Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2063/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji administracyjnej. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] odmawiającej zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta m. K. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] przyznającej A. G. prawo do rekompensaty za pozostawione w L. nieruchomości położone przy ul. [...] oraz w B. i określającej wartość tych nieruchomości na [...] PLN, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr[...] Prezydent Miasta K. przyznał Panu A. G., uprawnienie do zaliczenia wartości mienia pozostawionego przez H. G. i A. G. na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Rzeczypospolitej Polskiej, położonego w L. przy ul. [...] oraz w miejscowości B., województwo [...] na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa.

Strony nie złożyły odwołania od przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta K. i stała się ona ostateczną. W dniu [...] sierpnia 2005 r. A. G. wystąpił do Wojewody [...] z prośbą o zmianę powyższej decyzji określającej wartość mienia zabużańskiego, w części dotyczącej wysokości kwoty ustalonej za pozostawiony majątek, z uzasadnieniem, iż nowa ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) wprowadziła nowy, korzystniejszy dla stron współczynnik przeliczania wartości pozostawionej nieruchomości. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., nr [...] przekazał na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) wniosek A. G. Wojewodzie [...]. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 65 Kpa przekazał wniosek A. G. ponownie [...]. Jednocześnie Wojewoda [...] pismem z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] złożył na podstawie art. 22 § 1 pkt 4 Kpa wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał Wojewodę [...] za właściwego miejscowo do rozpatrzenia wniosku Pana A. G. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] odmówił zmiany decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003 r. stwierdzając w uzasadnieniu, iż dokonanie zmiany tej decyzji naruszyłoby zasadę równego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej lub zbliżonej sytuacji faktycznej i prawnej (art. 32 Konstytucji RP), to jest takich, które uzyskały decyzję pozytywną w tym samym trybie jak wnioskodawca i zrealizowały już swoje uprawnienia poprzez nabycie nieruchomości Skarbu Państwa.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. do Ministra Skarbu Państwa złożył A. G. Podniósł w nim, że przedłożone przez niego dokumenty spełniają wszystkie wymogi nowej ustawy, a więc jego zdaniem nie może być mowy o obejściu prawa. Tym bardziej że obecnie obowiązujące przepisy prawa przewidują przeliczniki K. - L., a nie jak było dawniej R. - L. Zdaniem A. G. państwo polskie uniemożliwiło mu nabycie nieruchomości wstrzymując przetargi, blokując tym samym zrealizowanie przez niego w 100% odszkodowania w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta K.

Rozpatrując odwołanie organ podniósł, że w dniu 7 października 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. - o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) jednak przepisy tej ustawy można stosować zgodnie z treścią art. 27 tylko do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, a sytuacja taka nie istnieje w przedmiotowej sprawie.

Dlatego też organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną przez Wojewodę [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. i stwierdził że organ ten prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do wzruszenia ostatecznej decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie tj. decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003 r. ponieważ została ona wydana zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa i porządkiem prawnym, którego podstawową zasadą jest trwałość decyzji ostatecznej.

Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. G. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Powyższym decyzjom zarzucił, że zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu podniósł, że wycena nieruchomości (mienia zabużańskiego) została dokonana na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] lutego 2003 r. w oparciu o ceny nieruchomości w R., a później uległy zmianie przepisy prawne, które spowodowały, że rzeczoznawcy do wyceny zaczęli przyjmować wartości nieruchomości położonych w K. Dlatego też skarżący zwrócił się o zmianę decyzji z dnia [...] marca 2003 r. w trybie art. 155 KPA żądając podwyższenia wartości pozostawionego mienia. Nie zgadza się także ze stanowiskiem organu, że nie można skorzystać z art. 155 KPA w przypadku zmiany stanu prawnego. Zdaniem skarżącego ostateczna decyzja o stwierdzeniu prawa do rekompensaty powinna ulec zmianie również z tego powodu, że przepisy prawne obowiązujące w momencie jej wydania nie przewidywały takiej formy rekompensaty jak świadczenie pieniężne wypłacane ze środków funduszu rekompensacyjnego, a on z takiej formy chciałby skorzystać.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 155 KPA uzasadniające uchylenie bądź zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej w której przyznano skarżącemu prawo do otrzymania rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Ostateczna decyzja Prezydenta m. K. z dnia [...] marca 2003 r. nie jest bowiem jego zdaniem dotknięta żadną wadą prawną, a za jej wzruszeniem nie przemawia ani służy interes strony, ani tym bardziej interes społeczny. Wskazane zaś przez skarżącego jako okoliczności uzasadniające uchylenie lub zmianę decyzji - zmiany przepisów prawa, nie są przesłankami o jakich mowa w art. 155 KPA, zdaniem organu zgodnie z orzecznictwem NSA, zmiana ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 KPA (a także 154 KPA) jest dopuszczalna tylko wtedy gdy obowiązują przepisy prawne na podstawie których została wydana. Natomiast zmiana regulacji prawnej oznacza konieczność rozpatrywania uprawnień strony w świetle nowego stanu prawnego i prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej. Natomiast zmiana okoliczności faktycznych może mieć znaczenie dla oceny występowania przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Jednak w przedmiotowej sprawie nie doszło po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej do zmiany stanu faktycznego. Wzruszenie ostatecznej decyzji z tego powodu, że jeden przepis prawa został zastąpiony innym stanowi naruszenie prawa. Organ zauważa ponadto, że z przepisów nowej ustawy wynika, iż skarżący może zrealizować przysługujące mu prawo do rekompensaty poprzez wypłatę świadczenia pieniężnego w wysokości 20% wartości nieruchomości ze środków Funduszu Rekompensacyjnego poprzez złożenie odpowiedniego wniosku u Wojewody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, a podniesione w niej zarzuty w ocenie sądu nie zasługują na uwzględnienie.

