Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1546/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 5, art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 707
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

﻿ Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2015 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa działając na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2013 r., nr: [...], utrzymała w mocy decyję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazała, że Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2013 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie przez Gminę Miasto L. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w L., przy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, w obr. [...], a obecnie oznaczonej, jako działka nr [...] o pow. [...] m2 , uregulowana w księdze wieczystej Kw nr [...] oraz nr [...] o pow. [...] m2, uregulowana w księdze wieczystej Kw Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że z decyzji Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej nr [...] z [...] marca 1975 r. oraz decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Geodezji i Gospodarki Terenami nr [...] z [...] lipca 1982 r. oraz nr [...] z [...] grudnia 1983 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie K. w L. Powyższe potwierdza opracowanie wykonane przez Konsorcjum Geodezyjne w L., z którego wynika, że w dniu 27 maja 1990 r., przedmiotowa nieruchomość, opisana w zaświadczeniu nr [...] z [...] maja 1986 r. Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...], wspólnego dla wszystkich dzielnic miasta L., ujawnionym w księdze wieczystej klw nr [...], znajdowała się w zarządzie K. w L.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] wniósł Prezydent Miasta L. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że powołane w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] decyzje byłych terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego nie dotyczą przedmiotowej nieruchomości, co też zostało jednoznacznie potwierdzone przez geodetę uprawnionego - w zleconym przez organ opracowaniu geodezyjno-prawnym, mającym ustalić, czy komunalizowany teren, w dniu 27 maja 1990 r., znajdował się w zarządzie K. w L.

W ocenie odwołującego się dowodem ustanowienia prawa zarządu nie może być zaświadczenie Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, ponieważ takim dokumentem może być jedynie decyzja, zezwolenie lub umowa nabycia nieruchomości w drodze aktu notarialnego. O braku zarządu świadczy ponadto, że jako tytuł prawny do uwłaszczenia K., w decyzji z [...] czerwca 1992 r., nr: [...] Wojewoda [...] przyjął jedynie decyzję nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] grudnia 1986 r.

Po rozpatrzeniu odwołania oraz zbadaniu sprawy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Wojewody [...] stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Zgodnie z tym przepisem, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa, mieniem właściwych gmin. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r.

Organ odwoławczy wskazał, że z odpisu ówczesnej księgi wieczystej kw nr [...], jak również z obecnych ksiąg wieczystych kw nr [...] oraz kw nr [...], prowadzonych dla przedmiotowych nieruchomości wynika, że w dniu 27 maja 1990 r., stanowiła ona własność Skarbu Państwa.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podniosła, że dla ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego niezbędne jest wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem "należące do".

Zarówno wydzielanie, jak i obejmowanie przez państwowe osoby prawne (w tym przedsiębiorstwa państwowe), przekazywanych im przez właściwy organ państwa, państwowych nieruchomości gruntowych w zarząd, następowało przed dniem 27 maja 1990 r., w trybie określonym art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, które przeszło potem w zarząd, czy jeszcze wcześniej, decyzjami władz państwowych, wydawanymi na podstawie art. 2 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 2 sierpnia 1949 r. w sprawie nabywania i przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a także rozporządzenia Rady Ministrów z 4 października 1958 r. w sprawie przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych. Z przepisu art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wynikało, że zarząd nieruchomości był ustanawiany w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabycie nieruchomości i wszystkie państwowe jednostki miały, wynikający z art. 38 i nast. Ustawy obowiązek uregulowania stanu prawnego gruntów faktycznie przez nie wówczas użytkowanych, niezależnie od tego kiedy i od kogo przejętych.

