Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 842/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 104 ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. ze skargi ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń z pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) w wyniku rozpoznania odwołania R. J. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w sprawie zwrotu nienależnie pobranych przez wyżej wymienioną świadczeń z pomocy społecznej tj. z tytułu pobieranego zasiłku okresowego, w łącznej kwocie 600 zł.

W podstawie prawnej organ powołał art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267- zwana dalej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 98 w zw. z art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 38 ust. 1 pkt 2 i art. 104 ust. 1, ust. 3 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm. – zwana dalej "u.p.s.").

Z uzasadnienia i akt administracyjnych wynika, że działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, po ponownym rozpoznaniu sprawy (pierwsza decyzja tegoż organu z dnia [...] stycznia 2013 r., została przez SKO decyzją z dnia [...] marca 2013 r. uchylona

a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia), decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] stwierdził pobranie przez R. J. nienależnych świadczeń z pomocy społecznej jakimi są zasiłki okresowe w łącznej kwocie 600 zł (pkt 1) i ustalił, że świadczenie nienależnie pobrane podlega zwrotowi w terminie 14 dni po uzyskaniu przez decyzję statusu ostateczności. Wpłaty należy dokonać na rachunek bankowy Gminy [...] (pkt 2 decyzji).

W uzasadnieniu przytoczono treść art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 3 i 4, art. 38 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 98 u.p.s. i wskazano, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzjami z dnia [...] listopada 2012 r. ([...] i [...]) R. J. otrzymała świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego na okres od 1 listopada 2012 r. do 30 listopada 2012 r. w kwocie 1.140,00 zł oraz od dnia 1 grudnia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. w kwocie 752,80 zł. Organ wskazał, że po wydaniu ww. decyzji przyznających świadczenia i ich pobraniu przez stronę uzyskano informację, że rodzina wnioskodawczyni od kwietnia 2012 r. uzyskuje dochód z wynajmu mieszkania położonego w K. przy ul. T. [...], stanowiącego własność K. J. (mąż). Okoliczność ta w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie przyznawania świadczeń została zatajona, mimo pouczenia strony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Organ I instancji za wiarygodne uznał oświadczenie najemcy mieszkania, który zgodnie z zawartą ustną umową najmu uiszczał miesięcznie rodzinie J., do rąk właściciela, czynsz najmu w wysokości 600 zł. Za niewiarygodne organ uznał twierdzenia strony o oddaniu do bezpłatnego używania mieszkania i nieczerpania dochodów z jego wynajmu. Organ podał, że dołączona do akt sprawy umowa o korzystaniu z pośrednictwa w zakupie-najmie nieruchomości potwierdza, że mieszkanie przy ul. T. [...] było przedmiotem transakcji z jego najemcą od kwietnia 2012 r. Zwrócono uwagę, że umowa zawarta z pośrednikiem w obrocie nieruchomościami jest umową odpłatną. Zatem wydatki z nią związane, przyjmując stanowisko strony, nie miałyby żadnego uzasadnienia a wręcz wiązałyby się z marnotrawieniem własnych środków.

