Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 521/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda P. decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. N., od decyzji Burmistrza Miasta A. z [...] lutego 2020 r. nr [...] o wymeldowaniu odwołującej wraz z małoletnim synem J. N. z pobytu stałego w A. przy ul. M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podano, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 10 grudnia 2019 r. na wniosek S. N., który żądał wymeldowania z pobytu stałego w A. przy ul. M. byłej żony – A. N. (ich związek małżeński został rozwiązany w dniu [...] października 2018 r.) oraz syna J. N. S. N. swój wniosek uzasadnił tym, że w dniu 1 lipca 2017 r. A. N. dobrowolnie opuściła wraz synem J. N. przedmiotowy lokal i od tej pory w nim nie przebywa. Nie zamierza dobrowolnie się wymeldować, mimo przeniesienia swojego centrum życiowego w inne miejsce przy ul. P. w A.

Organ odwoławczy podał, że stan faktyczny sprawy jest następujący. Lokal położony w A. przy ul. M. stanowi własność S. N. (kopia aktu notarialnego umowy o podział majątku wspólnego z [...] marca 2008 r. Repertorium A nr [...] - w aktach sprawy). Sprawa o wymeldowanie A. N. była już w 2017 r. przedmiotem postępowania wyjaśniającego. Podniesiono, że jakkolwiek sprawa ta została zakończona decyzją Burmistrza Miasta A. z [...] września 2017 r. o odmowie wymeldowania, to poczynione wówczas ustalenia mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy o wymeldowanie. Mianowicie ustalono wówczas, że A. N. opuściła wraz z synem miejsce stałego pobytu już w lutym 2017 r. Później pod nieobecność S. N. przychodziła do miejsca stałego zameldowania, a w lipcu 2017 r. wyprowadziła się zabierając wszystkie rzeczy swoje i syna, tj. odzież, łóżeczko, kosmetyki, zdjęcia, dokumenty. Zaznaczył, że podczas przeprowadzonych w toku poprzednio prowadzonego postępowania wyjaśniającego oględzin przedmiotowego lokalu A. N. podała, że w przeddzień oględzin zabrała wszystkie swoje rzeczy i że podjęła decyzję o wyprowadzce (protokół z 1 sierpnia 2017 r.).

Natomiast w toku prowadzonego obecnie postępowania S. N. wyjaśnił do protokołu w dniu 30 grudnia 2019 r., że jego była żona oraz syn nie mieszkają w miejscu stałego zameldowania od 1 lipca 2017 r. A. N. wyprowadziła się dobrowolnie, zabierając rzeczy swoje i syna. W chwili obecnej w przedmiotowym lokalu i przynależnej piwnicy nie ma żadnych rzeczy należących do A. N. i J. N. Od momentu wyprowadzki A. N. nie próbowała ponownie zamieszkać w miejscu stałego zameldowania. Nie posiada również klucza do spornego lokalu, gdyż po zabraniu przez nią rzeczy w lipcu 2017 r., wnioskodawca wymienił zamek w drzwiach. A. N. nie prosiła go później o klucze i kilkakrotnie mówiła, że nie zamierza wracać do miejsca stałego zameldowania. Przebywa obecnie wraz z dzieckiem przy ul. P. w A. Wnioskodawca podał, że zamierza sprzedać przedmiotowy lokal, w związku z czym chciałby, aby była żona się wymeldowała - zwłaszcza, że od dawna już w tym lokalu nie mieszka.

