Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 898/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 22 poz 268
law: Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie.
article: art. 33
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 25
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniająca dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla  realizacji narodowych planów gospodarczych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. K. i J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących B. K. i J. W. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia 17 maja 2013 r., na podstawie art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [...] o pow. 0,3117 ha objętą wykazem hipotecznym Iwh [...] stanowiącą uprzednio własność W. z S. C. wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 5 grudnia 1955 r., nr L:Sa.IV/56/30/55 sprostowanym orzeczeniem z dnia 22 kwietnia 1960 r., nr L.Sa.V/l/53/57.

W uzasadnieniu organ podał, że J. W., B. K., W. C., D. P., M. C. i L. C. wnieśli o przyznanie nieruchomości zamiennej lub wypłatę odszkodowania za parcelę l. kat. [...] wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w Krakowie z dnia 5 grudnia 1955 r., nr L.Sa.IV/4/56/30/55. Ww. orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie działające na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31) orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy Miasta [...] nieruchomości położonych w K. w gm. kat. [...], w tym nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [...] o pow. 0,3217 ha obj. Iwh [...] stanowiącą własność W. z S. C.. Wywłaszczenie nieruchomości polegało na odjęciu z dniem 27 września 1955 r. tj. z dniem zgłoszenia przez Dyrekcję Budowy Miasta [...] wniosku wywłaszczeniowego, prawa własności objętych tym orzeczeniem nieruchomości. Orzeczenie stało się ostateczne z dniem 5 stycznia 1956 r. Natomiast orzeczeniem

z dnia 22 kwietnia 1960 r., nr L.Sa.V/1/53/57 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa sprostowało ww. orzeczenie w ten sposób, iż wywłaszczeniem objęta została część nieruchomości objętej Iwh [...] oznaczonej jako parcela l. kat. [...] tj. parcela l. kat. [...] o pow. 0,3117 ha. Ww. orzeczenie stało się ostateczne z dniem 5 czerwca 1960 r.

Zgodnie z treścią zamkniętego wykazu hipotecznego Iwh [...] parcela l. kat. [...] została odłączona i przeniesiona do księgi wieczystej KW [...]. Na wniosek z dnia 28 października 1955 r. oraz w myśl art. 18 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. ujawniono ostrzeżenie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie części działki l. kat. [...] o pow. 0,3217 ha na rzecz Skarbu Państwa w zarząd i użytkowanie Dyrekcji Budowy Miasta [...]. W chwili wywłaszczenia właścicielem ww. nieruchomości była W. z S. C. na podstawie kontraktu darowizny z dnia 29 września 1912 r. oraz kontraktu kupna sprzedaży z dnia 26.03.1928 r.

Z porównania mapy katastralnej z chwili wywłaszczenia z aktualną mapą ewidencyjną wynika, iż parcela l. kat. [...] wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 22,1940 ha obr. [...] jedn. ewid. [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] (zgodnie z ewidencją gruntów i budynków). Działka ta stanowi własność Gminy Miejskiej na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia 15 stycznia 1992 r., nr [...].

Spadek po zmarłej W. C. nabyli P. C., F. S. i J. M. po 1/3 cz. każde. Spadek po P. C. nabyli W. C. w 2/6 cz. oraz M. C., W. C., L. C. i D. P. po 1/6 cz. Spadek po F. S. nabyli J. M. zd. C. w 4/8 cz. oraz D. P., L. C., M. C. i W. C. po 1/8 cz. Spadek po J. M. nabyły B. K., J. W. i W. M. po 1/3 cz. każde z nich, natomiast spadek po W. M. nabyły B. K. i J. W. po 1/2 cz. każda z nich. Spadek po W. C. nabyli: W. C. w 9/24 cz. oraz L. C., M. C. i D. P. każde po 5/24 cz.

Organ podał, że postępowanie dowodowe nie doprowadziło do odnalezienia orzeczenia w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną parcelę l. kat. [...], ani także wymaganego prawem wniosku poprzedniego właściciela o ustalenie odszkodowania. Wobec powyższego uznano, że roszczenie dotyczy ustalenia i wypłaty odszkodowania za wskazaną wyżej nieruchomość.

