Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 611/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 34 §1-§4, art. 54 §1-§7, art. 80 §1-§3
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 7, art. 77 §1, art. 80, art. 124 §1 i §2, art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej jako: "NUS", "Organ egzekucyjny" "Organ I instancji") oddalił skargę D. S. (dalej jako: "Strona", "Skarżący") na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Wierzyciela (NUS) w dniu "[...]" o numerach: "[...]" i "[...]" (dalej jako: "tytuły wykonawcze nr 226 i 230").

Uzasadniając przywołane rozstrzygnięcie Organ egzekucyjny podkreślił, że przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby zastosowany środek egzekucyjny charakteryzował się nadmierną uciążliwością, a w dokonaniu zaskarżonych czynności egzekucyjnych, nie dopatrzył się nieprawidłowości.

Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt sprawy, w ramach podjętych działań egzekucyjnych, NUS skierował do "[...]" (dalej jako: ""[...]") zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego należącego do Strony.

Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: "DIAS", "Organ II instancji") postanowieniem z "[...]" utrzymał je w mocy.

DIAS powtórzył za Organem I instancji, że kontrola prowadzona wskutek złożenia skargi na czynność egzekucyjną dotyczy tylko tej czynności. Przedmiotem skargi nie może być zatem zasadność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy zaskarżoną czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonane przez Organ egzekucyjny na podstawie art. 80 §1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. - dalej jako: "ustawa egzekucyjna").

W ocenie Organu II instancji zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonane zostało zgodnie z przepisami regulującymi sposób i formę czynności egzekucyjnej. NUS był uprawniony, a wręcz obowiązany, do zastosowania środka egzekucyjnego, prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku, dlatego też podjął czynności w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Zastosowanie środka egzekucyjnego nastąpiło zgodnie z treścią art. 80 §1 ustawy egzekucyjnej poprzez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu, o czym poinformowano Stronę. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostało sporządzone na druku zgodnie ze wzorem ustanowionym w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Finansów z 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. 2021 r., poz. 26, ze zm.) oraz z zachowaniem wymogów dla zawiadomienia doręczonego dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego lub z użyciem środków komunikacji elektronicznej, określonych w art. 67 §2a ustawy egzekucyjnej.

Organ II instancji wskazał również, że zarzuty podniesione przez Stronę w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego stanowią przedmiot odrębnego postępowania, prowadzonego w trybie art. 34 ustawy egzekucyjnej.

Organ odwoławczy zaznaczył też, że "[...]" Strona dokonała zapłaty kwoty 810,04 zł, która pokryła dochodzone należności, natomiast zajęcie Organu egzekucyjnego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostało dokonane z dniem "[...]", zatem na dzień dokonania zajęcia NUS uprawniony był do zastosowania tego środka egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego DIAS uznał, że przedmiotowy środek jest środkiem skutecznym i w najmniejszym stopniu uciążliwym. W tym zakresie Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, iż zgodnie z art. 54 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1896, ze zm.), środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177 oraz z 2019 r. poz. 1564), przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy. Środki pieniężne zgromadzone na rachunku oszczędnościowym, rachunku oszczędnościowo - rozliczeniowym oraz na rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej prowadzonym dla kilku osób fizycznych są wolne od zajęcia do wysokości określonej w ust. 1, niezależnie od liczby współposiadaczy takiego rachunku. Zobowiązany może dokonywać wypłat z zajętego rachunku bankowego, bez zgody organu egzekucyjnego, również w przypadkach określonych w art. 81 §4 i §5 ustawy egzekucyjnej (w przypadku wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania, czy wypłat w celu uiszczenia należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz przekazania składek na ubezpieczenia społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na wynagrodzenia). Przepisy prawa przewidują zatem instrumenty zmniejszające dolegliwość zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

Jednocześnie Organ II instancji wskazał, że na wniosek Skarżącego, postanowieniem z "[...]", NUS uchylił zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych w "[...]", na mocy art. 58 §2 ustawy egzekucyjnej. Tym samym, posiada On możliwość korzystania z rachunków bankowych w tym banku. Stąd też podnoszona kwestia zbytniej uciążliwości oraz brak możliwości terminowego regulowania zobowiązań podatkowych i pozostałych, aktualnie nie ma racji bytu.

