Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 220/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51,50 ust. 1 pkt 4,ust. 2,3, art. 35, art. 83 ust. 2, art. 5 ust.1 pkt9, art. 39 ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art.104, 77 par.1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi U. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] r. nr [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę .


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu

decyzją wydaną w dniu [...]w oparciu o przepis art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) zatwierdził inwestorowi H.W. projekt budowlany zamienny dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego, budowie garażu, ogrodzenia od strony ulicy oraz parkanu między działkami nr [...].

Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych w sprawie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego, budową garażu, ogrodzenia od strony ulicy oraz parkanu pomiędzy działkami nr [...], ustalono, że roboty te wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 12 września 1996 r. Mianowicie dokonano istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie charakterystycznych parametrów garażu, budując budynek jednokondygnacyjny, bez poddasza użytkowego, pomimo, że zatwierdzony projekt budowlany dotyczył garażu z poddaszem użytkowym. Według zatwierdzonego projektu budowlanego taras powinien być zlokalizowany

w odległości 0,65 m od granicy działki nr [...] natomiast w trakcie budowy rozbudowano go w kierunku działki nr [...], lokalizując bezpośrednio przy granicy z tą działką i zwiększając jego powierzchnię. Nadto w rozbudowanej części budynku zmieniono ilość okien i ich usytuowanie.

Wobec powyższego postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał ww. roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót.

Z uwagi na wykonanie przez inwestora nałożonego obowiązku organ budowlany decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestora H.W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego wraz z niezbędnymi uzgodnieniami i opiniami, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie, w wyniku rozpoznania odwołania U.F. zostało uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 września 2010 r. w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku do dnia 31 stycznia 2011 r., w pozostałem części organ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 1039/10 uchylił powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu powiatowego.

Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej ZWINB oraz H.W. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1890/11 uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

Prezydent Miasta decyzją z dnia 17 marca 2011 r. uchylił decyzję

o pozwoleniu na budowę z dnia 12 września 1996 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego, organ wyjaśnił, że H.W. przedłożyła projekt budowlany zamienny wykonując tym samym obowiązek nałożony decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r. Odnosząc się do uwag skarżącej, że projekt ten w części dotyczącej rozbudowy tarasu jest niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi tj. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn.zm) w związku z jego lokalizacją bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią, organ wyjaśnił, że zawarte w powoływanym przepisie uregulowania w przypadku budynków w zabudowie szeregowej lub bliźniaczej, nie mają zastosowania.

W odwołaniu od powyższej decyzji U.F. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego L.F. zarzucając kwestionowanej decyzji naruszenie:

- art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowane poprzez jego niezastosowanie,

- art. 35 ust. 1 powołanej ustawy poprzez niedokonanie weryfikacji projektu zamiennego pod katem wskazanych w przedmiotowym przepisie przesłanek,

- art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego niezgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi

wniosła o jej uchylenie oraz nakazanie rozbiórki obiektu.

Skarżąca zarzuciła, że sporny projekt budowlany nie mógł zostać zatwierdzony ze względu na sprzeczność z przepisami techniczno-budowlanymi, a organ powiatowy w takiej sytuacji - zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II NSA 1933/09 - powinien wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazującą rozbiórkę części tarasu, w celu doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem.

