Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1342/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13g, art. 13g ust. 2,
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej U. T. P. Spółki z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2626/13 w sprawie ze skargi U. T. P. Spółki z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz U. T. P. Spółki z o.o. w B. kwotę 2 125 (dwa tysiące sto dwadzieścia pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2626/13, oddalił skargę U. T. P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca, Spółka) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Sąd I instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] stycznia 2013 r. o godz. [...] w B. na ul. W. (droga krajowa nr 5), zatrzymano do kontroli drogowej 8 - osiowy pojazd członowy składający się z 3 - osiowego ciągnika siodłowego marki MAN oraz 5 - osiowej naczepy ciężarowej marki Goldhofer. Powyższym pojazdem kierował L. D., który wykonywał międzynarodowy przewóz niepodzielnego ładunku (stojaka z papierem) na trasie Świecie – Niemcy w imieniu i na rzecz "U. T. P." Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej skarżąca).

Pojazd wraz z ładunkiem poddano ważeniu przenośnymi wagami do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...]. W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (zespołu) o 23 t. Rzeczywista masa całkowita kontrolowanego pojazdu (po odjęciu błędów ważenia) wyniosła 63,100 t (przekroczenie o 57,75%). Określenie masy rzeczywistej pojazdu polegało na zsumowaniu wyników ważenia nacisków poszczególnych osi. Podczas kontroli kierowca okazał zezwolenie na przejazd po drodze publicznej pojazdem niemornatywnym kategorii V; nie posiadał innego zezwolenia. Nie wnosił również o ponowne ważenie pojazdu. Podpisał protokół kontroli bez zgłaszania uwag.

U. T. P. Sp. z o.o. w piśmie z [...] lutego 2013 r. do K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD) zakwestionowała rodzaj wag użytych do ważenia kontrolowanego pojazdu. Powołując się na instrukcję obsługi producenta nieautomatycznych wag do pomiarów statycznych, wskazała, że producent przewidział możliwość realizowania pomiaru nacisku osi wielokrotnej przy pomocy jednej pary wag - wyłącznie w odniesieniu do osi wielokrotnych składających się z maksymalnie trzech osi składowych. W niniejszej sprawie kontroli poddano naczepę wyposażoną w oś wielokrotną składającą się z pięciu osi składowych, a producent nie przewidział wykorzystania wagi SAW do pomiaru tego rodzaju konstrukcji. Ponadto waga SAW nie służy do pomiaru całkowitej masy pojazdu (informacji o dopuszczeniu wagi do pomiaru masy całkowitej nie ma na tabliczce urządzenia).

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. na podstawie przepisów art. 64 i art. 140aa ust. 1 – 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. (dalej prd) oraz art. 104 § 1 kpa, nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII, bez wymaganego zezwolenia (art. 64 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 64d ust. 9 prd).

U. T. P. Sp. z o.o. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa materialnego przez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym (prd), a także naruszenie przepisów art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 6 w związku z art. 75 § 1 kpa.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lipca 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, 3 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2 prd oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm., dalej udp), utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GITD podniósł w szczególności, że zastosowane do kontroli wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...] w dniu kontroli legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez: Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. dla wagi o nr [...] z datą ważności do [...] września 2012 r. (w aktach administracyjnych sprawy znajduje się również świadectwo ponownej legalizacji dla tej wagi z datą ważności do [...] października 2014 r. wydane przez ww. organ) oraz przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. dla wagi o nr [...] z datą ważności do [...] sierpnia 2013 r.

Organ zgodził się ze skarżącą, że w obecnym stanie prawnym brak jest regulacji odnośnie procedury ważenia pojazdów przy zastosowaniu wag typu SAW (co skutkuje stosowaniem zapisów instrukcji), jednakże nie podzielił jej stanowiska, iż producent wag tego typu przewidział możliwość ich zastosowania tylko w odniesieniu do osi wielokrotnych składających się maksymalnie z trzech osi składowych. Eksploatacja wag bez wykorzystania żadnych środków jest możliwa na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zachować co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Tabela w pkt 2.5 instrukcji przedstawia propozycje ustawienia wag dla różnych pojazdów i nie wyklucza ważenia pojazdów wieloosiowych. Każdą oś waży się osobno, a wyniki osi wielokrotnych uzyskuje się przez ich sumowanie.

