Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 294/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 października 2020 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...]. ABL, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania D. R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...] WINB") z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], odmawiającej zmiany własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję [...] WINB z dnia [...] września 2019 r.

Do wydania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także "GINB") z [...] listopada 2019 r. doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

[...] WINB decyzją z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] po rozpoznaniu wniosku D. R. z [...] lipca 2018 r., odmówił zmiany własnej ostatecznej decyzji z [...] listopada 2015 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej "PINB dla m. [...]") z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] nakazującą – współwłaścicielom działki nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] – wykonanie w budynku mieszkalnym na działce [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] następujących czynności w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości:

w terminie do 31 grudnia 2015 r.:

a) wymienić na nowe zniszczone (objęte korozją biologiczną, przegnite, zmurszałe) elementy konstrukcji więźby dachowej (murłaty, krokwie, płatwie, łaty),

b) uzupełnić pokrycie dachu w miejscach nieszczelności,

c) wymienić na nowe zniszczone (skorodowane) rynny i rury spustowe,

d) uzupełnić ubytki cegieł z komina usytuowanego od strony płn.- zach. budynku (przy granicy z działką sąsiednią nr [...]), wystającego ponad połać dachu,

w terminie do [...] grudnia 2016 r.:

a) usunąć zniszczone fragmenty płyty spocznika schodów wejściowych

(ze skorodowanym przerwanym zbrojeniem, skorodowanymi belkami stalowymi i ubytkami betonu) i uzupełnić powstałe ubytki,

b) zbić tynki na elewacjach w miejscach gdzie utraciły one przyczepność

do ścian,

w terminie do 30 czerwca 2017 r. odtworzyć tynki na elewacjach budynku w miejscach ubytków.

W ww. decyzji PINB dla m. [...] zakazano również użytkowania poddasza budynku mieszkalnego, na działce nr [...]z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], do czasu wymiany na nowe zniszczonych elementów konstrukcji więźby dachowej.

Od powyższej decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2019 r., w ustawowym terminie odwołanie złożyła D. R.. W jego uzasadnieniu podniosła, że w jej ocenie organ naruszył art. 154 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Uznała, że skoro zgodnie z jego brzmieniem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, to w przypadku wskazania terminów wykonania obowiązków trudno mówić o nabyciu przez stronę prawa. Powołała się na koncepcję, zgodnie z którą strona nie nabywa praw z decyzji ostatecznej, gdy decyzja ostateczna, wydana na żądanie strony, odmawia jej udzielenia uprawnienia albo gdy decyzja ta obciąża stronę wyłącznie obowiązkami, co następuje z reguły w tych sprawach administracyjnych, w których organowi administracyjnemu służy kompetencja do wszczęcia postępowania z urzędu. D.R. zarzuciła, że w niniejszej sprawie strony zostały obciążone obowiązkami w wyniku postępowania wszczętego z urzędu przez organ nadzoru budowlanego, natomiast organ przyjmuje odmienne stanowisko.

Odwołująca nie zgodziła się ponadto ze stanowiskiem organu, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w zakresie wyznaczenia terminów wykonania określonych obowiązków ma charakter związany. Według niej, o ile decyzja taka w zakresie nałożenia obowiązków jest decyzją związaną, to nie można mówić o takim charakterze decyzji w części określającej terminy wykonania obowiązków. W tym zakresie organ działa w ramach uznania administracyjnego. W jej ocenie nie ma bowiem żadnych norm, które precyzowałyby zasady wyznaczania takich terminów. Rozstrzygnięcie podjęte w części orzeczenia w ramach uznania administracyjnego może być przez organ zmienione. Zaznaczyła, że nie zwracała się o zmianę decyzji w zakresie nałożonych obowiązków. Nie żądała ich uchylenia, ani zmiany zakresu obowiązków. Żądanie ograniczało się jedynie do zmiany terminów wykonania nałożonych już obowiązków. Wywiodła, że z treści uzasadnienia decyzji wynika, iż organ który nałożył określone obowiązki nigdy nie może zmienić decyzji w zakresie terminów ich wykonania, gdyż jest nią związany i jednocześnie stwierdza, że nie przemawia za tym interes społeczny. Takie rozumowanie, w ocenie D.R., oznacza, że terminy wykonania obowiązków w ogóle nie mogą być zmieniane.

