Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2360/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 25 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
article: art 3 ust 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem znak [...] z [...] marca 2015 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska (zwany dalej: GIOŚ, organ), działając na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2007 r. Nr 124, poz. 458 ze zm., zwana dalej: u.m.p.o.) w związku z art. 24 ust. 3 lit a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem nr 1013/2006), art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2015 r., poz. 140, zwana dalej: u.r.p.) oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.):

• w pkt 1) orzekł o wezwaniu L. W. (dalej: skarżąca, strona) do zastosowania procedur, określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] wysłanego z [...] na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów;

• w pkt 2) określił, iż obowiązek określony w pkt 1 może być wykonany za pośrednictwem przedsiębiorcy posiadającego decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie punktu zbierania pojazdów;

• w pkt 3) określił termin realizacji działań określonych w pkt 1 na 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia.

W uzasadnieniu decyzji GIOŚ podał, iż w związku z kontrolą deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu marki o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przeprowadzoną przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...], ujawniono nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów. W wyniku działań kontrolnych organ celny ustalił następujące dane: 1) rodzaj odpadów - uszkodzony pojazd marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: W[...]; 2) kod odpadu: 16 01 04*; 3) wysyłający - [...], [...], [...], [...]; 4) odbiorca - skarżąca; 5) zgromadzone dokumenty: faktura nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. wystawiona przez [...]; [...] dowód rejestracyjny pojazdu [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; opinia rzeczoznawcy Nr [...] sporządzona przez Z. K. [...] stycznia 2015 r.; opinia Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska; dokumentacja fotograficzna.

Organ ustalił także, że międzynarodowe przemieszczanie odpadów nie zostało zgłoszone właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia, a zatem zgodnie z art. 2 pkt 35 (a) rozporządzenia nr 1013/2006 w dacie przemieszczania stanowiło przemieszczanie nielegalne. Powyższe skutkowało zawiadomieniem GIOŚ przez organ celny o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz przekazał całą zebraną w tej sprawie dokumentację.

W piśmie z 2 lutego 2015 r. skarżąca wyjaśniła, że zapis "do wymontowania, złomowania lub eksport poza obszar UE" został umieszczony na fakturze automatycznie na skutek błędu oprogramowania. Do pisma dołączyła zaświadczenie sprzedającego, tj. firmy [...] oraz inną wersję faktury nr [...] wystawioną przez firmę [...].

W kolejnym piśmie z 17 lutego 2015 r. strona wskazała, że zapis "do wymontowania, złomowania lub na export poza UE" został umieszczony automatycznie, gdyż jest on umieszczany na każdej fakturze wystawianej przez firmę [...]. Podała, że wystąpiła do sprzedającego o sprostowanie i wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. Ponadto przyznała, że pojazd jest sprawny technicznie i nie nastąpiło uszkodzenie układu jezdnego, silnika, skrzyni biegów, poduszek powietrznych ABS i innych istotnych elementów. Pojazd jest w stanie, w jakim został sprowadzony i znajduje się w [...] przy ul. [...].

Analizując zgromadzoną w toku postępowania dokumentację, organ stwierdził, iż ww. pojazd został sprowadzony z [...] na terytorium Polski w stanie uszkodzonym. Powyższe wynika z opinii rzeczoznawcy nr [...] z [...] stycznia 2015 r. wykonanej przez Z. K. oraz z faktury nr [...] z [...] grudnia 2014 r., dokumentującej zakup spornego pojazdu przez skarżącą. Wskazana faktura, zgodnie z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego E. P. z 16 lutego 2015 r., zawiera adnotację: "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE". Uznał, iż poprzedni właściciel pojazdu (firma [...]) sprzedał stronie przedmiotowy pojazd zgodnie z ww. fakturą jako pojazd powypadkowy z adnotacjami "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE". Zgodnie

z tłumaczeniem dowodu rejestracyjnego z 2 marca 2015 r., wykonanym przez tłumacza przysięgłego E. P., przedmiotowy pojazd został wycofany z eksploatacji na terenie [...] 5 listopada 2014 r. Zatem poprzedni posiadacz, nie dokonując napraw tego pojazdu, sprzedał go stronie w przekonaniu, że zostanie wykorzystany na części zamienne, a więc zbywał go ze świadomością, iż nie będzie on mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem. Tym samym pozbył się go na rzecz strony w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm., zwana dalej: u.o.), zgodnie z którym każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, stanowi odpad.