Odnosząc się do żądania wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skargi, DIAS poinformował, że jest ono bezprzedmiotowe, wobec zawieszenia przez Organ egzekucyjny, zgodnie z art. 35 §1 ustawy egzekucyjnej prowadzonego postępowanie egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów, z jednoczesnym powiadomieniem banku "[...]" o wstrzymaniu realizacji zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarzucono jednocześnie istotne naruszenia przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy:

1) art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej,

2) art. 54 §1, §2, §4, §5, §5a i §6 w zw. z art. 80 §1 - § (nie wskazano) ustawy egzekucyjnej,

3) art. 7 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej,

4) art. 124 §1 i §2 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

W ocenie Skarżącego Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, naruszając art. 80 §1-3 ustawy egzekucyjnej. Według Strony zawiadomienie o zastosowaniu środka jest nieprawidłowe pod względem formalnym. Środek ów został wdrożony w postępowaniu egzekucyjnym, które podlega umorzeniu wskutek wniesionych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Odpowiadając na skargę DIAS podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie oraz wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), Sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 i art. 120 w związku z art. 133 §1 P.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 §2 P.p.s.a.

Istota i płaszczyzna sporu sprowadza się do tego, czy zasadnie oddalona została skarga na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu rachunku bankowego.

Zgodnie z art. 34 §1-4 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Organ egzekucyjny po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o:

1) oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej albo stwierdzeniu jego niedopuszczalności - kontynuuje postępowanie egzekucyjne albo podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne;

2) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku, niemająca charakteru trwałego, wystąpiła po wszczęciu egzekucji administracyjnej - zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części;

3) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w:

a) art. 33 §2 pkt 1-5,

b) art. 33 §2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej

- umarza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części.

Według art. 54 §1-7 ustawy egzekucyjnej zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:

1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;

2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala skargę na czynność egzekucyjną;

2) uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę.

Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną organ egzekucyjny:

1) uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części;

2) usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej.

Wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje dalszej realizacji środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W uzasadnionych przypadkach organ egzekucyjny może wstrzymać dalszą realizację tego środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne.

W myśl art. 80 §1-3 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w §1, Organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Jak stanowi art. 18 ustawy egzekucyjnej jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przepis art. 7 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. mówi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jednocześnie art. 124 §1 i §2 K.p.a. stanowi, iż postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Przepis zaś art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. stwierdza, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Bezspornym jest, iż "[...]" wystawione zostały przez NUS (Wierzyciela) dwa tytuły wykonawcze nr 226 i 230 (k. 1 i 3 akt sprawy). W ich wyniku ww. Organ skierował zawiadomienie z "[...]" o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (k. 7 akt sprawy), wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne. Skarżący wniósł pismami z "[...]" zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Wierzyciela (NUS) na podstawie wskazanych wcześniej tytułów wykonawczych z "[...]" Organ egzekucyjny na podstawie art. 34 §1 ustawy egzekucyjnej przekazał Wierzycielowi pisma z zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej wszczętej na podstawie tytułów wykonawczych 226 i 230 z "[...]" (k. 8 i 9 akt sprawy). Następnie postanowieniem z "[...]" zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku Strony na podstawie wskazanych wyżej tytułów do czasu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie przedmiotowych zarzutów (k. 12 akt sprawy). Równocześnie Organ egzekucyjny zawiadomił bank "[...]" o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych z rachunku bankowego Strony (k. 14 akt sprawy). Jednocześnie postanowieniem z "[...]". NUS "[...]" uchylił zajęcie rachunku bankowego dokonane zawiadomieniem z "[...]" (k. 19 akt sprawy). Pismem z 13 sierpnia 2021 r. Wierzyciel w związku ze złożonymi zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych 226 i 230 z "[...]" poinformował Organ egzekucyjny, że "[...]" DIAS wydał ostateczne postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Wierzyciela (NUS), w którym uznał zgłoszony zarzut w części dotyczącej wygaśnięcia obowiązku w całości, w pozostałym zakresie zarzuty oddalił (k. 22 akt sprawy).

