Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3386/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, ust. 6, art. 152 (15) i art. 166, art. 256 ust. 2, art. 246, art. 247 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot Sędzia WSA Justyna Mazur Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi S. AG, z siedzibą w [...], Szwajcaria na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL oraz oddalenia sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej spółki S. AG, z siedzibą w [...], Szwajcaria kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] i nr [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2013 r.:

- wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL o nr [...], zarejestrowanego na rzecz S. AG z siedzibą w B., Szwajcaria (dalej także: "skarżąca spółka", "strona skarżąca"), złożonego przez N. Limited z siedzibą w L., Australia (dalej także: "uczestnik postępowania"), na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 2 i art. 169 ust. 6 w związku z art. 15215 i art. 166 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm. - dalej także: "p.w.p.") oraz na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., a także

- sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY o nr [...], udzielonego na rzecz N. Limited z siedzibą w L., Australia, wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez S. AG z siedzibą w B., Szwajcaria, na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm. – dalej także: "u.z.t.") w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p. oraz w zw. z art. 166 p.w.p.

orzekł w ten sposób, że:

1) stwierdził wygaśnięcie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL nr [...] z dniem [...] czerwca 2002 r.;

2) przyznał na rzecz N. Limited z siedzibą w L., Australia od S. AG z siedzibą w B., Szwajcaria, kwotę w wysokości 1.300 (jeden tysiąc trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania,

3) oddalił sprzeciw skarżącej spółki.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] listopada 2000 r. spółka N. Limited z siedzibą w Australii złożyła w Urzędzie Patentowym RP podanie o zarejestrowanie słownego znaku towarowego DUAL SALT TECHNOLOGY.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. udzielił prawa ochronnego na powyżej wskazany znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY, przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 5 takich, jak: preparaty farmaceutyczne, weterynaryjne i sanitarne, preparaty i odczynniki chemiczne do celów medycznych, weterynaryjnych i farmaceutycznych, biocydy, fungicydy, herbicydy i środki pasożytnicze.

W dniu [...] lipca 2006 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw skarżącej spółki S. AG wobec powyższej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowny DUAL SALT TECHNOLOGY nr [...].

Jako podstawę prawną swojego sprzeciwu strona skarżąca wskazała przepisy art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p. Zdaniem skarżącej spółki, znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY jest podobny do należącego do niej znaku towarowego słownego DUAL, zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem pod numerem [...] i przeznaczonego do oznaczania herbicydów i środków do zwalczania szkodników w klasie 5. Strona skarżąca zarzuciła, że podobieństwo między porównywanymi znakami może powodować ich mylne skojarzenie i wprowadzenie nabywców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych przedmiotowymi znakami. Według skarżącej spółki, jako wnoszącej sprzeciw, znaki te są podobne pod względem wizualnym, fonetycznym i znaczeniowym. Strona skarżąca, wnosząc sprzeciw, podkreśliła jednocześnie, że znak wcześniejszy DUAL został w całości wykorzystany w spornym znaku, zaś odbiorcy mogą dojść do wniosku, że ten ostatni znak jest znakiem seryjnym, należącym do strony skarżącej. Zdaniem wnoszącej sprzeciw, elementy różniące znaki, czyli słowa SALT oraz TECHNOLOGY nie mają zdolności odróżniającej w stosunku do biocydów, fungicydów, herbicydów i środków pasożytobójczych, ponieważ technologie soli mogą być postrzegane jako jeden ze sposobów produkcji tych towarów.

W piśmie z dnia 14 listopada 2006 r. uprawniony z prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY uznał sprzeciw za bezzasadny i wobec powyższego sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

W dniu [...] listopada 2007 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek N. Limited z siedzibą w L., Australia, o stwierdzenie wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego słownego DUAL nr [...] z powodu jego nieużywania.

Jako podstawę prawną swojego żądania strona wnioskująca wskazała przepisy art. 169 ust. 2 p.w.p. w związku z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Wnioskodawca podniósł, że uprawniony do znaku towarowego DUAL nie używa tego znaku na terenie Polski w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w klasie 5. Interes prawny w niniejszej sprawie wnioskodawca wywiódł z faktu, iż sporny znak towarowy jest podstawą sprzeciwu wniesionego w dniu [...] lipca 2006 r. wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na jego słowny znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY nr [...].

W piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. skarżąca spółka, jako uprawniona z prawa ochronnego na sporny znak towarowy DUAL nr [...] - uznała, że wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia jest nieuzasadniony. Strona skarżąca stwierdziła, że w okresie pięciu lat poprzedzających złożenie przedmiotowego wniosku używała i nadal używa spornego znaku do oznaczania towarów objętych prawem ochronnym. Na dowód używania spornego znaku strona skarżąca przedstawiła kopie sześciu faktur VAT z okresu od 2002 r. do 2006 r., świadczących o sprzedaży towaru oznaczanego znakiem DUAL GOLD 960 EC, dwa artykuły prasowe dotyczące tego towaru oraz kartę charakterystyki preparatu niebezpiecznego DUAL GOLD 960 EC z dnia [...] sierpnia 2005 r., z której wynika, że jest to środek ochrony roślin. Strona skarżąca powołała się na przepis art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym przez używanie znaku rozumie się również używanie znaku różniącego się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego, w elementach które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru. W związku z powyższym, skarżąca spółka stwierdziła, że słowo "GOLD" jest elementem nie zmieniającym odróżniającego charakteru znaku "DUAL".

Na rozprawie w dniu [...] września 2008 r. Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP, działając na podstawie art. 166 ust. 2 p.w.p., postanowiło rozpoznać łącznie sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY nr R.164428 oraz wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL nr [...].

Na rozprawie pełnomocnik N. Limited złożył pisemne stanowisko w sprawie, w którym stwierdził, że przedstawione przez stronę przeciwną dowody nie świadczą o rzeczywistym używaniu znaku DUAL, ponieważ dotyczą znaku DUAL GOLD, który skarżąca spółka S. AG zarejestrowała na swoją rzecz pod numerem [...]. W tej sytuacji pełnomocnik N. Limited uznał zatem, że są to dwa różne znaki towarowe. Ponadto zarzucił również, że przedstawione dokumenty dotyczą podmiotów innych, niż spółka uprawniona z prawa ochronnego do znaku DUAL, albowiem przedłożone do akt faktury wystawione zostały przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaś na karcie charakterystyki preparatu DUAL GOLD 960 EC, jako producent preparatu figuruje P. AG z siedzibą w B.

Z kolei obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej spółki S. AG stwierdził, że sporny znak towarowy DUAL GOLD został zarejestrowany dla towarów innych, niż znak DUAL. Przedstawił również publikację pt. "Metodyka integrowanej produkcji buraków ćwikłowych", która dotyczy m.in. sposobu stosowania preparatu oznaczanego znakiem DUAL GOLD 960 EC. Podtrzymał również swój sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak DUAL SALT TECHNOLOGY. Zdaniem strony skarżącej, słowa "SALT TECHNOLOGY" nie mają charakteru odróżniającego, ponieważ określenie "technologie soli" jest powszechnie używane w produkcji chemicznej, zaś sole, jako związki chemiczne, używane są do produkcji nawozów sztucznych, czego potwierdzeniem są publikacje dotyczące technologii soli.

Następnie, przy piśmie z dnia [...] października 2008 r. skarżąca spółka S. AG załączyła dokument świadczący o tym, że firma ta oraz P. AG należą w całości do S. AG z siedzibą w B., a także odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że S. AG jest właścicielem spółki P. Sp. z o.o.

Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2009 r. N. Limited, powołując się na wyroki sądów administracyjnych w sprawie znaku towarowego DZIECKO nr [...], ponownie zakwestionowała rzeczywiste używanie znaku DUAL przez skarżącą spółkę S. AG.

