Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 581/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 182 par. 2, art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. F. i G. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt II SA/Go 432/18 w sprawie ze skargi M. F. i G. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 13 września 2018 r., sygn. akt II SA/Go 432/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. F. i G. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i wykonania określonych robót budowlanych, dotyczących budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w Z., oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli M. F. i G. F., zaskarżając go w całości.

Na podstawie art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną oparto na następujących podstawach:

1. na naruszeniu przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) art. 133 § 1 i 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na skutek braku rozpoznania przez Sąd I instancji wszystkich zarzutów skargi, to jest zarzutu z pkt 1 (dotyczącego naruszenia art. 77, 7 i 8 k.p.a.) oraz z pkt 2 (dotyczącego naruszenia art. 107 § 1 i §3 k.p.a) w sytuacji, gdy zgodnie z powyższymi normami Sąd zobowiązany był ocenić wszystkie zarzuty podniesione w skardze,

b) art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skargi, to jest zarzutu z pkt 1 (dotyczącego naruszenia art. 77, 7 i 8 k.p.a.) oraz z pkt 2 (dotyczącego naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a) gdy tymczasem, w świetle powołanej normy, uzasadnienie wyroku powinno zawierać między innymi zwięzłe omówienie wszystkich podniesionych zarzutów oraz ustosunkowanie się do nich.

Powyższe zarzuty dotyczą bardzo istotnego uchybienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i już same w sobie uzasadniają uchylenie zaskarżonego wyroku. Niezależnie jednak od tych zarzutów, dodatkowo wskazano następujące podstawy skargi:

2. na naruszeniu przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) art. 153 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. na skutek braku dokonania przez Sąd własnych ustaleń faktycznych i prawnych w sprawie (w tym w szczególności w zakresie oceny skutków niwelacji terenu, skutków zmiany obrysu budynku) i odwołanie się w tym zakresie do ustaleń zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 kwietnia 2017r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Go 141/17, gdy tymczasem było to niedopuszczalne, skoro wyrok ten został zaskarżony w drodze skargi kasacyjnej, do chwili obecnej nierozpoznanej,

b) art. 77, 7 i 8 k.p.a. oraz art. 10 i 79 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ppkt 1 c) p.p.s.a. w wyniku braku uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2018 r. w całości, pomimo że decyzje te rażąco naruszają art. 77, 7 i 8 k.p.a. oraz art. 10 i 79 k.p.a.,

c) art. 50 ust. 1, 51 ust. 1 i ust. 7 oraz art. 48 i 49b ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 ppkt 1a) p.p.s.a. na skutek braku uchylenia przez Sąd I instancji decyzji organów obu instancji (w tym decyzji organu I instancji w części utrzymanej w mocy), pomimo że decyzje te naruszają art. 50 ust. 1, 51 ust. 1 i ust. 7 oraz art. 48 i 49b ustawy Prawo budowlane.

Powołując się na powyższe podstawy, wniesiono o:

1. przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu,

3. zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że naruszenie prawa procesowego przez sąd pierwszej instancji jest rażące – uniemożliwia kontrolę prawidłowości orzeczenia, a ponadto dotyczy podstawowych zasad dotyczących postępowania przed sądem administracyjnym. Zdaniem skarżących kasacyjnie, skoro sąd nie ustosunkował się w ogóle do dwóch zarzutów podniesionych w skardze, to nie można zweryfikować stanowiska sądu co do wszystkich istotnych zagadnień w sprawie. Sąd nie zrealizował więc swojego obowiązku pełnego, dokładnego rozpoznania sprawy, w tym zwłaszcza obowiązku rozpoznania wszystkich zarzutów.

Ponadto, w ocenie skarżących kasacyjnie sąd pierwszej instancji nie dokonywał żadnych własnych rozważań oraz żadnej własnej oceny w zakresie kwalifikacji robót związanych z obniżeniem poziomu terenu oraz zmianą obrysu przedmiotowego budynku. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wprost wynika, że w tym zakresie Sąd oparł się w całości na ocenie dokonanej w sprawie o sygn. akt II SA/Go 141/17 (w której wydany został nadal nieprawomocny wyrok), co zdaniem Sądu wiązało go na podstawie art. 153 p.p.s.a.