Ponadto decyzja z dnia 12 września 1996 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielająca H.W. pozwolenia na budowę inwestycji pod nazwą: "rozbudowa budynku mieszkalnego, budowa garażu, ogrodzenia od strony ulicy oraz parkanu między działkami nr [...]", wydana została w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 21 sierpnia 1996 r., która obligowała do uzyskania pisemnej zgody na lokalizację garażu i parkanu na granicy działki nr [...], nie określając warunków zabudowy ani wymagań w odniesieniu do działki nr [...]. Ówcześnie sporządzony projekt budowlany w części spornej obiektu przewidywał, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, taras w odległości 1,30m od granicy działki nr [...]. Wymiar ten został błędnie odczytany przez obecnego autora projektu zamiennego i przez organ powiatowy jako 0,65 m. Powyższe fakty zdaniem skarżącej miały w ocenie autora projektu zamiennego wpływ na podjęcie decyzji w sprawie budowy tarasu na granicy działki. Dodatkowo projekt budowlany nie przewidywał parkanu na granicy jej nieruchomości, lecz na granicy działki nr [...], a ogrodzenie na granicy działek nr [...] miało pozostać bez zmian tj. w formie siatki. Wobec powyższego argumenty podnoszone przez autora projektu zamiennego nie są wystarczające, by podjąć decyzję o budowaniu, a następnie projektowaniu usytuowania tarasu przy granicy działki, bez poszanowania uzasadnionego interesu osób trzecich o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy. Legalizowana aktualnie lokalizacja tarasu doprowadziła do zawilgocenia ściany mieszkania skarżącej, poprzez najbardziej niekorzystne pod względem stron świata usytuowanie tarasu od strony południowo-wschodniej, ze ścianą o łącznej wysokości 1,75 m, w odległości 1,30m od okna pokoju dziennego.

Zdaniem skarżącej z zatwierdzonego projektu zamiennego nie wynika jednoznacznie, czy lokalizacja spornego tarasu przy granicy jest zatwierdzona, bowiem z "rzutu tarasu" wynika, że projekt dotyczy tarasu o wymiarach 7,20m x 3,00 m ze ścianą z luksferów i schodami, bez oznaczenia granic działki sąsiedniej. Natomiast z rysunku elewacji południowo-wschodniej w skali 1:100, z naniesionymi poprawkami wynika, że taras jest odsunięty od granicy działki skarżącej nr [...] na odległość 1,30m, tak jak to przewidywał projekt pierwotny.

W ocenie skarżącej zamienny projekt budowlany narusza również przepis art. 5 ust. 1 pkt 8 Prawa budowlanego, ponieważ z nazwy inwestycji użytej w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny wynika, że budowa tarasu zawarta jest w znaczeniu użytego sformułowania "rozbudowa", czyli zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Warunków ww. przepisu przedmiotowy projekt nie spełnia. Do spornej lokalizacji nie ma również zastosowania § 12 ust. 2 rozporządzenia, ponieważ teren na którym zlokalizowany jest rzeczony obiekt nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani decyzji o warunkach zabudowy, która została wyeliminowana z obrotu prawnego w momencie uchylenia pozwolenia na budowę z dnia 12 września 1996 r. Zastosowany nie może być również § 12 ust. 3 pkt 1 powołanego rozporządzenia, który dopuszcza sytuowanie budynku w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273 tego rozporządzenia, ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16m. Brak też podstaw do zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 8 Prawa budowlanego, który w samej treści jest dopuszczeniem, a nie uprawnieniem. Fakt, że działka inwestora ma szerokość ok. 16m, nie oznacza, że może zostać zwolniona z obligatoryjnego wymogu zastosowania § 12 ust. 5 pkt 1 w zakresie zachowania odległości 1,50m od granicy sąsiedniej działki.

W dalszej części skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez brak sprawdzenia: - zgodności projektu budowlanego zamiennego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a w istocie jej braku; - zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, poprzez stwierdzenie, że przepis § 12 ust. 5 rozporządzenia, w przypadku zabudowy szeregowej lub bliźniaczej nie może być zastosowany; - wykonania projektu budowlanego zamiennego przez osobę nie posiadającą wymaganych uprawnień budowlanych; - dołączenia do projektu budowlanego zamiennego oświadczenia poświadczającego nieprawdę o sporządzeniu projektu budowlanego zamiennego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Końcowo skarżąca wywiodła, że niedopuszczalne jest, aby pracownik Delegatury Urzędu Wojewódzkiego był autorem projektu, zatwierdzanego na terenie jednostki administracyjnej, w której jest zatrudniony, natomiast próba wykazania zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi została jej zdaniem przeprowadzona nieudolnie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 13 stycznia

2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane podzielił stanowisko organu I instancji i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w rozpoznawanej sprawie, organ wyjaśnił, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 404/09 w przypadku zabudowy szeregowej, w stosunku do działek sąsiednich mających ściany w granicy działki nie jest możliwe zastosowanie § 12 ust. 5 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż: 1,5m od okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa; 4m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej. A zatem w zabudowie szeregowej możliwa jest budowa tarasu o szerokości całej działki ze względu na jej rozmiary.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ wskazał, że fakt zatrudnienia autora spornego projektu w Delegaturze Urzędu Wojewódzkiego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.

