Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2301/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Komornicy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Mirosław Trzecki Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2523/13 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz K. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2523/13 oddalił skargę K. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

K. K., po obwieszczeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 lutego 2013r. o wolnym stanowisku komornika sądowego, złożył w terminie wniosek o powołanie na wolne stanowisko komornika sądowego w rewirze przy Sądzie Rejonowym w S.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Minister Sprawiedliwości odmówił powołania K. K. na wskazane stanowisko komornika sądowego. Stwierdził, że wnioskodawca w 1989 r. uzyskał wykształcenie średnie i tytuł technika budowlanego, a następnie w 2010 r. ukończył w Akademii Polonijnej w Częstochowie studia wyższe administracyjne w formie niestacjonarnej z wynikiem dobrym, uzyskując tytuł licencjata. W latach 1993 - 1995 odbył praktykę komorniczą, zakończoną egzaminem złożonym w dniu 16 lutego 1995 r. na ocenę dostateczną plus. Od 1 maja 1998 r. do 13 sierpnia 2007 r. był zatrudniony w kancelarii komornika sądowego w C., początkowo jako pracownik umysłowy, a następnie od 1 stycznia 1999 r. jako asesor komorniczy, na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 1998 r.

Organ wskazał na treść art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376; powoływanej dalej jako: u.k.s.e.), zgodnie z którym jednym z wymogów formalnych, jakie musi spełniać kandydat na komornika sądowego, jest wymóg ukończenia wyższych studiów prawniczych w RP i uzyskania tytułu magistra prawa lub zagranicznych studiów prawniczych uznawanych w RP. Stosownie zaś do treści art. 12 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769; powoływanej dalej jako: ustawa zmieniająca), do osób, które w dniu wejścia w życie, tj. w dniu 28 grudnia 2007 r., były asesorami komorniczymi stosuje się przepis art. 10 ust. 3 u.k.s.e., dotyczący ukończenia wyższych studiów prawniczych i administracyjnych, w brzmieniu dotychczasowym. Organ zauważył, że skarżący w dniu 28 grudnia 2007 r. nie był zatrudniony na stanowisku asesora komorniczego, a ponadto nie legitymował się wówczas dyplomem ukończenia wyższych studiów administracyjnych, ponieważ tytuł licencjata uzyskał dopiero w dniu 23 kwietnia 2010 r. W konsekwencji organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 12 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył K. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i powołania na stanowisko komornika sądowego. Powyższej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 u.k.s.e. w zw. z art. 12 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej oraz art. 100 u.k.s.e.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy swoją pierwszą decyzję. Organ stwierdził, że warunkiem powołania na stanowisko komornika jest spełnienie przez kandydata przesłanek określonych w art. 10 ust. 1 u.k.s.e. Wyjaśnił, że do 28 grudnia 2007 r. komornikiem mogła zostać osoba legitymująca się wyższym wykształceniem prawniczym lub administracyjnym, zgodnie z regulacją zawartą w art. 12 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej. Zdaniem organu, powyższy przepis gwarantował prawa nabyte asesorów komorniczych zatrudnionych na tym stanowisku w dniu wejścia w życie ustawy. Podtrzymując argumentację zawartą w decyzji I instancji organ stwierdził, że we wskazanym dniu wnioskodawca nie był zatrudniony na stanowisku asesora komorniczego oraz nie legitymował się dyplomem ukończenia studiów wyższych administracyjnych. Organ podkreślił, że status asesora komorniczego nie jest związany jedynie z decyzją administracyjną o powołaniu na to stanowisko, ale również z faktyczną praktyką na tym stanowisku w kancelarii komorniczej, wobec czego w sprawie nie mógł być zastosowany art. 12 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej. W odniesieniu zaś do naruszenia art. 10 u.k.s.e. podniósł, że przepis ten ma charakter przejściowy i wprowadzonej nim możliwości nie można wykorzystywać w nieskończoność. Organ dodał również, że ustawa zmieniająca zaostrzyła wymogi dotyczące wykształcenia komornika poprzez wprowadzenie wymogu ukończenia przez kandydata studiów wyższych prawniczych (i uzyskanie tytułu magistra) lub zagranicznych studiów uznanych w Polsce. Ewentualne powołanie na stanowisko komornika wymaga zatem uzupełnienia wykształcenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. K. wniósł o uchylenie decyzji administracyjnych obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podtrzymał zarzuty sformułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz stwierdził, że organy obu instancji pominęły fakt, iż w dniu złożenia wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego pozostawał on asesorem komorniczym i art. 12 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej miał zastosowanie w jego przypadku. Zdaniem skarżącego, skoro został powołany decyzją Ministra Sprawiedliwości na stanowisko asesora komorniczego i nie został z tego stanowiska odwołany, to w chwili składania wniosku o powołanie na komornika sądowego, był asesorem komorniczym i spełniał wymogi formalne przewidziane w art. 10 u.k.s.e. w zw. z art. 12 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej.

