Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2007/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72,  art. 73
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2010 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej K. J. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361 ze zm.) oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., po wznowieniu postępowania administracyjnego objętego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., znak: [...], uchylił własną decyzję z dnia [...] grudnia 1999 r. o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki F. rej. [...], rok produkcji 1999, nr silnika [...], nr nadwozia [...] na nazwisko J. K., zam. w W., przy ul. Z. [...] i odmówił zarejestrowania powyższego pojazdu.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż rejestracji przedmiotowego pojazdu dokonano w dniu [...] grudnia 1999 r., na podstawie umowy kupna-sprzedaży pojazdu zawartej w dniu 7 listopada 1999 r. pomiędzy K. J. a M. W., zam. w W., przy ul. C. [...], karty pojazdu [...], dowodu rejestracyjnego pojazdu [...], nr rej. [...] oraz potwierdzenia nr [...] dot. zgodności danych pojazdu i jego właściciela z ewidencją Urzędu Gminy W.

Dnia [...] grudnia 2008 r. wpłynął sprzeciw Prokuratora Rejonowego w P. (sygn. akt [...]) od decyzji ostatecznej organu wydanej w dniu [...] grudnia 1999 r. w sprawie rejestracji omawianego pojazdu pod numerem rej. [...], ze wskazaniem, że w toku przeprowadzonego pod nadzorem Prokuratury postępowania przygotowawczego ustalono, iż numer identyfikacyjny VIN w brzmieniu: [...] nie jest oznaczeniem pierwotnym tego samochodu, lecz został wybity niefabrycznie na fragmencie blachy, którą wspawano w miejsce wyciętego fragmentu podłogi z oryginalnym numerem. Sposób usunięcia oryginalnego numeru uniemożliwił odtworzenie jego treści. Numer silnika zaś został wybity niefabrycznie w miejscu zeszlifowanego oryginalnego oznakowania. Dodatkowe oznaczenia pojazdu pozwoliły biegłemu z zakresu badań mechanoskopijnych na stwierdzenie, że omawiany pojazd mógł posiadać oryginalny numer VIN w brzmieniu: [...].

W tej sytuacji organ uznał, iż nie zostały spełnione warunki określone w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. J., zarzucając jej naruszenie przepisów proceduralnych: art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 107, art. 145, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

W ocenie strony, organ dokonał niewłaściwej kwalifikacji prawnej wznowienia postępowania, bowiem na czas wydania postanowienia o wznowieniu z dnia [...] stycznia 2009 r. nie dysponował żadnymi dowodami stwierdzającymi sfałszowanie dokumentów, tj. prawomocnym wyrokiem sądowym w tej sprawie. Zdaniem odwołującej się, właściwą kwalifikacją prawną powinien być przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przemawia za tym również to, iż z zawiadomienia prokuratury, jakie organ otrzymał, wynika tylko fakt, że to numery identyfikacyjne na nadwoziu oraz silniku są sfałszowane, prokuratura nie podważa natomiast autentyczności wydanego dowodu rejestracyjnego, ani karty pojazdu.

K. J. wskazała, iż w 1999 r. wraz z wnioskiem o zarejestrowanie przedmiotowego samochodu złożyła umowę kupna-sprzedaży samochodu, dowód rejestracyjny oraz kartę pojazdu. Organ zaś, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, z którego to przepisu, wobec powyżej wskazanych dokumentów załączonych do wniosku, nie wynika nie dochowanie przez stronę nie złożenia jakichkolwiek wymaganych w tym przepisie dokumentów ani też przepis ten nie porusza kwestii autentyczności numerów identyfikacyjnych.

Ponadto strona zarzuciła organowi, iż uniemożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie przed wydaniem decyzji, jak również wskazała na lakoniczność decyzji oraz całkowity brak uzasadnienia faktycznego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wniosek o rejestrację pojazdu wymaga przedstawienia uprawnionemu organowi dokumentów wskazanych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108 z 2005 r., poz. 908 ze zm.) oraz w wydanym z mocy ustawy Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. Nr 133 z 2002 r., poz. 1123 ze zm.). Przepisy powołanych aktów prawnych precyzyjnie określają dokumenty, które stanowią podstawę zarejestrowania pojazdu. Katalog ten jest wyczerpujący i nie może być rozszerzony. Obowiązek przedstawienia tych dokumentów ciąży na składającym wniosek o zarejestrowanie pojazdu. W razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. W/w dokumenty muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz także zgodne ze stanem faktycznym.