A. N. zawiadomiona o wszczęciu postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie nadesłała pisemne wyjaśnienia (opatrzone datą 23 grudnia 2019 r.), z treści których wynika, że jej zdaniem stan faktyczny i prawny sprawy opisany w decyzji Burmistrza A. z [...] września 2017 r. o odmowie wymeldowania jej z pobytu stałego nie uległ zmianie. Podała przy tym, że wyrokiem Sądu Rejonowego w A. II Wydział Karny z [...] lutego 2018 r., [...] S. N. skazany został za przestępstwo znęcania się fizycznego i psychicznego na karę 1 roku pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na 2 lata (kopia wyroku - w aktach sprawy). Wszczęte zostało ponadto przez Prokuraturę Rejonową w A. postępowanie wyjaśniające w zakresie uporczywego nękania jej przez S. N. Kurator przekazał również do Sądu Rejonowego w A. akta wykonawcze celem zarządzenia odwieszenia kary pozbawienia wolności i skierowania do odbycia kary. Stąd też przebywanie w miejscu stałego zameldowania zagraża życiu i zdrowiu jej i syna. Dodała, że w przedmiotowym lokalu pozostały zabawki i pojedyncze ubranka syna, a także jej pojedyncze rzeczy osobiste. Wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z [...] października 2018 r. rozwiązano z wyłącznej winy S. N. ich związek małżeński. Aktualnie mieszka wraz z synem u rodziców. Od czasu wydania poprzedniej decyzji - o odmowie wymeldowania bywała przy ul. M. w A. Nadal posiada klucze do spornego lokalu. Nie opuściła dobrowolnie i trwale miejsca stałego pobytu. Zamierza podjąć działania zmierzające do przyznania jej i dziecku prawa do mieszkania.

W kolejnym piśmie (opatrzonym datą 11 stycznia 2020 r.) A. N. podała, że wyrok sądu wydany w sprawie rozwodowej reguluje kontakty małoletniego J. N. z S. N. i na podstawie tego wyroku mają oni prawo, a przede wszystkim obowiązek do cotygodniowego przebywania pod adresem stałego zameldowania, z uwagi na odbywanie należnych dziecku kontaktów z drugim rodzicem. Powyższe stanowi bardzo istotną okoliczność w niniejszej sprawie, dokumentując i udowadniając jednocześnie stałą i dużą częstotliwość przebywania stron pod tym adresem, co potwierdzają również pojedyncze osobiste rzeczy jej i dziecka. A. N. do powyższego pisma dołączyła kopię wyroku Sądu Okręgowego w S. I Wydział Cywilny z [...] października 2018 r., [...] orzekającego rozwód stron. Z treści tego wyroku wynika również sposób realizacji osobistych kontaktów S. N. wraz z małoletnim J. N., a mianowicie w pkt III ustalono, że przez okres 2 miesięcy po uprawomocnieniu się wyroku kontakty ojca z dzieckiem mają odbywać się w miejscu neutralnym na terenie A. (poza miejscem zamieszkania powódki i pozwanego) z udziałem A. N., natomiast po upływie 2 miesięcy kontakty odbywać się mają w miejscu neutralnym na terenie A. lub w miejscu zamieszkania S. N. bez udziału A. N.

Organ wskazał, że spośród świadków przesłuchanych w sprawie:

- T. R. zeznała, że jest sąsiadką S. N. i że od około 2 lat nie widuje A. N. i J. N. (protokół z 13 stycznia 2020 r.);

- R. A. zeznał, że nie zna A. N. i nie wie czy mieszka ona przy ul. M. czy przy ul. P. w A. (protokół z 21 stycznia 2020 r.);

- L. W. zeznała, że jest sąsiadką S. N. i że A. N. wraz z synem wyprowadziła się około 2 lat temu. Zabrała wszystkie rzeczy swoje i syna. Od tamtej pory nie widziała jej w miejscu zameldowania. W lokalu przy ul. M. w A. nie ma rzeczy należących do A. N. i J. N. (protokół z 23 stycznia 2020 r.);

W dniu 21 stycznia 2020 r. swoje wyjaśnienia w sprawie złożyła A. N. i podała do protokołu, że zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w S. przychodzi wraz z synem do miejsca stałego zameldowania raz w tygodniu w celu kontaktów dziecka z drugim rodzicem. Posiada klucz do przedmiotowego lokalu. Nie składała żadnych oświadczeń, że nie zamierza powrócić pod adres: A., ul. M. Nie wie jak długo będzie mieszkać u rodziców.