GIOŚ ocenił, iż wyjaśnienia strony odnośnie stanu technicznego oraz zmiana treści faktury pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania. Istotny dla sprawy jest bowiem stan pojazdu wraz z dokumentacją w dniu dokonania jego przemieszczenia na terytorium Polski. Strona posługiwała się fakturą wystawioną przez [...], zawierającą adnotację: "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE" w momencie składania deklaracji uproszczonego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Powyższe wskazuje, że ww. faktura była przez stronę traktowana jako dokument autentyczny, odzwierciedlający stan faktyczny pojazdu.

W związku z powyższym oraz faktem, iż przedmiotowy pojazd wyposażony jest

w jednostkę napędową, zawierającą płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy nadające mu właściwości odpadu niebezpiecznego, to zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923, zwana dalej: rozporządzeniem) należy go zaklasyfikować do odpadu o kodzie 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy". Odpady sklasyfikowane pod kodem 16 01 04* nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

Stwierdził także, iż nie można przypisać odpowiedzialności za przedmiotowe przemieszczenie odpadu podmiotowi pozbywającego się pojazdu, ponieważ zgodnie

z fakturą nr [...] z [...] grudnia 2015 r. skarżąca dokonała zakupu ww. pojazdu na terenie [...]. W związku z powyższym odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie przedmiotowego odpadu ponosi skarżąca. Przywóz do Polski odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b iii) ww. rozporządzenia, wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.

Zatem strona stała się odbiorcą odpadów sprowadzonych na terytorium Polski

z naruszeniem zasad określonych w tytule II rozporządzenia nr 1013/2006, co na podstawie art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia stanowiło nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów. W konsekwencji uznał, że skarżąca, jako odbiorca, ponosi odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów, co skutkowało wydaniem przedmiotowej decyzji.

W zażaleniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie postanowienia w całości oraz załączenie w poczet materiału dowodowego sprawy opinii rzeczoznawcy inż. R. G. nr [...] z [...] marca 2015 r. Wydanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów i dokonanie jej w sposób dowolny,

w szczególności co do:

a) uznania samochodu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] jako odpadu o kodzie 16 01 04* i w konsekwencji wezwania skarżącej do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006 pomimo, iż pojazd nie stanowi odpadu;

b) pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego wyjaśnień strony odnośnie stanu technicznego pojazdu, a także przedłożonych dokumentów w postaci faktury, faktury korygującej oraz oświadczenia sprzedawcy pojazdu; c) wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia polegającą na stwierdzeniu, iż organ administracji analizuje dla potrzeb postępowania stan pojazdu wraz z dokumentacją w dniu dokonania jego przemieszczenia na terytorium Polski i jednoczesne pominięcie stanu technicznego samochodu przy wydawaniu skarżonego postanowienia;

2. art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o. w związku z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 w związku z art. 18 u.r.p. poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie i przyjęcie, iż skarżąca dopuściła się nielegalnego wwozu na terytorium Polski odpadu, a w konsekwencji nakazanie skarżącej zagospodarowanie samochodu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] jako odpadu o kodzie 16 01 04* pomimo, że nie stanowi on odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.o., co potwierdza opinia rzeczoznawcy, załączona do niniejszego zażalenia, faktura nabycia samochodu wraz z korektą faktury i oświadczenie zbywającego przedmiotowy pojazd.

