Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1014/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 7, § 20
journal: Dz.U. 2007 nr 109 poz 750
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi  z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 21  czerwca 2007 r.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędziowie NSA Marzenna Zielińska (spr.) del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Dorota Gaj-Mizerska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1634/10 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu renty strukturalnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. W. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1634/10, w sprawie ze skargi J. W., uchylił decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o przyznaniu renty strukturalnej.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

W dniu [...] lipca 2007 r. J. W. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek o przyznaniu renty strukturalnej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. przyznano skarżącemu rentę strukturalną w wysokości 954,44 zł, a następnie decyzją z dnia [...] marca 2009 r. zmieniono jej wysokość na 1012,65 zł w związku z waloryzacją rent i emerytur.

W wyniku ponownej weryfikacji wniosku o przyznanie renty stwierdzono, że decyzja o jej przyznaniu została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przejmujący gospodarstwo rolne w ramach działania "Renty strukturalne" nie posiadał na dzień złożenia wniosku o przyznanie renty wymaganego stażu pracy w gospodarstwie rolnym. W związku z powyższym Dyrektor K.-P. Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. i z dnia [...] marca 2009 r. Następnie, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., stwierdził nieważność powyższych decyzji.

Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej, natomiast uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego w B. z dnia [...] marca 2009 r. i w tej części odmówił stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w odniesieniu do decyzji z dnia [...] marca 2009 r. znajduje zastosowanie art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało uchylone lub zmienione. W przedmiotowej sprawie decyzja o zmianie wysokości renty strukturalnej została wydana w oparciu o decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r., zatem w przypadku zmiany tej ostatniej decyzji, istnieje podstawa do zmiany decyzji z dnia [...] marca 2009 r. w trybie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zdaniem organu drugiej instancji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., wydając decyzję o zmianie wysokości renty, nie naruszył przepisu § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.; dalej: rozporządzenie), w związku z tym Prezes ARiMR uznał za zasadne uchylenie w tej części decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i odmówienie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2009 r.

W odniesieniu natomiast do decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r., organ drugiej instancji podzielił opinię Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego ARiMR w B., że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka skutkująca stwierdzeniem nieważności decyzji o przyznaniu J. W. renty strukturalnej. Przejmujący gospodarstwo rolne ukończył szkołę podstawową i od [...] października 2002 r. do chwili złożenia wniosku, tj. do [...] lipca 2007 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik. Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia wymagany staż pracy w rolnictwie przy posiadaniu wykształcenia podstawowego wynosi co najmniej 5 lat. W myśl § 7 ust. 3 rozporządzenia za staż pracy w rolnictwie uznaje się okres, liczony do dnia złożenia wniosku, w którym osoba przejmująca gospodarstwo rolne podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. Posiadanie przez przejmującego stażu pracy w rolnictwie w wymiarze 4 lat 9 miesięcy i 7 dni w bezpośredni sposób narusza przepis określony w § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi J. W., uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że zarówno postępowanie zakończone decyzją, jak i decyzją poprzedzającą, prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z punktu widzenia wystąpienia lub niewystąpienia wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., wśród których jest rażące naruszenie prawa (pkt 2 art. 156 § 1 k.p.a.). W ocenie Sądu pierwszej instancji rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźniej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Sąd wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić w przypadku wystąpienia łącznie trzech przesłanek, tj.: 1) naruszenie prawa musi mieć charakter oczywisty; 2) charakter przepisu, który został naruszony, pozwala na uznanie oczywistości naruszenia; 3) muszą za tym przemawiać racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie organ nie zbadał wystąpienia trzeciej wskazanej powyżej przesłanki wystąpienia rażącego naruszenia prawa.

