Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 955/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.3 ust.2 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art.145 par.1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.141 par.4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Andrzej Skoczylas Protokolant Marzena Bal - Kuźniarska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 1117/13 w sprawie ze skargi L.G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia 2 [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od L. G. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. kwotę [...] (...) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r. oddalił skargę L. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia 2 [...] 2013 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

Wnioskiem z dnia 11 [...] 2012 r., wniesionym do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. L. G. wystąpiła o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2012, ubiegając się o jednolitą płatność obszarową (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha oraz o płatność cukrową.

Po dokonaniu kontroli wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia 21 [...] 2012 r. przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zgodnie z tym wnioskiem.

Następnie, do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo z Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T., z którego wynikało, że L. G. z dniem 28 [...] 2012 r. przestała być właścicielem gruntów zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności. Ustalono, że to M. G. od dnia 28 [...] 2012 r. jest właścicielem działek o nr [...] i [...] o powierzchni [...] ha.

Uwzględniając powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wznowił z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: "k.p.a.", postępowanie w sprawie przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. decyzją z dnia 22 [...] 2013 r., uchylił decyzję ostateczną z dnia 21 [...] 2012 r. i odmówił przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z uwagi na stwierdzoną różnicę ponad 50 %, pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku do płatności JPO i UPO, a powierzchnią stwierdzoną podczas postępowania oraz odmówił przyznania płatności cukrowej. Jednocześnie organ I instancji nałożył na stronę sankcje wieloletnie. Organ I instancji wskazał, że w związku z ustaleniem, że L. G. na dzień 31 [...] 2012 r. nie była posiadaczem całej działki nr [...] o powierzchni [...] ha oraz działki nr [...] o powierzchni [...] ha należało działki te wykluczyć z płatności.

Decyzją z dnia 2 [...] 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono, iż L. G. nie była faktycznym użytkownikiem części gruntów rolnych zgłoszonych do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na dzień 31 [...] 2012 r. Działki ewidencyjne o nr [...] i [...] były w posiadaniu M. G., który nabył ich własność na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] - umowa darowizny z dnia 28 [...] 2012 r. Organ podkreślił, że wobec zgromadzonych dowodów, ciężar wykazania, że producent rolny prowadził działalność rolniczą na zgłoszonej we wniosku działce ewidencyjnej w dniu 31 maja 2012 r. spoczywał na stronie, która wskazać powinna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia, bądź przedstawić stosowne wnioski dowodowe. L. G. takich dowodów nie przedstawiła. Organ wyjaśnił również, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wyniosła ponad 50% co oznaczało konieczność zastosowania sankcji wynikających z art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/09. Płatności cukrowej odmówiono zaś stronie na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.).

L. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na tę decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości, ewentualnie również o uchylenie decyzji organu I instancji.

Skarżąca podnosiła, że organy administracji niezasadnie z góry założyły, że w związku z zawartą umową darowizny, utraciła ona status posiadacza części gruntów rolnych objętych wnioskiem o płatność że na dzień 31 maja 2012 r. Podniosła, że była posiadaczem gruntów rolnych objętych wnioskiem o płatność na rok 2012, a otrzymane płatności zostały spożytkowane na potrzeby gospodarstwa. W ocenie skarżącej, organy nie rozpatrzyły w wyczerpujący sposób materiału dowodowego w sprawie, przez co naruszyły art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za nie zasadną.

Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest decyzja wydana na skutek wznowienia postępowania, z uwagi na to, że zachodziła przewidziana przepisem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawa do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 21 [...] 2012 r. Sąd podzielił stanowisko organu, że wskazywane przez organ dowody i okoliczności faktyczne istniały w dniu wydania decyzji, to jest w dniu 21 [...] 2012 r. (wskazują na to daty sporządzenia dokumentów), jak również, że okoliczności i dowody te nie mogły być znane organowi wydającemu tę decyzję. Przy ocenie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. najistotniejszym warunkiem jest bowiem istnienie okoliczności lub dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Okoliczności faktyczne i dowody, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, jednakże nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.