Postanowieniem znak [...] z [...] maja 2015 r. GIOŚ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł: w pkt 1) o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w punkcie 3 ww. postanowienia, tj. w części dotyczącej terminu jego wykonania; w pkt 2) utrzymał w mocy ww. postanowienie w pozostałym zakresie; w pkt 3) określił termin wykonania niniejszego postanowienia jako nie dłuższy niż 30 dni od daty doręczenia postanowienia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przedstawieniu stanu sprawy

i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ podał, iż wedle ustawowej definicji (art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.), przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". W obowiązującym stanie prawnym jedyną przesłanką do uznania substancji lub przedmiotu za odpad jest przesłanka "pozbycia się". Według orzecznictwa sądowoadministracyjnego, "pozbycie się, które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób, aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko".

Wyjaśnił, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że 13 stycznia 2015 r. strona dokonała, w związku ze sprowadzeniem do Polski ww. pojazdu, zgłoszenia nabycia wewnątrzwspólnotowego. Analiza załączonej do ww. zgłoszenia dokumentacji wykazała, że przedmiotowy pojazd został sprzedany na podstawie faktury nr [...] z [...] grudnia 2014 r., wystawionej przez [...] podmiot [...] na rzecz skarżącej z następującą adnotacją: "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE" (zgodnie z tłumaczeniem z [...] lutego 2015 r. tłumacza przysięgłego E. P.). Co więcej, pojazd marki: [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] w momencie przemieszczenia był uszkodzony. Potwierdzenie powyższego stanowi znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna, opinia rzeczoznawcy Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. sporządzona przez Z. K. oraz opinia rzeczoznawcy nr [...] z [...] marca 2015 r. sporządzona przez R. G.. Według ww. dokumentacji, przedmiotowy pojazd posiadał liczne uszkodzenia, w tym wzmocnienia bocznego z podłużnicą, a wśród części do wymiany wskazane zostały m.in.: wzmocnienie czołowe kompletne, pokrywa przednia, błotnik przedni. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że zaniechanie przez zbywcę ewentualnych napraw i sprzedaż ww. pojazdu z adnotacją "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE " przemawia za pozbyciem się przedmiotowego pojazdu przez sprzedającego na rzecz strony i potwierdza wolę "pozbycia się" pojazdu. W ocenie organu, ww. zapis bezspornie dowodzi, że dla poprzedniego posiadacza pojazd utracił przydatność do użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. GIOŚ ocenił, iż w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka pozbycia się w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., zatem w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu spełnione zostały ustawowe warunki do uznania, iż pojazd ten stanowi odpad w rozumieniu ww. przepisu prawa.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ za bezzasadny uznał zarzut zaniechania rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. Wskazał, iż z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wyraźnie wynika, iż organ przeanalizował całą dokumentację zgromadzoną w sprawie, w tym również nadesłane w toku postępowania oświadczenie sprzedającego, tj. firmy [...] oraz nową wersję faktury nr [...] wystawioną przez firmę [...] Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż do momentu zgłoszenia do ww. procedury strona nie kwestionowała zapisu zamieszczonego na fakturze, brak jest zatem podstaw do uznania, iż dowód nabycia przedmiotowego pojazdu przedłożony funkcjonariuszom organu celnego został wystawiony omyłkowo, a umieszczona na nim adnotacja nie odpowiadała stanowi faktycznemu. Zatem, wydając zażalone postanowienie organ dokonał poprawnej analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wskazał przyczyny, co do których odmówił wiarygodności niektórym dowodom (nowa wersja faktury).

Odnosząc się do twierdzenia, iż przedmiotowy pojazd w momencie zakupu był sprawny technicznie i zdatny do eksploatacji zgodnie z przeznaczeniem, jak również, że z opinii rzeczoznawcy nr [...] z [...] marca 2015 r. sporządzonej przez R. G. jednoznacznie wynika, iż sporny pojazd nie może stanowić odpadu w świetle obowiązujących przepisów, wyjaśnił, że uprawnienia biegłego rzeczoznawcy samochodowego nie obejmują klasyfikowania danego pojazdu jako odpadu, gdyż właściwym w tym zakresie jest wyłącznie GIOŚ.

