Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 273/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 6, 7, 8, 24
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Protokolant starszy specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...]kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

A. H. (dalej: strona, skarżąca) złożyła 28 maja 2019 r. wniosek o przyznanie na rok 2019 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego deklarując [...] działek ewidencyjnych, na których zgłosiła działki rolne o powierzchni [...] ha do jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia 23 stycznia 2020 r. , nr 0023-2020-002111 przyznał stronie na rok 2019:

1. jednolitą płatność obszarową w wysokości 19 278,71 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 214,17 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

2. płatność za zazielenienie w wysokości 12 938,86 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 143,74 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

3. płatność redystrybucyjną w wysokości 4 939,58 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 54,88 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

Decyzją z dnia 23.01.2020 r. organ przyznał Stronie kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 397,10 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania została ustalona na poziomie [...] ha (w stosunku do zadeklarowanych [...] ha), z uwagi na nieprawidłowości w wielkości obszaru zgłoszonego do płatności, dotyczące działek rolnych [...],[...],[...],[...] położonych na działkach ewidencyjnych nr [...],[...] i [...] (dz. rolna [...]), nr [...] (dz. rolna [...]), nr [...] (dz. rolna [...]) oraz nr [...] (działka rolna [...]) w stosunku do powierzchni uprawnionej do wsparcia wyznaczonej dla tych działek. Powierzchnie uprawnione do wsparcia zostały ustalone w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, stosownie do art. 8 ust. 1 pkt. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazuje, że zgodnie z tą regulacją, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ponieważ wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 0,87%, w sprawie znalazły zastosowanie przepisy zawarte w art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.) – dalej: rozporządzenie 1306/2013, a powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha.

Kierownik BP ARiMR we Wrocławiu wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatność za zazielenienie przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha i stanowiła podstawę do przyznania stronie płatności za zazielenienie.

Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Stronie została przyznana płatność dodatkowa (redystrybucyjna) do powierzchni [...] ha. W myśl powołanego przepisu płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła, że Agencja nie wykorzystuje na bieżąco wszystkich dostępnych materiałów źródłowych, stanowiących podstawę modyfikacji danych referencyjnych LPIS, zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez unijne rozporządzenie nr 640/2014. Podkreśliła, że źródłem zmian danych referencyjnych, będących jednocześnie podstawą zmiany powierzchni MKO były m.in. informacje pochodzące z wyników kontroli na miejscu, do których wniesiono zastrzeżenia, a w wyniku wniesionych przez stronę odwołań od decyzji dotyczących płatności za 2018 r. powierzchnie stwierdzone zostały poprawione przez organ odwoławczy, zaś płatność naliczono do powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Tym samym, zdaniem strony, organ przyznał się, że przez rolnika stosowanie do dyspozycji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt i pkt 2 ustawy o płatnościach, w związku z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Pełnomocnik Strony prezentuje wyniki kontroli terenowej i podkreśla, że powierzchnia zmierzona, wraz z tolerancją pomiaru była większa od powierzchni deklarowanej. Nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem i podkreśla, że suma MKO z wniosku jego mocodawczyni powinna wynosić co najmniej [...] ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu (dalej: Dyrektor ARiMR, organ, organ odwoławczy) nie uwzględnił odwołania i skarżoną obecnie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustalając powierzchnię uprawniona do płatności w 2019 r. organ I instancji prawidłowo oparł się na danych z systemu LPIS z 2016 r. oraz aktualnych z czerwca 2019 r., a także na danych uzyskanych z kontroli terenowej przeprowadzonej w lutym 2019 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca w 2018 r. wystąpiła z wnioskiem o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Do płatności zgłosiła [...] działek ewidencyjnych, oznaczonych numerami [...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...], na których zgłosiła [...] działki rolne ([...],[...],C oraz C) o powierzchni [...] ha. Na wszystkich działkach zgodnie z wniesionym podaniem znajdował się trwały użytek zielony (łąka trwała). W dniach 11.02.2019 r. -12.02.2019 r. w gospodarstwie skarżącej przeprowadzona została kontrola terenowa w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Kontroli podlegały wszystkie działki rolne zgłoszone we wniosku o płatności na 2018 r. Ustalenia pokontrolne zostały zawarte w protokole nr C. Zgodnie z danymi znajdującymi się w tym raporcie:

- działka rolna [...], zadeklarowana na powierzchni [...] ha na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] została zmierzona na areale [...] ha, jednak powierzchnia stwierdzona działki została określona na poziomie [...] ha (zgodnie z deklaracją z wniosku);

