Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2547/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21, art. 29 ust. 1 pkt 1, art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 2164
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - teskt jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18 art. 8 ust. 1 i ust. 8; art. 9 ust. 1 lit. a, lit. b oraz e; art. 17 ust. 1; art. 18 ust. 1; art. 7 ust. 1 pkt 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 8 ust. 1; art. 16; art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 671 art. 78 ust. 2; zał. nr VII część III pkt 2 ppkt a) tiret (ix), zał. nr VII część III pkt 5 zd. 1-2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków  produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Dorota Pawłowska Protokolant sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzania do obrotu artykułu rolno - spożywczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (dalej: "organ", "GIJHARS") z [...] września 2019 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 21 i art. 29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2164, z późn. zm., dalej: "ustawa o jakości"), art. 8 ust. 1 i ust. 8, art. 9 ust. 1 lit. a, lit. b oraz e, art. 17 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/200 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie 1169/2011"), art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie 178/2002"), utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] (dalej: "[...]WIJHARS") z [...] stycznia 2019 r., znak: [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że od 16 do 23 października 2018 r. inspektorzy [...]WIJHARS, przeprowadzili kontrolę jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych wytwarzanych z przetworów mlecznych i tłuszczów roślinnych w Spółce. W toku czynności kontrolnych pobrano urzędowe próbki z partii artykułu rolno- spożywczego o nazwie [...], w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych oraz w celu sprawdzenia poprawności oznakowania.

Próbki pobrane w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych przekazano do Laboratorium Specjalistycznego w [...] [...]IJHARS. W wyniku przeprowadzonych badań (sprawozdanie z badań laboratoryjnych nr [...] z [...].09.2018 r.) stwierdzono niezgodności badanych próbek artykułu rolno-spożywczego w zakresie cech:

1. fizykochemicznych, tj.:

- zawyżoną o 0,68 p.p. zawartość tłuszczu, tj. oznaczono zawartość tłuszczu na poziomie 2,18 ± 0,02%, podczas gdy zgodnie z deklaracją producenta wskazaną w specyfikacji jakościowej produktu, zawartość tłuszczu winna wynosić nie więcej niż 1,5%,

- zaniżoną o 2,4 p.p. zawartość laktozy, tj. stwierdzono zawartość laktozy na pozionp

41,6 ± 0,3%, podczas gdy zawartość zadeklarowana ww. specyfikacji winna wynosić nie mniej niż 44%,

2. mikrobiologicznych, tj. brak obecności mikroflory charakterystycznej w produkcie, tj. drobnoustrojów charakterystycznych dla jogurtu, w tym Lactobacillus delbruecki ssp. bulgaricus, co nie spełnia wymagań zadeklarowanych w Specyfikacji jakościowej produktu nr Dokumentu: [...], data [...].03.2016, wersja [...].

Na wniosek podmiotu kontrolowanego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego przed organem I instancji przebadano wtórnik próbki pobranej w trakcie kontroli. Analiza odwoławcza wtórnika próbki przeprowadzona w Laboratorium Specjalistycznym w [...] [...]IJHARS (sprawozdanie z badań laboratoryjnych nr [...] z dnia [...].10.2018 r.) potwierdziła niezgodności badanego produktu w zakresie cech fizykochemicznych.

Ponadto w wyniku kontroli oznakowania przedmiotowej partii stwierdzono, następujące nieprawidłowości:

- na etykiecie oraz w dokumencie towarzyszącym kontrolowanej partii artykułu rolno- spożywczego producent umieścił w opisie nazwy określenie "jogurtowy", "yoghurt" w tłumaczeniu na język polski "jogurt", w stosunku do produktu powstałego z zakwaszonego kulturami bakterii jogurtowych koncentratu mleka odtłuszczonego w wyniku czego uzyskano jogurt, który następnie został poddany obróbce cieplnej, suszeniu rozpyłowemu, podczas gdy określenie ,jogurtowy", "yoghurt" jest zarezerwowane wyłącznie dla przetworu mlecznego, o których mowa w art. 78 pkt 2 w związku z Załącznikiem VII część III pkt 2 ppkt a) tiret (ix) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013, co narusza art. 8 ust. 8 i ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 1 lit. a, art. 17 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości,

- na etykiecie producent zadeklarował zawartość tłuszczu na poziomie nie więcej niż 1,5%, podczas gdy przeprowadzone badania laboratoryjne próbki przedmiotowego produktu wykazały zawartość tłuszczu na poziomie 2,06%, co narusza art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości,

