzeczne i prowadzą do zmiany ich sensu i znaczenia w stopniu rażąco naruszającym prawo i prowadzącym do błędnej kwalifikacji do kodu PCN, zwłaszcza do błędnego ustalenia, iż rodzaj wina nie był znany organom celnym podczas dokonywania odprawy,

- od kwietnia 2003 r. do wytwarzania wina "[...]" sprowadzanego na obszar Polski używano wyłącznie wina gronowego słodkiego o mocno owocowych walorach smakowych zbliżonych do poprzedniego produktu, każdej dostawie tego towaru towarzyszyły odpowiednie dokumenty, każda dostawa była badana przez organy sanitarne i kontrolę jakości handlowej, które to badania potwierdzały zakwalifikowanie tego towaru do kodu PCN 220421800 jako czerwone wino gronowe;

- aby dokonać zmiany kodu celnego PCN i pochodnych od tego danin publicznych zależnych od zawartości alkoholu i rodzaju wina i składników jakie użyto do jego produkcji nie jest wystarczające domniemanie, iż towar wprowadzony na polski obszar celny [...] r. był wyrobem winopochodnym zamiast winem, bowiem w ten sposób towar ten został opisany przez producenta który chciał uzyskać przez to korzyści finansowe w postaci dopłat.

- podstawą zawieszenia postępowania była konieczność uzyskania informacji od [...] władz celno-skarbowych, którą organ podatkowy otrzymał [...] r. i z tą datą, według skarżącego, na nowo zaczął biec termin przedawnienia, czyli że niepodjęcie w terminie postępowania zawieszonego (z urzędu) pomimo ustania przeszkody nie może wywierać skutku w postaci trzyletniego terminu do wydania decyzji.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], powołując się na art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 13 § 3, art. 85 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 219, poz. 2153), art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 ze zm.), art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29 poz. 257 ze zm.), art. 33 ust. 2 i art. 34 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, iż dla części towaru ujętego w poz. 1 dokumentu SAD nr [...], tj. dla wina [...] został nieprawidłowo zadeklarowany kod PCN 220421800. Kod ten obejmuje pozostałe wina ze świeżych winogron włącznie z winami wzmocnionymi w pojemnikach o objętości 2 litry lub mniejszej o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu nieprzekraczającej 13% objętości. Organ I instancji ustalił natomiast, iż importowany towar nie jest winem gronowym czerwonym jak deklarowano w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, a napojem na bazie wina.

Klasyfikując towar ([...]) do kodu PCN 220510100 Naczelnik Urzędu Celnego w [...] oparł się na informacji uzyskanej od [...] administracji celno-skarbowej przekazanej za pismem z dnia [...] r., z której wynikało, iż [...] producent (B. V.) uzyskał refundację wywozową w związku z wywozem towaru klasyfikowanego do kodu PCN 220510100 objętego świadectwem EUR.1 nr [...]. Zatem, jak podkreślił organ odwoławczy, ustalona przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] klasyfikacja jest prawidłowa i zgodna z regułą 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej oraz z komentarzem zawartym w wyjaśnieniach do Taryfy celnej. A ustalenie poparte dodatkowo zgromadzonym materiałem dowodowym.

Odnosząc się do zarzutu oparcia decyzji organu I instancji na certyfikacie nr [...] z dnia [...] r., który to był wystawiony o ponad dwa i pół roku wcześniej od objęcia towaru procedurą składu celnego, organ odwoławczy zauważył, iż obecność tego certyfikatu nie miała wpływu na ustalenie klasyfikacji taryfowej oraz na określenie cła i podatków, bowiem przy klasyfikowaniu [...] do kodu PCN 220510100 nie miała wpływu objętościowa moc alkoholu 7%, czy 7,23%. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł również, iż z certyfikatu załączonego do odprawy celnej nie wynika, że przedmiotowe wino zostało wytworzone na bazie wina do którego produkcji użyto białego cukru. Ustosunkowując się do tego zarzuty organ odwoławczy stwierdził że użycie cukru białego do produkcji [...] wynika nie z certyfikatu, a z faktu, że [...] producent wystąpił o refundację wywozową w związku z wywozem towaru klasyfikowanego do kodu PCN 220510100. Informacja taka była zawarta w [...] dokumentach wywozowych oraz świadectwie EUR.1 - załączonych do zgłoszenia celnego. Uzyskanie refundacji zostało potwierdzone przez [...] administrację celno-skarbową w piśmie z dnia [...] r. Dyrektor izby Celnej uznał za chybione zarzuty, iż decyzja organu I instancji oparta była na domniemaniach, albowiem strona której nie były znane jakieś dokumenty, mogła się zapoznać z nimi w toku prowadzonego postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, iż jak wynika z akt sprawy, strona miała możliwość brania czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto, skoro informacje o staraniu się eksportera o uzyskanie refundacji wywozowej zawarte były na świadectwie przewozowym EUR.1 dołączonym do zgłoszenia celnego, to Spółka "A" musiała o tym wiedzieć.