Stanowisko NIK (delegatury w L.) zawarte w powołanej wyżej informacji oraz stanowisko Głównego Urzędu Miar (GUM) zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., zgodnie z którym "odpowiednie do ustalenia dmc są wagi nieautomatyczne klasy dokładności III o odpowiednim obciążeniu maksymalnym Max", nie zostały poparte żadną analizą prawną ani faktyczną. Nie zawierają uzasadnienia, które doprowadziłoby do takiej konkluzji. Tym samym nie pozwalają na dokonanie analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej.

Wagi o dokładności IIII (dokładność zwykła) zostały dopuszczone do dokonywania procesu ważenia stosownymi dokumentami. Nie wiadomo zatem dlaczego GUM doszedł do takiej konkluzji, skoro zakaz, o którym mowa w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., nie jest ujęty w żadnym przepisie. Również rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152), określa wagi o klasie dokładności od I do IIII.

Obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą obecnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych, w art. 2 ust. 2 wyraźnie dopuszcza wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. W załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej. Zatem przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 2 ust. 2 w zw. z załącznikiem nr 1 "wymogi metrologiczne" lp. 2.1 ww. dyrektywy).

Tym samym organ mógł ustalić przedmiotowymi wagami także masę całkowitą kontrolowanego pojazdu. Instrukcja obsługi wag użytych do kontroli w pkt 2.5 dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów. Użycie w sprawie wag IIII klasy dokładności nie miało żadnego wpływu na wymiar nałożonej na skarżącego kary.

Organ drugiej instancji wskazał też, że ustawodawca nie wprowadził legalnych definicji "ładunku sypkiego" oraz "drewna" w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wydający decyzję jest zatem każdorazowo zobowiązany do oceny, czy rodzaj przewożonego ładunku umożliwia zastosowanie art. 140aa ust. 4 prd.

Przewożony przez skarżącą stojak z papierem (ładunek niepodzielny) nie stanowi materiału sypkiego (za taki organ uważa materiał, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, a poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego) ani drewna (pod tym pojęciem organ rozumie surowiec w stanie nieprzetworzonym, niepoddany procesowi technologicznemu). Dlatego w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd.

Ponadto ustawa o drogach publicznych nie definiuje pojęcia "należytej staranności" czy "braku wpływu". Zdaniem organu, w zakresie "należytej staranności" należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym (kc), tj. w art. 355 § 1 i 2 kc. Obszernie omawiając kwestię oceny należytej staranności podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów, organ wskazał na konieczność uwzględnienia wyższych wymagań związanych z zawodowym charakterem tej działalności. Przewoźnik musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą przewoźnika i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia przewidzianego w art. 140aa ust. 4 pkt 1 prd.

GITD nadto wskazał, że skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Dlatego nie zachodzi w przedmiotowej sprawie możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności. Jednocześnie GITD zaakcentował, iż to podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy czy też zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swoich rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport, jak i innych uczestników ruchu. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.

U. T. P. Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz Konstytucji RP.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała m.in., że istotą problemu w sprawie jest kwestia ustalenia, czy procedury przedsięwzięte w toku kontroli drogowej przez funkcjonariuszy WITD odnośnie pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu nosiły znamiona legalności i mogły być podstawą ewentualnej penalizacji, w tym czy organ nieautomatycznymi wagami przenośnymi do pomiarów statycznych SAW 10C mógł dokonać pomiaru masy i nacisków osi wielokrotnej zgodnie z warunkami art. 75 § 1 kpa.

Skarżąca wskazała również na fotografie miejsca kontroli oraz tabliczki znamionowej zamieszczonej na wadze, zawierającej informację, iż waga SAW służy wyłącznie do pomiaru nacisku koła lub osi. Gdyby urządzenie było przystosowane do pomiaru rzeczywistej masy całkowitej czy osi wielokrotnej, z pewnością odpowiednią informację producent zamieściłby na przedmiotowej tabliczce.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę skarżącej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GITD, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd I instancji nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

WSA wskazał, że w świetle przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu – po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu.

W wyniku pomiarów stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita kontrolowanego pojazdu (po odjęciu błędów ważenia) wynosi 63,1 t, a więc przekracza dopuszczalną masę całkowitą o 23,1 t. Mając na uwadze wynik ważenia pojazdu, jego kierowca powinien legitymować się zezwoleniem kategorii VII.

WSA odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 75 § 1 kpa poprzez uznanie za dowód wyników użycia wag do pomiaru nacisku osi niezgodnie ze wskazaniami producenta wag (czyli z instrukcją), wskazał na legitymowanie się przez te wagi ważnymi świadectwami legalizacji. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 20 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1069), dowód legalizacji to świadectwo legalizacji lub cecha legalizacji umieszczana na przyrządzie pomiarowym, poświadczające dokonanie legalizacji.

Jak wynika z treści art. 8 ust. 2a ustawy o miarach, przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub do użytkowania po dokonaniu oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami, na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), które są stosowane w dziedzinach, o których mowa w ust. 1 (w tym przy pobieraniu opłat (...) i innych należności budżetowych (...) - art. 8 ust. 1 pkt 4), i zostały określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, podlegają w użytkowaniu prawnej kontroli metrologicznej (vide rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli – Dz. U. z 2008 r. Nr 3, poz. 13 ze zm. oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 2 czerwca 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli – Dz. U. Nr 110, poz. 727).

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie ulega wątpliwości, że obydwie wagi użyte podczas kontroli w niniejszej sprawie legitymowały się ważnym świadectwem ponownej legalizacji. Z treści Świadectwa Homologacji UE Nr D98 - 09 - 08 dołączonego do instrukcji wag SAW 10C wynika, że wagi te są zgodne z wymaganiami dyrektywy nr 90/384/EWG (obecnie zastąpionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych).

Ważenie kontrolowanego pojazdu odbyło się z zachowaniem procedury określonej w instrukcji obsługi przeznaczonej dla wag SAW/Seria II. W ramach konfiguracji dwóch wag (jednej pary) przy pomiarach obciążenia osi nie zamieszczono ograniczenia co do liczby osi, które mogą być poddane takiemu ważeniu. Nie ma zatem przeszkód do przeprowadzenia w tej konfiguracji pomiaru nacisków osi wielokrotnej składającej się z pięciu osi składowych, w jaką wyposażony był kontrolowany pojazd. Natomiast konfigurację użytkowania wag w grupach od 4 do 6 przewidziano w przypadku dokonywania pomiarów obciążenia grupowego osi lub pomiarów wagi netto pojazdów dwu - lub trzyosiowych podczas jednej procedury pomiaru wagi.

Aby zapobiec powstawaniu błędów w pomiarach spowodowanych tarciem spoczynkowym zawieszenia kół, producent wag SAW/ Seria II (w uwagach do pkt 2.4 instrukcji) zalecił jednoczesny pomiar dla wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu przy zastosowaniu odpowiedniej liczby połączonych wag.

W ocenie Sądu I instancji nie narusza prawa stanowisko, w świetle którego można w taki sposób, to jest jedną parą wag typu SAW, określić naciski osi wielokrotnych pojazdu wieloosiowego składających się z więcej niż trzech osi składowych oraz masę całkowitą takiego pojazdu. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 951 ze zm.) w § 4 ust. 1 definiuje oś wielokrotną jako zespół złożony z dwóch lub więcej osi zwanych "osiami składowymi", natomiast nie wskazuje maksymalnej liczby osi.

Z tych wszystkich powodów należało uznać, że zastosowane przez organ w wykonaniu ww. czynności kontrolnych wagi typu SAW 10C/II mogły służyć do pomiarów nacisków osi skontrolowanego pojazdu i określenia jego masy całkowitej.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, że akceptuje stanowisko GITD w kwestii pisma GUM z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz opinii NIK.

Reasumując, w ocenie Sądu organy administracji (I i II instancji) nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa gdyż podjęły niezbędne czynności w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Poprzez pełne uzasadnienie faktyczne i prawne obu zaskarżonych decyzji organy nie naruszyły też normy postępowania administracyjnego.

U. T. P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. wywiodła na powyższe orzeczenie Sądu I instancji skargę kasacyjną.

Na podstawie art. 175 § 1 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów procesowych w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. wadliwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 19 poz. 115 z 2007 roku), oraz naruszenie art. 74 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym;

2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy; art. 141 § 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7, 77 §1, 107 §3, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na oddaleniu skargi mimo naruszenia przez organy administracji publicznej procedury zawartej w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W..

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy przypomnieć, że powołując się na naruszenie wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa, w ramach określonej wyżej podstawy kasacyjnej, kasator winien wykazać, że naruszenie tych przepisów prawa miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oznacza to, że niezależnie od wskazania istoty zarzutu, autor skargi kasacyjnej winien przeprowadzić argumentację, w której wykaże wpływ tego naruszenia na treść orzeczenia oraz wykaże, że wpływ ten mógł być istotny dla zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Wniesiona skarga kasacyjna spełnia wskazane wyżej wymogi i zawiera zarzuty skutkujące uchyleniem zaskarżonego wyroku.

W związku z powyższym zauważyć należy, że zasada prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 k.p.a. i skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, że organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy.

Stosownie do treści art. 13g ust. 1ustawy o drogach publicznych, za przejazd pod drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast przepis art. 13g ust. 2 ustawy o drogach publicznych wskazuje, że wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, określa załącznik numer 2 do ustawy.

Z powyższych regulacji prawnych wynika, że w sprawach o nałożenie kary pieniężnej ustalenia wymagało, czy miał miejsce przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oraz czy miało miejsce przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi, o których mowa w przytoczonych regulacjach prawnych. Poza sporem pozostaje okoliczność, że w rozpoznawanej sprawie ustalenia te poczyniono na podstawie protokołu kontroli.

Uwzględniając stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a także podstawy, na których oparto skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji stwierdzić należy, że istota sporu sprowadza się do tego, czy do ustalenia stwierdzonych protokołem nacisków osi kontrolowanego pojazdu i naczepy użyto przewidzianych do tego celu wag, a zatem czy wskazane w protokole wyniki kontroli odpowiadają faktycznemu stanowi rzeczy. Poczyniona uwaga jest o tyle istotna jeśli zważyć, że skoro ustawa nałożenie kary i jej wysokość uzależnia od wyników kontroli (wyników ważenia), to takie ustalenia warunkujące zastosowanie określonej sankcji w postaci kary pieniężnej, nie mogą budzić żadnych wątpliwości odnośnie prawidłowości ich przeprowadzenia.

Z akt sprawy wynika, że pomiaru pojazdu członowego składającego się z ciągnika samochodowego o trzech osiach oraz naczepy o pięciu osiach dokonano przy pomocy dwóch wag typu SAW 10C posiadających w chwili dokonywania kontroli świadectwa homologacji i dokumenty potwierdzające ich legalizację, a więc dokumenty potwierdzające spełnienie stosownych wymagań w zakresie zgodności z dyrektywą Rady (WE) nr 90/384/EWG. Ponadto wskazać należy, że z akt sprawy wynika także, iż procedura ważenia została przeprowadzona w miejscu do tego przeznaczonym i odpowiednio wypoziomowanym. Powyższe ustalenia nie mogą dla rozstrzygnięcia tej sprawy mieć decydującego znaczenia, bowiem jak to już wyżej podniesiono problemem dla sprawy istotnym nie jest to, że organy posługiwały się nielegalnymi urządzeniami, ale to, czy legalne urządzenia posiadające odpowiednie homologacje i świadectwa legalizacji zostały wykorzystane w sposób zgodny z prawem. Okoliczność ta ma znaczenie także i z tego punktu widzenia, że świadectwa homologacji wag przenośnych nieautomatycznych do pomiarów statycznych typu SAW 10C wskazują, iż wagi tego typu, są przeznaczone do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi.