- nie wskazanie na etykiecie w wykazie składników informacji o użytym do produkcji składniku, tj. mleku odtłuszczonym w proszku, które zgodnie ze specyfikacją produktu stosowano do wytworzenia wyrobu gotowego, co narusza art. 8 ust. 8 i ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 1 lit. b i art. 18 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości,

- nie umieszczenie w oznakowaniu informacji o ilości netto produktu, co narusza art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie [...]WIJHARS, wydał decyzję z [...] stycznia 2019 r., znak: [...] zakazującą Spółce wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej określonych w przepisach o jakości handlowej oraz wymagań dodatkowych zadeklarowanych przez producenta w oznakowaniu w zakresie:

a) cech fizykochemicznych, tj.:

- zawyżonej zawartości tłuszczu,

- zaniżonej zawartości laktozy,

b) oznakowania, tj.:

- umieszczenie na etykiecie oraz w dokumencie - Specyfikacji jakościowej produktu Yogos 1 - towarzyszącym środkowi spożywczemu nieprawidłowego elementu proszek jogurtowy, Nr [...] z dnia [...].03.2016 r., wersja: [...] - opisu w postaci "jogurtowy",

- umieszczenie na etykiecie informacji o procentowej zawartości tłuszczu niezgodnej z zawartością rzeczywistą,

- nie umieszczenie w oznakowaniu informacji o użytym w toku produkcji składniku, tj.: mleku odtłuszczonym w proszku,

- nie umieszczenie na etykiecie informacji o ilości netto żywności.

Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji [...]IJHARS stwierdził, że producent w wprowadzonym do obrotu artykule rolno-spożywczym nie spełnił wymagań, które zostały wskazane przez niego w ww. deklaracji jakościowej wyrobu. Wskazał, że producent na etykiecie oraz w dokumencie towarzyszącym kontrolowanej partii artykułu rolno-spożywczego umieścił w opisie nazwy określenie "jogurtowy", "yoghurt" w tłumaczeniu na język polski "jogurt", w stosunku do produktu powstałego z zakwaszonego kulturami bakterii jogurtowych koncentratu mleka odtłuszczonego w wyniku czego uzyskano jogurt, który następnie został poddany obróbce cieplnej, suszeniu rozpyłowemu. Tymczasem określenie "jogurt", "jogurtowy", "yoghurt" jest zarezerwowane wyłącznie dla przetworu mlecznego, o których mowa w art. 78 pkt 2 w związku z Załącznikiem nr VII część III pkt 2 ppkt a) tiret (ix) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U. UE L z 2013 r. 347.671, dalej: "rozporządzenie 1308/2013"). Organ dodał, że ustawodawca Unii Europejskiej co prawda zastrzegł prawnie nazwę jogurt dla produktu mlecznego, niemniej jednak nie wskazał w przepisie prawa definicji produktu jakim jest jogurt, tym samym definicję tego produktu (zarówno w zakresie technologii produkcji, jak też jego właściwości) należy czerpać ze źródeł naukowych, jak też norm. Zgodnie z wymaganiami określonymi w uznanych źródłach naukowych, tj. "Mleczarstwo 1 pod redakcją Stefana Ziajki, Wydawnictwo UWE, Olsztyn 2008 Wydanie 2 poprawione i uzupełnione, w normie C. [...] oraz w Polskiej Normie [...] "Mleko i przetwory mleczne. Mleko fermentowane", produkt mleczny określony jako jogurt jest artykułem rolno-spożywczy posiadającym określone charakterystyczne cechy. Jogurt to produkt mleczarski zaliczany do napojów mlecznych fermentowanych. Otrzymywany jest ze znormalizowanego mleka, poddanego pasteryzacji, a następnie ukwaszonego zakwasem czystych kultur bakterii termofilnych z gatunków Streptococcus salivarius ssp. thermophilus oraz Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus. Określenie "jogurt" jest zastrzeżone dla produktu zawierającego żywe kultury bakterii jogurtowych w ilości nie mniejszej niż 107 [jtk/g]. Przy czym mikroflora ta powinna być żywa, aktywna i liczna w produkcie do daty jego trwałości.

