Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 325/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 128
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi R.K., i W.K. na postanowienie Wojewody [....] z dnia 31 grudnia 2013 r. znak: [....] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżących R.K. i W.K. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Z wniosku R. K. oraz W. K., reprezentowanych przez pełnomocnika A. K. prowadzone było przez Starostę C. postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej T. - miasto, obręb nr [...] – T., oznaczonej jako działka nr [...] (z której w wyniku kolejnych podziałów powstały m.in. działki nr [...] i nr [...]), spowodowane usytuowaniem słupa kratowego linii średniego napięcia.

Decyzją z dnia 17 czerwca 2013 r. nr [...] Starosta C. orzekł o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania na rzecz R. K. (kwoty [...] zł) oraz W. K. (kwoty [...] zł) z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej T. - miasto, obręb nr [...] – T., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,2440 ha i nr [...] o pow. 0,0589 ha, objęte księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w C. Jednocześnie Starosta C. wskazał podmiot zobowiązany do wypłaty wyżej ustalonej kwoty odszkodowania oraz sposób jego wypłaty. Decyzja powyższa została doręczona A. K. w dniu 25 czerwca 2013 r.

W dniu 8 lipca 2013 r. A. K., działająca w imieniu R. K. oraz W. K. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty C. z dnia 17 czerwca 2013 r. nr [...], wskazując w treści pisma, że nie była w stanie ze względu na swój zły stan zdrowia poświęcić czasu temu zagadnieniu,. Podała, że ma 71 lat i na chwilę obecną bardzo zły stan zdrowia. Podniosła, że pięciostronicowe uzasadnienie decyzji wymaga profesjonalnej porady prawnika, który nie udzieli porady prawnej za darmo.

Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2013 r. znak: [...] Wojewoda M., na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. odmówił A. K., działającej w imieniu R. K. oraz W. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty C. z dnia 17 czerwca 2013 r. nr [...].

W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do przepisu art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. dla przywrócenia terminu dokonania czynności procesowych muszą wystąpić łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie Starosta C. w dniu 25 czerwca 2013 r. doręczył na adres korespondencyjny A. K. swoją decyzję z dnia 17 czerwca 2013 r. nr [...]. Odbiór orzeczenia A. K. potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji, zaś w samej decyzji została prawidłowo poinformowana o przysługującym jej prawie do złożenia odwołania, jak również o terminie i trybie jego wnoszenia.

Stosownie do normy art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji Starosty C. upływał z dniem 9 lipca 2013 r.

W dniu 8 lipca 2013 r., a zatem jeszcze przed upływem terminu do wniesienia odwołania A. K. złożyła w Starostwie Powiatowym w C. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pomimo faktu, że termin do wniesienia odwołania upływał dopiero z dniem 9 lipca 2013 r. Zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez organ odwoławczy A. K., działająca w imieniu R. K. oraz W. K. nie złożyła odwołania od decyzji Starosty C. przed upływem terminu 9 lipca 2013 r. ani w terminie późniejszym.

Wniesionego w dniu 8 lipca 2013 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty C. z 17 czerwca 2013 r. nr [...] w ocenie organu odwoławczego, nie można uznać za odwołanie od ww. decyzji. Jakkolwiek Kodeks postępowania administracyjnego generalnie przyjmuje zasadę, że odwołanie od decyzji nie wymaga zachowania szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia to jednak z odwołania wynikać musi, iż strona nie jest z tej decyzji zadowolona. Tymczasem pismo A. K. wniesione w dniu 8 lipca 2013 r. stanowi jedynie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, samo zaś odwołanie do dnia dzisiejszego nie zostało przez stronę postępowania złożone.

Jednocześnie w ocenie organu odwoławczego, nie można uznać, że został spełniony warunek jednoczesnego dopełnienia czynności, dla której dokonania termin został przez stronę uchybiony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Warunek ten jest spełniony, gdy: 1) strona złożyła odrębny wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i wraz z tym wnioskiem dopełniła spóźnionej czynności, np. złożyła odwołanie, dla wniesienia którego termin ustawowy został przez stronę uchybiony, lub 2) strona zawarła wniosek o przywrócenie terminu w treści dopełnianej czynności, np. zamieściła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w treści odwołania, albo 3) strona we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu zawarła czynność, dla której określony był termin, np. wzmiankę o tym, że jest niezadowolona z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co należy rozumieć jako dokonanie czynności polegającej na wniesieniu odwołania (wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., II OSK 762/06, LEX nr 347861 [w:] Komentarz do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego A. Wróbel, System Informacji Prawnej LEX 2013).

W treści ww. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożonego w dniu 8 lipca 2013 r., a zatem przed upływem terminu przewidzianego do wniesienia odwołania, strona wskazuje jedynie na okoliczność złego stanu zdrowia oraz konieczność skorzystania z profesjonalnej porady prawnika z uwagi na obszerne uzasadnienie decyzji Starosty C. z 17 czerwca 2013 r. nr [...], jednak nie kwestionuje wydanej przez organ I instancji decyzji.

Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się R. K. i W. K. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie. W skardze podniesiono, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wniesiony w terminie właściwym do złożenia odwołania, w rezultacie stanowił odwołanie, czego nie przyjęły bezpodstawnie organy administracji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z póżn. zm.) zwaną dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 ustawy P.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody M. z dnia 31 grudnia 2013 r. odmawiające przywrócenia A. K. jako pełnomocnikowi R. K. i W. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 17 czerwca 2013 r.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że decyzja z dnia 17 czerwca 2013 r. została doręczona pełnomocnikowi R. K. i W. K. – A. K. w dniu 25 czerwca 2013 r. Termin do wniesienia odwołania od tej decyzji mijał 9 lipca 2013 r. A. K. w dniu 8 lipca 2013 r. złożyła niezatytułowane pismo domagając się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z powodu stanu zdrowia, konieczności uzyskania porady prawnika i problemów finansowych.

Pismo to Wojewoda M. potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu wskazując, że przede wszystkim zostało ono wniesione przedwcześnie i bez dołączonego do tego wniosku odwołania, a ponadto organ ten wskazał, że nie może uznać tego pisma jako odwołania, ponieważ nie zawiera ono żadnego stwierdzenia o niezadowoleniu strony z wydanej decyzji.

W ocenie Sądu tak zajęte stanowisko Wojewody M. jest przedwczesne. Niewątpliwie Kodeks postępowania administracyjnego dąży do odformalizowania na korzyść strony ustawowych wymogów co do wnoszenia środków prawnych tak, aby mogły być one rozpatrzone zgodnie z intencją i interesem strony. Zgodnie z art. 128 K.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji i to niezadowolenie może mieć nawet charakter dorozumiany.

Jedynym, co decyduje o tym, czy wystąpienie strony kwalifikuje się jako odwołanie, jest element negatywnego stosunku strony do wydanej decyzji, któremu strona w jakiejkolwiek formie dała wyraz (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 999/05; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 166/09). Trafnie podnosi przy tym pełnomocnik skarżących, że już chociażby z racji przygotowania profesjonalnego odwołania należałoby wnioskować niezadowolenie z wydanej decyzji

W ocenie Sądu w tej sprawie należało, stosownie do art. 9 K.p.a. pouczyć pełnomocnika skarżących o okolicznościach związanych tak z przedwczesnym wniesieniem pisma z daty 6 lipca 2013 r. jak i treści ewentualnie wnoszonego odwołania. Powołany art. 9 K.p.a. wprost nakazuje organom, że mają obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto organy te powinny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Skoro w pouczeniu decyzji organu I instancji o trybie wniesienia odwołania nie poinformowano strony, że odwołanie dla swojej skuteczności nie wymaga uzasadnienia a wystarczy, że którakolwiek ze stron nie zgadza się z wydaną decyzją – to zaniechanie takiego pouczenia nie może skutkować utrata przez stronę jej uprawnień procesowych.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że z pisma A. K. z dnia 6 lipca 2013 r. wynika wola dalszego rozpatrywania jej sprawy i tym samym powinno to wzbudzić u organu co najmniej wątpliwości, czy aby pełnomocnik stron nie wniósł jednak odwołania. Pismo to wniesiono bowiem w otwartym terminie do wniesienia odwołania.

Jeżeli już organ odwoławczy miał wątpliwości co do sensu pisma z daty 6 lipca 2013 r. i intencji jego autora, powinien zwrócić się z zażądaniem do pełnomocnika wnioskodawców o udzielenie stosownych wyjaśnień (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 1/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 48/10, opub. w LEX nr 675248). Brak takiego wezwania o wyjaśnienia także uzasadnia przedwczesność wydanego i zaskarżonego w tej sprawie postanowienia.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Wojewoda M. nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w tym zakresie albo winien uznać pismo A. K. z dnia 6 lipca 2013 r. za odwołanie, albo zwrócić się o wyjaśnienie, jak należy to pismo potraktować wskazując przy tym możliwości jego zakwalifikowania. Zaniechanie jakichkolwiek działań w tym zakresie skutkowało nie tylko przedwczesnym rozstrzygnięciem, ale też podważa zasadę uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

Stosownie do art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda M. winien albo sam stwierdzić, że pismo A. K. z dnia 6 lipca 2013 r. jest odwołaniem od decyzji Starosty C. z dnia 17 czerwca 2013 r. znak [...], albo też zwrócić się do pełnomocnika skarżących o wyjaśnienie, jak pismo to należy traktować – czy jako odwołanie, czy jako wniosek o przywrócenie terminu. Dopiero po ustaleniu rzeczywistego charakteru tego pisma, należy podjąć dalsze stosowne czynności.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.