Na decyzję organu odwoławczego U.F. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego L.F.złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie:

- art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie,

- art. 35 ust. 1 ww. ustawy poprzez niedokonanie weryfikacji projektu zamiennego pod kątem wskazanych w przedmiotowym przepisie przesłanek,

- art. 5 ust. 1 pkt 8 tej ustawy poprzez zatwierdzenie projektu niezgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi.

W dalszej części skargi, skarżąca powtórzyła argumenty z odwołania, podnosząc, że nie zostały one poddane analizie przez organ odwoławczy, którego uzasadnienie sprowadziło się do paru linijek.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

W piśmie procesowym z dnia 3 czerwca 2014 r. inwestorka – H.W. wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swego stanowiska strona wskazała, że projekt budowlany zamienny, wbrew zarzutom skarżącej został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, mającą duże doświadczenie techniczne i na bieżąco korzystającą z przepisów prawa budowlanego. Dodatkowo H.W. przywołała orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 404/09 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu sygn. akt II SA/Op 400/13 z dnia 21 listopada 2013 r., z których jednoznacznie wynika, że w przypadku zabudowy szeregowej nie jest możliwe zastosowanie § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 324/11 rozszerzył zarzuty skargi o naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane oraz z uwagi na fakt wpisania budynku na listę obiektów objętych ochroną konserwatorską o naruszenie art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego.

Celem ustalenia powyższego faktu zarządzeniem Sądu z dnia 22 lipca 2014 r. zwrócono się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

W odpowiedzi Wojewódzki Konserwator Zabytków, poinformował, że przedmiotowy budynek indywidualnie nie jest wpisany do rejestru zabytków, nie jest położony na terenie wpisanym do rejestru zabytków oraz nie jest ujęty w Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków.

Prezydent Miasta poinformował, że budynek przy ul. [...] jest wpisany pod nr [...]do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta przyjętej Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 21 sierpnia 2013 r.

Pismem procesowym z dnia 7 października 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, albowiem:

- przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego nie uzyskano wymaganej opinii konserwatora zabytków;

- nie dokonano sprawdzenia zgodności projektu budowlanego zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy, a nadto zatwierdzono projekt mimo braku decyzji o warunkach zabudowy;

- projekt zamienny sporządzony został z naruszeniem rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, bowiem uzupełnienie do opisu technicznego podpisane zostało wyłącznie przez inż. E.K., która nie posiada wymaganych dla przedmiotowego projektu uprawnień do sporządzenia w budownictwie osób fizycznych projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych.

Nadto, strona skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów, tj. wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego do Prezydenta Miasta i odpowiedzi Prezydenta Miasta na okoliczność ujęcia budynku usytuowanego w [...] w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta daty ujęcia budynku i ogrodu

w Gminnej Ewidencji Zabytków.

Na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte.

Postanowieniem na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postanowił dopuścić i przeprowadzić dowód z pisma Dyrektora Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miejskiego nr [...] (karta 95 akt sądowych) i oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1004 r. Prawo budowlane. Wydanie tej decyzji, stanowiło konsekwencję wykonania przez inwestora obowiązków nałożonych wcześniej wydaną decyzją w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.