Odnośnie braku wykształcenia w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej skarżący stwierdził, że użyty w art. 12 ust. 3 tej ustawy zwrot "stosuje się" nie jest równoznaczny z obowiązkiem spełnienia wymogów w zakresie wykształcenia. Zdaniem skarżącego, pojęcia "stosuje się" nie można utożsamiać z pojęciem "spełnienia wymagań". Podniósł, że wykształcenie administracyjne uzyskał w 2010 r., wobec czego spełnia wymagania z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.k.s.e. w dotychczasowym brzmieniu. Wymaganie wykształcenia przewidzianego w znowelizowanej ustawie, tj. wykształcenia prawniczego, stanowi, zdaniem strony, naruszenie art. 2 Konstytucji, czyli zasady zaufania do państwa, zasady przyzwoitej legislacji.

Skarżący podniósł, iż ustawodawca nie nałożył na asesorów powołanych na podstawie art. 100 u.k.s.e. żadnego obowiązku uzupełnienia wykształcenia w określonym czasie, tak jak to uczynił w stosunku do komorników (art. 102 u.k.s.e.). Asesorzy nieposiadający wymaganego wykształcenia, a mający zamiar ubiegać się o powołanie na stanowisko komornika, mogą zatem w jego ocenie, uzupełnić brakujące wykształcenie w dowolnym czasie. Intencją ustawodawcy nie było zatem naruszanie praw nabytych, czy też uniemożliwienie wykonywania obowiązków osobom z wieloletnim stażem pracy oraz doświadczeniem zawodowym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdził, że ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów został znowelizowany m. in. art. 32 pkt. 1 u.k.s.e. poprzez wyraźne wskazanie, że ustanie zatrudnienia asesora komorniczego powoduje obowiązek odwołania go ze stanowiska przez właściwego Prezesa Sądu Apelacyjnego. Organ zauważył, że w obecnym stanie prawnym skarżący nie mógłby zostać powołany nawet na stanowisko asesora komorniczego, więc tym bardziej nie może zostać powołany na komornika sądowego. Nie podzielił również stanowiska skarżącego, iż jest on nadal asesorem komorniczym, pomimo faktycznego niewykonywania czynności asesora od 13 sierpnia 2007 r., tj. od 6 lat.

W piśmie procesowym z lutego 2014 r. skarżący stwierdził, że organ nie wypowiedział się odnośnie ważności decyzji Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko asesora komorniczego, która nadal obowiązuje w obrocie prawnym. Za nieuzasadnione uznał powoływanie się na regulacje zawarte w ustawie z 13 czerwca 2013 r. ze względu na fakt, iż zaskarżona decyzja została wydana 3 czerwca 2013 r., czyli przed jej wejściem w życie. Wskazał ponadto, że dotyczy ona asesorów powołanych przez Prezesa Sądu Apelacyjnego, a nie asesorów powołanych przez Ministra Sprawiedliwości.

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał na treść art. 10 ust. 1 u.k.s.e. w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o powołanie, który to przepis określa przesłanki warunkujące powołanie na stanowisko komornika. Sąd stwierdził, że podstawą odmowy powołania skarżącego na stanowisko komornika było stwierdzone przez Ministra Sprawiedliwości niespełnienie przez niego wymogu wyższego wykształcenia prawniczego oraz brak wymaganego dwuletniego stażu pracy na stanowisku asesora komorniczego. Skarżący, nie podważając ustaleń co do wskazanych braków zarzucił organowi nieuwzględnienie przepisów art. 101 ust. 1 i ust. 2 u.k.s.e. oraz art. 12 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej, które jego zdaniem umożliwiały powołanie go na wnioskowane stanowisko.

