Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 661/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145,  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 138 par. 1,  art. 7,  art. 77,  art. 80,  art. 10,  art. 145-150,  art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 118 pkt 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 1993 nr 71 poz 342
law: Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 marca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Agata Szlachetka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej nieodpłatnie na własność działkę gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy objętej skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargą kształtował się następująco.

Zarząd Gminy D. decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał nieodpłatnie J. K.D. działkę gruntu nr[...], o powierzchni 0,30 ha, położoną we wsi P., gmina D. stanowiącą własność Skarbu Państwa. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano art. 118 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1993 r., Nr 71, poz. 342 ze zm.). W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że decyzją Naczelnika Gminy D. z dnia [...] r. nr [...] przejęto na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenie emerytalne gospodarstwo rolne o powierzchni 8,01 ha, natomiast w dożywotnim użytkowaniu dotychczasowym właścicielom pozostawiono działkę o powierzchni 0,30 ha. Prawo własności do działki będącej uprzednio w dożywotnim użytkowaniu przyznaje się zstępnym, którzy faktycznie władają nieruchomości po śmierci osoby uprawnionej do dożywotniego korzystania z nieruchomości. Organ przyznając prawo własności przedmiotowej działki podał, że działka od 1996 r. użytkowana jest przez J. K. D.

Na skutek wniosku G. J. Starosta Powiatu W. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Zarządu Gminy D. z dnia [...]r. nr [...] i w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...], którą stwierdził, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. W treści decyzji podano, że naruszeniem prawa było pozbawienia prawa czynnego udziału w postępowaniu spadkobierców po zmarłych małżonkach F. (poza J. K. D.), natomiast nie uchylono decyzji, z tej przyczyny, że nowa decyzja w istocie odpowiadałaby decyzji dotychczasowej, gdyż tylko J. K. D. spełnia wymogi z art. 118 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, na którego podstawie przyznano prawo własności nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. rozpoznając odwołanie od wyżej opisanej decyzji w dniu [...] r. wydało decyzję nr[...], którą uchyliło decyzję Starosty Powiatu W. przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy dopatrzył się w postępowaniu organu I instancji nieprawidłwości w zakresie zastosowania przepisów art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego w szczególności co do uprawnień J. K. D. do otrzymania prawa własności nieruchomości.

Po przeprowadzeniu rozszerzonego o przesłuchanie świadków i rozprawę administracyjną postępowania Starosta Powiatu W. w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...] , którą uchylił decyzję Zarządu Gminy D. z dnia [...]r. nr [...] przyznającą nieodpłatnie J. K. D. działkę gruntu nr[...], o powierzchni 0,30 ha, położoną we wsi P., gmina D.i odmówił przyznania wnioskodawczyni przedmiotowej nieruchomości. Złożony środek zaskarżenia spowodował rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy, w efekcie czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w dniu [...]r. wydało decyzję nr [...] uchylającą decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawowym powodem podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia kasacyjnego było niepoczynienie przez Starostę Powiatu W. dostatecznych ustaleń co do daty doręczenia decyzji przyznającej prawo własności nieruchomości. Ustalenia w tym względzie organ uznał za niezbędne w celu wykluczenia negatywnej przesłanki do prowadzenia postępowania wznowieniowego w postaci upływu terminu od jej wydania.