Skarżąca w dniu 11 [...] 2012 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 o jednolitą płatność obszarową, uzupełniającą płatność podstawową oraz płatność cukrową na znajdujące się w jej posiadaniu działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] obręb ewidencyjny G., gm. K., a następnie w dniu 28 [...] 2012 r. przekazała w drodze umowy darowizny swojemu bratu M. A. G. nieruchomość położoną w G., gm. K., oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr [...] oraz działkę nr [...] (akt notarialny Rep. A nr [...]). Działka nr [...] powstała wg oświadczenia skarżącej po podziale działki nr [...].

W dniu 23 [...] 2011 r. M. G. złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", który to wniosek decyzją z dnia 30 [...] 2012 r. Dyrektor [...] OR ARiMR uwzględnił z zastrzeżeniem dopełnienia warunków określonych w ww. decyzji, w tym uzyskania tytułu prawnego do gospodarstwa wykazanego we WoPP. Następnie brat skarżącej, działając jako beneficjent pomocy, wraz z wnioskiem o płatność w dniu 25 [...] 2012 r. złożył ww. umowę darowizny z dnia 28 [...] 2012 r. Kontrola krzyżowa wykazała, że te same działki nr [...] i [...] zostały objęte wnioskiem skarżącej o przyznanie płatności bezpośrednich. Sąd wskazał, że pomimo, iż postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie płatności bezpośrednich i z wniosku jej brata o przyznanie pomocy finansowej w ramach wymienionego działania toczyło się przed tym samym organem, to jednak były to postępowania odrębne.

Przekazanie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] bratu przez skarżącą wywołało ten skutek, że w dniu 31 [...] roku 2012 r. skarżąca nie była już właścicielem wymienionych nieruchomości, co oznacza, że z uwagi na treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie przysługiwały jej płatności do nie będącej już w jej posiadaniu, w dniu 31 maja 2012 roku, powierzchni gruntów rolnych nie wchodzących w skład jej gospodarstwa rolnego.

Sąd i instancji wyjaśnił również, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a tym samym na organie nie spoczywał przewidziany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania całości materiału dowodowego i w tym celu przeprowadzenia dowodów, z inicjatywą przeprowadzenia których nie występowała sama strona. To skarżąca bowiem miała obowiązek, po złożeniu wniosku o przyznanie płatności, poinformowania organu o dokonaniu darowizny działek na rzecz brata.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku L. G. wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, a w przypadku, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. Skarżąca w skardze kasacyjnej zawarła także wniosek o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie następujących przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." w związku z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i nieuwzględnieniu skargi oraz nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, mimo nierozpatrzenia przez organy administracji publicznej całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcia mającej istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności, że skarżąca w dniu 31 maja 2012 r. była samoistnym posiadaczem gruntów rolnych - działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności, a zatem spełniała warunek do przyznania jej jednolitej płatności obszarowej, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a w konsekwencji również uzupełniającej płatności obszarowej i płatności cukrowej;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i nieuwzględnieniu skargi oraz nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, mimo że zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia 2 [...] 2013 r. utrzymywała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która wydana została na skutek wznowienia postępowania w sytuacji, gdy brak było nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom, o których mowa w tym przepisie, w tym wybiórcze przedstawienie stanu sprawy oraz brak rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez skarżącą w skardze zarzutów, dotyczących:

- naruszenia przez organy administracji publicznej art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, przejawiające się tym, że organ pierwszej instancji zaniechał poinformowania L. G. o tym, że przeniesienie przez nią prawa własności gruntów rolnych - działek o numerach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] w drodze umowy darowizny na rzecz brata M. G. już po złożeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2012, a przed dniem 31 maja 2012 r. będzie skutkowało odmową przez organ potraktowania jej jako posiadacza tych gruntów, mimo że decyzja w przedmiocie przyznania płatności została wydana dopiero w dniu 21 [...] 2012 r., a organ dysponował informacją o zmianie właściciela przedmiotowych nieruchomości;

