Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 500/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 136 ust. 1 i 3, art. 137, art. 216
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 105 par. 1, art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 30 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska - Grzymkowska Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2021 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. znak: [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania J.K., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z [...] r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.

Jak wynika z akt sprawy pismem z 14 maja 2020 r., uzupełnionym pismem z 4 czerwca 2020 r. i doprecyzowanym w zażaleniu z 13 lipca 2020 r. J. K. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o zwrot nieruchomości o pow. 6 ha 4365 m2, położonej w G. 3 gminie C., pow. [...], dla której Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadził rep. Hip. Nr [...] "B", która przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W motywach wniosku jego autor podkreślił, że jest następcą prawnym "pod tytułem ogólnym przedwojennych właścicieli", a zatem przysługują mu wszystkie prawa związane z dochodzeniem zwrotu nieruchomości od Skarbu Państwa.

Pismem z 15 września 2020 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości o pow. 6,4365 ha, położonej w miejscowości G. 3 (dawna "B" nr [...]).

Decyzją z [...] r. Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65 z późn.zm – dalej w skrócie "u.g.n.") oraz art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn.zm.- dalej w skrócie "k.p.a."), umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości o pow. 6,4365 ha, położonej w miejscowości G. 3 (dawna "B" nr [...]). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał przede wszystkim, że ustawa o gospodarce nieruchomościami, w związku z brzmieniem jej art. 216, nie dopuszcza możliwości ubiegania się o zwrot nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na mocy dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wobec braku formalnych podstaw do zwrotu przedmiotowej nieruchomości, bezprzedmiotowe jest badanie przesłanek określonych w art. 136 i następnych u.g.n., a które określają kryteria zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Brak jest przepisu prawa materialnego, który w świetle dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowiłby podstawę do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W odwołaniu od tej decyzji J. K. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji podnosząc zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie w sprawie i arbitralne przyjęcie, że domagał się on zwrotu nieruchomości w oparciu o przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, tj. przepisy ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy w treści wniosku ani jego uzupełnieniu nie wskazano podstawy prawnej żądania zwrotu nieruchomości, nie zbadano zasadności wniosku w oparciu o inne przepisy prawa niż przepisy przywołanej ustawy, nie zamieszczono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji żadnych wyjaśnień na temat dopuszczalności albo niedopuszczalności takiej subsumpcji prawnej wniosku, aby znajdował on oparcie w innych normach prawnych niż przepisy przywołanej ustawy.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w obecnym stanie prawnym problematyka wywłaszczenia oraz zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowana jest przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotowy zakres nieruchomości podlegających zwrotowi na zasadach i w trybie określonym w rozdziale 6 działu III u.g.n. określają przepisy art. 136 u.g.n. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot nieruchomości zostało unormowane w trzech odrębnych regulacjach, w zależności od sposobu i formy nabycia nieruchomości na realizację celu wywłaszczenia. W art. 136-142 u.g.n. zawarto zasadnicze elementy materialnoprawne i procesowe tego roszczenia odnosząc je do nieruchomości wywłaszczonych w przeszłości na podstawie klasycznego aktu wywłaszczeniowego, tj. indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej), zaś art. 142a u.g.n. jest odrębnym przepisem normującym odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości także wobec nieruchomości nabytych w czasie obowiązywania ustawy o gospodarce nieruchomościami umową określoną w art. 114 ust. 1 u.g.n. W art. 216 u.g.n. określono katalog przypadków, do których - ze względu na sposób lub formę przejęcia nieruchomości przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zwrotu nieruchomości. Przepis ten rozszerza możliwość zwrotu nieruchomości na inne niż wywłaszczenie, wymienione w tym przepisie przypadki przejęcia lub nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wyliczenie w nim zawarte ma jednak charakter zamknięty. Przywołując w następnej kolejności regulacje art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. organ drugiej instancji stwierdził, że z poczynionych w toku postępowania ustaleń wynika, że prawo własności dawnej "B" nr [...], przeszło na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.).

