Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 13/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-05-12 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Ustanowiono pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 258 § 1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1-2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. T. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie niewydania zaświadczenia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka /-/D.Mataczyński


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 14 kwietnia 2009r. odrzucił skargę K. T. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie niewydania zaświadczenia. Skarżący celem skutecznego złożenia skargi kasacyjnej w dniu 17 kwietnia 2009r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Powyższy wniosek doprecyzowany został we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w dniu 20 kwietnia 2009r., w którym zakres wniosku ograniczony został do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych w formularzu oraz w piśmie i dokumentach przesłanych na wezwanie Sądu wynika, że Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a źródłem jego utrzymania są udzielane korepetycje przynoszące dochód w kwocie ok. 400 zł. Z przesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i w latach 2007 i 2008r. nie uzyskał żadnego dochodu podlegającego opodatkowaniu. Z zestawienia sporządzonego przez wnioskodawcę wynika, ż stałe wydatki miesięczne to ok. 100 – 150 zł. na prąd oraz ok. 250 – 300 zł. na żywność.

Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.

W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację finansową wnioskodawcy utrzymującego się z doraźnych prac polegających na udzielaniu korepetycji, stwierdzić należy, iż K. T. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Uznając więc spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić dla niego adwokata.

Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

/-/D.Mataczyński