Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 444/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.), Sędziowie NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska, Henryk Ożóg, Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2004 r. sygn. akt 6 II SA 4634/03 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania rybołówstwa oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2004 r. sygn. akt 6 II 4634/03 po rozpoznaniu sprawy T. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonywania rybołówstwa - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, iż zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim /Dz. U. Nr 129, poz. 1441 ze zm./ orzeczono o wstrzymaniu wykonywania skarżącemu jako armatorowi rybołówstwa morskiego na okres 3 miesięcy, ze względu na to, że na statku rybackim [...] prowadził ukierunkowane połowy dorsza w okresie ochronnym, który ustanowiony jest w terminie od dnia 1 czerwca do dnia 31 sierpnia zgodnie z ( 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 kwietnia 2002 r. w sprawie gatunków organizmów morskich, dla których ustanawia się okresy lub wymiary ochronne /Dz. U. Nr 55, poz. 487 ze zm./. Zgodnie z ( 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania rybołówstwa morskiego /Dz. U. Nr 121, poz. 1038 ze zm./ przy prowadzenia ukierunkowanych połowów ryb określonych gatunków, przyłów ryb innych gatunków nie może przekroczyć 20 % masy ryb będących celem połowów ukierunkowanych. W niniejszej sprawie stwierdzono, że dorsz nie był jedynie przyłowem, lecz celem prowadzonych połowów. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na mocy art. 11 ust. 2 ustawy o rybołówstwie morskim. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy T. K. zarzucił brak podania w decyzji od kiedy następuje wstrzymanie wykonania rybołówstwa jak też zaistniał błąd co do osoby, albowiem nie odróżniono armatora od kapitana statku. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2003 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] września 2003 r. Powołał się na definicję armatora zawartą w art. 7 ustawy z dnia 18 września 2001 r. Kodeks morski /Dz. U. Nr 138, poz. 1545 ze zm./ oraz na definicję kapitana określoną w art. 53 ( 1 i art. 54 ( 1 zdanie pierwsze Kodeksu morskiego. Kapitan kieruje pracą statku, ale nie działa we własnym imieniu w zakresie wykonywania rybołówstwa morskiego, które należy do armatora statku stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim. W tym celu armator powinien uzyskać licencję na dany statek i specjalne zezwolenie połowowe /art. 5, art. 6 ust. 2 cyt. ustawy o rybołówstwie morskim/. Okoliczność, iż kapitan statku M. S. poniósł konsekwencje administracyjno-prawne nie wyklucza zastosowania wobec armatora T. K. sankcji w postaci wstrzymania wykonania rybołówstwa morskiego. Zaskarżona decyzja została doręczona z zachowaniem wymogów art. 39-49 kpa za zwrotnym poświadczeniem odbioru - w dniu 4 października 2003 r. zaś termin 3 miesięcy, na jaki wstrzymano wykonywanie rybołówstwa morskiego należy liczyć od dnia doręczenia stronie decyzji, gdyż skutki prawne wywołuje ona od chwili doręczenia.