Zgodnie z zapisem art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie wskazanych w tym przepisie dokumentów, w tym m.in. dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5; karty pojazdu, jeżeli była wydana; zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane; dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany.

Organ wskazał ponadto na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 1994 r., sygn. akt II SA 227/93, OSP 1995, nr 3, poz. 54, zgodnie z którym, "nie może być uznane za dopełnienie warunków (...) przedstawienie - jako dowodu własności pojazdu - umowy kupna-sprzedaży pojazdu lub jego zespołów albo rachunku lub faktury, z potwierdzeniem zapłaty itp., sporządzonych przez sprzedawcę posługującego się fikcyjnym nazwiskiem i dowodem osobistym lub fikcyjną nazwą firmy, podrobionych lub przerobionych ... bądź innego dokumentu, nawet jeżeli nabywca tego pojazdu działał w dobrej wierze. Subiektywne przekonanie osoby składającej wniosek o zarejestrowanie nabytego pojazdu o prawdziwości składanych przez nią dokumentów jest bez znaczenia".

Organ odwoławczy podniósł, iż samochód osobowy marki F. rej. [...], rok produkcji 1999, nr silnika [...], nr nadwozia [...] zarejestrowany został w dniu [...] grudnia 1999 r. na nazwisko J. K., a do rejestracji w/w pojazdu przedłożona została umowa kupna-sprzedaży tego samochodu z dnia [...] listopada 1999 r. zawarta pomiędzy K. J. i M. W., karta pojazdu [...], dowód rejestracyjny pojazdu [...], nr rej. [...] oraz potwierdzenie nr [...] dot. zgodności danych pojazdu i jego właściciela z ewidencją Urzędu Gminy W.

Dnia [...] grudnia 2008 r. do Prezydenta W. wpłynął sprzeciw Prokuratora Rejonowego w P., sygn. akt [...] od decyzji ostatecznej wydanej dnia [...] grudnia 1999 r. w sprawie rejestracji w/w pojazdu pod nr rej. [...], w którym wnosi o wznowienie postępowania w tej sprawie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., ze wskazaniem, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że istotne przy rejestracji wskazanego wyżej pojazdu okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a mianowicie numer identyfikacyjny [...] został wybity niefabrycznie na fragmencie blachy, który wspawano w miejsce wyciętego fragmentu podłogi z oryginalnym oznakowaniem, a numer silnika [...] został wybity niefabrycznie po uprzednim zeszlifowaniu oryginalnego oznakowania. Postanowieniem Prokuratora z dnia [...] września 2008 r. śledztwo w sprawie usuwania i podrabiania znaków identyfikacyjnych w samochodzie marki F., nr rej. [...], t.j. o czyn z art. 306 k.k. zostało umorzone na podstawie art. 322 § 1 k.p.k. - wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa.

Organ przywołał przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 418/06, w którym zawarta jest teza, iż "prawomocne postanowienie prokuratora rejonowego o umorzeniu śledztwa na skutek niewykrycia sprawcy w przedmiocie sfałszowania oznaczeń identyfikacyjnych pojazdu ma moc orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa i stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a."

Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 145 § 2 k.p.a. stanowi, że z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Po myśli art. 145 § 3 k.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa

Powyższe ustalenia stały się podstawą wydanego rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie złożyła K. J., wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji, z uwagi, iż zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) wydanie z rażącym naruszeniem prawa proceduralnego, a mianowicie:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo istnienia podstaw do stwierdzenia jej nieważności, gdyż została wydana z naruszeniem:

- art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i zebrania wszystkich dowodów;

- art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez zastosowanie przepisu przy błędnym przekonaniu, że zachodzą okoliczności jego zastosowania;

- art. 94 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnione prowadzenie postępowania pomimo występującego w sprawie zagadnienia wstępnego nierozstrzygniętego prawomocnie przez odpowiedni organ;

- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez wskazania podstawy prawnej oraz uzasadnienia prawnego;

- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez niepodanie uzasadnienia prawnego decyzji zakończonej niezgodnie z wnioskiem strony i jego pozorność;

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 i § 3 k.p.a., poprzez przekroczenie przez organ swoich ustrojowych kompetencji, w sytuacji kiedy nie zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 i § 3 k.p.a.;

2) obrazę prawa materialnego tj. art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, poprzez błędne ustalenie, że strona skarżąca nie złożyła wymaganych dowodów.

W uzasadnieniu swojej skargi skarżąca w szczególności podniosła, iż orzekanie o przestępstwie, jakim jest sfałszowanie dokumentu, należy do wyłącznej kompetencji organów ścigania oraz sądów powszechnych. Wskazała przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009r., sygn. akt III SA/Gd 337/08, zgodnie z którym "W orzecznictwie administracyjnym przyjęty jest pogląd, że sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. W orzecznictwie wskazuje się bowiem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1991 r., sygn. akt II SA 640/91, ONSA 1992/3-4/66), że wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji. (...) Tym samym, kwestia fałszerstwa dokumentu winna być rozpatrywana jako swego rodzaju prejudykat."

Ponowiła również zarzut dokonania przez organ niewłaściwej kwalifikacji prawnej wznowienia postępowania. W jej ocenie, właściwą podstawę wznowienia postępowania administracyjnego winien stanowić art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z zaistnieniem nowych okoliczności faktycznych i dowodów, jakim są badania mechanoskopijne.

Strona wskazała, że zgodnie z oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażoną w wyroku z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt. I OSK 418/06 "Ekspertyza Laboratorium Kryminalistycznego z zakresu badań mechanoskopijnych, z której wynika, że nr nadwozia nie jest nabity fabrycznie, stanowi w sprawie dotyczącej rejestracji pojazdu również nową istotną okoliczność faktyczną lub nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a." Zauważyła, iż także w innych sprawach o tożsamych stanach faktycznych podstawą wznowienia postępowania przez organy pierwszej instancji w wyniku wykrycia faktu sfałszowania numerów identyfikacyjnych pojazdu był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., potwierdzają to wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: wyrok z dnia 6 lutego 1998 r., sygn. akt II SA 1492/97 - "W toku prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej dochodzenia w sprawie ustalono, że numery nadwozia zostały sfałszowane. W tej sytuacji Prezydent m. W. stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił postępowanie rejestracyjne(...)" oraz wyrok z dnia 12 marca 1998 r., sygn. akt II SA 32/98 - "Na podstawie ustaleń dochodzenia prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej W. ustalono, że podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 19 września 1996 r. ujawniono, że samochód ten posiada przerobione oznaczenia identyfikacyjne. W wyniku badań mechanoskopijnych stwierdzono, że numery identyfikacyjne nadwozia i silnika zostały przerobione w sposób uniemożliwiający odczytanie numerów pierwotnych. W związku z powyższym Prezydent W. stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił postępowanie w sprawie rejestracji (...)."

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) .

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.

W niniejszej sprawie przedmiotem wyżej określonej kontroli sprawowanej przez Sąd jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W., wydaną w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylającą decyzję tegoż organu z dnia [...] grudnia 1999r. o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki F. rej. [...], rok produkcji 1999, nr silnika [...], nr nadwozia [...] na nazwisko J. ., zam. w W., przy ul. Z. i odmawiającą zarejestrowania powyższego pojazdu.

