Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 188/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par 12 ust 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skarg S. D. oraz Instytutu "P." w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołań S. D. i Instytutu " [...]" utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. orzekającej o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie wpisu właściciela dla wyszczególnionych działek z obrębu [...] położonych w rejonie ulic: [...], [...], [...] i [...] w Dzielnicy W. W..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że S. D. wnioskiem z dnia 31 stycznia 2011 r. wystąpiła o wpisanie jej i jej męża B. C. jako współwłaścicieli działek wchodzących w skład nieruchomości "K.", w miejsce dotychczasowych współwłaścicieli – B. N., H. O., M. O., A. O.. D. S.. Jako podstawę żądania podano i załączono akt notarialny z dnia [...].01.2011 r. dotyczący zakupu przez wnioskodawców od wymienionych osób spadku po H. O. i po R. D..

Organ pierwszej instancji dokonał żądanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do sześciu działek ewidencyjnych (zmiany nr [...] i [...] z dnia [...].04.2011 r.) i poinformował, że wymienieni spadkobiercy nie figurują w ewidencji jako właściciele innych gruntów o nomenklaturze "K.".

W piśmie z dnia 10 maja 2011 r. S. D. sprecyzowała swoje żądanie wyjaśniając, że wniosek dotyczy również innych działek o łącznej powierzchni 8486 m2, objętych decyzją wywłaszczeniową z dnia [...] sierpnia 1988 r.znak [...] oraz aktem notarialnym z dnia [...] września 2002 r., wskazując, że decyzja ta wyeliminowana została później z obrotu prawnego, w związku z tym ww. akt notarialny przekazania przez Skarb Państwa prawa własności tej nieruchomości Instytutowi "P." jest nieskuteczny w tej części. Do pisma dołączono wykaz działek, których dotyczy żądanie.

W dniu 18 maja 2011 r. wpłynął wniosek pełnomocnika Instytutu "P " o dokonanie zmiany w rejestrze gruntów, polegającej na usunięciu wpisu, że Instytut jest właścicielem wykazanych działek o powierzchni łącznej 8486 m2. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że akt notarialny z dnia [...] września 2002 r. w zakresie nieruchomości wymienionej w § 1 ust. 1 pkt 5 jest nieskuteczny, tak jak nieskuteczna była decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. o przekazaniu nieruchomości w zarząd [...], wobec wygaszenia decyzji w sprawie wywłaszczenia nieruchomości obejmującej wymienione działki i umorzenia postępowania wywłaszczeniowego.

Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmówił aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie danych dotyczących właściciela wymienionych we wnioskach działek. W uzasadnieniu wyjaśniono, że dla przedmiotowych działek dotychczas nie została założona księga wieczysta. W założonej ewidencji gruntów wpisy współwłaścicieli nieruchomości pn. "K." przyjęto na podstawie badań hipotecznych nie wpisując wielkości udziałów, W roku 2001 D. D., B. N., H. O., M. O. i A. O. ujawniono jako spadkobierców po jednym ze współwłaścicieli A. D.. W miejsce A. D. ujawniono wówczas w ewidencji D. D., B. N., H. O., M. O. i A. O.. Z akt sprawy wynika, iż wymienionych pięć osób zostało ujawnionych w wyniku kolejnych zmian; tj. zmiany nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. wprowadzonej na podstawie przedłożonych organowi postanowień spadkowych po A. D. i R. D. oraz zmiany nr [...] z dnia [...]maja 2005 r. - na podstawie postanowienia spadkowego po H. O.

Natomiast w związku ze zgłoszeniem zmiany przez pełnomocnika Instytutu "P." na podstawie aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia [...] września 2002 r. wprowadzono w dniu 12 maja 2005 r. zmianę polegająca na wpisaniu Instytutu jako właściciela objętego tym aktem działek, w tym działek wymienionych w rozpatrywanych obecnie wnioskach. Od tamtego czasu nie wpłynął do organu ewidencyjnego żaden dokument prawny, z którego wynikałby inny stan własności tych działek. Organ pierwszej instancji stwierdził, iż nie jest uprawniony do naprawiania błędu popełnionego przy sporządzaniu aktu notarialnego. Wniosek S. D. o dokonanie w ewidencji wpisu właścicieli nieruchomości, dla której nie jest prowadzona nowa księga wieczysta, zmierza do tego aby to organ ewidencyjny poczynił ustalenia co do stanu prawnego tej nieruchomości. Akt notarialny z dnia [...] stycznia 2011 r. dotyczący nabycia spadku, w którym nie określono przedmiotu dziedziczenia, nie stanowi podstawy do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Ustalenie stanu prawnego nieruchomości wymaga przeprowadzenia postępowania sądowego. Dopiero na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu wydanego w takim postępowaniu lub na podstawie odpisu z księgi wieczystej założonej dla danej nieruchomości będzie mogła być wprowadzona zmiana w ewidencji gruntów stosownie do przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ podał, że na wniosek Instytutu z dnia 18 maja 2011 r. prowadzi odrębne postępowanie.