Organ wyjaśnił, że w toku badań laboratoryjnych próbki pobranej w trakcie prowadzonej kontroli (w związku z wnioskiem organu I instancji o rozszerzenie zakresu badań) dokonano również oznaczenia obecność mikroflory charakterystycznej dla kontrolowanego wyrobu, uzyskane wyniki nie potwierdziły obecności deklarowanej mikroflory charakterystycznej dla produktu. Przeprowadzone badania nie wykazały obecności jakiejkolwiek mikroflory, zarówno tej pożądanej, jak też nie.

Niemniej jednak, jak wyjaśnił organ, ww. badania nie są podstawą do zakwestionowania przez organ I instancji jakości handlowej produkt. Z materiału dowodowego przedstawionego w sprawie wynika, iż produkt nie zawiera specyficznej dla jogurtu mikroflory (oświadczenie producenta z [...].09.2018 r.). Strona oświadczyła, że stosowana nazwa "[...]" wynika z faktu, iż przeprowadzone badania na obecność mikroflory charakterystycznej nie potwierdziły wymaganej dla jogurtu ilości bakterii, tj. 107 [jtk/g] (raporty analityczne [...] z [...].02.2018 r., [...] z [...].02.2018 r., stanowiący załącznik nr [...] do protokołu z kontroli). Zgodnie z ww. raportem w wyrobie o nazwie proszek jogurtowy w postaci proszku określono obecność charakterystycznych drobnoustrojów - Lactobacillus bulgaricus na poziomie <10 jtk/g, a Streptococcus Thermophilus na poziomie 3600 jtk/g. Natomiast w przypadku ww. proszku jogurtowego w postaci płynu określono obecność charakterystycznych drobnoustrojów - Lactobacillus bulgaricus na poziomie <10 jtk/g, a Streptococcus Thermophilus na poziomie 100 jtk/g.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że producent pomimo dysponowania wiedzą, iż wyprodukowany przez niego środek spożywczy nie posiada cech charakterystycznych - (drobnoustrojów) dla produktu mlecznego jakim jest jogurt, do jego oznakowania (nazwy) zastosował określenie zarezerwowane dla fermentowanego napoju mlecznego o określonych cechach charakterystycznych.

Organ wskazał również, że zgodnie z opisem procesu technologicznego wskazanym w zakładowym dokumencie H. - Opis produktu, Produkt Proszek jogurtowy 1 - wersja [...], z dnia [...].03.2017 r. opracował: E. C., proces produkcji przedmiotowego wyrobu obejmuje "zagęszczenie surowca, ukwaszenie koncentratu oraz suszenie rozpyłowe". Składniki - surowce wykorzystane do produkcji wyrobu finalnego to "mleko odtłuszczone, czyste kultury bakterii z dodatkiem dwutlenku krzemu". Z powyższego wynika, iż podstawowym surowcem do wytworzenia zakwestionowanego produktu jest mleko. Tym samym nie można uznać, że do opisu przedmiotowego produktu można zastosować określenie jogurtowy, gdyż produkt ten nie posiada cech charakterystycznych dla jogurtu, jak też jogurt nie stanowił podstawowego surowca, z którego został wytworzony produkt finalny.

Biorąc pod uwagę powyższe organ nie zgodził się z twierdzeniem Strony wskazującym, że w oznakowaniu zakwestionowanego produktu Strona zastosowała nazwę opisową, której brzmienie nie narusza przepisów prawa.

Organ dodał, iż stosowanie niewłaściwego oznakowania przez inne podmioty wprowadzające do obrotu podobne produkty nie mogą być podstawą do uznania zastosowanego przez stronę oznakowania jako zgodnego z prawem.

[...]IJHARS wskazał ponadto, że w przedmiotowej sprawie producent na etykiecie zakwestionowanego produktu zadeklarował zawartość tłuszczu na poziomie nie więcej niż 1,5%, podczas gdy przeprowadzone badania laboratoryjne próbki przedmiotowego produktu wykazały zawartość tłuszczu na poziomie 2,06%, tym samym producent nie spełnił wymagań własnej deklaracji (art. 4) oraz nie wypełnił obowiązku nałożonego na producentów na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości.

Ponadto producent w oznakowaniu rzeczonego produktu nie umieścił informacji o ilości netto produktu, co również narusza art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości oraz art. 9 ust. 1 lit. e rozporządzenia 1169/2011 zgodnie, z którym producent jest zobowiązany do podania w oznakowaniu ilość netto żywności.