Z treści postanowienia Sądu Najwyższego z [...] r., sygn. akt [...] można wyczytać, iż Sąd Okręgowy w postępowaniu prowadzonym pod sygn. [...] zakończonym postanowieniem z [...] r. ustalił, że poprzednicy prawni J. K. – J. i W. B. w grudniu 1944 r. zawarli z małżonkami A. i J. E. nieformalną umowę sprzedaży nieruchomości położonej w G., (...) a przyległe nieruchomości, których własność w dniu 23 marca 1945 r. Powiatowy Urząd Ziemski w Ł., na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, przydzielił Lasom Państwowym w Ł., później zostały przekazane Zakładom [...] w Ł. (...)

Postanowieniem z [...] r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Ł. [...] Wydział Cywilny uznał A. i J. E. za zmarłych z dniem [...] maja 1946 r.

Postanowieniem z [...] r. Sąd Rejonowy w Ł. [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...] stwierdził, że spadek po A.E. oraz spadek po J.E. nabyli J.P.B. i W.B. po 1/2 części każde z nich.

Postanowieniem z [...] r. wydanym w sprawie o sygn. [...] Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po J. P.B. na podstawie ustawy nabyła żona W. B., a spadek po W. B. nabył J.K. w całości.

Wojewoda zwrócił następnie uwagę na brzmienie art. 2 ust. 1, art. 6 i art. 15 dekretu PKWN i stwierdził, że z uzasadnienia wniosku o zwrot nieruchomości wynika, że J. K. jest jedynym spadkobiercą po J. i W. B., którzy pod koniec drugiej wojny światowej nabyli tę nieruchomość nieformalną umową sprzedaży, a później w drodze testamentu od A. i J.E. W świetle zgromadzonych w postępowaniu dokumentów niespornym jest, że doszło do przejścia na własność Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości mocą dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, co potwierdza zaświadczenie Powiatowego Urzędu Ziemskiego w Ł. z dnia 23 marca 1945 r. W ocenie Wojewody [...] dekretu PKWN nie można zaliczyć do kategorii ustaw "wywłaszczeniowych", o których mowa w art. 216 u.g.n. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2001 r., sygn. akt SK 22/01, "skoro mamy do czynienia z odrębnością funkcji (funkcją dekretu z 1944 r. było dokonanie całościowej zmiany struktury własności i stosunków społecznych w rolnictwie; funkcją ustaw, wymienionych w art. 216 było uregulowanie przekształceń terenów rolniczych w tereny budowlane), z charakteru (dekret z 1944 r. pomyślany był jako akt rewolucyjny, świadomie i celowo odrzucający wszelkie zaczepienia o zastany system obowiązującego prawa; ustawy wymienione w art. 216 stanowiły element systemu prawa PRL, wpisując się w kolejne etapy przeobrażeń tego systemu) oraz zakresu regulacji (dekret z 1944 r. obejmował w zasadzie całość większych nieruchomości ziemskich: ustawy wymienione w art. 216 obejmowały tylko wycinek nieruchomości ziemskich, związany z procesami budownictwa), to nie została spełniona przesłanka podobieństwa - sytuacji normowanych dekretem z 1944 r. i sytuacji, normowanych ustawami wymienionymi w art. 216 ugn". Tym samym wykluczenie przez art. 216 u.g.n. odpowiedniego stosowania zasady zwrotu niewykorzystanej nieruchomości do nieruchomości przejętych na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej nie stanowi naruszenia konstytucyjnej zasady równości.

Podsumowując Wojewoda stwierdził, że art. 216 u.g.n. wskazuje jedynie na możliwość odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości do nieruchomości nabytych bądź przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wymienionych w nim aktów prawnych i nie może być interpretowany rozszerzająco. Wśród tych przepisów nie ma wymienionego dekretu PKWN z 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Niedopuszczalne jest zatem stosowanie przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości do nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na podstawie przepisów innych niż wymienione w tym artykule, w tym na podstawie wspomnianego dekretu PKWN.

