Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 667/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41a ust. 1-2
journal: Dz.U. 2013 poz 1403
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją

z dnia [...] znak: [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ("organ rentowy", "Prezes KRUS") utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] znak: [...] orzekającą m.in. o odmowie umorzenia odsetek od należności składkowych za okres od 2005.2 kwartał do 2014.4/11 w kwocie [...] zł na funduszu wypadkowym, chorobowym, macierzyńskim oraz na funduszu emerytalno-rentowym, objętej przepisami o pomocy de minimis, na podstawie warunków określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie zastosowania art. 107 i 108 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. U. UE L 352).

Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznych sprawy.

W dniu 26 listopada 2014 r. J.W. (dalej zwany: "Wnioskodawcą, "Zobowiązanym", "Stroną", "Skarżącym"), reprezentowany przez pełnomocnika złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne (należność główna i odsetki w kwocie [...] zł), swój wniosek motywując ciężką sytuacją finansową i majątkową oraz złym stanem zdrowia. Wniosek obejmował także należności zabezpieczone wpisem hipotecznym jak i należności odpisane z tytułu przedawnienia za okres 1999/3 kwartał do 2004/1 kwartał.

W trakcie postępowania administracyjnego organ rentowy przeprowadził wizytację gospodarstwa Wnioskodawcy i ustalił, że jest on posiadaczem gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych). Wnioskodawca mieszka w złych warunkach (brak łazienki, brak prądu i gazu, ogrzewanie piecem kuchennym) w ½ domu wolnostojącego, który stanowi własność zmarłego brata, sprawy spadkowe nie zostały uregulowane. Na posesji należącej do Wnioskodawcy znajdują się 3 zabudowania gospodarcze, każdy z budynków gospodarczych jest w bardzo złym stanie technicznym. Budynki są częściowo zawalone i nadają się do rozbiórki. Wnioskodawca nie posiada maszyn rolniczych i inwentarza żywego, nie korzysta z dopłat do rolnictwa. Organ ustalił także, że źródłem utrzymania Zobowiązanego są zasiłki dla z Ośrodka Pomocy Społecznej, a także, iż z całości świadczenia rentowego w kwocie [...] zł realizowane są zaległości składkowe.

Zobowiązany do akt sprawy przedłożył dodatkowo sześć decyzji z 2014 r. z OPS przyznających zobowiązanemu zasiłki: chorobowe, celowe (na zakup żywności, opału), okresowe z tytułu bezrobocia; dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia i leczenia szpitalnego, oświadczenia o niekorzystaniu w 2014 r. oraz w ciągu 2 poprzedzających lat z pomocy de minimis w rolnictwie.

Organ I instancji, po dokonaniu analizy zebranych dowodów i stanu prawnego, tj. art. 41 a ust. 1 pkt 1 i ust 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2013 r. poz. 1403), dalej zwanej: "u.u.s.r." oraz art. 4 pkt 4 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie zastosowania art.107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. U. UE L 352), stwierdził, że z uwagi na fakt, że zadłużenie powstało z winy Zobowiązanego w wyniku wieloletniego nieopłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, a także istnienie zabezpieczenia zaległości za okres od 1999/3 do 2012.4/12 w postaci hipoteki przymusowej, posiadanie majątku (w postaci gospodarstwa rolnego) oraz obowiązujący układ ratalny za zaległości za okres od 2004/3 kw., 2014.2/06 (w kwocie [...] zł), przyznanie renty rolniczej ze względu na zły stan zdrowia i wstrzymanie z niej egzekucji od 1 stycznia 2015 r., wniosek o umorzenie należności w kwocie [...] zł (w tym składki [...] zł i odsetki [...] zł) nie jest zasadny. Organ rentowy uznał także bezprzedmiotowość wniosku o umorzenie należności za okres od 1999/3 kwartał do 2004/I kwartał w kwocie [...] zł z uwagi na ich przedawnienie i możliwość ich dochodzenia z przedmiotu hipoteki.