Ponownie badając sprawę Starosta Powiatu W. w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...], którą uchylił decyzję Zarządu Gminy D. z dnia [...] r. nr [...] przyznającą nieodpłatnie prawo własności nieruchomości i odmówił przyznania wnioskodawczyni przedmiotowej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. rozpoznając odwołanie od decyzji Starosty Powiatu W. w dniu [...] r. wydało decyzję nr[...], którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. J. K. D. wnioskiem z dnia 15 listopada 2004 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Po wszczęciu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. rozpoznało sprawę w nadzwyczajnym trybie weryfikacji rozstrzygnięć administracyjnych i w dniu [...] r. wydało decyzję nr[...], którą na podstawie art. 158 § 1, art. 157 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a. stwierdziło nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr[...]. W uzasadnieniu wskazano, że w poddanej ocenie decyzji rażąco naruszono art. 146 § 1 k.p.a.. Organ decyzyjny nie ustalił daty doręczenia decyzji traktującej o przyznaniu prawa własności nieruchomości, co było istotne z punktu widzenia możliwości zastosowania w sprawie trybu wznowienia postępowania. Również i to rozstrzygnięcie zostało skutecznie oprotestowane złożonym odwołaniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. rozpoznając to odwołanie w dniu [...] r. wydało decyzję nr[...], którą utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r nr[...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił w całości argumentację zawartą w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym i nie znalazł podstaw do jej wzruszenia.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. (sygn. akt II SA/Wr 61/06) oddalił skargę G. J. W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielił słuszność zaskarżonej decyzji wskazując m.in., że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę po wznowieniu postępowania jest badanie nie tylko czy w sprawie zachodzą wymienione w art. 145 i 145a k.p.a. przyczyny wznowienia, ale organ zobowiązany jest również wyjaśnić czy nie zachodzą przesłanki negatywne określone w art. 146 k.p.a., ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Upływ czasu powodować może niemożliwość osiągnięcia celu, jakiemu ma służyć instytucja wznowienia postępowania ze względu np. na trudności dowodowe, wykonanie decyzji i nieodwracalność skutków prawnych, jakie wywołała. Zdaniem Sądu Zatem nawet istnienie okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie w trybie wznowienionym decyzji, nie ma prawnie żadnego znaczenia, jeśli upłynęły już ww. okresy czasu. Termin liczy się w latach od dnia doręczenia decyzji lub ogłoszenia decyzji. Przez doręczenie decyzji, o jakim mowa w art. 146 § 1 k.p.a., należy rozumieć doręczenie decyzji w odniesieniu do którejkolwiek ze stron biorących udział w danym postępowaniu, przy czym termin, od którego liczy się upływ pięcioletniego okresu, biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie.

Decyzją z dnia [...]r. (nr[...]) Zarząd Gminy D. przyznał nieodpłatnie J.K. D. działkę gruntu nr[...], o powierzchni 0,30 ha, położonej we wsi P., gmina D. Z kolei decyzja Starosty Powiatu W. Nr [...] uchylająca, po uprzednim wznowieniu postępowania, ww. decyzję Zarządu Gminy D., wydana została w dniu 15 grudnia 2003 r.

Podstawową dla rozstrzygnięcia sprawy kwestią było zatem wyjaśnienie czy nie upłynął już pięcioletni termin od doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronom. Warunkiem podjęciem przez organ administracji w trybie wznowieniowym rozstrzygnięcia sprawy co do istoty było wykluczenie istnienia w sprawie przesłanki negatywnej z art. 146 § 1 k.p.a., poprzez jednoznaczne wykazanie, iż pięcioletni termin od doręczenia lub ogłoszenia decyzji jeszcze nie upłynął. Obowiązkiem orzekających w trybie wznowieniowym organów administracyjnych było podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gdyż tylko wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą pozwalało stworzyć jej rzeczywisty obraz a w efekcie końcowym zastosować odpowiedni przepis prawa (art. 7 k.p.a.). Ustalenia wymagało przede wszystkim czy decyzja została doręczona czy ogłoszona, a gdy doręczona - to komu i w jakim dniu.

Sąd podał także, że Starosta Powiatu W. nie podjął praktycznie działań w celu wyczerpującego wyjaśnienia spraw w tym zakresie, pomimo, iż organ odwoławczy wcześniej dwukrotnie uchylał wydane przez niego decyzje z powodu m.in. nie wykazania przez Starostę w sposób jednoznaczny, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 146 § 1 k.p.a. Organ drugiej instancji nie skorygował ww. błędów postępowania, tym samym sam dopuścił się naruszenia prawa. Wskazane naruszenie postanowień przepisu art. 146 § 1 k.p.a. przez ww. organy administracyjne ma charakter rażący, co obligowało Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r. (nr[...]). Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, do czego ograniczają się kompetencje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wykazała, by zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.

