Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2716/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem - wobec treści art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020 r. poz. 723 ze zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową" - odmówiono wyłączenia stosowania wobec p. M.J., zwanego dalej "Wnioskodawcą", art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

- Wnioskodawca - pismem z [...] lutego 2017 r. - wystąpił o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; w uzasadnieniu opisał przebieg swojej służby, stwierdził, że po kilku miesiącach służby w Milicji Obywatelskiej zorientował się w metodach i formach pracy, co stało się powodem niejednokrotnej próby przeniesienia; podkreślił, że rzetelnie wykonywał powierzane mu zadania i obowiązki oraz był wielokrotnie nagradzany; stwierdził również, że w trakcie pełnienia służby jego życie i zdrowie wielokrotnie było w niebezpieczeństwie, czego skutkiem są stwierdzone zaburzenia stresowo-pourazowe; nadmienił, że praca dla Służby Bezpieczeństwa (zwanej dalej "SB") w stosunku do służby w Policji pełniona była krótkotrwale,

- decyzją z [...] września 2018 r. odmówiono wyłączenia stosowania wobec Wnioskodawcy art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej zaś orzeczeniem z [...] stycznia 2020 r. utrzymano ją w mocy; w następstwie zaskarżenia tego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - prawomocnym wyrokiem z 1 lipca 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 328/20) - Sąd ten uchylił kwestionowane orzeczenie oraz je poprzedzające,

- Wnioskodawcę zwolniono ze służby w Komendzie Powiatowej Policji w [...] [...] kwietnia 2005 r.; nabył prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej; przy tym nie wypłaca się mu renty inwalidzkiej z uwagi na prawo do korzystniejszej emerytury,

- zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwanego dalej "IPN" - stanowiącym Informację o przebiegu służby - Wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa - o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej - od [...] września 1982 r. do [...] kwietnia 1988 r. - przez łączny okres 5 lat, 7 miesięcy i 10 dni; całkowity okres jego służby wynosi 22 lata, 6 miesięcy i 14 dni; do wysługi emerytalnej zaliczono również okres pełnienia służby w ramach zasadniczej służby wojskowej – 1 rok, 11 miesięcy i 22 dni,

- z kopii akt osobowych - przekazanych przez IPN przy piśmie z [...] grudnia 2017 r. oraz pismem z [...] sierpnia 2020 r. - nie wynika, aby Wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989 r.,

- oceniając spełnienie przez Wnioskodawcę przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. organ wziął pod uwagę stanowisko Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2018 r.; nie kwestionował on rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby w Policji; wskazują na to informacje zawarte m.in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe; w aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych Wnioskodawcy karach dyscyplinarnych oraz o wszczynaniu i prowadzeniu wobec niego postępowań karnych oraz karno-skarbowych; w posiadanych zasobach archiwalnych nie ma dokumentów wskazujących udział Wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia,

- na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej można w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wyłączyć stosowanie art. 15c, 22a i 24a, ze względu na:

- krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz

- rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia;

wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie,

- dalej wskazano jak - zdaniem organu - należy wykładać warunki zastosowania wyjątku opisane jako "krótkotrwałość służby", "rzetelne pełnienie służby" oraz pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek"; odnosząc się do tego ostatniego wskazano, że zachodzi on wówczas, gdy funkcjonariusz - poza spełnieniem dwóch innych wymaganych przesłanek - miał wybitne osiągnięcia w służbie, wyróżniające go szczególnie na tle pozostałych; wobec tego uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami; tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek",

- przechodząc do analizy danej sprawy odnotowano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligował organ - wyrokiem o sygn. akt II SA/Wa 328/20 - do ponownego rozpatrzenia sprawy - przy uwzględnieniu wyrażonej w uzasadnieniu tegoż orzeczenia oceny prawnej,

