Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3071/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89b
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Grażyna Wojda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2014 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. (dalej: organ I instancji lub NUS) określił D. S. (dalej: Skarżący lub Strona) prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą F., kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od lutego 2014 r. do lipca 2014 r. i grudzień 2014 r., kwoty zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r., kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okresy od sierpnia 2014 r. do listopada 2014 r. oraz określił wysokość nadpłaty za okresy od sierpnia do października 2014 r. i grudzień 2014 r.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Przedmiotem działalności firmy Skarżącego była:

– naprawa i konserwacja pojazdów samochodowych opodatkowana 23% stawką podatku VAT zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177. poz. 1054 z późn. zm.), dalej: ustawy o VAT;

– wynajem pojazdów samochodowych opodatkowany 23% stawką podatku VAT zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT.

Strona zawarła umowy najmu pojazdów z E. sp. z o.o. z siedzibą w S.:

1. umowa najmu ruchomości z dnia 2 października 2013 r. - ciągnika [...], na czas nieokreślony. Czynsz najmu określono na 1500 EURO, płatny miesięcznie. Do umowy załączono aneks do umowy najmu ruchomości z 2 października 2013 r., w którym wskazano, że naprawy i przeglądy techniczne oraz cała obsługa eksploatacyjna należy do najemcy,

2. umowa najmu ruchomości z dnia 1 stycznia 2014 r. - ciągników o nr rej. [...], na czas nieokreślony. Czynsz najmu określono na 20.000 zł, płatny miesięcznie. Do umowy załączono:

– aneks z dnia 2 stycznia 2014 r. o treści "wynajmujący oświadcza, że pojazd [...] jest dołączony do umowy z 1 stycznia 2014 r.",

– aneks, w którym wskazano, że naprawy i przeglądy techniczne oraz cała obsługa eksploatacyjna należy do najemcy.

Skarżący był zobowiązany do ponoszenia kosztów związanych z eksploatacją trwałą pojazdów będących przedmiotem wynajmu. Zgodnie z porozumieniem zmieniającym z dnia 2 stycznia 2014 r. do umowy z dnia 1 stycznia 2014 r., strony zgodnie postanowiły, iż całość kosztów napraw, przeglądów oraz obowiązek ponoszenia podstawowych kosztów eksploatacyjnych spoczywa na E. sp. z o.o. jako najemcy pojazdów będących przedmiotem zawartej przez strony umowy w dniu 1 stycznia 2014 r., za wyjątkiem kosztów związanych z trwałą eksploatacją pojazdów.

Skarżący w styczniu 2014 r. nie wykazał obrotu z tytułu wynajmu ciągnika siodłowego [...] o nr rej. [...] na podstawie umowy wynajmu ruchomości z dnia 2 października 2013 r. dla E. sp. z o.o. na czas nieokreślony. Czynsz najmu w kwocie 1500 EURO, płatny był miesięcznie.

Skarżący na zakup towarów handlowych i materiałów zużytych do usług naprawy pojazdów poniósł wydatki w 2014 r. w łącznej kwocie netto 190.430.89 zł. Zakup towarów handlowych i materiałów zużytych do usług naprawy pojazdów wynosił 180.663.92 zł.

W zestawieniu faktur sprzedaży za 2014 r. z tytułu naprawy pojazdów i wynajmu ciągników samochodowych i naczep Skarżący nie uwzględnił faktur zakupu części i usług związanych z naprawami pojazdów będących własnością Skarżącego i wynajętych E. sp. z o.o. na łączną kwotę netto 9.766.97 zł, tj.:

– faktury VAT nr [...] z dnia 31 lipca 2014 roku na wartość netto 1 900.00 zł i podatek VAT 437,00 zł, tytułem "naprawa agregatu chłodniczego i części do pojazdu o numerze rej. [...] wynajętego spółce E.",

– faktury VAT nr [...] z dnia 31 lipca 2014 r. na kwotę netto 3 817,13 zł i podatek VAT 877,94 zł tytułem "refaktura za naprawę agregatu F-Ra VAT Nr [...]",

– faktury Nr [...] z dnia 17 września 2014 r. na kwotę netto 298.00 zł i podatek VAT 68,54 zł z tytułu zakupu zaworu poziomującego,

– faktury VAT nr [...] z dnia 13 października 2014 r. na wartość netto 3.049.40 zł i podatek VAT 701.36 zł tytułem zakupu "[...]",

– faktury VAT nr [...] z dnia 10 listopada 2014 r. na wartość netto 702.44 zł i podatek VAT 161,56 zł tytułem zakupu "[...]".

