Wyrok NSA, sygn. akt FSK 1583/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 174
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: "Błąd w ustaleniach faktycznych" i "błędna ocena zgromadzonego materiału dowodowego" nie stanowią podstaw kasacyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jednoznacznie wynika z powołanego przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Również nie jest nim samo naruszenie prawa procesowego przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jeżeli autor skargi kasacyjnej nie wykaże, że takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

TEZY

"Błąd w ustaleniach faktycznych" i "błędna ocena zgromadzonego materiału dowodowego" nie stanowią podstaw kasacyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jednoznacznie wynika z powołanego przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Również nie jest nim samo naruszenie prawa procesowego przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jeżeli autor skargi kasacyjnej nie wykaże, że takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Pawła K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2004 r. I SA/Łd 2255/02 w sprawie ze skargi Pawła K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 9 października 2002 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych - oddala skargę kasacyjną; (...).


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Pawła K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 9 października 2002 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie zaległości w podatku dochodowym opłacanym w formie karty podatkowej.

Urząd Skarbowy decyzją z dnia 19 czerwca 2002 r. odmówił Pawłowi K. umorzenia zaległości w wymienionym podatku za okres od kwietnia 1998 r. do kwietnia 2001 r. oraz odsetek za zwłokę. Organ podatkowy pierwszej instancji powołał się na przepis art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2002 /Dz.U. nr 150 poz. 983 ze zm./, zgodnie z którym w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków, stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, urząd skarbowy może je umarzać wyłącznie za zgodą lub na wniosek przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. W tej sprawie Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia 3 czerwca 2002 r. nie wyraził zgody na umorzenie przedmiotowej należności.

Decyzją z dnia 9 października 2002 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko co do uzależnienia możliwości udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej od zgody Prezydenta Miasta Ł., który takiej zgody nie wyraził. Izba Skarbowa wskazała nadto, że decyzją z dnia 6 lipca 2001 r., od której skarżący nie odwołał się, organ podatkowy pierwszej instancji odmówił uznania przerw w działalności skarżącego opodatkowanej w formie karty podatkowej w okresach od dnia 15 stycznia do dnia 10 października 1999 r. i od dnia 11 października 1999 r. do dnia 8 kwietnia 2001 r.

W skardze do Sądu Paweł K. podniósł, że zaległość podatkowa dotyczy okresu od stycznia do października 1999 r., gdy przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie zawiesił działalność i zlikwidował ją. Jego zdaniem, za udzieleniem ulgi przemawia trudna sytuacja rodzinna i finansowa, w jakiej znajduje się. Skarżący wskazywał, że jego rodzina składa się z czterech osób, w tym dwóch synów w wieku szkolnym. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek dla bezrobotnych pobierany przez żonę, którą pozbawiono renty chorobowej.

Sąd motywując oddalenie skargi uznał, że nie jest sporna kwota zaległości podatkowych, objęta zarówno wnioskiem skarżącego jak i zaskarżoną decyzją, skoro została przez niego określona w piśmie z dnia 16 kwietnia 2002 r. Z pism skarżącego nie wynika też, aby kwestionował on fakt opodatkowania w formie karty podatkowej w okresie od 1998 r. do kwietnia 2001 r. Sąd stwierdził, że przedmiotem sprawy jest jedynie ocena legalności decyzji wydanych przez organy podatkowe w przedmiocie odmowy zastosowania ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości, a nie wysokości należnego podatku, w tym uwzględnienia przerw w prowadzonej przez skarżącego działalności. Kwestia nieuznania tych przerw była przedmiotem odrębnej decyzji, od której skarżący nie odwołał się. Sąd podniósł, że w zaskarżonej decyzji zasadnie zwrócono uwagę na przepis art. 17 ust. 2 cytowanej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Przepis ten wyraźnie uzależnia możliwość udzielenia ulgi w podatkach pobieranych przez urzędy skarbowe, lecz stanowiących dochód jednostek samorządu terytorialnego od wniosku lub zgody przewodniczącego takiej jednostki. Sąd stwierdził, że brak takiej zgody jest wiążący dla urzędu skarbowego, co uniemożliwia temu organowi uwzględnienie wniosku o zastosowanie ulgi podatkowej nawet w przypadku, gdy wedle uznania tego organu istniałyby przesłanki do jego pozytywnego załatwienia. Sąd wskazał, że poza sporem jest fakt, iż Prezydent Miasta Ł. nie wyraził zgody na umorzenie zaległości skarżącego, będących przedmiotem jego wniosku o udzielenie ulgi podatkowej. W tej sytuacji organy podatkowe nie naruszyły przepisu art. 67 par. 1 Ordynacji podatkowej, odmawiając umorzenia zaległości i odsetek za zwłokę.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik Pawła K. wniósł o uchylenie w całości omówionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia. Alternatywnie wniesiono o zmianę zaskarżonego orzeczenia i umorzenie kwoty zaległości. Wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącego zarzucił wyrokowi "błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, wyrażający się w błędnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, iż brak jest wydatnich przesłanek do umorzenia należności skarżącego". Zdaniem pełnomocnika skarżącego, błąd ten wyrażał się także w tym, że Sąd błędnie przyjął okresy należności podatkowych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono nadto naruszenie prawa procesowego przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, "między innymi czasookresu". Naruszono, zdaniem pełnomocnika skarżącego, jego prawo do obrony poprzez niewyjaśnienie skarżącemu istoty jego wniosku złożonego u Prezydenta Miasta Ł., jak też zarzucono lakoniczność uzasadnienia. Naruszony został "art. 124 par. 1 i 2 przez nie wyjaśnienie skarżącemu czy i jakie dowody oceniono w sprawie." Zarzucono dalej zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 216 par. 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2002, co stanowi również naruszenie art. 8 Konstytucji RP.

Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że kasację opiera na nowym dokumencie, który złoży na rozprawie w postaci wniosku do Prezydenta Miasta Ł. o wznowienie postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o charakterze sformalizowanym. Takie stwierdzenie oparte jest na treści przepisów art. 173 i następnych ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. I tak, art. 174 tej ustawy stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na dwóch podstawach, to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie stanowią jeden z niezbędnych elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej /patrz art. 176 powołanej ustawy/, którego wadliwość prowadzi do wyłączenia możliwości dokonania przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli zaskarżonego wyroku. Wynika to z faktu, że zgodnie z przepisem art. 183 par. 1 cytowanej ustawy Sąd jest podstawami tymi związany, gdyż rozpoznaje sprawę w granicach skargi, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania.

Dokonując oceny skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej, w oparciu o przytoczone wyżej przepisy prawa, Sąd doszedł do wniosku, że skarga ta nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że "błąd w ustaleniach faktycznych" i "błędna ocena zgromadzonego materiału dowodowego" nie stanowią podstaw kasacyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jednoznacznie wynika z powołanego przepisu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Również nie jest nim samo naruszenie prawa procesowego przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jeżeli autor skargi kasacyjnej nie wykaże, że takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istnienia takiego stanu w skardze nie uzasadniono.

Kasacji nie można też oprzeć na treści nowego dokumentu, jak to chce autor skargi kasacyjnej. Przepisy prawa, jak to już wyżej wyjaśniono, przewidują tylko zamknięty katalog podstaw kasacyjnych /art. 174 wymienionego Prawa/ i wśród nich nie występuje taka podstawa, jak podana w skardze.

Z mocy przepisu art. 173 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontroli kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych. Jeżeli zatem zarzuca się wyrokowi tego Sądu, wydanemu w 2004 r., naruszenie przepisów procesowych, to tylko takich, które sąd obowiązany był stosować. Były nimi przepisy cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a nie przepisy Ordynacji podatkowej, jak to wskazano w skardze kasacyjnej. Przepisy tej ostatniej ustawy stosowały organy podatkowe nie zaś Sąd.

Alternatywny wniosek skargi kasacyjnej o zmianę zaskarżonego wyroku i umorzenie kwoty zaległości podatkowych skarżącego jest oczywiście bezzasadny. Sądy administracyjne nie rozstrzygają bowiem spraw co do ich istoty, a więc merytorycznie, lecz dokonują jedynie kontroli legalności, zgodności z prawem, zaskarżonych do nich aktów administracji publicznej /patrz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm./.

Niezrozumiały jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez zaskarżony wyrok przepisu art. 8 Konstytucji RP. Przypomnieć trzeba, że przepis ten formułuje zasadę, iż Konstytucja stanowi najwyższe prawo Rzeczypospolitej Polskiej, a jej przepisy należy stosować bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Niewątpliwie zatem, aby wnieść skuteczny zarzut kasacyjny w tej kwestii, niezbędne byłoby wskazanie przepisu konstytucyjnego, określającego np. prawa i obowiązki obywateli w zakresie świadczeń publicznoprawnych, który naruszony został w zaskarżonym wyroku. Autor skargi kasacyjnej tego nie uczynił, co powoduje, że nie można tego zarzutu uznać za uzasadniony.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 184 i art. 204 pkt 1 orzeczono jak w sentencji wyroku.