Następnie A. N. przesłała kolejne pismo (opatrzone datą 21 stycznia 2020 r.) załączając zdjęcia przedłożone przez jej byłego męża w Sądzie Okręgowym w S. przedstawiające rzeczy dziecka (zabawki i akcesoria dziecięce) oraz jej ubrania (zapakowane w karton) - potwierdzające jej zdaniem ich (jej i syna) przebywanie pod adresem zameldowania. Dodała przy tym, że nie przeniosła centrum życiowego w inne miejsce i nadal pokłada nadzieję, że przywrócone zostanie jej prawo posiadania przedmiotowego lokalu. Zobowiązała się jednocześnie poinformować oraz ewentualnie dopełnić niezbędnych formalności po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie. Nie zgłosiła nigdzie zmiany adresu, nie wymieniała dokumentów i nadal traktuje ten adres jako siedzibę życiową. Ich wizyty w miejscu zameldowania nie mają charakteru odwiedzin, a stałego budowania więzi i sprawowania opieki.

Podczas przeprowadzonych w dniu 5 lutego 2020 r. oględzin przedmiotowego lokalu ustalono, że jest to lokal jednopokojowy z kuchnią i łazienką. W lokalu nie ma rzeczy należących do A. N. W szafach i komodach brak jest odzieży damskiej. W łazience nie ma damskich kosmetyków. W lokalu nie ma też żadnych dziecięcych rzeczy, tj. odzieży czy zabawek.

Następnie w dniu 24 lutego 2020 r. pełnomocnik S. N. (pełnomocnictwo z dnia 5 lutego 2020 r. - w aktach sprawy) przedłożył pismo, w którym podniósł, że podtrzymuje wniosek o wymeldowanie A. N. i J. N. A. N. jako adres swojego zamieszkania wskazuje bowiem zupełnie inny adres niż adres zameldowania, a przesłuchani świadkowie potwierdzili, że wyprowadziła się ona z przedmiotowego lokalu ponad 2 lata temu. Ponadto S. N. wymienił zamki w drzwiach spornego lokalu, i nie ma tam rzeczy osobistych A. N. i J. N.

W oparciu o powyższe ustalenia, decyzją Burmistrza Miasta A. z [...] lutego 2020 r. nr [...] orzeczono o wymeldowaniu A. N. i małoletniego J. N. z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. M. w A.

Agnieszka Nowik zaskarżyła tę decyzję do Wojewody P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i orzeczenie o odmowie wymeldowania. W uzasadnieniu swojego odwołania podniosła, że Sąd Okręgowy w S. orzekając rozwód nie dokonał podziału majątku z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Tym samym utraciła ona możliwość zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu od momentu wyroku Sądu Apelacyjnego w B., który zapadł w październiku 2019 r. W decyzji organu pierwszej instancji wykazano, że od 2 lat nie przebywa w miejscu stałego zameldowania. Natomiast ona, mimo utraty możliwości przebywania w przedmiotowym lokalu, nie opuściła go jako miejsca swego stałego pobytu, gdyż nadal bywa tam z dzieckiem co tydzień - zgodnie z wyrokiem nakazującym kontakt syna z ojcem. Nie opuściła lokalu przy ul. M. w A., gdyż nadal łączy ją z tym lokalem zamiar stałego pobytu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bezspornie, że opuściła przedmiotowy lokal i nie nocuje tam. Jej zdaniem nie ulega też wątpliwości, że w lokalu są pojedyncze rzeczy osobiste należące do niej, dużo rzeczy należących do dziecka, zabawki, przedmioty wspólne oraz rzeczy, z których nie korzysta w codziennym funkcjonowaniu, tj. płyty, zdjęcia, inne pamiątki. Powyższe dokumentują zdjęcia przedstawione przez byłego męża w Sądzie Okręgowym w S. i są aktualne. Bezspornym jest również, że opuszczenie przez nią lokalu nie było dobrowolne, co potwierdza skazanie S. N. wyrokiem Sądu Rejonowego w A. na karę pozbawienia wolności, podejmowane interwencje Policji w związku z przemocą, dozór kuratorski. Poza tym wiarygodność świadków przesłuchanych w sprawie jest jej zdaniem wątpliwa, gdyż jedna z sąsiadek przesłuchanych jako świadek utrzymuje z S. N. bliskie relacje, a jej dzieci odbyły u niego kurs prawa jazdy, a z drugą sąsiadką się nie znają, świadek nie wie nawet jak ona wygląda. Ponadto nadal partycypowała w opłatach związanych z utrzymaniem spornego lokalu (na dowód czego dołączyła potwierdzenie opłaty za internet i telefon z września 2018 r.), przychodziła do lokalu pod nieobecność męża, a aktualnie przebywa wraz dzieckiem w jego obecności, pozostały tam rzeczy jej i syna. A. N. do swojego odwołania dołączyła zdjęcia przedstawiające zabawki i akcesoria dziecięce.