Pismem z [...] lutego 2019 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, P. N. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.

Zarzuty skargi kasacyjnej, wbrew twierdzeniom w niej zawartym, oparto o obie podstawy z art. 174 p.p.s.a., tj. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero gdy postawiony zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego zostanie uznany za nieusprawiedliwiony, Naczelny Sąd Administracyjny może przystąpić do oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, przy czym ocenia je w oparciu o ustalony wcześniej w sprawie stan faktyczny.

Nie mogą zostać uwzględnione zarzuty naruszenia art. 133 § 1, 134 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności z nich wynikające, i które stanowiły podstawę wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny orzeka więc w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to badając legalność zaskarżonej decyzji sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w kontekście całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. byłoby więc możliwe wtedy, gdyby sąd orzekając wyszedł poza ten materiał. W niniejszej sprawie do takiego naruszenia prawa nie doszło – sąd pierwszej instancji, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, oparł się na kompletnych aktach sprawy biorąc pod uwagę okoliczności z nich wynikające, i które stanowiły podstawę wydania zaskarżonego aktu.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozstrzygając "w granicach danej sprawy" sąd ocenia jedynie tę sprawę, w której wniesiono skargę, natomiast jako niezwiązany jej granicami ma prawo, a jednocześnie obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Ocena ta musi jednak dotyczyć tej, i tylko tej, sprawy. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce wtedy, gdyby sąd wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy, lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie.

Z kolei na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naruszenie tego przepisu jest więc możliwe wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wszystkich elementów w nim wymienionych, przy czym skarżący musi wskazać, jakich konkretnie elementów w nim brakuje oraz wykazać ich wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie wymagane art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy. Pisemne motywy zaskarżonego wyroku zawierają również wyczerpujące wyjaśnienie przyczyn oddalenia skargi, a więc zastosowania art. 151 p.p.s.a.

Podsumowując, to, że strona nie zgadza się z oceną stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji – materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, dokonaną przez sąd pierwszej instancji, nie oznacza, że doszło do naruszenia ww. przepisów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 463/17, LEX nr 2 627 812).

Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia przez sąd wojewódzki art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Co do zasady naruszenie ww. przepisu może mieć miejsce w sytuacji, gdy organ administracji publicznej w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, a następnie sądy, nie zastosują się do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzedzającym rozstrzygnięcie wyroku sądu administracyjnego.

W niniejszej sprawie, jak słusznie wskazał sąd wojewódzki, kwestia kwalifikacji przedmiotowych robót budowlanych była już badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie, który w tym zakresie wyraził swoje stanowisko w wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 141/17. Jako bezsporną okoliczność sąd ten uznał, że przy realizacji przedmiotowego budynku doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sąd wskazał, że w okolicznościach sprawy za bezsporne uznać należy, że skarżący, jako inwestorzy, w trakcie prowadzonych prac budowlanych dokonali zmiany (obniżenia) rzędnych i poziomu terenu działki oraz rzędnych i poziomu "zero" budynku jednorodzinnego posadowionego na ich działce. Wprawdzie nie powoduje ona zmian w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, jednak należy ją uznać za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, ponieważ wartości te zawarte zostały w projekcie zagospodarowania działki, zatwierdzonym decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę. Tym samym dokonana zmiana dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki, przez co należy uznać ją za istotne odstąpienie na podstawie art. 36a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. O istotności odstąpienia przesądza też fakt, że w jego wyniku doszło do obniżenia posadowienia samego budynku i obniżenia terenu działki, co w konsekwencji nie pozostało, jak to ustaliły organy, bez wpływu na teren działki sąsiedniej (o nr [...]).