Sąd I instancji podniósł, że ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, która weszła w życie dnia 29 listopada 1997 r. odmiennie niż dotychczas ukształtowała warunki ubiegania się o powołanie na stanowisko komornika. W rozdziale 13 u.k.s.e. uregulowano sytuację osób, które w dacie wejścia w życie ustawy zatrudnione już były na stanowisku komornika oraz osób, które rozpoczęły praktykę komorniczą. Zgodnie z art. 99 ust. 1 u.k.s.e., zatrudnieni dotychczas komornicy stali się komornikami w rozumieniu nowej ustawy i tym osobom Minister Sprawiedliwości, stosownie do ust. 3 tego artykułu, zobowiązany był doręczyć w ciągu trzech miesięcy nowe akty powołania. Inaczej została uregulowana pozycja praktykantów komorniczych. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy osoby, które rozpoczęły praktykę komorniczą przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed dniem 29 listopada 1997 r., a które nie spełniają wymagań określonych w art. 10 ust. 1 pkt 3 mogą kontynuować szkolenie, a po jego ukończeniu przystąpić do egzaminu komorniczego. Osoby te mogą być zatrudnione na stanowisku komornika po uzupełnieniu kwalifikacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przepis art. 101 ust. 1 i 2 u.k.s.e. odnosił się do art. 10 ust. 1 pkt 3 w jego brzmieniu pierwotnym, a więc wskazującym na wymóg ukończenia wyższych studiów prawniczych lub administracyjnych jako warunku powołania na stanowisko komornika. W dacie złożenia przez skarżącego wniosku o powołanie na stanowisko komornika treść art. 101 ust. 1 i 2 u.k.s.e. pozostała niezmieniona, mimo dokonanej ustawą z 24 maja 2007 r. zmiany m.in. przepisu art. 10 ust. 1 pkt 3 u.k.s.e. W ocenie Sądu, wskazywany w art. 101 ust. 1 i 2 przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 odnosić należy do jego pierwotnej treści, tj. do wymogu wyższych studiów prawniczych lub administracyjnych. Regulacja ta utrzymała się do dnia 28 grudnia 2007 r. czyli do wejścia w życie ustawy zmieniającej, ustanawiającej obowiązek ukończenia wyższych studiów prawniczych i uzyskania tytułu magistra prawa (art. 10 ust. 1 pkt 6 u.k.s.e.).

Sąd podkreślił, że w dacie wejścia w życie ustawy z 1997 r. skarżący nie posiadał wymaganego wykształcenia, legitymował się jedynie praktyką komorniczą wykonywaną w okresie od 2 listopada 1978 r. do 31 grudnia 1982 r. w Urzędzie Miejskim w Starachowicach w Biurze Komorniczym, zaś w okresie od 1 stycznia 1983 r. do 24 września 2001 r. pracował w Urzędzie Skarbowym na stanowisku starszego poborcy podatkowego. Wymagane pierwotnie wykształcenie wyższe prawnicze lub administracyjne skarżący uzupełnił 17 marca 2005 r. uzyskując tytuł zawodowy licencjata administracji, jednak po tej dacie nie złożył egzaminu komorniczego. WSA stwierdził, że z art. 101 ust. 1 u.k.s.e. wynika, iż dla osób, które rozpoczęły przed dniem wejścia w życie nowej ustawy praktykę komorniczą, a nie spełniały wymogu niezbędnego wykształcenia, ustawodawca przewidział tryb jego uzupełnienia, a następnie po ukończeniu szkolenia (ukończeniu studiów wyższych prawniczych lub administracyjnych), prawo przystąpienia do egzaminu komorniczego. Możliwość zatrudnienia na stanowisku komornika, zgodnie z ust. 2 art. 101 u.k.s.e. dotyczyła zatem wyłącznie osób, które uzupełniły kwalifikacje i złożyły egzamin komorniczy. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie ubiegał się o powołanie na stanowisko komornika przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. przed dniem 28 grudnia 2007 r., która to ustawa zmieniła treść art. 10 u.k.s.e. i wprowadziła obowiązek legitymowania się wykształceniem wyższym prawniczym magisterskim. Reasumując WSA uznał, że art. 101 ust. 1 i 2 o charakterze przejściowym, regulując sytuację osób odbywających praktykę komorniczą zanim weszła w życie ustawa o komornikach sądowych i egzekucji z 1997 r., przewidział możliwość uzupełnienia wykształcenia do wymaganego nową ustawą i uzależnił zatrudnienie na stanowisku komornika od uzupełnienia kwalifikacji do poziomu wymaganego przez art. 10 ust. 1 pkt 3 w jego pierwotnym brzmieniu. W ocenie Sądu, możliwość, którą stworzył cytowany przepis nie może być wykorzystywana w nieskończoność, ponieważ przyjęta konstrukcja jest konsekwencją stanu przejściowego, czyli wprowadzenia nowej ustawy, a zatem musi się odnosić do stanu sprzed zmiany art. 10 ust. 1 u.k.s.e. Zmieniona treść art. 10 ust. 1 pkt 3 powoduje, iż skarżący w dacie złożenia przedmiotowego wniosku winien był wykazać się wykształceniem wyższym prawniczym z tytułem magistra, zaś z treści art. 101 ust. 1 nie wynika możliwość zwolnienia go z tego obowiązku.