Powyższe oznacza, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, iż wagi użyte podczas kontroli (w układzie dwóch wag połączonych) co do zasady mogły służyć do pomiarów nacisku osi, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych. Natomiast z punktu widzenia konieczności oceny dokonanych przez organ ustaleń faktycznych istotną w sprawie pozostaje możliwość użycia wskazanych w protokole kontroli wag do pomiaru nacisku potrójnej osi napędowej czy wielokrotnej osi naczepy, a także ustalenia masy całkowitej pojazdu.

W ocenie NSA stwierdzić należy , że w omawianym zakresie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do przyjęcia, że stwierdzone protokołem kontroli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu odzwierciedlały rzeczywisty stan rzeczy.

Podkreślić bowiem należy, że w zakresie odnoszącym się do stosowania wag typu SAW 10C Główny Urząd Miar przedstawił swoje stanowisko, w którym zgłosił zastrzeżenia co do możliwości sumowania nacisków na osie przy pomiarach obciążeń osi wielokrotnych. Okoliczność powyższa skutkuje tym, że postępowanie administracyjne i dokonywane w nim ustalenia faktyczne, co do prawidłowości użytych do pomiaru wag, winno być prowadzone w sposób budzący zaufanie, materiał dowodowy winien być zgromadzony i rozpatrzony w sposób wszechstronny, co z kolei powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zauważyć także należy, że organ I instancji w swym uzasadnieniu wskazuje, iż ważenie ciągnika oraz naczepy odbyło się zgodnie z zarządzeniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] oraz zgodnie z instrukcją producenta wag. Skoro więc świadectwa homologacji, świadectwa legalizacji zostały poddane weryfikacji w oparciu o zasady użytkowania urządzeń określonych przez producentów wag, to instrukcje takie winny być dołączone do materiału dowodowego i poddane wnikliwej analizie.

Trafnie więc zauważa kasator, odwołując się do treści instrukcji obsługi wag typu SAW 10 C, iż instrukcja ta określa w jakich sytuacjach w odniesieniu do jakich typów pojazdów dopuszczalne jest użycie jednej pary wag SAW 10 C. W oparciu o analizę treści instrukcji obsługi uznać należy, że instrukcja obsługi wag nie określa, że przy pomocy stanowiska z jedną parą wag dopuszczalne jest ważenie pojazdów o liczbie osi większej niż trzy osie. W ocenie NSA w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę brak jest podstaw do interpretowania zapisu instrukcji obsługi wag SAW 10C w ten sposób, że treść pkt 2.4 instrukcji wskazując w sposób wyczerpujący dopuszczalne konfiguracje, w których są używane w/w wagi, poprzez sformułowanie "..przy pomiarach obciążenia osi", nie określając ilości osi, zezwala na zastosowanie tych wag w konfiguracji dwóch wag do pomiaru nacisku osi wielokrotnych. Treść zapisu punktu 2.4 instrukcji obsługi winna być poddana analizie z pozostałą treścią tegoż punktu oraz z treścią punktu 2.5 instrukcji obsługi. Zauważyć bowiem należy, że konfiguracje, o których mowa w przywołanym wyżej punkcie 2.4 instrukcji obsługi odnoszą się do "jednego koła", przy pomiarach obciążenia osi, pomiarów obciążenia grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów dwu lub trzyosiowych podczas jednej procedury pomiaru wagi i w każdym z tych przypadków wskazują na konkretną określoną konfigurację wag. W związku z powyższym trafnie wskazuje autor skargi kasacyjnej, że zapis znajdujący się w punkcie 2.5 instrukcji obsługi ma istotne znaczenie bowiem przedstawia jakiego typu pojazdy mogą być ważone przy użyciu jednej pary wag SAW 10 C.

Zasadnie wskazuje kasator, iż w tym stanie rzeczy stanowisko Sądu I instancji o dopuszczalności pomiaru masy całkowitej pojazdu przy użyciu jednej pary wag SAW 10C, nie zostało należycie wyjaśnione.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej opartego na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należy stwierdzić, że Sąd I nie dokonywał wykładni przepisu art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, a tym samym nie mógł dopuścić się naruszenia tych przepisów prawa poprzez ich błędną wykładnię.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.