Organ odwoławczy powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1697/11, w którym dokonano wykładni pojęcia "należące do". Zdaniem Sądu pojęcie "należenia" mienia jest pojęciem normatywnym i wiąże się z regulacją zawartą w art. 6 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r., w myśl którego terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste a więc w tej sytuacji należały do organu administracji państwowej. Skoro terenowy organ administracji państwowej, sprawując zarząd gruntu, który nie został oddany w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, mógł powierzyć sprawowanie zarządu takiego gruntu utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, oznaczało to, że organ ten był uprawniony do tego gruntu. Jeśli zatem organ mógł, w taki władczy sposób, zadysponować wspomnianym gruntem, to w sensie normatywnym, należało przyjąć, że grunt ten "należał do" terenowego organu administracji państwowej. Gospodarka gruntami i wywłaszczanie nieruchomości należały do właściwości rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej (art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Z kolei art. 3 ust 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowił, że ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wyjaśniła, że z opracowania geodezyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że działka nr [...] (obecnie działki nr [...] i [...]) stanowi część dawnej działki ewidencyjnej nr [...].

Z odpisu ówczesnej księgi wieczystej kw nr [...] jak również z obecnej księgi wieczystej kw nr [...] oraz kw nr [...], prowadzonych dla przedmiotowych nieruchomości wynika, że w dniu 27 maja 1990 r., stanowiła ona własność Skarbu Państwa i znajdowała się w zarządzie K.(po zmianie nazwy K. w L. Ustanowienie prawa zarządu na rzecz tego przedsiębiorstwa państwowego potwierdza ostateczna decyzja Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z [...] grudnia 1986 r. sprawie ustalenia nowych opłat za zarząd.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013 r., poz. 707 z późn. zm. - dalej "u.k.w.h."), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wyraża zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona. Konsekwencją tej zasady jest domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Jednocześnie art. 7 u.k.w.h. stanowi, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie działa przeciwko prawom obciążającym nieruchomość z mocy ustawy, niezależnie od wpisu, prawu dożywocia, służebnościom ustanowionym na podstawie decyzji właściwego organu administracji państwowej, służebnościom drogi koniecznej albo ustanowionym w związku z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia, służebnościom przesyłu. Wśród tych wyłączeń nie ma prawa zarządu (obecnie trwałego zarządu).

Skoro z odpisu ówczesnej księgi wieczystej urządzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie K. w L., to tym samym, zgodnie z brzmieniem art. 6 w zw. z art. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 maja 1990 r., przedmiotowa nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a tym samym nie podlegała komunalizacji z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] lipca 2015 r., nr [...], skargę złożyła Gmina Miasta L. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa błędnie przyjmuje, iż wpis do księgi wieczystej stanowi dowód potwierdzający istnienie w dniu 27 maja 1990 r., prawa zarządu dla K. Jak bowiem wynika z opracowania wykonanego przez Konsorcjum Geodezyjne oraz z treści księgi wieczystej [...] (z której powstała księga wieczysta [...], a następnie księga wieczysta [...]) wyżej wymieniony wpis został przez ówczesne Państwowe Biuro Notarialne w L. dokonany na postawie zaświadczenia nr [...] z [...] maja 1998 r. Natomiast zgodnie z obowiązującą w tym czasie ustawą o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, wskazane zaświadczenie nie potwierdza prawa zarządu dla K., z czym zgadza się organ II instancji w zaskarżonej decyzji.

Skarżąca podniosła, że ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w art. 38 ust. 2 stwierdzała, że dokumentem potwierdzającym istnienie prawa zarządu dla przedsiębiorstwa państwowego mogły być tylko:

decyzja terenowego organu administracji państwowej,

zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości

między państwowymi jednostkami organizacyjnymi,

umowa nabycia nieruchomości w drodze aktu notarialnego.