- odnosząc się do analizy przesłanki uwzględnionej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej wskazano, że organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez Wnioskodawcę zadań i obowiązków w trakcie pełnienia służby po 12 września 1989 r. - w szczególności z narażeniem zdrowia i życia; odnotowano tylko, że wypłacane mu świadczenie emerytalne nie było podwyższone ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86 poz. 734, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem o emeryturach",

- w kwestii formułowania ostatecznej opinii, czy sprawę Wnioskodawcy można zaakceptować jako "szczególnie uzasadniony przypadek", niebagatelne znaczenie powinien mieć aspekt angażowania się byłego funkcjonariusza w realizowanie zadań, charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego,

- Wnioskodawca w trakcie służby na rzecz totalitarnego, państwa będąc pracownikiem operacyjnym SB, począwszy od pracy w Wydziale [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] wnioskował o wyrażenie zgody na podjęcie nauki w Studium Podyplomowym Akademii Spraw Wewnętrznych – raport z [...] stycznia 1984 r.; następnie w raporcie z [...] stycznia 1986 r. (...) na podjęcie studiów magisterskich w systemie zaocznym; z materiału dowodowego wynika, że Wnioskodawca w trakcie służby w SB rozwijał się zawodowo, a przełożeni inwestowali w jego karierę,

- pełniąc służbę na etacie SB, nie był szeregowym pracownikiem, lecz wiązano z nim konkretne plany i inwestowano weń środki finansowe; nie można tu mówić o braku jego świadomości, co do charakteru struktur, do których przynależał i uzyskiwanych przezeń apanaży z tego tytułu; wskazano, że Wnioskodawca "(...) osiągnął dobre wyniki operacyjne. Między innymi osobiście założył dwie sprawy ewidencji operacyjnej. Ponadto wykazał się dużym zaangażowaniem i pomysłowością w realizacji zadań służbowych. W pełni zasługuje na podwyższenie dodatku specjalnego."; dwukrotnie awansował w stopniu służbowym (zob. wniosek personalny z dnia [...] lipca 1985 r.); wystąpiono o mianowanie na stanowisko służbowe [...] Grupy [...] SB Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...], z poparciem przełożonych, którzy podkreślili, że: "[...] organizuje pracę operacyjną w zakresie zainteresowań pionu [...]. W okresie pracy wykazał się dużym zaangażowaniem pomysłowością w realizacji zleconych zadań. Osobiście pozyskał szereg wartościowych źródeł informacji, a ponadto realizował i realizuje samodzielnie sprawy operacyjne. (...) Zaangażowanie jego i prezentowana postawa świadczą o tym, że zarówno obecnie jak i w przyszłości będzie wartościowym pracownikiem naszego resortu".; nadto trzykrotnie otrzymał wyróżnienie, z którymi wiązały się nagrody pieniężne, m.in. za organizację pracy operacyjnej, osiąganie dobrych wyników operacyjnych cyt.: "Wykazywanie dużego stopnia aktywności i zaangażowania podczas wykonywania obowiązków służbowych. Biorąc pod uwagę osiągnięte wyniki w pracy z osobowymi źródłami informacji (...)" (tak rozkazy o wyróżnieniu z [...] września, [...] października 1986 r. oraz z [...] marca 1987 r.); wskazuje to na zaangażowanie Wnioskodawcy w funkcjonowanie ówczesnego aparatu państwowego,

- w dokumentacji IPN znajduje się informacja, że Wnioskodawca był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, zwanej dalej "PZPR" (tak: wniosek personalny z [...] września 1982 r.),

- taka postawa - pełna świadomość aktywnego uczestnictwa w strukturach SB - nie kwalifikuje sprawy, jako szczególnie uzasadniony przypadek,

- powyższe dowodzi, że Wnioskodawca niewątpliwie utożsamiał się z panującym do 1990 roku w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej ustrojem totalitarnym,

- reasumując - mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego – Wnioskodawca nie spełnienia przesłanek stypizowanych w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, pozwalających na skorzystanie z uprawnień, wynikających z art. 8a przytoczonej ustawy - wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i 24a danego aktu.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 6, 7, 77 §1, art. 80 oraz 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", oraz przepisu prawa materialnego - art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, poprzez błędne uznanie, że Wnioskodawca nie spełnia warunków art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu skargi Wnioskodawca podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, co do oceny krótkotrwałości jego służby. Organ wskazał, że okres 5 lat, 7 miesięcy i 10 dni pełnienia na rzecz totalitarnego państwa stanowi 25% całej służby, co nie spełnia kryterium krótkotrwałości. Nie uwzględnił jednak faktu, że pozostała część służby obejmuje ponad 17 lat, a więc okres znacznie dłuższy niż ten, który jest negatywnie oceniany przez ustawodawcę. Organ nie wyjaśnił również, dlaczego okres służby sprzed 31 lipca 1990 r. odniósł tylko do służby Wnioskodawcy, a nie do całego okresu jego aktywności zawodowej - trawiącej 45 lat. Wówczas okres służby na rzecz totalitarnego państwa będzie stanowić 12,5 %.

Wnioskodawca przytoczył także uchwałę Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów z 16 września 2020 r. - po rozpoznaniu w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zagadnienia prawnego (o sygn. akt III UZP 1/20).

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie organu do wydania - w wyznaczonym terminie - orzeczenia o określonej treści.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - przez błędne uznanie, jakoby – wobec ustalonego stanu faktycznego - nie zachodziły wskazane tam przesłanki wyłączenia wobec Wnioskodawcy stosowania reguł ogólnych art. 15c, 22a oraz 24a danego aktu.

Co wynika z art. 153 ustawy ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - organ administracji, jak i rozpoznający niniejszą sprawę Sąd, byli związani ocenami prawnymi, wyrażonymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku o sygn. akt II SA/Wa 328/20.

Wskazano tam m.in.: "przepis art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym zawiera dwa pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba" i "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" które to pojęcia definiują "szczególnie uzasadniony przypadek", w którym Minister może wyłączyć stosowanie wobec funkcjonariusza przepisów art.15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.". Co do pierwszej przesłanki stwierdzono dalej m.in.: "organ nie wykazał przekonująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego uznał, że ponad pięcioletnia służba skarżącego przed 31 lipca 1990 r. nie była służą krótkotrwałą. [...] W określonych stanach faktycznych nie ma przeszkód do kwalifikowania służby kilkuletniej jako mającej charakter "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy.". Wobec drugiej wymaganej przesłani zastosowania wyjątku Sąd sformułował następującą ocenę: "organ zdaje się nie kwestionować, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r." oraz: "Narażenie zdrowia i życia nie stanowi miary rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, lecz zostało potraktowane jako przykład takiej rzetelności.". W części końcowej odnotowano: "Minister nie odniósł się w ogóle do tego wątku, dotyczącego przebiegu służby skarżącego i nie ocenił go z punktu widzenia ustawowych przesłanek określonych w art. 8a ust. 1 ustawy.".

Orzekający w sprawie skład Sądu ma na uwadze, że obecnie w judykaturze wyrażone są różne stanowiska, co do właściwego rozumienia treści normatywnej art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Niezależnie od tego, który z tych poglądów przyjąć za najbardziej trafny, należy wskazać, że w rozpatrywanym przypadku nie można uznać, że organ właściwie ocenił jakoby w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Opisano ją wyrażeniem nieostrym, niedookreślonym - o charakterze ocennym. Dla rozważenia, czy występuje ona w konkretnej sprawie, wobec stosownego wniosku funkcjonariusza, konieczna jest więc prawidłowa wykładnia użytych pojęć, zarówno w kontekście znaczenia wedle reguł języka potocznego, jak i podejmując próbę zrekonstruowania woli przyjmującego daną regulację prawodawcy. W innym przypadku zastosowanie pojęć nieostrych mogłoby prowadzić do całkowitej dowolności orzekania w sprawie. Takiej zaś intencji nie sposób przypisywać racjonalnemu prawodawcy w praworządnym państwie. Pojęć nieostrych nie użyto więc dla zapewnienia swobody orzekania lecz maksymalnej elastyczności - aby zrealizować cel danej regulacji, w kontekście artykułowanych przez prawodawcę przesłanek jej wprowadzenia.

