Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2323/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Centrum Rozrywki S. W. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: "Dyrektor", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") nr [...] z dnia [...] marca 2015r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. (dalej: "organ I instancji", "Naczelnik") nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. wymierzającą Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 36.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] maja 2011 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w C. w lokalu: Bar "A." przy ul. L. [...] w Ż. ujawnili trzy włączone do sieci elektrycznej i gotowe do eksploatacji urządzenia internetowe o nazwie: I., I. oraz l., których dysponentem odpowiedzialnym za eksploatację był W. S. oraz 34 automaty: A. należące do innego podmiotu. Wobec automatów A. organy celne przeprowadziły odrębny eksperyment procesowy oraz wszczęły odrębne postępowanie.

W trakcie podjętych czynności funkcjonariusze celni stwierdzili, że automaty internetowe I., l. oraz I. posiadały elementy konstrukcyjne występujące w automatach do gier hazardowych, m.in. akceptor banknotów, panel sterowania oraz monitor dotykowy LCD i były zasilane energią elektryczną. W związku z powyższym na automatach podjęto próbę przeprowadzenia gier kontrolnych. Z czynności sporządzono protokół z przeprowadzenia eksperymentu procesowego nr [...] Przesłuchano również świadków: I. S. - właścicielkę lokalu Bar "A." oraz W. S. (protokoły przesłuchania świadka z dnia [...] maja 2011r.). Ponadto, funkcjonariusze celni przeprowadzili oględziny zewnętrzne automatów (protokół oględzin rzeczy z [...] maja 2011 r.).

W dniu [...] stycznia 2012r. została sporządzona opinia biegłego sądowego z informatyki, telekomunikacji przy Sądzie Okręgowym w C., mgr inż. R. R. powołanego w postępowaniu karnym skarbowym prowadzonym pod sygnaturą nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] października 2014r. Naczelnik wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia Stronie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ I instancji w dniu [...] listopada 2014 r. wydał decyzję w której wymierzył Stronie karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na urządzeniach internetowych poza kasynem gry w kwocie 36.000 zł.

Pismem z dnia [...] grudnia 2014r. Skarżący złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie, iż "brak jest podstaw do wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry".

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor decyzją z 13 marca 2015r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika. Powołując się na art. 2 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z późn. zm.), dalej: "u.g.h." organ odwoławczy wskazał, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Organ odwoławczy wskazał, że działalność w zakresie urządzania gier na automatach do gry może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.). Natomiast karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary pieniężnej, stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., wynosi 12 000 zł od każdego automatu.

Organ odwoławczy podkreślił, że istotnym zagadnieniem przy wymierzaniu kary pieniężnej jest ustalenie, czy sporne urządzenia spełniają wymogi automatów w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, czyli, czy gry w nich zainstalowane wypełniają definicję art. 2 ust. 3, ust. 4 lub ust. 5 u.g.h.

W ocenie organu II instancji automaty l., l. oraz I. są urządzeniami elektronicznymi (komputerowym). Wskazał, że z oględzin zewnętrznych i pozostałych akt sprawy wynika, że automaty posiadają m.in. monitor dotykowy LCD, panel sterowania, oprogramowanie i są zasilane energią elektryczną, co świadczy o tym, że są to urządzenia elektroniczne (komputerowe), a więc spełniają jeden z warunków definicji gier na automatach, zarówno w rozumieniu art. 2 ust. 3 jak i art. 2 ust. 5 u.g.h. Dyrektor wskazał również, że gry organizowane były w celach komercyjnych, a automaty I., l. oraz l. udostępnione były publicznie w lokalu przy ul. L. [...] w Ż., a więc spełniały warunek definicji gier na automatach wynikający z art. 2 ust. 5 u.g.h.