Od decyzji tej złożyli odwołanie S. D. oraz Instytut "P."

Skarżąca podniosła te same argumenty, co w złożonym wniosku i w kolejnych pismach skierowanych do organu, zarzucając ponadto, że wpisując ją i męża na mocy aktu notarialnego z dnia [...].01.2011 r. w odniesieniu do jednych działek organ uznał przejście na nich prawa współwłasności nieruchomości "K". Nieuznanie tego prawa w stosunku do innych działek z tej nieruchomości świadczy o niekonsekwencji organu. Skarżąca utrzymuje, że przejście na nich praw współwłasności do nieruchomości "K." jest należycie udokumentowane zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla W. [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] kwietnia 2010 r., postanowieniami spadkowymi i aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2011 r. Zdaniem skarżącej, fakt, że wskazane we wniosku działki objęte były aktem notarialnym z dnia [...] września 2002 r., na mocy którego Skarb Państwa jakoby przeniósł własność tych działek na Instytut "P", nie może mieć znaczenia w sprawie, skoro organowi jest z urzędu jest wiadome, iż Skarb Państwa nigdy nie legitymował się tytułem własności tych działek, ponadto organ pierwszej instancji, który popełnił tyle rażących błędów, nie może jej obarczać trudem i kosztami prostowania decyzji administracyjnych i aktów notarialnych, które jej nie dotyczą.

Pełnomocnik Instytutu "P." podniósł w swoim odwołaniu, że zgłaszając zmianę w ewidencji na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] września 2002 r. działał w zaufaniu do treści aktu i nie miał świadomości, że w zakresie części działek ten akt jest wadliwy. Dopiero biorąc udział w procesie sądowym o zasiedzenie, toczącym się przed Sądem Rejonowym dla W. [...] sygn. akt II Ns [...] z udziałem rzeczywistych właścicieli nieruchomości "K.", uzyskał wiedzę na temat rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości. Pełnomocnik Instytutu obarcza organ winą za wprowadzenie wówczas zmiany w ewidencji w sytuacji, gdy był w posiadaniu decyzji wskazujących jednoznacznie, że przedmiotowe działki nie przeszły na własność Skarbu Państwa i, że Skarb Państwa nie mógł tą nieruchomością dysponować. W tej sytuacji organ powinien sprostować swoje nieprawidłowe decyzje z urzędu.

Organ odwoławczy podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków nie tworzy, a jedynie odzwierciedla stany prawne i faktyczne gruntów, budynków i lokali ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W przypadku działek pochodzących z nieruchomości "K." organ podniósł, że nie posiada i nigdy nie posiadał żadnego dokumentu prawnego, z którego wynikałoby prawo własności osób fizycznych wymienianych w aktach sprawy. Wpisy właścicieli w pierwszym rejestrze gruntów dokonane zostały na podstawie protokółu z badań hipotecznych, odnotowujących stan własności z lat trzydziestych ubiegłego wieku. W takiej sytuacji aktualizacja danych podmiotowych na podstawie postanowień spadkowych jest nieuprawniona, a dokonane zmiana nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. - na podstawie postanowień spadkowych po A. D. i R. D. i zmiana nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. - na podstawie postanowienia spadkowego po H. O., jak też zmiany nr [...] i [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. - na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2011 r. dotyczącego zakupu spadku po H. O. i po R. D., wprowadzone zostały z naruszeniem obowiązujących zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Dodatkowym na to dowodem jest toczące się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości, w czasie którego, zgodnie z orzecznictwem sądów, wprowadzanie zmian w ewidencji jest naruszeniem prawa.

