Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 124/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 126 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za zajęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] z Starosta [...] udzielił w oparciu o art. 126 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwolenia "A" S.A. w K. Oddz. w C. na czasowe zajęcie nieruchomości ozn. nr 1 położonej w miejscowości P., gmina Z., w celu likwidacji zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz zapobieżenia znaczącej szkody poprzez przycięcie 15 szt. wierzchołków drzew gatunku sosna zwyczajna wchodzących w kolizję z linią elektroenergetyczną. Prace te zostały wykonane w imieniu uprawnionego przez firmę "B" z siedzibą w S. dnia [...]r.

Po przygotowaniu operatu szacunkowego decyzją z [...]r. nr [...] Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej ustalił na rzecz właścicielki M. S. odszkodowanie w wysokości 2 784,00 zł za udostępnienie nieruchomości położonej w P., gminie Z., oznaczonej jako działka nr 1 oraz za szkody powstałe w wyniku jej zajęcia w związku z koniecznością likwidacji zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz zapobieżenia znaczącej szkodzie, poprzez przycięcie 15 sztuk wierzchołków drzew gatunku sosna zwyczajna rosnących pod linią elektroenergetyczną średniego napięcia.

Na skutek wniesionego przez "A" S.A. z siedzibą w K. odwołania, Wojewoda Śląski, decyzją z [...]r. [...], uchylił ww. decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że nie wykazano, aby właścicielka gruntu poniosła jakąkolwiek szkodę. Wojewoda Śląski zalecił, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta w pierwszej kolejności ustalił jaka część nieruchomości została faktycznie zajęta w celu dokonania prac związanych z przycięciem wierzchołków rosnących na niej drzew. Wskazał także, że w toku postępowania konieczne będzie ustalenie, czy w wyniku zajęcia nieruchomości powstały jakiekolwiek szkody (np. przycięte drzewa lub ich część uschła), w czym mogą organowi I instancji pomóc oględziny nieruchomości, które powinien przeprowadzić.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania i przygotowaniu nowego operatu decyzją z [...]r. Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej ustalił na rzecz M. S. odszkodowanie w wysokości 734,00 zł za udostępnienie ww. nieruchomości oraz za szkody powstałe w wyniku jej zajęcia.

Od decyzji wydanej w I instancji odwołanie wniosła M. S., reprezentowana przez pełnomocnika K. S., wnosząc o jej zmianę w zakresie wysokości ustalonego w niej odszkodowania. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego Wojewoda Śląski decyzją z [...] r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uzasadniając, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta w pierwszej kolejności winien przeprowadzić, przy udziale M. S. oraz przedstawiciela Spółki "A" S.A. oględziny przedmiotowej nieruchomości. W trakcie tych oględzin winien ustalić w sposób jednoznaczny, jaka część przedmiotowej nieruchomości została czasowo zajęta, a następnie określić, w sposób niebudzący wątpliwości, ilości obumarłych, na skutek nieprawidłowego ich podcięcia, drzew.

Podejmując postępowanie organ I instancji zlecił rzeczoznawcy majątkowemu J. O. wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości do celów ustalenia odszkodowania za czasowe udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. gmina Z., ozn. 1 o pow. 1,1849 ha. Biegły przyjął 1 dniowe wynagrodzenia w kwocie 5 zł / dzień jako wysokość wynagrodzenia za czasowe udostępnienie gruntu na czas działań związanych z usunięciem wierzchołków drzew. Natomiast wartość odszkodowania za szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości odpowiada kosztom wyhodowania jednego drzewa tj. sosny zwyczajnej w wieku około 20 lat, które obumarło w wyniku nieprawidłowej wycinki i wynosi 124,00 zł. Jak wynika z operatu szacunkowego przy określaniu wartości odszkodowania nie uwzględniono kosztów uporządkowania terenu, ponieważ zgodnie z informacją uzyskaną od "B" z siedzibą w S. prace porządkowe na działce 1 położonej w P. zostały zakończone w dniu [...] r.