- działka rolna [...], zadeklarowana na działkach referencyjnych nr [...] i [...] na powierzchni [...] ha została zmierzona na areale [...] ha (o [...] ha mniejszym niż deklaracja), jednak powierzchnia stwierdzona została, po uwzględnieniu tolerancji pomiarów uznana równa deklarowanej;

- działka rolna [...], zlokalizowana na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...] została zmierzona na powierzchni [...] ha wobec [...] ha gruntów zadeklarowanych. Z uwagi na zastosowaną tolerancję, powierzchnia stwierdzona została zrównana z powierzchnią deklarowaną i wynosiła [...] ha;

- działka rolna [...], odpowiadająca działce ewidencyjnej nr [...], została zmierzona na areale [...] ha, czyli o [...] ha niższym w stosunku do powierzchni zadeklarowanej, jednak, ze względu na tolerancję pomiarów, powierzchnia stwierdzona została zrównana z deklarowaną ([...] ha).

W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Kierownik BP ARiMR we Wrocławiu wydał decyzję nr 0023- 2019-004930 w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ I instancji wówczas uznał, że do płatności kwalifikuje się powierzchnia zadeklarowana we wniosku, a więc [...] ha, a w płatności uwzględnione zostały powierzchnie stwierdzone zawarte w protokole pokontrolnym na poszczególnych działkach rolnych.

Ustalenia wskazanej wyżej kontroli na miejscu z lutego 2019 r. stanowiły dane, o które skorygowano ustalenia kontroli administracyjnej dotyczącej płatności za 2019 r. Organ odwoławczy, szeroko odwołując się do treści przepisów rozporządzenia 1306/2013 wyjaśnił w jaki sposób zbudowany jest i funkcjonuje zintegrowany system zarządzania i kontroli LPIS oraz podkreślił, że na organach Agencji ciąży obowiązek opierania się w pierwszej kolejności na danych tego systemu w trakcie kontroli kwalifikowalności powierzchni, natomiast celem zweryfikowania tych danych skorzystano również z ustaleń poczynionych w toku kontroli terenowej. Różnice pomiędzy powierzchniami zadeklarowanymi przez stronę a uznanymi przez organy wynikały właśnie z uwzględnienia wykluczeni ustalonych łącznie w oparciu o wyniki kontroli administracyjnej oraz kontroli w terenie, przy czym poza wyłączeniami dotyczącymi terenów nieużytkowanych rolniczo, z płatności wykluczono także obszary wykraczające poza granice działek referencyjnych.

W skardze wniesionej do tutejszego Sądu na powyższą decyzję strona wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1-3 , art. 8 ust. 1-3, art. 37 ust. 7 ustawy o płatnościach w związku z uchybieniami przepisom art. 7,art. 8, art. 9, art. 19 § 1 i art. 75 § 1 oraz art. 77 k.p.a.

Zdaniem skarżącej organy obu instancji błędnie przyjęły stan faktyczny, oparty na wynikach kontroli terenowej przeprowadzonej w lutym 2019 r. (w postępowaniu dotyczącym płatności za 2018 r.), a które stały się podstawą wyznaczenia powierzchni MKO. Jak twierdzi skarżąca, organy dokonały w toku kontroli niepoprawnych ustaleń i bezpodstawnie poniechały przeprowadzenia czynności koniecznych dla ustalenia prawdy obiektywnej oraz pominęły istotny materiał dowodowy, znajdujący się od dwóch lat w aktach sprawy, który potwierdzał rolnicze użytkowanie a kwestionowanych w kontroli częściach działek rolnych. Nie przeanalizowały dostępnych materiałów źródłowych, stanowiących podstawę modyfikacji danych referencyjnych LPIS. W szczególności organy nie przeanalizowały uprzednio i nie odniosły się do zasadności wykluczenia z płatności części spornych działek w decyzjach dotyczących płatności za 2018 i 2019 r., nie wyjaśniając w której części działki znajduje się wykluczony obszar i z jakiego powodu został wykluczony. Twierdzenia organu I instancji, że powierzchnia MKO odpowiada faktycznej powierzchni użytkowanej rolniczo, jest niezgodne ze stanem faktycznym. Na poparcie tych twierdzeń do skargi strona dołączyła szkice i zdjęcia (kopie w aktach) wraz z opisami, potwierdzające błędne, jej zdaniem, ustalenie przez organ zasięgu uprawy, błędne zastosowanie kodów DR 51 i DR 52 dla obszarów, które nie były porośnięte krzakami , drzewami i chwastami wieloletnimi.