Organ przytoczył treść art. 10 ust. 1 i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w których określono podmiot właściwy do orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowania, podmiot właściwy do wypłaty odszkodowania, osoby uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie odszkodowania. Wskazał również, że zgodnie z art. 39 ustawy roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. W przypadku istnienia sporu co do tytułu nieruchomości, przedawnienie nie biegnie w czasie od wniesienia pozwu do prawomocnego zakończenia sporu, jeżeli pozew wniesiony został w terminie jednego roku od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne. Przedawnienie następuje w każdy razie po upływie sześciu lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne.

W związku z powyższym organ wskazał, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 5 grudnia 1955 r. stało się ostateczne z dniem 5 stycznia 1956 r. W rezultacie w dniu 5 stycznia 1959 r. upłynął termin do występowania z roszczeniem o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną parcelę.

Ponadto organ wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do odszukania dokumentów wskazujących na złożenie przez poprzedniego właściciela lub wykonawcę narodowych planów gospodarczych wniosku o odszkodowanie za wywłaszczoną parcelę, istnienia sporu co do tytułu własności wywłaszczonej parceli, jak również dokumentów wskazujących na ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość w formie pieniężnej albo w postaci nieruchomości zamiennej. Również wnioskodawcy oświadczyli, że ich poprzedniczka prawna nie złożyła wniosku odszkodowanie, odszkodowanie nie zostało jej wypłacone. Powyższe ustalenia doprowadziły organ do stwierdzenia, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące ustalenie odszkodowania za parcelę l. kat. [...], gdyż właścicielka nieruchomości oznaczonej nie złożyła w terminie określonym w dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r. wniosku o przyznanie odszkodowania.

Aktualnie podstawy prawne do orzekania w postępowaniu administracyjnym (w drodze decyzji) w przedmiocie odszkodowania zawarte są w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Odszkodowanie może dotyczyć tylko nieruchomości wywłaszczonej lub przejętej na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Od decyzji odwołanie złożyła B. K., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie należnego odszkodowania, względnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołująca się podniosła, że W. C. została w roku 1955 wywłaszczona i pozbawiona prawa własności nieruchomości nie uzyskując żadnego odszkodowania, ani zapłaty. Nie została nawet powiadomiona o fakcie wywłaszczenia, gdyż według posiadanych przez odwołującą się informacji nie doręczono jej żadnego postanowienia o wywłaszczeniu. Podkreśliła, że w tym czasie W. C. była osobą schorowaną i nie opuszczała domu. Wskazała również, że w latach 50-tych dokonując wywłaszczenia w sposób notoryczny naruszano prawa właścicieli. Dalej podniosła, że "jeżeli stan faktyczny jest odmienny, domaga się przedłożenia przez Urząd potwierdzenia odbioru decyzji wywłaszczeniowej przez jej babcię, bo to, iż żadne pieniądze za nieruchomość nie zostały wypłacone wynika również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji".

Wojewoda [...] decyzją z dnia 30 kwietnia 2014 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu I instancji. W szczególności wskazał, że Prezydent prawidłowo zakwalifikował wniosek stron z dnia 13 lutego 2012 r. jako dotyczący ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowiącą parcelę l. kat. [...]. Wskazał, że w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 5 grudnia 1955 r. nr L:Sa.IV/56/30/55, sprostowanym orzeczeniem z dnia 22 kwietnia 1960 r. pouczono, że ustalenie odszkodowania nastąpi na wniosek przynajmniej jednej ze stron w oddzielnym orzeczeniu. Doręczenie w/w orzeczenia osobom wywłaszczonym następowało poprzez obwieszczenie na tablicy urzędowych ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Krakowie.