Po rozpatrzeniu odwołania oraz po przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy GINB stwierdził, że decyzja [...] WINB z [...] września 2019 r., znak: [...], jest prawidłowa i nie ma podstaw do jej uchylenia.

Organ wyższej instancji przypomniał, że przepis art. 154 § 1 k.p.a. (będący podstawą zaskarżonej decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2019 r.) stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Natomiast zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, przez "nabycie prawa" należy rozumieć każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony. W tym sensie "nabycie prawa" może nastąpić również w decyzji nakładającej na stronę obowiązek prawny. Na podstawie decyzji, która nakłada na stronę obowiązek, strona nabywa prawo do tego, aby egzekwowano od niej wyłącznie obowiązek w ustalonym zakresie, a nie obowiązek dotkliwszy, tzn. w większym wymiarze bądź na mniej korzystnych warunkach, takich jak np. zmiana terminu wykonania obowiązku.

Organ odwoławczy wyjaśnił, powołując się przy tym na stanowisko sądów administracyjnych, że istotna jest przy tym dla zagadnienia nabycia praw relacja wzajemnych interesów stron, które mogą być zgodne, bądź też pozostawać względem siebie w opozycji. W sytuacji, gdy mamy do czynienia ze sprzecznością interesów, każda właściwie decyzja administracyjna, nawet odmowna, jest źródłem przysporzeń dla przynajmniej jednej z nich.

GINB zauważył, że przystępując do rozpatrzenia wniosku o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a., organ administracji musi przede wszystkim ustalić, czy decyzja, której wniosek dotyczy jest decyzją związaną, czy też nie. Jeśli wniosek dotyczy decyzji związanej, to jej zmiana w trybie art. 154 k.p.a. jest co do zasady niedopuszczalna. W ocenie GINB zbędne jest w takim przypadku dokonywanie przez organ administracji oceny, czy istnieją wskazane w tym przepisie przesłanki zmiany decyzji, to jest czy strona na podstawie tej decyzji nie nabyła prawa oraz, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. nie dotyczy tzw. decyzji związanych.

Według organu drugiej instancji, z decyzją związaną mamy do czynienia wówczas, gdy organ administracji ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie określonej treści, gdy spełnione zostaną wskazane w przepisie prawa przesłanki. O tym, czy dana decyzja jest tzw. decyzją związaną decyduje przepis prawa, na podstawie którego decyzja ta została wydana. Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. możliwa jest zmiana decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa.

Decyzja [...] WINB z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymująca decyzję PINB dla [...] z dnia [...] lipca 2015 r., została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, wobec czego organ stwierdził, że na podstawie decyzji o nałożeniu konkretnego obowiązku, strona postępowania nabywa określone prawo, które jest skonkretyzowane, co do treści i zakresu obowiązku. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie [...] WINB w ogóle nie mógł na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. uchylić lub zmienić decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., na podstawie której strona postępowania nabyła określone prawa.

Ponadto decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawiony, lecz bezwzględnie zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok NSA z dnia 26 września 2017 r. sygn. akt II OSK 124/16).

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się D. R. (zwana dalej także "skarżącą") oraz P. S., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarga P. S. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2020 r., z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Postanowienie to uprawomocniło się z dniem 2 czerwca 2020 r.

D. R. zarzuca natomiast decyzji GINB "naruszenie art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne jego zastosowanie przez przyjęcie, że decyzja nakładająca obowiązki na podstawie prawa budowlanego jest decyzją związaną w zakresie tej części decyzji, w której organ określa termin wykonania tych obowiązków i w konsekwencji nie jest możliwa zmiana tego terminu na wniosek strony".

W uzasadnieniu skargi powtórzona została także argumentacja zaprezentowana przez D R w odwołaniu od decyzji [...] WINB. Skarżąca kwestionuje ustalenia i wywody organu drugiej instancji podnosząc, że w jej ocenie, w przypadku decyzji ostatecznej wydanej w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w części określającej terminy wykonania nałożonych obowiązków, decyzja ta nie jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawa, a więc w tym zakresie ww. decyzja może być zmieniona w trybie art. 154 k.p.a.