Pismem z dnia 11 lutego 2015 r. Zobowiązany złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym cofnął wniosek o umorzenie należności głównej składek, podtrzymując wniosek o umorzenie należności z tytułu odsetek od zaległych składek. Pełnomocnik Strony zarzucił naruszenie zasad rzetelnej procedury, niestaranność postępowania, nieprawidłowość doręczenia zaskarżonej decyzji, tj. naruszenie art. 40 § 2 K.p.a., a także naruszenie art. 41 a u.u.s.r. poprzez nieuprawnione rozszerzenie przesłanek ustawowych umorzenia składek o przesłankę powstania zaległości z winy ubezpieczonego. Zdaniem pełnomocnika strony bez znaczenia pozostaje kwestia w jaki sposób powstało zadłużenie ubezpieczonego.

W decyzji z dnia [...] znak: [...] Prezes KRUS orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy umorzenia odsetek w kwocie [...] zł od ww. należności składkowych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Prezes KRUS na wstępie wskazał na treść art. 41 a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.u.s.r. regulującego przesłanki umorzenia należności z tytułu składek oraz rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r.

Wskazał także, że ustalił w trakcie kolejnej wizytacji w gospodarstwie zobowiązanego, która miała miejsce w dniu 17.12.2014 r., że od poprzedniej wizytacji nie nastąpiły żadne zmiany za wyjątkiem wydzierżawienia od dnia 12 stycznia 2015 r. przez stronę gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych).

Dalej w zaskarżonej decyzji, organ II instancji, wskazując ponownie, że:

1. powstałe zadłużenie jest wynikiem wieloletniego nieopłacania przez zobowiązanego obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, do których jako płatnik był zobowiązany;

2. nie przedstawiono dokumentów, z których wynikałoby, że w sprawie zaistniały zdarzenie losowe mające bezpośredni wpływ na zdolności płatnicze;

3. od dnia 03.11.2014 r. zobowiązany ma przyznane świadczenie rentowe;

4. na zaległości za okres od 2004/3 kw., 2014.2/06 strona ma zawarty układ ratalny;

5. na zaległości za okres od 1999/3 kw., do 2012.4/12 dokonano zabezpieczona wpisem na hipotekę przymusową i z uwagi na wartość gospodarstwa nie można ich uznać za trwale nieściągalne, uznał za zasadne odmówić umorzenia odsetek od należności składkowych za okres od 2005.2. kwartał do 2014.4./11 w kwocie [...] zł.

W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję z dnia [...] Skarżący wniósł o jej uchylenie jak również decyzji z dnia [...] w zakresie rozstrzygnięcia o umorzeniu odsetek od należności składkowych w kwocie [...] zł.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 41a ust. 1 u.u.s.r. przez przyjęcie, że przesłankami decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek są: określony sposób powstania zaległości oraz trwała nieściągalność składek w myśl art. 41 a ust. 2 ustawy.

Zdaniem Skarżącego, organ rentowy dokonał rozszerzającej interpretacji przesłanek umorzenia należności składkowych, zawartych w art. 41a ustawy. Nie dokonał oceny materiału dowodowego pod względem wystąpienia przesłanek umorzenia. Nie zbadał istnienia przesłanek: ważnego interesu interesowanego, jego możliwości płatniczych oraz stanu finansów właściwych funduszy. Za całkowicie dowolne uznano również stwierdzenie organu, iż nie przedstawiono dokumentów, z których wynikałoby, że w sprawie zaistniały zdarzenia losowe mające bezpośredni wpływ na zdolności płatnicze wnioskodawcy. W ocenie Strony Prezes KRUS pominął fakt ustalenia stanu trwałej niezdolności do pracy, który został orzeczony w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

Według Skarżącego, organ rentowy nie miał jakichkolwiek podstaw aby warunkować w drodze wykładni rozszerzającej umorzenie należności w trybie określonym w art. 41 a ust. 1 u.u.s.r. od spełnienia warunku trwałej nieściągalności składek.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co obejmuje między innymi orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej zwanej "P.p.s.a.", badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Sąd przy tym rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie narusza prawa w stopniu wymagającym jej wyeliminowanie z obiegu prawnego, a tym samym skarga jest niezasadna.

Sąd po rozpoznaniu sprawy nie dopatrzył się naruszenia przez Prezesa KRUS przepisów regulujących sposób prowadzenia postępowania oraz przepisów prawa materialnego, określających przesłanki umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne rolników.