Za niedopuszczalne skarżąca uznaje dokonanie w systemie informatycznym Agencji zmian na podstawie tylko jednego dowodu tj. kwestionowanego raportu z kontroli. Twierdzenia Dyrektora ARiMR o dokonaniu ponownej analizy zgromadzonej dokumentacji należy uznać za mało wiarygodne. Zdaniem bowiem strony, organ niezgodnie ze stanem faktycznym na str. 7 decyzji "nakreślił tło sporu i chronologię wydarzeń" , pomijając okoliczności niewygodne dla organu, nie odniósł się do jej zarzutów odnośnie złamania procedury kontrolnej, procedury zmian MKO w systemie informatycznym, nie odniósł się podnoszonych przez stronę zarzutów oraz składanych wyjaśnień i dowodów, w szczególności wskazanych przez stronę zdjęć potwierdzających rolnicze użytkowanie działek. Skarżąca podkreśliła, że inspektorzy Agencji, dokonujący wizytacji w terenie w lutym 2019 r., pod nieobecność strony, nie wykazali się podczas przeprowadzania czynności starannością, wiedzą i doświadczeniem. Ponadto m sytuacja w czasie kontroli, wynikająca z uwarunkowań przyrodniczych, nie pozwalała na właściwe jej przeprowadzenie na łąkach trwałych.

W dalszej części skargi strona szczegółowo opisała trudności ( ich wpływ), jakie na sposób przeprowadzenia kontroli i jej wnioski miały warunki przyrodnicze występujące na spornych działkach w lutym 2019 r. ( m.in. roztopy, brak dobrego dojazdu do niektórych miejsc, zaleganie gałęzi i drzew z wiatrołomów, naturalny wzrost roślinności w miejscach dużej wilgoci). Skarżąca podniosła w tym kontekście, że stosowana przez organ tolerancja pomiaru powinna uwzględniać kwestie wynikające np. z zastosowania błędnych kodów nieprawidłowości, nieodpowiadających rzeczywistości i w tym zakresie brać pod uwagę wszystkie czynniki mające wpływ na ocenę, takie jak np. sytuacja w terenie i czynnik ludzki. Skarżąca następnie, w odniesieniu do poszczególnych działek, szczegółowo przedstawiła rozbieżności pomiędzy ustaleniami własnymi a przyjętymi przez organ.

Odpowiadając na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą sprowadzały się do niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego wskutek uchybień procesowych, w szczególności wyrażających się w naruszeniu obowiązków z zakresu postępowania dowodowego, w tym poniechaniu przeprowadzenia właściwej analizy materiału dowodowego i oparciu decyzji o błędne ustalenia co do stanu faktycznego. Mając powyższe na uwadze w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na szczególne uregulowania w zakresie postępowania dowodowego, obowiązujące w postępowaniach o przyznanie płatności do gruntów.

Warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych na rok 2019 r. reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018, poz. 1312 ze zm.) – dalej: ustawa o płatnościach. Zgodnie z art. 3 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W myśl ust. 2, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust.3) .

Powyższe wskazuje, że w postępowaniach o przyznanie płatności ciężar wykazania określonych faktów spoczywa na wnioskodawcy. Organ natomiast ma obowiązek uwzględnić i wnikliwie przeanalizować cały dostępny materiał dowodowy, w tym dowody dostarczone przez stronę postępowania.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącej, organ oparł się na kompletnym i starannie zebranym materiale dowodowym, pochodzącym z różnych źródeł, a formułując wnioski co do przyjętych ustaleń faktycznych odniósł się do podnoszonych przez stronę twierdzeń i przedstawianych dowodów.

Podstawą materialno prawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 24 ust. 1 i 4 w zw. z art. 6 ustawy z 5 lutego 2015 r, o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm.) - dalej: ustawa o płatnościach. Zgodnie z art. 6 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie oraz płatność niezwiązana do tytoniu są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie. Z kolei warunki do otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały określone w obszernie przytoczonych w zaskarżonej decyzji przepisach art. 7 i 8 ww. ustawy.

I tak, w myśl ust. 1 pkt 1-3 art. 8 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Zawarta w art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 definicja "kwalifikującego się hektara" obejmuje - z zastrzeżeniem pozostałych wymienionych tam warunków - użytki rolne gospodarstwa rolnego, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, przy czym obszary te uznaje się za kwalifikujące hektary, jeśli są zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy.