Stosownie do postanowień art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

W myśl art. 51 ust. 4 ustawy, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Najistotniejszą kwestią, którą organy winny wziąć pod uwagę podejmując decyzję opartą na art. 51 ust. 4 było sprawdzenie, czy nałożone uprzednio na inwestora obowiązki określone w decyzji podjętej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, zostały prawidłowo wykonane. Niezbędne jest w tym zakresie przeanalizowanie treści decyzji wydanej na mocy art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie decyzję taką wydał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dnia 21 czerwca 2010 r., nakładając na H.W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego wraz z niezbędnymi uzgodnieniami i opiniami, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego, budową garażu, ogrodzenia od strony ulicy oraz parkanu między działkami nr [...] przy ul. [...], wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określony w decyzji Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę z dnia 12 września 1996 r., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Termin wykonania tegoż obowiązku określony został na dzień 30 września 2010 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 września 2010 r. za wyjątkiem terminu do wykonania obowiązku. W tym zakresie organ odwoławczy uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i ustalił ten termin do dnia 31 stycznia 2011 r.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na bardzo istotną okoliczność, którą jest poddanie ww. decyzji ocenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 1039/10, uchylił ww. wyrok jednocześnie orzekając o oddaleniu skargi U.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednoznacznie za zgodną z prawem decyzję nakładającą na inwestora, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, obowiązek wykonania projektu budowlanego zamiennego w związku ze stwierdzonymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zatem wszystkich tych argumentów, które były podniesione w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Sąd nie podzielił zatem również zarzutów zamieszczonych w piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2011 r.

Podkreślenie faktu zajęcia już przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska w sprawie ww. zarzutów i pozytywna ocena legalności decyzji wydanej na mocy art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, ma istotne znaczenie w związku z zasadą związania tut. Sądu ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z uwagi na podniesione obecnie przez skarżącą zarzuty, celowym jest przedstawienie właściwej, w ocenie Sądu, wykładni przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3. Jak już wskazano to wyżej, przepis ten stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Unormowanie to pozostawia organom orzekającym dokonanie wyboru, w zależności od poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych, zakresu obowiązków nakładanych na inwestora. Organ może nałożyć obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i na tym poprzestać. Może jednocześnie orzec o obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem. Ten dodatkowy zakres obowiązków nakładany jest zatem wówczas, gdy organ dochodzi do przekonania, że konieczne jest przedstawienie przez inwestora zaświadczenia o zgodności wykonanych robót z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy lub nie jest możliwe zaakceptowanie i zatwierdzenie części wykonanych robót budowlanych pod względem ich zgodności z obowiązującymi przepisami, np. przepisami dot. warunków technicznych

W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowalnego nie dostrzegły takich niezgodności wykonanych robót budowlanych i odstąpiły od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przesądziły zatem, że nie ma przeszkód natury prawnej do zalegalizowania wykonanych z istotnymi odstępstwami robót budowalnych, poprzestając na nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Skoro stanowisko to zaakceptował również Naczelny Sąd Administracyjny, to podważenie go na obecnym etapie postępowania nie mogło zostać uwzględnione. Oznacza to, że zarzuty skargi, które odwołują się do naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 8 ustawy, poprzez zatwierdzenie projektu niegodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym w szczególności z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75, poz. 690 ze zm.) musiały być uznane za nieskuteczne. Z tego samego względu Sąd nie uwzględnił zarzutu odwołującego się do konieczności zweryfikowania przez organy wykonanych robót budowlanych z decyzją o warunkach zabudowy. Rozważanie obecnie, czy organy należycie oceniły zgodność wykonanych robót z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co w ocenie Sądu powinno mieć miejsce w każdym przypadku legalizacji robót budowlanych, jest niedopuszczalne, bowiem musiałoby prowadzić do weryfikowania poprawności działania organów podejmujących decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy. Na przeszkodzie takiej weryfikacji stoi pozytywna ocena decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej na podstawie ww. przepisu dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1890/11. Podkreślić bowiem należy, że rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał równocześnie skargę U.F. orzekając o jej oddaleniu. Należy zatem przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zaskarżoną decyzję w przedmiocie nałożonego obowiązku przedstawienia projektu zamiennego nie dostrzegł w decyzji tej uchybień, które podniesione zostały w skardze, a dotyczyły m.in.:

- błędu w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że roboty budowlane polegające na zwiększeniu powierzchni tarasu w kierunku działki nr [...] i jego lokalizacji bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią, wykonane zostały zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi;

- naruszenie art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niewłaściwą ocenę przedłożonej ekspertyzy i przyjęcie, że roboty budowlane opisane w pkt 2 zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi;

- naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez nie nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w zakresie zwiększenia powierzchni tarasu w kierunku działki nr [...] i jego lokalizacji na granicy działki.