Wojewoda odnosząc się zarzutów odwołania wyjaśnił, że co prawda we wniosku oraz jego uzupełnieniu nie wskazano podstawy prawnej żądania, to z akt wynika, że J.K. domaga się zwrotu przedmiotowej nieruchomości, pomimo zapisu "zwrotu nieruchomości odjętej jego poprzednikom prawnym (...)",gdyż jak pisze dalej "przysługują mu wszystkie prawa związane z dochodzeniem zwrotu nieruchomości od Skarbu Państwa". W obowiązującym stanie prawnym kwestie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowane są wyłącznie przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, która określa zakres przedmiotowy nieruchomości podlegających zwrotowi na zasadach i w trybie określonym w rozdziale 6 działu III ustawy. W związku z powyższym, brak jest podstaw do badania zasadności wniosku w oparciu o inne przepisy prawa niż przepisy przywołanej ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, ustalenie, że w sprawie nie powinien mieć zastosowania dekret PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej do działki "[...]" nr Rep. Hip. [...], zwrotu na jego rzecz działki "[...]" nr Rep. Hip. [...], alternatywnie, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w treści skargi. Zdaniem skarżącego Wojewoda [...] orzekł w oparciu o niepełny materiał dowodowy, błędnie ustalił przedmiot sporu, co w rezultacie doprowadziło do przyjęcie nieprawdziwych założeń i wydania decyzji sprzecznej z prawem i stanem faktycznym.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji powinna dotyczyć umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości o pow. 6,4365 ha, "[...]" nr Rep. Hip. [...], a dotyczy zupełnie innej nieruchomości. W wyniku błędu w decyzji naprzemiennie używano oznaczeń dawnej nieruchomości "B" o dawnym Rep. Hip. Nr [...] i właściwej działki. Pierwotnie cały teren "B" o dawnym Rep. Hip. Nr [...] należał do Państwa B.. Jeszcze przed wojną A. E. oraz J. P.M. E. nabyli w drodze kupna część nieruchomości i została założona nowa hipoteka o nr rep. [...]. Powierzchnia terenu nabyta przez Państwa E. była jedynie 6,4365 ha i miała przeznaczenie rekreacyjne. Na terenie znajduje się willa, a także zewnętrzny basen ziemny. Teren nie miał charakteru rolnego ani przemysłowego. Od momentu kupna, funkcjonowały równolegle dwie księgi hipoteczne. Dotychczasowa o numerze [...] i zupełnie nowa o numerze [...]. Po raz kolejny od pierwotnego terenu B., czyli działki [...] odłączono działkę i na podstawie tych dwóch wyłączeń założono nową księgę wieczystą KW [...]. Następnie na tym samym terenie powstała kolejna księga [...], gdzie w rubryce 02 wyraźnie widać, że do tego czasu przetrwały niezależnie dwa rejestry hipoteczne: "B" o dawnym Rep. Hip. Nr [...] i "[...]" o nr rep. Hip [...]. Tak więc w postępowaniu administracyjnym doszło do pomyłki, która jest niemożliwa do naprawy na etapie postępowania sądowego. Wszystkie twierdzenia i wszystkie badania stanu faktycznego dotyczyły nieruchomości "B" Nr [...], a powinny dotyczyć dużo mniejszej nieruchomości, czyli "[...]". Być może tereny, o których pisał wojewoda faktycznie podlegały pod dekret PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (dalej dekretu PKWN), ale do rozpatrzenia wniosku skarżącego nie ma to żadnego znaczenia. Pojawienie się tej nieruchomości jest związane z tą sprawą jedynie z chwilą zakupu i wyłączenia działki "[...]" nr Rep. Hip. [...]