Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2253/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1/16 w sprawie ze skargi S. J. J. na decyzję Wojewody M. z dnia [..] listopada 2015 r. nr [..] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. J. na decyzję Wojewody M. z dnia [..] listopada 2015r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2010 r. S. J., właściciel lokalu nr [..] przy ul. K. w K., gmina M., działający przez swojego pełnomocnika K. J., wystąpił o wymeldowanie S. J. wskazując, że na dzień złożenia wniosku nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu.

W dniu 28 maja 2010 r. do Urzędu Gminy M. wpłynęło wyjaśnienie S.J., w którym oświadczył, że wraz z byłą żoną L. J. nabyli przedmiotowy lokal w 1993r. od S. J., na podstawie umowy przyrzeczenia ze zobowiązaniem sfinalizowania jej w ciągu 10 lat, jednakże S. J. nie wywiązał się z tego zobowiązania. Ponadto S. J. wyjaśnił, że nigdy nie opuścił przedmiotowego lokalu na stałe, a w ww. lokalu zarejestrował i prowadził działalność gospodarczą. Oświadczył również, że w lokalu znajdowały się jego meble, obrazy, sprzęt gospodarstwa domowego oraz rzeczy osobiste. Swoją nieobecność w lokalu wyjaśniał podpisaniem rocznego kontraktu w celu wykonania usługi na południu Polski.

W dniu 16 lipca 2010 r. organ I instancji przeprowadził oględziny, w toku których ustalił, że lokal był częściowo umeblowany, jednak brak było rzeczy osobistych i codziennego użytku należących do S. J. Ponadto mieszkanie wyglądało na opuszczone. Nadto obecna podczas oględzin K. J. wyjaśniła do protokołu, że K. S. wskazany przez S. J. jako osoba zarządzająca lokalem nie posiadał kluczy oraz żadnych praw do przebywania, wynajmowania i zarządzania przedmiotowym lokalem. Kluczy nie posiadał również S. J., który zgodnie z oświadczeniem strony nie przebywał w lokalu od 3 lat.

Na podstawie zbiorów meldunkowych Gminy M. organ ustalił, że S.J. miał zarejestrowany pobyt czasowy w O. w okresie od 18 grudnia 2009 r. do 1 grudnia 2011 r. Z kolei z wyników kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w M. z/s w R. wynika, że S. J. nie przebywał w lokalu nr [..] przy ul. K. w K., co najmniej od 2008 r.

W tak ustalonym stanie faktycznym, Wójt Gminy M. decyzją z dnia [..] sierpnia 2010r. Nr [..] orzekł o wymeldowaniu S. J. z pobytu stałego z lokalu nr [..] przy ul. K.w K., zaś decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu 26 marca 2013 r. do Urzędu Gminy M., wpłynął wniosek S.J. o unieważnienie decyzji Nr [..]. Wojewoda M. decyzją Nr [..] z dnia [..] maja 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Wójta Gminy M. z [..] sierpnia 2010 r. Od decyzji tej S. J. złożył odwołanie, po którego rozpatrzeniu, Minister Spraw Wewnętrznych uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody M. i orzekając co do istoty sprawy stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy M. z [..] sierpnia 2010 r. wskazując, że inny organ gminy dokonując czasowego zameldowania S. J. w O. uznał zasadność tego zameldowania, przy zachowaniu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały. W związku z tym bez wyeliminowania z obrotu prawnego czasowego zameldowania w lokalu nr [..] przy ul. I. w .O., Wójt Gminy M. nie mógł skutecznie podnieść, że S. J. bez wymeldowania opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Wójt Gminy M. decyzją z dnia [..] lipca 2015r. orzekł o wymeldowaniu S. J. J. z pobytu stałego w lokalu nr [..] przy ul. K. w K., gmina M. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał, że zeznania i wyjaśnienia S. J. są niespójne, a wręcz sprzeczne ze sobą, zaś ze zgromadzonych materiałów dowodowych wynika, że dobrowolnie i trwale opuścił lokal nr [..] przy ul. K. w K. Przede wszystkim, zdaniem organu świadczy o tym fakt, że opuszczenie lokalu związane było z założeniem nowego ośrodka życia osobistego, poznaniem w 2006 r. przyszłej żony, przyjściem na świat dziecka, a następnie zawarciem związku małżeńskiego. Ponadto S. J. podpisał umowę z małżeństwem K. i M. S., zrzekając się wierzytelność dotyczących spornego lokalu i przenosząc na kupujących posiadanie samoistne lokalu. Jak sam zeznał gdyby S. J. dotrzymał umowy przyrzeczenia i dokonał stosownych zmian w księdze wieczystej, to zamierzał kupić większe mieszkanie w innym miejscu z nową rodziną. Zeznanie to - zdaniem organu - wskazuje na prawdziwe powody opuszczenia spornego lokalu przez S., J. Jednocześnie organ podkreślił, że kwestia uregulowania praw własności do spornego lokalu pozostaje we właściwości sądów powszechnych i nie jest rozstrzygana w drodze utrzymania zameldowania na pobyt stały. Podjęte natomiast przez S.J.w toku postępowania czynności, a mianowicie: wejście do spornego lokalu w obecności funkcjonariuszy policji, wymiana zamków w drzwiach oraz przedłożone przez ww. dokumenty (umowa o zarządzanie, aneksy do umowy - k. 64-67) mające usprawiedliwiać jego czasowe zameldowanie w O., jako czynności podjęte już po trwałym opuszczeniu lokalu, stanowiły reakcję na złożony wniosek o wymeldowanie i tym samym prowadziły do utrzymaniem fikcji zameldowania na pobyt stały w przedmiotowy lokalu. Organ zaznaczył również, że S. J. nie podejmował żadnych kroków prawnych w celu przywrócenia prawa do posiadania lokalu. Nie podjął też żadnych skutecznych działań mających na celu sfinalizowanie umowy przyrzeczenia. Od chwili opuszczenia lokalu nr [..] przy ul. K. w K. nie powrócił do niego trwale, a prawowity właściciel nie wyrażał zgody na ponowne zamieszkanie S.J. w spornym lokalu. Organ wyjaśnił również, że na gruncie ustawy o ewidencji ludności sam zamiar stałego zamieszkania nie jest wystarczający do uznania, że nie spełnione zostały przesłanki z art. 35 powołanej ustawy. Nie jest możliwa jego realizacja w sytuacji, w której strona nie legitymuje się tytułem prawnym do lokalu.

