Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1310/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 16 ust. 5
journal: Dz.U. 1994 nr 27 poz 96
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze.
article: art. 15, art. 35
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska – Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydobywania kopalin oddala skargę.


UZASADNIENIE

UZASADNINIE

Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr. [...] utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. nr.[...] , którym odmówiono "A" sp. z o.o. w K. uzgodnienia udzielenia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego z pokładu 510 w obszarze złoża "[...] ", w zakresie zgodności z dokumentami polityki przestrzennej Gminy Miasta J. .

W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną:

Pismem z dnia [...] r. Minister Środowiska przekazał do uzgodnienia wniosek skarżącego o udzielenie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego z pokładu 510 w obszarze "[...] ".

Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji odmówił uzgodnienia koncesji.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji ponownie odmówił uzgodnienia przedmiotowej koncesji, a wskutek złożonego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji ponownie

odmówił uzgodnienia koncesji.

W wyniku złożonego zażalenia postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ponownie uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] . nr [...] organ pierwszej instancji ponownie odmówił uzgodnienia przedmiotowej koncesji, w uzasadnieniu przedstawiając argumentację uzasadniającą zajęte w sprawie stanowisko.

Zażalenie na postanowienie wniosła Skarżąca domagając się jego uchylenia w całości. W treści zażalenia nie zgodziła się z podjętym rozstrzygnięciem i zarzuciła mu naruszenie art. 11 kpa w związku z art. 124 § 2 kpa i art. 107 § 3 kpa w zakresie niewyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zasadności i słuszności przesłanek, będących podstawą rozstrzygnięcia, a także art. 138 § 2 kpa poprzez niezastosowanie się do wiążącego wskazania organu odwoławczego, co do rozpoznania okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozstrzygnęło o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. o nr [...] w sprawie odmowy uzgodnienia udzielenia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego z pokładu 510 w obszarze złoża "[...] ", w zakresie zgodności z dokumentami polityki przestrzennej Gminy Miasta J. .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w zaskarżonym postanowieniu odwołało się do treści art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. - Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedno Dz. U. 2005r. Nr 228, poz. 1947 z późno zm., dalej jako: ustawa), który wskazuje, iż koncesji wymaga działalność gospodarcza w zakresie:

1) poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin;

2) wydobywania kopalin ze złóż;

3) bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych.

Zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy udzielenie koncesji na działalność, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3, z wyjątkiem takiej działalności wykonywanej w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Uzgodnienie następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

Organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie w przedmiocie udzielenia koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż prowadzone jest na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a wydanie koncesji wymaga współdziałania organu koncesyjnego z właściwym wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta. Współdziałanie to uregulowane jest w art. 106 kpa i dotyczy takich przypadków, w których występuje prawny obowiązek wspólnego działania organów administracji publicznej, wynikający z konkretnej normy, a także z ogólnej zasady prawa administracyjnego formującej obowiązek współdziałania tych organów. Jeżeli bowiem przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (art. 106 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 106 § 5 kpa zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Organ współdziałający uczestniczy w czynnościach postępowania administracyjnego, biorąc udział w załatwieniu sprawy przez wyrażenie stanowiska, w zakresie swej właściwości. Postępowanie przed organem współdziałającym ma w istocie swojej charakter pomocniczego stadium postępowania w sprawie załatwianej przez inny organ w drodze decyzji administracyjnej. Z art. 16 ust. 5 ustawy wynika, że organ udzielający koncesji na działalność nią objętą obowiązany jest współdziałać z wójtem (burmistrzem czy też prezydentem miasta) przy wydaniu decyzji w trybie określonym w przepisach art. 106 kpa poprzez uzgodnienie. Jak zgodnie podkreśla się w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uzgodnienie ma dla organu wydającego decyzję główną charakter wiążący. W niniejszej sprawie organem współdziałającym jest Prezydent Miasta J. i zobowiązany był on do zajęcia stanowiska w postaci uzgodnienia oraz przekazania go we właściwej formie organowi wydającemu decyzję w przedmiocie udzielenia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego z pokładu 510 w obszarze złoża "[...]". Materialnoprawną podstawę współdziałania w sprawie stanowi odniesienie się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Przedmiotem uzgodnienia jest wyłącznie ustalenie, czy zamierzona działalność objęta koncesją nie narusza ustaleń planu, a przy jego braku, zapisów zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W rozpoznawanej sprawie organ uzgadniający odmówił uzgodnienia powołując się na uchwały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wojewody [...] zawierające zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz na uchwałę Rady Miejskiej w J. nr [...] z dnia [...] r. (ze zmianami) w zakresie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta J. . O negatywnym stanowisku organu uzgadniającego zadecydowało ustalenie, że dla terenu objętego planowanym wydobyciem kopaliny, jak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustalono zakaz realizowania inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska (za wyjątkiem inwestycji liniowych celu publicznego w zakresie infrastruktury technicznej i drogowej bądź usług dla ludności). Wydobywanie kopaliny w postaci węgla kamiennego określone zostało przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. o określeniu rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. 2004r. Nr 257, poz. 2573 z późno zm.) jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko dla którego sporządzenie raportu jest wymagane. Podobnie obecnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010r. Nr 213, poz. 1397), będące aktem wykonawczym do ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocen oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008r. Nr 199, poz. 1227 z późno zm.) nakazuje zaliczyć planowaną działalność do przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko. Wobec powyższego organ uzgadniający, wobec tak sformułowanych zakazów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zasadnie uznał w ocenie organu odwoławczego, iż teren objęty wnioskiem o udzielenie koncesji w części, co do której obowiązuje plan nie znajduje się na obszarze, na którym dopuszcza się eksploatację węgla kamiennego. Organ pierwszej instancji zanalizował także część terenu, dla której nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania. W skazał, że w odniesieniu do kierunków polityki przestrzennej miasta w zakresie ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego zapisano m. in. że ochrona powierzchni ziemi powinna następować poprzez m.in. ograniczenie skutków eksploatacji węgla kamiennego. W rozdziale dotyczącym zasad ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody i krajobrazu kulturowego wskazano, że należy dążyć do ograniczenia eksploatacji udokumentowanych złóż kopalin (ze szczególnym uwzględnieniem eksploatacji powierzchniowej, która powinna być ograniczona do istniejących odkrywek, co jednak nie zmienia faktu, jak wskazał organ uzgadniający, że zapis ten odnosi się do wszelkich eksploatacji złóż). Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji w sposób uzasadniony przyjął niezgodność zamierzonej działalności z obowiązującą uchwałą w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy. Zapisane w planie ograniczenie eksploatacji złóż kopalin stałoby w sprzeczności z pozytywnym uzgodnieniem koncesji na ich wydobycie.

W zakresie zanalizowania planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren górniczy J. III, organ uzgadniający oparł się na przepisach art. 15 i art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003r. Nr 80, poz. 717 z późno zm.), które dotyczą obowiązku ustalenia tymczasowego zagospodarowania, urządzenia i użytkowania terenów objętych planem. Organ pierwszej instancji stwierdził, że po zakończeniu likwidacji "B" jako przeznaczenie dotychczasowe terenu należy przyjąć stan po zaprzestaniu eksploatacji, faktycznej likwidacji zakładu górniczego), a tymczasowego zagospodarowania w postaci nowej eksploatacji w planie nie wskazano. Zasadnie też wywiódł, że ustalenia w zakresie tymczasowego zagospodarowania terenu nie mogą decydować o nowym zagospodarowaniu. Wskazał ponadto, że przedłożony obecnie do uzgodnienia projekt decyzji koncesyjnej dotyczy innego terenu górniczego, a ze sprawą istniejącej koncesji z dnia [...] r. na wydobywanie kopaliny ma związek jedynie o tyle, że obydwie dotyczą eksploatacji węgla kamiennego. Ponadto organ uzgadniający rozważył zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy dotyczące bieżącej eksploatacji węgla kamiennego i wskazał, że dotyczą one wyłącznie eksploatacji planowanej przez "C" III Sp. z o. o. dla południowo - wschodniej części miasta i dlatego nie ma podstaw aby w obecnym postępowaniu brać je pod uwagę. Zapisy zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wskazują, że we wskazanych strefach przeznaczenia terenu nie ma możliwości prowadzenia działalności polegającej na wydobywaniu kopalin. Organy gminy zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Realizując powyższe uprawnienie, rada gminy działa w granicach przysługującego jej uznania w zakresie władztwa planistycznego gminy, rozumianego jako prawo legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności, w ramach którego uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustala dopuszczalne sposoby i warunki zagospodarowania nieruchomości. Zaznaczyć należy, że w myśl art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan ten jest aktem prawa miejscowego, a zatem zawiera normy powszechnie obowiązujące na obszarze, którego dotyczy. Zapisami planu miejscowego są związane wszystkie podmioty, organy gminy i inne organy administracji publicznej. Dopóki uchwała rady gminy, na mocy której przyjęto miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie zostanie wzruszona w sposób przewidziany prawem, istnieje domniemanie jej legalności. Natomiast studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy nie jest aktem prawa miejscowego, co wynika wprost z treści art. 9 ust. 5 powołanej ustawy. Można go traktować jak akt wewnętrzny gminnej praktyki planistycznej wiążącej zarówno organy gminy jak i obywateli, co do przeznaczenia terenów i sposobu ich zagospodarowania i zabudowania. Treść studium bezpośrednio determinuje treść przyszłych planów zagospodarowania przestrzennego zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy planistycznej. Natomiast art. 16 ust. 5 ustawy prawo geologiczne i górnicze wprost uzależnia sytuację prawną podmiotu od zapisów studium. Uznać zatem należy, że obszar objęty postępowaniem współdziałającym jest obszarem, na którym nie może być prowadzona działalność w zakresie wydobywania kopalin. Zaskarżone postępowanie winno być w ocenie organu odwoławczego utrzymane w mocy na podstawie art. 6 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