. Od tej chwili, czyli od roku 1936 losy nieruchomości toczyły się zupełnie niezależnymi biegami. Wojewoda już w pierwszym akapicie bez najmniejszej refleksji stwierdził, że działka "[...]" nr Rep. Hip. [...] przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu PKWN. Zdaniem skarżącego grunt ten nie spełnia ani jednego z warunków wskazanych w art. 2 ust. 1 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej. Po pierwsze, działka "[...]" nie była własnością Skarbu Państwa, o czym świadczą przedwojenne księgi wieczyste. Po drugie, A.E., jak i jego małżonka J.P. M. E. nie byli pochodzenia niemieckiego, co potwierdza postanowienie z dnia [...] roku wydane przez Sąd Rejonowy w Ł., które uznaje, że posiadają oni przynależność państwową polską. Ponadto art. 2 ust. 1 pkt e) dekretu, również nie ma tu zastosowania, ponieważ wielkość działki "[...]" to 6,4365 ha, a zatem daleko jej zarówno do minimum 100 ha powierzchni ogólnej, jak i 50 ha użytków rolnych. Wojewoda słusznie zauważył, że w przypadku działania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku, nie mamy do czynienia z indywidualną decyzją, a jedynie ze zmianami własnościowymi z mocy ustawy. W takiej sytuacji koniecznym jest pochylenie się nad kwestią, czy faktycznie doszło do spełnienia przesłanek dekretu. W rozpatrywanej sprawie nie powinno nastąpić takie przekształcenie własności. Dodatkowo, jak wynika z protokołu zdawczo-odbiorczego datowanego na 6 października 1953 roku, doszło do swoistego wywłaszczenia. Pismo było przekazane do urzędu w załączniku pisma z 22 lutego 2021 roku. Działka o powierzchni 6,4365 ha widniejąca w księdze wieczystej pod nazwą "[...]" nr Rep. Hip. [...], jak i działka o powierzchni 5,7318 ha obejmująca część "[...]" pismem Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 21 listopada 1950 roku nr [...], zostały wyłączone z parcelacji. Zdanie to może sugerować, że grunt faktycznie był przejęty na mocy reformy rolnej. W poprzednim akapicie skarżący wykazał, że nie powinno mieć to miejsca. W związku z powyższym, w którymś momencie doszło do swoistego wywłaszczenia nieruchomości i przekazania jej na cele przemysłowe. Powyższy dowód jest wystarczający do uprawdopodobnienia zaistnienia wywłaszczenia choć skarżący nie posiada takowej decyzji. Zdaniem skarżącego organ nie powinien uznać, że skoro działka "[...]" nie powinna podlegać pod reformę rolną to samoczynnie podlega pod przemysłową. Grunt ten w żadnym stopniu nie spełniał kryteriów przewidzianych także dla działki przemysłowej, ponieważ była to działka rekreacyjna, na terenie której znajdowała się willa wraz z przydomowym basenem gruntowym. Z protokołu widać, że grunt przekazano do przedsiębiorstwa, które powstało z własności E., ale nie A., tylko F. Teren w G. nigdy wcześniej nie był częścią składową jakiegokolwiek przedsiębiorstwa. Pomimo wywłaszczenia na rzecz funkcji przemysłowej, działka przez całe dziesięciolecia pozostawała działką rekreacyjną. Dopiero bieżący dzierżawca wieczysty przekształca ją na funkcję budownictwa jednorodzinnego. Tak więc nigdy nie doszło do spełnienia celu, jaki przyświecał wywłaszczeniu na cele przemysłowe. W związku z powyższym skarżący wniósł o ustalenie przez Sąd, że w sprawie nie powinien mieć zastosowania dekret PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej do działki "[...]" nr Rep. Hip. [...], oraz zasądzenie zwrotu działki "[...]" nr Rep. Hip. [...]. Jeśli Sąd uzna, że w takich okolicznościach, przy tak znaczących błędach urzędników nie da się zbadać sprawy na etapie postępowania sądowego, skarżący wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ponieważ jest przekonany, że decyzja będzie odmienna, gdy będzie dotyczyć działki "[...]" nr Rep. Hip. [...]. i ich przedwojennych właścicieli Polaków - małżeństwa E., czy też Polaków - Państwa B.