W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie spełnił również niezależnego od wykształcenia warunku pracy w charakterze asesora komorniczego przez okres co najmniej dwóch lat (art. 10 ust. 1 pkt 10 u.k.s.e.). Wykonywanie pracy na tym stanowisku w Kancelarii Komornika przy Sądzie Rejonowym w S. Rewir I zostało bowiem udokumentowane jedynie w okresie od 1 września 2002 r. do 25 października 2003 r., a więc w okresie znacznie krótszym od wymaganego minimum. Faktu tego nie zmienia załączona do akt decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2002 r., która była niezbędna do zatrudnienia na stanowisku asesora komorniczego i służyła późniejszemu zatrudnieniu na tym stanowisku. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż warunek dwuletniej asesury nie ma do niego zastosowania z uwagi na przepis art. 12 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy zmieniającej, ponieważ przepis ten normuje wyłącznie sytuację osób, które w dacie wejścia w życie tej ustawy zajmowały stanowisko asesora komorniczego. Wynika to wprost z brzmienia tego przepisu, zgodnie z którym z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej dotychczasowi asesorzy komorniczy stają się asesorami w rozumieniu tej ustawy. WSA podkreślił, że poza sporem pozostaje, iż skarżący w dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej nie był asesorem, gdyż jego praca na tym stanowisku zakończyła się w październiku 2003 r. Zatem zastosowanie w stosunku do strony cytowanej normy byłoby nieuzasadnione i wadliwe.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył K. K.

Wyrok zaskarżył w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wyjście przez Sąd I instancji poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy;

2. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji oceny legalności innej sprawy, tak w znaczeniu podmiotowym jak i przedmiotowym, niż ta, w której wniesiono skargę;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak adekwatności treści uzasadniania zaskarżonego wyroku do rozpoznawanej sprawy, polegające na błędnym przedstawieniu przebiegu kariery zawodowej skarżącego, jak również na błędnym wskazaniu, iż podstawą odmowy powołania skarżącego na stanowisko komornika sądowego był brak dwuletniego stażu pracy na stanowisku asesora komorniczego, a co za tym idzie, iż skarżący nie posiadał dwuletniego stażu na stanowisku asesora komornika, podczas gdy skarżący wykonywał funkcję asesora komorniczego przez okres 9 lat;

4. art. 1 § 1 i 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: p.u.s.a) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a., polegające na oddaleniu zamiast na uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo iż decyzja została wydana bez rozważenia całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono charakteru prawnego i obowiązywania decyzji Ministra Sprawiedliwości, powołującej skarżącego w trybie art. 100 u.k.s.e. na stanowisko asesora komorniczego w związku z rozwiązaniem przez skarżącego stosunku pracy, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącemu w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw skarżącego do powołania na stanowisko komornika sądowego;

5. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a poprzez nienależyte wykonanie obowiązków kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego w skardze zarzutu, iż na chwilę złożenia wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego skarżący, mimo braku stosunku pracy, pozostawał asesorem komorniczym, bowiem nie został odwołany z pełnionej funkcji przez Ministra Sprawiedliwości w związku z rozwiązaniem stosunku pracy, a także nieustosunkowanie się do tego zarzutu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku;

II. prawa materialnego, tj.:

1. art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.), dalej jako: u.k.s.e. poprzez jego zastosowanie i art. 100 u.k.s.e. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że art. 101 ust. 1 i 2 u.k.s.e. ma zastosowanie do skarżącego, podczas gdy skarżący odbył praktykę i zdał egzamin komorniczy przed wejściem w życie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, a tym samym do skarżącego znajduje zastosowanie treść art. 100 ww. ustawy, a nie art. 101 u.k.s.e.;

2. art. 10 ust. 1 pkt 3 u.k.s.e. w brzmieniu pierwotnym - (obecnie art. 10 ust. 1 pkt 6 u.k.s.e.) w zw. z art. 12 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24.05.2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769, dalej jako: ustawa zmieniająca), poprzez błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie spełnia wymogów formalnych do powołania na stanowisko komornika sądowego.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, zatem wyrok Sądu I instancji podlega uchyleniu.