- błędnej wykładni art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zaprezentowanej przez organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie, która prowadzi do tego, że dopłat na grunty rolne - działki o numerach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] nie uzyskałaby ani L. G. ani M. G., co jest sprzeczne z celem przywołanych;

na wypadek ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że stan faktyczny w sprawie został przez organy administracji publicznej ustalony prawidłowo, a w konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy kontrolując zgodność z prawem działań organów w tym zakresie prawidłowo uznał, że nie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pojęcie posiadania, o którym mowa w tym przepisie jest równoznaczne z pojęciem prawa własności, a w konsekwencji uznanie, że zawarcie przez L. G. w dniu 28 [...] 2012 r. umowy darowizny gospodarstwa rolnego bratu M. G. skutkować musiało niespełnieniem przez nią przesłanki do otrzymania jednolitej płatności obszarowej polegającej na konieczności posiadania gospodarstwa w dniu 31 maja 2012 r.;

2) art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.UrzUEL.2009.316.65) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, będące skutkiem błędnego ustalenia, iż L. G. nie była posiadaczem przedmiotowych nieruchomości na dzień 31 maja 2012 r., a w konsekwencji oddalenie skargi na decyzję, która nakładała na skarżącą sankcje przewidziane w tym przepisie, mimo iż brak było podstaw do ich nałożenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej nieuwzględnienie oraz zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a.

Z postawionych w niej zarzutów wynika, że istota spornego w rozpatrywanej sprawie zagadnienia odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem, wydanej w trybie wznowienia postępowania, decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 21 [...] 2012 r. o przyznaniu na rok 2012 jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatności cukrowej i odmowy przyznania wymienionych płatności stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Sąd I instancji stwierdził, że organ administracji bez naruszenia prawa ocenił, że rozpatrywanej sprawie ziściła się wymieniona w pkt 5 § 1 art. 145 k.p.a. przesłanka wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 21 [...] 2012 r., której zaistnienie, w relacji do daty wystąpienia przez stronę skarżącą z wnioskiem o przyznanie płatności – 11 [...] 2012 r. – oraz daty wydania "inkryminowanej" decyzji – 21 [...] 2012 r. – wiązać należało z tą okolicznością, że w dniu 28 [...] 2012 r. strona skarżącą przekazała swojemu bratu, w drodze umowy darowizny, pierwotnie zadeklarowane przez nią do płatności działki ewidencyjne o nr [...] i nr [...], a informację o tym, że w konsekwencji zawarcia tej umowy wnioskodawczyni przestała być posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności, organ administracji powziął już po wydaniu wymienionej decyzji, a mianowicie z treści pisma Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia 8 [...] 2013 r., w związku z którym w dniu 15 [...] 2013 r. doszło do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 21 [...] 2012 r. Podzielając stanowisko organu odnośnie do tego, że zaistniałą sytuację ocenić należało, jako określoną przywołanym przepisem ustawy procesowej, podstawę wznowienia postępowania zakończonego wymienioną decyzją ostateczną, Sąd I instancji za trafne uznał również stanowisko tego organu, że w związku z przekazaniem bratu przedmiotowych działek w dniu 28 [...] 2012 r., w drodze umowy darowizny, nie spełniała ona - określonej przepisem art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - przesłanki posiadania w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego gruntów rolnych kwalifikujących się do objęcia wnioskowaną płatnością, co słusznie uzasadniało odmowę jej przyznania.

Istota spornego w sprawie zagadnienia dotyczy więc tego, czy – jak przyjął to Sąd I instancji akceptując stanowisko organu administracji, a kwestionuje strona skarżąca kasacyjnie – w rozpatrywanej sprawie istotnie ziściła się, określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., podstawa wydania, w trybie wznowienia postępowania, decyzji uchylającej decyzję ostateczną o przyznaniu płatności na 2012 r. i odmawiającej przyznania tych płatności w związku z brakiem spełniania przez wnioskodawczynię przesłanek do ich przyznania.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, zarzuty skargi kasacyjnej, wbrew oczekiwaniom jej autora, nie dają podstaw, aby uznać, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do oceny zasadności zarzutów z pkt I. ppkt 1) i ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że nie są one usprawiedliwione. Podjęta na ich gruncie próba wykazania braku istnienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawy wznowienia postępowania zakończonego "inkryminowaną" decyzją z dnia 21 [...] 2012 r., nie może być uznana za skuteczną.