Postanowieniem z "[...]" Organ egzekucyjny podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne (k. 23 akt sprawy).

Skarżący "[...]" wywiódł skargę na czynności egzekucyjne NUS - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku "[...]" na podstawie zawiadomienia z "[...]" (k. 24 akt sprawy).

Postanowieniem z "[...]" Organ egzekucyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną podjętą w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Wierzyciela (NUS), polegającą na zajęciu rachunku bakowego i wkładu oszczędnościowego prowadzonego przez bank "[...]" (k. 25 akt sprawy).

Zażaleniem z 24 czerwca 2021 r. Strona zaskarżyła ww. rozstrzygnięcie (k. 26 akt sprawy).

W wyniku rozpoznania przedmiotowego zażalenia DIAS postanowieniem z "[...]" utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie Organu I instancji w mocy.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Organu II instancji, w przedstawionych wyżej granicach, Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie to odpowiada prawu, a skarga jest bezzasadna.

W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 ustawy egzekucyjnej środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez Organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy na czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez ten Organ lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi - zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej - są wszelkie podejmowane przez Organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. wyroki NSA: z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1144/18; z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13, z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13 - orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 §1 ustawy egzekucyjnej dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą Organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez Organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 ustawy egzekucyjnej kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez Organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

Z tego powodu nie mogą podlegać rozpatrzeniu w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej a w niniejszej sprawie z taką sytuacją mamy przede wszystkim do czynienia. Zgodzić należy się też z Organem odwoławczym, że przedmiotem skargi nie może być zasadność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W pierwszej kolejności należy więc zauważyć, że Organ egzekucyjny z chwilą wniesienia przez Stronę zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, co miało miejsce "[...]", zgodnie z art. 34 §1 ustawy egzekucyjnej niezwłocznie przekazał je Wierzycielowi (NUS). Następnie "[...]" zawiesił postępowanie, a "[...]" uchylił zastosowany środek egzekucyjny. Dopiero, z chwilą przekazania ostatecznego postanowienia z "[...]" o ich załatwieniu (w tym przypadku Wierzyciel na podstawie art. 34 §2 pkt 2 lit. b ustawy egzekucyjnej uznał zarzuty w części dotyczącej wygaśnięcia zobowiązania w całości i w pozostałym zakresie je oddalił) Organ egzekucyjny "[...]" podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne, do czego był zobligowany na podstawie art. 57 §1 w zw. z art. 34 §4 pkt 1 tego aktu, który stanowi, że Organ egzekucyjny podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia, zawiadamiając o tym zobowiązanego. Nie jest więc tak jak twierdzi Skarżący, że środek egzekucyjny został zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr 226 i 230 z "[...]", które podlega w ocenie Strony umorzeniu na skutek wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia tego postępowania. Taka sytuacja miałaby miejsce, gdyby zaszły okoliczności, o których jest mowa w art. 34 §4 pkt 2 i 3 i 34a ustawy egzekucyjnej, w przypadku zaś Skarżącego, jak już wcześniej wskazano Wierzyciel na podstawie art. 34 §2 pkt 2 lit. b tego aktu uznał zarzuty w części dotyczącej wygaśnięcia zobowiązania w całości i w pozostałym zakresie je oddalił. W tych okolicznościach nie było więc podstaw do umorzenia przedmiotowego postępowania. W tym miejscu wymaga także podkreślenia, że na wniosek Skarżącego, postanowieniem z "[...]", NUS uchylił zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w "[...]", na mocy art. 58 §2 ustawy egzekucyjnej. Tym samym, Skarżący posiadał możliwość korzystania z tego rachunku.