Z kolei, obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej spółki S. AG, ustosunkowując się do powyższych zarzutów strony przeciwnej - stwierdził, że stany faktyczne w porównywanych sprawach są odmienne oraz że ochrona międzynarodowego znaku towarowego DUAL GOLD o nr [...] wygasła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] kwietnia 2006 r. Podkreślił również, że znaki DUAL oraz DUAL GOLD przeznaczone są do oznaczania różnych towarów.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu obydwu wniosków, orzekł o wygaśnięciu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL nr [...] oraz oddalił sprzeciw wobec prawomocnej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP wskazał, że wniosek o wygaśnięcie ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL został wniesiony dnia [...] listopada 2007 r., tj. pod rządami ustawy p.w.p., a zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie będą miały przepisy art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy p.w.p. Oceniając rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego DUAL, Urząd Patentowy RP odwołał się do przyjętych kryteriów oceny, tj. używania znaku na obszarze Polski, jednoznaczności charakteru używania, używania rzeczywistego i poważnego oraz używania zgodnego z zakresem towarów objętych prawem ochronnym. Organ wskazał, że przez rzeczywiste używanie należy zaś rozumieć nakładanie oznaczenia na towar i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu. Organ uznał, iż niespełnienie jednego z tych warunków w określonym przedziale czasowym może prowadzić do utraty prawa ochronnego poprzez stwierdzenie jego wygaśnięcia. Urząd Patentowy RP wskazał, że termin, w którym rozpoczyna się pięcioletni okres nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego biegnie od dnia ogłoszenia w "Wiadomościach Urzędu Patentowego". Organ zauważył, że skoro w przedmiotowej sprawie ogłoszenie nastąpiło w dniu [...] czerwca 1997 r., to badany okres przypada od dnia [...] czerwca 1997 r. [...] dnia 30 czerwca 2002 r. Powołując się na przepis art. 169 ust. 6 p.w.p., Urząd Patentowy RP podkreślił, iż obowiązek wykazania używania znaku lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających jego nieużywanie spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. Mając powyższe na względzie, Urząd Patentowy RP uznał, że przedstawione przez uprawnionego z międzynarodowej rejestracji znaku towarowego DUAL nr [...] dowody w postaci kopii faktur VAT z lat 2002 - 2006 wystawionych za sprzedaż towaru o nazwie DUAL GOLD, artykuły prasowe dotyczące tego towaru oraz karta charakterystyki preparatu DUAL GOLD 960 EC nie pozwalają uznać, iż sporny znak towarowy DUAL był używany w Polsce w sposób niedwuznaczny, rzeczywisty i poważny. Organ stwierdził, że powyższe dokumenty świadczą bowiem o używaniu znaku towarowego DUAL GOLD zarejestrowanego również na rzecz skarżącej spółki S. AG pod nr [...], którego ochrona wygasła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] kwietnia 2006 r. Ponadto, Urząd Patentowy RP wskazał, iż znak towarowy DUAL GOLD był przeznaczony do oznaczania towarów niemal identycznych, co znak DUAL, tj. środków do niszczenia szkodników, środków do leczenia awitaminozy roślin, środków grzybobójczych, nicieniobójczych, herbicydów, środków fitosanitarnych do leczenia chorób roślin. Dlatego też, zdaniem organu, skarżąca spółka S. AG, jako uprawniona do tych dwóch znaków, miała przekonanie, że są one odmienne i obydwa przeznaczył do oznaczania niemal identycznych towarów. Organ zauważył ponadto, że słowo "gold" zmienia odróżniający charakter znaku DUAL i stąd - w ocenie Urzędu Patentowego RP - nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., gdyż przepis ten dotyczy sytuacji innej, niż występująca w niniejszej sprawie, ponieważ nie można przyjąć, że używanie znaku DUAL GOLD stanowi jednocześnie używanie znaku DUAL. Urząd Patentowy RP uznał, że strona skarżąca nie przedstawiła materiałów dowodowych na okoliczność używania spornego znaku towarowego DUAL nr [...] w sposób rzeczywisty i poważny dla towarów wskazanych we wniosku, a także nie wykazała, że nieużywanie to było usprawiedliwione, co w konsekwencji - zdaniem organu - uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia ochrony znaku towarowego DUAL z powodu nieużywania znaku. W związku z tym, organ uznał jednocześnie, że nie było podstaw do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY, ponieważ znak towarowy DUAL, który był podstawą wniesienia sprzeciwu, nie był używany, co doprowadziło do stwierdzenia wygaśnięcia prawa udzielonego na ten znak towarowy.

Na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2009 r. skarżąca spółka S. AG z siedzibą w B., Szwajcaria, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji organu, strona skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 169 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. - poprzez wadliwą wykładnię polegającą na nieprawidłowej ocenie przesłanek warunkujących stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oraz jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniały podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia ochrony znaku towarowego DUAL,

2) naruszenie art. 169 ust 2 p.w.p. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, kiedy wnioskodawca nie legitymował się interesem prawnym w dacie stwierdzenia wygaśnięcia ochrony znaku towarowego DUAL,

3) naruszenie art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że używanie oznaczenia DUAL GOLD nie jest używaniem znaku towarowego DUAL,

4) naruszenie art. 170 ust. 1 p.w.p. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu niniejszego przepisu w stanie sprawy, w sytuacji, gdy przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego miało miejsce rzeczywiste używanie znaku towarowego DUAL,

5) naruszenie art. 166 p.w.p. - poprzez jego zastosowanie w stanie sprawy, w sytuacji, gdy były podstawy do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY,

6) naruszenie art. 15215 p.w.p. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uwzględnieniu go w stanie niniejszej sprawy,

7) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - polegające na naruszeniu zasady praworządności i pominięciu szeregu istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nieprawidłowej ocenie i pominięciu części materiału dowodowego złożonego do akt sprawy,

8) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. - polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

Wyrokiem z dnia 19 marca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1807/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki S. AG z siedzibą w B., Szwajcaria na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] oraz [...] w przedmiocie wygaśnięcia ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL oraz oddalenia sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca spółka S. AG z siedzibą w B., Szwajcaria.

W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt II GSK 839/10, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku NSA uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. NSA zgodził się z zarzutem naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegający na nieuchyleniu decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, mimo naruszenia przez ten organ art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez poczynienie wadliwych ustaleń dowodowych, sprowadzających się do uznania, iż dowody złożone w sprawie pochodzą z lat 2002-2006, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się także faktura z dnia [...] marca 2007 r., mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w aktach administracyjnych znajduje się faktura z dnia [...] marca 2007 r. dotycząca sprzedaży preparatu DUAL GOLD 960 EC 12 XI oraz DUAL GOLD 960 EC 4X 5 L. NSA zauważył, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż znak towarowy DUAL GOLD o nr [...] wygasł z dniem [...] czerwca 2006 r., a więc jako znak towarowy przestał istnieć od tej daty w obrocie (nie był chroniony). NSA uznał, że skoro znak towarowy DUAL GOLD przestał istnieć w obrocie prawnym po dniu [...] czerwca 2006 r., to organ winien był ocenić, czy ten znak towarowy mógł być w tej sytuacji używany i wskazywany w przedmiotowej fakturze z dnia [...] marca 2007 r., czy też może faktura ta świadczy o używaniu innego znaku towarowego uprawnionego - np. spornego znaku DUAL i czy w tej sytuacji nie znajdzie zastosowania art. 170 ust. 1 p.w.p., a więc, czy uprawniony nie wznowił używania tego znaku przed datą złożenia wniosku o unieważnienie, tj. w tej sprawie przed datą [...] listopada 2007 r. W świetle tych dowodów, stanowiących elementy stanu faktycznego tej sprawy, których analiza mogła mieć wpływ na wynik sprawy, NSA uznał, że przedwczesne jest stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, iż w tej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 170 ust. 1 p.w.p. i że organ w tej sprawie nie naruszył przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., ponieważ dokonał analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał również za uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez nieuchylenie decyzji Urzędu Patentowego RP, mimo naruszenia przez ten organ art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. polegającego na nieuwzględnieniu w analizie i ocenie materiału dowodowego w sprawie istnienia trzeciego znaku (oprócz DUAL, DUAL GOLD), zarejestrowanego na rzecz skarżącego, tj. znaku GOLD o nr [...], co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Odnosząc się z kolei do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez WSA w Warszawie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez brak ustosunkowania się w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku do orzecznictwa europejskiego i orzecznictwa sądów polskich dotyczącego rozumienia używania znaku powoływanego w skardze i w toku rozprawy, NSA stwierdził, że sąd administracyjny nie ma obowiązku w uzasadnieniu swego wyroku odnosić się do każdego wyroku czy to sądu polskiego, czy europejskiego wskazywanego i cytowanego przez stronę skarżącą. NSA uznał, że takiego obowiązku w żadnym wypadku nie da się wywieźć z treści przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., ani też z żadnego innego przepisu cyt. ustawy. NSA uznał natomiast, że WSA w Warszawie winien odnieść się do tych orzeczeń, z których skarżący wywodzi istotne dla oceny tej sprawy argumenty.

Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się ponadto do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. - poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że rzeczywiste używanie znaku ogranicza się do używania go w postaci wpisanej do rejestru i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na jego zastosowaniu w sprawie. NSA przypomniał, iż przepis ten stanowi, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa m. in. na skutek nieużywania zarejestrowanego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba, że istnieją ważne powody jego nieużywania. W świetle tego przepisu WSA wskazał, iż należy zauważyć, że istotnie nie wynika z niego, że rzeczywiste używanie znaku towarowego ogranicza się do jego używania w postaci wpisanej do rejestru. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. - poprzez jego błędna wykładnię polegającą na wadliwym uznaniu, że zmiana charakteru odróżniającego znaku towarowego polega na używaniu tego znaku towarowego z dodatkowymi elementami lub innymi znakami towarowymi, a w konsekwencji na niewłaściwym zastosowaniu tego artykułu ustawy poprzez jego niezastosowanie w stanie sprawy, NSA przypomniał, że w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, iż z przepisu tego wynika, że uprawniony do znaku towarowego może używać oznaczenia w postaci zmodyfikowanej w stosunku do jego postaci zarejestrowanej. Modyfikacje te nie mogą jednak dotyczyć elementów decydujących o odróżniającym charakterze znaku, ani nie mogą prowadzić do zmiany formy przedstawieniowej, jako odróżniającej całości. NSA podkreślił, że w literaturze zwraca się uwagę, że zagadnienie wypełniania obowiązku używania znaku towarowego w wyniku korzystania z odmiennej postaci znaku, która zawiera w sobie lub nawet stanowi jako taka odrębny znak towarowy zarejestrowany lub nie - jest kontrowersyjne. Nie oznacza to jednak, jak zauważył NSA, iż organ patentowy nie powinien się z nimi zmierzyć. NSA stwierdził, że w literaturze przedmiotu podnosi się, iż: "Łatwiejsza do rozstrzygnięcia jest sytuacja, w której używana postać znaku jedynie zawiera w sobie inny znak. W tej sytuacji drugi znak jest jedynie elementem używanej postaci danego znaku, który ma być używany. Trudniejsza sprawa jest gdy ten drugi, również samodzielny znak, jest na tyle silny pod względem zdolności odróżniającej w całym używanym znaku, że pełni w nim rolę dominującą. Należy przyjąć, że wówczas używany jest właściwie ten drugi znak, a dokładniej jego odmienna postać, a nie postać pierwszego ze wskazanych znaków. Charakter używanego znaku jest bowiem kształtowany przez ten z występujących w nim dwóch znaków, który ma większy wpływ na jego zdolność odróżniającą. Nie da się jednak całkowicie wykluczyć wyjątków w ocenie omawianej kwestii" (por. M. Trzebiatowski, Obowiązek używania znaku towarowego, Studia Prawa Prywatnego z 2009 r., zeszyt nr 3-4, s. 22-223). NSA zwrócił także uwagę na stanowisko judykatury europejskiej oraz krajowej. W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał w niniejszej sprawie dostatecznie dogłębnej analizy treści wskazanych przepisów materialnych, tj. art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 p.w.p., podkreślając jednocześnie, że obydwie formy naruszenia prawa materialnego, o których mowa jest w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, mogą się odnosić jedynie do sytuacji, gdy w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób nie budzący wątpliwości. W przeciwnym razie, jak wskazał NSA, czynienie Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia prawa materialnego - jest co najmniej przedwczesne. NSA uznał, że właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ wnoszący skargę kasacyjną w pierwszej kolejności zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania polegające na nieuchyleniu decyzji Urzędu Patentowego, w sytuacji, gdy organ ten niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a tym samym naruszył art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2469/11, uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2009 r.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie stwierdził, że organ prawidłowo ustalił, że wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy DUAL nr [...] z uwagi na złożenie przez uprawnionego z ww prawa wyłącznego sprzeciwu wobec udzielenia na rzecz wnioskodawcy prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY nr [...]. Zdaniem WSA w Warszawie, Urząd Patentowy RP błędnie przyjął, że rzeczywiste używanie znaku ogranicza się wyłącznie do jego używania w postaci zrejestrowanej i tym samym zwrócił uwagę na treść przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. Ponadto, Sąd pierwszej instancji uznał, że - w świetle art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 pkt 1 p.w.p. - należy ocenić materiał dowodowy, w szczególność fakturę Vat z dnia [...] marca 2007 r. i uwzględnić, że w sprawie oprócz znaku DUAL uprawniony powołał jeszcze znaki DUAL GOLD oraz GOLD. WSA w Warszawie uznał, że ustalenia te pozwolą na stwierdzenie, czy w sprawie ma zastosowanie, czy też nie przepis art. 170 p.w.p. WSA w Warszawie za prawidłowe przyjął zastosowanie przez Urząd Patentowy RP przepisu art. 15215 p.w.p. oraz art. 166 ust. 2 p.w.p. i stwierdził także, że niezasadny jest zarzut braku odniesienia się do powołanego przez skarżącego orzecznictwa, ponieważ obowiązek taki nie wynika z żadnego z przepisów p.p.s.a.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] i nr [...], stwierdził wygaśnięcie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL nr [...] z dniem [...] czerwca 2002 r. (pkt 1 decyzji), przyznając jednocześnie na rzecz N. Limited od skarżącej spółki S. AG kwotę w wysokości 1.300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 decyzji), a także oddalił sprzeciw skarżącej spółki (pkt 3 decyzji).

W uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej Urząd Patentowy RP, powołując się zarówno na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt II GSK 839/10 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2469/11, jak również na przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zauważył, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone we wspomnianych orzeczeniach sądów administracyjnych wiążą sąd oraz organ, którego działanie zaskarżono.

Organ stwierdził, że - będąc związany w/w wyrokami sądów administracyjnych - uznał, że wnioskodawca posiada interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a. we wszczęciu przedmiotowego postępowania.

Powołując się na normę prawną wyrażoną w przepisie art. 166 p.w.p., Urząd Patentowy RP stwierdził, że w sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa podlega łącznemu rozpoznaniu wraz z wnioskiem o unieważnienie w związku z tym, że prawo ochronne nie może być unieważnione na tej podstawie, że znak towarowy jest podobny do wcześniejszego znaku, jeżeli ten ostatni nie był używany, w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 i ust. 5 p.w.p. Wobec powyższego, organ uznał, że w pierwszej kolejności rozpatrzył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL, a następnie sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY. Zdaniem organu, przyjęcie takiej kolejności rozstrzygania jest uzasadnione, ponieważ ewentualne stwierdzenie wygaśnięcia ochrony wcześniejszego znaku, który był podstawą wniesienia sprzeciwu, czyni ten sprzeciw bezpodstawnym.

Przechodząc do oceny wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL nr [...], organ przyjął, że zastosowanie będą miały przepisy p.w.p., a zwłaszcza art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 cyt. ustawy.

Powołując się na przepisy art. 169 ust 1 pkt 1 p.w.p. oraz art. 15215 p.w.p. - Urząd Patentowy RP wskazał, że wziął pod uwagę okres od dnia [...] czerwca 1997 r. do dnia [...] czerwca 2002 r. Organ podniósł, że używanie znaku musi mieć miejsce na obszarze Polski, powinno mieć jednoznaczny charakter, konieczne jest również, by było rzeczywiste i poważne oraz dotyczyło towarów objętych prawem ochronnym. Organ wskazał, że przez rzeczywiste używanie należy w tym kontekście rozumieć nakładanie oznaczenia na towar i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu. Zdaniem organu, niespełnienie jednego z tych warunków w określonym przedziale czasowym może prowadzić do utraty prawa ochronnego poprzez stwierdzenie jego wygaśnięcia.

Ponadto, organ wskazał, że z brzmienia przepisu art. 169 ust. 6 p.w.p. wynika, iż w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.

Organ zauważył, że skarżąca spółka, jako uprawniona z prawa do spornego znaku towarowego DUAL, przedstawiła na okoliczność używania tego znaku dowody w postaci kopii sześciu faktur VAT z lat 2002 - 2006 wystawionych za sprzedaż towaru o nazwie DUAL GOLD, artykuły prasowe dotyczące tego towaru oraz kartę charakterystyki preparatu DUAL GOLD 960 EC, z której wynika, że jest to środek ochrony roślin. Jednocześnie organ wskazał, że strona skarżąca uznała, że słowo "GOLD" nie zmienia odróżniającego charakteru znaku DUAL, a w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym przez używanie znaku rozumie się również używanie znaku różniącego się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego, w elementach które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru.

