Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2233/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 12
journal: Dz.U. 2015 poz 859
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.M. działającej na rzecz małoletniej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Go 325/14 w sprawie ze skargi A.M. działającej na rzecz małoletniej J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

U Z A S A D N I E N I E:

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Go 325/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie oddalił skargę A. M. działającej na rzecz małoletniej J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] marca 2014 r. nr SKO.Go/432-D.W.1914/13 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Wnioskiem złożonym 12 września 2013 r. A. M., zwana dalej: "przedstawicielką ustawową skarżącej" wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na córkę J. M., urodzoną w 2007 r. W treści wniosku wskazała, iż w skład rodziny, prócz niej i jej córki J. wchodzą I. W. ( konkubent ) oraz E. W., urodzona w 2009 r., która jest córką i I. W.. Do wniosku dołączyła zaświadczenie Komornika Sądowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 września 2013 r. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia 27 sierpnia 2013 r., o wysokości dochodu osiągniętego w 2012 r. przez członków rodziny oraz zaświadczenia z ZUS o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne za rok 2012.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Wójta Gminy S., odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córkę J. M. w okresie od 1 października 2013 r. do 30 września 2014 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że analizując wniosek w kontekście przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów uznał, że strona nie spełnia jednej z dwóch ustawowych przesłanek warunkujących otrzymanie wnioskowanego świadczenia z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Stwierdził, iż na podstawie zaświadczeń z Urzędu Skarbowego ustalił, że rodzina strony w roku 2012 uzyskała dochód w wysokości 37 249,27 zł, który w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 776,03 zł, zatem przekroczył kwotę kryterium dochodowego, która zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust.1 ustawy, wynosi 725 zł. Organ I instancji, przywołując definicję dochodu rodziny i dochodu członka rodziny z art. 3 pkt 2 i 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114), zwana dalej: "u.s.r." wyjaśnił, że miesięczny dochód rodziny - ustala się dzieląc łączną kwotę uzyskanych dochodów netto w roku kalendarzowym przez liczbę miesięcy w roku. Miesięczny dochód na osobę w rodzinie ustala się dzieląc miesięczny dochód rodziny z roku kalendarzowego przez liczbę członków rodziny, przy czym, w zakresie pojęcia rodziny, powołał się na definicję zawartą w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 7 września 2007 r., o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169), zwanej dalej: " u.p.u.a.".

W odwołaniu od powyższej decyzji, przedstawicielka ustawowa skarżącej wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W pierwszej kolejności zarzuciła, że decyzja organu I instancji nie została należycie uzasadniona. Prócz przytoczenia ustawowych definicji nie zostały w niej bowiem podane konkretne przesłanki, na podstawie których ustalono wysokość miesięcznego dochodu rodziny. Wskazywała, iż może się jedynie domyślać, iż w zaskarżonej decyzji przyjęto, że jej rodzina składa się z czterech osób, tj. jej, dwóch córek i ojca jej drugiej córki. W ocenie przedstawicielki ustawowej skarżącej jest to stanowisko nieuprawnione, ponieważ jej rodzina, zgodnie z art. 2 u.p.u.a., to trzy osoby - ona oraz jej dwie córki. Przedstawicielka ustawowa skarżącej wyjaśniła, że wychowuje swoją córkę - J. M. sama, bez niczyjej pomocy. Podkreśliła, że organ I instancji w żaden sposób nie uprawdopodobnił, iż ojciec jej drugiej córki E. W. przyczynia się do zaspokojenia potrzeb jej pierwszej - córki J. M.. Zdaniem strony, ustalenia organu I instancji w tym zakresie pozostają nieuprawnione oraz niezgodne ze stanem faktycznym. Zdaniem wnioskodawczyni, wychowując samotnie dwie córki, niewątpliwie spełnia ona kryterium dochodowe do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zarzuciła, iż zaskarżoną decyzję w takich okolicznościach należy uznać za nienależycie uzasadnioną i zawierającą błąd w ustaleniach faktycznych.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wlkp., powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ), zwaną dalej: "k.p.a.", art. 2 pkt 2, 4, 5, 5a, 8 i 11, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 15, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm. ), dalej zwaną: "u.p.u.a." utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wywodzono, że w wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy uznano zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Wskazując na treść art. 2 pkt 12 u.p.u.a., stwierdzono, że do katalogu osób mieszczących się w zakresie pojęcia "rodzina" zalicza się także osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko. Do rodziny, zaliczeniu podlegają także, stosownie do treści przywołanej wskazanym przepisem definicji, także pozostające na utrzymaniu ww. dzieci w wieku do ukończenia 25-go roku życia. Za bezsporną, bo nie kwestionowaną przez wnioskodawczynię, organ uznał okoliczność, że I. W. jest ojcem drugiej córki przedstawicielki ustawowej skarżącej - E. W., którą razem wychowują, zamieszkując wspólnie W ocenie organu nie ulega zatem wątpliwości, iż w świetle art. 2 pkt 12 u.p.u.a., do rodziny strony, poza córką Julią M. - będącą osobą uprawnioną w rozumieniu przepisów ustawy, zaliczeniu podlegają także I. W. oraz wspólne dziecko przedstawicielki ustawowej skarżącej i I. W. - córka E. W.. Za nieuzasadnione uznano w tych okolicznościach stanowisko strony, że do składu rodziny nie powinien podlegać zaliczeniu I. W., oraz co do tego, że rodzina ta składa się tylko z wnioskodawczyni i jej dwóch córek. Podkreśliło, iż strona nie uwzględniła okoliczności, iż w stosunku do drugiej córki - E. W. na I.u W.u spoczywa ustawowy obowiązek łożenia na jej utrzymanie.

