Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1464/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 6, art. 7 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Teresa Randak, Bożena Suleja (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum obsługi Finansowej (dalej wierzyciel lub organ), działając na podstawie art. 34 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. w Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.; dalej u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej K.p.a.) oddaliła zażalenie R. M. (dalej zobowiązany lub skarżący) na postanowienie własne z dnia [...] r. znak [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów na prowadzoną egzekucję administracyjną.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:

Wierzyciel, w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentu rtv przez zobowiązanego, pismem z dnia 23 września 2013 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (zwanego dalej organem egzekucyjnym) o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego, na podstawie załączonych tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], sporządzonych za okres od czerwca 2008r. do sierpnia 2013 r., na kwotę [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł.

W dniu 26 listopada 2013 r. organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi pismo zobowiązanego z dnia 8 listopada 2013 r. zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, celem zajęcia stanowiska w sprawie zasadności zgłoszonych zarzutów. W piśmie tym zobowiązany podniósł zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych z uwagi na ukończenie przez niego 60 roku życia oraz niską emeryturę. Wskazał, iż spełnił tym samym przesłankę z art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy abonamentowej uprawniającą go do zwolnienia z opłacania abonamentu. Zaznaczył, że wywiązywał się z tego obowiązku do czerwca 2008 r. - to jest do chwili nabycia wspomnianego uprawnienia.

Postanowieniem z dnia [...]r. znak [...] na podstawie art. 35 § 1 w związku z art. 17 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wstrzymał postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych do czasu rozpatrzenia zarzutów.

W dniu 31 stycznia 2014 r. wierzyciel skierował do strony pismo, w którym wyjaśnił zasady dotyczące uzyskania zwolnień od opłat abonamentowych. Ponadto zobowiązany został poinformowany, że ustawa o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 13 czerwca 2008 r., weszła w życie z dniem 1 marca 2010 r. i dopiero z tą datą osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50 % przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS, mogły zgłaszać uprawnienia z tego tytułu w placówce operatora wyznaczonego. Wierzyciel wskazał także, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ww. ustawy w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe istnieje możliwość złożenia wniosku do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w sprawie umorzenia bądź rozłożenia na raty zobowiązania z tytułu zaległych opłat abonamentu rtv.

Postanowieniem z dnia [...] r. wierzyciel uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. W motywach swojego stanowiska wskazał, iż z ustalonych w sprawie okoliczności wynika, że strona była zobowiązana do uiszczania opłat abonamentowych. W dniu 31 lipca 2008 r. został jej nadany indywidualny numer identyfikacyjny. Wobec zaprzestania uiszczania opłat po stronie zobowiązanego powstało zadłużenie, o czym był kilkakrotnie (począwszy od roku 2008) informowany. Wierzyciel powtórzył argument, iż ustawa o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 13 czerwca 2008 r., weszła w życie z dniem 1 marca 2010 r. i dopiero z tą datą abonenci mogli na jej podstawie uzyskać zwolnienie z ww. opłat - pod warunkiem złożenia w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawienia dokumentów potwierdzających uprawnienie do tych zwolnień.

Pismem z dnia 19 września 2014 r. (data nadania) strona złożyła zażalenie na postanowienie wierzyciela, w którym podniosła brak wnikliwego zbadania sprawy przez organ, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz naruszenie przez organ przepisów postępowania, które miało wpływ na treść postanowienia - tj. art. 7 art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. Dodatkowo wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.

Motywując zażalenie wskazała, że jej zdaniem spełniła wszelkie warunki aby skorzystać ze zwolnienia. Zaakcentowała, że organ nie poinformował jej o przysługujących jej uprawnieniach oraz czynnościach, które należało ewentualnie wykonać w celu ich uzyskania. Jeśli więc organ zaniedbał obowiązki wynikające z art. 8 i 9 K.p.a., to strona nie powinna ponosić negatywnych skutków tego zaniechania. Strona powołała się także na swoją ciężką sytuację materialną i rodzinną, która nie pozwala jej na uiszczenie zaległych opłat.

Badając sprawę merytorycznie na skutek wniesionego zażalenia organ stwierdził na podstawie poczynionych w sprawie ustaleń, że zobowiązany - zgodnie rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 15 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), które weszło w życie 13 grudnia 2007 r. - otrzymał tzw. "pakiet startowy" zawierający zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Powiadomienie dokonane zostało w wymaganym terminie, a zatem zobowiązany jest zarejestrowanym abonentem.