Przede wszystkim z tego powodu, że z omawianych zarzutów kasacyjnych, ale też z innych zarzutów opartych na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. (por. zarzut z pkt I. ppkt 3) petitum skargi kasacyjnej) wynika, że sporną w rozpatrywanej sprawie kwestię stanowią nie tyle zasadnicze okoliczności jej stanu faktycznego, co ich ocena, a i to, tylko w zakresie odnoszącym się do tego ich elementu, który w świetle podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ocenę o jej ziszczeniu się wiąże z koniecznością istnienia "braku wiedzy organu, który wydał decyzję" o istnieniu, w dniu jej wydania, istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej, która jako nowa wyszła na jaw po dniu wydania tej decyzji. W rozpatrywanej sprawie nie jest bowiem sporne i kwestionowane to, że po pierwsze, strona skarżąca kasacyjnie przekazała bratu w dniu 28 [...] 2012 r., w drodze umowy darowizny, nieruchomości rolne oznaczone geodezyjnie, jako działka nr [...] oraz działka nr [...], które to działki pierwotnie, tj. przed zawarciem w formie aktu notarialnego wymienionej umowy, zadeklarowała do płatności na rok 2012 we wniosku z dnia 11 [...] 2012 r., ani też po drugie to, że decyzja o przyznaniu stronie skarżącej wnioskowanych przez nią płatności wydana została w dniu 21 [...] 2012 r., lecz to czy w dacie podejmowania tej decyzji organ wiedział o zawarciu wymienionej umowy darowizny, zwłaszcza zaś to, czy o powzięciu przez organ tej wiedzy, można i należało wnioskować – jak wywodził autor skargi kasacyjnej – na tej podstawie, że brat strony skarżącej kasacyjnie (obdarowany), ubiegając się o wsparcie finansowe w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", do którego deklarował wymienione działki, występował jednocześnie do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. o wpis do ewidencji producentów i wydanie zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym oraz o zarejestrowanie siedziby stada, co - jak w konsekwencji podkreślał - wobec istnienia tego rodzaju źródła wiedzy i informacji, nie uzasadniało stanowiska, że w dacie podejmowania "inkryminowanej" decyzji, wydającemu ją organowi nie była znana okoliczność zawarcia wymienionej umowy i przekazania stanowiących jej przedmiot działek rolnych.

Przedstawione stanowisko strony skarżącej kasacyjnie i budowane na jego podstawie oczekiwanie uznania go za prawidłowe, nie ma jednak usprawiedliwionych podstaw.

Z punktu widzenia istoty spornego w sprawie zagadnienia przypomnienia wymaga, że pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające w niej istotne znaczenie prawne – tj. mogące mieć wpływ na wynik sprawy - istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który decyzję tę wydał (por, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 26/97). Innymi słowy, dowody i okoliczności faktyczne, o których mowa w przywołanym przepisie ustawy procesowej, muszą być więc nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, co oznacza, że muszą one stanowić nowość w konkretnym postępowaniu, w tym znaczeniu, że nie mogły być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie i który w tym właśnie postępowaniu wydał "inkryminowaną" decyzję. W świetle powyższego, ocena prawidłowości stanowiska strony skarżącej kasacyjnie nie może pomijać tego elementu wypowiedzi normatywnej zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., z której wynika, że walor nowości odnoszony jest do dowodów lub okoliczności faktycznych "nieznanych organowi, który wydał decyzję". Chodzi więc o decyzję wydaną w konkretnym postępowaniu, tj. w postępowaniu objętym wznowieniem. Z tego też powodu, zważywszy i na to, że z punktu widzenia oceny ziszczenia się omawianej przesłanki wznowienia postępowania nie jest istotne to, czy ujawnione nowe dowody lub okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu pierwotne postępowanie w związku z jego zaniedbaniami, czy też z innych powodów (por. np. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1226/97), brak wiedzy organu wydającego decyzję o istnieniu dowodów lub okoliczności faktycznych, które jako nowe ujawnione zostały po jej wydaniu, odnosić należy do postępowania, w którym decyzja ta została wydana, a więc do postępowania pierwotnego, nie zaś do jakiegokolwiek innego (równoległego, czy też następczego w relacji do niego) postępowania.