Prezes ARiMR złożył od powyższego rozstrzygnięcia skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi na decyzję Prezesa ARiMR. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 7 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż stwierdzenie przez organ administracji wydania decyzji z rażącym naruszeniem § 7 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia wymaga badania również skutków ekonomicznych i gospodarczych, które przedmiotowa decyzja wywołuje.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że rażące naruszenie prawa jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) to oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu. Zdaniem organu pogląd WSA w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym stwierdzenie przez organ administracji wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa wymaga badania również skutków ekonomicznych i gospodarczych, które przedmiotowa decyzja wywołuje, nie znajduje uzasadnienia w brzmieniu przepisów k.p.a., jedynie jest niekiedy wyrażany w stanowisku doktryny. Kasator powołał się m.in. na wyrok SN z dnia 11 maja 2000 r., sygn. akt III RN 62/00, w którym wyjaśniono, że "przepis art. 156 § 1 k.p.a. powinien być interpretowany ściśle, a zatem przy stwierdzaniu nieważności decyzji należy brać pod rozwagę okoliczności wymienione w tym przepisie. Niedopuszczalne jest odwoływanie się do innych, niewymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym błędu, winy, należytej staranności lub dobrej wiary". Dalej SN uznał, że sam fakt niewłaściwego zastosowania przepisu nakazującego w sposób niedwuznaczny określone zachowanie organu jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji tego organu. W ocenie organu w niniejszej sprawie wydano decyzję administracyjną i przyznano J. W. prawo, wbrew wyraźnie określonym przesłankom wskazanym w treści rozporządzenia. Zdaniem skarżącego powyższe argumenty uzasadniają twierdzenie o rażącym naruszeniu prawa w decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r.

Pełnomocnik J. W. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu tego pisma powołano się na wyrok NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 217/09, w którym Sąd stwierdził, że "wady przesądzające o nieważności mają charakter materialny i tkwią w samej decyzji (postanowieniu) jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego. Naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu, nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek." Dalej wskazano, że naruszenie prawa w niniejszej sprawie nie miało charakteru rażącego, nie zostały bowiem naruszone przesłanki dotyczące przyznania renty strukturalnej wnioskodawcy. Nie zostały także naruszone przesłanki dotyczące wymagań stażu pracy w gospodarstwie rolnym przejmującego gospodarstwo. Lecz jedynie wymóg formalny dotyczący daty, w której staż pracy ma zostać osiągnięty.

Zdaniem J. W., uchylenie przedmiotowej decyzji jest uzasadnione także z uwagi na zmianę przepisów prawnych, tj. zmianę § 7 ust. 1 rozporządzenia – rozporządzeniem MRiRW z dnia 16 lipca 2010 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowym warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 131, poz. 886). Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego może być zawarta z osobą fizyczną, która posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe, przy czym w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest przekazywane na rzecz następcy, który nie posiada odpowiednich kwalifikacji zawodowych w zakresie wykształcenia, warunek dotyczący posiadania tych kwalifikacji może być spełniony w terminie określonym dla następcy na podstawie rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r., tj. w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji (§ 18 ust. 1 rozporządzenia MRiRW w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013). W związku z powyższym w chwili obecnej warunek posiadania przez następcę odpowiednich kwalifikacji zawodowych nie musi być spełniony w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona w sprawie niniejszej skarga kasacyjna okazała się niezasadna.

Jako podstawy skargi kasacyjnej i zakres zaskarżenia, czym Naczelny Sąd Administracyjny jest związany (art. 183 § 1 p.p.s.a.), strona skarżąca wskazała naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 7 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2007 r. nr 109, poz. 750, z późn. zm.). Zgodnie z postanowieniami tych przepisów: umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego lub użytków rolnych wchodzących w jego skład może być zawarta z osobą fizyczną, która m.in. posiada kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności rolniczej (§ 7 ust. 1 pkt 1 lit. b), a warunek posiadania takich kwalifikacji jest spełniony np. przez osobę posiadającą wykształcenie podstawowe i co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie (§ 7 ust. 2 pkt 4).

Ta regulacja, zdaniem organu, została naruszona w ten sposób, że w dniu [...] kwietnia 2008r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej w wysokości 954,44 zł, podczas gdy w dacie złożenia wniosku, tj. w dniu [...] lipca 2007r., osoba przejmująca gospodarstwo posiadała staż pracy w rolnictwie w wymiarze 4 lat 9 miesięcy i 7 dni. Sytuacja ta, w ocenie organu, stanowi naruszenie przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia, przy czym naruszenie to ma mieć charakter na tyle rażący, iż konieczne było wyeliminowanie decyzji z [...] kwietnia 2008r. z obrotu prawnego w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Jednocześnie, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ w skardze kasacyjnej wskazał, że w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy:

– treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu poprzez proste ich zestawienie ze sobą. Zastosowanie danej normy prawnej musi – przy rażącym naruszeniu prawa – pozostawać w sprzeczności z literalną wykładnią danego przepisu;

– treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny;

– w zestawieniu z jednoznacznie brzmiącym, niebudzącym wątpliwości przepisem decyzja wydana na jego podstawie "razi" w sposób oczywisty, to jest tak, że nie może się ona ostać w obrocie jako obrażająca prawo. Taka jasność co do oczywistości naruszenia prawa nie występuje jednak w sytuacji, gdy przepis jest na tyle nieostry lub ocenny, że wymaga dla jego zrozumienia stosowania wykładni. W takim przypadku rażące naruszenie prawa jest już o tyle wątpliwe, że w zdarzeniu z zasadą trwałości decyzji ostatecznych pierwszeństwo należy przyznać tej zasadzie.

Ponadto organ, przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2004 r. w sprawie IV SA 3121/2002, zwrócił również uwagę, że: "W konsekwencji, dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny".

W skardze kasacyjnej organ jednak nie wykazał, aby uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzja spełniała te, przywołane przez sam organ, wymogi. Przyjmując nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. organ, zgodnie z przywołanymi przez niego kryteriami oceny decyzji w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., winien był wskazać jednoznaczny przepis prawa, zgodnie z którym warunkiem wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej jest spełnienie w dniu złożenia wniosku kryterium posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych. Tymczasem wskazany przez organ § 7 rozporządzenia nie dotyczy warunków wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie renty strukturalnej, ale warunków zawarcia cywilnoprawnej umowy o przekazaniu gospodarstwa rolnego.

W przedmiotowym rozporządzeniu warunki określające podstawy do wydania decyzji w tym przedmiocie reguluje jego § 20, który m.in. stanowi, że jednym z takich warunków jest przedstawienie umowy o przekazaniu gospodarstwa rolnego – ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3. Umowa ta powinna odpowiadać przepisom § 7, w tym ust. 3, który stanowi, że "Za staż pracy w rolnictwie uznaje się okres, liczony do dnia złożenia wniosku, w którym osoba przejmująca gospodarstwo rolne podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników". Przedstawione zatem zarówno w decyzji jak i w skardze kasacyjnej stanowisko organu dotyczy wywiedzionej przez niego z § 20 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 7 ust. 3 rozporządzenia wykładni, że warunkiem wydania decyzji przyznającej rentę strukturalną jest przedstawienie dowodu (w formie aktu notarialnego), potwierdzającego przekazanie gospodarstwa rolnego, jakim w tym przypadku powinna być umowa notarialna z osobą, która przez okres co najmniej pięciu lat do dnia złożenia wniosku podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. Tymczasem ani § 20, ani § 7 ust. 3 nie został powołany przez organ ani jako podstawa zaskarżonej decyzji, ani w skardze kasacyjnej, mimo że to dopiero naruszenie tych przepisów – być może w powiązaniu z innymi jeszcze przepisami prawa – pozwalałoby na stwierdzenie naruszenia prawa przez decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. Skoro jednak w skardze kasacyjnej organ odwołuje się wyłącznie do postanowień § 7 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia, to kwestia ta pozostaje poza zakresem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Już więc sam sposób skonstruowania skargi kasacyjnej nie pozwala na jej uwzględnienie. Tym bardziej, że w jej zarzutach organ powołuje się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 opublikowane w Dz. U. z 2007 r. nr 109, poz. 750, z późniejszymi zmianami. Wskazuje to (przywołanie późniejszych zmian), iż organ odwołuje się do obecnego brzmienia tego rozporządzenia, podczas gdy do sprawy niniejszej powinno mieć zastosowanie to rozporządzenie w pierwotnym brzmieniu, skoro dotyczy ono wniosku wniesionego [...] lipca 2007r.

