Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SO/Wr 11/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Przyznano skarżącemu prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia doradcy podatkowego.
*Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 par.2 i 3, art. 246 par.1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi i ustanowienie doradcy podatkowego; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Z.J. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego uzasadniając, że zamierza wnieść skargę o wznowienie postępowania sądowego. Zwrócił przy tym uwagę, że wnosić będzie jednocześnie cztery skargi w sprawach dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za lata 2003, 2004, 2005 i 2006. Analogiczne skargi wnosić będzie również jego żona. W rezultacie łączna wysokość wpisów będzie wynosić ponad 4.000 zł.

Wnioskodawca podniósł, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego rodziny, to jest żony i syna, który choruje na schizofrenię (załączono stosowne zaświadczenie). Wyjaśnił, że zła kondycja finansowa rodziny wynika w głównej mierze z faktu zapłaty wskazanego wyżej podatku i ponoszenia kosztów postępowań (około 420.000 zł) w związku z decyzjami, którymi ten podatek został ustalony. Na koszty te składało się wynagrodzenie dla pełnomocnika, wartość podatku, koszty postępowania przed Urzędem Kontroli Skarbowej i wpisy sądowe. W rezultacie wymienionych postępowań i innych czynników zewnętrznych wnioskodawca był zmuszony zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej. Aktualnie jest bezrobotny, podobnie jak żona i syn. Wszyscy członkowie rodziny są zarejestrowani w Urzędzie Pracy. Na potwierdzenie do wniosku załączone zostały stosowne zaświadczenia dotyczące wnioskodawcy (zarejestrowanego od 18 lipca 2013 r.) i jego żony (zarejestrowanej od 11 września 2013 r.).

Jedynym źródłem utrzymania – jak wskazał wnioskodawca – są dochody ze sprzedaży papierów wartościowych A S.A., których wartość na dzień 8 listopada 2013 r. wynosiła 25.500 zł. Ich sprzedaż pozwala na skromne, oszczędne życie przy wydatkach miesięcznych na poziomie około 2.000 zł na całą rodzinę. Wydatki te obejmują czynsz, opłaty za media, telefony, Internet, wyżywienie, lekarstwa.

Dokumenty i oświadczenia, złożone w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), potwierdzają złożone przez skarżącego oświadczenia, a nadto wynika z nich, że jego żona spłaca pożyczki bankowe o wartości 11.000 zł i 15. 000 zł, miesięczne wydatki wynoszą ponad 2.000 zł, a źródłem ich finansowania – jak podał skarżący – są dochody ze sprzedaży papierów wartościowych i drobne pożyczki od najbliższej rodziny. Z zeznań podatkowych za 2012 r. wynika, że ze sprzedaży papierów wartościowych, skarżący uzyskał przychód w wysokości 51.596,16 zł, ponosząc stratę w kwocie 27.135,88 zł. Zgodnie z zeznaniem PIT-37, złożonym wspólnie przez małżonków, wynika, że przychody uzyskała tylko żona wnioskodawcy, ze stosunku pracy, w wysokości 27.960,12 zł.

Jako znane z urzędu wskazać należy, iż w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (o sygn. akt I SA/Wr 2075-2082/13) skarżący oraz jego małżonka obowiązani są do uiszczenia wpisów od skarg w łącznej kwocie 4.280 zł.

Powyższe okoliczności dają podstawę do uwzględnienia żądania wniosku w części.

Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wyjaśnić należy, że do rozpoznania przedmiotowego wniosku przyjęta została okoliczność, iż wnioskodawca i jego żona wnieśli jednocześnie osiem skarg, a co za tym idzie, ciąży na nich obowiązek opłacenia równocześnie wpisów sądowych w kwocie łącznej ponad 4.000 zł. W związku z tym referendarz sądowy przyjął powyższą kwotę w całości dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy.

Dane przedstawione we wniosku wskazują, że opłacenie powyższych wpisów od skarg, które zostały już do tutejszego Sądu wniesione, a także zgromadzenie środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru obecnie wiązałoby się ze znacznym uszczupleniem środków finansowych, jakie pozostają do dyspozycji rodziny wnioskodawcy.

Jedyny dochód stanowią bowiem środki pozyskane ze sprzedaży papierów wartościowych – zarówno wnioskodawca, jaki i jego żona i syn, są zarejestrowani jako bezrobotni. Przy czym dodać trzeba, czego wnioskodawca nie podał, a wynika z przedłożonego zaświadczenia z Urzędu Pracy, że jego żona pobiera od grudnia 2013 r. do marca 2014 r. zasiłek dla bezrobotnych o wartości 100%, to jest netto 711,48 zł.

W każdy razie poniesienie kosztów wpisu od skargi łącznie z wpisami w pozostałych ww. sprawach, a także wynagrodzenia dla pełnomocnika aktualnie przekracza możliwości finansowe rodziny skarżącego.

Niemniej, zdaniem referendarza, wnioskodawca może poczynić oszczędności na opłacenie ewentualnych przyszłych kosztów sądowych przynajmniej w części. Wskazują na to dane z wydruków rachunków bankowych – zakupy żywnościowe dokonywane są przez małżonków w sklepach obiektywnie postrzeganych jako drogie (delikatesy Alma, EPI), z których z pewnością nie korzystają osoby dysponujące środkami wyłącznie na pokrycie podstawowych potrzeb socjalnych. Poza tym, nie jest wykluczone, że oboje małżonkowie w najbliższym czasie pozyskają zatrudnienie.

Powyższa ocena możliwości płatniczych wnioskodawcy podyktowana jest tym, że koszty sądowe stanowią formę daniny publicznej. Konstytucja RP natomiast przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych.

Mając wobec tego na uwadze powyższe, postanowiono jak w sentencji podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.