Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 284/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-03-15 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 61
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K – Powiat G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 stycznia 2016r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: - oddalić wniosek -


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 1 lutego 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

w K. – Powiat G. (dalej: strona skarżąca) złożył skargę

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 stycznia 2016r., nr [...]., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 października 2015r. nr [...] o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M.P..

W skardze został zawarty wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270

ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z art. 61 §3 p.p.s.a. wynika, że po wniesieniu przez stronę skargi do sądu administracyjnego, to sądowi przysługuje możliwość wstrzymania wykonania aktu

lub czynności. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji

w niniejszej sprawie, został zawarty w skardze adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, nie ma wiec wątpliwości, że to sąd w oparciu

o powołany przepis może wstrzymać wykonanie decyzji, która w sprawie zapadła. Wstrzymanie aktu lub czynności jest instytucją uznaniową – zostało pozostawione uznaniu sądu, jego ocenie, a nie automatycznemu rozstrzyganiu przy zaistnieniu określonych w przepisie przesłanek.

Powołany wyżej przepis 61 §3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu

lub czynności uzależnia wyłącznie od wniosku skarżącego. Innymi słowy, sąd

z urzędu nie może na tym etapie postępowania w sprawie oceniać zasadności wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Inaczej niż organ administracyjny, który na etapie postępowania administracyjnego w sprawie poprzedzającym postępowanie sądowe, może na wniosek, ale i z urzędu zastosować instytucję wstrzymania wykonania stosownie do art. 61 §2 p.p.s.a.

Konsekwencje wynikające z powyższych twierdzeń są następujące: potrzeba wstrzymania wykonania aktu lub czynności powinna być wykazana przez skarżącego w jego wniosku kierowanym do sądu, który to wniosek sąd następnie rozpatruje

i ocenia. Wniosek składany do sądu wymaga szczególnie wnikliwego

i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego, który jest zobligowany

do przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny,

czy spełnione są przesłanki określone w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Na tym etapie postępowania sąd nie bada bowiem i nie ocenia merytorycznej zasadności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004r, FZ 163/04, niepubl.). Rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie niweczyłoby bowiem kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, LEX nr 302251). Należy podkreślić, że ochrona tymczasowa ujęta w art. 61 p.p.s.a. oraz ocena merytoryczna zasadności skargi to dwie różne kwestie.

Treść art. 61 § 3 p.p.s.a. formułuje dwie ustawowe przesłanki pozostawionego ocenie sądu wstrzymania wykonania aktu lub czynności: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca określił je alternatywnie, tak więc wystarczy spełnienie co najmniej jednej z tych przesłanek, aby sąd mógł uznać wstrzymanie wykonania aktu

lub czynności za zasadne.

Użyte przez ustawodawcę pojęcia: znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki są nieostre i są w związku z tym są przedmiotem interpretacji w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych. Uznaje się,

że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter

w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009,

s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny

w postanowieniu z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II GZ 313/10, dostępnym w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl., postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, niepubl.; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, niepubl.).

Na stronie skarżącej ciąży więc powinność wykazania, że w związku

z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nieostre pojęcia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym,

a ten powinien w szczególności przedstawić właśnie wnioskodawca, wnoszący zarazem skargę do sądu. Nie wystarczy ogólnikowy wywód strony. Wnioskodawca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z dnia

17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10, postanowienie NSA z dnia

21 października 2010 r., sygn. akt II FZ 522/10, oba dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie NSA z dnia

22 lutego 2008r., sygn. akt II OZ 131/08, niepubl.), rzeczowo uzasadnić swój wniosek poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami

na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r, sygn. akt I FSK 983/08,

Lex nr 468877; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009r., sygn. akt II FZ 39/09,

Lex nr 489786). Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę.

W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd

(por. postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II FZ 522/10, dostępnym w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest zobowiązany do samodzielnego postępowania dowodowego w celu wykazania istnienia przesłanek określonych w art. 61 §3 p.p.s.a. Nadto podkreślić należy, że brak uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę przez sąd (por. postanowienie NSA

z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, dostępnym w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że nie jest zasadny wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Opisując w skardze zarzuty wobec zaskarżonego postanowienia, o uchylenie którego wnosi, strona skarżąca jedynie wspomina dwukrotnie (na początku i na końcu skargi) o wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. W żaden sposób nie odniosła się ona jednak wprost do przesłanek wstrzymania zaskarżonego aktu w kontekście art. 61 p.p.s.a., poprzestając

na wspomnianym formułowaniu i argumentowaniu zarzutów wobec zaskarżonego postanowienia, które w konsekwencji uznania przez sąd za uzasadnione,

w jej ocenie powinno skutkować uchyleniem postanowienia.

Wywód strony skarżącej zawarty w skardze i odnoszący się do zarzutów wobec zaskarżonego postanowienia uzasadniających jego uchylenie, zmuszałby Sąd do szukania na własną rękę przyczyn wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i w konsekwencji czynienia domniemań, gdzie przyczyny te upatruje strona skarżąca. Działania takie – wobec uwag czynionych już w uzasadnieniu niniejszego postanowienia – nie są praktyką dopuszczalną przy ocenie przez Sąd zasadności wstrzymania zaskarżonego aktu.

Na marginesie powyższych rozważań Sąd zaznacza jedynie, że sama egzekucja należności pieniężnych, tj. w niniejszej sytuacji egzekwowanie

od wierzyciela (strony skarżącej) kosztów postępowania egzekucyjnego nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie uchylenia zaskarżonego postępowania, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2010r. (sygn. akt I FZ 317/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji.

W kontekście tego zwrócić należy również uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. (I FZ 389/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.

W podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny

w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2014r. (sygn. akt II FZ 1741/14, LEX nr 1561805), stwierdzając, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.

Podsumowując, Sąd zważył, że w świetle wyżej poczynionych ustaleń

o charakterze prawnym oczywistym jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony skarżącej, tak aby sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody

lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak nie sposób doszukać się w rozpatrywanym wniosku złożonym w niniejszej sprawie.

Trzeba zatem stwierdzić, że ogólnikowy wniosek strony skarżącej, pozbawiony uzasadnienia i stosownych dowodów, nie może stanowić podstawy

do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1099/14; LEX nr 1550923).

Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji, oddalając wniosek

o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na zasadzie

art. 61 §3 p.p.s.a.