Katalog dokumentów, na podstawie których uwidacznia się w ewidencji prawa właścicieli i władających określony został w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten nie precyzuje o jakie decyzje, orzeczenia i akty normatywne chodzi, jednak w świetle przepisu art. 23 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wiadomo, że chodzi o dokumenty, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanawiać, ani wyinterpretować.

W sytuacji, gdy zawarte w ewidencji dane źródłowe dotyczące praw do nieruchomości nie są udokumentowane, to postanowienia ustalające spadkobierców nie są wystarczającą podstawą do ujawnienia ich jako właścicieli. Koniecznym w takiej sytuacji jest odpis z księgi wieczystej. Załączone zaświadczenie Sądu Rejonowego dla W. [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] kwietnia 2010 r., w myśl powołanego wyżej przepisu, nie jest dokumentem stanowiącym podstawę do ujawnienia praw do nieruchomości. Ponadto niewyjaśnioną kwestią jest faktyczna powierzchnia przedmiotowej nieruchomości, której wielkość w zaświadczeniu Sądu nie jest podana, a w operacie założenia ewidencji gruntów i decyzjach wywłaszczeniowych są podane różne wielkości.

Odnosząc się do odwołania organ podnióśł, że postępowanie administracyjne prowadzi się w określonej sprawie uregulowanej konkretnymi przepisami prawa materialnego. W związku z powyższym nie można domagać się w postępowaniu ewidencyjnym, aby uchylona została decyzja w sprawie ustanowienia zarządu nieruchomością.

Za nieuzsadnione organ uznał zarzuty pełnomocnika Instytutu. W aktach sprawy nie ma dowodu, że decyzje dotyczące wywłaszczenia nieruchomości "K." z 1988 roku, jak też z 1996 roku zostały przesłane do ewidencji gruntów i budynków. Zatem ujawnienie praw wynikających z aktu notarialnego z dnia [...] września 2002 r. na wniosek Instytutu było uzasadnione. Natomiast twierdzenie pełnomocnika Instytutu, że nie miał świadomości, iż akt ten w części jest wadliwy i dopiero uzyskał wiedzę w czasie procesu o zasiedzenie, wydaje się niewiarygodne, biorąc pod uwagę, że w rozdzielniku osób otrzymujących decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. o umorzeniu postępowania wywłaszczeniowego [...] zostało zamieszczone. W kwestii możliwości analizy i oceny skuteczności aktów notarialnych, jak też orzeczeń sądów i decyzji administracyjnych, wielokrotnie wypowiadał się sąd administracyjny, podkreślając, że organ ewidencyjny nie jest do tego uprawniony. Takie więc żądanie sprostowania przez organ danych wynikających z aktu notarialnego nie może być spełnione. Organ wskazał, iż w tym konkretnym przypadku nie ma jednolitości pomiędzy oznaczeniem nieruchomości w decyzjach dotyczących wywłaszczenia nieruchomości i akcie notarialnym. W akcie tym decyzja o wywłaszczeniu w ogóle nie została przywołana. Tak więc zbadanie w jakim zakresie wywarło skutek wyeliminowanie decyzji wywłaszczeniowej, wymaga przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego, w oparciu m.in. o plan hipoteczny nieruchomości. Organ wskazał, iż zarzuty kierowane do Prezydenta W. odnoszące się do aktu notarialnego oraz wydanych decyzji wywłaszczeniowych i o ustanowieniu zarządu należą do spraw z zakresu gospodarki nieruchomościami, a więc nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu ewidencyjnym. Podniósł również, iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji wyczerpuje przedmiot sprawy wynikający z wniosku Instytutu z dnia 18 maja 2011 r., w związku z czym informacja, że organ prowadzi na ten wniosek odrębne postępowanie, jest niezrozumiała. W ocenie organu decyzja organu pierwszej instancji jest prawdłowa i dlatego należało utrzymać ją w mocy.