Ustalając "element losowości", ewentualnie "charakter losowy" prowadzonych gier, a więc spełnienie warunku przyporządkowania gry na automatach do definicji zawartych w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h. organ odwoławczy powołał sporządzoną w dniu [...] stycznia 2012r. opinię biegłego R. R. W opinii tej biegły stwierdził: "z historii połączeń internetowych z badanego terminala internetowego wynika, że były wykonywane połączenia ze stronami internetowymi umożliwiającymi rozgrywanie gier o charakterze losowym". O ocenie organu odwoławczego włączona jako dowód do prowadzonego postępowania opinia pozwalała stwierdzić, że gry na automatach I., I. oraz I. miały charakter losowy, bowiem za pośrednictwem sieci Internet zapewniały one łączność z serwerami udostępniającym gry o charakterze losowym.

W opinii organu II instancji sporządzona opinia, jak również przeprowadzony podczas czynności kontrolnych przez funkcjonariuszy celnych eksperyment procesowy w formie doświadczenia mającego na celu sprawdzenie możliwości gry na automatach pozwoliły również stwierdzić, że gry prowadzone były o wygrane pieniężne lub rzeczowe, gdzie – stosownie do art. 2 ust. 4 u.g.h. - wygraną rzeczową w grach na automatach była również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. W swojej opinii biegły sądowy R. R. wykazał, że automaty l., I. oraz l. nie miały możliwości bezpośredniej wypłaty ewentualnych wygranych pieniężnych lub rzeczowych. W trakcie eksperymentu procesowego w formie doświadczenia mającego na celu sprawdzenie możliwości gry na automatach funkcjonariusze celni udowodnili natomiast, że na automatach "istnieje proces automatycznego przelewania uzyskanych przez grającego punktów wygranych z ustawienia symboli na monitorze, na stan pola Credit oraz Kredyt. Punkty wynikające z banknotów włożonych do automatu i punkty wygrane sumowały się. W ten sposób zdobyte podczas gry dodatkowe punkty kredytowe wynikające z ustawienia poszczególnych symboli na monitorze automatu, gracz mógł wykorzystać do dalszej gry bez konieczności ponoszenia dalszych kosztów i zasilania automatu kolejnymi środkami pieniężnymi." Powyższe pozwoliło stwierdzić, że w czasie eksperymentu przeprowadzonego na automatach I., l. oraz I. uzyskiwano wygrane w postaci punktów kredytowych, które stanowiły wygrane rzeczowe w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h., ponieważ punktu kredytowe pozwalały przedłużać gry bez konieczności wpłat stawki za udział.

Dyrektor stwierdził również, że to Skarżący urządzał gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, ponieważ to on zorganizował działalność. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że Strona nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani innego zezwolenia, o którym mowa w ustawie o grach hazardowych. Strona nie prowadziła również działalności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r. Nr 4, poz. 27, z późn. zm.), tj. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Organ odwoławczy przypomniał, że urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie o grach hazardowych, tj. zgodnie z powyżej powołanymi przepisami - w kasynach gry. W rozpoznawanej sprawie Strona urządzając gry na automatach, nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry i w konsekwencji urządzała gry w lokalu nie będącym kasynem gry.

Dyrektor wyjaśnił, że stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Zakaz urządzania gier na automatach poza kasynem gry wiąże się z samym faktem organizowania tej gry poza miejscem do tego wyznaczonym, czyli kasynem gry i stanowi lex specialis w stosunku do zakazu urządzania gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia (art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.). Zwrócił uwagę, że od pojęcia "urządzanie gier na automatach" należy odróżnić pojęcie "prowadzenie gier", które ma węższy zakres i oznacza tylko czynności bezpośrednio podejmowane przy grach hazardowych, które są niejako następcze wobec czynności urządzania gier. Prowadzenie gry sprowadza się więc do kontynuacji urządzania gier, ale tylko do takich czynności, które są bezpośrednio podejmowane przy grach hazardowych. Będą to więc wszelkie czynności zapewniające sprawność techniczną i bieżące działanie urządzeń służących do rozgrywania gier (serwis, bieżąca obsługa, zapewnienie środków pieniężnych na wypłaty itp.). W ocenie Dyrektora, z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym z protokołów przesłuchania świadków, W. S. działał w imieniu swojej córki – I. S. - właścicielki lokalu Bar "A.". Ponadto, ustalenia zgodnie z którymi Skarżący w okresie od [...].04.2011 r. do [...].05.2011 r. w miejscowości Ż. zajmował się faktycznie sprawami gospodarczymi I. S. właścicielki lokalu Bar "A." i urządzał gry na automatach internetowych, poprzez udostępnienie do publicznego korzystania automatów działających w celach komercyjnych, na których prowadzone gry miały losowy charakter oraz realizowały wypłaty wygranych rzeczowych pozwoliły stwierdzić, że Skarżący działał wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych. Na tej postawie postanowieniem z 7 lutego 2012 r. przedstawiono Skarżącemu zarzuty naruszenia przepisów art. 2 ust. 3 — 5, art. 3, art. 6 ust. 1, u.g.h. tj. przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 9 § 3 kodeksu karnego skarbowego. W związku z powyższym organy celne przyjęły, że dysponentem (właścicielem) ww. automatów znajdujących się w lokalu zlokalizowanym przy ul. Lidzbarskiej 37 w Ż. był W. S.

Stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry wynosi 12.000 zł od każdego automatu. Biorąc pod uwagę fakt, iż w lokalu Ż., przy ul. L. [...] znajdowały się trzy automaty internetowe na których urządzano gry, Stronie wymierzono karę pieniężną w wysokości 36.000 zł.

Dyrektor Izby Celnej nie podzielił zarzutu Strony podniesionego w odwołaniu, że decyzję o wymierzeniu kary administracyjnej za zachowanie niezgodne z przepisami ustawy o grach hazardowych skierowano do osoby nie będącej stroną w sprawie. Organ uznał za bezsporne, że w lokalu przy ul. L. [...] w Ż. znajdowały się automat do gier hazardowych, na którym urządzane były gry poza kasynem. Strona nie przedstawiła dowodów świadczących o tym, że automaty nie były jej własnością. Ogólnikowe twierdzenie, że przywiózł je przedstawiciel firmy, której nazwy Skarżący nie pamięta, że podpisano umowę, ale do lokalu było kilka włamań, nie stanowiło dla organu przesłanki do uznania, że Skarżący nie był urządzającym, a tym samym, że nie był stroną w sprawie.

Dyrektor za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 4 u.g.h., poprzez nałożenie na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Zauważył, że z przepisów ustawy o grach hazardowych nie wynika, aby osoby fizyczne nie mogły zostać ukarane za zachowanie niezgodne z przepisami ustawy. W szczególności ustawodawca nie uzależnia możliwości nałożenia kary pieniężnej z art. 89 u.g.h. od ewentualnej możliwości uzyskania zezwolenia lub koncesji. Strona, nie będąc podmiotem o którym mowa w art. 6 ust. 4 u.g.h., nie mogła dysponować koncesją na prowadzenie kasyna gry. Bezspornym jednak jest, że urządzała gry na automatach poza kasynem gry. To bowiem na powierzchni lokalu, która znajdowała się w jej dyspozycji usytuowany był automat do gry. Jej działanie stanowiło więc naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, co stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 27 maja 2011 r. Ustalenie takie stanowiło podstawę do wymierzenia kary pieniężnej w postępowaniu administracyjnym. Z przepisu art. 89 ust. 1 wynika bowiem, że każdy kto urządzi grę hazardową bez legitymowania się koncesją lub zezwoleniem, bez względu na formę prawną urządzającego grę i miejsce urządzenia tej gry, podlegać będzie karze pieniężnej.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 8 i art. 1 punkt 11) dyrektywy nr 98/34 WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) organ II instancji zaznaczył, że był zobligowany do stosowania powszechnie obowiązujących przepisów prawa, które zostały należycie ogłoszone. Obowiązek ten istnieje również w przedmiotowej sprawie, ponieważ ustawa o grach hazardowych została prawidłowo ogłoszona w Dzienniku Ustaw i weszła w życie w dniu 1 stycznia 2010 r. Istnieje zatem domniemanie konstytucyjności przedmiotowej ustawy i obowiązek jej stosowania. Z obowiązku tego może zwolnić jedynie ogłoszenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność z Konstytucją RP kwestionowanych przepisów, z tym, że organ podatkowy, nawet w przypadku wątpliwości co do konstytucyjności stosowanych przepisów, nie może wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ kompetencja taka nie przysługuje organowi podatkowemu. Podkreślił, że art. 89 u.g.h. nie został prawomocnie uchylony przez późniejszy akt prawny, jak również Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu prawa. Dlatego też winien mieć zastosowanie w sprawie.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego Skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 120 ustawy Ordynacja Podatkowa i art. 7 Konstytucji RP, poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady działania zgodnego z prawem, w tym również z prawem unijnym, a to przez zastosowanie sprzecznych z prawem unijnym technicznych przepisów ustawy o grach hazardowych;