W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 83 § 3 i 2 w zw. z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego uznając iż zarzut ten jest bezzasadny, bowiem w przedmiotowej sprawie podstawą zawieszenia postępowania była konieczność uzyskania informacji od [...] władz celno-skarbowych w celu prawidłowego ustalenia klasyfikacji taryfowej dla deklarowanego przez Spółkę kodu PCN.

Organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego w [...] zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył zebrany materiał dowodowy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem. Dodatkowo podkreślił, że prawidłowo określono kwoty podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego dla towaru ujętego w zgłoszeniu celnym SAD E13 nr [...] z dnia [...] r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej i decyzji organu pierwszej instancji. W argumentacji podtrzymał dotychczasowe zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej i uzupełnił skargę o dodatkowy zarzut w postaci naruszenia art. 85 § 1 ustawy kodeks celny poprzez jego błędną wykładnię, która polega na przyjęciu, iż należności celne powinny zostać obliczone na podstawie domniemania co do produktów użytych do wyprodukowania towaru, pomimo, iż przytoczony przepis stanowi, iż należności celne wymagane są według stanu towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.

Uzasadniając zarzuty spółka "A" podtrzymała co do zasady swe stanowisko wyrażone w tym zakresie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie skarżącej:

- zgłoszenie celne było prawidłowe, a dokumenty do niego dołączone kompletne, co potwierdziła rewizja celna towaru, natomiast certyfikat z dnia [...] r. nie miał związku z przedmiotową dostawą,

- zgłoszenie celne dopuszczenia do złożenia w składzie celny nie zostało zakwestionowane, w związku z powyższym zgłoszenie celne i zaliczenie przedmiotowego wina do kodu PCN 220421800 jest ostateczne,

- wnioski uzyskane przez organ z dokumentów otrzymanych od [...] władz celno-skarbowych są wewnętrznie sprzeczne, prowadzi to do zmiany ich sensu i znaczenia w stopniu rażąco naruszającym prawo i prowadzącym do błędnej kwalifikacji odprawianego towaru, zwłaszcza do błędnego ustalenia, iż rodzaj wina nie był organom celnym znany podczas dokonywania odprawy ,

- certyfikat z dnia [...] r. został wystawiony o ponad dwa lata wcześniejszej od zgłoszenia wina do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na terenie kraju, czyli był to dokument stanowiący dowód badania nieznanej partii wina na półtora roku przed zgłoszeniem celnym i tylko pozornie stanowił przesłankę do wszczęcia postępowania weryfikacyjnego, bowiem dokumenty stanowiące o kwalifikacji celnej towaru, dostępne w zwykłym obrocie dla importera były znane organom celnym w dniu [...] r., gdyż zostały załączone do dokumentów odprawy celnej i w związku z tym w sprawie nie wystąpiły nowe fakty i dowody uzasadniające wszczęcie postępowania i wydanie zaskarżonej decyzji,

- od [...] r., w związku z przygotowaniami do wejścia Polski do Unii Europejskiej, do wytwarzania wina "[...]" używano wyłącznie wina gronowego, słodkiego o mocno owocowych walorach zbliżonych do poprzedniego produktu (napoju winopochodnego, do którego produkcji używano między innymi cukier), Spółka zamówiła produkt wytworzony wyłącznie z wina gronowego,

- w trakcie odprawy celnej Urząd Celny ma obowiązek zapoznania się z dokumentami do zgłoszenia celnego i sprawdzenia zgodności wypełnienia dokumentu SAD z załączonymi dokumentami, zwłaszcza jeśli odprawa celna dopuszczenia do złożenia w składzie celnym została przyjęta zgodnie z danymi strony. Strona zaznaczyła, że brak zapoznania się z dokumentami dołączonymi do dokumentu odprawy celnej stanowi zaniechanie sprawdzenia dokumentów towaru odprawianego i oznacza zaniechanie czynności odprawy celnej i dopuszczenie do obrotu na terenie kraju towaru bez jego sprawdzenia.