Ponadto zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1169/2011 producent jest zobowiązany do podania w oznakowaniu wykazu składników. Stosownie do art. 18 przedmiotowego rozporządzenia wykaz składników rozpoczyna się lub jest poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu "składniki" lub zawiera ten wyraz. Obejmuje on wszystkie składniki środka spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego. W zakwestionowanym produkcie producent nie wskazał na etykiecie w wykazie składników informacji o użytym do produkcji składniku, tj. mleku odtłuszczonym w proszku, które zgodnie ze specyfikacją produktu stosowano do wytworzenia wyrobu gotowego, tym samym poprzez niezastosowanie się do powyższego przepisu producent wprowadził do obrotu artykuł rolno-spożywczy niespełniający wymagań jakości handlowej.

Jakość handlowa rzeczonego artykułu rolno-spożywczego nie odpowiadała wymogom jakości handlowej w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w zakresie cech fizykochemicznych, jak też w zakresie oznakowania. Organ dodał, że na mocy art. 8 ust. 8 rozporządzenia 1169/2011 podmioty działające na rynku spożywczym dostarczające innym podmiotom działającym na rynku spożywczym żywność nieprzeznaczoną dla konsumenta finalnego ani dla zakładów żywienia zbiorowego zapewniają przekazywanie tym innym podmiotom działającym na rynku spożywczym wystarczających informacji, które umożliwią im w stosownych przypadkach spełnienie ich obowiązków na mocy ust. 2. Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ww. rozporządzenia podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub - jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii - importer danego środka na rynek Unii. Biorąc pod uwagę fakt, iż Strona jest podmiotem, który wprowadził na rynek zakwestionowany produkt jako wyrób gotowy pomimo, iż wyrób ten nie jest przeznaczony bezpośrednio dla konsumenta finalnego na podstawie powyżej przywołanego przepisu (art. 8 ust. 8 rozporządzenia 1169/2011) jest zobowiązana do przekazania innym podmiotom działającym na rynku spożywczym wystarczających informacji, których treści winna być zgodna z wymogami prawa żywnościowego.

[...]IJHARS stwierdził, że dokonując szczegółowej analizy materiału dowodowego w sprawie nie znalazł podstaw, na gruncie obowiązującego prawa, do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji.

W skardze z 6 listopada 2019 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję GIJHARS z [...] września 2019 r. w całości, wniósł o jej uchylenie oraz decyzji I instancji i w zakresie pkt b i umorzenie postepowania w tym zakresie, a także o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 107 § 1 pkt. 2 K.p.a., poprzez brak wskazania daty wydania decyzji,

2) art. 6 K.p.a. w związku z art. 7 ustawy o jakości, poprzez przyjęcie, iż produkt został oznakowany w nieprawidłowy sposób, podczas gdy nazwa "proszek jogurtowy" jest nazwą prawidłową,

3) art. 6 K.p.a., poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 17 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 w związku z Załącznikiem nr VII część III ust. 5 rozporządzenia 1308/2013, poprzez przyjęcie, że została użyta nieprawidłowa nazwa produktu, podczas gdy nazwa "proszek jogurtowy" jest nazwą prawidłową,

4) art. 107 § 3 w związku z art. 11 K.p.a., poprzez brak odniesienia się przez GIJHARS do zarzutów Strony wskazanych w odwołaniu od decyzji I instancji,

5) art. 6 K.p.a. w związku z art. 8 ust. 8 rozporządzenia 1169/2011, poprzez przyjęcie, iż Strona nie dostarcza wystarczających informacji kontrahentom, które umożliwią im w stosownych przypadkach spełnienie ich obowiązków na mocy ust. 2, czyli przekazania prawidłowej informacji dla konsumentów, podczas gdy nie można czynić zarzutu Skarżącemu za nieprawidłowe oznakowanie produktów przez inne podmioty działające na rynku spożywczym skoro dostarcza on pełną dokumentację produktu,

6) art. 32 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 2 K.p.a, poprzez przyjęcie, że użycie określenia "proszek jogurtowy" wobec produktu jest niezgodne z prawem, podczas gdy na rynku znajduje się wiele produktów o zbliżonych bądź tożsamych parametrach oznakowanych jako proszki jogurtowe.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że odwołał się od decyzji I instancji jedynie w zakresie litery b, z tego też względu wszelkie wywody GIJHARS dotyczące przedmiotu decyzji [...]WIJHARS określonych w literze a pozostają bez znaczenia dla niniejszej sprawy i nigdy nie stanowiły przedmiotu odwołania. Skarżący wskazał, że nie kwestionuje i nigdy nie kwestionował obowiązku zamieszczenia pełnego wykazu składników środka spożywczego, umieszczenia prawidłowej zawartości tłuszczu czy podania ilości netto produktu na oznakowaniu. Zmiany te zostały dokonane niezwłocznie po kontroli [...]WIJHARS, informacja w tym zakresie została przekazana w dodatkowych wyjaśnieniach z [...] października 2018 r. do protokołu kontroli nr [...].