Po rozpoznaniu odwołania S. J.Wojewoda M. decyzją z dnia [..] listopada 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku w z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził że całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala uznać stanowisko Wójta Gminy M. za prawidłowe. Organ przypomniał, że opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, daje podstawę do wymeldowania, także wówczas, gdy dana osoba opuściła lokal wbrew własnej woli i nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub zastosowane środki okazały się bezskuteczne. Dalej organ stwierdził, że wyniki przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wskazują iż odwołujący się nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od 2007r. kiedy opuścił go w związku z podjętą w innej miejscowości pracą. Od tego czasu zamieszkuje w różnych miejscowościach. Do przedmiotowego lokalu nie powrócił również po zakończeniu pracy w 2012 r. Tym samym, zdaniem organu przyjąć należy, że jest to obiektywnie trwała okoliczność świadcząca o tym, że S. J. nie zamieszkuje w ww. lokalu. Odnosząc się do akcentowanej przez odwołującego się kwestii braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu, organ wyjaśnił, iż w sytuacji gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela, to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne. Do działań takich zdaniem organu odwoławczego nie można zaliczyć skierowanego do organu administracji publicznej wezwania do wprowadzenia osoby do lokalu, w którym jest zameldowana.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody M. wniósł S. J. J. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie w całości decyzji Wójta Gminy M. z dnia [..] lipca 2015r. i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez odmowę wymeldowania z pobytu stałego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną. W ocenie Sądu trwałość opuszczenia lokalu przez skarżącego nie budzi wątpliwości. Sam skarżący nie kwestionuje bowiem okoliczności, że od trzech lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Okoliczność ta potwierdzona została również podczas rozprawy przed Sądem w dniu 11 kwietnia 2016 r. Dodatkowo Sąd wyjaśnił, że samo pozostawienie rzeczy w mieszkaniu nie wystarcza jeszcze dla ustalenia, że lokal nie został opuszczony. Konieczne jest aby lokal stanowił centrum życiowe danej osoby. Z oczywistych względów przedmiotowy lokal takiej funkcji nie spełnia, skarżący nie ma bowiem do niego możliwości wstępu. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii, iż nie opuścił lokalu dobrowolnie, Sąd podkreślił, że nawet bezprawne działania wymuszające na danej osobie opuszczenie lokalu, nie przesądzają o uznaniu, że opuszczenie lokalu nie może być uznane za dobrowolne. Sąd zwrócił uwagę, że jakkolwiek skarżący podejmował zróżnicowane działania, to jednak nie doprowadził do uzyskania - w sposób prawem przewidziany - prawa do zamieszkiwania w tym lokalu. Mając zaś na uwadze, że od momentu przymusowego opuszczenia lokalu upłynęło już około 8 lat, zasadne było uznanie, że skarżący zaakceptował taki stan rzeczy. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., Sąd stwierdził, że takiego naruszenia które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy się nie dopatrzył. W ocenie Sądu przytoczone w skardze zeznania, szczególnie w kontekście oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie, iż w lokalu nie zamieszkuje od trzech lat nie przesądzają, że ocena dokonana przez organy orzekające w sprawie jest nieprawidłowa. Nie można również czynić organom zarzutu, że nie przesłuchały innych świadków, szczególnie bez wskazania jakich osób i na jaką okoliczność. Skoro zebrany materiał dowodowy pozwalał na ustalenia okoliczności faktycznych, a strona nie wykazała inicjatywy dowodowej, bądź w ocenie organu inicjatywa zmierzać miałaby wyłącznie do przedłużenia postępowania, to prawem organu jest ocena zebranego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia na tej podstawie. Skarżący nie wykazał zaś skutecznie, że wskazani przez niego świadkowie potwierdzą, że ustalenia poczynione na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego są nieprawidłowe. Co więcej sam, przytoczonym wyżej oświadczeniem, potwierdził prawidłowość poczynionych ustaleń.