Przedmiotem kontroli Sądu była bowiem decyzja Prezesa KRUS w przedmiocie umorzenia zadłużenia w postaci odsetek za ww. okresy w kwocie [...] zł, w tym zaległych należności na funduszu emerytalno-rentowym objętych pomocą de minimis w rolnictwie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił zatem art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r., zgodnie z którym Prezes Kasy (lub upoważniony przez niego pracownik Kasy), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części.

Powyższe oznacza, że nie każdy wniosek zobowiązanego musi być rozpatrzony pozytywnie, bowiem decyzje w tym przedmiocie muszą być uzasadnione istnieniem istotnych przesłanek wskazujących np. na całkowitą nieściągalność zadłużenia (art. 41 a ust 2 u.u.s.r.). Ponadto, w przypadku spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej ( Dz. U. UE L 337 z 21.12.2007r.), zaległości na ubezpieczenie emerytalno - rentowe od III kwartału 2004r. można objąć pomocą de minimis. Pomoc de minimis może być przyznana wyłącznie dla gospodarstw rolnych, które nie są przedsiębiorstwami znajdującymi się w trudnej sytuacji. Zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia Komisji (WE) udzielane korzyści finansowe w formie ulg w spłacie należności z tytułu składek, umorzeń oprocentowania od nieopłaconych składek stanowią incydentalną pomoc w ustabilizowaniu się przejściowo trudnej sytuacji ekonomicznej płatnika oraz istnieje pozytywna prognoza, co do poprawy wyników prowadzonej produkcji podstawowych produktów rolnych.

Z treści przytoczonego przepisu art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników jest jej uznaniowy charakter. Użyty w przepisie termin "może" oznacza, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia działa w ramach uznania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia przesłanek, o których mowa w wyżej wymienionym przepisie może zatem wniosek uwzględnić lub odmówić jego uwzględnienia. Użycie przez ustawodawcę terminu "może" oznacza jedynie możliwość umorzenia należności, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Uznanie oznacza przyznanie organowi administracji przy podejmowaniu decyzji pewnego stopnia swobody, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy.

Nie można jednak przyjąć, że uznanie administracyjne oznacza zupełną dowolność sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.z 2013 r. poz. 267 ze zm.) - dalej zwanej "K.p.a.", organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że w każdym przypadku rozstrzygania sprawy administracyjnej organ wydający orzeczenie, także w swych motywach musi uwzględniać obowiązujący porządek prawny. Swoboda uznania organu administracji jest – przynajmniej na gruncie K.p.a. – ograniczona tym, że organ stosujący prawo jest zobowiązany mieć na względzie w toku postępowania "interes społeczny i słuszny interes obywateli", o których mowa w art. 7 K.p.a. (por. Janusz Borkowski w: Barbara Adamiak Janusz Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", 11. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2011 r., strony 396-397). Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia również organu od obowiązku przeprowadzenia postępowania w prawidłowy sposób. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 K.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § 1 i w art. 80 K.p.a. obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wydanie decyzji musi być zatem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych. Wybór treści rozstrzygnięcia przez organ nie może być bowiem dowolny, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, publ. CBOiS).

Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem i zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w kontekście mających zastosowanie w danej sprawie przepisów. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wystąpienie tego rodzaju naruszeń może mieć miejsce w sytuacji pozostawienia poza rozważaniami organu argumentów podnoszonych przez stronę, pominięcia istotnego dla rozstrzygnięcia materiału dowodowego, czy też dokonania przez organ oceny tego materiału wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Do umorzenia należności składkowych w świetle art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. może dojść na skutek pozytywnego rozpatrzenia wniosku rolnika, jeżeli organ rentowy biorąc pod uwagę "stan finansów ubezpieczenia", uzna, że przemawia za tym "ważny interes" rozumiany m.in. jako wykazanie przez zobowiązanego, iż w związku z brakiem majątku lub sytuacją rodzinną nie jest on w stanie opłacać należności składkowych. Innymi słowy organ przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie umorzenia winien wyważyć rozstrzygnięcie pomiędzy ważnym interesem zobowiązanego oraz stanem finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego. Zauważyć należy, że pojęcie "ważnego interesu" ma charakter niedookreślony, co oznacza, że organ ma obowiązek każdorazowo, indywidualnie wyjaśniać jego treść w zależności od okoliczności występujących w danej sprawie. Obowiązkiem organu jest zatem wyjaśnienie i ustalenie w okolicznościach konkretnej sprawy, co należy rozumieć przez ważny interes strony i czy zaszedł on w sprawie.