Na postanowienie to skargę złożyła w dniu [...] r. osobiście w siedzibie organu odwoławczego Skarżąca, "A" Sp. z o. o. z siedzibą w K. . W skardze Skarżąca zarzuciła Kolegium rażące naruszenie szeregu przepisów prawa, w tym prawa materialnego i procesowego oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca zarzuciła Samorządowemu Kolegium Orzekającemu naruszenie prawa materialnego art. 16 ust. 5 oraz art. 6 pkt 8 ustawy prawo geologiczne i górnicze i zarzuciła mu błędną wykładnię i zastosowanie wskazanych przepisów skutkujące przyjęciem nieprawidłowych i nieuzasadnionych wniosków mających decydujący wpływ na rezultat uzgodnienia udzielenia koncesji; rażące naruszenie procedury administracyjnej art. 11 kpa w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 124 § 2 i art. 107 § 3 powołanej ustawy w zakresie nie wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zasadności i słuszności przesłanek będących podstawą rozstrzygnięcia. W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżący przywołał argumentację przytaczaną we wcześniejszych fazach postępowania, w tym w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji oraz odniosła się do przebiegu postępowania. W szczególności Skarżąca odniosła się do określenia "obszar górniczy", którym posłużono się w planie zagospodarowania przestrzennego odnosząc jego znaczenie do treści art. 6 ust. 8 prawa geologicznego i górniczego, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego, a to art. 16 ust. 5 i art. 6 pkt 8 ustawy, a w konsekwencji doszło do naruszenia art. 7 kpa, gdyż organ nie oparł dokonanej oceny faktycznej i prawnej na przekonywujących podstawach i nie odzwierciedlił swego stanowiska w uzasadnieniu. Ocena winna być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego i z zachowaniem reguł oceny, a zasada prawdy obiektywnej wyrażona jest również w art. 77 kpa, który zobowiązuje organ do zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i kompleksowego rozpatrzenia go. Natomiast zasada swobodnej oceny dowodów wyrażona jest w art. 80 kpa, a w postępowaniu została naruszona, gdyż organ odwoławczy pominął zapisy zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania określających tereny jako tereny górnicze. Nadto organ odwoławczy pominął w ramach oceny treść decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. w przedmiocie decyzji środowiskowej, w której stwierdzono, że możliwe znaczące oddziaływanie na środowisko zostanie wyeliminowane lub w istotny sposób ograniczone. Wszystkie wskazane w skardze okoliczności świadczą o naruszeniu powołanych przepisów prawa materialnego i procesowego w sposób rażący, a w efekcie winno skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie skargi, uznając, iż argumenty w niej podniesione są całkowicie chybione, choć uzasadnione przez Skarżącą w sposób rozbudowany. W uzasadnieniu swego stanowiska Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w całości podtrzymało argumentację podniesioną w zaskarżonym postanowieniu opartą na ustalonym stanie faktycznym oraz wskazało na podstawę prawną rozstrzygnięcia. Jednocześnie stwierdzono, że w zaskarżonym postanowieniu nie naruszono przywołanych przepisów i zachowano normy prawa procesowego. Uzasadnienie rozstrzygnięcia zawierało kompleksowe ustalenie stanu faktycznego i adekwatne do niego zastosowanie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w tym art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 16 ust. 5, art. 106 kpa .Organ dokonując wykładni powołanych przepisów odniósł się do literatury przedmiotu oraz orzeczeń sądów administracyjnych. W przedmiotowej sprawie organem współdziałającym na podstawie art. 16 ust. 5 ustawy był Prezydent Miasta J. i zobowiązany był on do zajęcia stanowiska w postaci uzgodnienia oraz przekazania go we właściwej formie organowi wydającemu decyzję w przedmiocie udzielenia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego z pokładu 510 w obszarze złoża "[...]". Rozstrzygnięcie zapadło w formie postanowienia, na które służy stronie prawo złożenia zażalenia. Materialnoprawną podstawę współdziałania stanowiło natomiast odwołanie się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Przedmiotem uzgodnienia było wyłącznie ustalenie, czy zamierzona działalność objęta koncesją nie narusza ustaleń planu, a przy jego braku, zapisów zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a ustalenia te zostały oparte na stosownych uchwałach opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wojewody [...] zawierające zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz na uchwale Rady Miejskiej w J. nr. [...] z dnia [...] r. w przedmiocie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta J. . O negatywnym stanowisku organu uzgadniającego zadecydowało ustalenie, że dla terenu objętego planowanym wydobyciem kopaliny ustalono zakaz realizowania inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Wydobywanie kopaliny w postaci węgla kamiennego określone zostało przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. o określeniu rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U.z 2004r.nr.257,poz. 2573 z późn.zm.) jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko dla którego sporządzenie raportu jest wymagane. Podobnie obecnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010r. nr 213, poz. 1397), będące aktem wykonawczym do ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocen oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało zatem, że organ uzgadniający, wobec tak sformułowanych zakazów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zasadnie uznał, iż teren objęty wnioskiem o udzielenie koncesji w części, co do której obowiązuje plan nie znajduje się na obszarze, na którym dopuszcza się eksploatację węgla kamiennego.