Skarżąca uważa ponadto, że w rozpoznawanej sprawie za zmianą terminów określonych w decyzji nakazowej PINB dla m[...] z [...] lipca 2015 r., przemawia słuszny interes strony, albowiem planowane jest wyburzenie budynku, którego dotyczy ww. decyzja. W związku z tym niecelowe i nieracjonalne byłoby dokonywanie nakładów i realizowanie napraw ww. obiektu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i rozstrzygniecie [...] WINB, nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z żądaniem skarżącej, wynikającym z wniosku z dnia 4 lipca 2018 r., uzupełnionego pismem z [...] sierpnia 2018 r., którym organy były związane w przedmiotowej sprawie, podstawę prawną postępowania i decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją GINB z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...], stanowił art. 154 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Wskazać należy, że postepowanie o zmianę lub uchylenie decyzji, prowadzone na podstawie przepisu art. 154 k.p.a., jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania zwykłego i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, uregulowanej w art. 16 k.p.a. Celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 586/06), lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., tj. ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych w oparciu o przepis art. 154 k.p.a., nie może dotyczyć wszystkich decyzji. Po pierwsze, w tych trybach nie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje wadliwe, które powinny być zweryfikowane w drodze innych postępowań nadzwyczajnych np.: art. 145, 156 k.p.a., gdyż pomiędzy tymi postępowaniami nie ma konkurencyjności (zob. wyrok NSA z dnia 24 marca 1998 r., sygn. akt I SA 1087/97, Lex Nr 44535). Przepisu art. 154 k.p.a. nie można także stosować w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek do wydania takiej decyzji. Ta stanowcza regulacja prawna nie pozwala na jej korygowanie elementami natury słusznościowej, czy celowościowej, z powoływaniem się na interes społeczny lub uzasadniony interes strony. Inna wykładnia przepisu art. 154 k.p.a. prowadziłaby do wniosku, że organ w każdym przypadku, niezależnie od treści przepisów, zobowiązany byłby do uwzględniania wniosków stron o uchylenie lub zmianę decyzji, jeśli tylko uzasadniałby to słuszny interes strony.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2005 r. (sygn. akt OSK 1667/04, LEX nr 171686) stwierdzono, że postępowanie w trybie art. 154 może być wszczęte w stosunku do decyzji ostatecznych niedotkniętych wadami kwalifikowanymi, przy wydaniu których organ administracji miał pewne luzy decyzyjne, czyli są to decyzje uznaniowe, a nie tzw. decyzje związane, gdzie organ jest ściśle związany przepisami prawa, które jednoznacznie obligują go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy. Również w wyroku z 25 lutego 2011 r. (I OSK 607/10, LEX nr 784233), NSA wskazał, że tryby nadzwyczajne określone w art. 154 i 155 k.p.a. mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych na uznaniu administracyjnym. Ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne (zob. też: wyrok NSA z dnia 1 marca 1996 r., sygn. akt III SA 362/95, M. Podat. 1997/3/78; wyrok NSA z dnia 4 października 1999, sygn. akt IV SA 1434/97, Lex Nr 48678; wyrok NSA z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1792/04 niepublikowany).

Wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego bezwzględnie zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazowej, wobec czego uchylenie lub zmiana takiej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. stanowiłoby niedopuszczalne obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu, a tym samym istotne naruszenie zarówno art. 154 k.p.a., jak i podstawowej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela te poglądy orzecznictwa, które dość jednoznacznie wskazują, że w dyspozycji przepisów 66 ust. 1 Prawa budowlanego, ustawodawca nie pozostawił organowi ani luzu decyzyjnego, ani nie zezwolił na uznanie administracyjne. Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 ww. ustawy należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawiony, lecz bezwzględnie zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (zob. wyrok NSA z dnia 26 września 2017r. sygn. akt II OSK 124/16).

Zatem regulacja zawarta w art. 154 k.p.a. w zasadzie odnosi się do decyzji uznaniowych; niemniej w przypadku rozstrzygnięć, które w części mają charakter związany – ich uchylenie bądź zmiana na podstawie ww. przepisu będzie co do zasady możliwa, jeśli uchylenie lub zmiana nie odnosi się do "związanej" części weryfikowanego rozstrzygnięcia.

Jedynym elementem rozstrzygnięcia PINB dla m. [...] z [...] lipca 2015 r., utrzymanego w mocy ostateczną decyzją [...] WINB z [...] listopada 2015r., jaki mógłby co najwyżej być objęty zmianą i procedowany w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w k.p.a., jest wobec tego termin wykonania nałożonego obowiązku. W tych trybach nie można natomiast kwestionować lub dążyć do zmiany pozostałych elementów decyzji ostatecznej. W przypadku bowiem orzeczenia wydanego w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, organ w zasadzie tylko w tym zakresie dysponuje pewnym tzw. luzem decyzyjnym, gdyż zakres i bieg tego terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji.

Mając na uwadze powyższe, niewątpliwie rację ma skarżąca wskazując, że ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego może być zmieniona w tej części, w jakiej organ określił terminy wykonania nałożonych na nią obowiązków. Z treści wniosku skarżącej z dnia z dnia [...] lipca 2018 r., uzupełnionego pismem z [...] sierpnia 2018 r., wynika, że w takim też tylko zakresie skarżąca konsekwentnie domagała się zmiany przedmiotowej decyzji.

Jak już jednak wyjaśniono wcześniej, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych w oparciu o przepis art. 154 k.p.a., nie może dotyczyć wszystkich decyzji. Do decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 154 § 1, nie należą bowiem decyzje nakładające na stronę obowiązek, gdyż nawet te decyzje "są decyzjami, na mocy których pewne osoby nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych" (E. Iserzon [w:] Komentarz, 1970, s. 260), a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo (art. 155) (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VIII, WKP 2020). "Nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. "Nabycie praw" użyte w art. 154 i 155 k.p.a. rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa" (tak NSA w wyroku z dnia 27 maja 2003r., sygn. akt IV SA 3205/01, LEX nr 794688).

Zdaniem tutejszego Sądu, ta cześć rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego, w której PINB dla m. [...] określił terminy wykonania przez skarżącą nałożonych obowiązków, również stanowi o "nabyciu prawa" przez adresata tej decyzji. Z jednej strony kształtuje ona bowiem obowiązek strony, w kwestii daty realizacji nałożonych nakazów, z drugiej zaś przyznaje prawo ich realizacji w tak ustalonych ramach czasowych. Wskutek tego, w sferze materialnoprawnej po stronie zobowiązanego powstają określone korzyści, w postaci prolongaty terminu wykonania czynności uznanych przez organ za konieczne do realizacji.

Bez wątpienia, przedmiotowa decyzja ostateczna jest więc decyzją, na mocy której strona "nabyła prawo" i która to w zakresie terminu realizacji obowiązku może być co do zasady zmieniona, ale jedynie na podstawie art. 155 k.p.a. Wyłącznie ten przepis dopuszcza bowiem możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznych (za zgodą stron), na mocy których strony nabyły określone prawa. W żadnym zaś razie, zmiana ww. decyzji – nawet tylko we wskazanej części – nie może być procedowana w trybie art. 154 k.p.a.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że organy były zobligowane odmówić zmiany decyzji ostatecznej w oparciu o art. 154 k.p.a., w zakresie w jakim domagała się tego skarżąca.

Poza tym, abstrahując od przedstawionej argumentacji wypada stwierdzić, że stanowisko organów jest zdaniem tutejszego Sądu zasadne także z innego powodu. Należy zgodzić się z oceną wyrażoną w uzasadnieniu decyzji [...] WINB, że za ewentualną zmianą ww. decyzji ostatecznej w części dotyczącej terminów wykonania nałożonych obowiązków, nie przemawia ani interes społeczny, ani słuszny interes strony.

Podstawę orzeczenia PINB dla m. [...] z [...] lipca 2015 r., utrzymanego w mocy decyzją [...] WINB z [...] listopada 2015 r., stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Decyzje administracyjne wydawane w oparciu o przywołaną normą prawną mają zatem na celu przywrócenie porządku prawnego, a więc wymuszenia stanu zgodnego z prawem, którego naruszenie może zagrozić istotnym dobrom chronionym.

Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie w zasadzie jedynym argumentem podnoszonym przez skarżącą, a mającym w jej przekonaniu przemawiać za istnieniem jej interesu w zmianie terminu wykonania orzeczonych nakazów i zakazów, jest planowana w przyszłości rozbiórka budynku i wzniesienie w jego miejscu nowego obiektu. Dlatego skarżąca domagała się przedłużenia terminów określonych w decyzji organu nadzoru budowlanego odpowiednio: z [...] grudnia 2015r. do [...] grudnia 2019 r. (w zakresie obowiązków wynikających z pkt 1 decyzji); z [...] grudnia 2016 r. do [...] czerwca 2020 r. (pkt 2 decyzji); z [...] grudnia 2017 r. do [...] czerwca 2020 r. (pkt 3 decyzji).

Przypomnieć trzeba, że "słuszny interes" to taki, który nie narusza prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem). W przeciwnym wypadku doszłoby do podważenia zasady praworządności rozumianej, jako postępowanie zgodne z obowiązującymi przepisami, gdyż ewentualna zmiana decyzji wydanej w oparciu o przepisy ustawy - Prawo budowlane, w istocie prowadziłaby do niczym nieuzasadnionej prolongaty stanu niezgodnego z prawem. Poza tym "słuszny interes strony" nie jest pojęciem tożsamym ze słusznym interesem obywateli, o którym mowa w art. 7 k.p.a. Interes indywidualny strony z reguły nie pokrywa się z interesem społecznym i interesami innych stron postępowania, a w szczególności ma to miejsce w sprawach z zakresu Prawa budowlanego. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, strona będąca adresatem decyzji nakładającej na nią obowiązek, zmierzający do przywrócenia stanu zgodnego z prawem z racji tej, że przez wiele lat uchyla się od wykonania tego obowiązku, nie może przez zastosowanie jednego z trybów nadzwyczajnych k.p.a. znaleźć się w lepszej, uprzywilejowanej sytuacji, niż inne podmioty, na które nałożono podobne obowiązki i wykonały je dobrowolnie bądź w drodze egzekucji. Takie stosowanie przepisów prawa prowadziłoby do nierównego traktowania innych podmiotów wobec prawa, co w konsekwencji naruszałoby art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyroki NSA z dnia 23 października 2015 r., II OSK 1477/14; z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1712/14; z dnia 23 października 2015r., sygn. akt II OSK 2911/14).

W okolicznościach kontrolowanej sprawy, mając na uwadze treść wniosku i argumentację skarżącej w zakresie tak dalekiego czasowo odroczenia terminu wykonania nałożonych obowiązków, uzasadnione wydaje się stwierdzenie, że za zmianą przedmiotowej decyzji nie przemawia zarówno słuszny interes strony, jak też interes społeczny, który w tym przypadku powinien być przecież rozumiany jako dążenie do możliwie najszybszego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Tym samym, ani w interesie społecznym, ani także w słusznym interesie strony nie leży prolongata terminów wykonania nałożonych obowiązku, o którą wnosiła skarżąca. Zmiana wskazanych terminów poprzez tak znaczne ich wydłużenie oznaczałaby bowiem jednocześnie zgodę na niczym nieuzasadnione przedłużenie poważnego stanu niepewności, co do kondycji technicznej obiektu.

Z przedstawionych względów, Sąd nie uznał argumentów skarżącej o naruszeniu art. 154 k.p.a. oraz przepisów art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego za zasadne.

Nieuprawniony okazał się przy tym zarzut nieustalenia przez organy stron postępowania. W niniejszej sprawie postępowanie toczyłoby się bowiem z wniosku skarżącej. Natomiast jak słusznie wyjaśnił GINB, krąg stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną, której zmiany domagała się skarżąca, był już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, która zakończyła się prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2018 r. (sygn. akt II SA/Rz 1396/17).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji nie dostrzegł ponadto żadnych wadliwości skutkujących koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W szczególności organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami dowodowymi określonymi w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., a uzasadnienie decyzji GINB – choć jak wyżej wykazano – w części okazało się błędne, to jednak odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.