Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 653/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. K. (powoływanego dalej jako: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2021r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta B. z dnia [...] maja 2021 r. odmawiającą przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.

Prezydent B., po rozpatrzeniu wniosku A. K. z dnia [...] kwietnia 2021 r., odmówił mu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem – M. K.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 17, art. 20, art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 111 ze zm, dalej w skrócie: "u.ś.r.").

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że dla odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia decydujące znacznie ma moment powstania niepełnosprawności oraz fakt, że ojciec skarżącego pozostaje w związku małżeńskim.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie art. 17 ust 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez zastosowanie powyższego przepisu bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uznanie, że sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności eliminuje inne osoby bliskie w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego podczas, gdy przepis ten nie eliminuje takich osób.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] czerwca 2021r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium w pierwszej kolejności zwróciło uwagę, że wykładnia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art 17 u.ś.r. powinna być dokonana z pominięciem tej części przepisu, której niekonstytucyjność stwierdzona została przez TK wyrokiem z dnia 21 października 2014r., stąd też bez wpływu na rozstrzygnięcie jest okoliczność stwierdzenia niepełnosprawności. Zatem w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny. Zgodnie zaś z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2005 r., M. K. jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Pomimo, że w dacie wydania orzeczenia ojciec skarżącego miał 70 lat, to okoliczność ta, zdaniem SKO, nie może być uznana za negatywna przesłankę dla przyznania wnioskowanego świadczenia.

Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż istota rozpoznawanej sprawy sprowadzała się również do oceny dokonanej przez organ I instancji wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ zaznaczył, iż wymagający opieki M. K. pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Żona M. K. ma co prawda 87 lat, pobiera emeryturę i od 2015 r. ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności, sama też choruje przewlekle, jednakże jak podkreśliło Kolegium, nie jest władne co do oceny tego, czy stan zdrowia pozwala jej opiekować się mężem. Stąd też za bezcelowe organ uznał ewentualne wzywanie skarżącego do przedłożenia dokumentacji medycznej wskazującej na stan zdrowa matki. Przywołana treść art 17 ust 5 pkt 2 lit a u.ś.r wyraźnie odwołuje się bowiem do orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – którego, żona M. K. nie posiada. Nic nie stoi na przeszkodzie temu, by jeśli faktycznie żona M. K. choruje przewlekle - potwierdzić ten stan odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności. Wówczas, jak zaznaczyło SKO, świadczenie pielęgnacyjne starać się będzie mógł syn. Końcowo organ przypomniał, że celem przyznanego świadczenia nie jest wspomożenie domowego budżetu, a rekompensata za brak podjęcia zatrudnienia bądź rezygnację z zatrudnienia, przy tym pierwszeństwo w zakresie obowiązku opieki ustawodawca przyznał współmałżonkom. Stąd też nie jest aktualnie prawnie dopuszczalna sytuacja, w której świadczenie przyznawane jest na syna, kiedy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie sprawuje tej opieki nie posiadając orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącego zarzucił decyzji SKO naruszenie:

1) art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uznanie, że sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, eliminuje inne osoby bliskie w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego podczas, gdy przepis ten nie eliminuje takich osób;

2) art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, nie eliminuje innych osób bliskich w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie pełnomocnika skarżącego przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych rozumiany celowościowo umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nią opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy drugi małżonek - nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i jego woli. Chodzi głównie o takie sytuacje, gdy obowiązany do sprawowania opieki współmałżonek ze względu na stan zdrowia, czy wiek sam nie jest zdolny tej opieki wykonywać, a jego sytuacja materialna nie pozwala na zastąpienie świadczeń osobistych pomocą finansową pozwalającą na pokrycie kosztów opieki przez inną osobę. Taka też sytuacja, zdaniem autora skargi, występuje w niniejszej sprawie, albowiem żona osoby niepełnosprawnej nie jest w stanie opiekować się niepełnosprawnym mężem w sposób wystarczający, przede wszystkim ze względu na podeszły wiek.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony przez skarżącego, a organ w odpowiedzi na skargę się powyższemu nie sprzeciwił.

Dalej trzeba wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), a uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju kwalifikowane wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego wniesioną skargę należało oddalić.

Stan faktyczny w kontrolowanej sprawie jest bezsporny i wynika z niego, że z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym M. K., wystąpił jego syn A. K.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r."), obowiązujące na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 17 u.ś.r. Wskazać więc należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: (1) matce albo ojcu, (2) opiekunowi faktycznemu dziecka, (3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, (4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Według zaś ust. 1a tego przepisu ustawy, osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

(1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

(2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

(3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stosownie do art. 17 ust 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: (1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub (2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Przesłanki wyłączające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego określone zostały m.in. w ustępie 5 pkt 2 ww. artykułu, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki: (a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, (b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, jak zasadnie przyjęło SKO, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej. W konsekwencji podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że przepis ten nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w przedmiotowej sprawie.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje kwestia, iż M. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga całodobowej opieki i pomocy w codziennych czynnościach innych osób (dowód; orzeczenie o niepełnosprawności - k. 9 akt administracyjnych). Organ nie kwestionował również, iż opiekę tą sprawuje syn (skarżący). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest zatem, czy skarżący jako syn osoby wymagającej opieki ma prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem w sytuacji, gdy są inne osoby (tj. żona) obciążone obowiązkiem alimentacyjnym w pierwszej kolejności.