2. art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez jego błędne zastosowanie polegające naruszeniu konstytucyjnej hierarchii aktów prawnych wynikającej wprost z literalnego brzmienia powołanego przepisu i niezastosowaniu zasady pierwszeństwa prawa unijnego, tj. przyjęcie, że w niniejszym stanie faktycznym powinna znaleźć zastosowanie ustawa o grach hazardowych stanowiąca część krajowego porządku prawnego, pomimo braku notyfikacji i niezgodności ustawy z prawem europejskim;

3. art. 2 Konstytucji w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i art. 107 § 1 kodeksu karnego skarbowego, poprzez naruszenie zasady proporcjonalności (w aspekcie naruszenia zasady ne bis in idem) oraz zasady demokratycznego państwa prawnego związanych z zakazem podwójnego (wielokrotnego) karania tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego;

4. art. 2 ust. 6 oraz 7 u.g.h., poprzez prowadzenie ustaleń w zakresie cech urządzenia określonych w art. 2 ust. 1-5 u.g.h., poprzez oparcie wydanej decyzji na wynikach eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych oraz niepełnej opinii biegłego sądowego R.R., podczas gdy wyłączne ustawowe uprawnienie do rozstrzygnięcia, czy gra jest grą na automacie przysługuje Ministrowi Finansów w drodze decyzji, a nie organom prowadzącym postępowanie podatkowe;

5. art. 122, art. 187 § 1 art. 188 w zw. z art. 197 § 1, art. 229 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy wymagającej wiadomości specjalnych oraz ograniczenie się wyłącznie do powtórzenia wyników postępowania dowodowego przeprowadzonego w toku kontroli celnej, tj. eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych oraz niepełnej opinii biegłego sądowego;

6. prawa Unii Europejskiej, poprzez naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 8 i art. 1 punkt 11) dyrektywy nr 98/34 WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż można prowadzić postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry na podstawie niemającej zastosowania (nieskutecznej) wobec polskich podmiotów nienotyfikowanej Komisji Europejskiej przez Polskę normy wyartykułowanej w art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. pkt 2 ustawy o grach hazardowych, która to norma została w sposób wiążący uznania przez TSUE za "przepis techniczny" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE skutkujące wydaniem decyzji bez podstawy prawnej, a więc dotkniętej wada nieważności;

7. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. w zw. z art. 210 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego błędną wykładnię, błędne oznaczenie strony w nagłówku decyzji i uznanie, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może być urządzającym w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych;

8. art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia pomimo istnienia podstaw do umorzenia postępowania, a to z uwagi na dalsze prowadzenie postępowania, pomimo jego oczywistej bezprzedmiotowości w postaci braku jakichkolwiek podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i braku podstaw prawnych do jego dalszego prowadzenia.

Mając na uwadze zarzuty skargi Strona wniosła o:

1. uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności decyzji II instancji i poprzedzającej ją decyzji I instancji w całości jako wydanych bez podstawy prawnej,

2. na wypadek uznania przez Sąd, iż nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji - uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 28 listopada 2014 roku;

3. na podstawie art 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. - wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji, a na wypadek gdyby organ nie uwzględnił przedmiotowego wniosku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - uwzględnienie wniosku przez sąd;

4. rozpoznanie sprawy także pod nieobecność Skarżącego lub jego pełnomocnika;

5. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Niezależnie od powołanych w skardze zarzutów, mając na uwadze treść przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Strona wniosła o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego skierowanego przez WSA w Gliwicach w dniu 21 maja 2012 roku (sygn. P 32/12), gdyż odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Dyrektor IC w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Ponadto w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.