Dokonując szczegółowych wyliczeń organ wskazał, że kwota ustalonego nienależnie pobranego świadczenia z obu decyzji wynosi łącznie 600 zł (300 zł za listopad 2012 r. i 300 zł za grudzień 2012 r.), kwota ta zgodnie z art. 98 ustawy podlega zwrotowi od osoby korzystającej ze świadczeń, bez względu na dochód osoby lub rodziny, w drodze egzekucji administracyjnej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła R. J. zarzucając obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 6, 7, 8, 9, 11, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym, uzyskanym z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Odwołująca zarzuciła brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. Wskazała na naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak podania dowodów na potwierdzenie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną podjęcia decyzji, brak wskazania przyczyn nieuznania za wiarygodne poszczególnych dowodów, a także brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Zawnioskowała o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Zakwestionowała dokonane ustalenia dotyczące uzyskiwanego z wynajmu mieszkania dochodu. Podała, że najemca Ł. K. otrzymał we wrześniu, październiku oraz pisemnie w listopadzie, wypowiedzenie wynajmu mieszkania. Zdaniem odwołującej umowa użytkowania mieszkania ww. najemcy z biurem pośrednictwa nieruchomości, nie stwierdza faktu uiszczania przez użytkownika mieszkania kwoty tam zawartej. Jest to umowa o pomocy w znalezieniu mieszkania do wynajęcia, nie ma tam podanego adresu proponowanego mieszkania, a podany metraż jest wyższy niż mieszkania na ul. T. Kwota odstępnego za mieszkanie o tej powierzchni i z udostępnionym tam wyposażeniem nie mogłaby wynosić 600 zł. Wskazała na okoliczności które uzasadniały wypowiedzenie umowy najmu Ł. K., który pozostawił mieszkanie zadłużone. Powyższe było powodem wypowiedzenia w dniu 17 listopada 2012 r. (na piśmie) umowy najmu. Okoliczność ta miała miejsce przed przeprowadzeniem z odwołującą wywiadu środowiskowego. Za nielogiczny uznała dokonany przez organ wywód, że osoba, która nie regulowała rachunków, płaciłaby odstępne w kwocie 600 zł. Podała, że organ posiadał wiedzę o wypowiedzeniu umowy najmu. Za nieprawdziwy uznała zarzut o wprowadzeniu organu w błąd. Wskazała na brak klarownego sposobu wyliczenia dochodu do ustalenia kwoty zasiłku okresowego za listopad i grudzień 2012 r. Końcowo wskazała, że nie została zapoznana z dokumentami zebranymi w sprawie. Decyzję z SKO odebrała 2.04.2013 r., kolejne oświadczenie Ł. K. jest z daty 3.04.2013 r. (wg. decyzji organu), a sama decyzja z dnia [...].04.2013 r. W jej ocenie oświadczenie z dnia 3.04.2013 r. jest "jawnym produkowaniem dowodów w celu sformułowania uzasadnienia decyzji

z [...].04.2013r.".

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W obszernym uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 1

i 3, art. 38, art. 98 i art. 104 ust. 1, 3 i 8 u.p.s. Podał, że w okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że przedstawienie nieprawdziwych informacji lub niepoinformowanie przez korzystającą ze świadczeń pieniężnych pomocy społecznej osobę organu, który pomocy tej udzielił, o zmianie w jej sytuacji materialnej lub osobistej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczenia, skutkuje z mocy art. 6 pkt 16 u.p.s. ustaleniem, że uzyskane w związku z przedstawieniem takich informacji lub niepoinformowaniem świadczenie pieniężne jest świadczeniem nienależnie pobranym, a także i to, że po ustaleniu którejkolwiek z tych okoliczności właściwy w sprawie organ jest nie tylko uprawniony, ale również zobowiązany do orzeczenia o wysokości należności podlegającej zwrotowi oraz terminie zwrotu tej należności. Kolegium wskazało, że art. 98 ustawy nie daje podstawy do odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z pomocy społecznej, lecz przeciwnie stanowi wprost, że świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny, a art. 104 stanowi ponadto - że należności z tytułu między innymi nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 104 ust. 1), zaś w przypadku posiadania uprawnień do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej kwoty nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych podlegają potrąceniu z bieżących wypłat (art. 104 ust. 2).

Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości ustalenie przez organ I instancji, że uiszczana przez Ł. K. do rąk właściciela mieszkania przy ul. T. [...] – K. J. z tytułu najmu tego mieszkania od kwietnia 2012 r. kwota 600 zł miesięcznie, w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s., stanowiła dochód rodziny R. i K. J. w tym okresie. Podała, że z oświadczeń złożonych przez Ł. K. pod odpowiedzialnością karną za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w dniu 7.12.2012 r. oraz w dniu 18.02.2013 r. jednoznacznie wynika, że opłacał on koszt wynajmu ww. mieszkania w kwocie 600 zł miesięcznie do rąk właściciela K. J. w terminie 15- tego każdego miesiąca, do dnia 18 stycznia 2013 r. Kolegium nie dało wiary oświadczeniom złożonym przez R. J. i K. J. o nieczerpaniu korzyści majątkowych z wynajmu mieszkania i nieuzyskiwaniu z tego tytułu dochodu. Jednocześnie organ zaznaczył, że podniesione w odwołaniu okoliczności