W skardze kasacyjnej S. J. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. art. 25 ustawy o ewidencji ludności, poprzez niewłaściwą interpretację i brak dostrzeżenia zaistniałych przesłanek, iż skarżący w relewantnym okresie przejawiał i nadal przejawia zamiar stałego pobytu w przedmiotowym lokalu przy ul. K. w K., ówcześnie zamieszkując w nim, a jedynie tymczasowo (co potwierdza również tymczasowe zameldowanie w O. i jego powrót do K. oraz próby dostania się do mieszkania) przebywał i pracował w O., a obecnie podejmuje kroki zmierzające do umożliwienia dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu,

2. art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez niezgodne ze stanem faktycznym przyjęcie, jakoby skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w sposób, który mógłby uzasadniać dokonanie wymeldowania go z pobytu stałego, jako że skarżący jedynie tymczasowo przebywał i pracował w O., a obecnie nie ustaje w wysiłkach zmierzających do umożliwienia zamieszkania w przedmiotowym lokalu, a zatem nie opuścił owego mieszkania w sposób trwały, ani tym bardziej dobrowolny,

3. art. 7 K.p.a., poprzez naruszenie słusznego interesu obywatela, dokonaniem wymeldowania z pobytu stałego, pomimo braku zaistnienia przesłanek prawnych do dokonania takiego wymeldowania (brak trwałości i przede wszystkim dobrowolności opuszczenia owego mieszkania),

4. art. 77 K.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oparcie rozstrzygnięcia o wymeldowaniu z pobytu stałego na dowodach przedstawionych przez osoby posiadające interes w takim rozstrzygnięciu sprawy lub osobach pozostających obecnie, czy też w przeszłości w relacjach osobistych ze stronami, a także pominięcie zebranego w sprawie materiału dowodowego przemawiającego na rzecz ustalenia istnienia miejsca stałego pobytu skarżącego w lokalu przy ul. K. w K. oraz podejmowania przez skarżącego działań zmierzających do umożliwienia mu dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, co czyni sprzeczną z prawem decyzję o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu w owym lokalu.

Na tej podstawie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Oceniając zasadność zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że nie posiadają one usprawiedliwionej podstawy.

W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego ( por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016r. sygn. akt II GSK 938/15, LEX nr 2227735).

W zakresie dotyczącym zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że prawidłowa konstrukcja zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej przewidzianej art. 174 pkt 2 p.p.s.a., uwzględniając treść wniesionego środka zaskarżenia, winna wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z konkretnymi przepisami postępowania dowodowego, którego naruszenie dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku, tymczasem skarżący kasacyjnie ograniczył się jedynie do wskazania przepisów postępowania administracyjnego, które nie znajdują zastosowania na etapie postępowania przed sądem administracyjnym. W tym kontekście istotna jest uwaga, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż – ze względu na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów ( por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2017r. sygn. akt I FSK 1063/15, LEX nr 2249197).