We wszystkich wcześniej obowiązujących przepisach, dotyczących ustanawiania odpłatnego prawa użytkowania oraz zarządu był wymóg rozstrzygnięcia tej kwestii w drodze decyzji administracyjnej. Na przykład obowiązek ustanowienia prawa zarządu określała ustawa z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j.: z 1961 r. Dz.U. Nr 18, poz. 94), rozporządzenie Rady Ministrów z 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (t.j.: z 1970 r. Dz.U. Nr 28, poz. 225), ustawa z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 32, poz. 159) i rozporządzenie Rady Ministrów z 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz.U. z 1969 r. Nr 1, poz. 1). Analiza tych aktów prawnych wskazuje, że dla ustanowienia użytkowania (prawa zarządu) na nieruchomościach państwowych ustawodawca wymagał decyzji administracyjnej, wydawanej przez właściwy organ. Wymagały jej w szczególności art. 8 ust. 1 ustawy z 14 lipca 1961 r. i art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., obowiązującej na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej.

Skarżąca podkreśliła, że decyzja administracyjna była więc zawsze, mimo zmieniających się ustaw, warunkiem koniecznym powstania prawa użytkowania (zarządu) gruntu państwowego na rzecz państwowych jednostek organizacyjnych, w tym przedsiębiorstwa państwowego. Było to przedmiotem wyjaśnień Trybunału Konstytucyjnego, np. w wyroku z 22 listopada 1999 r., sygn. U. 6/99 (OTK 1999/7/159), w którym szczegółowo opisano zbiór przepisów prawnych będących podstawą do podejmowania takich rozstrzygnięć.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać (wyroki: NSA z 10.06.1998 r., sygn. akt I SA 1989/97, publ. lex nr 45054; z 5.11.1999 r., sygn. akt I SA 2240/98, publ. lex nr 47368; z 2.02.2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05, publ. lex nr 194864). Decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 23.09.1993 r., sygn. III CZP 81/93, ONSC 1994 r., nr 2, poz. 27). Zatem w przypadku, gdy taka decyzja nie zapadła, podmiot władający nieruchomością państwową był tylko i wyłącznie jej posiadaczem oraz nie przysługiwało mu do niej żadne ograniczone prawo rzeczowe.

Skarżąca wskazała, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 27 maja 1990 r., władający nieruchomością K. legitymował się tylko decyzją nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] grudnia 1986 r. w sprawie ustalenia nowych opłat za zarząd, która była podstawą dla Wojewody [...] do uwłaszczenia tej jednostki organizacyjnej. Jednakże taka decyzja nie stanowi dowodu uzasadniającego odmowę stwierdzenia komunalizacji mienia Skarbu Państwa, nabytego z mocy prawa przez właściwą terytorialnie gminę.

Zdaniem skarżącej z wyżej opisanych względów, sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, co wynika z art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i dlatego podlega z mocy prawa komunalizacji na rzecz gminy Miasto L.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., zgodnie z którym, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Decyzja komunalizacyjna ma charakter deklaratoryjny, bowiem stwierdza stan prawny, jaki zaistniał 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjenj. Obowiązkiem organów orzekających w tym przedmiocie jest każdorazowo ustalenie, czy zachodzą przesłanki, od spełnienia których przepis ustawy uzależnia nabycie z mocy prawa przed gminę własności nieruchomości.

Należy zauważyć, że organ odwoławczy omyłkowo podał, że przedmiotowe działki stanowią część dawnej działki ewidencyjnej nr [...], podczas gdy jak wynika z opracowania geodezyjnego i decyzji organu I instancji stanowią one część dawnych działek nr [...] i [...], jednakże pomyłka ta nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Otóż zgodnie z wpisem w księdze wieczystej kw nr [...] z 1988 r. jako właściciel działek ewidencyjnych nr [...] i [...] wpisany był Skarb Państwa- w zarządzie K.