W myśl art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

Jak stanowi art. 2 ust 4 u.g.h. "wygraną rzeczową" w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w przedmiocie stanu faktycznego, która doprowadziła do trafnej, w ocenie sądu, konkluzji, że gry urządzane na automatach internetowych były grami hazardowymi w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Przemawia za tym zarówno udowodniony losowy charakter gier, możliwość uzyskania wygranych rzeczowych, jak i fakt ich organizowania w celach komercyjnych na urządzeniach spełniających cechy określone w art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Powyższe wynika zarówno z przeprowadzonego eksperymentu, jak i ekspertyzy biegłego sądowego. Okoliczności te nie zostały, zdaniem sądu, przez Stronę skutecznie zakwestionowane.

Sąd nie podzielił również zarzutów Skarżącego odnoszących się do naruszenia zasad prowadzenia postępowania, bowiem organy obu instancji zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a poczynione ustalenia faktyczne korespondują ze zebranymi w sprawie dowodami i nie noszą cech dowolności.

Sąd podzielił stanowisko organu, iż urządzającym gry jest każdy, kto bierze udział w procesie organizowania gier hazardowych, a bez czyjego udziału rozgrywanie gier na automacie byłoby w danych okolicznościach niemożliwe. Będzie to zatem zarówno właściciel automatu internetowego, który umożliwia rozgrywanie gier hazardowych, jak i osoba, która udostępnia lokal i stwarza odpowiednie warunki, aby urządzenie mogło prawidłowo funkcjonować.

W niniejszej sprawie ustalono bezspornie, że Skarżący działał w imieniu swojej córki – I. S. - właścicielki lokalu Bar "A." zlokalizowanego w miejscowości Ż., ul. L. [...] i faktycznie zajmował się jej sprawami gospodarczymi. We wskazanym lokalu – naruszając przepisy art. 2 ust. 3 — 5, art. 3, art. 6 ust. 1, u.g.h. urządzał gry na automatach internetowych, poprzez udostępnienie do publicznego korzystania automatów, działających w celach komercyjnych, na których prowadzone gry miały charakter losowy oraz realizowały wygrane rzeczowe. Sąd podziela ocenę organów celnych, że dysponentem (właścicielem) kwestionowanych automatów oraz wynajmującym część powierzchni w lokalu zlokalizowanym przy ul. L. [...] w Ż. był W. S. Strona nie przedstawiła dowodów świadczących o tym, że automaty nie były jej własnością. Ogólnikowe twierdzenia Skarżącego, że automaty przywiózł przedstawiciel firmy, której nazwy Skarżący nie pamięta, że podpisano umowę, ale do lokalu było kilka włamań, nie dowodzi, że Skarżący nie był urządzającym, a tym samym, że nie był stroną w sprawie.