Nie ulega wątpliwości, że norma zawarta w art. 153 p.p.s.a. ma charakter doniosły i bezwzględnie obowiązujący. Oznacza bowiem, że ani organy administracji publicznej, ani sądy, orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane. Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, w razie zmiany istotnych okoliczności faktycznych, lub uchylenia orzeczenia przez sąd wyższej instancji. Do zmiany oceny prawnej może również dojść w wyniku oddalenia skargi kasacyjnej przez sąd wyższej instancji, wówczas ta ocena będzie wiążąca zarówno dla organów, jak i wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ocenę prawną konstruuje wówczas nie wojewódzki sąd administracyjny, lecz Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis art. 153 p.p.s.a., w odróżnieniu od art. 170 p.p.s.a., wprawdzie nie stanowi, że związanie oceną prawną dotyczy tylko orzeczeń prawomocnych, to jednakże związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, niewątpliwe powinno wynikać z prawomocnego wyroku sądu.

Słusznie więc sąd wojewódzki, przywołując stanowisko sądów administracyjnych podkreślił, że choć w dacie orzekania przez organ drugiej instancji wyrok z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 141/17, nie posiadał waloru prawomocności, to jednak dotyczył ostatecznej decyzji o charakterze kasacyjnym. Rozpatrując ponownie sprawę zarówno organy administracyjne, jak i sąd orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., były związane oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z uzasadnienia wyroku sygn. akt II SA/Go 141/17. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Na marginesie wskazać należy, że wyrokiem z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2094/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 141/17, przychylając się do wyrażonej w nim oceny prawnej niniejszej sprawy.

Następnie trzeba stwierdzić, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), zapewniając stronie udział w postępowaniu dowodowym (art. 79 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów – art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.).

W sprawie organy ustaliły, że [...] maja 2013 r. do PINB Miasto Z. wpłynęło pismo P. N. w sprawie prac ziemnych wykonanych na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w Z., w związku z budową budynków mieszkalnych jednorodzinnych. W piśmie P. N. wskazał, że roboty budowlane oraz prowadzone prace ziemne na ww. działkach doprowadziły do ingerencji w głąb jego działki na około jeden do dwóch metrów, a sposób wykonania niwelacji terenu spowodował utratę oparcia dla gruntu działki nr [...], będącej jego własnością. Ponadto podniósł, że doszło do usunięcia znaku granicznego w górnej części działki i przemieszczenia znaku granicznego w części dolnej nieruchomości.

W trakcie prowadzonego postępowania PINB ustalił, że na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Z. o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] sierpnia 2007 r., na działce nr [...] przy ul. [...] w Z. realizowana była budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego przez M. F. i G. F. W dniu [...] lipca 2009 r. inwestorzy złożyli w PINB Miasto Z. zawiadomienie o zakończeniu budowy, a organ przyjął zawiadomienie bez sprzeciwu.

Podczas przeprowadzonych [...] września 2009 r. oględzin stwierdzono, że zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę projekt zagospodarowania działki nie przewidywał rozwiązań dotyczących ukształtowania terenu działki. Działka przed rozpoczęciem budowy znajdowała się na znacznej pochyłości. Inwestorzy dokonali w trakcie budowy domu znacznego obniżenia pierwotnego poziom terenu, naruszając również teren działki sąsiedniej nr [...] (niezagospodarowanej).

Następnie organ ustalił, że poziom "zero" budynku, podany w projekcie zagospodarowania działki, wynosił 112,45 m, natomiast w obecnym stanie faktycznym według mapy zasadniczej z [...] grudnia 2011 r. poziom "zero" znajduje się na rzędnej 111,49 m. Różnica poziomów w stosunku do projektu wynosi 0,96 m i spowodowała zmianę położenia poziomu piwnic oraz kalenicy. W konsekwencji nastąpiło również znaczne obniżenie poziomu terenu nieprzewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Z powodu wykonanych prac niwelacyjnych na działce nr [...], powstała skarpa na działce nr [...], tuż przy granicy z działką nr [...]. Różnica wysokości zawiera się w granicach 1,32 m a 3,92 m i sięga w głąb działki nr [...] na głębokość około 3,0 m. Różnice poziomów terenu po zniwelowaniu działki nr [...] zabezpieczone są przez inwestora wykonaną konstrukcją oporową.

Podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych [...] listopada 2013 r. stwierdzono, że teren działki, na której zrealizowany został budynek, od strony ulicy Źródlanej na odległość około 9,0 m od granicy działki jest niemalże płaski i nieznacznie wyższy od poziomu ulicy. Od strony działki nr [...] znajdują się schody terenowe, obok których wznosi się skarpa w głąb działki o wysokości około 2,0 m na długości około 5,0 m. Dalej w głąb działki teren jest płaski na długości około 20,0 m, gdzie znajduje się mur oporowy wykonany z bloczków betonowych o wysokości około 1,4 m. Następnie na granicy działki od strony południowej znajduje się podobny mur o wysokości około 1,75 m. Obydwa mury wykonane zostały na całej szerokości działki i posiadają długość około 22,0 m. Ponadto pomiędzy działką nr [...] a działką [...] w południowej części znajduje się mur z bloczków betonowych o długości około 6,0 m i wysokości od 1,4 do 1,75 m, mierzonej od strony inwestora, tj. działki nr [...]. Grubość muru wynosi 25 cm. Mur pełni funkcję oporową, gdyż od strony działki nr [...] na znacznej jego powierzchni przylega grunt należący do działki nr [...]. Mur ten zabezpiecza również znak graniczny przed osunięciem. Na dzień oględzin stwierdzono częściowe wybranie gruntu bezpośrednio przylegającego do muru od strony działki nr [...]. Według mapy zasadniczej z [...] grudnia 2011 r. rzędna poziomu terenu w sąsiedztwie muru na działce nr [...] wynosi 111,24 m, natomiast na działce nr [...] wynosi 115,15 m.

Następnie w sprawie wydano szereg rozstrzygnięć, w tym nakazujące sporządzenie oceny technicznej czy nakładające obowiązek sporządzenia i przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, oparte na również na informacjach z kolejnych oględzin, w efekcie których organy kierowały do inwestorów coraz bardziej szczegółowe wytyczne w zakresie wykonania koniecznych robót budowlanych.

W związku z powyższym uznać należy, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a twierdzenia organów nadzoru budowlanego znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy i nie budzą wątpliwości. Oznacza to, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasad ogólnych oraz przepisów postępowania administracyjnego, wskazanych w skardze kasacyjnej. Zarzut w zakresie naruszenia 77, 7 i 8 k.p.a. oraz art. 10 i 79 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ppkt 1 c p.p.s.a. jest więc chybiony, zwłaszcza że skarżący kasacyjnie nie wskazali w skardze kasacyjnej, w jaki dokładnie sposób powyższe przepisy k.p.a. miały zostać naruszone wydanymi w sprawie decyzjami.

W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1, 51 ust. 1 i ust. 7 oraz art. 48 i 49b ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 ppkt 1a p.p.s.a., błędnie określonych w skardze kasacyjnej jako zarzuty naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać, że są one niezasadne.

Przede wszystkim należy podkreślić, że powyższe przepisy składają się z ustępów i punktów, a więc strona wnosząca skargę kasacyjną powinna wskazać przepisy według najmniejszej jednostki redakcyjnej – rolą sądu nie jest bowiem domyślanie się podstaw kasacyjnych.

Ponadto, sąd pierwszej instancji nie stosował art. "145 § 1 ppkt 1a)" p.p.s.a., tylko art. 151 p.p.s.a., zatem ten ostatni przepis powinien zostać powiązany z odpowiednimi przepisami, które w ocenie strony zostały naruszone.

Podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego należy również uznać za niezrozumiałe. Przywołane przepisy regulują odrębne tryby postępowania, wynikające z Prawa budowlanego: art. 50 i 51 odnoszą się do postępowania naprawczego, art. 48 do postępowania legalizacyjnego lub w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a art. 49b – do postępowania legalizacyjnego lub w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej (z wyłączeniem przypadków wskazanych w art. 48 Prawa budowlanego). Skarżący kasacyjnie nie wskazali też, w jakim zakresie i dlaczego w sprawie miało dojść do naruszenia ww. przepisów, zwłaszcza wobec znaczących różnic ww. trybów postępowania.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – orzekł jak w wyroku.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.