Odnośnie zarzutu pominięcia decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia należy podkreślić, iż stosownie do art. 16 ust. 5, zdanie drugie ustawy uzgodnienie następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Postępowanie w sprawie uzgodnienia koncesji przeprowadza się, więc w oparciu o wskazane akty, żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie nakazuje, ani też nie uprawnia do orzekania w przedmiocie uzgodnienia koncesji na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i to niezależnie od jej treści. W zakresie zanalizowania planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren górniczy J. III, organ uzgadniający oparł się na przepisach art. 15 i art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003r. Nr 80, poz. 717 z późno zm.), które dotyczą obowiązku ustalenia tymczasowego zagospodarowania, urządzenia i użytkowania terenów objętych planem. Organ stwierdził, że po zakończeniu likwidacji "B" jako przeznaczenie dotychczasowe terenu należy przyjąć stan po zaprzestaniu eksploatacji, a tymczasowego zagospodarowania w postaci nowej eksploatacji w planie nie wskazano.

Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że zarzuty Skarżącej podniesione w treści złożonej skargi nie są uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, a kontrola ta jest sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ), zwaną dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wskazać, iż podstawę wyrokowania w niniejszej sprawie stanowił prawidłowo ustalony stan faktyczny przedstawiony w zaskarżonym postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt 1/ FPS 8/09).

Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie jest ono dotknięte żadnym z wyżej wymienionych uchybień, pozostając w zgodzie z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego.

Podstawę prawną postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. stanowi przepis art. 16 ust. 5 obowiązującej w dacie wydania obu rozstrzygnięć ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem udzielenie koncesji na działalność, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3, z wyjątkiem takiej działalności wykonywanej w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Uzgodnienie następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Natomiast art. 15 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze przewiduje, że koncesji wymaga działalność gospodarcza w zakresie:

1) poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin;

2) wydobywania kopalin ze złóż;

3) bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych.