Kwestią pierwszorzędną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy występuje ww. przesłanka umorzenia, tj. ważny interes zainteresowanego. Wniosek o umorzenie zaległości składkowych Skarżący uzasadnił trudną sytuacją materialną i zdrowotną.

Jak wyżej wskazano, sytuacja materialna rolnika i wynikająca z niej niemożność opłacania składek może uzasadniać istnienie przesłanki ważnego interesu zainteresowanego. W związku z tym obowiązkiem organu, wynikającym z art. 77 § 1 K.p.a,. było wyjaśnienie sytuacji materialnej i życiowej Skarżącego, ustalenie osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, dochodów, wydatków koniecznych dla utrzymania jego oraz jego rodziny, stanu zdrowia, uzyskiwania dochodów z dodatkowych źródeł, składników jego majątku, a także skutków, jakie dla jednostki może spowodować konieczność natychmiastowej zapłaty zaległości objętej wnioskiem o umorzenie.

W ocenie Sądu, Prezes KRUS przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, wyczerpująco przedstawiając stan faktyczny sprawy i prawidłowo dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Na tej podstawie wnikliwie i rzetelnie dokonał analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego. Organ ustalił bowiem, że skarżący zamieszkuje sam w ½ domu wolnostojącym, który jest w złym stanie mieszkalnym, posiada gospodarstwo rolne, w którego skład wchodzą budynki gospodarcze, przeznaczone do rozbiórki ze względu na stan techniczny, stwierdził brak maszyn i urządzeń rolniczych (protokoły z wizytacji w gospodarstwie Wnioskodawcy w aktach sprawy). Organ uwzględnił także okoliczność korzystania przez Skarżącego z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w postaci różnych zasiłków. Ustalił także dochody Skarżącego z renty rolnej, obciążonej w całości egzekucją należności składkowych. Organ wskazał, że dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego, [...] ha fizycznego, wynosić winien w 2013 r. (według danych GUS) kwotę [...] zł. Wskazano także na okoliczność wydzierżawienia od stycznia 2015 r. gospodarstwa rolnego. W toku postępowania organ ustalił również, że Strona nie pobierała dopłat unijnych z tytułu prowadzenia działalności rolniczej.

Rozpoznając wniosek organ wziął także pod uwagę stan zdrowia Strony i przedłożone w tym zakresie dokumenty, opisane w zaskarżonej decyzji. Organ nie kwestionował podnoszonych okoliczności dotyczących złej sytuacji finansowej i zdrowotnej, stwierdził jednak, że nie stanowią one wystarczającej przesłanki do umorzenia należności.

Organ przeanalizował historię zadłużenia Wnioskodawcy i stwierdził, że przez wieloletnie niewywiązywanie się z obowiązku obligatoryjnego opłacania składek strona doprowadziła do powstania przedmiotowego zadłużenia. Słusznie zauważył, co znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, że Strona była regularnie informowana o narastającym zadłużeniu, jak również o możliwościach regulowania zadłużenia w formie układu ratalnego bądź odroczenia płatności. Podniósł także, że Terenowa Placówka KRUS w G. przychylała się do próśb Wnioskodawcy o ulgi w spłacie należności i umorzyła odsetki w 1999 r. w kwocie [...] zł, zaś w 2014 r. zawarła układ ratalny ze Zobowiązanym (obejmujący kwotę [...] zł zadłużenia), który od stycznia 2015 r. nie jest realizowany. Organ wskazał także na istotną w niniejszej sprawie okoliczność, a mianowicie na zabezpieczenie hipoteczne ustanowione na nieruchomości (KW nr [...]), stanowiącej własność Zobowiązanego, tytułem zaległych, nieopłaconych składek (hipoteka przymusowa). Zwrócono także uwagę na wstrzymanie egzekucji z renty rolnej od dnia 1 stycznia 2015 r.

