Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 130/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 151 w zw. z art. 64 § 3, art. 15 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia WSA del. do NSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej we Wrocławiu a Prezydentem Grudziądza w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S.P. o ustalenie wysokości zaliczki alimentacyjnej i (ewentualnego) ustalenia wysokości świadczeń nienależnie pobranych postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2009 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie w Grudziądzu przez wskazanie - Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Grudziądzu - jako organu właściwego do załatwienia sprawy S.P. o ustalenie wysokości zaliczki alimentacyjnej i (ewentualnego) ustalenia wysokości świadczeń nienależnie pobranych.

W uzasadnieniu organ występujący z wnioskiem wskazał, że dnia 19 sierpnia 2008 r. .S.P. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2008/2009 na rzecz dzieci - M.P. i J.P. Ośrodek stwierdził brak zaświadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Grudziądzu zawierającego wysokość otrzymanej przez stronę zaliczki alimentacyjnej za 2007 rok. Dnia 18 listopada 2008 r. wnioskujący organ otrzymał informację, że S.P. pobrała w 2007 r. z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Grudziądzu tytułem zaliczki alimentacyjnej kwotę sześciu tysięcy złotych.

Decyzją z dnia 19 listopada 2008 r. MOPS we Wrocławiu odmówił S.P. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, w związku z przekroczeniem kryterium dochodowym uprawniającym do zasiłku rodzinnego

W dniu 19 września 2008 r. S.P. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres zasiłkowy 2008/2009 na rzecz dzieci: M.P. i J.P. wraz z zaświadczeniem o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych z dnia 4 września 2008 r., wystawionym przez Komornika Sądowego w Grudziądzu. W przedmiotowym zaświadczeniu Komornik powołał się na wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 25 sierpnia 2003 r. o sygn. akt IC/ 270/03 zasądzający alimenty na rzecz J.P. w wysokości 300 zł, zaś na M.P. w wysokości 200 zł.

W trakcie prowadzonego postępowania dowodowego, pismem z dnia 19 listopada 2008 r. komornik poinformował, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 27 maja 2004 r. sygn. akt III RC 1192/03 została obniżona wysokość świadczeń alimentacyjnych na J.P. do kwoty 240 zł, zaś na M.P. do kwoty 160 zł. (sto sześćdziesiąt złotych), co spowodowało, że wierzycielka S.P. na dzień 19 listopada 2008 r. miała nadpłatę z tytułu alimentów. W związku z powyższym MOPS we Wrocławiu wystąpił do komornika z prośbą o przesłanie w sprawie wierzycielki zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji oraz poinformowanie o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów za okres dwóch ostatnich miesięcy.

Pismem z dnia 16 grudnia 2008 r. komornik poinformował, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych na rzecz wierzycielki S.P. okazała się skuteczna.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. MOPS we Wrocławiu odmówił S.P. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz J.P. i M.P. Pismem z dnia 18 grudnia 2008 r. tenże organ poinformował Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Grudziądzu, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 27 maja 2004 r. sygn. akt III RC 1192/03 została obniżona kwota alimentów na rzecz M.P. i J.P., który to wyrok bezsprzecznie ma wpływ na wysokość przyznanej zaliczki alimentacyjnej.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Grudziądzu działając na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., przekazał do MOPS-u we Wrocławiu akta sprawy S.P. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r., od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. i od 1 września 2007 r. do 30 września 2008 r. S.P. miała ustalone prawo do zaliczki alimentacyjnej, co jest bezsporne w niniejszej sprawie. W myśl art. 2 ust. 4 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2008 r.) organem właściwym wierzyciela jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Zaś zgodnie z art. 10a ww. ustawy organ właściwy wierzyciela może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do zaliczki, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinną lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do zaliczki albo nienależnie pobrała zaliczkę.

Stąd też Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Grudziądzu stwierdził, że nie jest organem właściwym wierzyciela, a tym samym nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia prawidłowej wysokości zaliczki alimentacyjnej i ewentualnego ustalenia wysokości świadczeń nienależnie pobranych i z uwagi na fakt, że S.P. mieszka obecnie na terenie Wrocławia właściwym do dalszego załatwienia sprawy strony, jest MOPS we Wrocławiu.

MOPS we Wrocławiu wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Bezsprzecznie w sprawie S.P. wyszły na jaw nowe dowody świadczące o zmianie wysokości alimentów na rzecz dzieci, zgodnie z wydanym przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu wyrokiem z dnia 27 maja 2004 r. Zgodnie zaś z treścią art. 150 § 1 K.p.a., organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 K.p.a. jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Zatem w przypadku zaliczki alimentacyjnej przyznanej S.P. organem właściwym - jest Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Grudziądzu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 4 i art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej P.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawy o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej. Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, gdy przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) lub gdy każdy z organów uznaje się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy (spór negatywny). Rozstrzygnięcie takiego sporu polega na wskazaniu przez NSA, postanowieniem, organu właściwego do rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie przez Sąd sporu o właściwość musi być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy i ustaleniem przedmiotu sporu. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga bowiem spory kompetencyjne i spory o właściwość, lecz obowiązek ustalenia stanu faktycznego i określenie przedmiotu sprawy należy do organów administracji publicznej (art. 7 K.p.a.), a nie do NSA. Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu podlega oddaleniu na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 16 lutego 2004 r., sygn. OW 39/04, publ. w ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 17 i z dnia 30 września 2004 r., sygn. OW 110/04, publ. w ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 46).

W rozpoznawanej sprawie obowiązek ten nie został wykonany. We wniosku o rozstrzygnięcie sporu organ wnioskujący przedstawił wprawdzie przebieg postępowania administracyjnego, lecz nie określił w oparciu o ustalony stan faktyczny i wskazane konkretnie przepisy przedmiotu postępowania. Strona przeciwna - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Grudziądzu uznając brak swojej właściwości również nie sprecyzowała przedmiotu sporu, lecz postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. wydanym na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazała "akta sprawy" S.P. W tej sytuacji rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest przedwczesne. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem samodzielnie ustalać przedmiotu postępowania i sugerować sposobu jego rozstrzygnięcia ze wskazaniem mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa. Sprecyzowanie tego należy do organów administracyjnych, zaś Sąd rozstrzyga o właściwości organu do rozpoznania konkretnej, ściśle określonej sprawy administracyjnej (por. A. Skoczylas: Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość przez NSA. Wyd. Prawnicze, Warszawa 2008, str. 39-40 i wskazane tam orzecznictwo).

Ze względu na brak określenia rodzaju i przedmiotu sprawy, która wywołała spór o właściwość, rozstrzygnięcie wniosku jest niemożliwe. Wniosek ten podlega więc oddaleniu na podstawie art. 151 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 P.p.s.a.