Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 4232/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA Halina Kuśmirek (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M.P., J.D., S.P. i D.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na wypełnienie otworów skargi oddala


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu Rejonowego w K., decyzją z dnia [...] lipca 1998 r. nr [...], na podstawie art. 28 i art. 34 ust. 4 – Prawa budowlanego z 1994 roku, zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i J. P. pozwolenia na wykonanie wypełnienia otworów o wymiarach 1,50m x 1,50m na poziomie parteru i I piętra w ścianie zewnętrznej, usytuowanej w granicy działek nr [...] i [...] budynku mieszkalnego, położonego w R. przy ul. [...] 5-luksferami, cegłą szklaną lub innym materiałem o podobnych właściwościach.

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołań spadkobierców właściciela sąsiedniej nieruchomości, decyzją z dnia [...] września 1998 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1998 r. i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia M. i J. P. pozwolenia na wykonanie ww. otworów.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19 lutego 1999 r. sygn. akt SA/Rz 2490/98 oddalił skargę M. i J. P. na powyższą decyzję.

W dniu 10 czerwca 1999 r. wpłynął wniosek M.P. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r., uznający iż, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r., zaistniała przesłanka z art. 145a § 1 kpa.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r., na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 1998 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M.P., decyzją z dnia [...] października 1999 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W wyniku skargi wniesionej przez M.P. na powyższą decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 listopada 2001 r. sygn. akt IV SA 2177/99 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd administracyjny uznał, iż złożenie przez uprawniony podmiot wniosku wraz z podaniem przesłanki wznowieniowej winno spowodować wszczęcie postępowania wznowieniowego. Ocena merytoryczna podanej przesłanki następuje dopiero w drugiej fazie tego postępowania. Wydając decyzję na podstawie art. 149 § 3 kpa organ administracji jeszcze w fazie wstępnej dokonał merytorycznej oceny, co musiało skutkować uchyleniem obu decyzji. Równocześnie Sąd nakazał zbadanie terminowości złożonego wniosku o wznowienie postępowania.

Wojewoda [...], po wznowieniu postępowania, w dniu [...] lipca 2002 r. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...], na podstawie art. 151 § 1 w zw. z art. 145a § 1 kpa odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r., bowiem kwestionowana decyzja została podjęta na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 6 – Prawa budowlanego i nie brak zgody sąsiadów na budowę spowodował odmowną decyzję lecz niezgodność projektowanej inwestycji z warunkami technicznymi, które nie dopuszczają realizacji otworów w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, znajdującej się bezpośrednio przy granicy działki. Brak jest więc spełnienia przesłanki z art. 145a kpa.

W odwołaniu od tej decyzji M.P., J.D., S.P. i D.P. kwestionując wyrażony w niej pogląd podnieśli, że Trybunał Konstytucyjny uchylił § 12 ust. 7 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, a następnie wyrokiem z dnia 5 marca 2001 r. również § 12 ust. 6 tego rozporządzenia.

Utrata mocy obowiązującej tych przepisów powoduje, że zabudowa sąsiedniej działki bezpośrednio przy granicy nie jest obecnie uzależniona ani od zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, ani od pozwolenia właściwego organu administracji. Stan prawny nie ulegnie zmianie również po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Planowane luksfery będą stałym elementem ściany, nie będzie w niej żadnych otworów. Nie osłabi to odporności ogniowej ściany, a więc utraty jej funkcji oddzielenia pożarowego. Nie ograniczy to możliwości inwestycyjnych na sąsiedniej działce.

Odwołujący pragną mieć doświetlenie domu chociażby do czasu ewentualnych zamierzeń inwestycyjnych sąsiadów.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podniósł, iż przepis art. 145a § 1 kpa, na który powołuje się M.P. stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodziła. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. nie dotyczy § 12 ust. 7 w/w rozporządzenia, a ten przepis został objęty wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Skargi na powyższą decyzję wnieśli M.P., J.D., S.P. i D.P.

Skarżący podnieśli te same zarzuty, które uprzednio zostały podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Uznali oni, że wykonanie luksferów na niewielkiej powierzchni działki jako stałego elementu ściany w budynku mieszkalnym, nie ograniczy możliwości inwestycyjnych na działce sąsiedniej. Dwa pokoje budynku skarżących są pozbawione naturalnego oświetlenia, co praktycznie uniemożliwia wykorzystanie ich na cele mieszkalne. Brak jest innych możliwości doświetlenia tych pomieszczeń. Druga ściana budynku wcięta w skarpę w 2/3 wysokości znajduje się pod ziemią. Wykonanie luksferów od tej strony lub od sufitu jest niemożliwe.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana w nadzwyczajnym postępowaniu opartym na przepisach art. 145-151 kpa.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzająca możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w art. 145 § 1 lub art. 145a kpa.

Wniosek złożony przez M.P., o wznowienie zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r., oparty został na przesłance wymienionej w art. 145a kpa.

Według tego przepisu można żądać wznowienia postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami wydanymi w postępowaniu administracyjnym z zastosowaniem przepisu prawa, który w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jako sprzeczny z Konstytucją lub ustawą, został zmieniony bądź uchylony w całości lub części. A więc przesłanką wznowienia postępowania w tym przypadku jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją lub ustawą, wówczas gdy ten akt normatywny stanowił podstawę kwestionowanej decyzji.

Bezsporne jest, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokami z dnia 11 maja 1999 r. sygn. akt P 9/98 oraz z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P 11/2000 (w zakresie uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej) orzekł, iż przepisy § 12 ust. 7 i § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. nr 10 poz. 46 ze zm.) są niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) przez to, że regulując materię zastrzeżoną dla ustawy, wykraczają poza granice upoważnienia do wydawania rozporządzenia.

Podstawę prawną decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. nie stanowił jednak powołany przez wnioskodawcę § 12 ust. 7 cytowanego rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. Przepis ten bowiem dotyczył możliwości wydawania przez organ administracyjny, w przypadku braku zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, postanowień o dopuszczalności usytuowania budynku w odległościach wymienionych w § 6. A więc podstawę prawną orzeczenia opartego na przepisie § 12 ust. 7 mogło być jedynie postanowienie organu administracyjnego wydane w zaistniałych w tym przepisie okolicznościach.

Natomiast kwestionowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. oparta została na przepisie art. 5 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy Prawo budowlane z 1994 roku. Choć w uzasadnieniu tej decyzji powołane zostało również rozporządzenie z dnia 14 grudnia 1994 r., jednakże jedynie w kontekście § 234 ust. 2 rozporządzenia.

Z tych względów prawidłowo organy administracyjne uznały, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa określona w art. 145a kpa. Skoro zaś nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa organ nie mógł przejść do merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie musiał wydać decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Co prawda Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. powołał się na przepisy art. 151 § 1 i art. 145a § 1 kpa, ale z treści tej decyzji ewidentnie wynika, iż w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. nie dopatrzył się on przesłanek wznowieniowych.

Dlatego też organy administracyjne prawidłowo nie ustosunkowały się w swoich orzeczeniach do merytorycznych kwestii podnoszonych przez skarżących (brak osłabienia odporności ogniowej ściany przy wybudowanych luksferach itp.).

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżone decyzje pod względem ich zgodności z prawem, nie dopatrzył się w ocenianych decyzjach naruszenia przepisów prawnych.

Dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargi zostały oddalone.