Powyższe oznacza, że organ rentowy uwzględniał złożoną sytuację Strony, umożliwiał Zobowiązanemu zmniejszenie zadłużenia i poprawę jego sytuacji materialnej. Część z przyznanych Stronie ulg nie została jednak wykorzystana z przyczyn leżących po stronie Wnioskodawcy.

Kluczową jednak okolicznością, mającą wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia była okoliczność, że Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznego, co stanowi [...] ha przeliczeniowego, z którego ma możliwość uzyskiwania regularnego dochodu (choć być może niskiego z uwagi na stan gospodarstwa), a także okoliczność posiadania stałego dochodu z przysługującej Skarżącemu renty rolnej, nie zaś kwestia, że zaległości w składkach powstały z winy Zobowiązanego. Niemniej jednak Sąd zgodził się ze stanowiskiem Prezesa KRUS wyrażonym w sprawie, że nie można za uprawniony uznać wniosek strony, która przez okres wieloletni lekceważyła ustawowy obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników w sytuacji gdy stan zdrowia i sytuacja majątkowa były dobre, a obecnie domaga się ich umorzenia, czego koszty musiałoby ponieść całe społeczeństwo.

Wskazując w tym miejscu na majątek Skarżącego zauważyć należało, że organ rozpoznając wniosek Strony trafnie rozważył także przesłankę określoną w art. 41a ust. 2 u.u.s.r., zgodnie z którą umorzenie może nastąpić w przypadku całkowitej nieściągalności zadłużenia, która zachodzi m.in. wówczas, gdy dłużnik nie posiada źródeł dochodu i majątku, z którego można efektywnie dochodzić należności. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika, nie stanowiło to o rozszerzeniu przesłanek umorzenia, określonych w art. 41a ust. 1 u.u.s.r. Zgodzić zatem należało się z Prezesem KRUS, że ustanowiona na gospodarstwie hipoteka i wartość gospodarstwa, świadczą o niespełnieniu przesłanki całkowitej nieściągalności. W konsekwencji ustanowienia - na wniosek Skarbu Państwa - Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego reprezentowanego przez Prezesa KRUS z dnia 31.12.2012 r. - zabezpieczenia hipotecznego na poczet zaległych należności z tytułu składek wraz odsetkami za zwłokę nie ulegną przedawnieniu, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogłyby być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Trudno zatem, przyjąć na obecnym etapie sprawy, że postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku Skarżącego będzie nieskuteczne.

Dodatkowo należało nadmienić, że okoliczność ustanowienia hipoteki nie pozbawia Skarżącego uzyskiwania z przedmiotowej nieruchomości dochodów czy płodów rolnych, stanowi jedynie zabezpieczenie wierzyciela do zaspokojenia jego roszczeń z tytułu zaległych nieopłaconych składek. W żaden sposób nie koliduje z prowadzeniem działalności rolniczej czy też możliwością uzyskiwania innych dochodów z nieruchomości, np. w postaci jej dzierżawy, co też ma miejsce od stycznia 2015 r. Skarżący, mógł zatem podjąć inicjatywę wykorzystania posiadanych gruntów rolnych i gospodarstwa rolnego w odpowiedni sposób, który zabezpieczy wszystkie jego potrzeby jak i obowiązki wobec organów Państwa. Niewykorzystywanie posiadanego majątku w sytuacji, gdy obiektywnie jest to możliwe, należy ocenić jako pozbawianie się środków koniecznych do zaspokajania swoich potrzeb. Posiadanie majątku nieruchomego wiąże się bowiem zawsze z potencjalną możliwością uzyskiwania z tego tytułu dochodów lub pożytków.

Ponadto, jak słusznie zauważył organ, umorzenie składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe rolników stanowi pomoc de minimis. Pomoc taka ma bowiem charakter selektywny i może być przyznawana podmiotom, które znajdują się w przejściowo trudnej sytuacji i istnieje pozytywna prognoza co do dalszych wyników beneficjenta. Trudna sytuacja, w przypadku Skarżącego, zdaniem Sądu, nie miała charakteru przejściowego, na co wskazuje okres objęty wnioskiem o umorzenie, stąd nie kwalifikowała się do skorzystania z tej formy pomocy. Niemniej jednak, z uwagi na to, że organ nie stwierdził przesłanek do umorzenia należności na podstawie art. 41a ust. 2 u.u.s.r., tj. z powodu niespełnienia przesłanki całkowitej nieściągalności, powyższą argumentację należało uznać za uzupełniającą.