Cytowany wyżej przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r. wprowadza przesłanki negatywne po stronie osoby wymagającej opieki, których zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z literalnego brzmienia przywołanego wyżej unormowania wynika, że jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało.

Stosownie do art. 128 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym kolejność zobowiązanych. W związku z tym, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 K.r.o.). Przy czym nie można pomijać, że w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek alimentacyjny małżonka (w stosunku do współmałżonka) wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z treści art. 23, art. 27 art. 60 § 1-3, art. 61 oraz art. 130 K.r.o. (por. wyrok NSA z 25 września 2020 r., I OSK 998/20, publ. CBOSA). Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Z przepisu art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej K.r.o.) wynika bowiem, że małżonkowie mają w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki, a ponadto są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Nawet w przypadku ustania małżeństwa w wyniku rozwodu, stosownie do art. 60 § 1 K.r.o., małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Przepis art. 130 K.r.o. wskazuje natomiast, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka.

W świetle powyższych uwag nie budzi wątpliwości ocena organu, iż wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony. Jak wynika bowiem z akt postępowania administracyjnego ojciec skarżącego legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności i niewątpliwie wymaga opieki. Jednocześnie jednak pozostaje w związku małżeńskim, a żona M. K. ma orzeczony wyłącznie lekki stopień niepełnosprawności. Co prawda, jak też ustalono, ma ona 87 lat, sama choruje przewlekle i aktualnie złożyła wniosek o podwyższenie stopnia niepełnosprawności, tym niemniej, jak trafnie podkreśliło Kolegium, organy nie są władne do oceny tego, czy aktualny stan jej zdrowia pozwala opiekować się mężem. Przywołana wyżej treść art 17 ust 5 pkt 2 lit a u.ś.r wyraźnie odwołuje się bowiem do orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, którego żona M. K. aktualnie nie posiada. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie temu, aby w przyszłości potwierdzić ten stan odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności. Powyższa okoliczność może z kolei umożliwić uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez skarżącego.

Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie znany jest pogląd prezentowany w orzecznictwie o konieczności zastosowania wykładni celowościowej art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r., zgodnie z którym okoliczność, że osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, zaś jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie przesądza o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny byłoby bowiem dopuszczalne wówczas, gdy małżonek osoby niepełnosprawnej faktycznie, z przyczyn od siebie niezależnych i nie wynikających z jego woli, nie był zdolny do sprawowania nad nią opieki. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. rozumiany celowościowo umożliwia zatem uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nim opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy drugi małżonek - nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i od jego woli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2017 r., I OSK 1622/15, publ. CBOSA). Chodzi głównie o takie sytuacje, gdy zobowiązany do sprawowania opieki współmałżonek ze względu na stan zdrowia, czy wiek sam nie jest zdolny tej opieki wykonywać, a jego sytuacja materialna nie pozwala na zastąpienie świadczeń osobistych pomocą finansową pozwalającą na pokrycie kosztów opieki przez inną osobę.

Jednakże z najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że zawsze, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. Ustawodawca wyszedł bowiem z założenia, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Zatem brak podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego synowi na niepełnosprawnego ojca, gdy ten pozostaje w związku małżeńskim, a jego matka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność, wówczas bowiem ustawodawca wprowadza wyjątek, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane na podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2020 r., I OSK 599/20, CBOSA).

W ocenie sądu, nawet gdyby uznać słuszność pierwszego z wyrażonych poglądów, to nie sposób odmówić prawidłowości rozstrzygnięciom wydanym w sprawie przez organy administracji publicznej. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika ażeby żona M. K. nie mogła, z przyczyn obiektywnych, niezależnych od jej woli, sprawować opieki nad mężem. Wbrew twierdzeniom skargi, sam fakt, że sama choruje przewlekle, ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności i aktualnie złożyła wniosek o podwyższenie stopnia niepełnosprawności, nie przesądzają jeszcze, że nie jest w stanie sprawować opieki nad osobą wymagającą pomocy przy czynnościach życia codziennego. Tym bardziej, że w aktach sprawy brak jest jakiekolwiek dokumentacji medycznej potwierdzającej takie okoliczności.

Podsumowując stwierdzić należy, że ustawodawca w przepisie art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy wskazał na ściśle określone przesłanki, i ich wystąpienie w niniejszej sprawie powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane skarżącemu, nawet jeżeli spełnia on przesłanki pozytywne, wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.