Nie uznał także argumentu, że sporny pojazd w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia był sprawny technicznie i zdatny do eksploatacji zgodnie

z przeznaczeniem, bowiem uszkodzony pojazd marki: [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], będący przedmiotem niniejszego postępowania, został sprzedany z przeznaczeniem na części lub złomowania (adnotacja na pierwotnym dokumencie nabycia), nie zaś do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem. Wola pozbycia się przedmiotowego pojazdu przez [...] zbywającego wyrażona została przez zmianę przeznaczenia przedmiotowego pojazdu, o której świadczy adnotacja: "do rozebrania na części, złomowania lub na eksport poza UE". Wobec powyższych faktów, techniczna możliwość naprawy pojazdu, czy też nawet ekonomiczna opłacalność takich działań, wykazana w ocenie rzeczoznawcy R. G., pozostają bez wpływu na kwalifikację tego pojazdu, bowiem zgodnie z ustawową definicją odpadu, kluczową kwestię stanowi wystąpienie przesłanki "pozbycia się". W rozpatrywanej sprawie została wypełniona przesłanka "pozbycia się", a tym samym przedmiotowy pojazd bezsprzecznie stanowi odpad w rozumieniu przepisów o odpadach.

Wyjaśnił przy tym, że oba wskazane przez stronę dokumenty, tj. "Wskazówki metodyczne w sprawie uznawania uszkodzonych pojazdów za odpad

w transgranicznym przemieszczaniu odpadów" oraz "Wytyczne korespondentów Nr 9

w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów", nie są prawnie wiążące

i zostały wydane w celu ułatwienia interpretacji przepisów prawa w zakresie dotyczącym transgranicznego przemieszczania odpadów. Jednocześnie stwierdził, że powyższe dokumenty potwierdzają, że organ zasadnie zakwalifikował przedmiotowy pojazd jako odpad.

Podał, iż dokumentacja fotograficzna wskazuje, iż przedmiotowy pojazd posiada takie elementy, jak: silnik, zbiornik paliwa, skrzynię biegów, amortyzatory, w których znajdują się płyny eksploatacyjne, wykazujące właściwości niebezpieczne (substancje ropopochodne). Z tego względu ww. pojazd jako odpad należy klasyfikować pod kodem 16 01 04*, tj. odpad niebezpieczny.

Zasady międzynarodowego przemieszczania odpadów określa rozporządzenie nr 1013/2006, które w art. 3 ust. 1 lit. b pkt iii mówi, iż procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają przemieszczenia odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA, jeżeli mają być poddane procesom odzysku. Odpady zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie są sklasyfikowane pod żadnym kodem w ww. załącznikach, zatem przemieszczenie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu z terenu [...] na terytorium Polski winno odbyć się

z zachowaniem ww. procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów. Według art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 przemieszczenie odpadów, dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, stanowi przemieszczenie nielegalne. W związku z faktem, iż odpad w postaci przedmiotowego pojazdu został sprowadzony na terytorium Polski bez zastosowania ww. procedury, przemieszczenie to nosi znamiona przemieszczenia nielegalnego.

Powyższe, zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o., stanowi podstawę do procedowania w zakresie obowiązku zagospodarowania odpadów. Uznał, iż skoro przedmiotowy odpad został sprowadzony z terenu [...] do Polski bez dokonania zgłoszenia i zgody wszystkim zainteresowanym właściwym organom, to strona przedmiotowego postępowania jest odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu. Właściwie zatem organ oparł zaskarżone postanowienie na przepisach art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o., zobowiązując skarżącego do zagospodarowania sprowadzonego nielegalnie odpadu.