W konsekwencji decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] orzekł o ustaleniu, na rzecz M. S., odszkodowania w wysokości 5,00 zł za udostępnienie nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako działka nr 1 oraz odszkodowania w wysokości 124,00 zł za szkody powstałe w wyniku tego zajęcia. Podstawą wydanego rozstrzygnięcia były art. 128 ust. 4 w zw. z art. 126, art. 129 ust. 5 pkt. 1, art. 130, art. 132 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu organ uznał, iż przygotowany w sprawie operat szacunkowy jest prawidłowy. Odnosząc się do żądania strony dotyczącego ustalenia odszkodowania za nieuporządkowanie terenu po wycince, powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości (w niniejszej sprawie nieuporządkowanie terenu przez "A" do dnia [...] r.) można dochodzić w trybie cywilnym. W takim przypadku do ewentualnej szkody, która wynikła po [...] r. nie można stosować art. 126 ust 3 ugn.

W wyniku odwołania M. S. sprawę rozpatrywał Wojewoda Śląski, który zaskarżoną decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Uznał, iż zarówno dokonane przez Starostę [...]ego ustalenia, jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe.

Skargę na decyzję organu II instancji do tutejszego Sądu złożyła M. S., reprezentowana przez męża K. S.. Sformułowała w niej następujące żądania:

- "Wnioskuję o uznanie DECYZJI WOJEWODY ŚLĄSKIEGO Z DNIA [...] OZNACZONEJ [...] za nieważną."

- " Wnioskuję o uznanie za niezgodne z prawem podane dalej interpretacje przepisów i przyjęte stanowiska przez WOJEWODĘ ŚLĄSKIEGO oraz STAROSTĘ [...]."

- " Wnioskuję o uznanie za niezgodne z prawem przedstawionych dalej argumentów uzasadnienia WOJEWODY ŚLĄSKIEGO."

- " Wnioskuję o przyjęcie moich argumentów i ustalonej przeze mnie kwoty odszkodowania."

- " Wnioskuję o uznanie załatwiania tej sprawy za przewlekłe"

- "Wnioskuję o to, aby wszystkie opłaty i koszty sądowe poniesione przez M. S. lub przeze mnie K. S. jako pełnomocnika, związane ze skierowaniem niniejszej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach poniósł WOJEWODA ŚLĄSKI."

Podniosła w skardze również szereg zarzutów dotyczących ustaleń organów administracji:

a) "przyjmujące operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego J.O. z dnia [...] r. oraz STAROSTY [...] (strona 3 decyzji) w zakresie takim, że operat nie uwzględnia szkody powstałej w postaci ściętych wierzchołków w 15 drzewach -17 wierzchołków (drzewa rozwidlone) podczas gdy w poprzednim operacie z [...] r. zostało to uwzględnione na stronie 16 i 17 - szkoda została oszacowana na 730 zł. Oceniam szkodę na 300 zł. (17 x 2 m = 34 m długości) - wnioskuję o uznanie przez Wysoki Sąd, że ścięte wierzchołki drzew stanowią oczywistą szkodę, ponieważ właścicielka nieruchomości je utraciła. Wnioskuję o ustanowienie kwoty odszkodowania w tym względzie 300 zł. ",

b) "przyjmujące operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego J. O. z dnia [...] r. (strona 3 decyzji) w następującym zakresie - operat szacunkowy nie uwzględnia szkody w postaci uszkodzenia 15 drzew - skrócenia o wierzchołki (17 wierzchołków, drzewa rozwidlone), ich osłabienia biologicznego i fizycznego - oceniam to na 850 zł. (17 x 50 zł.). Wnioskuję o uznanie, iż szkodę stanowi uszkodzenie 15 drzew w wyniku ścięcia w nich 17 wierzchołków (drzewa rozwidlone) . Wnioskuję o uznanie szkody w wysokości podanej przeze mnie 850 zł. WOJEWODA ŚLĄSKI nie podaje na poparcie swojego stanowiska żadnego przepisu prawnego ani uzasadnienia merytorycznego czym narusza Kodeks Postępowania administracyjnego (Art. 107. § 1. Ust. 6)",

c) " przyjmujące, że właściciel nieruchomości nie poniósł szkody w wyniku przycięcia drzew - drugi pełny akapit strona 3 decyzji - brak podstawy prawnej, opinii rzeczoznawcy powołanego przez WOJEWODĘ ŚLĄSKIEGO, niezgodne z doświadczeniem życiowym, zasadami podstawowej wiedzy i logiki.",