Jako zarzuty procesowe autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oparcie rozstrzygnięcia o wymeldowaniu z pobytu stałego na dowodach przedstawionych przez jedną ze stron postępowania i na tej podstawie przyjęciu, iż zachodzi podstawa do wymeldowania skarżącego. Należy stwierdzić, że Sąd I instancji nie mógł naruszyć wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a., bowiem nie znajdują one zastosowania w postępowaniu sądowym, co najwyżej mógł dokonać niewłaściwej oceny przeprowadzonego w oparciu o powołane przepisy postępowania przed organami administracji publicznej, ale takiego zarzutu skarga kasacyjna nie zawiera. Sąd I instancji prawidłowo dokonał kontroli ustalonego przez organy stanu faktycznego oraz odniósł się szczegółowo do wszystkich podnoszonych przez skarżącego argumentów. Wskazując przy tym, że skarżący opuścił miejsce stałego zamieszkania w związku ze zmianą miejsca pracy, a następnie nie powrócił do niego, z kolei podejmowane przez właściciela lokalu działania mające uniemożliwić powrót skarżącego do zajmowanego wcześniej lokalu, nie wykluczają cechy dobrowolności jego opuszczenia. Tym samym jako chybione należy uznać twierdzenie skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji nie uwzględnił okoliczności związanych z niedobrowolnym opuszczeniem przez skarżącego zajmowanego lokalu.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że również w tym zakresie autor skargi kasacyjnej nie ustrzegł się błędów, bowiem właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku WSA powinno sprowadzać się do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1211/13, LEX nr 1572635), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. Tymczasem zarzut skargi kasacyjnej wskazuje na naruszenia art. 35 oraz art. 25 ustawy o ewidencji ludności poprzez ich niewłaściwą interpretację (wykładnię), pomijając prawidłowe wskazanie jednostek redakcyjnych jednego z powołanych przepisów prawa, bowiem art. 25 ustawy o ewidencji ludności posiada cztery ustępy, z których tylko pierwszy dotyczy pobytu stałego w określonej miejscowości, w sytuacji gdy pozostałe regulują odrębne kwestie nie związane z przedmiotem sprawy.

Samoistny zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności nie okazał się zasadny. Powołany przepis wiąże obowiązek wydania przez organ administracji publicznej decyzji w przedmiocie wymeldowania obywatela polskiego z opuszczeniem przez niego miejsca pobytu stałego albo opuszczeniem miejsca pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnieniem przez niego obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie miejsca pobytu w rozumieniu w/w przepisu, musi cechować zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Gdyby zamiaru opuszczenia lokalu wskazany podmiot nie wyraził w sposób jasny, rolą postępowania administracyjnego jest weryfikacja, czy okoliczności sprawy wskazują na istnienie po jego stronie zamiaru trwałego zerwania więzi z miejscem zameldowania. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy bowiem pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należy przede wszystkim koncentracja interesów życiowych w innym miejscu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 43/18, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1172/17 dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić wagę prawidłowo ustalonego stanu faktycznego dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania. Stan faktyczny uzasadniający odmowę wymeldowania musi dawać podstawę do stwierdzenia, że rzeczywiście ktoś na stałe pod danym adresem zamieszkuje, zaś opuszczenie lokalu nie ma charakteru trwałego. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania. Bez znaczenia pozostaje pierwotna przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, w sytuacji gdy opuszczenie to miało charakter trwały. Nawet bowiem przyjęcie stanowiska, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne nie przesądza jeszcze, że nie zostały wypełnione przesłanki do wymeldowania. Zgodnie z utrwalonym w dotychczasowym orzecznictwie stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet jeżeli sama przyczyna opuszczenia lokalu przez osobę, której dotyczy postępowanie w sprawie wymeldowania nie była dobrowolna, to następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej mającej na celu odzyskanie możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła (por. wyroki NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 757/08; z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 2/08; z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1569/07; z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 352/07 dostępne: CBOIS). Stanowisko to w pełni podziela Sąd w obecnym składzie.

Deklaracja chęci powrotu przez skarżącego do przedmiotowego lokalu nie przesądza o charakterze pobytu, bowiem zauważyć należy, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli składanych przez skarżącego, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Wyrażenie jedynie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej.

Organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który w kontekście materialnej przesłanki wymeldowania uwidaczniał trwałe, dobrowolne opuszczenie przez skarżącego stałego miejsca pobytu. Z ustaleń organów administracji publicznej, przyjętych przez Sąd I instancji, wynika, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu w miejscowości K. przy ul. K. od co najmniej 2008 r., a jego zachowanie przeczy temu, że lokal opuścił jedynie czasowo. Wskazuje na to całkowite przeniesienie swojego centrum życiowego do innego miejsca pobytu, jak również brak realnych działań świadczących o chęci rzeczywistego powrotu do miejsca stałego zameldowania. Skarżący nie doprowadził do uzyskania tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, nie podjął również prawnych kroków w celu przywrócenia utraconego posiadania. Podkreślić w tym miejscu należy, że samo zameldowanie i wymeldowanie jest czynnością, która stanowi potwierdzenie określonego stanu faktycznego i nie wynika z niego prawo do zajmowanego lokalu.

Przyjmując jako prawidłowe dokonane przez organy w sprawie ustalenia, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal w sposób trwały i na dzień orzekania ten stan się utrzymał oraz, że jest to wyłączna podstawa wydania decyzji o wymeldowaniu, nie sposób zarzucić rozstrzygnięciu organów sprzeczność z prawem. Deklarowana przez skarżącego chęć powrotu, nie połączona z podejmowaniem skutecznych działań w tym zakresie, nie mogła zatem stanowić podstawy do utrzymania zameldowania.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.