Skarżący podkreślił, że od początku kwestionował tylko stanowisko [...]WIJHARS następnie poparte przez [...]IJHARS w zakresie prawidłowości użycia nazwy "proszek jogurtowy" wobec produktu.

Skarżący wyjaśnił, że produkt otrzymuje się zgodnie z opisem określonym w schemacie technologicznym (w aktach). Podstawowym składnikiem produktu jest mleko, przy jego produkcji używana jest szczepionka jogurtowa, składająca się z bakterii jogurtowych Streptococcus thermophilus i Lactobacillus delbrueckii subspecies bulgaricus (w schemacie używanym w zakładzie nosi nazwę "kultury bakterii"). Kolejnym etapem produkcji jest dodanie szczepionki do porcji mleka czyli ukwaszenie porcji mleka na zakwas (w zakładzie zwane "zaszczepem"). Uzyskany zakwas dodaje się do mleka, z którego uzyskuje się jogurt. Następnie uzyskany produkt zostaje poddany suszeniu rozpyłowemu. Procedura ta, do momentu poddania surowca suszeniu rozpyłowemu jest identyczna jak ta, którą może być pozyskiwany jogurt. Co oczywiste, podstawowym surowcem niezbędnym do wyprodukowania jogurtu jest mleko. Następnie używana jest szczepionka jogurtowa składająca się z bakterii jogurtowych Streptococcus thermophilus i Lactobacillus delbrueckii subspecies bulgaricus, która jest dodawana do porcji mleka czyli dochodzi do ukwaszenia porcji mleka na zakwas. Zakwas dodaje się następnie do pozostałego mleka w celu uzyskania jogurtu. Faktem wymagającym podkreślenia, jak wskazał Skarżący, jest to, że jogurt uzyskać można albo poprzez dodanie bakterii jogurtowych do całości mleka bądź poprzez zakwaszenie jedynie części mleka kulturami bakterii czyli uzyskania zakwasu, który następnie dodawany jest do pozostałej części mleka. Taka też procedura został przyjęta przy wytwarzaniu produktu.

Skarżący stwierdził, że niewątpliwie produkt jest produktem mleczarskim. Zgodnie z Załącznikiem nr VII część III pkt 2 rozporządzenia 1308/2013: "Do celów niniejszej części pojęcie "przetwory mleczne" oznacza produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przy założeniu że można dodać substancje konieczne do ich wytworzenia, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka." Podkreślił również, że produkt ma smak typowy dla jogurtu oraz typowe dla jogurtu niskie ph.

Skarżący wskazał, że problematyczne dla sprawy jest użycie określenia "proszek jogurtowy", jednakże z całego wywodu GIJHARS wynika, że organ analizuje przepisy i stan faktyczny pod kątem możliwości użycia określenia "jogurt" podczas gdy taką nazwą nigdy produkt będący przedmiotem kontroli nie był nazwany.

Ponadto, Skarżący podniósł, że GIJHARS stwierdził, że określenie ,jogurt", ,jogurtowy" czy "yoghurt" jest zarezerwowane wyłącznie dla przetworu mlecznego, o których mowa w art. 78 pkt. 2 w związku z Załącznikiem nr VII część III pkt 2 ppkt a) tiret (IX) rozporządzenia 1308/2013" (s.6 Decyzji), podczas gdy jest to stwierdzenie niezgodne z tą regulacją gdyż nigdzie w niej nie ma mowy o zakazie nazywania produktu określeniem "jogurtowy".

Skarżący dodał, że nigdy nie kwestionował ani braku ilości bakterii jogurtowych w produkcie końcowym ani wymogów jakimi cechami powinien się charakteryzować jogurt, a ponieważ nie nazwał swojego produktu "jogurtem" ale "proszkiem jogurtowym" wywód GIJHARS dotyczący obowiązkowej zawartości bakterii jogurtowych jest bez znaczenia dla sprawy.