Ustosunkowując się do powyższego stanowiska strony skarżącej oraz przedstawionego przez nią materiału dowodowego, Urząd Patentowy RP stwierdził, że art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. jest przepisem, który reguluje rozwiązanie szczególne, umożliwiające właścicielowi znaku wykazanie używania znaku, przez wykazanie używania znaku, którego zmodyfikowana postać nie wpływa na charakter odróżniający ocenianego znaku. A więc, jak stwierdził organ, zmiany w znaku towarowym mogą dotyczyć jedynie takich elementów, które nie zmieniają odróżniającego charakteru znaku towarowego.

Urząd Patentowy RP, odwołując się do treści uzasadnień wskazanych powyżej wyroków sądów administracyjnych - stwierdził, że jego zadaniem jest ocena, czy w świetle art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. wypełniony został obowiązek używania znaku towarowego przez stosowanie odmiennej postaci znaku, która zawiera w sobie lub nawet stanowi odrębny znak towarowy chroniony prawem wyłącznym. Mając powyższe na względzie, organ podniósł, że stanowisko doktryny, sądów administracyjnych, jak i Urzędu Patentowego RP w zakresie interpretacji art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. sprowadzało się do konstatacji, że wykazanie obowiązku używania znaku towarowego może nastąpić przez wykazanie używania jego zmodyfikowanej postaci, która nie jest objęta ochroną innego prawa wyłącznego (tak np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1749/05 w sprawie znaku ESKA, czy też wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2320/05; podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt II GSK 190/06, wydane w sprawie znaku TWOJE DZIECKO, a także wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 70/06 w sprawie znaku NAOMI). Organ stwierdził, że z brzmienia tych orzeczeń wynika jednoznacznie, że "art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. dotyczy sytuacji, gdy używany jest znak niezarejestrowany, który różni się od chronionego (zarejestrowanego) w elementach, które nie zmieniają jednak jego odróżniającego charakteru, natomiast nie dotyczy on sytuacji, gdy ta zmieniona forma jest chroniona, jako inny odrębny znak towarowy, a zatem w konkluzji, że używanie zarejestrowanego znaku towarowego TWOJE DZIECKO poprzez wydawanie czasopisma "twoje dziecko" nie jest jednocześnie rzeczywistym używaniem znaku towarowego DZIECKO zarejestrowanego m.in. dla oznaczania nim czasopism" (ww orzeczenie o sygn. akt II GSK 190/06). W orzeczeniu wydanym w sprawie znaku NAOMI, w którym powołano się na stosowanie znaku towarowego NAOMI CAMBELL, NSA użył sformułowania, iż "Nie można (...) wyodrębnionych w postaci rejestracji dwóch oznaczeń stosować przemiennie" (orzeczenie w sprawie sygn. akt II GSK 70/06). Organ stwierdził, że również poglądy doktryny są zbieżne z judykaturą. Powołując się na stanowisko M. Trzebiatowskiego, Urząd Patentowy RP stwierdził, że "Przyjęto, że skoro oba znaki zostały zastrzeżone, to istnieje obowiązek stosowania ich obu niezależnie od siebie. Nie można więc uznać, że nawet jeśli znaki są zbliżone, stosowanie jednego z nich jest równoznaczne ze stosowaniem drugiego znaku. W przeciwnym razie rejestracja jednego ze znaków nie miałaby sensu. Stoi temu na przeszkodzie art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. Przepis ten nie dotyczy sytuacji, gdy zmieniona postać znaku jest chroniona jako odrębny znak towarowy. Taki stan wyklucza zastosowanie powołanego przepisu. Z tego przepisu i definicji znaku towarowego wynika, że jeśli odmienna postać jest zarejestrowana, to znaczy, że ma swój własny charakter odróżniający. Zarejestrowane znaki z samego założenia nie są do siebie podobne. Gdyby między dwoma znakami zachodziło podobieństwo, byłaby to negatywna przesłanka rejestracji jednego z nich. Każdy zarejestrowany znak towarowy musi zatem samodzielnie nadawać się do odróżniania towarów i jest chroniony odrębnie, w tym również jako odmienna postać znaku wcześniej zarejestrowanego. W rezultacie musi być też samodzielnie używany" (vide: M. Trzebiatowski, Obowiązek używania znaku towarowego Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007, s. 298).

Urząd Patentowy RP uznał, że z treści analizowanego przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. wynika, że ustawodawca postawił jedynie jeden warunek, który zakłada, że używana postać może się różnić od postaci, w jakiej znak został zarejestrowany wyłącznie w elementach, które nie zmieniają jego charakteru odróżniającego. W tej sytuacji, zdaniem organu, badanie rzeczywistego używania znaku, o którym stanowi art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., będzie poprzedzone oceną elementów odróżniających w zmodyfikowanym znaku. Organ stwierdził, że literalna treść przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. zawiera sformułowanie "przez używanie znaku, w rozumieniu art. 169 ust. 1 p.w.p. rozumie się również używanie znaku (...)" - bez wskazania, czy jest to znak objęty jakąkolwiek ochroną prawa wyłącznego. Organ uznał, że ustawodawca nie wyeliminował znaków zarejestrowanych, a jedyne ograniczenie dotyczy wyłącznie znaków, które zawierają elementy zmieniające ich charakter odróżniający. Inaczej, za spełniające obowiązek wykazania używania znaku towarowego można przyjąć wykazanie stosowania znaku różniącego się od formy objętej rejestracją, pod warunkiem, że "różnica ta" nie zmienia charakteru odróżniającego znaku. Zdaniem organu, przyjęcie takiej metodyki w rzeczywistości wpływa na zmianę dotychczasowej praktyki w zakresie stosowania art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. Przy czym, jak podkreślił organ, zmiana ta będzie korespondować z kierunkiem przyjętym przez orzecznictwo wspólnotowe wydane związku z interpretacją art. 10 pierwszej dyrektywy Rady 89/104 EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. i zaakceptowanym bez zmian jako art. 10 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95 WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich w zakresie znaków towarowych. Organ zwrócił uwagę w szczególności na wyrok Trybunatu (III izby) z dnia 25 października 2012 r., wydany w sprawie nr C-553/11, w którym Trybunał wyjaśnił, że art. 10 dyrektywy 89/104 i art. 10 dyrektywy 2008/95/WE należy interpretować w ten sposób, że "nie stoi on na przeszkodzie temu, by właściciel zarejestrowanego znaku towarowego mógł do celów wykazania jego używania w rozumieniu tego przepisu powoływać się na jego używanie w postaci różniącej się od postaci, w jakiej znak ten został zarejestrowany, pod warunkiem, że różnice między tymi dwiema postaciami nie zmieniają charakteru odróżniającego tego znaku i to niezależnie od faktu, że owa odmienna postać również została zarejestrowana jako znak towarowy" (pkt 30 wyroku).

Mając na względzie powyższe, Urząd Patentowy RP stwierdził, że analizując ponownie argumentację uprawnionego z ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL, należy uznać, że brak jest podstaw do przyjęcia, że znak ten był używany, w rozumieniu art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. Organ uznał, że brak jest wprawdzie podstaw by nie uznać, że wykazanie używania znaku w postaci różniącej się od postaci, w jakiej został on zarejestrowany, może nastąpić bez względu na fakt zarejestrowania tej odmiennej postaci jako znaku towarowego, jednakże - jak zauważył jednocześnie organ - pod warunkiem, iż różnice między tymi znakami nie zmieniają jego charakteru odróżniającego.

W tej sytuacji Urząd Patentowy RP uznał, że skarżąca spółka, wykazując używanie znaku towarowego DUAL GOLD nr [...], nie może twierdzić, że jest to używanie znaku towarowego DUAL nr [...], a umieszczone w znaku DUAL GOLD słowo GOLD jest elementem, który nie zmienia odróżniającego charakteru znaku DUAL.

Badając zakres modyfikacji w znaku, organ odwołał się do analizy stopnia zmian znaku towarowego przedstawionej w monografii M. Trzebiatowskiego (vide: M. Trzebiatowski, Obowiązek używania znaku towarowego Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007, s. 301-306). Organ zauważył, że autor powołanej publikacji wyróżnił kryteria oceny takie, jak: kategoria znaku, budowa znaku, znaczenie znaku, znajomość znaku, wielość zarejestrowanych postaci znaku, zależność znaczeniowa w ramach znaku.