Po rozpoznaniu skargi przez organ administracyjny I instancji przystąpił do ustalenia okoliczności doręczenia J. K. D. decyzji Zarządu Gminy D. z dnia [...] r. Czynności wyjaśniające pozwoliły organowi na przyjęcie, że przedmiotowa decyzja została doręczona adresatce w dniu 30 stycznia 1998 r., przy czym nie została ona doręczona pozostałym stronom postępowania. Mając na uwadze takie ustalenia Starosta Powiatu W. w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...], którą stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Zarządu Gminy D. decyzją z dnia [...] r., nr [...] przyznającą nieodpłatnie J. K. D. działkę gruntu nr[...], o powierzchni 0,30 ha, położoną we wsi P., gmina D. stanowiącą własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji ostatecznej z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. Termin określony w art. 146 § 1 upłynął w dniu 30 stycznia 2003 r., zatem nie jest możliwe uchylenie decyzji. Ponownie badając sprawę na skutek odwołania jakie zostało złożone przez uczestnika postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. dopatrzyło się nieprawidłowości w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. nr [...] uchylającej zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozparzenia wskazano na niezbadanie czy wnioskodawczyni G. J. istotnie korzystała z uprawnień strony postępowania, nieustalenie kiedy dowiedziała się ona o decyzji Zarządu Gminy D. z dnia [...] r., oraz na nieumożliwienie stronom zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, co godziło w regułę wynikającą z art. 10 k.p.a.

W dniu [...] r. Starosta Powiatu W. wydał decyzję nr[...], którą stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Zarządu Gminy D. z dnia [...] r., nr [...] przyznającą nieodpłatnie J. K. D. córce K. i F., działki gruntu nr ewidencyjny[...], o powierzchni 0,30 ha, położoną we wsi P., gmina D. stanowiącą własność Skarbu Państwa. Przed wydaniem przedmiotowej decyzji, jak wynika z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji, uzupełniono postępowanie dowodowe w ten sposób, że przyjęto iż niemożliwe jest ustalenie kiedy G. J. dowiedziała się o istnieniu decyzji Zarządu Gminy D. z dnia [...] r. nr[...]. Stwierdzono jednak, że istnieje potwierdzenie doręczenia decyzji J. K. D. w dacie [...]r. oraz pouczono uczestników postępowania o prawie zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że nie jest możliwe uchylenie decyzji, gdyż termin przewidziany w art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upłynął w dniu 7 stycznia 2003 r.

Wnioskami z dnia [...] r. R. J. i F. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Gminy D. decyzją z dnia [...]r. nr[...]. Uzasadniając wniosek podano, że ostateczną decyzją z dnia [...]r. (załączoną do wniosku), stwierdzono wydanie decyzji Zarządu Gminy D. z naruszeniem prawa. Dodatkowo w toku postępowania wszczętego przez organ wnioskodawca T. F. przedłożył dokumenty dotyczące postępowania spadkowego po F. F. oraz dokumenty związane z ujawnieniem prawa własności przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w dniu [...] r. wydało decyzję nr[...], którą w oparciu o art. 156 § 1 w związku z art. 157 § 1 k.p.a. odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy D. decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznającej nieodpłatnie J. K. D. na własność działkę gruntu nr[...] , o powierzchni 0,30 ha, położoną we wsi P., gmina D. stanowiącą własność Skarbu Państwa. Uzasadniając motywy wydanego rozstrzygnięcia organ podał, że J. K. D. występując z wnioskiem o przyznanie jej prawa własności ,,działki dożywotniej" po zmarłych rodzicach F.F. i K.F. wskazała, ze zarówno za życia rodziców jak i po ich śmierci użytkowała przedmiotową działkę gruntu. Oświadczenia o gospodarowaniu nieruchomością wnioskodawczyni złożyła pod odpowiedzialnością karną oraz wykazała użytkowanie działki po 1996 r. poprzez dokonanie nasadzeń drzew owocowych i truskawek. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim zeznania strony w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. dawały podstawy do uznania, że wnioskodawczyni spełniała przesłanki wynikające z art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w związku z czym decyzja nie narusza obowiązujących przepisów. Odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organ wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia aby decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 118 ust. 1 i ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

