Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2826/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), oraz art. 5 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2007 r., nr 192, poz. poz. 1378 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy dłużnika alimentacyjnego, orzekł o zatrzymaniu W. U. prawa jazdy kat. B, numer [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 10 września 2009 r. wpłynął wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu W.U. z uwagi na uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Stosownie zaś do art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy dłużnika w przypadku uniemożliwienia przez dłużnika alimentacyjnego przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego ma obowiązek wystąpienia z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. W związku z tym stało się zasadne wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kat. B W. U. na podstawie tego przepisu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. U.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 127 § 2, art. 144, art. 134 k.p.a. w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, zatem do podstawowych obowiązków organu odwoławczego należy ustalenie, kiedy orzeczenie organu pierwszej instancji zostało stronie doręczone, a także sprawdzenie, czy w świetle obowiązujących przepisów proceduralnych odwołanie zostało wniesione w terminie.

Pismem z dnia 2 grudnia 2009 r. W. U. został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania oraz że stosownie do art. 41 § 1 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji, w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Pismo z dnia 2 grudnia 2009 r. skierowane do W. U. zostało wysłane na adres zameldowania i zostało awizowane w dniu 10 grudnia 2009 r. oraz powtórnie w dniu 17 grudnia 2009 r. W ocenie organu II instancji nie można było uznać, że pismo z dnia 2 grudnia 2012 r. zostało skutecznie doręczone stosownie do art. 44 k.p.a. Organ pierwszej instancji nie ustalił bowiem miejsca zamieszkania strony, lecz skierował je na adres zameldowania, pod którym strona nie zamieszkiwała. W piśmie z dnia 7 października 2015 r. W. U. wskazał, że od maja 2000 r. nie przebywa pod adresem ul. [...] [...] m. [...] w W., od czerwca 2011 przebywa w Schronisku dla bezdomnych mężczyzn przy ul. [...] w W., a poprzednio wynajmował mieszkanie.

W ocenie organu odwoławczego korespondencja skierowana do W. U., zawierająca decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nie została skutecznie doręczona. Przesyłka polecona została również skierowana na adres ul. [...] [...] m. [...] w W. Przesyłka ta opatrzona datą 18 stycznia 2010 r. wróciła do organu pierwszej instancji z adnotacją "adresat wyprowadził się". Doręczenie zatem niezgodnie z obowiązującymi przepisami jest bezskuteczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podkreśliło, że dzień, w którym decyzja została wprowadzona do porządku prawnego, czyli w którym nastąpiło doręczenie decyzji otwiera termin do wniesienia odwołania przez stronę postępowania. Zatem złożone przez stronę odwołanie od decyzji nie może wywołać skutków prawnych, gdyż decyzja nie została skutecznie doręczona.

W związku z tym, skoro decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nie została skutecznie doręczona W. U., to należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania W. U. od tej decyzji. Organ II instancji stwierdził, że w dalszej kolejności organ pierwszej instancji powinien doręczyć stronie decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. kierując ją na adres pod którym strona zamieszkuje.

Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W.U.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie zgadza się z orzeczeniem, które utrzymuje rażąco nieprawidłowy i krzywdzący dla niego stan prawny i faktyczny oraz uniemożliwia dochodzenie praw na drodze administracyjnej i sądowej. Podał, że w jego interesie leży odzyskanie uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych, a przynajmniej wskazanie przez sąd drogi dalszego postępowania w sprawie skutecznego odzyskania tych uprawnień.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Nie budzi wątpliwości, że wniesienie odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie może wywołać skutków prawnych, a zatem gdy odwołanie zostanie wniesione przedwcześnie, organ odwoławczy powinien stwierdzić niedopuszczalność tego środka na podstawie art. 134 k.p.a.

Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że zarówno pismo Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...], zawiadamiające o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak również korespondencja zawierająca decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nie zostały skutecznie doręczone W. U. Organ pierwszej instancji nie ustalił bowiem miejsca zamieszkania strony, lecz skierował korespondencję na adres zameldowania, pod którym strona nie zamieszkiwała. W piśmie z dnia 7 października 2015 r. W. U. wskazał, że od maja 2000 r. nie przebywa pod adresem ul. [...] [...] m. [...] w W., od czerwca 2011 przebywa w Schronisku dla bezdomnych mężczyzn przy ul. [...] w W., a poprzednio wynajmował mieszkanie.

Uszło jednakże uwadze organu II instancji, że W. U. w dniu 8 lipca 2015 r. zapoznał się z decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz otrzymał jej kopię.

Zgodnie z art. 109 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej (§ 1). W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 decyzja może być stronom ogłoszona ustnie (§ 2). Natomiast, stosownie do art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

Instytucja prawna doręczenia stanowi jedną z gwarancji procesowych ochrony uprawnień strony, kiedy możność ich realizacji uzależniona jest od uzyskania informacji na temat podejmowanych przez organ czynności procesowych. Instytucja ta nie może więc być wykorzystywana przez organ na niekorzyść strony, zaś naruszenie przez organ procedury doręczeń nie powinno mieć znaczenia procesowego, o ile z oświadczeń lub czynności strony wynika, że nie wywołało ono uszczuplenie jej uprawnień lub ujemnych dla niej skutków procesowych. Zauważyć także należy, że zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną między innymi w art. 63, art. 65, art. 128 i art. 140 k.p.a. jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony. Przepis art. 7 k.p.a. nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Nadto, uregulowana przez ustawodawcę w art. 8 k.p.a., zasada zaufania do władzy publicznej wymaga, aby organy administracji publicznej w taki sposób prowadziły postępowanie, aby wzbudzać w uczestnikach tego postępowania zaufanie do organów władzy państwowej.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę ma na uwadze, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, iż doręczenie kopii lub odpisu decyzji powoduje, że doręczenie jest bezskuteczne i decyzja taka nie wchodzi do obrotu prawnego (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 631/16). Jednakże, mając na uwadze powyższe zasady działania przez organ, zgodnie z intencją i przy uwzględnieniu interesu strony, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy należało uznać, że wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego i skuteczne procesowo jej doręczenie lub ogłoszenie nastąpiło wobec W. U. w dniu 8 lipca 2015 r., kiedy to w siedzibie organu skarżący został zapoznany z treścią decyzji (ogłoszenie decyzji), a także doręczono mu kserokopię decyzji (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 234/15, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 122/16).

W ocenie Sądu, należało zatem uznać odwołanie wniesione w dniu 14 lipca 2015 r. za wniesione w terminie i przede wszystkim za dopuszczalne. Przyjęcie, że strona powinna otrzymać jeszcze raz decyzję, którą już posiada i ponownie wnieść to samo odwołanie, stanowiłoby przejaw nadmiernego formalizmu.

Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę przedstawione stanowisko Sądu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.