Mając na względzie powyższe, organ podniósł, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze znakiem DUAL oraz znakiem DUAL GOLD, które należą do kategorii znaków słownych. W takim przypadku, zdaniem organu, "modyfikacje w znaku słownym przez dodanie lub usunięcie wyrazów wywiera często większy wpływ na całościowe wrażenie wywoływane przez znak, niż modyfikacja tego znaku przez dołączenie do niego grafiki. Elementy słowne są istotne, gdyż z reguły są odróżniającymi elementami znaku" (ibidem). Zdaniem organu, z powyższego wynika, że można przyjąć, iż dodanie do znaku DUAL słowa GOLD, co prawda nie spowodowało zmiany kategorii znaku, ale - w ocenie organu - słowo GOLD jest na tyle ważnym elementem, że zmienia charakter dotychczas samodzielnego znaku DUAL. Według organu, w sferze budowy znaku również doszło do zmiany, chodzi przede wszystkim o to, że "im znak staje się bogatszy w elementy, tym bardziej zmienia się jego całościowy wygląd. (...) Silniejsze są różnice w znaku powodowane przez operowanie elementami słownymi niż wynikające z przesunięcie elementów graficznych czy nawet przestrzennych" (ibidem). Organ uznał, że w ocenianej sprawie wprowadzenie dodatkowego elementu - słowa GOLD, zmieniło jego całościowy wygląd, ze znaku jednoelementowego w dwuelementowy. Ponadto, w ocenie organu, w znaku słownym istotna jest także ocena znaczenia słów użytych w danym znaku. Według organu, w przedmiotowej sprawie bez wątpliwości należy przyjąć, że angielskie słowo DUAL posiada swoje konkretne znaczenie - podwójny, dwoisty, zaś "dodanie" do tego określenia słowa GOLD (również o konkretnym znaczeniu z jęz. ang. - złoty) spowodowało zwężenie kontekstu od "podwójnego" do "podwójnego" ale tylko "złotego", co w konsekwencji wpływa na charakter odróżniający spornego znaku DUAL.

Oceniając stopień znajomości spornego znaku DUAL, Urząd Patentowy RP przyjął, że brak jest jakichkolwiek dowodów, aby znak DUAL posiadał walor znaku renomowanego, czy też powszechnie znanego, ponieważ "im znak jest bardziej znany, tym większym opiera się modyfikacjom. Można przyjąć tezę, że znak renomowany zachowuje charakter odróżniający nawet w razie dołączenia do niego innego znaku, mniej znanego" (tak M. Trzebiatowski /w:/ Obowiązek używania znaku towarowego Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, s. 303). Zatem, jak stwierdził organ, skoro stopień znajomości wyklucza uznanie spornego znaku DUAL za renomowany lub powszechnie znany, to wprowadzenie nowych elementów wpływa na charakter odróżniający tego znaku. Oceniając natomiast zmianę charakteru odróżniającego przez poziom wielości zarejestrowanych postaci znaków, Urząd Patentowy RP uznał, że wobec dotychczasowej reguły, która wyklucza uznanie używania znaku towarowego poprzez używanie innego (różniącego się, ale niemającego wpływu na charakter odróżniający) zarejestrowanego znaku, należy jedynie ocenić, czy powołanie się przez uprawnionego na fakt zarejestrowanego na jego rzecz znaku towarowego oprócz znaków DUAL nr [...] oraz DUAL GOLD nr [...] także znaku GOLD nr [...], wpływa na ocenę, czy spełniony jest obowiązek używania znaku DUAL przez używanie zmodyfikowanego zarejestrowanego znaku DUAL GOLD. Organ uznał, że w tej sytuacji, za uzasadnione należy przyjąć, iż każdy z ww zarejestrowanych znaków towarowych jest samodzielnym znakiem o takiej samej, jednorodnej strukturze, posiadającym swój charakter odróżniający, a rejestracja znaku GOLD może potwierdzać, że uprawniony uzyskał prawny monopol na ten znak, co w świetle jego twierdzenia, że słowo GOLD w znaku DUAL GOLD jest elementem niezmieniającym charakteru odróżniającego znaku DUAL nie może znaleźć uzasadnienia.

Konkludując, organ uznał, że przeprowadzona powyżej analiza oceny charakteru odróżniającego znaku DUAL GOLD, uwzględniająca kryterium struktury znaku, treści znaczeniowej użytych słów oraz relacji z innymi znakami towarowymi, pozwala na przyjęcie, że słowo GOLD w znaku towarowym DUAL GOLD jest elementem, który zmienia jego charakter odróżniający, a to z kolei - zdaniem organu - nie pozwala na uznanie, iż używanie znaku DUAL GOLD wypełnia obowiązek używania znaku towarowego DUAL, w świetle art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ stwierdził, że przedłożone przez uprawnionego dowody (faktury) dotyczące znaku DUAL GOLD nie świadczą o używaniu znaku DUAL, a więc ocena materiału dowodowego nie jest konieczna.

W tej sytuacji, Urząd Patentowy RP stwierdził, że rozpatrując wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL nr [...], należy uznać, że wniosek jest zasadny, co w konsekwencji dało podstawę do orzeczenia o wygaśnięciu ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL o nr [...] z dniem [...] czerwca 2002 r.

Zdaniem organu, okoliczność stwierdzenia wygaśnięcia ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL w przedmiotowym postępowaniu, toczącym się zgodnie z art. 166 p.w.p., skutkuje tym, że sprzeciw wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY nr [...] - należało oddalić.

Organ uzasadnił ponadto kwestię zwrotu kosztów postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia, powołując się w tym zakresie na normy prawne wyrażone w przepisach art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. oraz w zw. z § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z dnia 15 grudnia 2003 r.).

W piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez rzecznika patentowego - działając za pośrednictwem organu - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2013 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, strona skarżąca zarzuciła organowi:

1) naruszenie przepisu art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poprzez pominięcie przez Urząd Patentowy RP przy ponownym rozpoznaniu sprawy wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartych w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 17 lutego 2012r., sygn. akt VI SA/Wa 2469/11, tj. pominięcie przez Urząd Patentowy RP oceny prawnej pojęcia rzeczywistego używania, w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 4 p.w.p., dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny i w efekcie oparcie się tylko na jednym, zdezaktualizowanym przez Trybunał Sprawiedliwości UE poglądzie doktryny dotyczącym rozumienia pojęcia rzeczywistego używania, z pominięciem drugiego wskazanego przez Naczelny Sąd Administracyjny przeciwnego stanowiska, uznanego obecnie za w pełni zasadny przez Trybunał Sprawiedliwości UE;

2) naruszenie art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poprzez pominięcie przez Urząd Patentowy RP przy ponownym rozpoznaniu sprawy wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartych w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 17 lutego 2012r., sygn. akt VI SA/Wa 2469/11, tj. brak dokonania pogłębionej analizy całego materiału dowodowego, w tym przedłożonej do akt faktury z 2007r.;

3) naruszenie art. 169 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. - poprzez wadliwą wykładnię pojęcia używania sprzeczną z wykładnią art. 10 ust 1 i art. 10 ust 2 a) Pierwszej Dyrektywy Rady z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. U. UE. L. 89.40.1), dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawny art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, "TWE") i w konsekwencji jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy, w sytuacji, gdy nie zaistniały podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia ochrony znaku towarowego DUAL nr [...];

4) naruszenie art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. - poprzez wadliwą wykładnię pojęcia używania, sprzeczną z wykładnią art. 10 ust 1 i art. 10 ust 2 a) Pierwszej Dyrektywy Rady z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych, dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i w konsekwencji jego wadliwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, w sytuacji, gdy nie zaistniały podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia ochrony znaku towarowego DUAL nr [...], bowiem znak ten był rzeczywiście używany w wersji niezmodyfikowanej;

5) naruszenie art. 170 ust. 1 p.w.p. - poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego miało miejsce rzeczywiste używanie znaku towarowego DUAL nr [...],

6) naruszenie art. 166 p.w.p. - poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy były podstawy do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY nr [...];

7) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - polegające w szczególności na naruszeniu zasady praworządności i pominięciu szeregu istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nieprawidłowej ocenie stanu faktycznego, a także uznania obowiązku oceny materiału dowodowego złożonego do akt sprawy za niekonieczny i jej niedokonaniu, mimo wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w tym zakresie;

8) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 77 § 4 k.p.a. - polegające na samodzielnym dokonaniu przez Urząd Patentowy RP tłumaczenia słów "Dual" oraz "Gold" z języka angielskiego na język polski, w sytuacji, gdy nie jest możliwe uznanie ich znaczenia w języku polskim za fakt powszechnie znany lub znany organowi z urzędu;

9) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. - polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w tym braku odniesienia się do tych orzeczeń, z których strona skarżąca wywodziła istotne dla oceny tej sprawy argumenty, w tym w szczególności pominięcie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego wykładni pojęcia używania znaku towarowego, w tym braku odniesienia się do orzecznictwa wskazanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 3 października 2011 r., sygn. GSK II GSK 839/10, mimo wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w tym zakresie;

10) naruszenie art. 9 Konstytucji RP - polegające na braku uwzględnienia orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, w tym wydanych w trybie art. 267 TFUE (dawny art. 234 TWE),

11) naruszenie art. 267 TFUE w związku z art. 5 ust 2 i 4 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, zwanego dalej TUE, polegające na naruszeniu zasady przyznania, polegającej na wyposażeniu Trybunału Sprawiedliwości UE w wyłączną kompetencję do dokonywania wykładni prawa wspólnotowego, w tym wykładni - w zakresie pojęcia używania - art. 10 ust 1 Pierwszej Dyrektywy Rady z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych;

12) naruszenie art. 19 ust. 1 TUE - polegające na braku uwzględnienia wyłącznej kompetencji Trybunału Sprawiedliwości UE do wypełniania luk w prawie wspólnotowym.

W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła przede wszystkim, iż wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r., Urząd Patentowy RP - wbrew wytycznym zawartym w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r. - oparł swoje rozważania wyłącznie na przyjętej w pierwszej decyzji organu nieaktualnej linii orzeczniczej, sprzecznej z wykładnią pojęcia rzeczywistego używania dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości UE. Strona skarżąca stwierdziła, że z aktualnego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, iż jedyną aktualną wykładnię pojęcia rzeczywistego używania znaku Trybunał wyraził m.in. w zignorowanych przez Urząd Patentowy RP wyrokach wydanych w sprawie Have A Break (C-353/03) oraz Cristal (T-29/04). Zdaniem strony skarżącej, ostatecznie w orzecznictwie europejskim powszechnie przyjęto stanowisko, iż dodawanie do znaku dodatkowych elementów lub też używanie znaku w połączeniu z innym zarejestrowanym znakiem towarowym lub jako część złożonego znaku towarowego, także zarejestrowanego nie stanowią same z siebie przeszkody do stwierdzenia jego rzeczywistego używania. Skarżąca spółka, powołując się w uzasadnieniu skargi na wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE wydane w sprawach: PROTI (C-533/11), LEVI’S (C-12/12), Specsavers (C-252/12) - stwierdziła, że w świetle powyższych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości nie budzi wątpliwości, iż dokonane przez Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji badanie zakresu "modyfikacji" w znaku na podstawie nieaktualnej i błędnej monografii M. Trzebiatowskiego jest pełne wad już w zakresie samych założeń, które legły u podstaw tego badania, potwierdzając zasadność zarzutów naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. oraz art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. Zdaniem strony skarżącej, wskazać należy bowiem, iż - wbrew założeniom Urzędu Patentowego RP - znak towarowy DUAL nie uległ modyfikacjom. Strona wskazał, że sporny znak towarowy jest znakiem słownym, a tym samym jego używanie przejawia się w używaniu słowa DUAL (art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.). Skarżąca spółka uznała, że jedyne co powinno być badane przy ocenie rzeczywistego używania znaku, w rozumieniu tego przepisu, to czy sporny znak towarowy DUAL, używany w połączeniu z oznaczeniem GOLD, niezależnie od tego, czy jest ono zarejestrowane jako niezależny znak towarowy czy nie - zachowuje swój charakter odróżniający, tj. swoją zdolność odróżniania towarów jednego przedsiębiorcy od towarów innych przedsiębiorców. A zatem, jak zauważyła strona skarżąca, zgodnie z wykładnią wskazaną w orzecznictwie europejskim, badając czy dane oznaczenie jest używane, nie należy zestawiać go z postacią używaną, traktowaną jako całość i porównywać ich znamion odróżniających, a jedynie ocenić, czy badany znak towarowy może pełnić funkcje znaku towarowego, tj. czy już tylko na jego podstawie odbiorcy prawidłowo rozpoznają źródło pochodzenia towarów nim oznaczonych. W tej sytuacji, strona skarżąca uznała, że Urząd Patentowy RP popełnił błąd, dokonując porównania zdolności odróżniającej znaków DUAL i DUAL GOLD, zamiast zbadać czy już tylko na podstawie słowa DUAL, będącego elementem używanego oznaczenia, odbiorcy będą mogli odróżnić źródło pochodzenia towarów. Strona zwróciła uwagę, że Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku wydanym w sprawie Specsavers stwierdził, że: "Charakter odróżniający znaku towarowego w rozumieniu rozporządzenia nr 207/2009 oznacza, że znak ten pozwala na określenie towaru, dla którego występuje się o rejestrację, jako pochodzącego z danego przedsiębiorstwa i tym samym na odróżnienie tego towaru od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw" (pkt 22) i że "Ów charakter odróżniający zarejestrowanego znaku towarowego może być wynikiem zarówno używania jednego z jego elementów jako części zarejestrowanego znaku towarowego, jak i używania innego znaku towarowego w połączeniu z zarejestrowanym znakiem towarowym" (pkt 23). Tymczasem, jak zarzuciła strona skarżąca, Urząd Patentowy RP całkowicie tę kwestię pominął, przyjmując a priori, z naruszeniem art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., iż używanie znaku towarowego z innym elementem, nawet, jeśli sam znak modyfikacji nie uległ i dalej występuje w postaci niezmienionej, jest zmianą znaku, którą należy badać w świetle art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., co – zdaniem skarżącej spółki - pozostaje w sprzeczności z przywołanym orzecznictwem europejskim. Strona skarżąca uznała, że używanie znaku w połączeniu z innym znakiem podlegać powinno ocenie zgodnie z treścią art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Strona stwierdziła jednakże, że przeprowadzone przez Urząd Patentowy RP badanie jest wadliwe i w ogóle nie powinno zostać w niniejszej sprawie przeprowadzone, albowiem oparte zostało na sprzecznych z powyższym orzecznictwem założeniach M. Trzebiatowskiego, jako autora powołanej przez organ monografii. W konsekwencji, zdaniem strony skarżącej, na ich podstawie Urząd Patentowy doszedł do wadliwego wniosku, iż rzekome dodanie elementu GOLD do znaku DUAL powoduje zmianę jego odróżniającego charakteru. Strona skarżąca wskazała, że w świetle aktualnego orzecznictwa nawet dodanie elementu słownego do znaku graficznego nie stanowi, wbrew twierdzeniom Urzędu, podstawy do stwierdzenia nie tylko zmiany charakteru odróżniającego, ale nawet do stwierdzenia, iż znak nie był używany. Zdaniem skarżącej spółki, Trybunał potwierdził to w orzeczeniach wydanych w sprawach LEVI’S, czy też Specsavers. Strona skarżąca zauważyła jednocześnie, że już w wyroku z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie choinek zapachowych, Trybunału Sprawiedliwości potwierdził w pełni słuszność i aktualność cytowanego powyżej wyroku ETS w sprawie HAVE A BREAK. Strona wskazał, że w wyroku tym skład orzekający Trybunału rozpatrywał kwestię używania graficznego znaku towarowego CTM nr 91991 w postaci choinki bez żadnego napisu a dotychczas używanego w obrocie tylko i wyłącznie jako część innego słowno- graficznego znaku towarowego ARBRE MAGIQUE.