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji, argumentując, że kwestia zasadności przejęcia na Skarb Państwa nieruchomości na podstawie dekretu PKWN z 1944 r. nie może zostać zbadana przez organ odwoławczy, ponieważ przedmiotem prowadzonego postępowania była ocena zasadności zwrotu wnioskowanej nieruchomości w oparciu o ustawę o gospodarce nieruchomościami. Odrębnym pismem z 9 czerwca 2021 r. organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W piśmie procesowym z 16 sierpnia 2021 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy i podtrzymał dotychczasowe zarzuty oraz argumenty w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".

Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 26 października 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 21 września 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że uczestnik postępowania C Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. nie posiada możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 26 października 2021 r.

Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z 21 września 2021 r.), choć z możliwości tej nie skorzystały.

Godzi się wobec tego wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Wskazać w związku z tym trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego.

Lektura akt sprawy niniejszej dowodzi, że przedmiotem postępowania administracyjnego uruchomionego przed organem pierwszej instancji była określona treścią wniosku skarżącego kwestia zwrotu nieruchomości o powierzchni 6ha 4365m2 położonej w G. 3 gminie C. powiecie [...], dla której Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadził repertorium hipoteczne nr [...] "B". Na skutek zamknięcia dawnej księgi wieczystej założono księgę wieczysta KW nr [...]. (...) Nieruchomość - jak sprecyzował skarżący - na skutek wejścia w życie przepisów dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. nr 3, poz. 13 z późn.zm.) przeszła na własność Skarbu Państwa. W dniu 23 marca 1945 r. Powiatowy Urząd w Ł. na podstawie w/w dekretu PKWN przekazał przedmiotową nieruchomość w zarząd Lasom Państwowym w Ł., a następnie 4 kwietnia 1945 r. Zakładom [...] w Ł. Jak wynika z zapisów w dziale II księgi wieczystej (...) podstawę wpisu Skarbu Państwa jako właściciela stanowiło orzeczenie Ministra Przemysłu i Handlu z [...] czerwca 1947 r.

Wyjaśnić wobec tego trzeba, że organ wszczynając postępowanie administracyjne na żądanie uprawnionego podmiotu związany jest treścią żądania określonego we wniosku. Nie może go więc samodzielnie modyfikować ani zmieniać. Nawet w przypadku zaistniałych wątpliwości co do treści żądania wnioskodawcy organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnej zmiany kwalifikacji prawnej jego żądania, a tym bardziej uprawnienia tego nie posiada w sytuacji, gdy treść żądania wnioskodawcy nie budzi wątpliwości. Zatem treść wniosku determinuje kierunek prowadzonego postępowania administracyjnego oraz przepisy prawa materialnego, które winny mieć w sprawie zastosowanie. Z tych względów zarzut skargi jakoby organ orzekał w przedmiocie innej nieruchomości aniżeli żądał tego skarżący jest zupełnie bezpodstawny.

Co istotne, w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej zgodnie z zasadą praworządności unormowaną w art. 6 k.p.a. działają na podstawie przepisów prawa. Według art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Z zasady praworządności (legalizmu) wywodzi się obowiązek stosowania przez organ administracji publicznej przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji – odstępstwa od tej reguły mogą zostać wprowadzone przepisami przejściowymi (wyrok NSA z 16.05.2007 r., I OSK [...]/06, LEX nr 342503), obowiązek przestrzegania z urzędu przez organy administracji publicznej właściwości miejscowej i rzeczowej (wyroki NSA: z 7.04.2009 r., II OSK 506/08, LEX nr 535826 i z 7.11.2019 r., I OSK 322/18, LEX nr 2757037) – oraz obowiązek jednolitej i spójnej interpretacji przepisów prawa (np. wyrok WSA w Gdańsku z 29.06.2005 r., III SA/Gd 257/04, LEX nr 203455).

Skoro więc zgodnie z zasadą praworządności organy orzekają na podstawie obowiązujących przepisów prawa, to w dacie złożenia wniosku przez skarżącego jak i w dacie wydania kontrolowanej decyzji jedyną podstawę prawną rozpatrzenia żądania skarżącego, co zresztą klarownie wyjaśniono w motywach decyzji, mogły stanowić wyłącznie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1990).

Zgodnie z art. 136 ust. 1 i 3 u.g.n., zamieszczonym w Dziale III ustawy zatytułowanym "Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości" Rozdział 6 Zwrot wywłaszczonych nieruchomości, nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Przesłanki "zbędności" nieruchomości ustawodawca zdefiniował w art. 137 u.g.n., zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pkt 1 - pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pkt 2 - pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Przywołane przepisy mają zastosowanie do przypadków wywłaszczenia nieruchomości na podstawie przepisów rozważanej ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz do wywłaszczeń dokonanych na podstawie aktów prawnych enumeratywnie wymienionych w art. 216 u.g.n.

Według art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 138, z 1961 r. poz. 47 i 159 oraz z 1972 r. poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. poz. 216, z 1972 r. poz. 312 oraz z 1985 r. poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r. poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 192, z 1973 r. poz. 282 oraz z 1985 r. poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Stosownie do ust. 2 art. 216 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie:

1)art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. poz. 240 oraz z 1957 r. poz. 172);

2)art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. poz. 31);

3)ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.).

Brzmienie przepisu art. 216 u.g.n. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Stanowi on normę o charakterze szczególnym, nie podlega interpretacji rozszerzającej, bowiem zawarte w nim wyliczenie ustaw i przepisów poszczególnych ustaw ma charakter enumeratywny i stanowi katalog zamknięty. Niedopuszczalne jest zatem stosowanie przepisów o wywłaszczeniu do nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na podstawie przepisów innych niż wymienione w tym artykule. Przepis ten nie wymienia dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r., nr 3, poz. 13 – dalej w skrócie "dekret PKWN").