Z punktu widzenia kwestii spornych w niniejszej sprawie, szczególnie istotny jest natomiast warunek wyartykułowany w pkt 4 art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym płatność obszarowa, płatność za art. zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit, a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (dalej nazywany MKO). To bowiem właśnie ustalenia organów Agencji w zakresie MKO są kwestionowane przez skarżącego.

W tym miejscu należy wskazać, ze ustalanie powierzchni MKO dokonywane jest według ściśle określonych reguł, wyznaczonych obowiązującymi w tym zakresie regulacjami prawa unijnego. Jak zostało wskazane w zaskarżonej decyzji, art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1306/2013 zobowiązuje wszystkie państwa członkowskie, w tym Polskę, do ustanowienia Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (system LPIS). System ten zgodnie z art. 70 ust. 1 ww. rozporządzenia, ustanawia się na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Jak jednocześnie trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, podstawą działania systemu LPIS jest baza danych działek referencyjnych (działek odniesienia), umożliwiających lokalizację działek rolnych zgłaszanych przez rolników do systemu płatności, co jest zgodne z art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. , uzupełniającego rozporządzenie 1306/2013.

System LPIS stanowi tym samym jedną centralną bazę danych, zasilaną z kilku źródeł danych, przez co granice i powierzchnie działek ewidencyjnych (referencyjnych) stanowią uniwersalną bazę do wyliczenia powierzchni odniesienia w LPIS dla różnych schematów pomocowych. Jest to zarazem podstawowe narzędzie przeprowadzania kontroli administracyjnych wniosków. do którego organy Agencji są zobowiązane sięgać zgodnie z art. 71 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Kontrola dokonuje się poprzez porównanie i weryfikację zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi przez producentów rolnych we wniosku a m.in. powierzchniami działek zawartych w referencyjnym systemie LPIS, przy czym to te ostatnie stanowią postawę ustalenia powierzchni uprawnionych do uzyskania płatności. Podkreślić należy, że dane cyfrowe ujęte w systemie LPIS, w tym dane pochodzące z ortoobrazów lotniczych, podlegają regularnej aktualizacji.

Obowiązek opierania się organów na danych z systemy LPIS nie oznacza przy tym, że dane te nie podlegają również weryfikacji i modyfikacji - temu bowiem służą m.in. właśnie kontrole w terenie - kontrole na miejscu). W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, ustalając powierzchnię MKO, oparł się na danych wynikających z systemu LPIS (w tym wypadku na danych ewidencyjnych, ortofotomapie z 2016 r, oraz zaktualizowanej ortofotomapie z czerwca 2019 r.), jednakże uwzględnił jednocześnie ustalenia, jakie w zakresie powierzchni działek rolnych wynikały z przeprowadzonej w lutym 2019 r., kontroli na miejscu. Taki schemat postępowania należy ocenić jako prawidłowy, bowiem w świetle powołanych przepisów rozporządzenia 1306/2013, 1307/2013 oraz ustawy o płatnościach, zapewniał on legalność, kompletność, aktualność oraz wiarygodność danych przyjętych za podstawę ustalenia prawa do płatności za 2019 rok.

Zaznaczyć należy, że kontroli powierzchni dokonano z użyciem systemu nawigacji satelitarnej GNSS, zgodnie z wzorcem wynikającym, z art. 38 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, a więc za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru, przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Unii normy techniczne, gwarantując wymagany poziom tolerancji (1,25 m strefy buforowej wokół działki rolnej, przy maksymalnej tolerancji określonej na poziomie 1,0 ha). Dyrektor ARiMR w zaskarżonej decyzji obszernie wyjaśnił przy tym, w jaki sposób została uwzględniona w sprawie tolerancja pomiaru. Z raportu z kontroli terenowej ze sprawy za 2018 r. (przeprowadzonej w lutym 2019 roku) wynika, że przy pomiarach działek zastosowano tolerancję pomiaru przy uwzględnieniu 1,25 m strefy buforowej, a podczas pomiarów działek rolnych określona została tolerancja pomiaru, która obliczana jest jako iloczyn obwodu działki rolnej i szerokości strefy buforowej wokół granic działki rolnej.