W świetle przywołanych przepisów nie budzi wątpliwości, że w związku ze skierowanym do Ministra Środowiska wnioskiem o udzielenie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego, wymieniony organ administracji przed rozstrzygnięciem wniosku zobligowany był zwrócić się o uzgodnienie udzielenia koncesji do organu samorządowego właściwej gminy. Poza sporem w sprawie pozostaje położenie objętego wnioskiem koncesyjnym złoża węgla kamiennego z pokładu 510 w obszarze złoża "[...]" między innymi na terenie Gminy Miasta J. , co oznacza, że Prezydent Miasta J. był organem właściwym do dokonania uzgodnienia.

Postępowanie w przedmiocie uzgodnienia ma charakter wpadkowy w stosunku do prowadzonego przez organ właściwy do udzielenia koncesji postępowania głównego, na co zasadnie wskazało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zagadnienia proceduralne związane z uzgodnieniem normuje art. 106 kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin, a organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zaś zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Natomiast w przypadku nie zajęcia stanowiska w terminie określonym w § 3 stosuje się odpowiednio przepisy art. 36-38.

Analiza akt administracyjnych wskazuje, że poddane sądowej kontroli postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami określonymi w wyżej omówionym art. 106 k.p.a. Pismem z dnia [...] r. Minister Środowiska, prowadzący postępowanie główne o udzielenie koncesji, zwrócił się o uzgodnienie do Prezydenta Miasta J. . Prezydent Miasta J. , jako organ współdziałający wydał w dniu [...] r. postanowienie, w którym zajął negatywne stanowisko w doniesieniu do udzielenia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego z pokładu 510 w obszarze "[...]". Zgodnie z zawartym w postanowieniu pouczeniem, odpowiadającym treści § 5 art. 106 k.p.a., na postanowienie przysługiwało zażalenie, które w okolicznościach sprawy podlegało rozpoznaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Kolegium trafnie zwróciło uwagę, że podstawy uzgodnienia udzielenia koncesji zostały określone wprost w ustawie. Mianowicie w art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze zostało jednoznacznie przewidziane, że uzgodnienie następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Tak jasno sformułowany przepis nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że jedynym kryterium branym pod uwagę przy dokonywaniu uzgodnienia są zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku zapisy zawarte w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Organ współdziałający w postępowaniu koncesyjnym zobowiązany jest stosować wyłącznie kryteria wskazane w ustawie. Przewidziane kryteria muszą być stosowane w sposób ścisły. Niedopuszczalne jest stosowanie innych kryteriów aniżeli te, które są przewidziane w ustawie, a rozstrzygnięcie wydawane w myśl art. 16 ust. 5 ustawy musi mieć charakter zobiektywizowany, związany treścią planu miejscowego, a w przypadku jego braku z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (wyrok NSA z dn. 7.10.2010 r., II GSK 703/10, LEX nr 610610, wyrok WSA w Lublinie z dn.26.04.2012 r.III SA/Lu 30/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Słusznie Kolegium stwierdziło, że uzgodnienie może zostać dokonane tylko na podstawie planu miejscowego, a jeśli on nie istnieje na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie może wykraczać poza tę problematykę. Przedmiotem uzgodnienia jest wyłącznie ustalenie, czy zamierzona koncesja nie narusza ustaleń planu miejscowego, a w przypadku jego braku zapisów zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (wyrok NSA z dn.7.10.2010r. II GSK 703/10, orzeczenia nsa, wyrok NSA z dn.23.01.2003r. III SA 1195/2001, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Weryfikując wniosek skarżącej o uzgodnienie w przedmiocie udzielenia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego z pokładu 510 w obszarze "[...]" organ odniósł się do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uchwały Rady Miejskiej w J. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Miasta J. . Z drugiego ze wskazanych dokumentów wynika obowiązek ograniczenia eksploatacji udokumentowanych złóż kopalin ze względu na ich oddziaływanie na środowisko. Nadto w planie zagospodarowania przestrzennego nie wskazano by teren objęty wnioskiem podlegał ponownej eksploatacji po faktycznej likwidacji zakładu górniczego "B" z dniem [...] r. Tereny te zatem traktowane są jako tereny pogórnicze, gdzie eksploatacja złoża nie będzie już prowadzona, a to przez pryzmat przeznaczenia ich na cele zabudowy mieszkaniowo-usługowej z uwzględnieniem stanu zniszczenia powierzchni wieloletnią eksploatacją węgla kamiennego i jej następstwami w postaci np. zapadlisk oraz nowymi zagrożeniami w przypadku ponownej eksploatacji, co stwierdzono w oparciu o istniejące ekspertyzy. Organ podkreślił, iż powyższe przesłanki sprawiły, że ani w planach zagospodarowania przestrzennego, ani w studium nie wzięto pod uwagę możliwości ponownej eksploatacji. Podkreślenia wymaga fakt, iż plany miejscowe zagospodarowania przestrzennego powstały w okresie, gdy teren byłej kopalni "B" był już terenem po zakończeniu podziemnej eksploatacji. Plany odnoszą się do dewastacji powierzchni po eksploatacji węgla w obszarze objętym wnioskiem, a z faktu tego wynika zawarta w tychże planach daleko posunięta ostrożność w podejściu do kwestii ewentualnej eksploatacji górniczej terenu.