Kontrola sądowo - administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego, i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja organu nadzoru, Ministra Skarbu Państwa utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta m. K. z dnia [...] marca 2003 r. przyznającej A. G. prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 155 KPA poprzez odmowę zmiany ostatecznej decyzji.

W dacie ([...] sierpnia 2005 r.) złożenia przez skarżącego wniosku do Wojewody o zmianę ostatecznej decyzji Prezydenta m. K. z dnia [...] marca 2003 r. na mocy której nabył on prawo do rekompensaty za pozostawione poza granicami RP nieruchomości, w zakresie ustalenia wartości tego mienia obowiązywał inny stan prawny niż wówczas, gdy prawo to mu przyznano. Skarżący uzyskał bowiem prawo do zaliczenia wartości mienia pozostawionego przez jego poprzedników prawnych H. G. i A. G. na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Rzeczypospolitej Polskiej, położonego w L. przy ul. [...] oraz w miejscowości B. na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży nieruchomości SP na podstawie art. 212 oraz art. 4 pkt 96- ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicę na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz. U. Nr 9, poz. 32 ze zm.).

W decyzji tej zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z powyższej ustawy i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych określono wartość przedmiotowej nieruchomości na kwotę [...] zł ([...]). Skarżący nie kwestionował tej decyzji, ani też operatów szacunkowych sporządzonych przez rzeczoznawców majątkowych służących za podstawę wyceny i decyzja ta stała się prawomocna.

Dopiero zmiana przepisów prawnych dotyczących sporządzania operatów szacunkowych powodująca, że rzeczoznawcy majątkowi zaczęli uwzględniać w operatach jako nieruchomości porównywalne do L. nieruchomości położone w K., a nie jak uprzednio w R. - spowodowała wystąpienie skarżącego o podwyższenie ustalonej uprzednio wartości pozostawionego mienia. Inną przyczyną było to, że przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji z dnia [...] marca 2003 r. nie przewidywały rekompensaty w formie świadczenia pieniężnego wypłacanego ze środków Funduszu Rekompensacyjnego. Zdaniem sądu niedopuszczalne jest, ingerowanie za pomocą art. 155 KPA w treść ostatecznych decyzji wydanych na podstawie innych przepisów prawa niż obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji, i przepisów po utracie ich mocy oraz zmianie stanu prawnego w tej materii. Sąd w tym względzie podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że zmiana obowiązującego prawa powoduje, iż powstaje nowa sprawa nie tylko z sensie procesowym, lecz również w znaczeniu materialnoprawnycm (por. wyrok NSA z 10 stycznia 1984, SA/Ka 660/83 z glosą J. Borkowskiego, wyrok NSA z 20 grudnia 1991 r., II SA 893/91, ONSA z 1993 r.). Oznacza to, że zarówno art. 154, jak i 155 KPA mogą być stosowane wobec decyzji ostatecznej tylko w czasie, kiedy obowiązuje podstawa prawna na jakiej te decyzje zostały wydane. Zmiana regulacji prawnej tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie oznacza konieczność rozpatrywania uprawnień strony w świetle nowego stanu prawnego.

Należy zgodzić się również ze stanowiskiem organu, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła także zmiana stanu faktycznego, co umożliwiałoby rozważenie zmiany decyzji ze względu na słuszny interes strony lub interes społeczny. Z przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wynika również, że skarżący może zrealizować przysługujące mu prawo do rekompensaty poprzez wypłatę świadczenia pieniężnego ze środków Funduszu Rekompensacyjnego po złożeniu odpowiedniego wniosku u wojewody.

Zatem zarzut skarżącego, że nie może on skorzystać z tej formy rekompensaty nie jest zasadny.

Zdaniem Sądu słusznie zauważył Wojewoda [...], że dokonanie zmiany decyzji Prezydenta m. K. zgodnie z żądaniem skarżącego naruszałoby zasadę równego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej lub zbliżonej sytuacji faktycznej (art. 32 Konstytucji RP) które uzyskały decyzję pozytywną w takim trybie jak skarżący i zrealizowały swoje uprawnienia poprzez nabycie nieruchomości od SP.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.