Chybiony jest zarzut wykonania projektu budowlanego zamiennego przez osobę nie posiadającą uprawnień w zakresie rozwiązań architektonicznych. Projekt zamienny został podpisany nie tylko przez inż. E.K.on ale także przez posiadającego takowe uprawnienia E.M. Fakt podpisania "uzupełnienia do opisu technicznego budowlanego" (karta 75) wyłącznie przez inż. E.K. nie podważa prawidłowości sporządzenia całego Projektu Budowlanego Zamiennego, wobec złożenia przez E.K. i E.M. oświadczenia, że Projekt ten został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz że nie naruszono warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w odniesieniu m.in. do zbliżenia tarasu bezpośrednio do granicy działki w zabudowie bliźniaczej – ostatni akapit na karcie 77 akt administracyjnych).

Trafny natomiast okazał się zarzut niewłaściwego określenia w tytule projektu budowlanego zamiennego lokalizacji parkanu między działkami [...], gdy w istocie chodziło o parkan pomiędzy działkami [...], którego lokalizację prawidłowo wskazały organy w opisie przedsięwzięcia. Dostrzeżone przez skarżącą uchybienie nie miało w istocie wpływu na treść decyzji, która jest prawidłowa. Nadto, w projekcie zamiennym prawidłowo wskazano na parkan pomiędzy działkami [...] (karta 80 akt administracyjnych).

Odnosząc się do kwestii umieszczenia budynku przy ul. [...] w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta i związanych z tym skutków, które miałyby, w ocenie strony skarżącej, świadczyć o nieuzyskaniu wymaganej opinii konserwatora zabytków przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, Sąd wyjaśnia.

W myśl art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oddalając wnioski dowodowe skarżącej Sąd stanął na stanowisku, że dopuszczenie wymienionych przez stronę skarżącą dowodów z dokumentów było niecelowe, bowiem okoliczność, która miałaby zostać nimi potwierdzona, została już wyjaśniona pismem Dyrektora Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miejskiego nr [...].

Wskazywany przez stronę skarżącą przepis art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakłada obowiązek uzyskania, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego ujętego w gminnej ewidencji zabytków, uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Przepis ten, również w odniesieniu do prowadzenia robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków (art. 39 ust. 1) dotyczy tego etapu, który poprzedza wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę (ewentualnie prowadzenia robót budowlanych przy obiekcie). Nie jest natomiast uzasadnione wyprowadzenie wniosku, że również w przypadku robót budowlanych już zrealizowanych i zakończonych, organ nadzoru budowlanego miałby występować o uzgodnienie, celem zatwierdzenia zaistniałego stanu rzeczy. Inaczej sprawa miałaby się, gdyby przedmiotem sprawy było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (por. M. Gmiter "Przewodnik po procesie inwestycyjny w obiektach zabytkowych", wyd. Presscom. 2013, s. 215). Uzgodnienie wykonania robót budowlanych przez konserwatora może nastąpić przed wykonaniem robót budowlanych. Po samowolnym wykonaniu i zakończeniu prac w zabytku organ prac takich nie może zalegalizować. Wówczas może skorzystać ze swych uprawnień nadzorczych, określonych w rozdziale 4 ustawy 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.). Wśród środków nadzoru konserwatorskiego, a więc instrumentów prawnych będących w dyspozycji organów nadzorczych, znajduje się m.in. wydanie decyzji nakazującej przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego – w oparciu o art. 44 ww. ustawy (por. K. Zalasińska "Prawna ochrona zbytków nieruchomych w Polsce", wyd. Wolters Kluwer Polska, 2010, s. 249 i nast.). Z tego względu dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie miał wpływu fakt braku uzyskania przez organ wymaganej opinii konserwatora zabytków przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny, wobec trafnego uznania w zaskarżonej decyzji, że zostały należycie wykonane obowiązki nałożone decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r. i nie dostrzegając takich uchybień przepisów prawa procesowego lub materialnego, które skutkować miałyby uwzględnieniem skargi, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o jej oddaleniu.