Sąd nie podzielił wyrażonego przez Skarżącego poglądu, iż wymierzenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach odbyło się z naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 u.g.h. Wskazać bowiem należy, że dopuszczalność zastosowania wobec tej samej osoby kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych i jednoczesnego ukarania jej za przestępstwo skarbowe na podstawie art. 107 kodeksu karnego skarbowego była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, w związku z pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12 Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 i 1201) w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Trybunał uznał, że zakaz dwukrotnego orzekania w tej samej sprawie nie stoi na przeszkodzie ustanowieniu przez ustawodawcę jednocześnie sankcji administracyjnej (kara pieniężna) i sankcji karnej (grzywna) za ten sam czyn polegający na urządzaniu gry bez koncesji na automatach poza kasynem gry, państwo ma bowiem swobodę wyboru sankcji prawnych w celu zapewnienia ochrony konsumentów przed uzależnieniem od gry oraz zapobiegania przestępczości i oszustwom związanym z grami losowymi. Trybunał stwierdził również, że nie można mówić o naruszeniu zasady ne bis in idem, ponieważ tylko kara przewidziana w art. 107 Kodeksu karnego skarbowego ma charakter odwetowy, natomiast kara administracyjna z art. 89 u.g.h. nie ma takiego charakteru. W cenie Trybunału wprowadzenie za urządzanie gier hazardowych zarówno sankcji administracyjnej jak i karnej nie stanowi również naruszenia wyartykułowanej w art. 2 Konstytucji RP zasady proporcjonalności reakcji państwa na naruszenie prawa. Podkreślenia w tym miejscu wymaga okoliczność, iż wprowadzone przepisami ustawy o grach hazardowych regulacje mają na celu wprowadzenie mechanizmów ochronnych zmierzających do ochrony konsumentów przed uzależnieniem od hazardu. Uzasadnia to wprowadzenie reglamentacji i kontroli tej sfery działalności gospodarczej i wprowadzenie skutecznych mechanizmów zapobiegających uzależnieniom od hazardu i jego skutków z jednej strony i ograniczeniu szarej strefy tej działalności, która prowadzona nielegalnie uszczupla wpływy do budżetu państwa, z drugiej. Interes publiczny uzasadnia zatem stosowanie różnorakich środków i sankcji celem skutecznego egzekwowania obowiązków i zakazów przewidzianych przepisami ustawy o grach hazardowych, w szczególności zmierzających do wyeliminowania z życia społecznego negatywnych skutków tego zjawiska.

Brak jest zatem również podstaw do przyjęcia, że zastosowanie wobec Skarżącego kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach było nadmiernie represyjne.

Sąd nie podzielił również stanowiska Skarżącego, że jako osoba fizyczna nie podlega on odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Sankcją przewidzianą w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. objęte są zatem wszystkie podmioty urządzające gry poza kasynem gry, bez względu na to czy są to podmioty prowadzące działalność gospodarczą, mające formę spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, czy spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium RP, czy są to osoby fizyczne. Pod pojęciem "urządzającego gry" należy więc rozumieć zarówno osoby fizyczne i prawne. Brak jest, w ocenie sądu, uzasadnienia dla wyłączenia z odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach osób fizycznych wyłącznie z tego względu, że osoby takie nie mogłyby uzyskać koncesji na prowadzenie kasyna gry. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której odpowiedzialność osoby fizycznej, urządzającej gry na automatach poza kasynem gry, na gruncie ustawy o grach hazardowych zostałaby wyłączona, podczas gdy nie wynika to ani z treści art. 89, ani też z wykładni celowościowej tego przepisu. W ocenie sądu celem regulacji zawartej w art. 89 jest zastosowanie sankcji administracyjnej wobec wszystkich osób i podmiotów, które urządzają gry na automatach poza kasynem gry, a w konsekwencji ograniczenie zjawisk, mających szkodliwy wpływ na życie społeczne, zarówno w sferze możliwych uzależnień od hazardu, jak również ryzyka wystąpienia innych negatywnych konsekwencji w postaci chociażby prania brudnych pieniędzy czy oszustw.

Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przez organy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 91 w związku z art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wobec braku notyfikacji w Komisji Europejskiej projektu u.g.h., wymaganej przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r.

W ocenie sądu brak notyfikacji art. 14 u.g.h. nie wyklucza możliwości zastosowania przez organy podatkowe art. 89 tej ustawy. Kwestia ta była badana przez Naczelny Sąd Administracyjny i skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego do wyroków tego Sądu z dnia 25 listopada 2015 r. (II GSK 183/14 oraz II GSK 181/14), w których Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził istnienie w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. samodzielnej podstawy do nakładania na podmiot eksploatujący, poza kasynami, automaty do takich gier, kary pieniężnej w wysokości wynikającej z art. 89 ust. 2 pkt. 2, tj. bez powiązywania tego przepisu z zakazem wyprowadzonym z technicznej normy art. 14 ust. 1 u.g.h.

W wyroku z 25 listopada 2015 r., II GSK 183/14, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stwierdzenie braku podstaw do stosowania art. 14 u.g.h. oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i art. 90 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, jako przepisów sankcjonujących w relacji do sankcjonowanego przepisu art. 14, niezależnie od tego, czy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy oceniać należałoby jako przepis techniczny, na gruncie konkretnych stanów faktycznych prowadziłoby do paradoksalnych, a przez to i dalece dysfunkcjonalnych rezultatów stosowania wymienionych przepisów, zarówno w obrębie "porządku konstytucyjnego", jak i "porządku unijnego". Zdaniem NSA, należy w tym kontekście ocenić, czy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 i ust. 2 u.g.h. można uznać za przepisy techniczne, a przez to podlegające obowiązkowi notyfikacji zgodnie z Dyrektywą 98/34/WE, a ponadto odnośnie do tego, czy wymienione przepisy ustawy o grach hazardowych pozostają w tego rodzaju związku z technicznym przepisem art. 14 tej ustawy, który to związek, zawsze i bezwarunkowo – a więc, bez względu na elementy konkretnego stanu faktycznego – uzasadnia odmowę ich zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Według NSA, nie ma podstaw do przyjęcia, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w świetle wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. oraz postanowień Dyrektywy 98/34/WE jest "przepisem technicznym". Wskazany przepis sam w sobie nie kwalifikuje się bowiem do żadnej z grup przepisów technicznych, w rozumieniu przywołanej Dyrektywy. Po pierwsze, nie opisuje on cech produktów, a sankcje w nim przewidziane wiążą się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z zasadami, a nie z nieodpowiadającymi standardom właściwościami produktów, czy też ich jakością. Po drugie, nie stanowi on "innych wymagań", gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów. Nie określa również warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. W końcu po trzecie, przepis ten nie ustanawia żadnego zakazu, lecz zapewnia respektowanie zasad określonych w innych przepisach ustawy, co oznacza, że w relacji do nich realizuje funkcję gwarancyjną (jest ich gwarantem). Jakkolwiek ustanawia on sankcję za działania niezgodne z prawem, to jednak ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. TSUE w wyroku wydanym w sprawach połączonych C – 213/11, C – 214/11 i C – 217/11, ograniczył się jedynie do uznania za przepis techniczny, w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, art. 14 u.g.h. Nie odniósł się więc w ogóle, gdy chodzi o jakąkolwiek jego ocenę z punktu widzenia przywołanej Dyrektywy, do przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., ani też do ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 tego artykułu. Według NSA, nie dość, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, to również, związek tego przepisu z art. 14 przywołanej ustawy, nie ma charakteru, który zawsze i bezwarunkowo uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Ocena charakteru wskazanego związku nie może bowiem nie uwzględniać treści regulacji ustanowionej na gruncie art. 89 ust. 1 i ust. 2 oraz 90 ust. 1 i ust. 2 u.g.h., a przez to – jak należałoby przyjąć – również funkcji wymienionego przepisu, które ocenić należałoby, jako samoistne. W uzasadnieniu wyroku z 7 lipca 2009 r., K 13/08, Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że administracyjna kara pieniężna jest stosowana automatycznie z tytułu odpowiedzialności obiektywnej i pełni funkcję prewencyjną. W uzasadnieniu wyroku z 31 marca 2008 r., SK 75/06, podniósł zaś, że proces wymierzania kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem.

Z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14, wynika, że tryb notyfikacji nie jest elementem krajowej procedury ustawodawczej. Trybunał stwierdził, iż przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 w związku z art. 7, a także z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a zatem nie ma obecnie wątpliwości co do ich obowiązywania.

Oznacza to, zdaniem Sądu, że podlegająca kontroli podstawa materialnoprawna zaskarżonych decyzji, jest w świetle krajowego porządku prawnego podstawą ważną i obowiązującą, a zatem nie zachodzi podstawa do odmowy stosowania tych przepisów.

Sąd, po rozpoznaniu wniosku o zawieszenie postępowania sądowego, odmówił jego uwzględnienia poprzez odmowę zawieszenia postępowania.

W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.