W związku z powyższym, brak jest jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw, aby przedstawione powyżej stanowisko strony skarżącej kasacyjnie uznać można było za trafne. Tym bardziej, gdy w kontekście przedstawionych uwag podkreślić, że zainicjowanie przez brata strony skarżącej kasacyjnie postępowania w przedmiocie nadania numeru identyfikacyjnego, czy też w przedmiocie zarejestrowania siedziby stada, pod każdym względem (podmiotowym i przedmiotowym) były odrębne od pierwotnego postępowania prowadzonego w sprawie z wniosku L. G. o przyznanie płatności na 2012 rok, a więc postępowania, w którym wydana została "inkryminowana" decyzja z dnia 21 [...] 2012 r. Taki też charakter miało zainicjowane wnioskiem M. G. (brata skarżącej) postępowanie w sprawie przyznania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", do którego zadeklarował on przekazane mu przez siostrę umową darowizny działki gruntu. Stąd też, w świetle wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów, nie ma podstaw, aby zasadnie można było wywodzić, że wymienione postępowania mogły być uznane, za swoistego rodzaju - istniejące w dniu wydania przez organ administracji "inkryminowanej" decyzji - źródło wiedzy o okoliczności zawarcia w dniu 28 [...] 2012 r. wymienionej umowy i przekazania stanowiących jej przedmiot działek rolnych, z którego to źródła organ wydający tę decyzję zobowiązany był tę wiedzę zaczerpnąć, a skoro tego nie uczynił, to nie ziściła się określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłanka wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. W rekapitulacji przedstawionych uwag, podkreślić należy znaczenie i tego argumentu podważającego zasadność stanowiska strony skarżącej kasacyjnie, że z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a., że ocena zaistnienia przesłanek wznowieniowych podlega wykładni ścisłej.

Nie ma również podstaw, aby twierdzić, że kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji z punktu widzenia ziszczenia się określonej przepisem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 21 [...] 2012 r., Sąd I instancji nie uwzględnił konsekwencji wynikających z art. 3 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W tej mierze bowiem, gdy odwołać się do treści przywołanego przepisu ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., którego naruszenie zarzuca Sądowi I instancji strona skarżąca kasacyjnie, nie sposób nie zwrócić uwagi na to, że to nie WSA w Bydgoszczy, lecz autor skargi kasacyjnej pominął konsekwencje istoty zawartej w tych przepisach regulacji. Wyrażają się one mianowicie tym, że wynikający z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązek podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, jak i obowiązek wszechstronnego zebrania (z urzędu) i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ustawodawca istotnie zmodyfikował (por. np. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. II GSK 810/11), co innymi słowy oznacza, że w omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania (por. np. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. II GSK 192/10). W zakresie zaś odnoszącym się do zarzucanego w pkt I. ppkt 3) petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a., autor skargi kasacyjnej pomija tę istotną okoliczność, że wskazana modyfikacja postępowania, gdy chodzi o zasadę informowania stron wyraża się - zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 przywołanej ustawy – w obowiązku realizowania tej zasady przez organ nie z urzędu, lecz na żądanie strony postępowania. Zarzut naruszenia wymienionego przepisu, aby mógł być uznany za skuteczny, wymagał więc wykazania – czego autor skargi kasacyjnej jednak nie uczynił – że strona występowała ze stosownym żądaniem udzielenia jej informacji o okolicznościach określonych przywołanym przepisem, a organ nie wykonał tak realizowanego obowiązku informacyjnego.

W konsekwencji nie ma więc podstaw, aby za zasadny uznać można było zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób, w jaki przedstawione to zostało w pkt I. ppkt 3) petitum skargi kasacyjnej.