Oznacza to, że w przypadku zgłoszenia roszczenia o zwrot nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa na podstawie innego aktu prawnego aniżeli wymienione w art. 216 u.g.n., organ orzekający w sprawie zwrotu, zobowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., w świetle którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Brak jest w takiej sytuacji materialnoprawnej podstawy prowadzenia postępowania jak i wydania rozstrzygnięcia in merito.

Godzi się wobec tego również wyjaśnić, że na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2001 r. sygn. akt SK 22/01 (opubl. OTK/2001/7/16, Dz.U.2001/129/1447, Lex nr 49537), art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543):

w zakresie, w jakim wyklucza odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału 6 działu III tejże ustawy do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13; zm.: z 1946 r. Nr 49, poz. 279; z 1957 r. Nr 39, poz. 172; z 1958 r. Nr 17, poz. 71 i 72; z 1968 r. Nr 3, poz. 6) został uznany za zgodny z art. 32 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu wspomnianego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że dekret z 6 września 1944 r. przewidział przejście z mocy prawa na własność Skarbu Państwa bez jakiegokolwiek wynagrodzenia (odszkodowania) nieruchomości ziemskich o charakterze rolniczym, o ile należały one do jednej z czterech kategorii, wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt b)-e) tego dekretu. W szczególności przejściu na własność Skarbu Państwa podlegała większa własność ziemska (dekret - przy pewnym zróżnicowaniu terytorialnym - przyjmował granicę 50 hektarów powierzchni użytków rolnych bądź 100 hektarów powierzchni ogólnej), a także nieruchomości ziemskie będące własnością obywateli Rzeszy Niemieckiej i obywateli polskich narodowości niemieckiej oraz będące własnością osób skazanych za zdradę stanu, za pomoc okupantom ze szkodą dla Państwa lub miejscowej ludności oraz za inne przestępstwa przewidziane w dekrecie PKWN z 12 września 1944 r. Nowelizacja dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej uzupełniła ten katalog o osoby skazane za dezercję lub uchylanie się od służby wojskowej.

Według Trybunału analiza przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, a także praktyki jego stosowania, pozwalają na ustalenie, że zmiany stosunków własnościowych dokonane na podstawie tego dekretu zmierzały do realizacji trzech celów. Pierwszy był nakierowany na ekonomiczną eliminację grupy posiadaczy ziemskich, co stanowiło realizację ideologicznej koncepcji nowej władzy zmierzającej do całkowitej przebudowy gospodarczej i socjalnej struktury polskiego społeczeństwa, a zwłaszcza likwidacji indywidualnej własności środków produkcji. Drugi zmierzał do rozszerzenia drobnej własności gospodarstw rolnych, co wprawdzie nie korespondowało z perspektywiczną koncepcją przemian społecznych, ale było uważane za polityczną konieczność w pierwszym okresie funkcjonowania nowej władzy. Trzeci był nakierowany na polityczne konfiskaty własności, skierowanych zarówno przeciwko osobom, które kojarzone były z okupantem, jak i osobom, które czynnie przeciwstawiały się instalowaniu nowej władzy na terytorium Polski. Owa funkcja konfiskacyjna wymierzona przeciwko aktualnym przeciwnikom zaznaczyła się zwłaszcza w nowelizacji dekretu, dokonanej kilka miesięcy po jego wejściu w życie.

Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, iż nie podejmuje w tym miejscu ani kwestii prawnej legitymacji PKWN do stanowienia przepisów prawa obowiązującego (zob. uchwała TK z 16 kwietnia 1996, W. 15/95, OTK ZU Nr 2/1996, s. 127-128), ani kwestii materialnej konstytucyjności przepisów tego dekretu (jest to przedmiotem - zawisłego przed TK - postępowania w sprawie SK 5/01). Przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego było jedynie ustalenie relacji pomiędzy funkcją, charakterem i zakresem regulacji dekretu z 1944 r., a ustawami wymienionymi w art. 216 ustawy z 1997 r.