W ocenie Sądu, prawidłowa była ocena organu, że Wnioskodawca nie przedstawił również żadnych nieprzewidzialnych, nadzwyczajnych i niezależnych od niego zdarzeń losowych, które spowodowały lub utrudniałyby spłatę należności.

Sąd zauważył także, że podstawowe potrzeby Skarżącego zaspokajane są z publicznych środków w formie pomocy z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, która stanowi główne źródło utrzymania Strony oraz z renty rolnej. Okoliczność powyższa nie skutkuje jednak automatycznie ze strony organu obowiązkiem umorzenia przedmiotowych odsetek. Sąd, podobnie jak organ, nie kwestionuje, że Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, że ma problemy zdrowotne oraz, że przy obecnych dochodach nie jest w stanie rzeczywiście w całości spłacić zadłużenia wobec KRUS. Jednakże, mimo wystąpienia tych okoliczności, odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi o umorzenie odsetek nie świadczy o wadliwości zaskarżonej decyzji. Skarżący ma możliwość bowiem wystąpić do organu również o rozłożenie należności odsetkowej na raty. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że organ rentowy, jak w przypadku wcześniejszego układu ratalnego co do zaległości w kwocie [...] zł zawartego w dniu 17.04.2014 r., w świetle dochodów i wydatków Skarżącego, ustali raty w odpowiedniej wysokości realnej do regulowania przez Skarżącego. Jednocześnie Sąd zauważa, że jeżeli w stosunku do przedstawionego stanu faktycznego zajdą zmiany, to nie ma przeszkód by Wnioskodawca ponownie wystąpił z wnioskiem o umorzenie odsetek.

Sumując, Sąd stwierdził, że Prezes KRUS przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, w szczególności art. 7 i 77 § 1 K.p.a., tj. dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zebrany w sprawie i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy. Tak dokonane ustalenia doprowadziły Prezesa KRUS do wniosku, że brak jest podstawy do umorzenia zadłużenia z tytułu odsetek od nieopłaconych należności składkowych. Zauważyć przy tym należało, że wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 K.p.a.

Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie stwierdził także, że powołane zarzuty naruszenia prawa materialnego przez ich błędną wykładnię były niezasadne. Prezes KRUS zarówno w decyzji z dnia 20 stycznia 2015 r. jak i w decyzji z dnia 23 marca 2015 r. dokonał prawidłowej interpretacji zarówno art. 41a ust. 1 jak i art. 41a ust. 2 u.u.s.r. jak i prawidłowego rozważenia określonych w nich przesłanek umorzenia, jednakże działając w ramach dopuszczalnego uznania administracyjnego nie znalazł szczególnie uzasadnionych przyczyn przemawiających za wnioskowanym umorzeniem odsetek. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wyżej wskazanego stanowiska organu. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, została należycie uzasadniona, bez pominięcia któregokolwiek elementu mającego znaczenie dla ostatecznego załatwienia sprawy. W decyzji organ ujął wyczerpująco wszystkie znane mu i istotne okoliczności dotyczące sytuacji życiowej, materialnej i zdrowotnej skarżącego, które powinny być brane pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o umorzenie należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Końcowo, należało jeszcze raz wyraźnie podkreślić, że spełnienie ustawowych warunków umorzenia składek (odsetek) daje jedynie możliwość umorzenia tych należności, nie nakłada jednak na organ rentowy obowiązku w tym zakresie. Ta instytucja jest bowiem zastrzeżona dla sytuacji o charakterze wyjątkowym, gdy z uwagi np. na wiek, stan zdrowia, sytuację rodzinną, inne względy społeczne oraz znikome źródło przychodów nie jest realnie możliwe wywiązanie z ciążącego na zobowiązanym obowiązku również w dłuższej perspektywie czasowej.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.