Na powyższą decyzję skargę wniósł T. K. zarzucając naruszenie rażące art. 7, 104 kpa w zw. z art. 107 kpa w powiązaniu z art. 11 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o rybołówstwie morskim.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim, przewidujący wobec armatora statku sankcję w sytuacji, gdy prowadził on ukierunkowane połowy organizmów morskich w okresie ochronnym lub obwodzie ochronnym w postaci wstrzymania wykonywania rybołówstwa przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na okres do 6 miesięcy. Zgodnie z przepisami art. 4, ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 2 powyższej ustawy wykonywanie rybołówstwa morskiego należy do armatora, prawidłowo zatem został do T. K. jako armatora zastosowany przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie morskim. Odpowiedzialność armatora na podstawie tego przepisu jest odpowiedzialnością prawno-administracyjną, niezależną od jego winy, dlatego też skarżący nie może skutecznie powoływać się na wyłączną winę kapitana statku, który za swoje działania poniósł odpowiedzialność na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 12 ustawy o rybołówstwie morskim. Zgodnie z art. 7 Kodeksu morskiego armatorem jest ten, kto we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem morskim własnym lub cudzym, zaś kapitan statku stosownie do art. 53 ( 1 Kodeksu morskiego sprawuje kierownictwo statku i wykonuje funkcje określone przepisami, a zgodnie z art. 54 ( 1 zdanie pierwsze jest z mocy prawa przedstawicielem armatora i zainteresowanym ładunkiem w zakresie zwykłych spraw związanych z wykonywaniem żeglugi oraz zwykłym zarządem statkiem i ładunkiem. Kapitan statku kieruje pracą statku, a nie uprawia we własnym imieniu żeglugi statkiem morskim. W związku z zarzutami dotyczącymi treści zaskarżonej decyzji a zwłaszcza umiejscowienia w niej klauzuli odnoszącej się do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, Sąd stwierdził, że uzasadnienie decyzji jest integralną częścią każdej decyzji, tak więc okoliczność, iż stwierdzenie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności znajduje się w uzasadnieniu, nie powoduje, wbrew twierdzeniom skarżącego, że decyzja dotknięta jest wadą niewykonalności. Poza tym z faktem doręczenia decyzji związane są skutki materialne i procesowe. Dniem rozpoczęcia biegu terminu 3 miesięcznego, określonego w decyzji, jest dzień prawidłowego doręczenia skarżącemu decyzji wydanej w I instancji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Skargę kasacyjną wniósł od powyższego wyroku T. K., zastąpiony przez adwokata dr B. K., zaskarżając wyrok w całości oraz "Na zasadzie art. 173 ( 1 - 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" zarzucając:

1/ naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim /Dz. U. Nr 129, poz. 1441/ w powiązaniu z art. 7 i 107 kpa, gdyż zaskarżona decyzja była i jest niewykonalna,

2/ "naruszenie konstytucyjnej zasady praworządności z art. 7 Konstytucji RP przez dowolne stosowanie prawa o jakim mowa w pkt 1 rzutujące na prawa człowieka i obywatela Strony skarżącej w związku z tym, że wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne /art. 32 Konstytucji RP/".

W skardze kasacyjnej wnosi się o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie zaskarżonych decyzji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdza się, iż w niniejszej sprawie "zostały połamane w sposób rażący" zasady określone w art. 6 i 7 kpa. Wydając decyzję Minister "musi podać podstawę prawną, pod rygorem skutków prawnych, w tym niemożności wykonania jego decyzji". Powinien podać w sentencji decyzji od jakiego dnia należy liczyć początek biegu i do kiedy ma trwać wstrzymanie wykonania rybołówstwa morskiego. Obowiązków tych organ nie wykonał, zaś wyjaśnienia tej kwestii dokonane przez Sąd I instancji "na odczepne" stanowią w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną "kombinacje", które stanowią dyskryminację T. K. przez Ministra i Sąd "którzy nadużyli funkcji przy wykonywaniu powierzonych im czynności służbowych". W rozpatrywanej sprawie zaistniały "błędy w wyprowadzaniu dziwacznych wniosków", co w ocenie strony doprowadziło do wydania orzeczeń "rażąco dowolnych i zastanawiających, z rażącą szkodą dla praworządności", zwłaszcza gdy chodzi o decyzję, która jest prawnie niewykonalna.

Na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pomimo prawidłowego powiadomienia o terminie nikt się nie stawił.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:

1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/,

2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.

W myśl art. 175 ( 1 ppsa skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z ( 2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.