W skardze złożonej do sądu administracyjnego na powołane postanowienie skarżąca, działając przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego

i poprzedzającego je postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania. Podjętemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania oraz przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 7, art. 77 i art. 80 w związku z art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów i dokonanie jej w sposób dowolny, w szczególności co do:

a) uznania samochodu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] jako odpadu o kodzie 16 01 04* i w konsekwencji wezwanie skarżącej do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006, pomimo iż pojazd nie stanowi odpadu;

b) pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego wyjaśnień strony odnośnie celu

i zamiaru stron umowy sprzedaży pojazdu, a także stanu technicznego pojazdu oraz przedłożonych dokumentów w postaci: faktury, faktury korygującej i oświadczenia sprzedawcy pojazdu;

c) nieuwzględnienie w odniesieniu do stanu technicznego przedmiotowego samochodu opinii rzeczoznawcy inż. R. G. nr [...] z [...] marca 2015 r.;

2) art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek dokonania przez organ błędnej wykładni przesłanki "pozbycia się", dokonanej w stanie faktycznym niniejszej sprawy, determinującej uznanie pojazdu za odpad;

3) art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o. w związku z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 w związku z art. 18 u.r.p. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że przedmiotowy samochód stanowi odpad o kodzie

16 01 04* i w konsekwencji nakazanie skarżącej zagospodarowanie przedmiotowego samochodu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów.

W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżąca podała, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że skarżąca nabyła przedmiotowy samochód celem jego dalszego użytkowania. Natomiast organ wydający skarżone postanowienie dokonał wadliwej i wybiórczej oceny zgromadzonych dowodów, powołując się i opierając na pierwotnej, błędnej treści faktury nr [...] z [...] grudnia 2014 r., wystawionej przez [...] sprzedawcę [...], zawierającej adnotację: "do wymontowania, złomowania lub na eksport poza obszar UE", która to faktura została następnie skorygowana przez sprzedawcę. Pomimo że organ wyraźnie wskazał w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, iż fakt, że dana substancja jest rzeczywiście "odpadem", winien być potwierdzony w świetle wszystkich okoliczności sprawy, to jednocześnie, w sposób nieuzasadniony i błędny, pominął stan pojazdu i jego przeznaczenie oraz zamiar sprzedawcy co do zbycia samochodu jako towaru handlowego, a nie odpadu, w sytuacji korekty faktury, jednoznacznego oświadczenia sprzedawcy i opinii rzeczoznawcy co do zakresu uszkodzeń i koniecznych napraw samochodu. Istotą umowy sprzedaży jest zamiar "pozbycia się" przez sprzedawcę rzeczy stanowiącej przedmiot transakcji. W związku z powyższym, mając na uwadze fakt, iż uszkodzenia pojazdu były nieznaczne (vide: opinia rzeczoznawcy nr [...] z [...] marca 2015 r.), a pojazd w dniu zakupu był sprawny technicznie i zdatny do eksploatacji zgodnie z jego przeznaczeniem (nie nastąpiło uszkodzenie układu jezdnego, silnika, skrzyni biegów, poduszek powietrznych, ABS i innych istotnych elementów) oraz posiadał ważny [...] dowód rejestracyjny, stanowisko organów co do uznania go za odpad jest błędne.

Zdaniem skarżącej, organ administracji, wydając zaskarżone postanowienie,

w niewłaściwy sposób dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego,

a w konsekwencji uznał przedmiotowy pojazd za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Skarżąca, działająca w dobrej wierze, nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnych działań sprzedawcy [...], zaś organ nie powinien pomijać rzeczywistej intencji nabywcy przedmiotowego samochodu, jakim jest jego dalsze użytkowanie.

W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o. w związku z art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006 oraz art. 18 u.r.p.

W świetle tych przepisów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, GIOŚ wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów, w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni (art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o.).

