Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1066/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1066/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Katarzyna Dydaś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007r., sprawy ze skargi Fabryki "A." S.A. w G., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27 kwietnia 2006r. nr [...], w przedmiocie interpretacji dotyczącej zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług, skargę oddala


UZASADNIENIE

Fabryka "A." S.A. w G. zwróciła się o udzielenie odpowiedzi na pytanie czy powinna uiszczać podatek należny VAT od odszkodowania za bezumowne korzystanie z zabudowanej halą fabryczną nieruchomości. Jednocześnie podała ona, że w związku z zaległościami powstałymi z tytułu czynszu dzierżawy strony określiły termin opuszczenia dotychczasowego przedmiotu dzierżawy na dzień [...].12.2005 r., jak też tryb naliczania wysokości odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na poziomie równowartości dotychczasowego czynszu dzierżawnego. Odszkodowanie za bezumowne użytkowanie nie podlega opodatkowaniu podatkiem należnym VAT. Zatem Fabryka "A." S.A. nie powinna uiszczać tego podatku.

Postanowieniem z dnia [...].02.2006 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, iż przedstawione we wniosku podatnika stanowisko nie jest prawidłowe, co uzasadnił tym, iż w świetle art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm., dalej "ustawa o VAT") opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m. in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, przez co rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również zobowiązanie się do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Z takim zaś zobowiązaniem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Na to postanowienie podatnik wniósł zażalenie, w którym wskazał, iż w okresie od [...].09.2005 r. do [...].12.2005 r. dotychczasowy dzierżawca zobowiązany został do zdemontowania i wywiezienia linii technologicznej, a także do doprowadzenia dotychczasowego przedmiotu dzierżawy do stanu niepogorszonego. Natomiast nie mógł on używać i pobierać pożytków, a więc nie doszło do tolerowania przez wydzierżawiającego sytuacji takiej jaka istniała w czasie obowiązywania dzierżawy. Zatem w rozpoznawanej sprawie nie doszło do tolerowania sytuacji.

Ponadto podatnik podniósł , iż zgodnie z VI Dyrektywą Rady z dnia 17 maja 1977 r. 77/388/EEC nie każde zaniechanie czynności lub znoszenie stanów uważane jest za świadczenie usług. Podlega ono opodatkowaniu jedynie w sytuacji, kiedy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może być uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi. W rozpoznawanej sprawie takiej umowy jest brak.

Decyzją z dnia 27.04.2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia uznając, iż zawarta w nim ocena prawna stanu faktycznego przedstawionego w pytaniu jest prawidłowa, gdyż doszło do zawarcia umowy zobowiązaniowej, na mocy której wydzierżawiający zobowiązał się do tolerowania zaistniałej sytuacji, a dzierżawca do opuszczenia nieruchomości w określonym terminie i do zapłaty odszkodowania. Otrzymywane odszkodowanie należy traktować jako wynagrodzenie za świadczenie usługi polegającej na tolerowaniu zaistniałej sytuacji.

W skardze na powyższą decyzję Fabryka "A." S.A. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającym postanowieniem organu I instancji z powodu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, a także art. 120-122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 137, poz. 2061) albowiem interpretacje innych organów podatkowych (Urząd Skarbowy w Ż. [...], Urzędu Skarbowego w S. [...] oraz Izby Skarbowej [...]) potwierdzają zajęte we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego stanowisko. Na mocy art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej strona skarżąca nie może być zaś traktowana w sposób odmienny od innych podatników, przy analizie identycznego stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Z zaniechaniem lub tolerowaniem czynności lub stanów, rodzących zobowiązanie podatkowe w ramach podatku od towarów i usług, mamy do czynienia jedynie w sytuacji gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązującej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi (por. K.Kosakowska w: K.Sachs (red.), VI Dyrektyw VAT. Komentarz do Dyrektyw Rady Unii Europejskiej dotyczących wspólnego systemu podatku od wartości dodanej., Warszawa 2004, s.131). W niniejszej sytuacji, w świetle przedstawionych przez podatnika okoliczności faktycznych, takiego zaniechania lub tolerowania czynności lub stanów jest brak. Natomiast kwestia podlegania odszkodowania za bezumowne korzystanie z rzeczy podatkowi od towarów i usług zależy w każdym przypadku od konkretnych okoliczności sprawy (tak J.Zubrzycki, Leksykon VAT. Tom I. 2006, Wrocław 2006, s.53). W tym zakresie niezbędne staje się ustalenie czy między stronami istnieje jakiś jawny lub dorozumiany stosunek prawny w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne (tak. J.Zubrzycki, Leksykon...., j.w., s.54).

W rozpoznawanej sprawie taki stosunek prawny istnieje. Sama skarżąca we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w jej sprawie podała, że Fabryka zaproponowała dwa warianty rozwiązania problemu:

"1) usunięcie usterek i wyeliminowanie zaległości płatniczych i zawarcie kolejnego Aneksu do Umowy dzierżawy,

2) wyznaczenie ostatecznego terminu opuszczenia przedmiotu dzierżawy na [...] grudzień 2005 r. z regulowaniem odszkodowania za okres bezumownego korzystania z przedmiotu dzierżawy w trybie art. 224§2 k.c. i art. 225 k.c.

Wariant drugi zaakceptował dotychczasowy dzierżawca.

Wartość odszkodowania ustalono na poziomie równowartości dotychczasowego czynszu dzierżawnego, korzystając z wykładni wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15.09.2005 r., opublikowanego w Dzienniku Rzeczpospolita z dnia 28.09.2005 r., w którym wskazano, że wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości oblicza się przy zastosowaniu przepisów kodeksu cywilnego dotyczących własności i uprawnień właściciela".

Między skarżącą i dotychczasowym dzierżawcą doszło więc zdaniem Sądu do zawarcia umowy najmu na czas określony. Strony te uzgodniły bowiem istotne elementy tej umowy, w tym zakres jej trwania i czynszu najmu. Natomiast o bezumownym użytkowaniu dotychczasowego przedmiotu najmu można mówić dopiero po upływie okresu na jaki ta umowa została zawarta. Wówczas dopiero brak będzie między stronami tej umowy takiego stosunku prawnego, jak wynikający z umowy najmu i w związku z tym właścicielowi nieruchomości będzie przysługiwało roszczenie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z jego rzeczy na podstawie odpowiednich przepisów kodeksu cywilnego. Niekoniecznie odszkodowanie to musiałoby równać się równowartości dotychczasowego czynszu. Takie rozwiązanie jest przewidziane w art. 18 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 31, poz. 266 ze zm.). Chodzi więc tu o lokale mieszkalne a nie nieruchomości lub lokale użytkowe. W tym stanie rozpoznawanej sprawy inna kwalifikacja stosunku prawnego o charakterze zobowiązaniowym dokonana przez organy podatkowe nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Usługi świadczone w kraju na podstawie umowy najmu podlegają opodatkowaniu podatkiem należnym VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Z taką zaś umową mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jej przedmiotem była hala fabryczna, która sama przez się nie mogła przynosić pożytków. Pożytki przynosiło dopiero przedsiębiorstwo, które najemca zorganizował w tej hali (zob. Zbigniew Radwański w pracy zbiorowej System Prawa Cywilnego t.III, cz. 2, Wyd. Prawnicze, 1967 r., s. 352 i 353 i przytoczone tamże orzecznictwo).

Skoro w rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sporu, to skarga nie jest uzasadniona. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.