W niniejszej sprawie wskazuje się wprawdzie w pkt 1 skargi kasacyjnej, iż jej podstawą jest naruszenie przepisu art. 11 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim, jednakże bez wywiedzenia, czy to naruszenie nastąpiło w wyniku błędnej wykładni tego przepisu, czy też niewłaściwego zastosowania. Z powiązania natomiast tego przepisu z art. 7 i 107 kpa i stwierdzenia, że zaskarżona decyzja była niewykonalna wynika w istocie, że wnoszący skargę kasacyjną nie zamierzał jako podstawy skargi kasacyjnej podnieść zarzutu naruszenia prawa materialnego, jak to mogłoby sugerować powołanie się w pierwszym rzędzie na przepis prawa materialnego. Tak jak to wskazano wyżej, sformułowanie pierwszej podstawy skargi kasacyjnej jest nie tylko nieprecyzyjne, ale wręcz do tego stopnia zagmatwane, iż uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jej rozpoznanie. W podstawie wskazanej w pkt 2 skargi kasacyjnej podnosi się natomiast naruszenie konstytucyjnej zasady praworządności "z art. 7 Konstytucji RP" wiążąc to naruszenie z zasadą konstytucyjną równego traktowania /art. 32 Konstytucji RP/ oraz z dowolnością stosowania prawa i prawami człowieka. Jak można wnosić z niejasnych, jak też nacechowanych deklarowaną niechęcią do organu administracji oraz Sądu I instancji wypowiedzi uzasadnienia skargi kasacyjnej, powołane przepisy Konstytucji RP strona odnosi do zastosowania w zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zupełnie niejasne jest jednak, na czym miałoby polegać naruszenie art. 32 Konstytucji RP, zwłaszcza, iż artykuł ten dzieli są na poszczególne przepisy /ust. 1 i ust. 2/. Nie można także zrozumieć na podstawie lektury skargi kasacyjnej, w czym strona upatruje naruszenie zasady określonej w art. 7 Konstytucji RP, stanowiącej, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Nie jest przecież kwestionowane w sprawie, że podstawa prawna wydania zaskarżonej decyzji została w niej powołana. Nie jest też sporna ilość złowionego w okresie ochronnym dorsza, która nie mogła być potraktowana jako przyłów. Przepisy jednoznacznie też wskazują skutki prawne takiego stanu rzeczy wynikające dla armatora. Zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności wynika też jednoznacznie z ustawy o rybołówstwie morskim, zaś zamieszczenie odpowiedniej treści klauzuli w tym zakresie w końcowej części decyzji, tuż po uzasadnieniu, w żadnym razie nie może być potraktowane jako naruszenie prawa. Sąd I instancji szczegółowo wyjaśnił, akceptując stanowisko organu wydającego zaskarżoną decyzję, iż decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne od chwili jej prawidłowego doręczenia /w niniejszej sprawie skutkiem prawnym jest obowiązek wstrzymania wykonanie rybołówstwa/ jak też dotyczy to ustalonego tą decyzją rygoru natychmiastowej wykonalności, który obowiązuje stronę od chwili otrzymania decyzji, gdyż taka jest istota instytucji zastosowanego decyzją rygoru jej natychmiastowej wykonalności. Z żadnego przepisu prawa nie wynika natomiast obowiązek precyzowania w treści decyzji /czego oczekiwała strona/, poza wskazaniem okresu na jaki orzeczono o wstrzymaniu wykonywania rybołówstwa morskiego, innych jeszcze danych dotyczących tego terminu, zwłaszcza że początek biegu terminu wiąże się z dniem, w którym prawidłowo doręczono decyzję, a tego przecież nie można przewidzieć w chwili formułowania treści decyzji. Stawiane w tej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia zasady praworządności, równości wobec prawa, ochrony praw obywatela a także niczym nie uzasadnione pomówienia o nadużycie funkcji przy wykonywaniu czynności przez Ministra lub Sąd I instancji nie tylko nie zasługują na uwzględnienie, ale zwłaszcza w zestawieniu z brakiem profesjonalizmu w formułowaniu treści skargi kasacyjnej wręcz wymagają odrzucenia.

Podkreślenia wymaga, że ze względu na powierzenie formułowania skarg kasacyjnych określonym ustawą profesjonalistom, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku we własnym zakresie dochodzenia jakie były intencje wnoszącego skargę kasacyjną, oraz naruszenie jakich ewentualnie przepisów prawa materialnego ewentualnie przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mógłby zarzucać. Te zaś zarzuty, które zostały sformułowane, aczkolwiek także nie w pełni prawidłowo, nie zasługiwały z przyczyn podanych wyżej, na uwzględnienie.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.