Odnosząc się w tych ramach do realiów rozpatrywanego przypadku należy stwierdzić, że organ mylnie wywiódł, jakoby w danej sprawie nie zachodził szczególne uzasadniony przypadek zastosowania wyjątku, przewidzianego przez prawodawcę art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Przede wszystkim wypada odnotować, że służba Wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa mogła być uznana za krótkotrwałą, skoro wynosiła nieco ponad 5 i pół roku. Z kolei - na gruncie stanowisk formułowanych aktualnie w judykaturze - wypada skonstatować, że taki okres służby trzeba traktować wręcz jako krótki, skoro analogiczne przedziały np. od ponad 5 do 8 lat są kwalifikowane jako krótkotrwałe (tak np. prawomocne wyroki WSA o sygn. akt II SA/Wa 2268/19, 38/20, 202/20 i 444/20 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). Oceniając proporcjonalnie okres służby Wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa nie można było tez pominąć całości czasu jego aktywności zawodowej.

Organ nie kwestionował przy tym rzetelnego pełnienia przezeń służby na rzecz demokratycznego państwa - także z narażeniem życia i zdrowia. Odnotowano jedynie nie pobieranie podwyższonych świadczeń, w myśl przepisów rozporządzenia o emeryturach (tak uzasadnienie decyzji). Jak słusznie skonstatował organ, warunek narażenia życia lub zdrowia nie jest zasadniczo wymagany dla zastosowania wyjątku. Skoro w danym przypadku jednak występuje stanowi specjalną okoliczność, przemawiającą za wystąpieniem przesłanki wskazanej w zdaniu wstępnym art. 8a ust. 1 (patrz analogicznie prawomocne wyroki WSA o sygn. akt II SA/Wa 670/19, 444/20 i 202/20 - dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie organ winien był zaś wnikliwie rozważyć, czy zachodzi warunek opisany przez prawodawcę, jako "szczególnie uzasadniony przypadek".

Organ mylnie skonstatował natomiast, jakoby w rozpoznawanym przypadku można było pominąć okoliczność wyjątkowego zaangażowania Wnioskodawcy w pełnienie służby na rzecz państwa demokratycznego. Potwierdzają to stosowne opinie służbowe a także wnioski o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne stanowiska służbowe. Nie sposób uznać, aby nie było wolą prawodawcy zastosowanie przewidzianego ustawą wyjątku właśnie do osób jak Wnioskodawca. Celem uchwalenia ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270), zwanej dalej "Nowela z 2016 roku", było wszak pozbawienie nienależnych przywilejów emerytalnych (rentowych) osób (czy ich rodzin), które pełniąc służbę na rzecz totalitarnego państwa, w późniejszej służbie nie miały stosownych zasług, uzasadniających korzystanie z zaopatrzenia emerytalnego czy rentowego na warunkach korzystniejszych niż osoby uposażone w powszechnym systemie ubezpieczeń społecznych (tak reguły ogólne dla służb mundurowych, przewidziane ustawą zaopatrzeniową). Z treści uzasadnienia Noweli z 2016 roku nie sposób wnosić, aby wolą prawodawcy było pozbawienie funkcjonariuszy świadczeń, w wysokości wypracowanej w trakcie służby na rzecz samego państwa demokratycznego.

Organ winien był też uwzględnić, że orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] z [...] maja 205 r i [...] maja 2012 r. zaliczono Wnioskodawcę do [...] grupy inwalidzkiej zaś utrata zdrowia powstała w związku ze służbą w Policji. Przypomnieć w tym kontekście wypada, że – jak już wskazano - wolą prawodawcy było uznanie pełnienia służby z zagrożeniem życia i zdrowia, jako jednego ze szczególnie uzasadnionych przypadków, zastosowania wyjątku w myśl art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Przemawiają za tym względy wykładni systemowej oraz celowościowej. W ramach zmian, dokonanych Nowelą z 2016 roku - w trakcie prac stosownych komisji sejmowych - do projektu ustawy wprowadzono dwie zmiany, który można określić mianem autopoprawek projektodawcy - w art. 8a oraz ust. 5 w art. 24a. (szerzej o tym w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA o sygn. akt II SA/Wa 670/19, dostępnym w CBOSA). Tym ostatnim przepisem przyjęto regułę wyłączenia z mocy ustawy regulacji obniżających świadczenie w pewnych przypadkach. Co do pozostałych pozostawiono to uznaniu administracyjnemu, w granicach zakreślonych treścią normatywną art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wynika stąd, że - z wyrażonej jednoznacznie woli prawodawcy - kwestia narażenia życia bądź zdrowia przez funkcjonariuszy stanowi przesłankę kwalifikowaną, przemawiającą za wyłączeniem regulacji o obniżeniu uposażeń. Szczególnie bowiem potraktowano przypadek śmierci czy zaginięcia, wprowadzając sztywną regułę zaś - wobec narażenia życia lub zdrowia - skoro kwestie te mają jednak charakter ocenny, pozostawiono to rozstrzyganiu na drodze administracyjnej. Analogicznie traktować należy faktyczny przypadek utraty zdrowia w określonym zakresie. Nie można uznać więc za bez znaczenia – w kontekście ustalenie, czy sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek - przyznania Wnioskodawcy [...]. grupy inwalidztwa.

Organ pominął też podnoszoną przez Wnioskodawcę kwestię, składanie przezeń raportów o przeniesienie z SB do Wydziału [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...], a także jego argumentację, że podnosił swoje kwalifikacje (tak: podjęcie nauki na studiach magisterskich), aby móc przenieść się do pracy w innej formacji niż SB, co zresztą nastąpiło. Twierdzenia te znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. Ta szczególna okoliczność, w kontekście okresu pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, także przemawiała za wystąpieniem przesłanki wskazanej w zdaniu wstępnym art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

W realiach rozpoznawanej sprawy przewołaną przez organ przesłanką negatywną dla zastosowania wyjątku była natomiast treść innych dokumentów, sporządzanych na etapie pełnienia przez Wnioskodawcę służby na rzecz państwa totalitarnego. Wynika z nich, że podjął ją dobrowolnie, dobrze wykonywał powierzone zadania, a - co do jego postawy ideowej - ówcześni przełożeni nie mieli zastrzeżeń. Przynależał też do PZPR.

Przywołane przez organ okoliczności nie mogą jednak stanowić przeszkody dla zastosowania wyjątku, przewidzianego art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Takie rozumienie danej regulacji prowadziłoby bowiem wprost do wniosku, że z przewidzianego ustawowo przywileju (wyłączenie reguł ogólnych obniżenia świadczeń) mogłyby skorzystać tylko osoby, które służyły państwu totalitarnemu z przyczyn innych niż ideowe – kunktatorskich, materialistycznych, z wyrachowania itp. - bądź niedbale wykonywały swoje obowiązki, pobierając z tego tytułu uposażenie. Intencji, aby tak zakreślić granicę wyjątku, nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy uwzględniając także cele regulacji, wprowadzonych Nowelą z 2016 roku. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że - gdy chodzi o osoby, które pełniąc służbę w formacjach określonych art. 13b ustawy zaopatrzeniowej nie czyniły tego dobrowolnie bądź podjęły (bez zgody przełożonych) współpracę z opozycją demokratyczną - reguły dotyczące obniżenie uposażenia generalnie nie znajdują zastosowania (tak art. 15c ust. 5, art. 22a ust. 5, art. 24a ust. 5 i art. 13c pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej). Przyznane organowi administracji uprawnienie do wyłączania reguł ogólnych dotyczy więc wyłącznie pozostałych osób. Nie sposób zaś zakładać, aby – z woli prawodawcy – wyjątek mógł dotyczyć tylko tych, którzy pełnili obowiązki na rzecz państwa totalitarnego nierzetelnie bądź z przyczyn merkantylnych.