R. J. i T. F. składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazali m.in., że za życia rodziców siostra J. K. D. bardzo często przebywała we Włoszech i nie mogła pomagać i użytkować wspólnie z nimi działkę dożywotnią. Ponadto wnieśli o przyznanie wszystkim dzieciom K. i F. F. t.j. T.F., G. J., R.J., J. K. D. oraz R. F. po 1/5 działki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w dniu [...]r. wydało decyzję nr[...], którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do decyzji Zarządu Gminy D. organ przypomniał, że badając sprawę w trybie stwierdzenia nieważności należy poddać ocenie kwestionowany akt administracyjny w kierunku jego zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w chwili jego wydawania. Przepis art. 118 ust. 1 i ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wskazuje, że z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki mógł wystąpić zstępny osoby uprawnionej, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością. W dalszej części uzasadnienia decyzji odwołano się do wniosku J. K. D., która potwierdziła użytkowanie nieruchomości zarówno za życia jej rodziców jak i po ich śmierci. Ponadto oświadczenia w tym względzie złożono z pouczeniem o odpowiedzialności karnej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania strony mogły stać się podstawą do przyznania wnioskodawczyni własności przedmiotowej nieruchomości i nie naruszało to przepisu art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium nie znało podstaw do odmowy wiarygodności dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i ich odmiennej oceny jak w aktach sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr[...] ,T. F. wniósł o przyznanie działki nr[...], o powierzchni 0,30 ha, położonej we wsi P., gmina D. wszystkim dzieciom F. i K. F. po 1/5 t.j. T. F., G. J., R. J., J. K. D. oraz R.F.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie toczyło się na wniosek T. F. i R. J., których żądaniem było stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Gminy D. z dnia [...] r. nr [...] przyznającej nieodpłatnie J. K. D. działkę gruntu nr[...] , o powierzchni 0,30 ha, położoną we wsi P., gmina D. stanowiącą własność Skarbu Państwa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężką, kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji (art. 16 k.p.a.), stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem jego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z punktu widzenia, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W tym postępowaniu decyzję weryfikuje się w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji w stosunku, do której toczy się postępowanie nieważnościowe, (por. wyrok WSA w warszawie sygn. akt VII SA/Wa 2508/10 -LEX nr 996758).

Odnosząc możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie stwierdzenia nieważności przewidzianym w art. 156 k.p.a. do niniejszej sprawy zauważyć należy, że inicjatorzy tego trybu w zasadzie swoje żądanie oparli na stwierdzeniu przez Starostę Powiatu W. w decyzji z dnia [...] r. nr[...] , że decyzja Zarządu Gminy D. została wydana z naruszeniem prawa. Oczywiście fakt ten przesądzony ostatecznym aktem administracyjnym należy uznać za niebudzący wątpliwości. Nie można jednak pominąć istotnej z prawnego punktu widzenia okoliczności, że organ administracyjny wyraził to stanowisko badając decyzję Zarządu Gminy D. w trybie wznowienia postępowania opisanym w art. 145 -152 k.p.a. Jakkolwiek brak czynnego udziału stron w postępowaniu wyczerpuje negatywne przesłanki pozwalające na uznanie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, okoliczność ta nie uzasadnia jednak stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 k.p.a. Podkreślić w tym miejscu należy, że są to dwa odrębne i niezależne od siebie tryby dodatkowo uruchamiane przy wystąpieniu innych przesłanek.

Godzi się w tym miejscu przypomnieć, że rolą Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji było przeprowadzenie analizy dotyczącej wystąpienia którejkolwiek z okoliczności opisanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. i udzielenie jednoznacznej odpowiedzi czy z tej przyczyny należy wyeliminować rozstrzygnięcie zapadłe w 1997 r. z obrotu prawnego. W ocenie Sądu organ administracyjny wywiązał się z postawionego zadania i nie znajdując przyczyn do interwencji w ukształtowany decyzją porządek prawny odmówił stwierdzenia jej nieważności. Jako prawidłowe należy uznać rozważania Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które wskazuje, że wnioskodawczyni J. K. D. wniosek o przyznanie jej nieruchomości poparła dowodami w pełni uzasadniającymi wydanie przez organ rozstrzygnięcia zgodnego w wnioskiem. Z przepisów prawa materialnego, a to art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynikało uprawnienie dla zstępnych dożywotniego użytkownika nieruchomości do przyznania tejże na własność pod warunkiem użytkowania jej przed i po śmierci uprawnionego. Zarówno oświadczenia wnioskodawczyni złożone pod odpowiedzialnością karną jak też całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym oświadczenia świadków, przemawiały i przemawiają nadal za poprawnością stanowiska Zarządu Gminy D. zajętego w 1997 r.