Jak dalej wskazał organ, obowiązki związane z posiadaniem i użytkowaniem odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Obowiązek rejestracji odbiorników rtv, a następnie opłacania abonamentu wynika wprost z przepisów tej ustawy. Rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgłoszono uprawnienia do zwolnienia z opłat rtv.

Zgodnie z przepisami komentowanej ustawy, nawet zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia z opłat abonamentowych nie powoduje zmiany stanu prawnego tak długo, jak uprawnienia te nie zostaną zgłoszone przez uprawnionego w wyznaczonej placówce operatora pocztowego. W myśl bowiem z art. 4 ust. 3 cyt. ustawy zwolnienie z opłat abonamentu rtv przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w urzędzie pocztowym oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do zwolnienia. Aby zatem skorzystać ze zwolnienia należało w urzędzie pocztowym przedstawić dokument potwierdzający przysługujące uprawnienia, wypełnić i złożyć stosowny formularz oraz oświadczenie o przysługujących uprawnieniach do zwolnienia z opłat rtv. Wskazane dokumenty winny być opatrzone datownikiem urzędu pocztowego, potwierdzającego uzyskane zwolnienie. Jak podkreślił organ, w dokumentacji Poczty Polskiej brak jest natomiast potwierdzenia zgłoszenia uprawnień przez zobowiązanego do zwolnienia z opłat abonamentowych, nie dokonano też wyrejestrowania odbiornika rtv.

Ponadto organ po raz kolejny zwrócił uwagę, że zmiana, która poszerza krąg osób uprawnionych do korzystania z bezpłatnego abonamentu rtv (w tym m. in. o osoby spełniające warunki, na które powoływał się zobowiązany) weszła w życie dopiero w dniu 1 marca 2010 r. (podkreślenie organu). Zatem zobowiązany, wbrew jego twierdzeniom, nie nabył uprawnień w 2008 r.

Wierzyciel nie zgodził się z argumentem, że uchybił swoim obowiązkom poprzez zaniechanie poinformowania strony o przysługujących jej uprawnieniach i ewentualnych czynnościach, które należało podjąć, aby z nich skorzystać. Podkreślił, że zobowiązany był kilkakrotnie informowany w latach od 2008 do 2011 o istniejącym zadłużeniu ale nie podjął próby wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Stąd konieczne było wszczęcie postępowania egzekucyjnego, co znajduje oparcie w art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej. Z kolei występowanie Poczty Polskiej S.A. jako wierzyciela zaległości w płatności opłat abonamentowych znalazło potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08, który dokonując oceny regulacji dotyczącej egzekucji zaległych opłat abonamentowych, stwierdził, że egzekucja nieuiszczonego abonamentu rtv jest prawnie możliwa, a dotychczas obowiązujące przepisy prawne pozwalają Poczcie Polskiej S.A. na egzekucję zaległych opłat abonamentowych.

Odnosząc się do zarzutu, że wierzyciel nie wziął pod rozwagę trudnej sytuacji zobowiązanego organ rozpoznający zażalenie wskazał, że są to okoliczności, które nie podlegały badaniu w niniejszym postępowaniu. Poczta Polska S.A. nie ma uprawnień do umarzania zaległości z tytułu opłat abonamentowych czy też rozkładania ich na raty, bowiem leży to w kompetencjach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. W ocenie organu wierzyciel podjął wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie naruszył przepisów art. 8, 9 i 11 K.p.a.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia wydanego w I instancji i rozpatrzenie zarzutów przez nią wniesionych. Rozstrzygnięciu wierzyciela zarzuciła:

- brak wnikliwego zbadania sprawy przez organ,

- niedopuszczalność egzekucji administracyjnej,

- naruszenie przez organ przepisów postępowania, a mianowicie:

1. art. 7 K.p.a. przez naruszenie ogólnej zasady postępowania administracyjnego polegającej na przestrzeganiu przez organ praworządności i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli - poprzez zupełne pominięcie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, które przejawiło się w nieuwzględnieniu sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego oraz skutków przeprowadzenia egzekucji,

2. art. 8 K.p.a. poprzez działanie organu w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej, które przejawiło się w niepoinformowaniu zainteresowanego o potrzebie dopełnienia przez niego dodatkowych formalności w postaci wypełnienia oświadczenia i obarczeniu strony negatywnymi skutkami zaniedbania organu,

3. art. 9 K.p.a. przez niepoinformowanie strony o potrzebie dopełnienia przez skarżącego dodatkowych formalności w postaci wypełnienia oświadczenia i obarczenia strony negatywnymi skutkami zaniedbania organu, pomimo istnienia obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek,

4. art. 11 K.p.a. z uwagi na brak wyjaśnienia zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego i na jakiej podstawie zdaniem organu konieczne było dodatkowe dopełnienie przez skarżącego formalności w postaci wypełnienia oświadczenia, pomimo spełnienia wszelkich warunków do korzystania ze zwolnienia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje wcześniejsze twierdzenia. Podniósł, że nabył uprawnienia do zwolnienia i miał prawo zaprzestać uiszczania opłat abonamentowych. Rolą organu było zaś pouczenie go jakie czynności winien podjąć, żeby skorzystać ze zwolnienia a następnie wezwanie do złożenia stosownych dokumentów. Organ ma bowiem obowiązek udzielania wskazówek i wyjaśnień tak, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieznajomości prawa (art. 9 K.p.a.). Dalej wyjaśnił, że ze względu na podeszły wiek ([...] lata) i stan zdrowia (przebył [...], cierpi na chorobę [...] i szereg innych schorzeń) jest niezdolny do pracy. Jego sytuacja jest bardzo trudna, ponosi wysokie koszty leczenia - czego organ zupełnie nie wziął pod uwagę, podczas gdy mógł zastosować mniej uciążliwe rozwiązanie jak choćby obniżenie zaległości, odroczenie płatności lub rozłożenie jej na raty.

Końcowo wskazał, że złożył wniosek do KRR i T w W. o umorzenie kwestionowanych zaległości, ewentualnie o rozłożenie ich na raty, ale do chwili obecnej nie otrzymał odpowiedzi. Ponowił wniosek o wstrzymanie egzekucji. Do skargi załączył kopię wniosku skierowanego do KRR i T oraz 4 karty informacyjne leczenia szpitalnego.

W odpowiedzi na skargę wierzyciel wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wniósł także o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania sądowego. Dodał, że oprócz zawiadomień o istniejącym zadłużeniu skarżący w dniu 5 lipca 2013 r. odebrał upomnienie, w którym został poinformowany, że opisane należności należy wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia niniejszego upomnienia, za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. na wskazany numer konta bankowego. Natomiast w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu ich przymusowego ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje obciążenie dodatkowymi kosztami prowadzonej egzekucji. Pomimo tego skarżący nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia kwestii zaległych opłat.

W badanej sprawie to nieuregulowanie przez skarżącego istniejącego zobowiązania oraz brak skutecznego zgłoszenia uprawnień do zwolnienia było bezpośrednią przyczyną do żądania wykonania zobowiązania w drodze egzekucji administracyjnej. Zdaniem wierzyciela w sprawie dopełniono wszelkich formalności w powyższym zakresie. Końcowo organ nadmienił, że pismo stanowiące zarzuty nie inicjuje postępowania w przedmiocie umorzenia lub rozłożenia na raty kwoty zobowiązania a zatem argumenty odnoszące się do sytuacji zdrowotnej i majątkowej strony nie mogą być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu zarzutu skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Kontroli Sądu poddana została wypowiedź wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym skierowanym przeciwko skarżącemu jako zobowiązanemu. Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie toczyło się w przedmiocie zarzutu na prowadzenie egzekucji administracyjnej określonego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., a to zarzutu nieistnienia dochodzonego egzekucyjnie obowiązku opłacania abonamentu rtv za okres od czerwca 2008 r. do sierpnia 2013 r. Sporna w niniejszej sprawie jest zasadność zgłoszonego przez stronę zarzutu. Ustalony w toku postępowania stan faktyczny został przedstawiony powyżej i pozostaje w istocie poza sporem. W dalszej części uzasadnienia będzie przytaczany tylko w zakresie niezbędnym dla oceny prawidłowości subsumcji.

Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą prawną zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do art. 34 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 - 5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie ( §2).

Ponieważ w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku i był tym stanowiskiem związany.