W 2014 r. według wystawionych faktur sprzedaży z tytułu usług naprawy pojazdów wykazano przychód w kwocie 144.751,59 zł, w tym koszt zużytych części 93.759,59 zł. Remanent na dzień 31 grudnia 2013 r. wyniósł 0,00 zł, a remanent na dzień 31 grudnia 2014 r. wyniósł 0,00 zł. Marża stosowana do użytego podczas świadczenia usług naprawczych sprzętu wynosiła średnio 10 %.

Skarżący ponosił koszty związane z trwałą eksploatacją (wszystkie części montowane do samochodów i naczep). Wartość zakupionych części zużytych do napraw samochodów i naczep wynajmowanych E. sp. z o.o., wg zestawienia sporządzonego przez Stronę wyniosła netto 65.818 zł i VAT 15.140 zł. Różnica pomiędzy wartością zakupu części a kosztem zużytych części ujętych w fakturach sprzedaży usług naprawy pojazdów wykonywanych w 2014 r. oraz wykorzystanych do napraw własnego taboru wyniosła 30.853,30 zł.

W dniu 31 grudnia 2013 r. zostały wystawione na rzecz Skarżącego faktury z tytułu dostawy środków trwałych przez D. tj. nr [...].

Skarżący w grudniu 2013 r. nabył od D. środki trwałe na łączną kwotę 1.375.500,00 zł brutto. Strona uregulowała należności z ww. faktur na kwotę 428.090,00 zł.

W aktach sprawy znajdują się przedstawione przez Skarżącego, jako dowody zapłaty za środki trwałe amortyzowane w 2014 r., a zakupione w grudniu 2013 r. z firmy D. tj.:

1. kserokopia oświadczenia z 30 marca 2014 r. o treści: "Ja niżej podpisana. E. S. (...) niniejszym oświadczam, iż wyrażam zgodę na dokonanie kompensaty mojego zobowiązania wynikającego z ewidencji księgowej firmy D. z siedzibą w S. (...) - konto 241 z należnością od firmy F. z siedzibą w S. [...]. NIP [...] na kwotę 1.263.978.00 PLN (konto 201-737)",

2. kserokopie informacji wystawionych przez F. w dniu 31 marca 2014 r. o treści "Niniejszym informujemy, że na podstawie art. 498 Kodeksu Cywilnego dokonaliśmy kompensaty zobowiązań dla firmy D. NIP [...] wynikających z następujących faktur: [...] 53.710,00 zł, [...] 148.163,00 zł, [...] 167.895,00 zł, [...] 178.965,00 zł, [...] 160.515,00 zł, [...] 110.700,00 zł, [...] 129.150,00 zł, [...] 43.050,00 zł, [...] 94.710,00 zł, [...] 51.660,00 zł, [...] 113.160,00 zł, [...] 12.300,00 zł. Razem 1.263.978.00 zł z naszymi należnościami od ww. firmy wg stanu na dzień 31.03.2014r. w kwocie 1.263.978,00. Po dokonaniu kompensaty do zapłaty pozostaje kwota: 119.851,00.".

Do oświadczenia załączone zostały wydruki z kont księgowych:

– zapisy na koncie 201-737 (rozrachunki z dostawcą firmą F.), wg którego na dzień 31 grudnia 2014 r. przeksięgowano zobowiązanie firmy F. w kwocie 1.263.978.00 zł na konto 241 (rozrachunki z właścicielem – E. S.),

– zapisy na koncie 241 (rozrachunki z właścicielem – E. S.),

– obroty aktywnych kont analitycznych za XII 2014 r.,

– historia rachunku bankowego nr P. SA nr [...] za 2014 r. w zakresie zapłat za faktury na rzecz firmy D.