Skarżący wskazał, że zgodnie z Załącznikiem nr VII część III ust. 5 rozporządzenia 1308/2013: "Nazwy, o których mowa w pkt 1, 2 i 3, nie mogą być stosowane do produktów innych niż te, o których mowa w tych punktach. Przepis ten nie ma jednak zastosowania do nazw produktów, których dokładny charakter jest oczywisty ze względu na tradycyjne stosowanie, lub kiedy nazwy te są wyraźnie stosowane w celu opisania charakterystycznej cechy produktu." Zdaniem Skarżącego, w niniejszej sytuacji ma zastosowanie właśnie ten przepis.

Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 "Nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego."

Skarżący stwierdził, że produkt będący przedmiotem postępowania nie posiada swojej nazwy zwyczajowej oraz nie jest nazywany jogurtem, a wadliwość rozumowania GIJHARS polega na tym, iż bada produkt jakby został oznakowany nazwą zwyczajową "jogurt", podczas gdy produkt został oznakowany nazwą opisową (proszek jogurtowy) ponieważ brak wobec niego zarówno nazwy przewidzianej w przepisach jak i nazwy zwyczajowej.

Skarżący wskazał, że produkt ma smak typowy dla jogurtu z tego też względu użycie nazwy odwołującej się do smaku produktu spożywczego należy uznać za jak najbardziej właściwe. Fakt posiadania typowego "jogurtowego" smaku potwierdził też [...]WIJHARS w decyzji I instancji.

Skarżący dodał, że jako podmiot działający na rynku spożywczym w pełni realizuje nałożone na niego obowiązki - dostarcza pełną i aktualną dokumentację sprzedawanych produktów. W związku z tym, nawet gdyby niesłusznie przyjąć, iż nazwa produktu jest nieprawidłowa, to przekazując specyfikację, zdaniem Skarżącego, wypełnia on obowiązki z normy art. 8 ust. 8 rozporządzenia 1169/2011.

W odpowiedzi na skargę GIJHARS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie są stwierdzone w decyzjach obu instancji nieprawidłowości w zakresie cech fizykochemicznych produktu tj. zawyżonej zawartości tłuszczu oraz zaniżonej zawartości laktozy, a także nieprawidłowości w zakresie oznakowania w kwestii: umieszczenia na etykiecie informacji o procentowej zawartości tłuszczu niezgodnej z zawartością rzeczywistą, nie umieszczenia w oznakowaniu informacji o użytym w toku produkcji składniku, tj.: mleku odtłuszczonym w proszku i nie umieszczenia na etykiecie informacji o ilości netto żywności. Jak podkreślił w skardze Skarżący, nigdy nie kwestionował ustaleń organów w powyższym zakresie i niezwłocznie po kontroli [...]WIJHARS dokonał zmian w zakresie tych nieprawidłowości.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy zastosowanej przez Skarżącego nazwy produktu – "proszek jogurtowy", "joghurt powder", którą organy uznał za niedozwolona dla produktu, natomiast Skarżący nie zgadzając się z tym stanowiskiem organów podkreślił, że jest to dozwolona nazwa opisowa.

Nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, że przedmiotowy produkt, nie jest przetworem mlecznym – jogurtem, o którym mowa w art. 78 ust. 2 w związku z załącznikiem nr VII część III pkt 2 ppkt a) tiret (ix) rozporządzenia 1308/2013. Jak wynika z art. 78 ust. 2 rozporządzenia 1308/2013, definicje, oznaczenia lub opisy handlowe określone w załączniku VII mogą być używane w Unii wyłącznie w celu wprowadzenia na rynek produktu spełniającego odpowiednie wymogi ustanowione w tym załączniku. W załączniku nr VII w części III pkt 2 ppkt a) tiret (ix) wymieniony jest natomiast przetwór mleczny – jogurt.

Przedmiotowy produkt jest wytwarzany z mleka oraz szczepionki jogurtowej, składającej się z bakterii jogurtowych Streptococcus thermophilus i Lactobacillus delbrueckii subspecies bulgaricus. Szczepionka jest dodawana do porcji mleka w celu ukwaszenia porcji mleka na zakwas. Uzyskany zakwas dodaje się do mleka, z którego uzyskuje się jogurt. Następnie uzyskany jogurt zostaje poddany suszeniu rozpyłowemu, w wyniku którego otrzymuje się proszek stanowiący przedmiotowy wyrób rolno-spożywczy. Tak uzyskany produkt nie posiada wymaganej dla jogurtu kultury żywych bakterii jogurtowych, co wykazały badania przeprowadzone przez Laboratorium Specjalistyczne w [...] [...]IJHARS i co potwierdził Skarżący podnosząc w skardze, że nigdy nie kwestionował ani braku ilości bakterii jogurtowych w produkcie końcowym ani wymogów jakimi cechami powinien się charakteryzować jogurt.