Zdaniem Trybunał Konstytucyjny funkcje dekretu o przeprowadzeniu reformy należy bowiem postrzegać przede wszystkim w wymiarze makrospołecznym, bo stanowił on jeden z podstawowych instrumentów likwidowania dawnego społeczno-gospodarczego ustroju Rzeczypospolitej i wprowadzania systemu opartego m.in. na negacji ekonomicznej roli własności prywatnej. Dekret miał więc charakter uniwersalny, bo zakresem swej regulacji obejmował niemal wszystkie większe nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, a także pełnił rolę narzędzia walki z przeciwnikami nowego ustroju. Ogólne oceny charakteru i roli dekretu z 1944 r. trzeba pozostawić politykom i historykom, a zwłaszcza - na co zwrócono już uwagę w uchwale TK z 16 kwietnia 1996 r. (jw., s. 127) - "współczesnemu, demokratycznemu ustawodawcy". Trybunał Konstytucyjny ograniczył się tylko do stwierdzenia, że ów charakter i rola dekretu z 1944 r. był diametralnie odmienny od charakteru i roli ustaw o gospodarce terenami budowlanymi, które wymieniono w art. 216 ustawy z 1997 r. Ustawy te dotyczyły stosunkowo wąskiego kręgu stosunków własnościowych, łączyły się z procesami urbanizacji, a nie miały dokonywać rewolucji społecznej o totalnym charakterze. Nie można wprawdzie negować elementu nacjonalizacyjnego, który był widoczny w tych ustawach, ale taka "nacjonalizacja przy okazji" była widoczna także w wielu innych ustawach z tego okresu, by wskazać choćby art. 1063 kc, niedawno uznany przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z konstytucją. Tak samo nie można twierdzić, że skoro tak dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej, jak i ustawy, wymienione w art. 216 pozwalały na odjęcie własności, to spełniona jest przesłanka ich "podobieństwa". Jest to bowiem zbyt wysoki stopień abstrakcji i prowadziłby do wniosku, że wszelkie ustawy, które dopuszczają odjęcie własności nieruchomości, musiałyby być objęte zakresem art. 216. Zasada równości i - wynikająca z niej - koncepcja cech relewantnych (podobieństwa regulowanych sytuacji) wymaga porównań o bardziej szczegółowym charakterze.

Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny prowadzi to do konkluzji, że skoro mamy do czynienia z odrębnością funkcji (funkcją dekretu z 1944 r. było dokonanie całościowej zmiany struktury własności i stosunków społecznych w rolnictwie; funkcją ustaw, wymienionych w art. 216 było uregulowanie przekształceń terenów rolniczych w tereny budowlane), charakteru (dekret z 1944 r. pomyślany był jako akt rewolucyjny, świadomie i celowo odrzucający wszelkie zaczepienia o zastany system obowiązującego prawa; ustawy wymienione w art. 216 stanowiły elementy systemu prawa PRL, wpisując się w kolejne etapy przeobrażeń tego systemu) oraz zakresu regulacji (dekret z 1944 r. obejmował w zasadzie całość większych nieruchomości ziemskich; ustawy wymienione w art. 216 obejmowały tylko wycinek nieruchomości ziemskich, związany z procesami budownictwa), to nie została spełniona przesłanka "podobieństwa" sytuacji normowanych dekretem z 1944 r. i sytuacji, normowanych ustawami wymienionymi w art. 216 ustawy z 1997 r. (a także ustawą z 25 czerwca 1948 r.).

Trybunał Konstytucyjny stwierdził więc, że brak "podobieństwa" sytuacji regulowanych - z jednej strony dekretem z 1944 r., a - z drugiej strony, wspomnianymi wyżej ustawami oznacza, że dla oceny regulacji w nich zawartych nie można bezpośrednio odnosić konsekwencji zasady równości. Tym samym, wykluczenie - przez art. 216 ustawy z 1997 r. - odpowiedniego stosowania zasady zwrotu niewykorzystanej nieruchomości do nieruchomości przejętych na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej nie stanowi naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Są to bowiem regulacje odmienne w swym charakterze, funkcji i zakresie normowania, a wobec tego ustawodawca nie miał obowiązku jednolitego ich potraktowania przy określaniu zasad gospodarowania nieruchomościami i procedury wywłaszczeniowej. Jest bowiem oczywiste, że zasada równości nie zakazuje ustawodawcy odmiennego regulowania sytuacji odmiennych. Wskazany wyżej brak "podobieństwa" stanowi przesłankę wystarczającą dla uznania, że art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie, w jakim wyklucza odniesienie "zasady zwrotu" do nieruchomości przejętych na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, jest zgodny z art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji.