o konieczności spłacania długów za niezapłacone rachunki oraz poniesienia kosztów remontu ww. mieszkania, jak również argumenty, że gdyby p. K. pokrywał koszty z najmu i mediów nie dostałby nakazu wyprowadzenia się z mieszkania, nie mają znaczenia prawnego dla prawidłowego ustalenia dochodu jej rodziny. Ponoszenie kosztów utrzymania, jak również remontu mieszkania, nie podlega odliczeniu od dochodu uzyskanego z tytułu najmu mieszkania, ani też innych dochodów tej rodziny. Odliczenia takiego nie przewidują przytoczone wyżej przepisy, zaś opisane w odwołaniu stosunki między wynajmującym a najemcą nie stanowią przedmiotu postępowania w sprawie administracyjnej związanej

z udzielaniem świadczeń z pomocy społecznej. Nie budziło wątpliwości organu odwoławczego, że w trakcie składania w dniu 19 listopada 2012 r. wniosku

o przyznanie zasiłku okresowego, a także w toku prowadzonego postępowania, R. J nie poinformowała organu o fakcie wynajmu mieszkania i uzyskiwaniu z tego tytułu dochodu. Prawidłowo zatem organ I instancji wskazał, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej tj. zasiłki okresowe, zostały R. J. przyznane i wypłacone na skutek ustalenia dochodu jej rodziny, na podstawie nieprawdziwych informacji o dochodzie tej rodziny.

SKO wskazało, że organ prawidłowo zastosował się do wytycznych zawartych we wcześniejszej decyzji Kolegium i ustalił kwotę nienależnie pobranych przez R. J. zasiłków okresowych w łącznej kwocie 600 zł a sposób wyliczenia tych świadczeń, jak również dochodu rodziny R. J. szczegółowo wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom odwołania uzasadnienie decyzji, zawiera zarówno sposób wyliczenia dochodu przyjętego do przyznania R. J. zasiłków okresowych w miesiącach: listopadzie oraz grudniu 2012 r., jak również okoliczności, które organ ten przyjął za podstawę ustalenia nienależnie pobranych świadczeń oraz przyczyny, dla których nie uznał za uzasadnione argumentów podnoszonych przez R. J. odnośnie dochodu w kwocie 600,00 zł miesięcznie z tytułu najmu ww. mieszkania. Prawidłowo również organ wskazał, że ustalona kwota nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej podlega zwrotowi po uzyskaniu przez tę decyzję statusu ostatecznej, na podany w niej rachunek bankowy Gminy [...].

Pozostałe zarzuty odwołania (zarówno te skierowane "pod adresem dyr. MOPR" jak i niezapoznania ze zgromadzonym materiałem dowodowym) Kolegium uznało za nieuzasadnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek na podstawie których utrzymano w mocy decyzję stwierdzającą zwrot nienależnie pobranego świadczenia, niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie dowodów przestawionych przez skarżącą, brak wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że w miesiącach listopad-grudzień 2012 r. uzyskiwała dochód w wysokości 600 zł. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 15 k.p.a., art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, dwukrotne rozpoznanie jej sprawy i wydanie decyzji przez ten sam skład osobowy. Zarzuciła także naruszenie art. 81 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezaznajomienie strony z dowodami zebranymi w sprawie. Skarżąca wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 6 pkt 16, art. 98, art. 104 ust. 1, 3 i 8 u.p.s. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;

- art. 104 ust. 4 w zw. z art. 100 ust. 1 u.p.s. poprzez brak rozważenia możliwości wystąpienia do właściwego organu z wnioskiem o odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawowany przez sądy administracyjne wymiar sprawiedliwości sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, na co wskazuje art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd uchyla stanowiącą przedmiot jego kontroli decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a.".

Dokonując w niniejszym postępowaniu kontroli legalności decyzji SKO z dnia [...] czerwca 2013 r. Sąd doszedł do przekonania, że zarówno ona, jak też poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] zostały wydane z naruszeniem prawa, o którym mowa w powołanym wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Skutkowało to koniecznością wyeliminowania powyższych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Zapadły one na gruncie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej tj. m. in. na podstawie jej art. 98 i dotyczyły zwrotu nienależnie pobranych przez skarżącą R. J. świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłków okresowych- w łącznej kwocie 600 zł.

Powołany przepis (art. 98) stanowi, że świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. Art. 104 ust. 4 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z tą ostatnią regulacją, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty.

Jednoznaczne brzmienie wskazanego przepisu art. 98 u.p.s., jak też ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo sądowe nie pozostawia wątpliwości, że jego wykładni nie można dokonywać w oderwaniu od art. 104 ust. 4 tego aktu, do którego stosowania pierwszy z powołanych przepisów wprost odsyła. Oznacza to zatem, że w toku rozpoznawania sprawy dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, organ obowiązany jest do jednoczesnego zbadania, czy nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu. Musi więc ustalić, czy w odniesieniu do strony prowadzonego postępowania można twierdzić o występowaniu przypadku szczególnego, przejawiającego się zwłaszcza tym, że żądanie zwrotu świadczeń stanowiłoby dla niej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy. Przy ocenie powyższego należy mieć przy tym na uwadze, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości - art. 2 ust. 1 u.p.s. [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 30.10.2008 r. I OSK 1863/2007, LexPolonica nr 1987280, wyrok NSA z 18.03.2011 r. I OSK 2065/10, Lex nr 1079747]. W orzecznictwie tym podkreśla się, że celem art. 104 ust. 4 u.p.s. jest ochrona osoby zobowiązanej do zwrotu pobranych świadczeń, co wiąże się z kolei z określoną w art. 100 ust. 1 zasadą kierowania się w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej dobrem korzystających z niej osób.

Powyższe wskazuje, że wydanie decyzji o zwrocie nienależnie pobranych z pomocy społecznej świadczeń musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające w odniesieniu do aktualnej sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby zobowiązanej pod kątem możliwości zastosowania dobrodziejstw przewidzianych w art. 104 ust. 4 u.p.s. W świetle tego, za błędne należy uznać stanowisko SKO (przedstawione w odpowiedzi na skargę), że odstąpienie od żądania zwrotu może nastąpić dopiero po uprzednim wydaniu decyzji w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, nie zaś w toku tego postępowania.

W tym miejscu należy podkreślić, że w związku z tym, iż ustawodawca w art. 104 ust. 4 u.p.s. przewidział obowiązek złożenia stosownego wniosku bądź przez pracownika socjalnego bądź przez samą stronę, a wniosku tego pierwszego brak, zadaniem organu jest wówczas udzielenie stronie stosownego pouczenia w tym zakresie. Nakaz takiego działania wynika bezpośrednio z art. 9 k.p.a. wyrażającego zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

W aktach administracyjnych niniejszej sprawy, jak też w treści wydanych decyzji brak jest tymczasem jakiegokolwiek śladu, by pracownik socjalny składał wniosek, o którym mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s., jak też, by skarżąca pouczana była o możliwości złożenia takiego. Zarzut naruszenia zatem zawartej w powyższym przepisie regulacji słusznie podnosi R. J. w złożonej skardze.

Brak ustaleń, czy w niniejszej sprawie występują przesłanki powodujące, że mamy do czynienia z przypadkiem szczególnie uzasadnionym w rozumieniu art. 104 ust. 4 k.p.a. świadczy o tym, że rozpoznający sprawę organ I instancji uchybił zasadom uregulowanym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a, nakazującym wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego sprawy i jego przedstawienie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Dopiero zaś dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego (w przedmiotowej sprawie art. 98 w zw. z art. 104 ust. 4 u.p.s.) Fakt, iż braków tych nie dostrzegł organ odwoławczy świadczy z kolei o naruszeniu przez niego art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent Miasta [...] uwzględni obowiązki w zakresie ewentualnego dodatkowego postępowania dowodowego, jakie niesie ze sobą regulacja art. 104 ust. 4 u.p.s. i wyda stosowne do dokonanych ustaleń rozstrzygnięcie, z uzasadnieniem odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd podkreśla równocześnie, że decyzja w sprawie odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia ma tzw. uznaniowy charakter, bowiem przepis art. 104 ust. 4 u.p.s. nie precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem wskazanego w nim przypadku szczególnego. Oznacza to, że do organu należy kwestia oceny, czy występujące w sprawie okoliczności przemawiają w wystarczającym stopniu za zastosowaniem przewidzianych w powołanym przepisie rozwiązań. Nie jest to jednak równoznaczne z dowolnością w tym zakresie. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia winno zatem zawierać na tyle dokładne rozważania w aspekcie przesłanek świadczących o występowaniu w sprawie szczególnego przypadku bądź też jego braku, by adresat był przekonany o wyjaśnieniu wszelkich istotnych okoliczności w tym względzie.

Z podanych wyżej przyczyn Sąd uwzględnił skargę R. J., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 104 ust. 4 u.p.s.

W związku z brzmieniem art. 152 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.