W skardze na powyższą decyzję S. D. wniosła o jej uchylenie oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta. W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. W motywach skargi wskazała, że prawdę podał Prezydent W. w decyzji nr [...], że w chwili złożenia przez nią mojego o wpis, B. N., H. O., M. O., A. O. i D. S. nie występowali w ewidencji jako współwłaściciele niektórych działek z nieruchomości "K", a w szczególności działek o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Wynika to z tego, że w ich miejsce wpisany został w 2005 roku Instytut "P.". Zdaniem skarżącej, decyzja o wpisaniu Instytutu jako właściciela tych działek jest od samego początku nieważna, bo nie może być tak, że wykreśla się jedne osoby a wpisuje inne, a te osoby wykreślane nic o tym nie wiedzą, np, D. D. (po mężu S.) była jeszcze w 2005 r. wpisana jako współwłaścicielka działek [...] i [...] z "K." o łącznej powierzchni 3.153 m2. Według mapy [...], stanowiącej (załącznik do decyzji wywłaszczeniowej z 1988 roku działkom tym odpowiadają działki ewidencyjne: działce [...] z "K.": działki ew. [...] i [...] o łącznej powierzchni 1.588 m2 (aktualnie działka nr ewidencyjny [...] o po w. 1.588 m2); działce [...] z "K.": działka ew. [...] o powierzchni 1.578 m2 (aktualnie działka nr ewidencyjny [...] o pow. 1.576 m2). Z dokumentów tych wynika, że Skarb Państwa ani Instytut nigdy nie byli właścicielami tych działek. Zdaniem skarżącej, skoro wraz z mężem są współwłaścicielami nieruchomości "K.", to jest oczywiste, że współwłasność rozciąga się na całą nieruchomość. Prezydent W. powinien tą oczywistość widzieć i jeśli wiadomo, że jakieś działki należą do "K." to trzeba przy nich wszystkich wpisać tych samych współwłaścicieli. Skarżąca podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż ani dokumenty spadkowe ani jej akt notarialny z dnia [...] stycznia 2011 r. nie mogą być podstawą do aktualizacji wykazu współwłaścicieli i wobec powinna sprawy uregulować sądownie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Drugą skargę na powyższą decyzję złożył Instytut " [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz o uchylenie odrębnej decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. podjętej w tej samej sprawie, od której Instytut złożył odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w piśmie z dnia 9 dnia 2011 r.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił sprzeczność decyzji ze zgromadzonymi w sprawie dowodami, nieuwzględnienie w postępowaniu istotnych informacji, które są wiadome organom administracji z urzędu, co skutkuje naruszeniem prawa materialnego, a w szczególności § 10 ust. 1 pkt 2 w związku z § 12 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - poprzez nie uznanie mocy prawnej złożonych do akt sprawy dokumentów i odmowę wpisania do ewidencji gruntów uprawnionych właścicieli oraz § 44 pkt 6 w związku z § 46 ust. 2 pkt 1 tegoż rozporządzenia - poprzez niezweryfikowanie danych ewidencyjnych pomimo posiadania dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmian z urzędu.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ pierwszej instancji uwzględniając w części wniosek S. D. z dnia 31 stycznia 2011 r. dokonał zmiany w ewidencji gruntów wpisując w miejsce dotychczasowych współwłaścicieli (B. N. H. O. M. O., A. O. i D. S) małżonków C., w odniesieniu do sześciu działek ewidencyjnych pochodzących z nieruchomości "K": -[...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Organ poinformował jednocześnie, że wymienieni wyżej dotychczasowi współwłaściciele, nie figurują w ewidencji gruntów jako współwłaściciele innych działek z "K". W konsekwencji organ odmówił wpisania małżonków C. do ewidencji gruntów jako współwłaścicieli dwudziestu pięciu działek wymienionych w piśmie S. D. z dnia 10 maja 2011 r. - objętych decyzją wywłaszczeniową z dnia [...] sierpnia 1988 r. znak [...]. Tym samym organ I instancji uznał, że są nieistotne dla sprawy okoliczności, że: nieprawomocną decyzję wywłaszczeniową z [...].08.1988 r. wyeliminowano z obrotu prawnego inną prawomocną decyzją, Instytut "P" wpisany został do ewidencji jako właściciel przedmiotowych działek w następstwie ewidentnego błędu organu administracji, co wynika z pisma Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z 28.10.1998 r. znak [...] (pkt 6), zaświadczenie Sądu Rejonowego dla W. [...], [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, o treści księgi wieczystej "K. ",prawomocne postanowienia sądów o nabyciu spadków.