W toku postępowania odwoławczego ustalono, że od 1 lipca 2017 r. w Sądzie Rejonowym w A. nie toczyła się sprawa z powództwa A. N. o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu położonego w A. przy ul. M. (informacje Sądu Rejonowego w A. z 23 marca 2020 r. oraz z 22 maja 2020 r.).

Wojewoda P. stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zasadna i utrzymał ją w mocy. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Bezsprzecznym bowiem jest, że A. N. wraz z synem nie mieszkają w lokalu położonym przy ul. M. w A. i lokal ten już od ponad 2 lat z całą pewnością nie stanowi miejsca, gdzie realizują swoje podstawowe funkcje życiowe. Powyższe wynika z wyjaśnień S. N. (protokół z 30 grudnia 2019 r.) oraz zeznań osób zamieszkujących w sąsiedztwie przedmiotowego lokalu przesłuchanych w charakterze świadków (protokoły z 13 stycznia 2020 r. oraz z 23 stycznia 2020 r.). Organ stwierdził przy tym, że świadkowie jako osoby obce dla stron nie są zainteresowane sposobem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, przez co ich zeznania cechuje obiektywizm. Tym bardziej, że fakt niezamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania potwierdzają również wyjaśnienia samej skarżącej (pismo z 23 grudnia 2019 r. czy odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji).

Organ odwoławczy podniósł, że rozpoznając niniejszą sprawę należy wziąć także pod uwagę ustalenia dokonane podczas prowadzonej poprzednio (w 2017 r.) sprawy o wymeldowanie A. N. z pobytu stałego w A. przy ul. M., gdyż zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jak ustalono zaś wówczas, A. N. opuściła miejsce stałego zameldowania w lutym 2017 r. Początkowo bywała w przedmiotowym lokalu pod nieobecność S. N., ale w lipcu 2017 r. z lokalu nr [...] przy ul. M. w A. zabrała wszystkie swoje i syna rzeczy (odzież, łóżeczko, kosmetyki, zdjęcia, dokumenty). Co więcej, podczas przeprowadzonych (w dniu 1 sierpnia 2017 r.) oględzin spornego lokalu A. N. podała do protokołu, że poprzedniego dnia zabrała wszystkie swoje rzeczy i oświadczyła jednocześnie, że podjęła decyzję o wyprowadzce.

Zaakcentowano, że z wyjaśnień odwołującej (zarówno pisemnych jak i złożonych do protokołu), a także z odwołania wynika, że mieszka ona wraz z dzieckiem u rodziców, a do lokalu przy ul. M. w A. przychodzi jedynie raz w tygodniu w celu realizacji obowiązku nałożonego wyrokiem sądu w zakresie kontaktów S. N. z synem – J. N. Organ podniósł, że nawet jeśli faktycznie odwołująca wraz synem bywa w przedmiotowym lokalu, to wizyty w celu umożliwienia kontaktów dziecka z ojcem, w ocenie organu odwoławczego nie wyczerpują znamion pobytu stałego.