Powyższe wskazania, co do podstaw uzgodnienia i związania nimi organu współdziałającego w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy oznaczają, że organ ten winien oprzeć swe ustalenia zarówno na planie miejscowego zagospodarowania przestrzennego, jak i na zapisach studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, odnośnie obszaru objętego tym studium. Nieuprawniony jest, zatem postawiony przez skarżącą zarzut naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów art. 77 § 1 kpa.

Organ pierwszej instancji, jak również organ odwoławczy w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć przywołały w sposób całkowicie zgodny z ich treścią zapisy zawarte w planie miejscowego zagospodarowania przestrzennego, jak i w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, odnoszące się do obszaru "[...]". Ostatecznie o negatywnym stanowisku organu uzgadniającego zdecydowało ustalenie, że dla terenu objętego planowanym wydobyciem kopaliny, ustalono zakaz realizowania inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Wydobywanie kopaliny w postaci węgla kamiennego zostało określone jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, zarówno w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. o określeniu rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco wpływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. 2004r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) jak również w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2008r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.).

Sąd nie podziela też zarzutów Skarżącej dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej w sprawie zebrania i oceny materiału dowodowego oraz w zakresie wad sporządzonego uzasadnienia postanowienia. Ustawodawca w przepisach ustawy Prawo geologiczne i górnicze wyraźnie określił, jakimi przesłankami ma kierować się organ uzgadniający i te okoliczności były brane pod uwagę w rozpoznawanej sprawie zarówno przez organ I jak i II instancji. Organ szczegółowo prześledził zapisy planu zagospodarowania przestrzennego i studium oraz, ocenił zgodność planowanego przedsięwzięcia z ich treścią. Organ wskazał na sprzeczność zamierzenia wskazanymi dokumentami i odniósł się do sugestii wnioskodawcy w przedmiocie rozważenia późniejszego doprowadzenia gruntów do stanu odpowiadającego ich zapisom. Nie można zarzucić organowi, że nie miał podstaw do odmowy uzgodnienia, gdy w sposób oczywisty zamierzenie narusza treść przywołanych wyżej dokumentów. Ustawodawca wymaga, by ocenić zgodność zamierzenia z planem oraz studium, a nie czynnościami, które deklaruje wnioskodawca, które to mogą, ale nie muszą doprowadzić do przywrócenia pierwotnego charakteru gruntu. Nie można tym samym zarzucić, że organ bezprawnie nie wydał uzgodnienia warunkowego. Bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia jest też zarzut oparcia się przez organ na przesłance kolizji zamierzenia z interesem społecznym, a w szczególności, że planowana eksploatacja będzie ograniczać i uniemożliwiać określone przeznaczenie terenu. Nie była to okoliczność przesądzająca o negatywnym uzgodnieniu. Nie ma natomiast podstaw do kwestionowania stanowiska organu fakt, że przedstawił też inne argumenty, które wzmacniają wyrażony pogląd. Wprawdzie ustawodawca wskazuje przesłanki w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, którymi musi kierować się organ uzgadniający, ale jako organ administracji publicznej poddany jest on rygorom określonym w przepisach proceduralnych, a te wyraźnie wskazują przy rozpoznawaniu spraw na konieczność ważenia interesu indywidualnego w zestawieniu z interesem społecznym (art. 7 k.p.a.). Bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia jest też zarzut braku odwołania się do decyzji środowiskowej, gdyż w ramach uzgodnienia liczą się tylko przesłanki określone w art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego.

Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji pozostają w zgodzie z przepisami prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę