Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1069/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust.2, art.art. 5 ust. 1 pkt 9, art.3 pkt 20
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 19 ust. 2 pkt 2, par. 126 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Dnia 10 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 roku sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. M. kwotę 298,12 (dwieście dziewięćdziesiąt 12/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...]z dnia [...]Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S.M. od decyzji Starosty [...] Nr [...]z dnia [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji tego organu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt sprawy wynika, że Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] na wniosek Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej: parking, dojazdy oraz dojścia, kat. XXII; odwodnienie terenu, kat. XXVI; rozbudowę oświetlenia ulicznego, kat. XXVI na terenie działek o nr ewid.: 68/4, 69, 268/6, 339/1, 340/46, 346, 348/1, 524, 528/21, 528/22, obręb [...]; 571/12, obręb [...], rejon ul. A - B w B.

Po złożeniu przez S.M. podania, Starosta [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] wznowił postępowanie, a następnie w dniu [...]. wydał decyzję [...]odmawiającą uchylenia decyzji własnej Nr [...] z [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę.

W odwołaniu, S.M. zakwestionował stanowisko organu, że nie posiada on w przedmiotowej sprawie przymiotu strony. Odnosząc się do decyzji ostatecznej, stwierdził iż zatwierdzony projekt budowlany został sporządzony przez nieuprawnionych projektantów.

Wojewoda [...] utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, ocenił jako prawidłowe wznowienie postępowania. Wskazał, że S.M. jest współwłaścicielem działek o nr ewid. 643 i 340/43, zaś z projektu zagospodarowania terenu objętego kwestionowanym pozwoleniem na budowę wynika, że działka nr ewid. 643 na długości ok. 18,5 m graniczy z działką nr 268/6 objętą ostateczną decyzją. Natomiast działka nr ewid. 340/43 narożnikiem graniczy z narożnikiem działki nr ewid. 268/6 od strony działki nr ewid. 643. Wzdłuż wspólnej granicy działki nr ewid. 268/6 z działką nr ewid. 643, w pasie o szerokości ok. 1,5 m projektowane są dojścia z kostki betonowej. Najbliższe miejsce postojowe projektowane jest w odległości ok. 7 m od działki nr ewid. 643. Miejsce to stanowi kompleks 26 miejsc postojowych dla samochodów osobowych. Organ ocenił, iż wymóg dotyczący odległości projektowanych miejsc postojowych od granicy działki nr ewid. 643 jest zachowany, w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 1422).

Zdaniem Wojewody [...]obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. 1409, ze zm.), zwanej dalej p.b., w żadnym przypadku nie obejmuje zakresem działek, których współwłaścicielem jest skarżący. Charakter przedmiotowej inwestycji wyklucza uznanie, iż niesie ona ze sobą jakiekolwiek ograniczenie w możliwości zagospodarowania działek należących do skarżącego.

Ponadto mając na uwadze argumentację skarżącego dotyczącą zalewania jego nieruchomości przez wody opadowe pochodzące z działki inwestycyjnej, Wojewoda wyjaśnił, że w projekcie przewidziano wykonanie studzienek ściekowych, a projekt budowlany powyższego odwodnienia został sporządzony przez uprawnionego projektanta, który złożył oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Nadto organ podniósł, iż zgodnie z obowiązującą uchwałą Rady Miejskiej w B. Nr [...] z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta B. - obszaru osiedla A (Dz. Urz. Woj. [...] z 2012 r., poz. [...]), działka nr ewid. [...] w części, od strony działki nr ewid. [...]położona jest w obszarze oznaczonym symbolem B6U - usługi (podstawowe przeznaczenie terenu) z możliwością realizacji: zabudowy usług komercyjnych, publicznych - nieuciążliwych, obiektów małej architektury, parkingów, ciągów pieszych, dojazdów, zieleni. Natomiast działka o nr ewid. [...]w części, od strony działki nr ewid. [...], położona jest w obszarze oznaczonym symbolem 27KDD - projektowana ulica dojazdowa. Biorąc pod uwagę przeznaczenie działek należących do skarżącego organ uznał, że mogą być one bez przeszkód zagospodarowane zgodnie z obowiązującym na danym obszarze miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś projektowana inwestycja nie ogranicza tego w najmniejszym stopniu.

W ocenie Wojewody [...], na gruncie niniejszej sprawy brak jest po stronie S.M. zindywidualizowanego interesu prawnego, który uzasadniałby jego legitymację procesową w postępowaniach dotyczących decyzji Starosty [...] Nr [...]z [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę.

Skargę na powyższą decyzję złożył S.M. sprzeciwiając się stanowisku organu odmawiającemu mu przymiotu strony. Zdaniem skarżącego, jego interes prawny został naruszony. Skarżący wskazał na nieprawidłowości w funkcjonowaniu kanałów odwadniających teren spornego parkingu i lokalizacji kanału D1 na granicy działek oznaczonych nr ewid. [...] i [...]. Podkreślił, iż podniesienie poziomu chodnika doprowadziło do tego, że woda deszczowa nie odpływa z jego działki. W tych właśnie okolicznościach skarżący upatruje uzasadnienia do ochrony swego interesu prawnego. Skarżący stwierdził ponadto, iż organ nie ma uprawnień, aby żądać od niego wskazania norm prawa materialnego, z którego wywodzi swój interes prawny, ani nie może oczekiwać wykazania, że uznanie go za stronę będzie miało istotny wpływ wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją, wydaną po wznowieniu postępowania, odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego, który uzasadniałby jego legitymację procesową w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a, bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 k.p.a. Przypomnieć też należy, iż w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania stronami są podmioty, które uczestniczyły w postępowaniu zwykłym jak i podmioty, które powinny uczestniczyć, lecz nie brały w nim udziału.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W tym stanie prawnym, przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 p.b. oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu.

Określenie obszaru oddziaływania obiektu jest niezbędne do zdefiniowania interesu prawnego osób trzecich w ramach postępowania o pozwolenie na budowę. Właściciel sąsiedniej nieruchomości (użytkownik wieczysty, zarządca) nie w każdym bowiem przypadku będzie uznany za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Dopiero wówczas, gdy nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania danego obiektu właścicielowi tej nieruchomości, jej użytkownikowi wieczystemu lub ewentualnie jej zarządcy przysługuje przymiot strony we wskazanym postępowaniu. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 p.b. obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich - pkt 9. W myśl art. 3 pkt 20 p.b. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących m.in. szczegółowe wymogi dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. Do przepisów odrębnych,

w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne. Oznacza to, że organ winien zbadać wszelkie okoliczności sprawy,

z uwzględnieniem przepisów odrębnych, o jakich mowa w art. 3 pkt 20 p.b.

W sytuacji, gdy z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Oznacza to, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tejże działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 kwietnia 2011 r., II OSK 664/12; z dnia 1 marca 2012 r., II OSK 282/12; z dnia 17 kwietnia 2013 r., II OSK 2508/11; z dnia 7 sierpnia 2014 r., II OSK 391/13 – wszystkie dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" materializuje się, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji, jej przedmiotu, konkretyzują się również odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 666/09, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można zatem przyjąć, że powołanie się w zaskarżonej decyzji na fakt, iż inwestycja na działkach inwestora nie ogranicza możliwości zagospodarowania działki skarżącego jest uzasadnieniem dla konkluzji o braku legitymacji po stronie skarżącego do działania jako strona niniejszego postępowania. Przy określaniu obszaru oddziaływania obiektu nie chodzi bowiem o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o samą możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Obowiązkiem właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę jest sprawdzenie m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 p.b.), niezależnie od tego czy skarżący wskazywał czy nie na konkretne przepisy prawa materialnego, z których wywodzi swój interes prawny. Tym bardziej błędne jest stanowisko organu I instancji uzależniające przymiot strony od wpływu na wynik postępowania.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem inwestycji jest parking wraz z dojazdami, dojściami, odwodnieniem terenu i rozbudową oświetlenia ulicznego. Zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość wydzielonych miejsc postojowych lub otwartego garażu wielopoziomowego dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 6 m - w przypadku 5-60 stanowisk włącznie.

Organ prawidłowo ocenił, iż wymóg dotyczący odległości projektowanych miejsc postojowych od granicy działki skarżącego (nr ewid. 643) jest zachowany. Z tego stwierdzenia jednak wywiódł błędny wniosek, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. Tymczasem w świetle wcześniejszych rozważań okoliczność, iż przywołany akt wykonawczy nakłada na inwestora określone ograniczenia związane z zagospodarowaniem jego działki względem działki sąsiedniej powoduje, że właściciel tejże działki sąsiedniej jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę. Niewątpliwie bowiem właściciel działki sąsiedniej jest uprawniony do zweryfikowania w toku postępowania czy jego prawo własności jest chronione zgodnie z normami prawa materialnego.

Zauważyć też należy, że z projektu budowlanego wynika, iż w pobliżu granicy działek inwestora i skarżącego (nr 268/6 i 643) istnieje spadek terenu z północy na południe o 1,2% w kierunku zlokalizowanego tam budynku, a więc wody opadowe albo muszą spłynąć na działki skarżącego albo muszą być wprowadzone do kanalizacji deszczowej. Okoliczność powyższa ma znaczenie dla oceny oddziaływania inwestycji na działki skarżącego i także przemawia za przyznaniem skarżącemu przymiotu strony. Istnienie odpowiedniej kanalizacji deszczowej w tym punkcie powinno być rozważane przez pryzmat § 126 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten stanowi, że zagłębienia przy ścianach zewnętrznych budynku - co do zasady - powinny mieć odprowadzenie wody opadowej do wyodrębnionej kanalizacji deszczowej lub kanalizacji ogólnospławnej.

Wobec tego, iż organ ograniczył rozpatrzenie sprawy do badania przymiotu strony, na obecnym etapie nie ma możliwości odniesienia się do pozostałych kwestii podnoszonych przez skarżącego (w tym, uprawnień projektanta, czy prawidłowości projektu).

Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wyżej przedstawioną ocenę i dokona rozpatrzenia sprawy z udziałem skarżącego, odnosząc się do podnoszonych przez niego uwag.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., w skrócie "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

IB