Strona w całości powtórzyła argumenty przytoczone już w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] ustosunkowując się do podniesionej w skardze argumentacji wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutów skargi w całości podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i argumenty przytoczone na jego poparcie w uzasadnieniu decyzji. Dodatkowo podkreślił, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiły informacje uzyskane w ramach pomocy prawnej od [...] władz celnych. Przyczyną wszczęcia postępowania była okoliczność, iż zgłaszający podał w zgłoszeniu celnym na dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] r. nieprawidłowe dane w zakresie deklarowanego kodu PCN i innych elementów zgłoszenia celnego. Nie należy tutaj mylić wszczęcia postępowania z postępowaniem wznowieniowym, które miałoby miejsce gdyby została wcześniej wydana decyzja ostateczna w sprawie. Jednocześnie w decyzjach organów obu instancji nie ma mowy o ujawnieniu dokumentów w siedzibie Spółki, co podnosi strona w skardze. Uznał także za chybiony zarzut naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego, gdyż w niniejszej sprawie niewątpliwie miało miejsce zastosowanie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego – organ I instancji zastosował zarówno Taryfę Celna obowiązującą w dniu zgłoszenia celnego, jak i stawki celne obowiązujące w chwili powstania długu celnego. Organ odwoławczy ponownie zaakcentował, iż decyzja nie została wydana na podstawie domniemań co do produktów użytych do wyprodukowania importowanych towarów, ponieważ informację o uzyskaniu refundacji za użyty cukier do produkcji [...] uzyskano od [...] władz administracyjno-skarbowych w ramach pomocy prawnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem należy stwierdzić, że zarzuty strony skarżącej nie są zasadne.

Na wstępnie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne – (Dz. U. Nr 68, poz. 623 z późn.zm.) w rozpatrywanej sprawie należało zastosować, tak jak to uczyniły organy celne, materialne przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tj. w Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.).

Jedną z podstawowych zasad wynikających z przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.) jest zasada powszechności cła. Art. 2 § 2 ustawy stanowi, że "Wprowadzenie towaru na polski obszar celny (...) powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego (...). Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 i 8 dług celny stanowi powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych, którymi są cła i inne opłaty związane z przywozem towarów. Według art. 209 § 1 pkt 1 i § 2 dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Wartość celna towarów określana jest w celu ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz innych należności pobieranych przez organ celny (art. 21). Zgodnie z przepisem art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Równocześnie Kodeks celny wprowadził do prawa celnego konstrukcje prawną samoobliczenia należności celnych ze wskazaniem w art. 65 przypadków, w których następuje to w drodze wydania decyzji przez organy celne. Z konstrukcji prawnej szeroko rozumianego postępowania celnego wynika, że strona kwestionująca prawidłowość zgłoszenia celnego dokonanego w formie samoobliczenia, swój wniosek wszczynający postępowanie administracyjne winna oprzeć na ustaleniach, których dokonała po dniu zgłoszenia celnego. A przed upływem trzech lat od jego przyjęcia. Z kolei organy celne we wskazanym okresie są uprawnione do kontroli zgłoszenia celnego (art. 83 § 1 ustawy kodeks celny), a w razie ustalenia naruszenia przepisów procedury celnej mają obowiązek właściwego zastosowania przepisów prawa celnego z uwzględnieniem nowych danych.

Należy jednak podkreślić, iż przepisy Kodeksu celnego nie nakładały na organ celny obowiązku kontroli (weryfikacji) zgłoszenia celnego, bezpośrednio po jego przyjęciu i przed zwolnieniem towaru, w zakresie prawidłowości zawartych w nim danych (m.in. kod PCN), jak i merytorycznej oceny dołączonych do zgłoszenia celnego dokumentów. Organ celny zobowiązany był jedynie do zbadania czy zgłoszenie odpowiada wymogom formalnym, tj. czy zostało złożone na formularzu zgodnym z ustalonym wzorem, czy wypełnione zostały wszystkie, wymagane w danej procedurze pola formularza SAD oraz czy do zgłoszenia celnego zostały dołączone wskazane w nim dokumenty (bez analizowania ich treści). Stwierdzenie nieprawidłowości w tym zakresie skutkowałoby odmową przyjęcia zgłoszenia celnego – art. 64 § 3 Kodeksu celnego.