Skarżący z tych względów, jak podniósł w skardze, nie nazwał produktu "jogurtem", ani "jogurtem w proszku", lecz zastosował dozwoloną nazwę opisową "proszek jogurtowy", joghurt powder", która ma wskazywać na procedurę uzyskania produktu tożsamą z technologią uzyskania jogurtu, typowy dla jogurtu smak produktu oraz typowe dla jogurtu niskie ph produktu.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości, oznakowanie artykułu rolno-spożywczego zawiera informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego, w szczególności nazwę, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu.

Jak wynika z art. 17 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011, nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego.

Przepisy żywnościowe zezwalają zatem na zastosowanie opisowej nazwy środka spożywczego w przypadku braku nazwa tego środka przewidzianej w przepisach i braku lub niestosowania nazwy zwyczajowej.

Dla rozstrzygnięcia kwestii, czy sporna w niniejszej sprawie nazwa "proszek jogurtowy", "joghurt powder" ma opisowy charakter odnośnie produktu, istotne znaczenie ma treść normy wynikającej z załącznika nr VII część III pkt 5 zd. 2 rozporządzenia 1308/2013. Zgodnie z treścią zd. 1 tego punktu, nazwy, o których mowa w pkt 1, 2 i 3, nie mogą być stosowane do produktów innych niż te, o których mowa w tych punktach. Jak wcześniej wskazano w pkt 2 ppkt a) tiret (ix) wymieniony jest przetwór mleczny – jogurt. Zgodnie natomiast z treścią zd. 2 tego punktu (pkt 5) przepis ten nie ma jednak zastosowania do nazw produktów, których dokładny charakter jest oczywisty ze względu na tradycyjne stosowanie, lub kiedy nazwy te są wyraźnie stosowane w celu opisania charakterystycznej cechy produktu.

Na tę normę, a dokładnie część odnoszącą się do nazwy wyraźnie stosowanej w celu opisania charakterystycznej cechy produktu, powołał się Skarżący wskazując, że ten właśnie przepis (załącznik nr VII część III pkt 5 rozporządzenia 1308/2013) ma zastosowanie w niniejszej sytuacji.

Z cytowanej regulacji, w części mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, wynika zatem, że nazwy, o których mowa w pkt 1, 2 i 3 załącznika nr VII część III pkt 5 rozporządzenia 1308/2013, a więc również nazwa "jogurt", nie mogą być stosowane do produktów innych niż te, o których mowa w tych punktach, a więc również do produktu innego niż "jogurt". Przepis ten jednak nie ma zastosowania do nazw produktów m.in., kiedy są wyraźnie stosowane w celu opisania charakterystycznej cechy produktu.

Odnosząc tę normę do nazwy przedmiotowego produktu, który nie jest "jogurtem" – "proszek jogurtowy", "joghurt powder", należy zauważyć, że nazwa ta nie opisuje w sposób wyraźny charakterystycznych cech spornego produktu. Nazwa ta nie nawiązuje w sposób wyraźny do procedury uzyskania produktu tożsamej z technologią uzyskania jogurtu, nie mówi bowiem nic o sposobie produkcji spornego produktu. Nazwa ta nie nawiązuje w sposób wyraźny do smaku typowego dla jogurtu, nie mówi bowiem nic o smaku spornego produktu. Nazwa ta również nie nawiązuje w sposób wyraźny do typowego dla jogurtu ph, nie mówi bowiem nic o ph spornego produktu.

Z powyższych względów Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że Spółka stosując nazwę "proszek jogurtowy", "joghurt powder", do oznaczenia spornego produktu, który nie jest "jogurtem" użyła nazwy zarezerwowanej na podstawie załącznika nr VII część III pkt 2 ppkt a) tiret (ix) rozporządzenia 1308/2013 dla przetworu mlecznego – "jogurtu".