Skarżący posiadał nieuregulowane należności wynikające z faktur ujętych w ewidencjach zakupu za okresy od stycznia 2014 r. od grudnia 2014 r., dokumentujących dostawę towarów na terytorium kraju, w terminie 150 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego na fakturze. Strona nie uregulowała w całości płatności na rzecz T. [...] Spółka Jawna w wysokości 217.45 zł na podstawie faktury z dnia 30 maja 2014 r. nr [...] oraz w wysokości 440.95 zł na podstawie faktury z dnia 30 czerwca 2014 r., nr [...]. Termin płatności dla faktury nr [...] z dnia 30 maja 2014 r., kwota podatku VAT 1.078.55 zł wyznaczono na 13 czerwca 2014 r. Płatności na podstawie ww. faktury Strona dokonała: zgodnie z dowodem księgowym KP nr [...] w wysokości 3.105.00 zł, zgodnie z dowodem księgowym KP nr [...] w wysokości 1.500.00 zł oraz zgodnie z przelewem z dnia 29 stycznia 2015 r. w wysokości 1.162,89 zł. Termin 150 dni od daty terminu płatności na podstawie ww. faktury upływał w dniu 11 listopada 2014 r. Natomiast dla faktury nr [...] data upływu 150 dni od terminu płatności na podstawie ww. faktury przypadała na 12 grudnia 2014 r.

W wyniku powyższych ustaleń organ I instancji wydał ww. decyzję z dnia 6 czerwca 2016 r.

Skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 89b ustawy o VAT przez ustalenie dowolne i niemające potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, że nie doszło do uregulowania należności za nabyty towar. Strona wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za lipiec 2014 r., z uwagi na brak podstawy do korekty podatku naliczonego, dotyczącego środków trwałych nabytych w grudniu 2013 r., z terminem płatności 1 marca 2014 r., z tego powodu, że nabywca i sprzedawca złożyli zgodne oświadczenie o uregulowaniu zobowiązania w wyniku ich wzajemnego porozumienia. Zdaniem Skarżącego, takie oświadczenie oznacza brak podstaw do twierdzenia o nieuregulowaniu płatności i niemożności stosowania przepisu art. 89b ustawy o VAT.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego przedstawione w czasie kontroli podatkowej dokumenty tj. informacja, oświadczenie i wydruki z kont, nie stanowią podstaw do uznania, że doszło do kompensaty zobowiązań. Firma F. była dłużnikiem wobec firmy D., nie posiadała natomiast wierzytelności względem ww. firmy. Zdaniem DIS, brak jest podstaw do uznania, iż zobowiązanie Skarżącego z tytułu zakupu środków trwałych od firmy D. wygasło na skutek kompensaty. Strona powinna dokonać korekty podatku naliczonego dotyczącego środków trwałych nabytych w grudniu 2013 r. z terminem płatności 1 marca 2014 r., w trybie art. 89b ustawy o VAT, w związku z brakiem uregulowania zobowiązań w terminie 150 dni od terminu płatności.

Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie dokonał wyliczenia wartości zawyżenia podatku naliczonego w 2014 r. od niezapłaconych faktur: z dnia 30 maja 2014 r. nr [...] i z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...] z tytułu zakupu środków trwałych oraz korekty podatku naliczonego w związku z późniejszym uregulowaniem części zobowiązań. Termin 150 dni od daty terminu płatności na podstawie faktury nr [...] upływał w dniu 11 listopada 2014 r., więc Skarżący zobowiązany był do korekty podatku naliczonego w wysokości 217,45 zł za listopad 2014 r. Natomiast dla faktury nr 2014/2639 termin płatności wyznaczono na 14 lipca 2014 r. Data upływu 150 dni od terminu płatności na podstawie ww. faktury przypadała na 12 grudnia 2014 r., więc Strona zobowiązana była do korekty podatku naliczonego w wysokości 440.95 zł za grudzień 2014 r.

W konsekwencji, na podstawie art. 89b ust. 1 ustawy o VAT Skarżący zobowiązany był do korekty przez zmniejszenie kwoty podatku naliczonego w lipcu 2014 r. o kwotę 253.124.35 zł (z tytułu nieuregulowanych płatności z faktur wystawionych przez D.), w listopadzie 2014 r. o kwotę 217.45 zł (z tytułu nieuregulowanej płatności z faktury nr [...]), a w grudniu 2014 r. o kwotę 440.95 zł (z tytułu nieuregulowanej płatności z faktury nr [...]).

Natomiast stosownie do regulacji art. 89b ust. 4 ustawy o VAT Skarżący miał prawo do korekty poprzez zwiększenie kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okresy, w których uregulował należności: w sierpniu 2014 r. o kwotę 6.189.43 zł, we wrześniu 2014 r. o kwotę 7.404,88 zł, w październiku 2014 r. o kwotę 747.97 zł, w listopadzie 2014 r. o kwotę 1.624,96 zł a w grudniu 2014 r. o kwotę 841,46 zł.