Jakkolwiek nie ulega przy tym wątpliwości, że opuszczenie przez A. N. przedmiotowego lokalu było konsekwencją konfliktu z S. N. i jego nagannym zachowaniem, to jednak w realiach tego konfliktu odwołująca podjęła samodzielną decyzję, że nie będzie mieszkać w miejscu stałego zameldowania. Sam zaś fakt konfliktu pomiędzy stronami nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Wskazano, powołując się na orzecznictwo, że nie traci co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem

Wyjaśniono, że dobrowolność rozumie się nie tylko jako opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje żadnych działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w nim. Innymi słowy o dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania świadczące o chęci zamieszkiwania w tym lokalu czyni strona, pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. Okoliczności te muszą przy tym obiektywnie świadczyć o chęci faktycznego zamieszkiwania w lokalu, do którego dostęp został utracony, a nie być jedynie jej werbalną deklaracją.

Jak ustalono zaś w niniejszej sprawie, odwołująca po opuszczeniu w lipcu 2017 r. przedmiotowego lokalu nie podejmowała żadnych, przewidzianych prawem czynności, które mogłyby umożliwić jej powrót do miejsca stałego zameldowania (informacje Sądu Rejonowego w A. z 23 marca 2020 r. oraz z 22 maja 2020 r.). Powyższe, zdaniem organu, wskazuje że wraz z upływem czasu opuszczenie przez A. N. wraz z synem J. N. lokalu nr [...] przy ul. M. w A. nabrało cech koniecznych do stwierdzenia zaistnienia przesłanki niezbędnej do wymeldowania z miejsca stałego pobytu. W tej sytuacji jedynie werbalnie wyrażony przez odwołującą zamiar zamieszkania w miejscu stałego zameldowania w bliżej nieokreślonej przyszłości, czy też fakt pozostawienia w nim pojedynczych rzeczy nie mogą stanowić okoliczności przemawiających za dalszym utrzymywaniem zameldowania A. N. wraz synem J. N. w tym lokalu. Sama bowiem deklaracja chęci powrotu do przedmiotowego lokalu nie świadczy o zamieszkiwaniu w nim. Zamiar ten musi być połączony z przebywaniem pod oznaczonym adresem, a przebywanie to winno nosić cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Uznając zatem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca wymeldowanie, określona w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Marginalnie podniesiono, że rozwiązywanie sporów rodzinnych czy majątkowych nie należy do kompetencji organów administracji. Kwestie te wykraczają poza przedmiotowy zakres spraw o wymeldowanie i nie mają wpływu na ich rozstrzygnięcie. Ewidencja ludności winna odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu osób, a nie utrzymywać fikcję meldunkową. Bezspornym natomiast pozostaje okoliczność niezamieszkiwania A. N. wraz z synem J. N. w miejscu dotychczasowego zameldowania i to wyczerpuje zakres rozpoznania niniejszej sprawy.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła A. N. i zarzuciła, że decyzja jest wadliwa i nieprawidłowa. Dlatego wnosi o uchylenie tej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W piśmie procesowym z 31 sierpnia 2020 r. skarżąca uzupełniła skargę i zarzuciła naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., przez brak podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dokonanie wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału, a także ustalenie stanu faktycznego pozostającego w opozycji do przedstawionych dowodów, co skutkowało błędnym przyjęciem, że istniała przesłanka dobrowolności podczas opuszczenia lokalu przez skarżącą w lutym 2017 r.