Wymaga również podkreślenia, o czym zapomina Skarżący, że spłata należności wskazanych w tytułach wykonawczych nr 226 i 230 z "[...]" nastąpiła "[...]", a więc już po wszczęciu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, które miało miejsce "[...]", kiedy Organ egzekucyjny zajął wierzytelności z rachunku bankowego Strony, doręczając jednocześnie bankowi "[...]" stosowne zawiadomienie (k. 2 i 4 akt sprawy).

W świetle przedstawionych uwag, przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku "[...]" dokonaną zawiadomieniami z "[...]", mogła być jedynie prawidłowość postępowania Organu egzekucyjnego w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowej czynności. W ocenie Sądu, DIAS w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo ocenił zakwestionowaną przez Skarżącego czynność egzekucyjną.

Analizując dokonaną przez Organ egzekucyjny czynność egzekucyjną, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa. Jak wynika z akt sprawy, Organ egzekucyjny zawiadomił Skarżącego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku "[...]", doręczając je "[...]" Co istotne, przedmiotowa czynność została potwierdzona w skardze na czynności egzekucyjne i nie jest przez Stronę kwestionowana.

W odniesieniu do zaskarżonej czynności egzekucyjnej Organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków, przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy egzekucyjnej, tj. egzekucję z rachunku bankowego. Tryb zastosowania tego środka został uregulowany w treści art. 80 tego aktu.

Zdaniem tut. Sądu, wystawiając zawiadomienia z "[...]", oraz przesyłając je do banku, przy jednoczesnym wysłaniu Stronie jego odpisu, odpowiadającego treści określonej w art. 67 §2 i art. 67 § 2a ustawy egzekucyjnej, Organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 §1-3 tego aktu. Odnosząc przedmiotowe regulacje zaś do stanu faktycznego sprawy, zgodzić należy się z DIAS, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w banku "[...]" było prawidłowe a Organ egzekucyjny był uprawniony, a wręcz zobowiązany do zastosowania środka egzekucyjnego, prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku.

Jeśli chodzi o uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego, to należy zauważyć, że jest to środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z 6 maja 2021 r., sygn. akt III FSK 3404/21 - zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji Strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Istotne jest to, że rachunek pozostaje otwarty, a Strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę. Z art. 80 §1 ustawy egzekucyjnej wynika jednocześnie, że rachunek pozostaje otwarty, a zobowiązany może swobodnie dysponować nadwyżką ponad zajętą kwotę. Oceniając zastosowany w sprawie środek zabezpieczający jako najmniej uciążliwy, sądy administracyjne podkreślają właśnie to uprawnienie korzystne dla zobowiązanego, by nie "zablokować" całkowicie jego działalności. Inną instytucją chroniącą Stronę jest przepis art. 13 tego aktu, na podstawie którego Organ egzekucyjny, na jego wniosek i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Kolejną instytucję chroniącą zobowiązanego przewidziano w art. 166a §2 i art. 81 §4 i §5 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z treścią pierwszego z nich, w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Przepis art. 81 §4 ustawy egzekucyjnej stanowi natomiast, że wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody Organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym - tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat alimentów lub renty do rąk osoby uprawnionej do tych świadczeń. Zgodnie z art. 81 §5 ustawy egzekucyjnej, przepis §4 stosuje się również do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia.

W tym kontekście podkreślenia wymaga również to, że zgodnie z art. 54 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy Prawo bankowe, środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy. Środki pieniężne zgromadzone na rachunku oszczędnościowym, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym oraz na rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej prowadzonym dla kilku osób fizycznych są wolne od zajęcia do wysokości określonej w ust. 1, niezależnie od liczby współposiadaczy takiego rachunku.

Warto również podkreślić, że Organ egzekucyjny winien kierować się nie tylko zasadą jak najmniejszej dolegliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, lecz także efektywnością egzekucji. Ponadto, środki egzekucyjne mogą zostać zastosowane równocześnie, jeśli tylko cel egzekucji tego wymaga. Przy czym, dokonując wyboru między kilkoma środkami egzekucyjnymi, Organ powinien uwzględnić rodzaj środków, jakie ma do dyspozycji oraz okoliczności faktyczne danej sprawy i w tym przypadku tak uczynił wybierając środek uznawany za najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Wybór środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy egzekucyjnej w postaci egzekucji z rachunku bankowego realizuje zasadę celowości opisaną w art. 7 §2 ustawy egzekucyjnej, tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez Stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku.