d) "przyjmujące, że skoro drzewa ze ściętymi wierzchołkami nadal zachowują swoje funkcje życiowe, to właściciel nieruchomości nie poniósł szkody- drugi pełny akapit strona 3 decyzji- brak podstawy prawnej, opinii rzeczoznawcy powołanego przez WOJEWODĘ ŚLĄSKIEGO, niezgodne z doświadczeniem życiowym, zasadami podstawowej wiedzy i logiki.",

e) "przyjmujące, że "trudno bowiem uznać przycięcie drzew rosnących pod linią energetyczną, w celu likwidacji zagrożenia przy jednoczesnym zachowaniu ich funkcji życiowych, za szkodę" - drugi pełny akapit strona 3 decyzji - brak podstawy prawnej, opinii rzeczoznawcy powołanego przez WOJEWODĘ ŚLĄSKIEGO, niezgodne z doświadczeniem życiowym, zasadami podstawowej wiedzy i logiki. WOJEWODA ŚLĄSKI nie podaje żadnego przepisu mówiącego o tym, że cel polegający na likwidacji zagrożenia powoduje, iż nie ma szkody.",

f) "przyjmujące operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego J. O. z dnia [...] r. w następującym zakresie - operat szacunkowy nie uwzględnia obniżenia wartości działki w wyniku ścięcia wierzchołków drzew, gdzie przy wydzieleniu i sprzedaży części nieruchomości te 15 uszkodzonych drzew może uczynić dużą różnicę - oceniam to na minimum 1000 zł. - STAROSTA [...] i rzeczoznawca J. O. nie uwzględnili oczywistego faktu zmniejszenia wartości nieruchomości w wyniku ścięcia wierzchołków drzew - ewidentnie o tym mówi art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wnioskuję o uznanie obniżenia wartości działki w wyniku ścięcia 17 wierzchołków 15 drzew jako szkody za którą przysługuje odszkodowanie w wysokości 1000 zł.",

g) "przyjmujące operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego J. O. z dnia [...] r. w następującym zakresie - operat szacunkowy nie uwzględnia właściwie odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości. Rzeczoznawca tym samym kompromituje się prawnie, bo odszkodowanie nie przysługuje za czasowe zajęcie nieruchomości tylko za udostępnienie nieruchomości - rzeczoznawca Pan J. O. wyliczył 5 zł za dzień lecz należy brać pod uwagę faktyczne udostępnienie nieruchomości a nie teoretyczne, a moim zdaniem faktyczne udostępnienie nieruchomości trwało niej eden dzień [...] roku lecz przez cały okres od [...] roku do dnia [...] roku, co potwierdza sam operat szacunkowy.",

h) "przyjmujące operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego J. O. z dnia [...] r. w następującym zakresie - nie uwzględniono kosztów transportu sadzonki na odtworzenie jednej sosny - 40 zł. - na stronie 16 operatu szacunkowego jest wymieniona pozycja 3 z dowiezieniem, ale nie ma uwzględnionych kosztów tego dowiezienia. W kwocie tej realnie przyjąłem koszty paliwa zużytego przez samochód (około 40 km w obie strony do Z. do nadleśnictwa), dodatkowe zużycie samochodu, czas co najmniej 60 minut co nie zostało uwzględnione w operacie szacunkowym.",

i) "przyjmujące operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego J. O. z dnia [...] r. jako miarodajny, ponieważ na podstawie tych samych przepisów STAROSTA [...] posiada trzy operaty szacunkowe, każdy na inną kwotę. STAROSTA [...] i WOJEWODA ŚLĄSKI dysponują obecnie trzema operatami szacunkowymi rzeczoznawców - pierwszy D. P. w kwocie odszkodowania 2784 zł. (dwa tysiące siedemset osiemdziesiąt cztery zł.), drugi J. O. w kwocie 730 zł. (siedemset trzydzieści zł.) i trzeci J. O. w kwocie 129 zł. (sto dwadzieścia dziewięć zł.)",

j) "na pogrubiony tekst na stronie 2 akapit 7 gdzie przywołuje ustawę o gospodarce nieruchomościami i dalej pogrubiona czcionka pisze "Za zajęcie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku tego zajęcia przysługuje odszkodowanie", ponieważ w przytoczonym akcie prawnym nie ma takiego pojęcia jak "za zajęcie nieruchomości" lecz jest "za udostępnienie nieruchomości". Powoływanie się WOJEWODY ŚLĄSKIEGO na pojęcia prawne, które nie istnieją dyskwalifikują decyzję podjętą na ich podstawie. Także w przyjętym operacie szacunkowym J. O. używa się niezgodnego z prawem pojęcia "zajęcie nieruchomości".",