Nie zasługuje wprawdzie na akceptację czy wręcz aprobatę zaangażowanie – nawet z przyczyn ideowych – w realizacje zadań służb mundurowych na rzecz państwa totalitarnego, niezależnie czy wykonywane zadania dotyczyły działań operacyjnych, czy stanowiły jedynie wsparcie techniczne aparatu przemocy. Dał temu wprost wyraz prawodawca, ograniczając przywileje emerytalne i rentowe osób, które to czyniły. Z jego woli reguły te nie mają jednak znaleźć zastosowania do osób, które - w zmienionej rzeczywistości politycznej - dopuszczono do dalszej służby, podjęły ją i pełniły z pełnym zaangażowaniem, przyczyniając się do ochrony bezpieczeństwa publicznego. W przypadku Wnioskodawcy wystąpienie takich okoliczności nie jest sporne.

Wobec powyższych uwarunkowań - krótkotrwałości służby Wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa oraz szczególnych okoliczności jej pełnienia (potwierdzone dążenie do zmiany formacji), niekwestionowanej rzetelności pełnienia obowiązków służbowych po 31 lipca 1990 r. z narażeniem życia i zdrowia oraz zasług w jej pełnieniu na rzecz państwa demokratycznego, a także potwierdzenia u Wnioskodawcy inwalidztwa [...]. grupy, pozostającego w związku ze służbą w Policji – pomimo, że decyzja o włączeniu reguł ogólnych ma charakter uznaniowy - obowiązkiem organu było wydanie decyzji pozytywnej dla Wnioskodawcy, w związku z treścią art. 7 in fine K.p.a. Wystąpiły bowiem opisane przepisem przesłanki zastosowania wyjątku, nie ujawniono zaś okoliczności przeciw temu przemawiających. W szczególności nie może być nią postawa ideologiczna Wnioskodawcy w okresie przed 31 lipca 1990 r.

Chybione są natomiast zarzuty skargi, jakoby orzekając w sprawie naruszono przepisy postępowania, co do obowiązku właściwego jej wyjaśnienia. Żadne bowiem istotne uwarunkowania faktyczne nie budziły wątpliwości. Organ błędnie natomiast uznał, jakoby ustalone przezeń fakty, nie stanowiły przesłanki zastosowania wyjątku, przewidzianego art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Nie uchybiono też obowiązkowi właściwego uzasadnienia decyzji - w kontekście wskazania uwarunkowań prawnych i faktycznych, stanowiących przesłankę podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Wadliwie natomiast skonstatowano brak przesłanek dla zastosowania wobec Wnioskodawcy wyłączenia reguł ogólnych.

Poza oceną Sądu jest natomiast przywołana w skardze kwestia samej zasadności generalnego obniżenia uposażeń, w określonym przez prawodawcę zakresie w kontekście zdefiniowania służby na rzecz totalitarnego państwa (tak: powołana w skardze uchwała SN). Przesądza to orzeczeniem w przedmiocie obniżenia uposażenia, gdzie właściwym jest inny organ administracji. Nie do pogodzenia z regułami praworządnego państwa jest wykładanie przepisów, w wyniku którego ta sama kwestia może podlegać przesądzaniu w dwu alternatywnych postępowaniach, gdzie mogłoby dojść do sformułowania nawet przeciwstawnych wniosków.

Sąd nie uwzględnił żądania Wnioskodawcy o zobowiązanie organu, do wydania decyzji o określonej treści – o wyłączeniu stosowania art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej, co generalnie dopuszcza art. 145a § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Instytucja ta dotyczy jedynie przypadków, gdy decyzja nie ma charakteru uznaniowego. Orzekając w sprawie ponownie organ będzie niemniej związany oceną prawną i wytycznymi, co do dalszego postępowania, zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku (tak art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.