Natomiast organ celny, stosownie do przepisu art. 70 § 1 Kodeksu celnego, po przyjęciu zgłoszenia celnego mógł przystąpić do jego weryfikacji przed zwolnieniem towaru, polegającej w szczególności na: kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów; możliwości żądania od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu (pkt 1), rewizji celnej towarów z możliwością pobrania próbek w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli (pkt 2). Było to uprawnienie, a nie obowiązek organu celnego.

Z akt sprawy wynika, że po przyjęciu przedmiotowego w sprawie zgłoszenia celnego i przed zwolnieniem towaru, zgłoszenie nie zostało poddane weryfikacji w zakresie prawidłowości zadeklarowanego przez stronę kodu PCN.

Organ celny może dokonać kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru. Takie uprawnienie wynika z art. 83 § 1 Kodeksu celnego, przy czym kontrola ta może być dokonana z urzędu lub na wniosek zgłaszającego. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane (art. 83 § 3 Kodeksu celnego). Podjęcie niezbędnych działań następuje przez uznanie za nieprawidłowe – w całości lub w części – zgłoszenia celnego na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, a następnie (w zależności od okoliczności) rozstrzygnięcie o: nadaniu jednego z dopuszczalnych przeznaczeń celnych, wysokości długu celnego lub zmianie innych elementów zgłoszenia.

Nie może być zatem uznany za zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 83 § 2 i § 3 w związku z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, bowiem oparty został na założeniu, że przyjęcie zgłoszenia celnego jest równoznaczne z uznaniem go za prawidłowe, a tym samym tylko nowe, nieznane organom celnym okoliczności i dowody, ujawnione po przyjęciu zgłoszenia mogą stanowić podstawę do uznania go za nieprawidłowe. Skarżąca spółka sugeruje zatem, iż uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, w wyniku kontroli przeprowadzonej po zwolnieniu towaru, może nastąpić tylko w przypadku ujawnienia przesłanek wznowieniowych, czyli zakłada, że przyjęcie zgłoszenia rodzi takie same skutki jak wydanie decyzji, podczas gdy tak nie jest, co wynika z przedstawionego wyżej stanowiska Sądu.

W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji przystąpił po zwolnieniu towaru do kontroli poprawności danych zawartych w przedmiotowym zgłoszeniu celnym, w której efekcie uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe.

Główną sporną kwestię w tej sprawie stanowi określenie prawidłowego kodu PCN dla importowanego towaru.

Organ pierwszej instancji dokonując kontroli zgłoszenia celnego, w wyniku analizy treści dołączonych do niego świadectw przewozowych EUR 1, stanowiących jednocześnie dowód pochodzenia, na podstawie których strona skorzystała z preferencji celnych, powziął wątpliwość, czy zadeklarowany przez stronę kod PCN jest prawidłowy. Z tłumaczenia tych dokumentów wynikało bowiem, że przedmiotem przywozu jest napój na bazie wina, do którego produkcji zużyto cukier. Wystąpiono zatem do [...] administracji celnej o ustalenie jaki towar był faktycznie przedmiotem wywozu z [...], w tym celu przesłano do weryfikacji szereg świadectw EUR 1 oraz te które były dołączone do przedmiotowego zgłoszenia.

Zdaniem Sądu organ celny prawidłowo przyjął, że zapisy na świadectwach przewozowych EUR 1 są niewystarczające do rozstrzygnięcia, czy zadeklarowany w zgłoszeniu celnym kod PCN jest nieprawidłowy. Wniosek skierowany do władz celno-podatkowych stanowi zatem realizację ciążącego na organie obowiązku wynikającego z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z kolei wystąpienie z wnioskiem o udzielenie pomocy prawnej uzasadniało zawieszenie postępowania na podstawie art. 2661 § 1 Kodeksu celnego (dodany przez art. 1 pkt 65 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. – Dz. U. Nr 120, poz. 1122 – zmieniającej ustawę Kodeks celny z dniem 10 sierpnia 2003 r.). Z akt sprawy wynika, że postanowienie w tym przedmiocie nie zostało zaskarżone, a po otrzymaniu odpowiedzi zawieszone postępowanie zostało podjęte.