- art. 7, art. 8, art. 11 oraz 107 § 2 i § 3 K.p.a., polegające w szczególności na:

a) niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji;

b) niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w tym wzięciu pod uwagę niewiarygodnych zeznań świadków opuszczenia przez skarżącą lokalu mieszkalnego, według których rzekomo dobrowolnie opuściła lokal;

c) braku rozważenia w sposób wszechstronny i wyczerpujący okoliczności przemawiających za tym, że skarżąca opuściła przedmiotowy lokal na stałe, gdyż po wyprowadzce przez okres 2 lat, ma swobodny dostęp do nieruchomości, ma możliwość zamieszkania w niej wraz z dzieckiem, odwiedzała i odwiedza nieruchomość;

d) dowolności w wydaniu orzeczenia poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, w której przedstawione dowody nie są spójne z wysuniętymi na ich podstawie wnioskami,

- art. 15 K.p.a., przez ustosunkowanie się przez organ odwoławczy jedynie do zarzutów odwołania, a nie rozpoznanie sprawy co do meritum,

- art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności o dowodach osobistych, przez jego błędną wykładnię polegająca na pomięciu, że skarżąca nie opuściła dobrowolnie lokalu właśnie z uwagi na przymus fizyczny i psychiczny ze strony skarżącego (skazanie wnioskodawcy prawomocnym wyrokiem karnym za znęcanie się nad skarżącą); ponadto błędna wykładnia przepisu polegała na przyjęciu, że skarżąca spełnia przesłankę w postaci trwałości opuszczenia lokalu, mimo wykazania dowodami, że jest przeciwnie.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca stwierdziła, że organy błędnie przyjęły, że wyprowadziła się ona ze spornego mieszkania dobrowolnie oraz że opuściła je na stałe. Zdaniem skarżącej pobieżna analiza akt sprawy oraz dowolna interpretacja materiału dowodowego spowodowała, że organ wydający zaskarżoną decyzję nie był w stanie wydać prawidłowego rozstrzygnięcia. Wojewoda podszedł do sprawy formalistycznie oraz nie dokonał dogłębnej i zgodnej z zasadami doświadczenia życiowego analizy dowodów. Skarżąca podniosła, że wbrew temu co twierdzi wnioskodawca – jej wyprowadzenie się z dzieckiem z lokalu nie było dobrowolne, lecz spowodowane agresywnym zachowaniem wnioskodawcy potwierdzonym prawomocnym wyrokiem skazujący wnioskodawcę za przestępstwo znęcania się nad rodziną. W ocenie skarżącej brak jest bezspornych i jednoznacznych dowodów świadczących o tym, że opuściła ona lokal dobrowolnie i trwale. Zdaniem skarżącej należy przyjąć, że wbrew jej woli została pozbawiona możliwości dalszego zamieszkiwania w lokalu, zatem nie towarzyszył temu zamiar stałego związania się z innym miejscem; urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia lokalu na stałe. W sprawie brak jest jednoznacznych dowodów, które wskazywałyby, że opuszczenie spornego lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, a skarżąca nie miała zamiaru zamieszkiwania w nim. Zgromadzone dokumenty pozwalają przyjąć natomiast, że na decyzję o wyprowadzce z lokalu miało wpływ zachowanie jej męża. W dniu, kiedy lokal opuściła miało miejsce wysoce agresywne zachowanie wnioskodawcy, przejawiające w stosowaniu przez niego przemocy fizycznej oraz psychicznej wobec skarżącej. W następstwie tego zdarzenia udała się ona do lokalu swoich rodziców, gdzie tymczasowo zamieszkuje z dzieckiem do chwili obecnej, ale nie jest to ani jej ani dziecka centrum spraw życiowych. Skarżąca podniosła, że do wymeldowania osoby zameldowanej na pobyt stały niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się.

Skarżąca podniosła, że dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego musi wynikać z własnej woli zainteresowanej osoby a nie z powodu presji czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej. O tym natomiast, czy opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego ma charakter trwały świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem ale zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania.