Strona skarżąca uznała, że gdyby Urząd Patentowy RP wziął pod uwagę powyższe orzecznictwo europejskie i jego sens, analizując dokładnie stany faktyczne i prawne, w których orzeczenia te zapadły, bez wątpienia uznałby za nieaktualną także drugą przyjętą tezę, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji, iż dodanie zarejestrowanego znaku do znaku zmienia charakter odróżniający. Strona zauważyła bowiem, że zasadności tej tezy jednoznacznie przeczy powyższy wyrok w sprawie czerwonej wszywki LEVI’S, w której element graficzny był zawsze używany z innym zarejestrowanym znakiem LEVI’S i to znakiem renomowanym, a więc o silnej zdolności odróżniającej i nie przeszkodziło to Trybunałowi, aby stwierdzić, iż znak w postaci czerwonej wszywki jest rzeczywiście używany na rynku. Zdaniem skarżącej, także w sprawie Specsavers Trybunał Sprawiedliwości UE uznał za rzeczywiście używany znak graficzny, mimo że używany jest wyłącznie z elementem słownym Specsavers zarejestrowanym jako niezależny wspólnotowy znak słowny CTM-1321298. Ponadto, strona zauważyła, że stwierdzeniu używania znaków w cytowanych powyżej sprawach nie przeszkodził również fakt, iż wersja oznaczenia występująca w obrocie była jeszcze dodatkowo zarejestrowana jako oddzielny znak towarowy. Według strony skarżącej, jest to istotne, gdyż w niniejszej sprawie zachodzi adekwatny stan faktyczny, gdzie DUAL oraz GOLD były oddzielnymi zarejestrowanymi znakami towarowymi. Urząd Patentowy jednakże w niniejszej sprawie stwierdził brak używania znaku DUAL, mimo znajomości tych orzeczeń uznając, iż znak towarowy DUAL nie jest rzeczywiście używany ze względu na dodanie elementu GOLD, który stanowi samodzielny znak towarowy. Strona skarżąca podkreśliła na marginesie, że gdyby iść za tokiem rozumowania Urzędu Patentowego RP, oznaczałoby to, że skarżąca spółka, używając niezarejestrowanego oznaczenia "DUAL GOLD" w rzeczywistości nie używała żadnego z zarejestrowanych znaków towarowych, tj. ani znaku towarowego GOLD nr [...], ani znaku towarowego DUAL [...]. Tym samym skarżąca spółka zarzuciła, że przyjęcie, iż element GOLD ma tak silne oddziaływanie, iż przeciętny odbiorca na nim skupi swoją uwagę i nie będzie kojarzyć towarów DUAL z produktami DUAL GOLD jest całkowicie pozbawione podstaw.

Podsumowując powyższe, skarżąca spółka wskazała, iż Urząd Patentowy RP poza stwierdzeniem, iż pojęcie rzeczywistego używania jest kontrowersyjne - nie wziął pod uwagę nawet orzeczeń wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, a jedynie nieaktualne stanowisko doktryny. Co więcej, zdaniem skarżącej, dokonując wykładni tego pojęcia, organ nie wziął pod uwagę cytowanych przez skarżącą spółkę w toku postępowania orzeczeń potwierdzających, iż rozumienie tego pojęcia przestało już być kontrowersyjne w wyniku wielokrotnie dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości wykładni tego pojęcia, powodując utratę aktualności i zasadności powoływania się na wadliwą linię orzeczniczą przyjętą przez Urząd Patentowy za M. Trzebiatowskim. W tej sytuacji, skarżąca uznała, że nie ulega wątpliwości, iż Urząd Patentowy dopuścił się naruszenia zarówno art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. oraz art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., albowiem dokonał błędnej wykładni każdego z tych przepisów, a nadto niewłaściwie zastosował art. 169 ust. 4 pkt 1, zamiast art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Ponadto, strona skarżąca stwierdziła, że brak uwzględnienia przez Urząd Patentowy RP wykładni prowspólnotowej uzasadnia zatem zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady przyjaznej interpretacji, tym bardziej, że organ nie wyjaśnił, dlaczego w przedmiotowej sprawie nie uwzględnił wykładni art. 10 ust 1 a) przedstawionej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości i to mimo dodatkowego obowiązku wzięcia jej pod uwagę, co wynikało z wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie i NSA. Strona skarżąca wskazał bowiem, że skoro Trybunał Sprawiedliwości, na mocy art. 267 TFUE, został wyposażony w wyłączną kompetencję do dokonywania wykładni przepisów Unii Europejskiej, to organ administracji nie może samodzielnie dokonać interpretacji sprzecznej w wykładnią Trybunału Sprawiedliwości, jeżeli dotyczy ona przepisu krajowego o analogicznej treści. Strona uznała, że kompetencje do interpretacji prawa wspólnotowego przyznane są Trybunałowi Sprawiedliwości, a więc organ administracji państwa członkowskiego nie ma kompetencji do dokonywania odmiennej interpretacji analogicznych przepisów.

Uzasadniając z kolei zarzuty procesowe, strona skarżąca stwierdziła, że organ w uzasadnieniu spornej decyzji w ogóle nie dokonał analizy materiału dowodowego, w elekcie czego na jego podstawie nie została oceniona jakakolwiek okoliczność w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107§3 k.p.a., strona skarżąca uznała, że brak odniesienia się w decyzji do orzecznictwa dotyczącego wykładni pojęcia używania znaku towarowego, wskazanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 3 października 2011 r., sygn. GSK II GSK 839/10, i to mimo wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w tym zakresie. Zdaniem strony, organ nie uzasadnił nawet, dlaczego pominął analizę tego orzecznictwa. W ocenie strony skarżącej, brak przedstawienia argumentacji w tym zakresie stanowi dowód wadliwości sporządzenia uzasadnienia decyzji, w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a., a nadto naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. Skarżąca spółka zarzuciła bowiem, że pominięcie jej argumentacji dotyczącej kluczowego zagadnienia w sprawie, jakim jest używanie znaku towarowego i przyjęcie stanowiska całkowicie względem niej przeciwnego, godzi w zaufanie wobec władzy publicznej i organów administracji.

Ponadto, strona skarżąca zarzuciła, że pominięcie wskazanych powyżej okoliczności oraz nieuwzględnienie powołanego przez skarżącą materiału dowodowego, skutkowało także brakiem zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 170 ust. 1 p.w.p., na mocy którego wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia winien zostać oddalony, jeżeli przed złożeniem wniosku rzeczywiste używanie znaku rozpoczęło się lub zostało wznowione.

Z kolei, brak oddalenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, skutkował - zdaniem strony skarżącej - niewłaściwym zastosowaniem art. 166 p.w.p. w sytuacji, gdy sporny znak towarowy DUAL był używany w sposób rzeczywisty w obrocie, a ponadto istniały podstawy do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy DUAL SALT TECHNOLOGY.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na zarzuty strony skarżącej, organ uznał, iż - wbrew stanowisku skarżącej spółki - Urząd Patentowy RP zastosował się do wskazań sądów administracyjnych wyrażonych zarówno w wyroku NSA z dnia 3 października 2011 r., sygn. II GSK 839/10, jak i wyroku WSA w warszawie z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. VI SA/Wa 2469/11. W szczególności, Urząd Patentowy RP uznał, że odniósł się do treści art. 169 ust. 4 p.w.p., dokonując analizy tego przepisu oraz powołując odpowiednie orzecznictwo wspólnotowe. Zdaniem organu, przeprowadzone ocena znaku towarowego objętego żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia, tj. znaku DUAL oraz znaku towarowego DUAL GOLD, który spełniał - jak twierdziła skarżąca spółka - przesłanki wynikające z art. 169 ust. 4 p.w.p., doprowadziła do uzasadnionego także stanowiskiem doktryny stwierdzenia, że w tej konkretnej sprawie niemożliwe jest uznanie, iż sporny znak towarowy DUAL był używany w zmodyfikowanej jego formie jako znak DUAL GOLD. Zatem, jak wskazał organ, materiał dowodowy w postaci faktury z 2007 r., dotyczący właśnie towarów oznaczonych znakiem DUAL GOLD, nie mógł potwierdzać używania znaku DUAL objętego wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia. Organ wskazał ponadto, że strona skarżąca, korzystając z prawa obrony swych praw, nie wskazała na żadne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego jak również, jak również nie uzasadniła zarzutów dotyczących błędów w interpretacji przepisów prawa materialnego.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 10 września 2014 r. pełnomocnik skarżącej spółki, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz zarzuty skargi, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej także: "p.p.s.a.").

Rozstrzygając niniejszą sprawę, należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny legalności spornej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2013 r. również pod kątem jej zgodności z przepisami europejskimi, w tym przede wszystkim regulacjami zawartymi w Pierwszej Dyrektywie Rady nr 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. UE L z dnia 11 lutego 1989 r., 40.1 - Dz. Urz. UE-sp.17-1-92 ze zm.) oraz regulacjami obecnie obowiązującej Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Wersja skodyfikowana) (Dz. Urz. UE L z dnia 8 listopada 2008 r., 299.25), miał na względzie to, iż podstawową zasadą prawa Unii Europejskiej, ustaloną w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej także: "TSUE" lub "Europejski Trybunał Sprawiedliwości"), jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym.