Organ odwoławczy zaś twierdzi, że nie posiada i nie posiadał żadnego dokumentu prawnego, z którego wynikałoby prawo własności wymienionych w aktach sprawy osób fizycznych do działek z nieruchomości "K." albowiem "aktualizacja danych podmiotowych na podstawie postanowień spadkowych jest nieuprawniona". Skarżący stwierdził, iż nie zgadza się stanowiskiem organu, że ani postanowienie o nabyciu spadku ani akt notarialny przenoszący własność spadku, nie są dokumentami, o których mowa w § 12 ust 1 rozp. MRRiB z 29.03.2001 r. w spr. ewidencji gruntów i budynków. Postanowienie sądu o nabyciu spadku z całą pewnością jest jednym z tych orzeczeń, o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, a akt notarialny przenoszący własność spadku jest jedną z umów, o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia; wszystko to są dowody sukcesji generalnej praw majątkowych, w tym oczywiście i praw rzeczowych, sporządzone w wymaganej prawem formie. Nabycie prawa własności nieruchomości na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego, jest nabyciem pochodnym, skutecznym o tyle tylko, o ile prawo to przysługiwało wcześniej zbywcy. Zdaniem skarżącego w tej konkretnej sprawie, nie można zaliczyć do katalogu umów, o których mowa w § 12 ust 1 pkt 3 rozporządzenia, umowy notarialnej z dnia [...].09.2002 r. przenoszącej własność przedmiotowych działek na Instytut. Wiadomo bowiem, z szeregu decyzji administracyjnych znajdujących się w aktach postępowania, że Skarb Państwa nie był uprzednio właścicielem tychże działek.

Nieuwzględnienie powyższych dokumentów oznacza, że nastąpiło naruszenie §10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 i 3 rozp. MRRiB z 29.03.2001 r. w spr. ewidencji gruntów i budynków. Także nieuwzględnienie zaświadczenia Sądu Rejonowego – [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych z [...].04.2010 r. oznacza, że nastąpiło naruszenie §10 ust, 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. MRRiB z 29. 03.2001 r. w spr. ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżącego organ winien zweryfikować dane ewidencyjne z urzędu w związku z decyzjami dotyczącymi wywłaszczenia z 1988 roku, a nie czyniąc tego naruszył przepis § 44 pkt 6 w związku z § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRRiB z 29.03.2001 r.

Skarżący stwierdził, iż wprawdzie w akcie notarialnym z dnia [...] września 2002 r. decyzja wywłaszczeniowa w ogóle nie została przywołana, lecz nie oznacza to jednak, że przedmiot rozporządzenia nie został precyzyjnie ustalony. W akcie notarialnym podano wyraźnie, że chodzi o działki w W. w rejonie ulic [...] i [...], wymieniono szczegółowo numery tych działek i ogólną ich powierzchnię równą 8.486 m2 oraz przywołano decyzję z 1989 r. o oddaniu w zarząd (na marginesie: decyzja o oddaniu w zarząd nie ma znaczenia dla sprawy choćby z tego względu, że adresat tej decyzji obecnie nie istnieje).

W decyzji wywłaszczeniowej z 1988 r. nie wymienia się wprost numerów działek według aktualnej, na ów czas, ewidencji. Wskazuje się tylko z jakich dawniejszych działek wchodzących w skład "K." wywłaszczana część nieruchomości pochodzi. Szczegółowy wykaz działek znajdujemy dopiero na mapie sytuacyjnej, do której decyzja odsyła. Jest to mapa z 1986 r. nr KEM [...], DER [...].; znajdująca się w zasobach geodezyjnych. Decyzja wywłaszczeniowa z 1988 roku wskazuje w punkcie 1 sentencji, do kogo nieruchomość "K.", a więc i każda z jej części, należała, a w uzasadnieniu wymienia także spadkobierców niektórych współwłaścicieli. Skoro przy wywłaszczaniu nie było wątpliwości co do oznaczenia wywłaszczanej części nieruchomości i ustalenia kręgu uprawnionych współwłaścicieli, w tym także spadkobierców osób ujawnionych w księdze wieczystej, nie ma żadnego racjonalnego powodu by twierdzić, że wątpliwości w tym zakresie istnieją teraz.