Wydatki poniesione w 2014 r. przez Skarżącego na zakup towarów handlowych i materiałów zużytych do usługi naprawy pojazdów wyniosły 180.663,92 zł netto. Skarżący nie uwzględnił faktur zakupu części i usług związanych z naprawami pojazdów będących własnością Strony i wynajętych E. sp. z o.o. na łączną kwotę 9.766.97 zł, tj.: faktury nr VAT nr [...] z dnia 31 lipca 2014 r.; faktury nr VAT nr [...] z dnia 31 lipca 2014 r., faktury nr [...] z dnia 17 września 2014 r., faktury VAT nr [...] z dnia 13 października 2014 r. oraz faktury VAT nr [...] z dnia 10 listopada 2014 r.

Jak już wskazano wyżej, w 2014 r. według wystawionych faktur sprzedaży z tytułu usług naprawy pojazdów wykazano przychód w kwocie 144.751,59 zł, w tym koszt zużytych części 93.759,59 zł. Zakup części wymienionych w wykazie złożonym przez Skarżącego miał związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Po uwzględnieniu zasadności zakupu ww. części i materiałów zużytych do napraw wynajętych środków transportu na kwotę 65.818 zł, organ odwoławczy uznał, że różnica pomiędzy wartością zakupu części a kosztem zużytych części ujętych w fakturach sprzedaży usług naprawy pojazdów wykonywanych w 2014 r. oraz wykorzystanych do napraw własnego taboru wynosi 30.853.30 zł (tj. 190.430,89 zł - 93.759,59 zł - 65.818 zł).

Skarżący zakupionych w 2014 r. części i materiałów na wartość 30.853,30 zł nie zużył na potrzeby napraw własnego taboru, jak również do świadczonych usług wg wystawionych faktur sprzedaży. Strona w trakcie kontroli podatkowej, jak i postępowania podatkowego nie wyjaśniła innych źródeł rozchodu zakupionych części, poza naprawami własnego taboru wynajętego E. sp. z o.o. Uwzględniono w całości wydatki związane z trwałą eksploatacją pojazdów wyszczególnione w zestawieniu sporządzonym przez Skarżącego, pomimo tego nadal występowała różnica w wysokości 30.853,30 zł. W ocenie organu odwoławczego ww. różnica jest spowodowana niezaewidencjonowaniem przychodu z tytułu sprzedaży usług naprawy pojazdów i świadczy o naruszeniu przez Stronę obowiązku prawidłowego i rzetelnego ewidencjonowania obrotów uzyskanych ze sprzedaży.

Organ odwoławczy wskazał, że:

– wartość netto części i materiałów zakupionych do działalności gospodarczej w okresie od stycznia do grudnia 2014 r. wyniosła 190.430,89 zł,

– wartość netto części i materiałów zużytych do świadczenia usług zafakturowanych oraz do napraw własnego taboru samochodowego (93.759,59+65.818) wyniosła 159.577,59 zł,

– wartość zakupionych części, które nie zostały zafakturowane przy świadczeniu usług bądź do napraw własnego taboru wyniosła 30.853,30 zł,

– narzut 10% wartości części i materiałów, zgodnie z wyjaśnieniami Strony z dnia 5 października 2015 r. wyniósł 3.085,33 zł,

– obrót netto nie wykazany w ewidencjach i deklaracjach wyniósł 33.938,63 zł.

W celu wyliczenia podstawy opodatkowania podatkiem VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe w ocenie DIS, należało przyjąć metodę struktury zakupów części i materiałów przeznaczonych do wykonania usług w 2014 r. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie zastosował metodę kosztową - polegającą na ustaleniu wysokości obrotu na podstawie wysokości kosztów zakupu towarów i usług związanych bezpośrednio ze świadczeniem usług, z uwzględnieniem wskaźnika udziałów tych kosztów w obrocie.

Przy wyliczeniu kosztów zakupu towarów i usług uwzględniono stan remanentów części zamiennych na początek i koniec okresu objętego kontrolą. W ocenie organu podatkowego zastosowana metoda szacowania jest najbardziej zbliżona do rzeczywistej podstawy opodatkowania, gdyż została oparta na danych dotyczących zakupu części i usług wynikających z dokumentów zaksięgowanych w księgach podatkowych Strony. Również wysokość narzutu (marży) stosowanej przy świadczeniu usług naprawczych została przez organ podatkowy przyjęta w wysokości określonej przez Skarżącego. Narzut wynikający z zestawienia faktur sprzedaży usług naprawy pojazdów za okres I-XII 2014r. stanowiący załącznik nr 23 do protokołu z kontroli wynosi 54,4 %. NUS uwzględnił, że część faktur sprzedaży dotyczyła tylko wykonania usługi bez ponoszenia kosztów części zamiennych.