Odpowiedź [...] władz celno-skarbowych nie pozostawia wątpliwości, iż producent w związku z wywozem towaru opisanego w świadectwie przewozowym, dołączonym do zgłoszenia celnego, uzyskał refundację wywozową, przy czym towar stanowiący przedmiot wywozu został podporządkowany do kodu PCN 22051010. Władze [...] wskazały także, iż towar został wywieziony z [...] na podstawie dokumentu wywozowego nr [...]. Na dokumencie tym również eksporter podał kod PCN 22051010 i opisał towar jako napój na bazie wina [...].

Dowody zgromadzone w toku tego postępowania, a w szczególności informacja [...] władz celno-skarbowych, zostały poddane ocenie przez organ odwoławczy, który uznał ostatecznie, że nie było podstaw do przyjęcia, że strona dokonała prawidłowej klasyfikacji taryfowej oraz prawidłowo zadeklarowała kwotę wynikającą z długu celnego. Ustaleń tych organ odwoławczy dokonał w granicach zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej, na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego. Zgodnie z tym przepisem "Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w cenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też było w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy rozważał całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie pomijając żadnego z jego elementów.

Konsekwencją zmiany kwoty wynikającej z długu celnego była zmiana (podwyższenie) podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu towaru (kwota podatku akcyzowego nie uległa zmianie).

Sąd nie podzielił zarzutów strony skarżącej o naruszeniu przepisów postępowania – art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja organu odwoławczego, a wcześniej organu pierwszej instancji oparte są na materiale dowodowym, który dał dostateczne podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia. W istocie strona skarżąca nie wskazuje dowodów, których nie przeprowadzono, a które były konieczne do wyjaśnienia istotnych dla wyniku sprawy faktów. Organ pierwszej instancji ustosunkował się do złożonych przez stronę wyjaśnień, co świadczy o podjęciu niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, zebraniu i rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego. Wyjaśnień strony, które zawierają ocenę dowodów i wykładnię znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa, organ administracji nie ma obowiązku podzielić. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji rozpatrzył ją ponownie merytorycznie. Rozpatrzył zatem wszystkie żądania strony i ustosunkował się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Trzeba też wyjaśnić, że stronie skarżącej zapewniono czynny udział w postępowaniu i możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Powołany w skardze certyfikat nr [...] z dnia [...] r. nie stanowił podstawy do podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, zatem zarzut, iż organ oparł zaskarżoną decyzję na tym dokumencie jest nieuzasadniony.

Wyjaśnić też trzeba, że organy celne nie kwestionowały zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym objętościowej zawartości alkoholu w importowanym produkcie.

Sąd z uwagi na datę wydania decyzji organu pierwszej instancji postanowił zbadać, czy została ona podjęta z zachowaniem terminu określonego w art. 65 § 4 Kodeksu celnego nie stwierdzając w tym zakresie nieprawidłowości. Z przepisu tego wynika, że nie może być wydana decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe lub prawidłowe, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W tej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte [...] r., natomiast decyzja pierwszoinstancyjna została wydana dnia [...] r. i doręczona Stronie [...] r. Należy również pamiętać, ze organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie celne w związku z wystąpieniem do [...] administracji celnej o udzielenie pomocy prawnej, co spowodowało, ze bieg terminu określony w art. 65 § 4 Kodeksu celnego uległ zawieszeniu, a po podjęciu zawieszonego postępowania termin ten biegł dalej. Konsekwencja taka wynika z przepisu art. 230 § 5 pkt 2 i § 6 pkt 2 w związku z art. 65 § 5a Kodeksu celnego.

Sąd nie dopatrzył się również po stronie organów celnych naruszenia postanowień wynikających z załącznika nr 6 – części V instrukcja wypełnienia SAD przy wprowadzaniu towarów na polski obszar celny – rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250 z późn.zm.). Organ celny wyczerpująco przedstawił sposób ustalenia wagi spornego towaru, a prawidłowości dokonanych obliczeń w skardze nie kwestionowano.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd może uwzględnić skargę na decyzje administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę "A" S. A. w trybie art. 151 wyżej wymienionej ustawy.