Należy również zauważyć, że zgodność zaskarżonej czynności egzekucyjnej ze wskazanymi przepisami ustawy egzekucyjnej nie była kwestionowana przez Skarżącego. W skardze wniesionej do Sądu, Skarżący nie stawia tego rodzaju zarzutów. Jedynie w skardze na czynność egzekucyjną wspomina we wstępie: "Zarzucam naruszenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (...) przepisów: art. 80 §1-3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zastosowanie względem mnie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnych." (k. 24 akt sprawy). W dalszej części skargi zarzut ten nie został jednakże przez Stronę w żaden sposób rozwinięty i uzasadniony.

Skarżący podnosił natomiast takie zarzuty, które zdaniem Sądu nie mogą być przedmiotem badania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Wskazywał, m.in. na to, że nie może być uznana za zgodną z prawem czynność w postępowaniu egzekucyjnym, które zostało nieprawidłowo wszczęte, czy też, że środek egzekucyjny został zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych, które podlega umorzeniu na skute wniesionych przez Stronę zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe okoliczności, podnoszone w toku niniejszego postępowania przez Stronę, jak słusznie wskazał Organ II instancji - nie podlegają badaniu w niniejszym postępowaniu. W sprawie ze skargi na czynność egzekucyjną - jak słusznie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - ocenia się wyłącznie prawidłowość dokonania czynności egzekucyjnej od strony wykonawczej. Natomiast podniesione przez Skarżącego zarzuty odnoszą się do istnienia, wymagalności obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, czy też samej dopuszczalności egzekucji.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania, nie zasługuje zdaniem Sądu na uwzględnienie zarzut podnoszony w skardze naruszenia art. 54 §1, §2, §4, §5, §5a i §6 w zw. z art. 80 §1-3 ustawy egzekucyjnej.

Niezasadne są również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej. Tym bardziej, że treść skargi nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie. Ponadto, wniesiona przez Stronę skarga na czynności egzekucyjne została rozpoznana z poszanowaniem zasad wszechstronnego rozpoznania okoliczności sprawy i przy dokonaniu prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Treść podniesionych zaś w skardze zarzutów świadczy o niezasadnym kwestionowaniu przez Skarżącego ram prawnych rozpoznania sprawy ze skargi na czynność egzekucyjną. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 138 §1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. i art. 18 ustawy egzekucyjnej, przy czym zauważalna jest jego lakoniczność i brak jasnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, zważywszy na ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny Organ odwoławczy miał prawo, wbrew twierdzeniu Strony do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia Organu I instancji. Tym bardziej, że w zażaleniu Skarżącego z 24 czerwca 2021 r. (k. 26 akt sprawy) nie podniesiono żadnych okoliczności uzasadniających zmianę przyjętego kierunku rozstrzygnięcia, a wyraźnie skupiono się na kwestii zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem postępowania w II instancji nie może być również analiza prawidłowości działania Wierzyciela, w tym badanie zarzutów odnoszących się do istnienia i wymagalności obowiązków objętych tytułami wykonawczymi nr 226 i 230 z "[...]"Jak zauważył bowiem NSA w wyroku z 4 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 112/21: "W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 §1 u.p.e.a., dopuszcza się (...) badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.". Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 124 §1 i §2 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, to również i w tym przypadku Skarżący go nie uzasadnił. Mimo to, zdaniem Sądu uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia zostało wyrażone w taki sposób, że nie ma wątpliwości, czego ono dotyczy. Ponadto, zostało sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Organ odwoławczy w sposób jasny i precyzyjnie wyjaśnił też motywy przyjętego rozstrzygnięcia, odnosząc się również szczegółowo i obszernie do zarzutów Skarżącego.

W konsekwencji, skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.