DIS wskazał, że w styczniu 2014 r. Skarżący nie wykazał obrotu z tytułu wynajmu ciągnika siodłowego [...] o nr rej. [...] na podstawie umowy wynajmu ruchomości z dnia 2 października 2013 r. dotyczącej ciągnika [...] dla E. sp. z o.o. z siedzibą w S. na czas nieokreślony. Czynsz najmu w kwocie 1500 EURO, płatny był miesięcznie. Zgodnie z tabelą kursów średnich NBP Nr 020/A/2014 z dnia 30 stycznia 2014 r. 1 EURO wynosi 4,2365 zł.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że Strona zaniżyła obroty ze sprzedaży za styczeń 2014 r. o wartość netto 6.354,75 zł i podatek należny w stawce 23% o kwotę 1.461,59 zł.

W zakresie ustaleń organu pierwszej instancji dotyczących wysokości stwierdzonej nadpłaty w podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r., wrzesień 2014 r., październik 2014 r. i grudzień 2014 r., jak również zasadności odliczenia podatku naliczonego, DIS uznał stanowisko NUS za prawidłowe i podzielił w całości uzasadnienie organu pierwszej instancji.

W opinii organu odwoławczego, nie doszło do naruszenia granicy swobodnej oceny dowodów. Organ I instancji rozważył całość zebranego materiału dowodowego, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł ocenę poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy.

Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, wnosząc o uchylenie decyzji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za miesiąc lipiec 2014 r., z uwagi na brak podstawy do korekty podatku naliczonego, dotyczącego środków trwałych nabytych w grudniu 2013, z terminem płatności 1 marca 2014 r., z tego powodu, że nabywca i sprzedawca złożyli zgodne oświadczenie o uregulowaniu zobowiązania w wyniku ich wzajemnego porozumienia. Zdaniem Skarżącego, brak konieczności zapłaty wynika też z faktu, że pomiędzy małżonkami S., będącymi stronami umowy sprzedaży, przez cały czas istniał stan ustawowej wspólności małżeńskiej, co wyklucza rozliczenia majątkowe związane z majątkiem wspólnym, objętym wspólnością ustawową. Skarżący podniósł, że decyzja narusza art. 89b ustawy o VAT, poprzez ustalenie dowolne i nie mające potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, że nie doszło do uregulowania należności za nabyty towar — co jest ustaleniem dowolnym, gdyż podatnicy (sprzedawca oraz nabywca) złożyli oświadczenie o dokonanym potrąceniu rozliczeń.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Skarga jest niezasadna.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność korekty podatku naliczonego na podstawie art. 89b ustawy o VAT w odniesieniu do faktur wystawionych na rzecz Strony z tytułu dostawy środków trwałych przez D.

Z akt sprawy wynika, że Skarżący w grudniu 2013 r. nabył od D. środki trwałe na łączną kwotę wysokości 1.375.500.00 zł brutto. Z ustaleń wynika, że Skarżący z tego tytułu zapłacił jedynie kwotę 428.090,00 zł. Natomiast, co do pozostałej części złożył oświadczenie z dnia 31 marca 2014 r. (karta akt sprawy nr 502, tom III), że na podstawie art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r, poz. 380) - [dalej: Kodeks cywilny] dokonał kompensaty zobowiązań wobec firmy D. wynikających z faktur z należnościami od ww. firmy w kwocie 1.263.978,00 zł. Także E. S. w dniu 30 marca 2014 r. złożyła oświadczenie (karta akt sprawy nr 501, tom III), w którym wyraziła zgodę na dokonanie kompensaty swojego zobowiązania wynikającego z ewidencji księgowej firmy D. z należnością od firmy F. na kwotę 1.263.978,00 zł.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 498 Kodeksu cywilnego ustawowa kompensata wzajemnych zobowiązań może dotyczyć tylko wzajemnych wierzytelności, które są wymagalne - czyli potrącenie może objąć wierzytelność powstającą po upływie terminów spłaty znajdujących się w umowie, w przypadku gdy: dwie osoby są wobec siebie dłużnikami i wierzycielami, przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem państwowym. Przedsiębiorcy mają prawo do takiego rozliczenia, gdy mają zobowiązania dwustronne - czyli jeśli są dla siebie jednocześnie wierzycielami i dłużnikami. Kompensata wzajemnych zobowiązań to równoległe umarzanie się wierzytelności - jednakże tylko do wysokości wierzytelności o niższej wartości.