Organ przytoczył treść preambuły do analizowanej ustawy stwierdzającej, iż "konstytucyjna zasada pomocniczości nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji". W jej kontekście stwierdził, iż ustawodawca definiując pojęcie "rodziny" uwzględnił w jej zakresie również m.in. osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, aby poprzez uwzględnienie także dochodu tej osoby w zakresie dochodu rodziny, można było ustalić rzeczywistą sytuację finansową rodziny, którą faktycznie tworzą nie tylko osoba uprawniona i jej rodzic, ale także inne osoby, w tym - jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, a także to dziecko.

W kwestii wysokości dochodu rodziny strony, organ II instancji stwierdził, iż z oświadczeń oraz zaświadczeń z ZUS-u i Urzędu Skarbowego wynika, że dochód wnioskodawczyni w 2012 r. wyniósł, 23 318,80 zł., podatek należny wyniósł 281,00 zł, składka na ubezpieczenie społeczne 3 290,77 zł, a suma składek na ubezpieczenie zdrowotne 1 922,66 zł. Z kolei w przypadku I. W., jego dochód brutto za 2012 r. wyniósł 25 733,42 zł, podatek należny wyniósł 13 479,00 zł, składka na ubezpieczenie społeczne 3 721,46 zł, zaś suma składek odprowadzonych na ubezpieczenie zdrowotne 2 108,06 zł. Wobec powyższego łączny dochód rodziny, na który złożył się dochód przedstawicielki ustawowej skarżącej oraz I. W. wyniósł w 2012 r., po odliczeniu stosownie do treści art. 2 pkt 4 u.p.u.a., w związku z art. 3 pkt 1 u.s.r., kwot należnego podatku oraz składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne 37 249,27 zł, co na miesiąc daje kwotę 3 104,10. Przeliczając powyższą kwotę dochodu na każdego członka rodziny, tj. cztery osoby, daje to kwotę 776,03 zł. Kwota ta o 51,03 zł, to jest tak jak ustalił to organ, przekracza kwotę kryterium dochodowego, określonego w art. 9 ust. 2 u.p.u.a.

Za częściowo uzasadniony organ II instancji uznał natomiast zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 i 11 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji, w tym wskazania konkretnych przesłanek, na podstawie których ustalono wysokość miesięcznego dochodu rodziny. Organ I instancji w zakresie uzasadnienia faktycznego odniósł się bowiem do kwestii ustaleń dochodu rodziny bez wskazania osób, które ją tworzą oraz wyjaśnień czy i dlaczego zaliczeniu do rodziny w myśl przepisów ustawy podlega I. W.. Na podstawie akt postępowania oraz dokonanych w uzasadnieniu decyzji obliczeń nie budzi jednak wątpliwości organu odwoławczego okoliczność, że I. W. został uznany przez organ I instancji za członka rodziny strony odwołującej się. W ocenie organu odwołującego, wskazane uchybienie nie stanowi jednak istotnej wadliwości decyzji, uzasadniającej jej uchylenia, wobec wykazanego wcześniej prawidłowego ustalenia składu rodziny wnioskodawczyni i kwoty jej dochodu, w tym okoliczności przekroczenia ustalonej w ustawie kwoty kryterium dochodowego.