Nie jest słuszne odsyłanie stron na drogę postępowania sądowego w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Zdaniem skarżącego stan prawny nieruchomości jest klarowny i należycie udokumentowany; w szczególności stan prawny i faktyczny jest niesporny pomiędzy stronami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. j. t. z 2010, Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej zwana ustawą) w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się ich właścicieli. O tym, kto jest właścicielem danego gruntu rozstrzyga się na podstawie tytułów wymienionych w § 12 ust.1 pkt 1-6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454). Jak wynika z powołanych przepisów prawa osób do gruntów uwidacznia się w ewidencji na podstawie następujących tytułów: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust.1 pkt 2 rozporządzenia.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie podkreśla się, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia oraz, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (v. wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1907/01, LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r." sygn. akt II SA 1018/02, LEX nr 156374). Wynika stąd, że organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ustanowić ani wyinterpretować. Innymi słowy, organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, natomiast samodzielnie nie mogą rozstrzygać czyichkolwiek uprawnień do gruntu. Postępowanie ewidencyjne nie służy kreowaniu stanu prawnego gruntu bez istnienia któregoś ze wspomnianych wyżej tytułów. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich do gruntu bez powołania się na któryś z tytułów wymienionych w § 12 ust. 1 rozporządzenia.

Zgodnie z § 44 ww. rozporządzenia prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty i polega m.in. na utrzymaniu operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu danymi dokumentami i materiałami źródłowymi. Oznacza to, że organ właściwy w sprawach ewidencji gruntów rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Jego zadaniem jest zatem odzwierciedlenie w rejestrze gruntów aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, a więc potwierdzenie stanu prawnego nieruchomości zaistniałego wcześniej (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1998 r. sygn. akt II SA 725/97, LEX nr 41837).

Z akt administracyjnych wynika, że prawa właścicielskie do 25 działek ewidencyjnych wskazanych we wniosku S. D. według danych wynikających z Informacji ewidencji gruntów i budynków z dnia 13 września 2011 r. przysługują Instytutowi "P".

Bezsporne jest, iż ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków Instytutu jako właściciela spornych działek ewidencyjnych nastąpiło na podstawie akty notarialnego z dnia [...] września 2002 r. Rep. A nr [...], z którego wynika, że Skarb Państwa na podstawie art. 51 i art. 53 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) przeniósł nieodpłatnie na własność zabudowane i niezabudowane nieruchomości opisane w § 1 pkt 1 o łącznej powierzchni 8.486 m2, położonych w W. w rejonie ulic [...], [...] i [...]. Pismem z dnia 11 maja 2005 r. Instytut wystąpił z wnioskiem do organu ewidencyjnego o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów stosunku do wskazanych działek ewidencyjnych, których stał się właścicielem na mocy ww. aktu notarialnego. Instytut składając w dniu 18 maja 2005 r. o wykreślenie go jako właściciela działek ewidencyjnych wymienionych w akcie notarialnym z dnia [...] września 2002 r. przedmiotowych działek nie przedstawił żadnego z dokumentów, o których mowa w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, uprawniającego organ ewidencyjny do dokonania takiej zmiany. Dokumentów wskazanych w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia nie przedstawiła również S. D. przy wniosku z dnia 10 maja 2011 r.,w którym wystąpiła z żądaniem o ujawnienie jej i jej męża jako współwłaścicieli działek w nim wymienionych, które to działki, jak sama wskazała stanowią własność Instytutu " P.."

W świetle powyższego uznać należy, że zasadnie organy obu instancji odmówiły wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnej objętych wnioskiem S. D., jak i wnioskiem Instytutu "P" Organ ewidencyjny do ewidencji gruntów i budynków może wpisać prawo do danej nieruchomości tylko i wyłącznie wtedy, gdy prawo to wynika wprost z dokumentów wskazanych w wyżej wymienionym rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż organ ewidencyjny nie jest uprawniony prawa do gruntu ustanawiać, ani wyinterpretować, jak tego żądają zarówno S. D., jak i Instytut " P. ". Rację mają organy obu instancji co do tego, że przedłożone przy wnioskach stron dokumenty nie mogły stanowić podstawy do wprowadzenia w ewidencji żądanych przez nich zmian, gdyż nie wynika z nich wprost, że S. D. i jej mąż są właścicielami przedmiotowych działek, jak również nie wynika, że Instytut nie jest już właścicielem tychże działek. W tych warunkach obie skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż wbrew podniesionym w nich zarzutom, to nie do organów ewidencyjnych, lecz do obu wnioskodawców należało wykazanie w oparciu o dokumenty wskazane w § 12 ust.1 ww. rozporządzenia, że prawo własności do przedmiotowych działek przysługuje skarżącej, a nie skarżącemu Instytutowi.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.