Zdaniem skarżącej, gdyby organy poczyniły prawidłowe ustalenia w sprawie, to doszłyby do wniosku, że opuszczenie przez nią wraz z małoletnim dzieckiem lokalu stałego pobytu - późnym wieczorem, po aktach przemocy jakich doznała z rana tego dnia 1 lutego 2017 r. - spowodowane było zachowaniem męża. Skarżąca podała, że przez cały czas do dnia dzisiejszego miała i ma dostęp do przedmiotowego lokalu. Może swobodnie z niego korzystać, choć z obawy przed agresją byłego męża czyni to okazjonalnie. Z akt sprawy wynika dodatkowo, że dla rodziny skarżącej była prowadzona procedura Niebieskiej Karty. Powyższe okoliczności bezsprzecznie wskazują na głęboki konflikt istniejący między małżonkami. Dlatego, że można twierdzić, że wyprowadziła się ona z mieszkania dobrowolnie. Trudno bowiem uznać - odwołując się choćby do doświadczenia życiowego - że skarżąca zabierając ze sobą małoletnie dziecko w wieku niespełna 12 miesięcy - z własnej woli, nie powodowana jakąkolwiek presją czy przymusem opuściła dom rodzinny, w którym dotychczas zamieszkiwała i przeniosła się do rodziców.

Nadto, zdaniem skarżącej, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że nie pogodziła się ona z opuszczeniem miejsca stałego pobytu, manifestując zamiar powrotu do tego lokalu, po dokonanych rozliczeniach stron w toku postępowania o podział majątku wspólnego - dowiodła, że nadal jej wolą (zamiarem) jest zamieszkanie pod tym adresem. W przedmiotowym postępowaniu Sąd Rejonowy w A. I Wydział Cywilny w sprawie [...] wydał postanowienie o zabezpieczeniu wniosku poprzez ustanowienie zakazu zbywania lokalu przez S. N. (do skargi dołączono kserokopię postanowienia).

Reasumując skarżąca stwierdziła, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona tylko wówczas, gdy opuszczenie to było dobrowolne i ma charakter trwały. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organy w niniejszej sprawie dało podstawę do przyjęcia, że opuszczenie miejsca stałego pobytu przez skarżącą nie wypełnia tych przesłanek. Tym samym zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do orzeczenia o wymeldowaniu.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Na wstępie sąd wyjaśnia podstawę prawną skierowania sprawy do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 października 2020 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wynika, że podstawą odwołania rozprawy i skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym był art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) oraz §1 pkt 1 i 2 oraz § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Z § 3 zarządzenia Prezesa NSA nr 39 wynika, że wynikające z § 1 pkt 2 skierowanie do załatwienia na posiedzeniu niejawnym spraw wyznaczonych do rozpatrzenia na rozprawie, znajduje odpowiednie zastosowanie do wojewódzkich sądów administracyjnych, których siedziby znajdują się na terenie objętym obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 1758 ze zmianą wynikającą z Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 1829). Powołanym wyżej rozporządzeniem zmieniającym Rada Ministrów objęła obszarem czerwonym z dniem 17 października 2020 r. również miasto na prawach powiatu Białystok, będące siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W konsekwencji sprawy wyznaczone na rozprawę zostały skierowane do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Wojewody P. z [...] czerwca 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta A. z [...] lutego 2020 r. nr [...] o wymeldowaniu A. N. wraz z małoletnim synem J. N. z pobytu stałego w A. przy ul. M.

Kwestię wymeldowania uregulowano w art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), zgodnie z którym, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 (dysponujący tytułem prawnym do lokalu) decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Decyzja o wymeldowaniu, jak wynika z analizy wskazanego wyżej przepisu ma charakter związany i zapada po zaistnieniu następujących przesłanek: po pierwsze - opuszczenie miejsca pobytu stałego; po drugie - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Stanowisko to ukształtowane na tle poprzednio obowiązującego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. 2006, Nr 139 poz. 993 ze zm.) zachowuje nadal w pełni aktualność i jest całkowicie akceptowane przez sąd orzekający w niniejszej sprawie.