k) "przyjmujące operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego J. O. z dnia [...] r. w następującym zakresie - na stronie 15 operatu J. O. z dnia [...] r szczegółowe uwarunkowania zabudowy zostały przyjęte jako średnie podczas, gdy powinny być przyjęte jako dobre co niesłusznie obniża wartość działki - na rzeczonej działce obecnie nie ma już linii energetycznej mogącej czynić ograniczenia w zabudowie jak niesłusznie przyjął rzeczoznawca",

l) "(4 akapit od dołu strona 3) "W ocenie organu odwoławczego zarzuty skarżącej odnośnie wysokości ustalonej przez biegłego kwoty odszkodowania są bezzasadne, bowiem przedmiotowa wycena sporządzona została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jest kompletna, logiczna spójna" wobec wyżej przedstawionych przeze mnie argumentów.",

m) " błędną interpretację przepisów polegającą na uznaniu, że "odszkodowanie dotyczy szkody wyrządzonej tylko wyłącznie w wyniku zajęcia nieruchomości w dniu 24 luty 2014 r. Nie dotyczy okresu pozaumownego tj. okresu po [...] r."."

n) "błędną interpretację przepisów w zakresie stosowania błędnych pojęć niezgodnych z przepisami prawa - Na 9 stronie swojej decyzji STAROSTA [...] wylicza odszkodowanie za "czasowe zajęcie gruntu na czas działań związanych z usunięciem wierzchołków drzew" - jest to niezgodne z przepisami prawa, nie ma takiego odszkodowania - odszkodowanie przysługuje za udostępnienie nieruchomości patrz art. 126 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.",

o) "błędną interpretację przepisów w zakresie złego przyjęcia okresu za który należy się odszkodowanie - Na 9 stronie swojej decyzji STAROSTA [...] wylicza odszkodowanie za "czasowe zajęcie gruntu na czas działań związanych z usunięciem wierzchołków drzew" - moim zdaniem działania związane z usunięciem wierzchołków drzew zakończyły się w dniu 17 maja 2017 roku.",

p) "błędną interpretację przepisów w zakresie niewłaściwego stosowania pojęć prawnych oraz sprzecznej z prawem i logiką interpretacji przepisów - Na 9 stronie swojej decyzji STAROSTA [...] wylicza odszkodowanie za "szkodę powstałą na nieruchomości (jedno obumarłe drzewo)" - nie ma takiej szkody zgodnie z prawem, za to jest szkoda powstała w wyniku zajęcia nieruchomości (art. 126 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami) a to różnica i formalna i merytoryczna.",

q) "polegające na braku odpowiedzi na zarzuty do decyzji STAROSTY [...], braku uzasadnienia faktycznego i merytorycznego- zastrzeżenie niedotrzymania terminu wszczęcia postępowania odszkodowawczego, zastrzeżenie nie wywiązania się z obowiązku podjęcia się ugodowego załatwienia sprawy, zastrzeżenie braku równego traktowania stron, zastrzeżenie działania na szkodę właścicielki nieruchomości, zastrzeżenie z punktu 5,6,7, zastrzeżenie podawania fałszywych informacji, zastrzeżenia dotyczące błędnej interpretacji przepisów itp.",

r) "błędną interpretację przepisów i brak bezstronności - STAROSTA [...] na stronie 3 decyzji powołuje się na art. 126 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i stwierdza, że "A" S. A. nie wywiązał się z wynikającego z art. 126 ust 3 ugn obowiązku uprzątnięcia terenu i przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego" , czyli przyjmuje tym samym swoją jurysdykcję i procedowanie w sprawie na podstawie przywołanego przepisu, a na stronie 8 poczynając od 12 linii od dołu strony w kwestii odszkodowania odrzuca postępowanie w trybie art. 126 ust 3 ugn i przedstawia możliwość dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnej - znowu karygodny relatywizm na niekorzyść właścicielki nieruchomości.",

s) "uznanie, że 26 kwietnia 2017 r. na wizji lokalnej przebiega sieć energetyczna średniego napięcia 15 kV relacji M. –P..",

