Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 691/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 125 § 1 pkt 1, art. 185 § 1, art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r. o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2017/17 ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 5


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 15 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: P.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r., nałożono na skarżącą karę pieniężną w wysokości 746 065 zł za naruszenie w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. warunków wprowadzania ścieków do środowiska. Jak wynika z tej decyzji podstawę nałożenia kary było naruszenie warunków określonych w pozwoleniu zintegrowanym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r., znak[...]. Postanowieniem z [...] października 2012 r. Starosta [...] sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pozwoleniu zintegrowanym w ten sposób, że na stronie 14 ww. decyzji w punkcie IV.3 Monitoring ścieków w podpunkcie 2 tiret 3 wyrazy "III.2.2." zastępuje się wyrazami "III.2.1." Zdaniem Starosty przedmiotowa omyłka polegała na tym, że w podpunkcie IV dotyczącym monitoringu ścieków błędnie wpisano podpunkt, który określa wskaźniki zanieczyszczeń ścieków przemysłowych, które należy badać. Podpunkt III.2.2 w przedmiotowej decyzji odnosi się do ścieków opadowych, a podpunkt III.2.1 ścieków przemysłowych. Badanie jakości ścieków powinno być w zakresie wskaźników zanieczyszczeń określonych w pkt III.2.1. Postanowienie to nie zostało przez Spółkę zaskarżone zażaleniem i stało się ostateczne. Następnie skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności tego postanowienia o sprostowaniu omyłki w pozwoleniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. odmówiło stwierdzenia nieważności w całości postanowienia Starosty [...] z [...] października 2012 r., następnie [...] września 2016 r. utrzymało w mocy postanowienie własne wydane w I instancji. Na to postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. IV SA/Wa 3131/16 ją oddalił. Z kolei od tego wyroku wywiedziono skargę kasacyjną do NSA. W ocenie Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty [...] z [...] października 2012 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Wysokość nałożonej w niniejszym postępowaniu kary administracyjnej jest skutkiem naruszenia wymogów pozwolenia zintegrowanego - ustalonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje, czy postanowienie z [...] października 2012 r. prostujące z urzędu oczywistą omyłkę w pozwoleniu zintegrowanym w istocie nie zmieniało treści udzielonego pozwolenia. Okoliczność ta ma z kolei będzie miała wpływ na wysokość kary nałożonej na Skarżącego, a więc na wynik sprawy w niniejszym postępowaniu. W takich okolicznościach Sąd pierwszej instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od prawomocnego wyniku postępowania w sprawie o sygnaturze IV SA/Wa 3131/16.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia, oraz - ewentualnie przekazania kwestii zawieszenia postępowania do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie i błędne uznanie, że przedmiot niniejszego postępowania ma bezpośredni związek z wynikiem postępowania w sprawie zawisłej obecnie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w pozwoleniu zintegrowanym, w sytuacji gdy:

- w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi bezpośredni związek pomiędzy postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego (sprawa o sygn. akt II OSK 1840/17), a zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia nie jest postępowaniem, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, stąd brak jest podstaw do zawieszenia postępowania sądowego;

- sprostowanie oczywistej omyłki w żadnej mierze i w żaden sposób nie wpłynęło na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] października 2017 r., którą organ ochrony środowiska udzielił spółce pozwolenia zintegrowanego dla instalacji podstawowej służącej do produkcji mleka i wyrobów mleczarskich o zdolności przetwarzania ponad 200 ton mleka na dobę oraz instalacji pomocniczych i dodatkowych pracujących dla instalacji podstawowej, zlokalizowanej w[...];

- zarówno postanowienie Starosty [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, jak i decyzja z dnia [...] października 2007 r., udzielająca spółce [...] sp. z o.o. pozwolenia zintegrowanego, są w toku postępowania administracyjnego ostateczne, stąd brak podstaw do zawieszenia postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Na gruncie niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieprawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o istnieniu podstaw do zwieszenia postępowania z urzędu.

Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego musi cechować się tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. W judykaturze podkreśla się, że przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2008 r., II FPS 4/08). Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być również uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności sąd podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. powinien oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 P.p.s.a.). Jak się akcentuje w orzecznictwie, postępowanie to cechuje przede wszystkim wypełnianie funkcji kontrolnej w stosunku do aktów wydawanych przez administrację publiczną, co implikuje fakt, iż postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, a zadaniem sądu nie jest zastępowanie administracji w jej czynnościach. Z tych powodów czynności dokonywane w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co do zasady, ograniczają się do ocen stanu faktycznego i prawnego, który stanowił podstawę wydania decyzji przez organ administracji. Ocena z tego punktu widzenia nie dostarcza argumentów za tym, aby uznać niezbędność zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w oczekiwaniu na wynik postępowania nadzwyczajnego związanego z ustaleniem ważności postanowienia o sprostowaniu pozwolenia zintegrowanego, skoro organy opierały zaskarżoną decyzję na ustaleniach decyzji o udzieleniu pozwolenia zintegrowanego w jej brzmieniu uwzględniającym postanowienie z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki, która w dacie wydawania zaskarżonej decyzji była ostateczna (zob. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2015 r., II OSK 2382/13; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2018 r., II OSK 3271/17, [w:] CBOSA). Judykatura prawidłowo odróżnia bowiem sytuację, gdy w postępowaniu zwyczajnym nie ma ostatecznego aktu administracyjnego, od istnienia którego zależy rozstrzygniecie danej sprawy, od sytuacji, gdy istnieje taki ostateczny akt, lecz jest on podważany w postępowaniu nadzwyczajnym. Zważywszy, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z 13 listopada 2012 r., sygn. I OPS 2/12) należy stwierdzić, że ewentualny pozytywny wynik postępowania w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu może być podstawą do wszczęcia administracyjnego postępowania nadzwyczajnego.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi bezpośredni związek pomiędzy postępowaniem sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie, a postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego (sprawa o sygn. akt II OSK 1840/17), a zatem postępowanie w sprawie stwierdzenie nieważności tego postanowienia nie jest postępowaniem o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.

-----------------------

2