Zgodnie z przepisem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W niniejszej sprawie, organ przyjął, iż podstawę określoną w art. 145 § 1 k.p.a., stanowi pkt 1 tego przepisu, w myśl którego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Organ wskazał, iż samochód osobowy marki F. rej. [...], rok produkcji 1999, nr silnika [...], nr nadwozia [...] zarejestrowany został w dniu [...] grudnia 1999 r. na nazwisko J. K., a do rejestracji w/w pojazdu przedłożona została umowa kupna-sprzedaży tego samochodu z dnia 7 listopada 1999 r. zawarta pomiędzy K. J. i M. W., karta pojazdu [...], dowód rejestracyjny pojazdu [...], nr rej. [...] oraz potwierdzenie nr [...] dot. zgodności danych pojazdu i jego właściciela z ewidencją Urzędu Gminy W.

Dnia [...] grudnia 2008 r. do Prezydenta W. wpłynął sprzeciw Prokuratora Rejonowego w P., sygn. akt [...] od decyzji ostatecznej wydanej dnia [...] grudnia 1999 r. w sprawie rejestracji w/w pojazdu pod nr rej. [...], w którym wnosi o wznowienie postępowania w tej sprawie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., ze wskazaniem, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że istotne przy rejestracji wskazanego wyżej pojazdu okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a mianowicie numer identyfikacyjny [...] został wybity niefabrycznie na fragmencie blachy, który wspawano w miejsce wyciętego fragmentu podłogi z oryginalnym oznakowaniem, a numer silnika [...] został wybity niefabrycznie po uprzednim zeszlifowaniu oryginalnego oznakowania. Postanowieniem Prokuratora z dnia [...] września 2008 r. śledztwo w sprawie usuwania i podrabiania znaków identyfikacyjnych w samochodzie marki F., nr rej. [...], t.j. o czyn z art. 306 k.k. zostało umorzone na podstawie art. 322 § 1 k.p.k. - wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa.

W tych okolicznościach organ uznał, wziąwszy pod uwagę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 418/06, w myśl którego "prawomocne postanowienie prokuratora rejonowego o umorzeniu śledztwa na skutek niewykrycia sprawcy w przedmiocie sfałszowania oznaczeń identyfikacyjnych pojazdu ma moc orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa i stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., iż zachodzą podstawy do uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki F. rej. [...], rok produkcji 1999, nr silnika [...], nr nadwozia [...] na nazwisko J. K., zam. w W., przy ul. Z. [...] i odmowy zarejestrowania powyższego pojazdu.

Sąd podziela wprawdzie – co do zasady – w/w stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże nie może ono mieć zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy wyczerpuje przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Zgodnie z dyspozycją w/w przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji.

Z takim właśnie nowymi okolicznościami i dowodami mam do czynienia w rozpatrywanym przypadku.

Zgodnie z zapisem art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie wskazanych w tym przepisie dokumentów, w tym m.in. dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5; karty pojazdu, jeżeli była wydana; zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane; dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany.

Skarżąca K. J. wraz z wnioskiem o dokonanie rejestracji pojazdu złożyła wymagane art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym dokumenty, m. in. umowę kupna – sprzedaży z dnia 7 listopada 1999 r., dowód rejestracyjny pojazdu seria [...].

W związku z tym, iż dokumenty złożone do wniosku o rejestrację pojazdu nie zostały przez organ zakwestionowane, wydana została decyzja o rejestracji pojazdu.

W toku prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w P. postępowania przygotowawczego, sygn. akt [...] ustalono, iż numer identyfikacyjny przedmiotowego pojazdu - [...] został wybity niefabrycznie na fragmencie blachy, który wspawano w miejsce wyciętego fragmentu podłogi z oryginalnym oznakowaniem, a numer silnika [...] został wybity niefabrycznie po uprzednim zeszlifowaniu oryginalnego oznakowania. Postanowieniem Prokuratora z dnia [...] września 2008 r. śledztwo w sprawie usuwania i podrabiania znaków identyfikacyjnych w samochodzie marki F., nr rej. [...], t.j. o czyn z art. 306 k.k. zostało umorzone na podstawie art. 322 § 1 k.p.k. - wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa.