Zasadne są przede wszystkim zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego polegającego na dokonaniu oceny legalności innej sprawy niż ta, w której wniesiono skargę oraz wadliwego uzasadnienia wyroku polegającego na całkowitym braku rozpoznania i oceny prawnej zarzutu, iż na datę złożenia wniosku skarżący pozostawał nadal asesorem komorniczym wobec nieodwołania go z tego stanowiska przez Ministra Sprawiedliwości, a zatem stosuje się do niego wymagania, co do wykształcenia przewidziane w art.12 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej u.k.s.e.

Wskazać należy, że z tzw. części historycznej uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika stan, znajdujący potwierdzenie w aktach sprawy, że wnioskodawca w latach 1993-1995 pracował jako praktykant komorniczy, następnie w lutym 1995 r. zdał egzamin komorniczy i decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lipca 1998 r. wydaną na podstawie art. 100 u.k.s.e. (tj. mimo braku wykształcenia) został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Na stanowisku asesora komorniczego pracował w kancelarii komornika sądowego w C. od 1 stycznia 1999 r. do 13 sierpnia 2007 r., w której to dacie zaprzestał pracy w kancelarii komorniczej, nie został jednak odwołany ze stanowiska asesora komorniczego przez Ministra Sprawiedliwości. W 2005 r., pracując na stanowisku asesora komorniczego rozpoczął wyższe studia administracyjne. Studia te ukończył już po zaprzestaniu pracy na stanowisku asesora komorniczego uzyskując w 2010 r. tytuł licencjata. W 2013 r. powołując się na status asesora komorniczego oraz uzupełnione wykształcenie administracyjne wystąpił o powołanie na stanowisko komornika

W obu decyzjach odmawiających powołania na stanowisko komornika Minister Sprawiedliwości podkreśla, że od sierpnia 2007 r. skarżący nie jest asesorem komorniczym, gdyż nie pracował jako asesor komorniczy w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, wprowadzającej wymóg wyższego wykształcenia prawniczego dla komorników (dnia 28 grudnia 2007 r.), a zatem nie należał do grupy asesorów komorniczych, którym ustawa gwarantowała prawa nabyte.

Skarżący kwestionuje to stanowisko Ministra Sprawiedliwości i wywodzi, że skoro nie został odwołany ze stanowiska asesora komorniczego, to mimo zaprzestania pracy w kancelarii komorniczej w dniu 13 sierpnia 2007 r. w dacie złożenia wniosku w 2013 r. nadal był asesorem komorniczym i stosuje się do niego art. 12 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej u.k.s.e.

Osią sporu w sprawie jest więc, czy gwarancje zawarte w ustawie zmieniającej u.k.s.e. przewidziane dla asesorów komorniczych obejmują skarżącego, który przed jej wejściem w życie zaprzestał pracy w charakterze asesora komorniczego i od 6 lat nie pracuje jako asesor komorniczy, a w tym czasie ukończył studia administracyjne nie zaś prawnicze.

Tymczasem w części koncepcyjnej uzasadnienia wyroku sąd I instancji rozważał sytuację prawną osoby, która ma zbyt krótki staż na stanowisku asesora komorniczego (poniżej 2 lat) i która jeszcze nie złożyła egzaminu komorniczego.

W tym stanie rzeczy zachodzi całkowita rozbieżność między ustalonym stanem faktycznym sprawy, a rozważaniami merytorycznymi uzasadnienia wyroku, które odnoszą się do innej osoby i innej sytuacji prawnej. Z uwagi na powyższe, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zarówno naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na nieprawidłowości uzasadnienia wyroku, jak i zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. polegającego na wadliwej kontroli legalności skarżonych decyzji są w pełni uzasadnione, bowiem sprawy opisanej w części historycznej uzasadnienia wyroku Sąd w ogóle jeszcze nie rozpoznał i nie ustosunkował się do problemów prawnych w niej występujących. Spowodowało to konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, celem przeprowadzenia rzeczywistej kontroli zaskarżonych decyzji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd oceni sytuację prawną wnioskodawcy w świetle ustalonego stanu faktycznego, co do przebiegu jego kariery zawodowej i posiadanego wykształcenia, a także oceni, jaki wpływ na status asesora komorniczego miało zaprzestanie pracy na tym stanowisku w sierpniu 2007 r. w świetle przepisów ustawy zmieniającej u.k.s.e. i na tej podstawie oceni, czy w 2013 r. wnioskodawca był nadal asesorem komorniczym korzystającym z gwarancji zawartych w ustawie zmieniającej.

Na obecnym etapie postępowania rozważanie zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego jest przedwczesne, bowiem najpierw Sąd I instancji musi zająć stanowisko merytoryczne, co do sytuacji prawnej wnioskodawcy.

Mając na uwadze powyższe i działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.