Za nieuzasadniony merytorycznie należy też uznać zarzut, jakoby "nakładanie przez WSA na organ administracji obowiązku badania skutków ekonomiczno- gospodarczych jakie wywołuje decyzja należy uznać za wykraczające poza brzmienie przepisów kpa i uzasadniające stwierdzenie, iż skarżony wyrok zapadł z naruszeniem przepisów prawa materialnego". Wskazując na konieczność zbadania aspektów "ekonomiczno-gospodarczych" Wojewódzki Sąd Administracyjny nawiązał do ukształtowanej już linii orzeczniczej, do której również obecnie odwołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, jak np. w wyroku z 13 marca 2012 r. w sprawie II OSK 2525/10, stwierdzając: "Jednocześnie należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowym, po okresie pewnych rozbieżności wynikających przede wszystkim ze sporów doktrynalnych, przyjmowany jest obecnie pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok SN z 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, Nr 3, poz. 36; wyrok NSA z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, Nr 2, poz. 91)".

W innym wyroku (II OSK 763/11 z 18.11.2011r.) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "W orzecznictwie wyrażono wielokrotnie pogląd że "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., V S.A. 2998/99, Lex nr 51249). Podkreślić też należy, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja z obrotu prawnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 1999 r., V S.A. 1970/98, Lex nr 50195)".

Tym samym rację ma organ, że w ramach kontrolowanego przez niego postępowania w konsekwencji doszło do naruszenia prawa, przy czym naruszenie to dotyczy pozostającej poza sferą działania organów administracji czynności cywilnoprawnej polegającej na sporządzeniu przewidzianej przepisami rozporządzenia umowy o przekazanie gospodarstwa rolnego niezgodnie z wymogami tego rozporządzenia. Jednak, jakby naruszenie to nie było oczywiste, to jednak nie było to naruszenie prawa którego dopuścił się organ administracji, lecz pozostający poza kontrolą skarżącego organu notariusz.

W tej sytuacji wymaga rozważenia czy doszło do naruszenia prawa skoro organ wydał kontrolowaną decyzję na podstawie przedstawienia nieprawidłowo sporządzonej umowy o przeniesienie gospodarstwa rolnego, a jeżeli tak to czy jest to naruszenie rażące. W toku postępowania "nieważnościowego" powinno zatem być zbadane z urzędu i rozważone przez organ, czy można mówić o rażącym naruszeniu prawa, jeżeli z jednej strony brak jest przepisu nakazującego wydanie decyzji odmawiającej przyznanie renty strukturalnej w przypadku gdy umowa o przeniesienie gospodarstwa rolnego nie odpowiada warunkom rozporządzenia, z drugiej zaś strony § 20 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wymaga jedynie przedstawienia umowy o przeniesienie gospodarstwa rolnego, przy jednoczesnym braku przepisu upoważniającego do kontroli tej umowy przez organ. W pierwszym jednak rzędzie organ powinien skonkretyzować czy mające w sprawie niniejszej naruszenie polega na jednoznacznej i oczywistej sprzeczności z konkretnym przepisem prawa, czy też jest to sprzeczność nie tyle z jednoznacznym przepisem prawa, ale z wykładnią kilku przepisów prawa i wyprowadzoną z niej normą prawną. Są to bowiem podstawowe przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. pozwalające na stwierdzenie, czy przepis ten w ogóle może mieć zastosowanie.

W ramach badania rażącego charakteru ewentualnego oczywistego naruszenia prawa organ powinien także zbadać, czy pozostawienie decyzji z [...] kwietnia 2008r. w obrocie prawnym nosi znamiona niedopuszczalności w warunkach demokratycznego państwa prawnego, do czego nawiązuje uzasadnienie zaskarżonego wyroku. W tej konkretnej sprawie może więc mieć znaczenie np. to, czy gdyby wniosek został złożony najwcześniej [...] października 2007 r. to decyzja jaką wydał organ (odpowiednik decyzji z [...] kwietnia 2008r.) byłaby inna lub odmówiono by przyznania renty strukturalnej. W szczególności organ powinien odnieść się do tego, czy pomimo uchybienia § 7 ust. 3 rozporządzenia w dniu [...] kwietnia 2008r., czyli w dacie wydania kontrolowanej decyzji, istniał stan, który – jak to stwierdza organ w skardze kasacyjnej – jest zgodny z celami wprowadzonej przez prawodawcę regulacji.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie nie tylko sposób skonstruowania i sformułowania samej skargi kasacyjnej, ale również stanowisko ad meritum skarżącego organu, wniesiona w sprawie skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i 204 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.