W myśl dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) istniała rozdzielność orzeczenia o wywłaszczeniu od orzeczenia ustalającego odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości. Zasady dotyczące ustalania odszkodowania uregulowane zostały w rozdziałach 4 i 5. Obowiązek odszkodowawczy ciążył na tym podmiocie, na którego wniosek orzeczono wywłaszczenie. Ustalenie odszkodowania następowało odrębnym orzeczeniem zawsze na wniosek każdej ze stron. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 dekretu roszczenia odszkodowawcze przedawniały się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji.

Organ odwoławczy za organem I instancji wskazał, że termin do wystąpienia z roszczeniem o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną parcelę l. kat. [...] upłynął z dniem 5 stycznia 1959 r. Nie odnaleziono dokumentów świadczących o tym, aby W. C. lub wykonawca narodowych planów gospodarczych złożyli - w czasie trwania ustanowionego ówczesnymi przepisami trzyletniego okresu biegu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego - wniosku o wydanie orzeczenia ustalającego odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Brak jest także dokumentów wskazujących na istnienie sporu co do tytułu własności wywłaszczonej parceli oraz dokumentów wskazujących na ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w formie pieniężnej lub w formie nieruchomości zamiennej. Wnioskodawcy również twierdzili, że W. C. nie złożyła wniosku o odszkodowanie, które w konsekwencji nie zostało na jej rzecz wypłacone.

Organ odwoławczy konkludował, że roszczenie odszkodowawcze za nieruchomość wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 5 grudnia 1955 r. przedawniło się z dniem 5 stycznia 1959 r. Upływ terminu przedawnienia skutkuje wydaniem decyzji odmownej.

Odnośnie wniosku odwołującej się w zakresie przedłożenia dowodu doręczenia W. C. odbioru orzeczenia o wywłaszczeniu organ II instancji wyjaśnił, że kwestia prawidłowości doręczenia orzeczenia z dnia 5 grudnia 1955 r. nie może być przedmiotem rozpoznania w przedmiotowym postępowaniu, bowiem w takim postępowaniu nie jest dokonywane badanie prawidłowości wydania orzeczenia wywłaszczeniowego. Orzeczenie to wyposażone jest w atrybut ostateczności a zatem wiąże ono erga omnes. Do czasu pozostawania w obrocie prawnym organy administracyjne nie mogą pomijać treści tej decyzji i jej skutków prawnych. Niezależnie od powyższego Wojewoda [...] podniósł, że wskazywany przez odwołującą się sposób doręczenia w/w orzeczenia wynikał z art. 24 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły B. K. i J. W., domagając się uchylenia decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazały, że W. C. została pozbawiona w czasach komunistycznych własności nieruchomości, bez odszkodowania. Pod budowę cmentarza komunalnego zabrano ok. 40 arów. Nie zgodziły się z zarzutem przedawnienia roszczenia, wskazując, że do roku 1989 z uwagi na panujący ustrój polityczny nie było możliwości dochodzenia niesłusznie zabranych nieruchomości. Podejmowane po 1989 r. próby uzyskania odszkodowania bądź zwrotu nieruchomości nie przyniosły rezultatu. W ocenie skarżących, decyzje o odmowie przyznania odszkodowania naruszają elementarne poczucie sprawiedliwości oraz są sprzeczne z konstytucyjną zasadą ochrony własności prywatnej.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U z 1952 Nr 4, poz. 25). Stosowanie do treści art. 33 dekretu ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość następowało na wniosek każdej ze stron. Natomiast w art. 39 tego dekretu wskazano, że roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji.

Istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zgodne z prawem jest ustalenie organów, że roszczenie odszkodowawcze za nieruchomość wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 5 grudnia 1955 r., wobec niezłożenia wniosku o ustalenie odszkodowania, przedawniło się z dniem 5 stycznia 1959 r.

Wskazać zatem należy, że organ administracji, stosownie do treści art. 7 kpa zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu, winien on w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art.75 kpa) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.

Podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów. Zasada ta oznacza, że organ swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywających podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. W nauce podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w ocenę dowolną, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów ( por. wyrok NSA z dnia 13.06.2000r I SA/Ka 2160/98, LEX nr 43969).

Stosownie do wskazanych regulacji, również dokonanie przez organ ustaleń i oparcie rozstrzygnięcia tylko na części dowodów, z pominięciem niektórych z nich uznać należy za naruszenie przepisów postępowania. Dostrzec przy tym trzeba, że naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nastąpi nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie niektórych tylko dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wyda rozstrzygnięcie pomimo niekompletnego materiału dowodowego. W postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa bowiem na organie, który w tym zakresie obowiązany jest między innymi do przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, wystąpienia do strony z żądaniem przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń, czy też wystąpienia do innych organów lub instytucji o udzielenie będących w ich posiadaniu informacji bądź udostępnienie dokumentów, mogących przyczynić się do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.

Analiza przedłożonych akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu i instancji wydane zostały z naruszeniem art.7 i 77 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zwrócić należy uwagę, że w piśmie z dnia 29.10.1997 r. J. W. domagała się "gdyby się okazało, że odszkodowanie nie zostało wypłacone... uregulowania należności". Oznacza to, że w dacie złożenia wniosku skarżąca nie wiedziała, czy odszkodowanie zostało wypłacone. Dlatego też dokonanie ustalenia, że osoba wywłaszczona nie złożyła wniosku o ustalenie odszkodowania, na podstawie oświadczenia złożonego przez niektóre strony postępowania (k.122), w następstwie wezwania organu, które sugerowało, że wniosek nie został złożony, było wadliwe. Nadto, błędne było poprzestanie na uzyskaniu kserokopii decyzji wywłaszczeniowej i orzeczenia ją prostującego. Organ winien w poczet materiału dowodowego dołączyć całe akta postępowania L.Sa.IV/4/56/30/55 i L.Sa V/1/53/57. Jak bowiem wynika z art.33 ust.1 dekretu, wykonawca narodowych planów gospodarczych mógł zgłosić wniosek o ustalenie odszkodowania równocześnie z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Analiza tych akt była zatem niezbędna, ponieważ wniosek o ustalenie odszkodowania mógł być złożony przez Dyrekcję Budowy Miasta [...]. Charakterystyczne jest, że jak wynika z kserokopii decyzji wywłaszczeniowej dołączonej do akt rozpoznawanej sprawy, ostateczność decyzji stwierdzona została dopiero w dniu 7.10.1997 r., czyli w dacie złożenia wniosku wieczystoksięgowego o wyłączenie działki [...] z kw [...] (po piśmie spadkobierców wywłaszczonej).

Należało również ustalić, czy wraz z wnioskiem o wpisanie ostrzeżenia o wszczęciu postepowania wywłaszczeniowego, do zbioru dokumentów księgi wieczystej, nie złożone zostały dokumenty mogące mieć istotne znaczenie w sprawie. Ważne dokumenty mogły również znajdować się w aktach sprawy, w której wydana została decyzja odszkodowawcza z dnia 30.11.1975 r. przedłożona przez skarżącą, a będącą wynikiem decyzji wywłaszczeniowej z dnia 5.12.1955 r. , którą wywłaszczono przedmiotową nieruchomość W. z S. C.. Zaniechania organu o tyle mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, że ustalenie, że wniosek o ustalenie odszkodowania był złożony przez którąkolwiek ze stron, powodowałby, że sprawę należałoby kontynuować, a roszczenie o odszkodowanie nie uległoby przedawnieniu. Zgodnie bowiem z art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2014.518 j.t.) sprawy wszczęte i nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r., prowadzi się na podstawie jej przepisów. W związku z powyższym, gdyby sprawa ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość była w przeszłości wszczęta w trybie administracyjnym i nie została zakończona ostateczną decyzją, to oznaczałoby, że jest sprawą wszczętą przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, którą należy prowadzić od dnia 1 stycznia 1998 r. na podstawie przepisów tej ustawy, wśród których znajduje się art. 129 ust. 5 pkt 3, dający podstawę prawną do wydania odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania właśnie za pozbawienie w przeszłości praw do nieruchomości.

Wobec powyższego, na podstawie art.145 pkt 1 lit.b) i art.135 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a