GIJHARS stwierdził to w sposób jednoznaczny w zaskarżonej decyzji wskazując, że określenie "jogurt", "jogurtowy", "yoghurt" jest zarezerwowane wyłącznie dla przetworu mlecznego, o których mowa w art. 78 pkt 2 w związku z Załącznikiem nr VII część III pkt 2 ppkt a) tiret (ix) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013, a producent pomimo dysponowania wiedzą, iż wyprodukowany przez niego środek spożywczy nie posiada cech charakterystycznych - (drobnoustrojów) dla produktu mlecznego jakim jest jogurt, do jego oznakowania (nazwy) zastosował określenie zarezerwowane dla fermentowanego napoju mlecznego o określonych cechach charakterystycznych. GIJHARS wyraźnie stwierdził że nie można zgodzić się z twierdzeniem Strony wskazującym, że w oznakowaniu zakwestionowanego produktu zastosowała nazwę opisową, której brzmienie nie narusza przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdza, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez GIJHARS art. 6 K.p.a. w związku z art. 7 ustawy o jakości w związku z art. 17 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 i załącznikiem nr VII część III ust. 5 rozporządzenia 1308/2013, Spółka bowiem użyła nieprawidłowej nazwy do oznaczenia swojego produktu, zarezerwowanej wyłącznie dla jogurtu.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości, wykonując zadania, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz e-k, wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, może zakazać wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania. GIJHARS zatem prawidłowo utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Niezasadny jest również zarzut skargi dotyczące naruszenia przez GIJHARS art. 32 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 2 K.p.a., poprzez przyjęcie, że użycie określenia "proszek jogurtowy" wobec produktu jest niezgodne z prawem, podczas gdy na rynku znajduje się wiele produktów o zbliżonych bądź tożsamych parametrach oznakowanych jako proszki jogurtowe. Nieprawidłowość użytej przez Spółkę nazwy do oznaczenia spornego produktu wynika w sposób jednoznaczny z przywołanych powyżej przepisów prawa, organ natomiast słusznie wskazał, że stosowanie niewłaściwego oznakowania przez inne podmioty wprowadzające do obrotu podobne produkty nie mogą być podstawą do uznania zastosowanego przez Spółkę oznakowania jako zgodnego z prawem.

Za niezasadny uznał Sąd także zarzut skargi dotyczący naruszenia przez GIJHARS art. 6 K.p.a. w związku z art. 8 ust. 8 rozporządzenia 1169/2011, poprzez przyjęcie, iż Strona nie dostarcza wystarczających informacji kontrahentom, które umożliwią im w stosownych przypadkach spełnienie ich obowiązków na mocy ust. 2, czyli przekazania prawidłowej informacji dla konsumentów,

Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011, podmiotem prowadzącym przedsiębiorstwo spożywcze odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub - jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii - importer danego środka na rynek Unii. Z ust. 2 tego artykułu wynika, że podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze odpowiedzialny za informację na temat żywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych. W świetle natomiast ust. 8 tego artykułu, podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze dostarczające innym podmiotom prowadzącym przedsiębiorstwo spożywcze żywność nieprzeznaczoną dla konsumenta finalnego ani dla zakładów żywienia zbiorowego zapewniają przekazywanie tym innym podmiotom prowadzącym przedsiębiorstwo spożywcze wystarczających informacji, które umożliwią im w stosownych przypadkach spełnienie ich obowiązków na mocy ust. 2.

GIJHARS słusznie wskazał, że przepisy prawa żywnościowego nakładają na producenta żywności obowiązek prawidłowego oznakowania artykułów rolno-spożywczych, którego treść jest rzetelna i zgodna z przepisami prawa oraz ze stanem rzeczywistym i nie ma znaczenia czy żywność jest kierowana bezpośrednio do konsumenta finalnego, czy też do innych odbiorców działających na rynku spożywczym. Skarżący przekazując sporny produkt innemu podmiotowi prowadzącemu przedsiębiorstwo spożywcze, nieprzeznaczony dla konsumenta finalnego ani dla zakładów żywienia zbiorowego, oznaczony nieprawidłową nazwą nie zapewnił obecności i rzetelności informacji na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez organ innych przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie stwierdził również w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za takie naruszenie nie można uznać naruszenia art. 107 § 1 pkt. 2 K.p.a., poprzez brak wskazania daty wydania decyzji, skoro decyzja została Stronie doręczona prawidłowo i Strona w terminie zaskarżyła tę decyzję. W ocenie Sądu GIJHARS w sposób wyczerpujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez Stronę w odwołaniu od decyzji I instancji wyjaśniając wszystkie kwestie istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dlatego też niezasadnym jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 107 § 3 w związku z art. 11 K.p.a., poprzez brak odniesienia się przez GIJHARS do zarzutów Strony wskazanych w odwołaniu od decyzji I instancji.

W świetle powyższego, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.