t) "w zakresie bezprawnego przypisania obowiązku utrzymywania we właściwym stanie zadrzewienia zapewniającym bezpieczne odległości od urządzeń energetycznych - STAROSTA [...] bezprawnie stwierdza na stronie 8 swojej decyzji w ostatnim zdaniu 2 akapitu "utrzymywanie zadrzewienia we właściwym stanie - zapewniającym bezpieczne odległości od urządzeń energetycznych leży zarówno w interesie jak i obowiązku właściciela nieruchomości" - po pierwsze narusza Art. 107. § I. Kodeksu Postępowania Administracyjnego bo nie zawiera ani uzasadnienia tego stwierdzenia faktycznego ani prawnego to pociąga za sobą brak rzetelności itd., po drugie zgodnie z obowiązującym prawem obowiązek ten nie jest przypisany do właściciela nieruchomości lecz do przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii."

u) " utrzymującego w mocy decyzję STAROSTY [...] - Decyzja STAROSTY [...] od której się odwołuję zawiera odwołania do Decyzji WOJEWODY ŚLĄSKIEGO z dnia [...] r. nr [...] w różnych kwestiach, ale pomija zawartą w tej decyzji sugestię WOJEWODY ŚLĄSKIEGO dotyczącą tego, że to STAROSTA [...] podejmuje decyzję w sprawie kwoty odszkodowania, a nie rzeczoznawca, STAROSTA [...] powinien wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności - znowu nierówne traktowanie stron.",

v) "przyjmujące operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego J. O. z dnia [...] r. w zakresie wyceny odszkodowania za udostępnienie nieruchomości - J. O. przyjmuje, że odszkodowanie dotyczy powierzchni zajętej podczas wykonywania prac wycinkowych, tymczasem w ustawie o gospodarce nieruchomościami w art. 126 ust. 3 jest napisane "za udostępnienie nieruchomości" a nie za udostępnienie zajętego terenu, czy powierzchni, w związku z tym określenie wartości nieruchomości przyjęte przez J. O. nie ma nic z rzeczywistością, ponieważ nieruchomość oznaczona jako działka numer 1 nie ma powierzchni 661 m2 ale 11849 m2."

w) " w zakresie nakazania przez Wojewodę, aby Starosta [...] pozyskiwał informacje dotyczące rozstrzygnięcia sprawy od przedstawiciela firmy będącej stroną postępowania czyli "A".".

Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała również liczne błędy zawarte w samym operacie szacunkowym rzeczoznawcy, które dotyczyły osoby skarżącej, adresu nieruchomości czy opisu stanu opiniowanej nieruchomości. Podniosła także, że Starosta [...] naruszył art. 126 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niedotrzymanie terminu, po którym powinien podjąć działania zmierzające do ustalenia odszkodowania, gdy nie doszło do porozumienia stron. Nie wypełnił także swoich obowiązków w zakresie podjęcia działań zmierzających do ugodowego załatwienia j sprawy.

Skarżąca podniosła, iż bezprawnie została obwiniona o odmawianie zgody na wycinkę drzew pod linią energetyczną. Wojewoda nie odpowiedział także na skargę na Starostę [...] w związku z wydaniem niesłusznie decyzji - skarga z dnia 28 października 2017 r., którą skarżąca złożyła w trybie art. 227 KPA. - to jest naruszenie art. 237 § 1 KPA.

Skarga zawiera wreszcie zarzut zastosowania uzasadnieniu decyzji skrótu aktu prawnego (§ 43 ust. 1 r. w. n.s.o.s.), nie wyjaśniając go, co uniemożliwiło zapoznanie się całościowe z aktem prawnym i odpowiednie odniesienie się w kwestii swoich praw

W konsekwencji w ocenie skarżącej łączna kwota odszkodowania, która powinna zostać przyznana w decyzji to minimum: 124 (jedna sosna uschnięta) + 457 + 300 + 850 + 1000 + 40 = 2771 zł.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

W trakcie rozprawy Sąd pouczył pełnomocnika skarżącej, iż w przypadku przewlekłości działań organu stronie przysługuje odrębna skarga na przewlekłość postępowania. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej wycofał żądanie stwierdzenia, że działania organów administracji były prowadzone w sposób przewlekły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 126 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2018 r. poz. 121 ze zm. dalej jako "u.g.n.") po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot, który zajął nieruchomość, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia. w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.

