Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1948/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2007 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2006 r., na podstawie art. 7 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) odmówił potwierdzenia S. R. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położnych w miejscowości D., przysługującej wnioskodawcy w [...] części.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że z dokumentów nadesłanych przez [...] Centralne Archiwum Państwowe (odpisu nakazu egzekucyjnego z [...] września 1930 r., pisma starszego notariusza Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] kwietnia 1932 r., aktu przekazania-przejęcia nr [...] z dnia [...] grudnia 1933 r. sporządzonego przez geodetę Okręgu K., projektu zagospodarowania gruntu i protokołu jego przedstawienia z dnia [...] października 1936 r., informacji z dnia [...] listopada 1939 r. oraz z oświadczenia złożonego przez Z. D. i H. N. w dniu [...] sierpnia 1988 r. we W. wynika, iż matka wnioskodawcy M. R. z domu L. byłą właścicielką nieruchomości położonych w miejscowości D., gmina A., powiat K. Miejscowość D. w dniu [...] września 1939 r. znajdowała się poza obszarem byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie zeznań S. R. złożonych w dniu [...] maja 2006 r. przed pracownikiem [...] Urzędu Wojewódzkiego ustalono, że właścicielka pozostawionych nieruchomości M. R. w dniu 1 września 1939 r. wraz z mężem T. R. i dziećmi zamieszkiwała w miejscowości D.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] października 2002 r. sygn. akt. [...] spadek po M. R., zmarłej [...] września 1990 r. w W., nabyły dzieci: S. R., Z. R. po [...] każdy z nich oraz wnuki T. R., K. R., D. C, S. R. - po [...] części każde z nich.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania S. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. odmawiającej potwierdzenia S. R. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że z załączonego do akt sprawy protokołu z przesłuchania świadka S. R., złożonego w dniu [...] maja 2006 r. wynika jednoznacznie, iż właścicielka pozostawionych nieruchomości M. R. od urodzenia ([...] r.) do roku 1942 lub 1943 zamieszkiwała w miejscowości D., skąd w 1942 r. lub 1943 r. wraz z mężem T. R. i dziećmi E. R. i S. R. uciekli do K., a następnie na W., gdzie ukrywali się do 1951 r. Po powrocie T. R. z B., gdzie był więziony w okresie od [...] r. do [...] r., cała rodzina wróciła do Polski w lutym 1957 r.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi pozostawionych nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 powołanej ustawy, a także posiada obywatelstwo polskie.

W związku z powyższym, zdaniem Ministra Skarbu Państwa, organ drugiej instancji prawidłowo stwierdził, że S. R. nie jest osobą uprawnioną do rekompensaty na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., gdyż nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 2 pkt 1 tej ustawy , tj. właściciel nieruchomości nie zamieszkiwał na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 1939 r. Z uwagi na powyższe nie jest możliwe przyznanie S. R. prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej bowiem nie spełnienia on wymogu, o którym mowa w art. 2 pkt 1 tej ustawy.

Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2006 r. złożył S. R., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 7 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Skarżący przyznał, że jest wprawdzie faktem, iż w protokole z przesłuchania w dniu [...] maja 2006 r. w [...] Urzędzie Wojewódzkim w K. stwierdził on, że jego rodzice w dniu wybuchu wojny tj. 1 września 1939 r. zamieszkiwali w majątku D. Jednak w tym zakresie doszło do nieporozumienia, gdyż skarżący miał na myśli wybuch wojny polsko - bolszewickiej , co nastąpiło w dniu 17 września 1939 r., a nie wojny polsko - niemieckiej, która wybuchła w dniu 1 września 1939 r. Skarżący podkreślił, że urodził się w dniu [...] lipca 1938 r., a więc obecnie ma [...] lat. Jestem człowiekiem starszym, niedosłyszącym, schorowanym i nie zwrócił uwagi, że przesłuchujący go urzędnik z jednej strony prawidłowo wpisał do protokołu przesłuchania, że jego rodzice z rodziną zamieszkiwali w miejscowości D. w dniu wybuchu wojny, ale nie zwrócił uwagi na to, że nie wpisano o jaką wojnę chodziło, gdy tymczasem skarżący miał na myśli wojnę polsko-bolszewicką. Wobec powyższego na skutek nieporozumienia doszło do błędnego wpisania daty rozpoczęcia wojny polsko- bolszewickiej na 1 września 1939 r., podczas gdy skarżący cały czas miał na myśli datę 17 września 1939 r. i również przy podpisywaniu protokołu przesłuchania nie zwrócił uwagi na ten błąd.

Skarżący wskazał ponadto, że jego mama M. R. wraz z mężem T. R. i dziećmi chodziła do szkoły w W., a także tam z całą rodziną mieszkała. W. zaś bezspornie od 1920 r., gdy wkroczył tam gen. Żeligowski z wojskiem polskim zostało włączone do terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, zaś pozostała część [...] ze stolicą w K. zachowała swa państwowość. Majątek, który miała matka skarżącego M. R., położony w miejscowości D., znalazł się wówczas po podziale na terytorium [...], ale rodzice skarżącego mieszkali w W. gdzie mieli własne mieszkanie, a jedynie okazjonalnie dojeżdżali do swojego majątku w miejscowości D. Taki stan rzeczy trwał do rozpoczęcia wojny polsko - bolszewickiej, a więc do dnia 17 września 1939 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Skarga wniesiona w rozpatrywanej sprawie nie jest uzasadniona, bowiem organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów prawa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418), określa ona zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie tzw. "układów republikańskich". Powyższe zasady realizacji prawa do rekompensaty mają również zastosowanie do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle powyższych przepisów nie może budzić wątpliwości fakt, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, ale pod warunkiem, że nieruchomości te były położone w dniu 1 września 1939 r. na terytorium II Rzeczypospolitej. Jak wynika z dokumentów nadesłanych przez [...] Centralne Archiwum Państwowe, matka wnioskodawcy M. R., z domu L., byłą właścicielką nieruchomości położonych w miejscowości D., gmina A., powiat K. Miejscowość D. w dniu 1 września 1939 r. znajdowała się na terytorium [...] i nie wchodziła w skład terytorium II Rzeczypospolitej. Powyższe potwierdza również w skardze S. R.

A zatem prawo do rekompensaty nie przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli nieruchomości te nie wchodziły w skład terytorium II Rzeczypospolitej, nawet jeżeli właściciel ten był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Bez znaczenia jest zatem powoływanie się przez skarżącego na fakt zamieszkiwania przez M. R. wraz z rodziną w dniu 1 września 1939 r. w W., a więc na terytorium II Rzeczypospolitej.

Przyjęcie poglądu przeciwnego oznaczałoby istotne rozszerzenie zakresu podmiotowego powołanej ustawy, które nie znajduje uzasadnienia ani w treści jej przepisów, ani w dotychczasowym orzecznictwie sadów. W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego prawidłowo organy orzekające w sprawie przyjęły, że skarżącemu nie przysługuje prawo do rekompensaty, na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.