Zagadnieniem kluczowym było ustalenie, czy organ administracji prawidłowo wywiódł z wpisu w księdze wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości, w oparciu o domniemanie wynikające z treści art. 3 ust.1 u.k.w.h, że K. w L. w dniu 27 maja 1990 r. posiadał tytuł prawny do wskazanej na wstępie nieruchomości, to jest, że została ona przekazana temu K. w zarząd, co wykluczałoby możliwość jej komunalizacji, czy też Kombinat sprawował co do niej jedynie władztwo faktyczne, co umożliwiałoby wydanie, w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, decyzji potwierdzającej nabycie wymienionej nieruchomości przez Gminę Miasta L. W niniejszej sprawie spór dotyczy właśnie wpisu prawa zarządu na rzecz K. do księgi wieczystej. Jednakże w kompetencji organów administracji publicznej prowadzącego postępowanie nie leżało rozstrzygnięcie tego sporu, bowiem ma on charakter cywilny. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Ustawodawca dodatkowo wzmocnił domniemanie wynikające z art. 3 ust. 1 stanowiąc w art. 5 u.k.w.h., że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).

Wobec wpisu w księdze wieczystej organy orzekające w sprawie nie mogły poczynić własnych ustaleń i dojść do przekonania, wbrew zapisom w księdze wieczystej, że K. w L.nie przysługiwało prawo zarządu do omawianej nieruchomości. Jedynym sposobem obalenia istniejącego domniemania, jest powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wynika to bezpośrednio z art. 10 ust. 1 u.k.w.h., który stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Istniejący wpis prawa zarządu widniejący w księdze wieczystej od jego dokonania w 1986 r. jest, stosownie do treści 626 (8) § 6 k.p.c. (do dnia 23.09.2001r. - art. 49 u.k.w.h), prawomocnym orzeczeniem sądowym , które z mocy art. 365 § 1 k.p.c. wiąże zarówno sąd, który je wydał, strony jak również organy państwowe i organy administracji publicznej. Organy administracji, ani także sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania weryfikacji stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej na konkretną datę, z pominięciem wyłącznej właściwości sądów powszechnych w tym przedmiocie. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok NSA z dnia 28.012005r. I OSK 1064/04, wyrok NSA z dnia 2.04.2008r. I OSK 579/07, wyrok NSA z dnia 13.04.2012r. I OSK 499/11 i inne). Tym samym wszelkie spory o prawa do nieruchomości powstałe w toku postępowania komunalizacyjnego nie mogą być rozpoznawane przez organy administracji.

Prawidłowo więc organy przy ustalaniu przesłanki "należenia" spornej nieruchomości z art. 5 ust.1 ustawy komunalizacyjnej posłużyły się wpisem prawa zarządu w księdze wieczystej. Słusznie odmówiły stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez skarżącą spornej nieruchomości, ponieważ grunty państwowe oddane w zarządu K., dla którego organem założycielskim był naczelny organ administracji państwowej (Minister Przemysłu) nie należały do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego (art. 5 ust.1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 6 ust.1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Przyjęcie stanowiska strony skarżącej prowadziłoby do podważenia instytucji ksiąg wieczystych. Natomiast spory o prawa wpisane w księgach wieczystych pozostają poza przedmiotem postępowania komunalizacyjnego, a także postępowania sądowo administracyjnego. W tej sytuacji zarzuty i wywody skargi dotyczące prawnego potwierdzenia istnienia prawa zarządu dla przedsiębiorstwa państwowego nie mogą być skuteczne wobec wpisu w księdze wieczystej. Wprawdzie należy zgodzić się ze skarżącą, że ostateczna decyzja z 10 grudnia 1986 r. w sprawie ustalenia nowych opłat za zarząd nie mogła stanowić podstawy do przyjęcia ustanowienia prawa zarządu na rzecz K. w L., jednakże jak wyżej wskazano istotny jest wpis prawa zarządu w księdze wieczystej. Zarzuty skargi faktycznie zmierzają do podważenia wpisu w księdze wieczystej. Jak wyżej wskazano jedynym sposobem obalenia istniejącego domniemania, jest powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Podsumowując stwierdzić należy, że będące przedmiotem postępowania nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., pozostawały w zarządzie ww. K., a więc nie podlegały komunalizacji, wobec czego zarzuty skargi są niezasadne.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 151 ppsa oddalił skargę w całości.