W trakcie postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej na własność nieruchomość pojawiają się jeszcze dwa wątki, a mianowicie przebywanie wnioskodawczyni za granicą i wynikająca z tego faktu niemożliwość użytkowania nieruchomości oraz żądanie przyznania nieruchomości wszystkim zstępnych po zmarłych uprawnionych do jej dożywotniego użytkowania. Co do nieużytkowania nieruchomości przez J.K. D. wskazywanego przez wnioskodawców należy przyjąć, że okoliczność ta nie została w żaden sposób wykazana. Przyjęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stanowisko, że Zarząd Gminy D. miał prawo oprzeć swoje stanowisko na oświadczeniu wnioskodawczyni jest słuszne, z tej przyczyny, że po pierwsze dostatecznie uzasadnia wyczerpanie przesłanek z art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a po wtóre do chwili obecnej nie zostało jednoznacznie wykazane, aby J. K. D. faktycznie nie użytkowała nieruchomości. W sprawie bowiem pojawiają się dowody prowadzące do sprzecznych i wzajemnie wykluczających się ustaleń, niemniej jednak dowód w postaci oświadczenia wnioskodawczyni nie został skutecznie obalony. Organ administracyjny, a dotyczy to też postępowań nadzwyczajnych, działa w granicach zakreślonej treścią art. 80 k.p.a. swobodnej oceny dowodów. Zatem oceniając całokształt zebranego w sprawę materiału dowodowego organ jest uprawniony do uznania znaczenia konkretnego dowodu w sprawie. Skoro wiec Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. przyjęło, że złożone oświadczenie wnioskodawczyni pouczonej o odpowiedzialności karnej za podawanie nieprawdy mogło stanowić dla organu podstawę do wydania decyzji o przyznaniu jej nieruchomości, natomiast przeciwne twierdzenia stron postępowania nieważnościowego nie są poparte innymi dowodami, stanowisko to należy uznać za uprawnione.

Trzeba jeszcze w tym miejscu odnieść się do zamieszczonego we w odwołaniu od decyzji, jak też skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wniosku o przyznanie własności przedmiotowej nieruchomości wszystkim zstępnym po zmarłych K. i F. F. Podzielić należy tu pogląd zaprezentowany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., że zagadnienie to nie może być przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że postępowanie nadzwyczajne nieważnościowe nie ma na celu ponownego wszechstronnego rozpoznania sprawy, ale wyłącznie ocenę wystąpienia podstaw nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. - (por. wyrok WSA w Białymstoku sygn. akt II SA/Bk 25/12 - LEX nr 1138348). Postępowanie administracyjne, które zakończyło się zaskarżoną do Sądu decyzją miało na celu ocenę, czy decyzja Zarządu Gminy D. z 1997 r. została wydana zgodnie z prawem, czy też miało miejsce naruszenie prawa w stopniu rażącym. Mamy bowiem w zaskarżonej do Sądu decyzji, co po raz kolejny należy podkreślić, z trybem nadzwyczajnym, który to nie służy niejako ponownemu załatwieniu sprawy ale zweryfikowaniu już wcześniej wydanego rozstrzygnięcia. Postępowanie administracyjne prowadzone jest bowiem w ten sposób, że od wydanej decyzji w zwykłym trybie przysługuje środek zaskarżenia w postaci odwołania do organu II instancji. Nie jest możliwe i dopuszczalne, aby organ prowadzący postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji orzekł merytorycznie w sprawie, w której merytoryczne rozstrzygniecie zostało już wydane.

Biorąc pod uwagę powyższe, a także na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku