Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1300/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24  par. 1  pkt 5  art. 127  par. 3  art. 165  par. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 165  par. 1  pkt 1  lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Protokolant specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r., o odmowie przyznania E. S. świadczenia w drodze wyjątku.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

E. S. wnioskiem z dnia 18 grudnia 2006 r. zwróciła się do Prezesa ZUS o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

Prezes ZUS rozpoznając powyższy wniosek, decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2007 r., odmówił przyznania E. S. przedmiotowego świadczenia.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Prezes ZUS wskazał, że na przestrzeni 40 lat życia wnioskodawczyni posiada udowodniony okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 14 lat 6 miesięcy i 17 dni. W okresach od 22 grudnia 1994 r. do 10 sierpnia 1999 r., od 25 sierpnia 1999 r. do 13 lutego 2001 r. oraz od 14 maja 2001 r. do 3 kwietnia 2003 r. wnioskodawczyni nie udokumentowała żadnego zatrudnienia, za które opłacane byłyby składki na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W przerwach tych nie była też wobec niej orzeczona całkowita niezdolność do pracy. W ocenie organu nie zostały wykazane żadne szczególne okoliczności, które w obiektywny sposób uniemożliwiały kontynuowanie ubezpieczenia i nabycie uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Natomiast obecna niemożność podjęcia zatrudnienia ze względu na orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji oraz podnoszone przez stronę argumenty w zakresie niewystarczających środków utrzymania nie stanowią podstawy do przyznania świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w następstwie wniesionej przez E. S. skargi, wyrokiem z dnia 14 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1786/07 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] sierpnia 2007 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż Prezes ZUS dokonał błędnej wykładni art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przyjmując, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, które uniemożliwiły skarżącej nabycie uprawnień do świadczenia na zasadach ogólnych. W ocenie Sądu okoliczność, że całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji powstała u skarżącej w trakcie pozostawania w ubezpieczeniu, stanowi w niniejszej sprawie okoliczność szczególną w rozumieniu art. 83 powołanej wyżej ustawy. Gdyby bowiem skarżąca nie zachorowała, nadal wykonywałaby pracę i miałaby możliwość wypracowania okresu niezbędnego do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych.

Prezes ZUS rozpoznając ponownie sprawę decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] uchylił w całości swoją poprzednią decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. i przyznał E. S. rentę w drodze wyjątku z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji na okres do 31 marca 2010 r. W decyzji tej zawarte zostało pouczenie, że po upływie okresu, na jaki renta została przyznana, istnieje możliwość ponownego ustalenie – w drodze decyzji Prezesa ZUS – prawa do świadczenia w trybie wyjątku, jeżeli zainteresowana zgłosi za pośrednictwem Oddziału ZUS wniosek w tej sprawie. W tym celu niezbędne będzie przedłożenie zaświadczenia o stanie zdrowia oraz przeprowadzenie badania przez lekarza orzecznika ZUS.

W dniu 4 lutego 2010 r., w związku ze zbliżającym się upływem terminu na jaki przyznana została renta w drodze wyjątku, E. S. wystąpiła do Prezesa ZUS z wnioskiem o przyznanie tego świadczenia na dalszy okres. We wniosku opisała szczegółowo swoją sytuację rodzinną i materialną. Poinformowała, że ma dwoje dzieci, 22-letniego syna i 21-letnią córkę. Syn pracuje i studiuje zaocznie, a otrzymywane dochody przeznacza w całości na pokrycie kosztów nauki. Córka również studiuje zaocznie, wcześniej przez okres roku odbywała staż absolwencki, a obecnie od 1 grudnia 2009 r. nie pracuje, jest w trakcie poszukiwania pracy. Wnioskodawczyni poinformowała, że nadal choruje na nowotwór, wymaga opieki i pomocy rodziny w codziennej egzystencji. Obecnie leczy się ziołami z Peru, których sprowadzanie do Polski wiąże się z dużymi kosztami. Jest też w trakcie oczekiwania na zgodę NFZ na odbycie chemii niestandardowej, gdyż jej stan zdrowia ostatnio pogorszył się. Podkreśliła, że mąż pracuje bardzo dużo, jednak osiągane przez niego dochody są niewystarczające na pokrycie wszystkich kosztów i wydatków. Do wniosku załączyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i o sytuacji materialnej, zaświadczenia o zarobkach męża i syna oraz zaświadczenie z Urzędu Gminy K. o dochodowości posiadanego wspólnie z mężem gospodarstwa rolnego o pow. 1,1600 ha użytków rolnych.

Lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2010 r. uznał E. S. za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji do 31 stycznia 2012 r.