Zgodnie z art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie: a) przez odbiorcę; lub, jeżeli jest to niewykonalne, b) przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu. Powyższy obowiązek odzysku lub unieszkodliwienia jest realizowany w terminie 30 dni od dnia, w którym zainteresowany właściwy organ miejsca przeznaczenia dowiedział się lub został powiadomiony na piśmie przez właściwe organy miejsca wysyłki lub tranzytu o nielegalnym przemieszczaniu i przyczynach jego zaistnienia lub

w innym terminie uzgodnionym przez zainteresowane właściwe organy. Podstawą powyższego zgłoszenia mogą być informacje przekazane właściwym organom wysyłki lub tranzytu, między innymi przez inne właściwe organy. W niniejszym wypadku GIOŚ wszczął postępowanie w oparciu o informację uzyskaną od Naczelnika Urzędu Celnego w [...].

Natomiast zgodnie z art. 18 u.r.p., właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

W ocenie Sądu, analiza całokształtu dokumentacji zgromadzonej w sprawie wskazuje, iż pojazd, którego dotyczy postępowanie, stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., zgodnie z którym przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

W tym względzie należy podkreślić, że bezzasadne są zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Organ prawidłowo zastosował przepisy prawa procesowego, a poczynione ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącą na etapie postępowania administracyjnego. Sąd zatem przyjął owe ustalenia wynikające z rozstrzygnięcia organu za własne i dokonał oceny zastosowanych przepisów prawa materialnego, uznając proces subsumpcji przeprowadzony przez organ za prawidłowy.

Zdaniem Sądu, organ oparł się na wszystkich dowodach zgromadzonych

w aktach i dokonał ich oceny. Okoliczność, że organ ocenił dowody złożone przez skarżącą odmiennie od jej wersji nie oznacza, że dowody te pominął. Wskazać należy, iż postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a strona miała możliwość brania czynnego udziału w postępowaniu, w tym składania dowodów. Skarżąca przedłożyła m.in. opinię techniczną, co do której organ stwierdził brak przydatności. Jak trafnie podniósł organ

w odniesieniu do ww. opinii, rzeczoznawca samochodowy posiada uprawnienia

w zakresie oceny stanu technicznego pojazdów, rekonstrukcji wypadków drogowych oraz szacowania wartości pojazdów, nie jest natomiast uprawniony do formułowania opinii, czy dany pojazd stanowi odpad w rozumieniu przepisów o odpadach. Powyższe stanowi wyłącznie kompetencję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, zatem to do organu należy ustalenie w oparciu o całokształt materiału dowodowego, czy dany pojazd stanowi odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach. Ponadto, organ dokonał oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. i uznał, że nawet techniczna możliwość naprawy przedmiotowego pojazdu, czy też ekonomiczna opłacalność takich działań, pozostają bez wpływu na kwalifikację tego pojazdu, bowiem kluczowym elementem definicji odpadów jest pojęcie "pozbycie się".

Przedmiot staje się odpadem właśnie z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza (por. M.Górski, Gospodarowanie odpadami w świetle prawa wspólnotowego i polskiego prawa wewnętrznego, Poznań 2005, s. 41). Przedmiotowy pojazd już na terenie [...] miał status odpadu, ponieważ nie był sprawny techniczne i bez naprawy nie mógł funkcjonować zgodnie z jego przeznaczeniem. Poprzedni właściciel pojazdu - firma [...], mając tego świadomość, dokonała jego zbycia na rzecz skarżącej, a wydany na powyższą okoliczność dokument: faktura nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. wyraźnie określał, iż umowa dotyczy samochodu osobowego powypadkowego, a sprzedaży dokonuje się z wyłączeniem jakiejkolwiek gwarancji, do rozebrania na części, złomowania lub na export poza UE (tłumaczenie faktury z 16 lutego 2015 r., k. 32 akt administracyjnych). Dodatkowym potwierdzeniem, iż przedmiotowy pojazd traktowany był przez zbywcę jako odpad jest wycofanie go z ruchu z dniem 5 listopada 2014 r., o czym świadczą dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym (tłumaczenie tego dokumentu z 2 marca 2015 r., k. 45 akt administracyjnych).