W myśl art. 132 ust. 6 u.g.n., obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych w art. 126 u.g.n. dotyczących wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami, usuwaniem awarii oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie w tym zakresie.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd uznał co następuje. Bezsporne w sprawie jest, że decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] udzielił w oparciu o art. 126 ust. 5 u.g.n. zezwolenia "A" S.A. z siedzibą w K. Oddz. w C. na czasowe zajęcie nieruchomości ozn. nr 1 położonej w miejscowości P., gmina Z., w celu likwidacji zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz zapobieżenia znaczącej szkody poprzez przycięcie 15 szt. wierzchołków drzew gatunku sosna zwyczajna. Prace te zostały wykonane dnia [...] r. przez firmę "B" z siedzibą w S..

Główną istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, iż wykonawca robót nie uprzątnął dnia [...] r. terenu, na którym były wykonywane prace związane z usunięciem drzew. Faktycznie nastąpiło to dopiero w [...] r. Zatem w ocenie skarżącej odszkodowanie należy się jej za cały okres, gdy ścięte fragmenty drzew znajdowały się na jej nieruchomości, zatem do [...]r.

W ocenie Sądu taka wykładnia treści art. 126 ust. 3 u.g.n. jest niedopuszczalna. Organ administracji rozstrzygając w przedmiocie czasowego zajęcia nieruchomości w celu likwidacji zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz zapobieżenia znaczącej szkody w precyzyjny sposób określa uprawnienia wskazanego podmiotu do podjęcia działań na terenie nieruchomości. I tylko w odniesieniu do tych działań może zostać zastosowane rozwiązanie przewidziane w art. 126 ust. 3 u.g.n. Właściciel nieruchomości nie może domagać się ustalenia w tym trybie odszkodowania za działania podjęte poza ramami udzielonego zezwolenia, mającymi dodatkowo miejsce po wydaniu decyzji w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n. (co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce).

Ustalenia organów administracji w przedmiocie ustalenia należnego odszkodowania Sąd uznaje jako prawidłowe. W sprawie został sporządzony operat szacunkowy. Warto tu podkreślić jego szczególną moc dowodową. Stanowi on opinię biegłego, jego sporządzenie wymaga wiedzy specjalistycznej. Organy administracji dokonały oceny sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego pod względem formalnym. Nie mogły jednak ingerować w te jego treści, które wymagają wiedzy specjalistycznej. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych do zadań organów administracji publicznej należy dokonanie oceny, czy operat zawiera wymagane elementy oraz odpowiada zasadom określonym przepisami prawa (vide: wyroki z 2 grudnia 2016r. II SA/GI 370/16, 17 sierpnia 2016 r. II SA/G1 470/16 oraz 29 lipca 2016 r. II SA/G1 356/16). Organy w niniejszej sprawie prawidłowo zweryfikowały wymagane przez prawo elementy sporządzonego w przedmiotowej sprawie operatu szacunkowego. W konsekwencji wszystkie zarzuty dotyczące prawidłowości operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie należy uznać za bezzasadne.

Organ pierwszej instancji prawidłowo wykonał zalecenia organu nadzoru, zawarte w poprzedniej decyzji z [...] r. nr [...], tj. ustalił faktyczny obszar działki zajęty pod wycinkę, co przedstawia znajdująca się w aktach mapka, oraz po przeprowadzeniu wizji lokalnej w terenie (w obecności rzeczoznawcy majątkowego) udowodnił, że na skutek podcięcia wierzchołków uschło jedno drzewo typu sosna zwyczajna w wieku ok. 20 lat. Pozostałe drzewa mimo przycięcia wierzchołków zachowały i nadal zachowują swoje funkcje życiowe, w związku z czym właściciel przy przycince tych drzew nie poniósł szkody. Trudno bowiem, w świetle dokonanych ustaleń, uznać przycięcie drzew rosnących pod linią energetyczną w celu likwidacji zagrożenia- przy jednoczesnym zachowaniu ich funkcji życiowych- za szkodę. Tym samym Sąd nie uznaje zarzutów zawartych w lit a) do g) jako trafnych i podlegających uwzględnieniu.