Prawem materialnym regulującym obowiązki związane z posiadaniem odbiorników rtv jest aktualnie ustawa abonamentowa. Wskazanie podstaw materialnoprawnych połączyć wypada z prezentacją fragmentu wywodów zamieszczonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy abonamentowej - dotyczących charakteru prawnego opłat abonamentowych i zasad ich uiszczania.

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami nie mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normuje rozporządzenie rejestracyjne, zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej - w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika - § 2 tego rozporządzenia). Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 tego rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych" lub dokonanie zgłoszenia drogą pocztową lub za pośrednictwem internetu) o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (§ 11), a fakt przyjęcia zgłoszenia jest potwierdzany w sposób określony w § 12 i § 13 rozporządzenia rejestracyjnego. Stosownie do § 5 ww. rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Zobowiązany takie zawiadomienie otrzymał, czego dowodem jest duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu.

Odnosząc się do kwestii "nieistnienia - wygaśnięcia" obowiązku uiszczania opłat abonamentowych w związku z ukończeniem 60 roku życia i pobieraniem emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS - Sąd w pełni podziela stanowisko Poczty Polskiej S.A. wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Podkreślenia bowiem wymaga, że strona skarżąca nie przedłożyła w placówce pocztowej oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia, której to okoliczności sama nie zaprzecza. Nie dokonała również wyrejestrowania odbiornika. Z kolei fakt nabycia uprawnienia z tytułu osiągniętego wieku sam w sobie nie jest wystarczającą podstawą do zaprzestania wnoszenia opłat za używanie odbiorników rtv. Zwolnienie z opłat abonamentowych, na które powołuje się strona, nie następuje z mocy prawa, lecz stosownie do art. 4 ust. 3 cyt. ustawy dla skorzystania z przedmiotowego zwolnienia konieczne jest przedłożenia w placówce Poczty Polskiej S.A. oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia i przedłożenia dokumentów potwierdzających stosowne uprawnienie. Brzmienie cytowanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że bez złożenia stosownego oświadczenia, o skorzystaniu ze zwolnienia nie może być mowy. Organ nie może działać z urzędu, złożenie określonego w ustawie oświadczenia ma charakter prawokształtujący. Należy także powtórzyć za wierzycielem, że z uprawnienia tego skarżący skorzystać mógł dopiero od dnia 1 marca 2010 r. (data wejścia w życie zmiany ustawy, mocą której dodano art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy abonamentowej) a nie jak twierdzi od czerwca 2008 r.

Badając sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów wskazanych w skardze, w tym art. 7, art. 8, art. 9 K.p.a. W ocenie Sądu w toku postępowania organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zaakcentować trzeba, że strona była czterokrotnie zawiadamiana na piśmie o konieczności opłacania abonamentu i rosnącym zadłużeniu z tego tytułu, otrzymała również upomnienie z pouczeniem o skutkach nieuregulowania zaległości w postaci wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ale nie podjęła żadnych starań aby wyjaśnić zaistniałą sytuację i uzyskać potrzebne jej informacje dla skorzystania ze zwolnienia. Zareagowała dopiero po wszczęciu przeciwko niej egzekucji. W sytuacji gdy zobowiązany wykazuje się całkowitą biernością i nie dba o swoje interesy nie można, zdaniem Sądu, obciążać Poczty Polskiej odpowiedzialnością za poniesione przez niego dodatkowe koszty. Za nieuprawniony Sąd uznał zarzut niedopuszczalności egzekucji, którego w skardze nie uzasadniono, podzielając w tym zakresie argumenty wierzyciela.

Rację też trzeba przyznać organowi, ze w postępowaniu w przedmiocie oceny zasadności zarzutu niestnienia obowiązku nie mają znaczenia okoliczności związane z sytuacją materialną i zdrowotną zobowiązanego. Nie negując jego trudnej sytuacji finansowej organ słusznie wskazał, że okoliczności te mogą być brane pod uwagę w postępowaniu o umorzenie zaległości, odroczenie czy też rozłożenie jej na raty ale nie w ramach zarzutu z art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę żądania organu zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania wskazać przyjdzie, że przepisy ustawy p.p.s.a. nie dają podstaw do uwzględnienia tego żądania. Zgodnie z art. 200 ustawy p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu, brak natomiast podstawy prawnej do zasądzenia kosztów postępowania na rzecz organu w przypadku oddalenia skargi.