Zwłaszcza, gdy podkreślić, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w niewadliwy sposób realizuje funkcję perswazyjną – w tej mierze zupełnie inną kwestią jest siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku – jak również funkcję kontroli trafności wydanego w sprawie orzeczenia. W uzasadnieniu każdego wyroku, szczególnego rodzaju miejsce ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uwzględniając dotychczas przedstawione uwagi i odnosząc je do wniosków formułowanych na tle analizy treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku w relacji do przedmiotu sprawy, w której orzekał Sąd I instancji – kontrola legalności wydanej w trybie wznowienia postępowania decyzji w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu płatności i odmowy ich przyznania z uwagi na brak przesłanek ich przyznania – stwierdzić należy, że WSA w Bydgoszczy nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób, w jaki przedstawił to autor skargi kasacyjnej. Jakkolwiek faktem jest, że na s. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, brak podstaw do przyznania stronie skarżącej wnioskowanych przez nią płatności Sąd I instancji motywował tym, że w dniu 31 maja 2012 r. nie była ona już właścicielem zadeklarowanych przez nią gruntów rolnych, to jednak nie uzasadnia to jeszcze twierdzenia o naruszeniu przywołanego przepisu ustawy procesowej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a.). Zwłaszcza, gdy w tym względzie podkreślić, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w akapicie poprzedzającym przywołane stwierdzenie, Sąd I instancji prawidłowo i przy tym jednoznacznie wyjaśnił, że "[...] płatności, o których mowa w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przysługują osobie, która niezależnie od tytułu prawnego fatycznie gospodaruje na zadeklarowanej do płatności nieruchomości (działkach) użytkując i utrzymując je w dobrej kulturze zgodnie z normami środowiskowymi.", co tym samym uzasadnia twierdzenie, że dokonał prawidłowej interpretacji przywołanego przepisu prawa materialnego.

Z punktu widzenia wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów, w tym zwłaszcza z punktu widzenia tej uwagi, że - jak już to wyjaśniono – zarzuty naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy nie były bezpośrednio ukierunkowane na podważanie ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, lecz na podważanie prawidłowości oceny wskazanego powyżej ich elementu, za pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należało również zarzuty naruszenia prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 (pkt II. ppkt 1) i ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej).

Ocenę zasadności tych zarzutów kasacyjnych poprzedzić należy wyjaśnieniem, że zarzut "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on zastosowany. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polega więc na zarzuceniu tzw. błędu subsumcji, tj. gdy ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Innym słowy, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego - niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd, rozumiane jest, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu.

Wyjaśnienia wymaga również, że w sytuacji, gdy strona skarżąca kasacyjnie podważa prawidłowość zaskarżonego wyroku z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym, w odniesieniu do którego zarzuca błąd wykładni i/lub niewłaściwe zastosowanie, to ocena zasadności tych zarzutów może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś, na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy. Wobec tego zaś, że stan faktyczny rozpatrywanej sprawy nie został skutecznie zakwestionowany – o czym mowa była już powyżej - to za oczywiste uznać należało, że ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego nie mogła pomijać faktów, które Sąd I instancji przyjął za podstawę wyrokowania.

W sytuacji więc, gdy zarzucane naruszenie przywołanych przepisów prawa materialnego wiązać należało z negatywną formą niewłaściwego ich zastosowania, a z (niezakwestionowanych) okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, które przyjęte zostały przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania wynika – najogólniej rzecz ujmując - że strona skarżąca kasacyjnie przekazała bratu w dniu 28 [...] 2012 r., w drodze umowy darowizny, nieruchomości rolne oznaczone geodezyjnie, jako działka nr [...] oraz działka nr [...], które pierwotnie, tj. przed zawarciem wymienionej umowy, zadeklarowała do płatności na rok 2012 wnioskiem z dnia 11 [...] 2012 r., a z postawienia § 4 aktu notarialnego, w formie którego wymieniona umowa została zawarta wynika ponadto, że "Wydanie przedmiotów umowy już nastąpiło", to omawiane zarzuty mogłyby być uznane za usprawiedliwione jedynie w wówczas, gdyby jednocześnie autor skargi kasacyjnej, w oparciu o podstawę z pkt 2 art. 174 p.p.s.a., (skutecznie) zarzucił błąd ustaleń faktycznych w zakresie odnoszącym się do tego, że wskazanemu "wydaniu przedmiotów umowy darowizny" nie towarzyszyła jednocześnie utrata ich posiadania rozumianego – jak trafnie wyjaśnił to Sąd I instancji w cytowanym powyżej fragmencie uzasadnienia – jako faktyczne gospodarowanie na zadeklarowanych do płatności działkach i ich rolnicze użytkowanie, zgodne z dobrą kulturą rolną i normami środowiskowymi.

Tego rodzaju zarzut, nie został jednak w skardze kasacyjnej postawiony.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.