Ponadto w ocenie Sądu ustalenie, jaka część nieruchomości została faktycznie zajęta na potrzeby związane z wykonaniem czynności objętych decyzją z dnia [...] r., była jak najbardziej słuszna. Trudno byłoby przyjąć zdaniem Sądu decyzję odszkodowawczą, która nakazywałaby wykonawcy zapłacić za zajęcie całej nieruchomości, podczas gdy faktyczne zajęcie nastąpiło na jej niewielkim fragmencie, jak w niniejszej sprawie, był to zalesiony pas ziemi znajdujący się zaraz przy drodze i czynności te w żaden sposób nie utrudniały skarżącej korzystania z pozostałej części nieruchomości. Co prawda art. 126 ust. 3 u.g.n. odnosi się do zajęcia "nieruchomości", jak skarżąca zauważyła w lit. v) uzasadnienia skargi, natomiast oczywista dla Sądu jest wykładnia, że stosowane przez ustawę o gospodarce nieruchomościami wyrażenie "nieruchomość" będzie również dotyczyć jej części.

Kwestia odszkodowania dla strony za udostępnienie nieruchomości, jak i za ewentualne powstałe szkody uregulowana jest w art. 126 ust. 3 u.g.n. Stosownie do tego przepisu odszkodowanie w niniejszej sprawie dotyczy szkody wyrządzonej w wyniku zajęcia nieruchomości w dniu [...] r. W ocenie Sądu pozostawienie na zajętej działce obciętych gałęzi nie można uznać za szkodę wedle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto Sąd przyznaje rację organom I i II instancji, że okres sporny, tj. po [...] r., należy uznać za okres pozaumowny. Odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości skarżąca może dochodzić w trybie cywilnym, gdyż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009r (sygn. akt I OSK 460/08), wszelkie kwestie związane ze sposobem ustalania wysokości przedmiotowego odszkodowania zostały wyczerpująco unormowane w rozdziale V dział III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Regulacja tam zawarta nie przewiduje żadnego odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu Cywilnego i nie daje podstaw do stosowania w drodze analogii rozwiązań cywilnoprawnych do instytucji prawa administracyjnego.

W związku z powyższym zarzuty skargi oznaczone lit g), m) i o) są nieuzasadnione.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego nie wypełnienia przez organ I instancji dyspozycji z art. 13 k.p.a. Sąd stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie organ, wszczynając postępowanie na podstawie art. 126 ust. 3 u.g.n., już działał w zastępstwie stron z uwagi na brak porozumienia z ich strony. Ponadto zdaniem Sądu ciężko, z uwagi na powyższe uznać, iż zgodnie z art. 13 k.p.a. charakter sprawy pozwalał na ugodowe jej załatwienie.

Sąd przyznaje jednak w pewnym zakresie skarżącej racje, iż organy postępowania w uzasadnieniach, jak i rzeczoznawca w operacie szacunkowym poczynili błędy wskazane przez skarżącą w zarzutach oznaczonych m. in. w lit j), l), n), p), natomiast owe błędy wynikały zdaniem Sądu z omyłek pisarskich. Sąd wskazał, iż jest to uznanie tylko w pewnym zakresie, ponieważ wypunktowanie przez pełnomocnika niektórych "błędów" wynika tak naprawdę z nieznajomości prawa bądź "szukania na siłę" argumentów podważających kompetencje organów. W świetle art. 145 § 1 pkt. 1 c) p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję w całości lub części, jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu wskazane powyżej zarzuty skarżącej nie miały istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy i pomimo ich zaistnienia Sąd uznaje prawidłowość zaskarżonej decyzji.

Z uwagi, iż zarzuty wskazane przez skarżącą w lit q), r), t) i w) nie dotyczą przedmiotu niniejszego postępowania Sąd postanowił nie odnosić się do nich w treści uzasadnienia. Jednocześnie Sąd wskazuje, iż skarżąca może domagać się ich kontroli w drodze innych przysługujących jej środków prawnych.

Skarga zawiera wreszcie zarzut zastosowania uzasadnieniu decyzji skrótu aktu prawnego (§ 43 ust. 1 r. w. n.s.o.s.), co miało uniemożliwić zapoznanie się całościowe z aktem prawnym i odpowiednie odniesienie się w kwestii swoich praw. W tekście uzasadnienia (5 linijek wyżej) jest podana pełna nazwa tego rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.