Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1123/99
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2002-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 122
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 29 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Teza: 1. Nie można uznać za działanie pogłębiające zaufanie do organów państwa, z jednej strony zobowiązywanie strony do uiszczania odsetek od nieuiszczonego w terminie podatku, a z drugiej strony brak należytej reakcji organów na jednoznaczne stanowisko strony zajmowane w toku kontroli w przedmiocie nadpłaty podatku.

2. Skoro podatnik podnosi w trakcie postępowania w zakresie prawidłowości naliczania podatku dochodowego od osób prawnych, że uiścił podatek w kwocie wyższej od należnej, to prowadzić musi do konkluzji, że organ powinien co najmniej dokonać niezwłocznej weryfikacji podnoszonych zarzutów.

TEZY

1. Nie można uznać za działanie pogłębiające zaufanie do organów państwa, z jednej strony zobowiązywanie strony do uiszczania odsetek od nieuiszczonego w terminie podatku, a z drugiej strony brak należytej reakcji organów na jednoznaczne stanowisko strony zajmowane w toku kontroli w przedmiocie nadpłaty podatku.

2. Skoro podatnik podnosi w trakcie postępowania w zakresie prawidłowości naliczania podatku dochodowego od osób prawnych, że uiścił podatek w kwocie wyższej od należnej, to prowadzić musi do konkluzji, że organ powinien co najmniej dokonać niezwłocznej weryfikacji podnoszonych zarzutów.


UZASADNIENIE

Skarga "D." SA w S. jest zasadna. Przy czym zasadność skargi skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów art. 29 w zw. z art. 330 ordynacji podatkowej oraz art. 121 i art. 122 ordynacji podatkowej, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu Urząd Skarbowy rozpatrując niniejszą sprawę powinien mieć na względzie przebieg całego postępowania co do przedmiotu pozostającego w jego zainteresowaniu, w szczególności co do postępowania prowadzonego przez Inspektora Kontroli Skarbowej i Urząd Skarbowy, a Izba Skarbowa powinna uwzględniać zaszłości w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych skarżącej spółki za rok 1994.

Słusznie przyjmuje Izba Skarbowa i strona skarżąca, że istotą niniejszej sprawy jest określenie w jakim momencie powstała nadpłata skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1994 r., to zaś implikować będzie odpowiedź na pytanie czy Urząd Skarbowy nie zachował warunków do jej zwrotu, a w konsekwencji czy owa nadpłata podlega oprocentowaniu.

Podatnik posiada uprawnienie do wskazania, że w stosunku do niego istnieje nadpłata podatku i może tego dokonać w odniesieniu do nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych na zasadzie art. 29 ust. 2 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy o zobowiązaniach podatkowych w zeznaniu wstępnym. Istnienie takiej nadpłaty może stwierdzić również organ podatkowy w decyzji. W ocenie Sądu podatnik może również w późniejszej dacie wskazać, że posiada nadpłatę i skorygować swoje zeznanie.

W ocenie Sądu skarżąca spółka znalazła się w szczególnej sytuacji, gdyż z jednej strony nie wykazała w złożonym w dniu 2 lutego 1995 r. zeznaniu wstępnym za rok 1994 nadpłaty, a następnie uiszczała w październiku 1995 r. odsetki od podatku od jej kontrahenta zagranicznego, a w grudniu 1995 r. odsetki od podatku dochodowego od osób prawnych wynikającego z rezygnacji z korzystania z ulgi inwestycyjnej, a następnie w toku postępowania prowadzonego przez Inspektora Kontroli Skarbowej i Urząd Skarbowy, którego przedmiotem była prawidłowość naliczania podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1994, skarżąca podnosiła okoliczność uiszczenia podatku w kwocie wyższej niż należna i tym samym wskazywała na istnienie nadpłaty.

W przeciwieństwie do obecnie obowiązujących przepisów, szczegółowo regulujących materię nadpłaty /art. 72-81 ordynacji podatkowej/, przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych lakonicznie normowały problematykę nadpłaty w podatku. Z jednej strony nie nakładały na organy podatkowe obowiązku rozstrzygnięcia kwestii nadpłaty w rozsądnym dla strony terminie ze stosownymi rygorami, a z drugiej strony nie normowały problematyki wniosku o stwierdzenie nadpłaty, trybu jego przedstawienia i sposobu załatwienia. Zważywszy na cały tok postępowania prowadzonego przez Inspektora Kontroli Skarbowej i Urząd Skarbowy, w zakresie prawidłowości naliczania podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1994 i jego długotrwałość oraz w zakresie wskazywania przez stronę, również w złożonym do Izby Skarbowej środku odwoławczym, na uiszczenie podatku w wysokości znacznie odbiegającej od ustalonej na plus dla podatniczki, należy uznać, że w niniejszej sprawie naruszone zostały normy wynikające z art. 121 i art. 122 ordynacji podatkowej - zasada zaufania do organów podatkowych, jak również nie podjęto wszelkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Organy podatkowe prowadząc postępowanie w zakresie prawidłowości naliczania podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1994 również naruszyły określoną w art. 8 Kpa zasadę zaufania do organów państwa jak również wynikającą z art. 12 Kpa zasadę szybkości postępowania. Nie można uznać za działanie pogłębiające zaufanie do organów państwa, z jednej strony zobowiązywanie strony do uiszczania odsetek od nieuiszczonego w terminie podatku, a z drugiej strony brak należytej reakcji organów na jednoznaczne stanowisko strony zajmowane w toku kontroli w przedmiocie nadpłaty podatku.

W kontekście bezwzględnie obowiązującej zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wynikającej z art. 8 Kpa i art. 122 par. 1 ordynacji podatkowej, skoro nałożono na podatnika obowiązek uiszczenia odsetek od podatku i skoro jednocześnie podatnik podnosi w trakcie postępowanie w zakresie prawidłowości naliczania podatku dochodowego od osób prawnych, że uiścił podatek w kwocie wyższej od należnej, to prowadzić musi do konkluzji, że organ powinien co najmniej dokonać niezwłocznej weryfikacji podnoszonych zarzutów. Brak złożenia zeznania korygującego przez skarżącą w toku postępowania kontrolnego, gdy strona złożyła na piśmie konkretne rozliczenie ze wskazaniem wysokości należnego i uiszczonego podatku, nie powinien być w ocenie Sądu w sprawie niniejszej przeszkodą do uznania, że złożony został również wniosek o zwrot nadpłaty i rozpoznania go w terminie umożliwiającym jej zwrot w terminie 3 miesięcy /art. 29 ust. 3/.

Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 11 września 1997 r. w sprawie SA/Sz 1995/96, że "wypadku wątpliwości co do wysokości nadpłaconych kwot organ musi podejmować działania zmierzające do ich wyjaśnienia, (...) art. 29 ust. 3 mówiąc o winie podatnika, określa takie zachowanie, które uniemożliwia organowi zwrot nadpłaty. Będzie to np.: brak złożenia wyjaśnień uniemożliwiających ustalenie wysokości nadpłaty."

Ponownie rozpoznając sprawę ustalić należy w jakiej dacie uznać można, że strona definitywnie sprecyzowała stanowisko i od jakiego momentu można mówić o umożliwieniu organowi ustalenie wysokości nadpłaty.