W myśl art. 498 § 1 in principio k.c. istota potrącenia polega na dokonaniu kompensacji, w sytuacji gdy dwie osoby są wzajemnie w stosunku do siebie dłużnikami i wierzycielami, a jego bezpośrednim skutkiem jest umorzenie wierzytelności. Jednakże, wprawdzie oświadczenie o potrąceniu ma charakter konstytutywny, to sama wola potrącającego - bez spełnienia przesłanek określonych w art. 498 § 1 k.c. - nie ma mocy umorzenia wierzytelności. Na stronie, która przedstawia własną wierzytelność do potrącenia lub powołuje się na potrącenie, spoczywa zatem obowiązek wykazania w procesie odpowiednimi dowodami, że potracenie objęte jej oświadczeniem (także złożonym poza procesem) było skuteczne. Zatem powinna wykazać, że potrącana wierzytelność istniała i była wymagalna.

W toku postępowania Skarżący przedstawił jedynie informacje, oświadczenia i wydruki z kont. W ocenie Sądu dokumenty te nie potwierdzają w żaden sposób, że spełnione zostały przesłanki do kompensaty wzajemnych zobowiązań. W ocenie Sądu dokumenty te nie potwierdzają, aby Skarżącemu przysługiwała wobec E. S. jakakolwiek wierzytelność. D. S. był bowiem tylko dłużnikiem wobec firmy D., nie posiadał natomiast wierzytelności względem ww. firmy. Sąd zaaprobował prowadzącą do takiego wniosku ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji za trafne należy uznać stanowisko tego organu, że Skarżący nie wykazał, aby doszło do skutecznego potrącenia wzajemnych wierzytelności, prowadzącego do wygaśnięcia jego wierzytelności do wymienionej kwoty.

W konsekwencji, w ocenie Sądu, za niezasadne należy uznać twierdzenie Skarżącego, zgodnie z którym brak jest podstawy do korekty podatku naliczonego, dotyczącego środków trwałych nabytych w grudniu 2013 r.. z terminem płatności 1 marca 2014 r., z tego powodu, że nabywca i sprzedawca złożyli zgodne oświadczenie o uregulowaniu zobowiązania w wyniku ich wzajemnego porozumienia.

W konsekwencji stosownie do treści art. 89 b ust. 1 ustawy o podatku VAT dłużnik, ma obowiązek skorygowania podatku naliczonego odliczonego z faktur nieuregulowanych w terminie 150 dni od dnia upływu terminu płatności. Korektę tą winien dokonać w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 150 dzień od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze (por. prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z 26.01.2016 r., I SA/Gd 1740/15, CBOSA). Zapłata części należności wyłącza obowiązek korekty w odniesieniu do tej uregulowanej części (art. 89b ust. 2 ustawy o VAT).

Mając na uwadze ustalony stan faktyczny, w ocenie Sądu organ podatkowy zasadnie dokonał wyliczenia wartości zawyżenia podatku naliczonego w 2014 r. od niezapłaconych faktur z tytułu zakupu środków trwałych oraz korekty podatku naliczonego w związku z późniejszym uregulowaniem części zobowiązań.

W konsekwencji na podstawie art. 89b ust. 1 ustawy o VAT Skarżący zobowiązany był do korekty poprzez zmniejszenie kwoty podatku naliczonego w lipcu 2014 r. o kwotę 253.124,35 zł (z tytułu nieuregulowanych płatności z faktur wystawionych przez D.).

W skardze Skarżący podnosi, że nie wzięto pod uwagę tego, że stronami umowy są małżonkowie, miedzy którymi istniała małżeńska wspólność ustawowa, co wyklucza możliwość rozliczeń związanych z majątkiem wspólnym. Podniesiony fakt nie ma jednak wpływu na ocenę prawną zaistniałego stanu faktycznego. Zdaniem Sądu żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa małżeńska wspólność majątkowa. Fakt istnienia takiej wspólności ustawowej nie wyłącza bowiem stosowania wskazanych przepisów ustawy o VAT.

W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Sąd nie dostrzega również, aby organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, czy też procesowego, niewskazanych w skardze, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Dokonana przez organy podatkowe wykładnia przepisów prawa, niezgodna z intencją Skarżącego, nie świadczy o naruszeniu treści art. 89b ustawy o VAT.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za niezasadną.