Jak zarazem słusznie zauważył organ, przewidziana ww. przepisem "tolerancja pomiaru" w sprawie za 2018r. służyła ustaleniu dopuszczalnego marginesu błędu w deklarowanych przez rolnika powierzchniach działek a nie przyjęciu, że w rzeczywistości powierzchnia działki jest większa, niż wynikało to z pomiaru. Organ miał natomiast obowiązek, po uwzględnieniu pozostałych kwestii wynikających z np. zastosowanych kodów nieprawidłowości, uznać, że z uwzględnieniem tolerancji pomiaru, powierzchnia deklarowana działek rolnych była równa powierzchni stwierdzonej. Stąd też z faktu przyjęcia dla celów płatności za 2018 r. powierzchni stwierdzonej zgodnie z deklarowaną, nie można wywodzić, że faktycznie pomiarów powierzchni podczas kontroli terenowej dokonano nieprawidłowo. Organy zasadnie zatem za podstawę ustaleń w zakresie płatności na kolejny rok przyjęły łącznie dane z kontroli administracyjnych z 2016 r i 2019 r. oraz wyniki pomiarów (powierzchnię zmierzoną, a nie stwierdzoną) z kontroli terenowej przeprowadzonej w lutym 2019r, które to dane musiały odnieść do zadeklarowanych na 2019 r. działek rolnych, przy uwzględnieniu danych ewidencyjnych (działek referencyjnych, będących działkami odniesienia).

Przyjmując w zaskarżonej decyzji, że powierzchnia MKO (powierzchnia użytkowana rolniczo) była w 2019 r. o [...] ha mniejsza od deklarowanej do płatności bezpośrednich, Dyrektor ARiMR, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, wskazał które dokładnie obszary podlegały wyłączeniu i z jakiego powodu. Jak wyjaśnił w decyzji (str. 10), odwołując się do dokumentacji zdjęciowej oraz wyników pomiarów dokonanych w czasie kontroli terenowej w luty 2009 r., wyłączeniu z płatności podlegały te części zgłoszonych do płatności działek, na których w 2019 r. nie prowadzono zabiegów agrotechnicznych, czyniących je użytkiem rolnym. Nieużytkowany rolniczo obszar zlokalizowany był w:

- północno-wschodniej części działki nr [...] (tereny zadrzewione i zakrzewione);

- wzdłuż południowej granicy działki nr [...] (obszar podmokły, rowy);

- na południowo - wschodnim krańcu działki nr [...] oraz wzdłuż jej południowej granicy (zadrzewnie i zakrzewienie);

- w południowo - wschodniej części działki nr [...] (nieużytek), znajdujący się na granicy działki nr [...] z działką nr [...];

- na południowo - zachodnim krańcu działki nr [...] (zadrzewienie i zakrzewienie) oraz krzaki i drzewa wzdłuż jej południowej granicy;

- południowo-wschodnim krańcu działki nr [...] (nieużytek).

Pełnomocnik skarżącej w zastrzeżeniach do raportu z czynności kontrolnych [...], a także w skardze oraz pismach procesowych, kwestionuje zmierzoną w trakcie tej kontroli powierzchnię działek rolnych tj. zasadność dokonania pomniejszenia powierzchni kwalifikowanej na poszczególnych działkach referencyjnych i odwołuje się do zdjęć z zaznaczonymi przez sienie obszarami niesłusznie, jego zdaniem, dokonanych wyłączeń oraz do własnych szkiców obrazujących obszary zadrzewione/zakrzaczone, podlegających wyłączeniu z płatności. Materiały te jednak nie stanowią, w opinii Sądu, dowodów potwierdzających nieprawidłowości w ustaleniach organów.

Już w odpowiedzi na zastrzeżenia do ustaleń kontroli kontrolujący odnieśli się do tych zastrzeżeń i w piśmie z 12 kwietnia 2019 r. wyjaśnili, że pomiary uwzględniały wskazane przez stronę, występujące na działkach rowy i pasy zadrzewień . Wyłączono natomiast obszary trwale niekwalifikujące się do płatności (zadzrewienia), obszar wykraczający poza deklarowana działkę referencyjną na działce A1 oraz znajdujący się działce C1 (na 2018 r. zadeklarowana na działkach: 152, 187, 188, 153 i 151) zasięg uprawy obejmujący niezadeklarowaną działkę referencyjną (droga/rów). Także notatka z 4 kwietnia 2019 r. potwierdza, że elementy takie jak rowy do 2m i pasy zadrzewień występujące w obszarze działek rolnych, zostały wliczone do pomiaru.

Powierzchnia zmierzona podczas kontroli terenowej w 2019 r. była też poddana ponownej analizie i weryfikacji w 2020 r., która potwierdziła prawidłowość ustaleń kontroli i brak podstaw do modyfikacji. Jak wynika z treści pisma z 14 lutego 2020 r., w stosunku do wszystkich wymienionych w skarżonej obecnie decyzji działek referencyjnych ([...], [...], 151, 153, [...], 188) MKO jest zgodne z powierzchnią zmierzoną w trakcie kontroli na miejscu z lutego 2019 r, tylko w stosunku do działek [...] i [...] wystąpiły różnice wynikające z wychodzenia pomiaru poza granice działek. Ustalenia tej kontroli stały się ponadto podstawą wydania decyzji w zakresie płatności rolnośrodowiskowej za 2018 r, od której wniesioną skargę tutejszy Sad oddalił prawomocnym wyrokiem o sygn. akt III SA/Wr 564/19.

Należy w tym miejscu podkreślić, że również całkowita wartość wyłączenia określonych powierzchni z płatności bezpośrednich w 2019 r. nie jest odpowiednikiem różnic pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną w 2019 r. oraz powierzchnią zmierzoną w trakcie kontroli terenowej w lutym 2019 r., ale wynika również z uwzględnienia innych czynników wpływających na prawidłowe wyznaczenie powierzchni uprawnionej do płatności. Organ był bowiem zobligowany odnieść zadeklarowane działki rolne do danych ewidencyjnych. Jak zaś wskazuje organ w zaskarżonej decyzji, również w tym przypadku uwagi strony (a dotyczyły one ponownie rowów i pasów zadrzewień znajdujących się w rowach i na granicach mierzonych obszarów), zobrazowane na materiale graficznym zostały uwzględnione, tym niemniej nie uwzględniono całej zadeklarowanej powierzchni z uwagi na to, że działki rolne zadeklarowane wykraczały poza granice działek referencyjnych.

Na uwagę zasługuje, że wymienione w skarżonej decyzji obszary, dla których dokonano wyłączeń pokrywają się z uwagi na ich umiejscowienie w przeważającej części ze wskazywanymi przez sama stronę obszarami dopuszczalnych wyłączeń (pismo z 26.01.2021, s. 102 akt sądowych). Różnice pomiędzy tym co wskazuje organ i strona jako uzasadnione powierzchnie wykluczeń dotyczą niewielkich powierzchni i – jak wynika z przytoczonej wyżej argumentacji organu – są efektem tego, że zadeklarowane działki rolne nie pokrywały się w całości z działkami referencyjnymi.

Końcowo, odnosząc się do przedłożonych przez stronę w postępowaniu przed Sądem oraz na rozprawie pism i kopii dokumentów, w tym dotyczących późniejszych kontroli w terenie (z 2020 i 2021 r.), a które zostały dopuszczone jako dowody w sprawie, Sąd zauważa, że ich treść nie podważa automatycznie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonej decyzji na podstawie ustaleń kontroli administracyjnych oraz kontroli w terenie, mających miejsce w 2019 r. Należy bowiem mieć na uwadze, że dokumentacja ta z założenia odnosi się do stanu faktycznego, jaki istniał już po okresie , którego dotyczy skarżona decyzja, zaś wyłącznie na podstawie tych pism oraz protokołów kontroli nie sposób wyprowadzić wniosków, że te same okoliczności faktyczne stały się podstawą przyjętych w nich ustaleń.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że ustalenia faktyczne poczynione w niniejszej sprawie przez organy Agencji oraz przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji zostały poczynione w sposób prawidłowy i uwzględniając regulacje dotyczące zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz ustawy o płatnościach. Strona zaś nie przedstawiła dowodów, które pozwoliłyby skutecznie podważyć wyniki kontroli terenowej z lutego 2019 r. orz kontroli administracyjnej i stanowiły przeciwdowód dla ustaleń organów. Przedłożone przed organami oraz w postepowaniu sądowym materiały zdjęciowe oraz pisma nie pozostają bowiem w sprzeczności z tymi ustaleniami, bowiem na wyłączeniu części zadeklarowanych powierzchni z płatności zaważyły także okoliczności inne, niż niespełnienie warunku rolniczego ich użytkowania.

Sad nie dopatrzył się także naruszenia przez organy przepisów postępowania.

Również uzasadnienie decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w ocenie Sądu organ odwoławczy wyczerpująco i przejrzyście przedstawił okoliczności faktyczne ustalone w postepowaniu i przyjęte za podstawę decyzji, powołał właściwe przepisy prawa oraz obszernie i w sposób zrozumiały uzasadnił ich zastosowanie w sprawie.

W konsekwencji Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy prawa procesowego w stopniu mogących mieć wpływ na wynik sprawy, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.