W skardze złożonej do Sądu, przedstawicielka ustawowa skarżącej zarzuciła zaskarżonej decyzji obrazę art. 3 pkt. 17a u.s.r., w zw. z art. 9 ust. 2 u.p.u.a., polegającą na uznaniu, że skarżąca, która żyje w konkubinacie i ze związku tego pochodzi inne dziecko- E. W. razem z konkubentem oraz jej córką - Julią M., tworzą rodzinę i w związku z tym przekroczyła ona kryterium dochodowe i co się z tym wiąże nie należy się jej świadczenie z funduszu alimentacyjnego, chociaż jej życiowy partner nie jest biologicznym ojcem J. M., i nie ciąży na nim obowiązek łożenia na jej utrzymanie, co oznacza, że przedstawicielkę ustawową skarżącej należy traktować ją, jako osobę samotnie wychowującą dziecko i co się z tym ściśle wiąże, jej dochód miesięczny uprawnia ją do otrzymywania świadczenia alimentacyjnego.

Strona wskazała, że zgodnie z art. 3 pkt. 17a u.s.r., za osobę samotnie wychowującą dziecko, uważa się m.in. pA., której status posiada, samotnie wychowując córkę J.. Dla poparcia zasadności swego stanowiska powoływała się na pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2009 r. w sprawie o sygn. IV SA/Gl 885/09, zgodnie z którym osobą samotnie wychowującą dziecko zgodnie z art. 3 pkt 17 a, u.ś.r., jest każdy rodzic, który wychowuje swoje dziecko bez drugiego rodzica tego dziecka. Przytoczyła też stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie o sygn. II SA/Rz 991/09 stwierdzające, że "brzmienie przepisu art. 3 ust. 17 u.ś.r., wskazuje na wychowanie dziecka z "jego rodzicem". Skoro, zatem dziecko nie jest wychowywane wspólnie przez oboje rodziców, to rodzic sprawujący opiekę bezpośrednio nad dzieckiem, ubiegający się o zaliczkę alimentacyjną, spełnia kryteria uznania go za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumowaniu art. 3 pkt 17 u.ś.r., nawet wówczas, gdy zawarł kolejny związek małżeński.

Zdaniem strony błędne, chociażby w świetle powołanych przepisów Krio, pozostaje też stanowisko SKO w zakresie interpretacji pojęcia "rodzina" i stwierdzenie, że przedstawicielka ustawowa skarżącej tworzy taką rodzinę wraz z konkubentem i dziećmi. W ocenie strony skarżącej kwestię tę rozstrzyga również wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 maja 2009 r. w sprawie o sygn. IV SA/Po 62/09, z którego wynika, że zawarty w art. 3 pkt 17a in fine u.ś.r., warunek "wychowuje wspólnie, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem", należy odnosić nie do każdej osoby związanej z jednym z rodziców dziecka, ale do rodzica dziecka, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku.

W odpowiedzi na skargę organ domagał się oddalenia skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie, oddalając skargę stwierdził, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo, przy czym świadczenia te przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725,00 zł., co wynika z art. 9 ust. 1 i 2u.p.u.a.

Sąd ten wskazał, że w zakresie rozumienia pojęcia "dochód" i "dochód rodziny", przepisy u.p.u.a., odwołują się ( vide: art. 2 pkt 4 i 5 ) do ich definicji zamieszczonych w u.ś.r.

Nadto w przepisie art. 2 pkt 12 u.p.u.a., zawarta została definicja pojęcia "rodzina". Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25 rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.1), a także osobę uprawnioną; przy czym do rodziny nie zalicza się: a) dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, b) dziecka pozostającego w związku małżeńskim, c) rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz.

Sąd stwierdził, że, jeżeli dana osoba podlega zaliczeniu do "rodziny" osoby uprawnionej w rozumieniu definicji ustawowej zawartej w art. 2 pkt 12 u.p.u.a. i osiąga ona dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.ś.r., to dochód ten podlega zaliczeniu do dochodu rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.ś.r.. Dochodem rodziny pozostaje bowiem suma dochodów członków rodziny. Z kolei jeżeli wyliczony, w oparciu o dochód rodziny, dochód członka rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 5a u.p.u.p., przekracza 725 zł., osobie uprawnionej świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie przysługuje.