Przenosząc poczynione dotychczas uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że wydane na gruncie rozpatrywanej sprawy decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu. Analiza przepisów – art. 136, 137 w zestawieniu z art. 216 u.g.n., dowodzi bezspornie, że dochodzenie zwrotu nieruchomości, która przeszła na własność Skarbu Państwa w trybie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nie jest możliwe z uwagi na brak w tym zakresie normy prawa materialnego, która dawałaby taką możliwość, co czyniło uruchomione postępowanie w tym zakresie bezprzedmiotowym i uzasadniało jego umorzenie.

Odnosząc się do zarzutów skargi jakoby organ wydał decyzję w stosunku do innej nieruchomości niż określił to skarżący, to zarzut ten w świetle akt sprawy jest niezasadny, podobnie jak chybiony jest zarzut, iż organ raz określa nieruchomość jako [...] a innym razem jako B o dawnym Rep. Hip [...]. Przedmiot rozpatrywanej sprawy co zostało już wyjaśnione na wstępie rozważań, zdeterminowany został treścią wniosku skarżącego jako sprawa o zwrot nieruchomości. Wobec tego mając na uwadze treść skargi stwierdzić trzeba, że ani organy obu instancji, ani tutejszy Sąd nie były uprawnione do oceny, czy do nieruchomości miały zastosowanie przepisy dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, a tego obecnie dodatkowo oczekuje skarżący.

Z załączonego do akt sprawy odpisu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] r. sygn. akt [...] wynika, że nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Z. – Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], obejmująca obecnie działki 206 i 205/1 położona w G. stanowi część dawnej posiadłości pod nazwą K., należącej do B. i E. W dniu 23 marca 1945 r. Powiatowy Urząd Ziemski, na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej przydzielił Dyrekcji Lasów Państwowych w Ł. na własność gospodarstwo poniemieckie w gminie C., powiecie [...], obejmujące ogółem powierzchni 5ha lasu, a pozostałe po E. oraz posiadłość sukcesorów P. B., pod nazwą K. o powierzchni ogólnej 37 ha, położoną w gminie C.. (...) Od parcelacji wyłączono działkę gruntu o pow. 6,4365ha z gospodarstwa po E. oraz działkę 5,5ha przylegającą do niej od strony wschodniej z gospodarstwa poniemieckiego po B. w K. (k.122 akt). Pierwsza z tych nieruchomości położona w K. uregulowana w księdze wieczystej pod nazwą [...] nr rep. [...], a druga obejmująca część "B" o powierzchni 5,7318 ha. W toku postępowania sądowego jak i obecnie skarżący J.K. wykazał, spadkobranie J. i W. B. po E. i swoje spadkobranie po B.. Nie wykazał spadkobrania po małżonkach B.

Co istotne obie nieruchomości, na podstawie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej 23 marca 1945 r., zostały przekazane przez Powiatowy Urząd Ziemski Dyrekcji Lasów Państwowych.

Z kolei z prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego z [...] r. sygn. akt [...] wynika, że Sąd Okręgowy w postępowaniu prowadzonym pod sygn. [...] zakończonym postanowieniem z [...] r. ustalił, że poprzednicy prawni J.K. – J. i W. B. w grudniu 1944 r. zawarli z małżonkami A. i J. E. nieformalną umowę sprzedaży nieruchomości położonej w G., (...) a przyległe nieruchomości, których własność w dniu 23 marca 1945 r. Powiatowy Urząd Ziemski w Ł., na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, przydzielił Lasom Państwowym w Ł., później zostały przekazane Zakładom [...] w Ł. (...)

Wobec powyższego w realiach kontrolowanej sprawy niespornym jest, że nieruchomość objęta roszczeniem skarżącego o zwrot została przejęta na własność Skarbu Państwa w trybie przepisów dekretu PKWN, do których z mocy art. 216 u.g.n. nie stosuje się przepisów rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec tego w stanie faktycznym sprawy, który organy obu instancji ustaliły zgodnie z wymogami art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., uzasadnione było wydanie zaskarżonej decyzji.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

dc