W ocenie Sądu, tego rodzaju postanowienie w okolicznościach niniejszej sprawy nie daje podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z przyczyny opisanej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Postanowienie to wskazuje jedynie na to, że numery silnika zostały wybite niefabrycznie. Nie oznacza to jednak – samo przez się – że został sfałszowany którykolwiek z dokumentów w oparciu o który dokonano rejestracji pojazdu. Natomiast jedynie wykazanie, że doszło do sfałszowania tych właśnie dokumentów, przez uzyskanie prawomocnego rozstrzygnięcia właściwego organu lub postanowienia o niemożności wszczęcia postępowania z przyczyn określonych w przepisach szczególnych, może skutkować wznowieniem postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Opisany przypadek, jak najbardziej odpowiada natomiast sytuacji określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten wymaga bowiem spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, nadto te okoliczności musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane.

Domniemanie fałszerstwa numerów identyfikacyjnych stanowi nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu przez nabywcę, nieznaną organowi administracji, który wydał decyzję o zarejestrowaniu na podstawie art. 72 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym", a potwierdzoną późniejszą opinią biegłego (ekspertyzą kryminalistyczną), której zasadność strona może kwestionować za pomocą wszelkich środków dowodowych w trakcie postępowania wyjaśniającego. Wskazać także należy, iż organ administracji publicznej właściwy do prowadzenia postępowania wznowieniowego również może powziąć wątpliwość co do prawidłowości sporządzenia lub treści opinii biegłego wydanej w trakcie postępowania karnego, bowiem z jednej strony dysponuje wiedzą specjalistyczną konieczną do realizacji ustawowych kompetencji, z drugiej zaś art. 7 k.p.a. zobowiązuje go do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ekspertyza kryminalistyczna ma jedynie charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a.

Wątpliwości organu administracji związane z ekspertyzą kryminalistyczną wyłączają ponadto możliwość zastosowania art. 145 § 2 k.p.a., gdyż przepis ten wymaga, aby sfałszowanie dowodu było oczywiste, a więc niewymagające ani wiedzy fachowej ani prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego.

Ponadto organy przy rozpoznawaniu sprawy powinny mieć na względzie nie tylko interes społeczny, lecz także brać pod uwagę interes indywidualny strony, która działała w dobrej wierze.

Prowadzenie postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. skutecznie pozbawia nabywcę samochodu istotnych uprawnień strony. Rozszerzająca wykładnia powyższego przepisu poprzez objęcie jego zakresem również postanowienia prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego z powodu niewykrycia sprawcy, czyni pozornym prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organ administracji publicznej w postępowaniu nadzwyczajnym.

Nabywca samochodu, który działał w dobrej wierze, powinien mieć zapewnioną możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu wobec opinii biegłego czy to w postępowaniu karnym, czy też nadzwyczajnym administracyjnym (zob. glosa Wojciecha Tarasa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 2007 r., I OSK 418/06).

Prowadzenie więc postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie tylko nie będzie sprzeczne z zasadą praworządności, lecz skuteczniej będzie chronić interes strony, niż w przypadku prowadzenia postępowania w oparciu o podstawę określoną w pkt 1 art. 145 § 1.

Ponadto w ocenie Sądu, organ odwoławczy przy rozpatrywaniu sprawy, naruszył zasady postępowania administracyjnego określone w art. 15, art. 107, art. 138 k.p.a.

Zgodnie z wyrażoną w art. 15 i 138 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest - w przypadku wniesienia przez stronę odwołania -ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. W wyroku z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95 (ONSA 1997, Nr 1, poz. 35) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy a nie ocenie zasadności rozstrzygnięcia organu I instancji. W tej sytuacji organ winien nie tylko odnieść się do zarzutów zawartych w odwołaniu ale zbadać ponownie sprawę z ich uwzględnieniem.

Natomiast zgodnie z art. 107 k.p.a. decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl postanowień powołanego przepisu, uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Obowiązkiem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie, było więc m.in. ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu, wskazujących na tryb wznowienia określony w pkt 5.

Wskazać należy, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie odnosi się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów.

Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany będzie ponownie rozpoznać sprawę w jej całokształcie, z uwzględnieniem oceny prawnej wskazanej przez Sąd. Przy czym organ winien mieć na względzie regulację zawartą w przepisie art. 146 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.