W ocenie Sądu, I. W. jest osobą z którą rodzic ( A. M. ) osoby uprawnionej ( J. M. ) wychowuje wspólne dziecko ( E. W. ) i tym samym podlega w świetle definicji z art. 2 pkt 12 u.p.u.a. zaliczeniu do rodziny osoby uprawnionej tj. J. M.. W konsekwencji również osiągany przez niego dochód wraz z dochodem A. M., stanowi dochód rodziny, którą tworzą. W tak ustalonym składzie osobowym rodziny, dochód przypadający na jej członka przekracza, jak zasadnie ustaliły organy, kwotę 725 zł. Tym samym, zdaniem Sądu, ustalenie organów (błąd SKO w zakresie wskazania kwoty podatku odprowadzonego od wynagrodzenia I. W. miał charakter oczywistej omyłki), iż w rodzinie uprawnionej przekroczone zostało kryterium dochodowe, warunkujące przyznanie prawa do świadczeń, uznać należało za uzasadnione i odpowiadające przepisom prawa.

Sąd odnosząc się do zarzutów i wywodów skargi, uznał je za nieuzasadnione, wskazując, że powołany w skardze przepis art. 3 pkt 17a u.ś.r., nie miał w sprawie zastosowania, albowiem regulacje ustawy o świadczeniach rodzinnych znajdują zastosowanie przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jedynie w zakresie, w jakim odsyła do niej ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Tak jest w odniesieniu do definicji dochodu i dochodu rodziny, a brak jest takiego odesłania w odniesieniu do art. 3 pkt 17 a u.ś.r.

Odnośnie zaś argumentów podnoszonych przez pełnomocnika strony skarżącej, a wywodzonych z powołanych w skardze wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, to - jak stwierdził Sąd, wyrażone zostały one na gruncie nie obowiązującego już stanu prawnego tj. ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732), która odsyłała do art. 3 pkt. 17a u.ś.r. Art. 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej stanowił bowiem, iż zaliczka alimentacyjna przysługiwała osobie samotnie wychowującej dzieci, uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Pojęcie "osoba samotnie wychowująca dzieci" zdefiniowane zaś zostało w art. art. 3 ust. 17a u.ś.r. ( osoba samotnie wychowująca dziecko to pA., kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem). Sąd podkreślił, że obecnie obowiązująca u.p.u.a., nie uzależnia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego od takich kryteriów jak stan cywilny, niewychowywanie dziecka wspólnie z jego rodzicem czy samotne wychowywanie dziecka.

Sąd stwierdził, że pozbawiony podstaw pozostawał zarzut przyjęcia przez organy zbyt szerokiej, w stosunku do regulacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, definicji pojęcia rodzina, podkreślając, iż kodeks ten nie zawiera definicji legalnej pojęcia "rodzina", zaś ta stworzona przez ustawodawcę w pkt 12 art. 2 u.p.u.a. pozostaje wiążąca na gruncie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i musi być stosowana przez organy zgodnie z zasadą praworządności ( art. 6 k.p.a. ).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie, na podst. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: "p.p.s.a.", skargę oddalił.

Przedstawicielka ustawowa skarżącej wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono obrazę art. 2 pkt. 12 u.p.u.a., w zw. z art. 3 pkt. 1,2 u.ś.r., polegającą na uznaniu, że małoletnia skarżąca wspólnie z matką Anną M., jej konkubentem I.em W. i małoletnią córką pochodząca z tego związku Emilią W. stanowią rodzinę, zamieszkują i wychowują się i co się z tym wiąże wykazują dochód który przekracza kwotę 725 zł, co w konsekwencji powoduje brak uprawnień do korzystania ze świadczeń z funduszu alimentacyjnego, chociaż na konkubencie matki-skarżącej nie ciąży obowiązek łożenia na utrzymanie małoletniej, co prowadzi do zasadnego poglądu, że A. M. należy traktować jako matkę samotnie wychowującą dziecko i ze względu na jej dochód miesięczny, jest ono uprawnione do korzystania z tego świadczenia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że do rodziny strony nie może zaliczyć się małoletnia skarżąca, gdyż konkubent jej matki nie ma obowiązku łożenia na nią.

Wskazano, że fakt pomagania w utrzymaniu małoletniej skarżącej i wspólnego z nią zamieszkiwania, świadczy o nim dobrze jako człowieku, lecz nie może przemawiać na jego niekorzyść, gdyż faktycznie wbrew przepisom Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 92 i następne), nie jest zobowiązany do łożenia na osobę, która jest dla niego obca.