Za miejsce stałego pobytu danej osoby uważa się miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, to jest spędza czas wolny od pracy, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje swoje rzeczy, odbiera korespondencję czy też przyjmuje wizyty rodziny lub znajomych. Natomiast przez opuszczenie miejsca stałego wymeldowania rozumie się nie tylko faktyczne nie przebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i zorganizowaniem centrum życiowego w innym miejscu. Innymi słowy, chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nie przebywanie to jest wynikiem woli tej osoby.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd uznał, że ustalenia poczynione przez organy uzasadniają przyjęcie, że zaistniały podstawy do wymeldowania A. N. wraz z małoletnim synem J. N. z pobytu stałego w A. przy ul. M. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza zarówno fakt trwałego opuszczenia miejsca zameldowania jak i dobrowolność tego opuszczenia. W ocenie sądu jako okoliczność bezsporną w sprawie niniejszej należy uznać, że skarżąca wraz z synem opuściła miejsce stałego zameldowanie ponad trzy lata temu, tj. w lutym 2017 r. Jest to okoliczność przyznana przez samą skarżącą podczas przeprowadzonych w dniu 1 sierpnia 2017 r, oględzin spornego mieszkania. Skarżąca podała wówczas, że zabrała wszystkie swoje rzeczy i podjęła decyzję o wyprowadzce. Nadto z wyjaśnień skarżącej jak i z treści odwołania wynika, że mieszka ona wraz z synem u swoich rodziców w lokalu przy ul. P. w A. Obecność skarżącej wraz z synem w spornym lokalu wynika jedynie z realizacji obowiązku nałożonego wyrokiem sądu w zakresie kontaktów syna z ojcem. Słusznie stwierdza organ odwoławczy, że wizyty w celu umożliwienia kontaktów dziecka z ojcem, nie wyczerpują znamion stałego pobytu.

W ocenie sądu za dobrowolnością, jak i za zamiarem opuszczenia przez skarżącą dotychczasowego miejsca zameldowania przemawia fakt przeniesienia centrum życiowego w inne miejsce, jak również nie podejmowanie żadnych środków prawnych mających na celu przywrócenie naruszonego posiadania. Jak słusznie zauważa organ, sama werbalna deklaracja chęci powrotu do przedmiotowego lokalu, czy też fakt pozostawienia w nim pojedynczych rzeczy nie świadczą o zamieszkiwaniu w nim.

Sąd stwierdza, że powołane przez skarżącą okoliczności opuszczenia miejsca stałego zameldowania, to jest znęcanie fizyczne i psychiczne przez byłego małżonka, potwierdzone wyrokiem sądu, nie podważają cech dobrowolności tego opuszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2008 r., II OSK 140/07, (publ. LexPolonica 2082615) stwierdził, że sam fakt istnienia konfliktu między osobą skarżącą i uczestnikiem postępowania nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci bowiem, co do zasady, dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, w pełni podziela powyższe stanowisko. Skoro opuszczenie lokalu przy ul. M. w A., jak twierdzi skarżąca, nie było dobrowolne, a nastąpiło w wyniku konfliktu pomiędzy nią a byłym mężem, winna ona podjąć środki prawne w celu umożliwienia jej zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania. Takim środkiem prawnym jest między innymi skorzystanie we właściwym czasie z możliwości wytoczenia powództwa posesoryjnego do sądu powszechnego. Brak takich działań, upływ ponad trzy letniego okresu od opuszczenia miejsca stałego zameldowania, jak również skoncentrowanie centrum życiowego w innym miejscu, wskazuje, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Są to okoliczności, które nie przemawiają za dalszym utrzymaniem zameldowania skarżącej w spornym lokalu. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny. Jej celem jest odzwierciedlenie faktycznego miejsca pobytu danej osoby a nie utrzymywanie fikcji meldunkowej.

Reasumując w ocenie sądu organy administracji publicznej rozstrzygające niniejszą skargę trafnie ustaliły stan faktyczny sprawy. Wbrew zarzutom skargi organy prowadząc postępowanie podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie dokonały oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), w wyniku czego zasadnie uznały, że w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 35 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przemawiające za wymeldowaniem skarżącej wraz z synem z miejsca stałego pobytu.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.