W świetle powyższych faktów, złożone przez stronę w dniach: 2 i 17 lutego 2015 r. wyjaśnienia i dokumenty, dotyczące zapisów w fakturze z dnia [...] grudnia 2014 r., iż zapis: "do wymontowania, złomowania lub na export poza UE" został umieszczony automatycznie na skutek błędu w oprogramowaniu, nie mogą być uznane za wiarygodne. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika bowiem, że do momentu zgłoszenia przedmiotowego pojazdu w deklaracji uproszczonego nabycia wewnątrzwspólnotowego, strona nie kwestionowała zapisu zamieszczonego na fakturze z dnia [...] grudnia 2014 r. Natomiast, zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, istotne są dokumenty "towarzyszące" pojazdowi

w momencie jego sprowadzenia, wskazujące na zaistnienie przesłanki "pozbycia się",

a późniejsze złożenie innych dokumentów, którymi skarżąca nie dysponowała w dacie przemieszczania, nie może mieć wpływu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2010 r., IV SA/Wa 1466/10, publ. cbosa).

W odniesieniu do złożonej przez skarżącą opinii rzeczoznawcy, to należy podkreślić, że zarówno organ, jak i Sąd nie kwestionują stopnia uszkodzeń przedmiotowego pojazdu oraz możliwości jego naprawy bez uszczerbku dla jego funkcji. Kwestia ta ma zasadnicze znaczenie w świetle stanowiska skarżącej, która

w oparciu o jego stan techniczny (zakres uszkodzeń) wywodzi, że w istocie pojazd ten nie stanowił odpadu. Jednak stan techniczny pojazdu nie ma przesądzającego znaczenia przy kwalifikowaniu danej rzeczy jako odpadu w świetle obowiązujących przepisów. Dla uznania danego przedmiotu jako odpadu, podlegającego regulacjom ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz rozporządzenia nr 1013/2006, decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia przedmiotu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w chwili przekraczania granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem.

Mając na uwadze materiał dowodowy zebrany w sprawie, w ocenie Sądu, trafnie organ uznał sporny pojazd za odpad, ponieważ utracił on swoje dotychczasowe przeznaczenie na terenie [...] i w takim stanie technicznym, w jakim został sprowadzony do Polski, nie mógł poruszać się po drogach. Jak wynika z oświadczenia złożonego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej, był on sprowadzony na lawecie, zakupiony bez tablic rejestracyjnych, nie miał żadnych dokumentów, pozwalających na poruszanie się po terenie [...] (k.41 akt sądowych). Przedmiotowy samochód nie był więc sprawny i bez naprawy nie mógł być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż pozbyciem się przedmiotu będzie również przekazanie go (zbycie) innemu podmiotowi, który będzie go wykorzystywał w inny, odmienny od dotychczasowego sposób. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o ekonomicznej wartości. W związku z powyższym również niekompletny, uszkodzony pojazd stanowi odpad, który dopiero po poddaniu go procesowi pełnego odzysku może być uznany za produkt, który nie może być zaliczony do kategorii odpadów (por. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2874/13, z 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2849/13, z 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2793/12, z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 1789/13, wszystkie publ. cbosa). Jednak przemieszczenie odpadów dokonane bez wymaganego zgłoszenia i zgody właściwych organów stanowi przemieszczenie nielegalne. Tym samym skarżąca jest odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu.

Z tych względów, zdaniem Sądu, bezzasadne są podnoszone w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o. w związku

z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 i art. 18 u.r.p. oraz art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. poprzez uznanie spornego pojazdu za odpad o kodzie 16 01 04*.

Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.