Wywodzono, że interpretacja pojęcia "rodzina" dokonana przez Sąd I instancji, jest zbyt szeroka, zwłaszcza, iż nie uwzględnia faktu braku pokrewieństwa łączącego małoletnią z partnerem życiowym jej matki.

Stwierdzono, że zasadnym jest powołanie się na orzeczenia, których treść została przytoczona w skardze (wyrok WSA w Gliwicach z 18 maja 2009 r. sygn. IV S.A./G1 885/09, WSA w Rzeszowie z 9 lutego 2010 r. sygn. II S.A./Rz 991/09, WSA w Poznaniu z dnia 7 maja 2009 r. sygn. IV S.A./Po 62/09). Orzeczenia te bowiem dotyczą sytuacji małoletniej i jej matki.

Podniesiono, że rodzinę tworzą: przedstawicielka ustawowa skarżącej i jej partner życiowy i ich wspólne dziecko. Natomiast w przypadku małoletniej, jej matka jest osobą samotnie wychowująca dziecko. W konsekwencji więc, co najwyżej kwestią otwartą pozostaje sposób obliczenia dochodu, który nie przekroczą kwoty 725 zł, co jest równoznaczne z uzyskaniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych, będąc związany granicami skargi kasacyjnej.

Zarzut, który wysunięto w podstawie skargi kasacyjnej, dotyczył obrazy przepisu art. 2 pkt. 12 u.p.u.a, który definiuje pojęcie rodziny.

Stanowisko strony skarżącej w zakresie określenia, jakie osoby wchodzą w skład jej rodziny ulegało zmianom i jest wewnętrznie sprzeczne. W toku postępowania administracyjnego, przedstawicielka ustawowa skarżącej wskazywała, że jej rodzina, zgodnie z art. 2 u.p.u.a., to trzy osoby - ona oraz jej dwie córki. W skardze kasacyjnej podała, że jest matką samotnie wychowującą dziecko, a w jej uzasadnieniu wywodziła, iż do jej rodziny nie można zaliczyć małoletniej skarżącej, gdyż konkubent nie ma obowiązku łożenia na nią. Tym samym rodzinę tworzą: przedstawicielka ustawowa skarżącej, jej partner życiowy i ich wspólne dziecko.

Pomimo trudności w zinterpretowaniu stanowiska strony skarżącej, co do osób, które w jej ocenie tworzą rodzinę i w konsekwencji powodów wadliwej wykładni podanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 2 pkt. 12 u.p.u.a., należało uznać, opierając się na treści zawartego w niej zarzutu, że w istocie wadliwość zaskarżonej decyzji, jak i zaskarżonego wyroku wynika z zaniechania zastosowania w sprawie przepisu definiującego osobę samotnie wychowującą dziecko. Należy jednak stwierdzić, że jakkolwiek naruszenie prawa materialnego może polegać na niezastosowaniu tego przepisu prawa, który powinien być zastosowany i niezastosowany przez sąd przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej (por. wyroki SN: z dnia 24 stycznia 1997 r., II UKN 68/96, OSNP 1997, nr 18, poz. 351, oraz z dnia 3 lipca 1997 r., I CKN 179/97, LEX nr 81132, a także końcowa część uzasadnienia wyroku NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 11), to jednak podstawowym wymogiem skargi kasacyjnej jest wskazanie w jej podstawie przepisu prawa, który został przez sąd naruszony, w tym przez jego niezastosowanie. Tego podstawowego wymogu skarga kasacyjna jednak nie spełnia. By merytorycznie można było rozpoznać tak skonstruowany zarzut, Naczelny Sąd Administracyjny byłby zmuszony do poszukiwania tej normy prawa, która definiuje pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko, co należy jednak uznać za niedopuszczalne, tym bardziej, że na gruncie przepisów u.p.u.a., nie występuje pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko, a ww. ustawa normując warunki przyznania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, odsyła do innego aktu normatywnego, tj. u.ś.r., jedynie co do dwóch kwestii, tj. w zakresie definicji dochodu rodziny i dochodu członka rodziny, a brak jest takiego odesłania w odniesieniu do art. 3 pkt 17 a u.ś.r., a więc definicji osoby samotnie wychowującej dziecko.

Uwzględniając powyższe, brak było warunków do merytorycznego rozpoznania zawartego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.