Prezes ZUS rozpoznając wniosek E. S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), odmówił przyznania wnioskodawczyni renty w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych organ stwierdził, iż przyznanie świadczenia w drodze wyjątku możliwe jest wyłącznie w przypadku, gdy spełnione są łącznie wszystkie wymienione w tym przepisie przesłanki, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania tego świadczenia. W przypadku wnioskodawczyni nie została natomiast spełniona przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania. Z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika bowiem, że miesięczny dochód rodziny wynosi 5.340,75 zł, z czego na osobę przypada 1.335,18 zł. Wskazany dochód może wprawdzie nie zaspokajać wszystkich potrzeb życiowych, jednak trudno uznać, iż nie pozwala na zaspokojenie potrzeb niezbędnych, podstawowych. Nie można zatem uznać, że wnioskodawczyni pozostaje bez niezbędnych środków utrzymania.

E. S. wystąpiła do Prezesa ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym ponownie podniosła, że od kilku lat zmaga się ze śmiertelną chorobą, Odmowa przyznania renty może natomiast spowodować, że nie mając środków finansowych, nie będzie w stanie kontynuować leczenia ziołami z Peru, dzięki którym prawdopodobnie do tej pory żyje. W jej ocenie dochody rodziny nie powinny być uwzględniane w kwotach brutto, gdyż faktycznie rodzina nie ma takich środków do dyspozycji. Nie powinny być też uwzględniane dochody osiągane przez dzieci, gdyż one nie partycypują w kosztach utrzymania rodziny, a uzyskiwane środki finansowe przeznaczają w całości na opłatę swojej nauki. Podkreśliła, że nauka dzieci jest dla niej priorytetem, gdyż zależy jej na tym by dzieci uzyskały odpowiednie wykształcenie, aby nie musiały w przyszłości borykać się z bezrobociem. Podniosła też, że Prezes ZUS powinien każdy przypadek rozpatrywać indywidualnie, a nie w sposób schematyczny.

Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy załączyła pisemne oświadczenia swoich dzieci K. i M. S., że nie partycypują oni w utrzymaniu rodziny, a uzyskiwane środki finansowe przeznaczają w całości na pokrycie kosztów swojej nauki.

Prezes ZUS, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację. Podkreślił, że z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, iż wnioskodawczyni posiada środki utrzymania z tytułu zatrudnienia męża w wysokości 2.873,74 zł brutto. Zaznaczył też, że brak niezbędnych środków utrzymania, jako przesłanka do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, nie jest pojęciem zdefiniowanym w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W celu ustalenia tego kryterium należy zatem posiadane środki utrzymania oceniać na tle wysokości najniższej emerytury, która od 1 marca 2010 r. wynosi 706,29 zł. Powyższy pogląd znajduje zaś odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ stwierdził, iż z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że wnioskodawczyni nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z dziećmi, zatem przy ocenie środków utrzymania przyjęto tylko dochód męża z tytułu zatrudnienia. Miesięczny dochód brutto na jednego członka dwuosobowej rodziny wynosi tym samym 1.436,87 zł i nadal przekracza kwotę brutto najniższej emerytury. Jakkolwiek w subiektywnym odczuciu wnioskodawczyni dochód ten może nie być wystarczający do zapewnienia niezbędnych środków utrzymania, to jednak organ rozstrzygający sprawę w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku, musi kierować się obiektywizmem. Obiektywizmu tej oceny nie zapewniłoby natomiast posłużenie się jako kryterium głównymi wydatkami, chociażby zdeterminowanymi nawet najbardziej uzasadnionymi potrzebami.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. S. zarzucił, iż nieprawdziwe jest stwierdzenie Prezesa ZUS, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z dziećmi.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdziła bowiem jedynie, że dzieci nie partycypują w kosztach utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego, gdyż wszystkie uzyskiwane środki finansowe przeznaczają na pokrywanie kosztów związanych z nauką. Podkreśliła, że córka od czasu zakończenia stażu w maju 2010 r. nie pracuje, jest zarejestrowana jako bezrobotna i obecnie poszukuje pracy. Dzieci opłacają własne studia, gdyż nie stać ich aby studiowały w trybie stacjonarnym. Zgodnie natomiast z Konstytucją RP jej dzieci mają prawo do nauki. Ponownie też podniosła, iż w jej ocenie, uwzględnianie dochodów rodzinny w kwotach brutto jest nieuczciwe. Zwróciła się też z pytaniem retorycznym, co wchodzi w skład niezbędnych środków utrzymania.

Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż wyliczanie wydatków, jakie ponosi skarżąca, nie ma wpływu na stanowisko organu w sprawie. Kwota 1.436 zł miesięcznie, jaką dysponuje skarżąca, jest bowiem wyższa nie tylko od najniższej emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wysokość których ustawodawca ustalił na poziomie niezbędnych – w jego ocenie - środków utrzymania, lecz także od płacy minimalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga E. S. zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, Prezes ZUS rozpoznając, w trybie przepisu art.127 § 3 k.p.a., wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Naruszenie to polega na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji, od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Uregulowane w art. 24 oraz art. 25 k.p.a. instytucje wyłączenia pracownika organu administracji publicznej oraz wyłączenia organu mają stwarzać warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także sam organ, oraz eliminowania jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie wśród uczestników postępowania. Przepisy prawa procesowego o wyłączeniu pełnią zatem funkcję gwarancyjną. Z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procedowania" (W. Chróścielewski: "Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym" Dom Wydawniczy ABC str.12) oraz glosa do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 3(12) z 2007 r. str.137). Nie mogą być zatem pomijane w procesie stosowania prawa. Nie do przyjęcia jest także ich zawężająca wykładnia.

Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Celem takiej regulacji bezspornie było uniknięcie sytuacji, gdy treść zaskarżonej decyzji, wydanej przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszym doświadczeniem tej osoby wynikającym z dotychczasowego udziału w postępowaniu administracyjnym. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Może to z kolei nasuwać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu (por. W. Chróścielewski w powołanej glosie do uchwały sygn. akt II GPS 2/06).

W świetle poglądów doktryny, reguła określona we wspomnianym przepisie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w przepisie art. 127 § 3 k.p.a., a więc do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy (tak m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 221; tak również: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 183. Pogląd ten znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak. m. in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06, publ. LEX nr 235133; uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA 2007/3/61 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1507/08, publ. LEX nr 529978).

W ocenie Sądu stanowisko powyższe potwierdza także uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 13/09, w której NSA stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a.

Jak wskazano w uzasadnieniu tej uchwały, przepisy prawa przyznają organom administracji publicznej kompetencje do samokontroli własnych decyzji, a to oznacza, że nie można wyłącznie w oparciu o formalistycznie pojmowaną bezstronność pozbawić ministra kompetencji do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. przez zastosowanie w drodze rozszerzającej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Istotą tej uchwały, jest zatem to, iż osobą której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę jest wyłącznie piastun funkcji organu w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a.

Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził niejako wyjątek od wynikającej z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. zasady wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż autorem zarówno pierwszej decyzji, jak i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy jest działająca z upoważnienia Prezesa ZUS Wicedyrektor Departamentu Świadczeń Emerytalno-Rentowych E. N., nie zaś sam piastun funkcji – czyli Prezes ZUS. Odnosząc powyższe do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. należy wyraźnie podkreślić, że pracownik organu upoważniony do działania w imieniu ministra, w żadnym wypadku nie może być uznany za osobę piastującą funkcję ministra, która nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Zatem, wydanie zaskarżonej decyzji z upoważnienia Prezesa ZUS przez tą samą osobę, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji stanowi istotne naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Prezes ZUS rozpoznając ponownie niniejszą sprawę powinien mieć też na względzie, że ustawodawca w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) posłużył się klauzulą generalną "niezbędnych środków utrzymania", a nie kryterium kwotowym, co miało na celi umożliwienie organom indywidualizację decyzji w każdym rozpatrywanym przypadku.

W rozpoznawanej sprawie Prezes ZUS odmawiając E. S. przyznania świadczenia w drodze wyjątku uznał, że skarżąca nie spełnia przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania, co eliminuje ją z kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie w drodze wyjątku, gdyż dochód na jednego członka jej rodziny przekracza kwotę brutto najniższej emerytury.

Należy zgodzić się z organem, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym za swoiste kryterium odniesienia przy interpretacji pojęcia braku "niezbędnych środków utrzymania" przyjmuje się pomocniczo kwotę najniższej emerytury. Nie oznacza to jednak, że kwotę najniższej emerytury należy traktować jako bezwzględny wskaźnik, od którego zależy przyznanie bądź odmowa przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Prezes ZUS przesłankę niezbędnych środków utrzymania powinien bowiem oceniać w odniesieniu do okoliczności konkretnie rozpoznawanej sprawy. (vide: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 150/10). W sprawie E. S., oceniając tę przesłankę, organ nie może zatem pomijać istotnego faktu, że wnioskodawczyni od kilku lat zmaga się ze śmiertelną chorobą, będąc przez to całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. W swoich rozważaniach, jakie środki utrzymania w przypadku skarżącej można uznać za niezbędne, organ powinien zatem mieć na uwadze wydatki ponoszone przez skarżącą na terapię leczniczą, w celu ratowania własnego życia.

W ocenie Sądu, argumentację organu zawartą w zaskarżonej decyzji, opierającą się wyłącznie na stwierdzeniu, że skarżąca nie spełnia przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania, gdyż dochód na jednego członka jej rodziny przekracza kwotę brutto najniższej emerytury, należy uznać w tym wypadku za niewystarczającą.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b) i lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy Sąd, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.