Sąd zobowiązany był więc uwzględnić fakt, że z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej system prawny Unii stał się naszym własnym systemem, czyli porządek prawny Polski obejmuje od tamtego czasu nie tylko system prawa narodowego - krajowego, ale i całe acquis communautaire (dorobek wspólnotowy) i w tym systemie musi się poruszać polski sędzia (jak również organy administracji publicznej), dokując wykładni prawa zgodnie z jedną z podstawowych zasad prawa wspólnotowego - zasadą prowspólnotowej wykładni prawa krajowego.

Zasada prowspólnotowej wykładni prawa krajowego oznacza, że sąd krajowy, stosując prawo krajowe musi - w zakresie, jaki jest tylko możliwy - interpretować prawo krajowe tak, aby było zgodne z wymogami prawa wspólnotowego, jego treścią i celem. Obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem europejskim był wyprowadzany już z art. 10 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. (TWE), na mocy którego państwa członkowskie powinny podjąć wszelkie środki w celu zapewnienia realizacji zobowiązań wypływających z Traktatu lub działań podejmowanych przez instytucje Wspólnoty Europejskiej (Unii Europejskiej).

Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego oznacza z kolei, że w razie sprzeczności między normami prawa wspólnotowego (unijnego) a prawa krajowego organy stosujące prawo (sądy lub organy administracyjne) są obowiązane podjąć rozstrzygnięcie na podstawie normy prawa europejskiego i tym samym obowiązane odmówić zastosowania normy prawa krajowego. Prowspólnotowa wykładnia pozwala na nadanie normom prawa krajowego takiego znaczenia, przy którym nie są one sprzeczne z normami prawa wspólnotowego; w takiej sytuacji nie ma potrzeby odwoływania się do pierwszeństwa prawa wspólnotowego. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zwraca się wyraźnie uwagę na to, że organy stosujące prawo powinny interpretować prawo krajowe zgodnie z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), a dopiero, jeżeli taka interpretacja okaże się niemożliwa, powinny odmówić stosowania prawa krajowego.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podstawowym obowiązkiem sędziego krajowego jest nadanie regulacji prawa wewnętrznego (krajowego) takiego sensu normatywnego, który będzie pozostawał w zgodzie z porządkiem prawnym Unii Europejskiej. Dopiero niemożliwość osiągnięcia niesprzeczności uprawnia go do ewentualnej odmowy zastosowania przepisu krajowego.

Nie ulega wątpliwości, że wykładnia prawa krajowego musi być dokonywana z uwzględnieniem okoliczności wspólnotowych, te zaś - zgodnie z doktryną effet utile (zasadą efektywności prawa wspólnotowego) - wymagają skoncentrowania się na funkcji (celu) unormowania i rozważenia jej zgodności z funkcją (celem) założoną przez normodawcę unijnego. Należy przy tym pamiętać, że pojęcia występujące w prawie krajowym, które mają swoje odpowiedniki w prawie europejskim, muszą być używane w takim znaczeniu, jakie nadają im dyrektywy, czy rozporządzenia. Dotyczy to zwłaszcza pojęć określonych w definicjach legalnych, zawartych w niektórych rozporządzeniach, czy też dyrektywach wspólnotowych. Dotyczy to również wykładni niektórych pojęć ogólnych, którym wiele uwagi poświęcono w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (vide: m. in. L. Florek /w:/ Wykładnia prawa pracy zgodna z prawem wspólnotowym /w:/ Teoria i praktyka wykładni prawa, pod red. P. Winczorka, Liber 2005, s. 345-353 i powołane tam orzecznictwo ETS).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny legalności spornej decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. - stwierdził, że Urząd Patentowy RP, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się przede wszystkim mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, albowiem dokonał wadliwej wykładni pojęcia używania, która sprzeczna jest z wykładnią przepisów art. 10 ust. 1 i art. 10 ust. 2 lit. a Pierwszej Dyrektywy Rady nr 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (odpowiednio art. 10 ust. 1 lit. a Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r.), dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości UE w trybie art. 267 TFUE (dawny: art. 234 TWE). W konsekwencji wadliwej interpretacji wskazanych powyżej przepisów ustawy krajowej, organ doprowadził w stanie faktycznym niniejszej sprawy do stwierdzenia wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL nr [...], zarejestrowanego na rzecz skarżącej spółki S. AG z siedzibą w B., w Szwajcarii, pomimo, że nie zachodziły podstawy do takiego rozstrzygnięcia.

Jednocześnie, Sąd uznał, że dopuszczając się wadliwej interpretacji pojęcia używania, sprzecznej z wykładnią wskazanych wyżej przepisów dyrektyw unijnych dokonaną przez TSUE, Urząd Patentowy RP w sposób istotny naruszył również art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem - wbrew normie prawnej wyrażonej w tym przepisie - organ nie zastosował się w pełni do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt II GSK 839/10, a przede wszystkim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2012 r., wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 2469/11.

Zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przyjmuje się zgodnie, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji publicznej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 398; podobnie: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 691-692 i cyt. tam wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2320/05, LexPolonica nr 402781).

Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego, będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (tak m.in. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, niepublik.).

Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie, ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku.

Pamiętać należy przy tym, że ocena prawna, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez sąd istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu (tak m. in. /w:/ wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 3103/02).

Należy ponadto wskazać, że ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, a także oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą.

Warto zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 426/08, stwierdził jednoznacznie, że związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (por. także: M. Jagielska, J. Jagielski i R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, po red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 2 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 592 i powołane tam orzecznictwo).

Mając na względzie powyższe, należy zauważyć, że w niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP, rozstrzygając w dniu [...] kwietnia 2013 r., bezwzględnie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2469/11.

W tej sytuacji, wskazać trzeba więc, iż w przedmiotowym wyroku z dnia 17 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ustosunkowując się do zarzutów skarżącej spółki dotyczących poprzednio wydanej w niniejszej sprawie decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...][...] - stwierdził wyraźnie, iż - wbrew twierdzeniom organu - z przepisu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. nie wynika, że rzeczywiste używanie znaku towarowego ogranicza się do jego używania w postaci wpisanej do rejestru. Jednocześnie, Sąd podkreślił – przytaczając treść art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., że używanie znaku polegać może na używaniu go w postaci różniącej się w elementach, które jednak nie mogą zmieniać jego odróżniającego charakteru. W tej sytuacji, WSA w Warszawie uznał, że przedstawione przez skarżącą spółkę dowody używania znaku DUAL, łącznie z fakturą z dnia [...] marca 2007 r., winny być ocenione przez Urząd Patentowy z zachowaniem prawidłowej wykładni art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. Sąd stwierdził, że przy ocenie, czy dowód używania innego znaku niż zarejestrowanego można uznać za dowód używania tego drugiego, zwłaszcza w sytuacji, gdy ochrona tego innego znaku wygasła, należy mieć na uwadze, iż modyfikacje postaci znaku nie mogą dotyczyć elementów decydujących o odróżniającym charakterze znaku, ani nie mogą prowadzić do zmiany formy przedstawieniowej jako odróżniającej całości. W konsekwencji, Sąd nakazał, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Patentowy RP dokonał jeszcze raz pogłębionej analizy całego materiału dowodowego, w tym przedłożonej faktury z 2007 r., analizując ten dowód w kontekście art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 4 p.w.p. oraz dokonanej przez NSA (w wyroku z dnia 3 października 2011 r., II GSK 839/10) wykładni prawa.

Wobec powyższego, uznać trzeba w konsekwencji, że skoro rozpatrując ponownie sprawę, Urząd Patentowy RP był związany stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażonym w powołanym wyroku z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2469/11, należy dojść niestety do przekonania, że ocena prawna, a przede wszystkim wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez Sąd we wspomnianym orzeczeniu z 2012 r. nie zostały przez organ w pełni zastosowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., co wynikało zresztą ze wspomnianej wcześniej wadliwej wykładni pojęcia używania, jakiej dopuścił się organ.

W tej sytuacji, kierując się wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonymi w wyroku z dnia 17 lutego 2012 r. - skład Sądu rozstrzygający ponownie niniejszą sprawę uznał, że skarga szwajcarskiej spółki S. AG zasługuje na uwzględnienie, albowiem sporna decyzja organu z dnia [...] kwietnia 2013 r. narusza wskazane powyżej przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej, a także - w dalszej konsekwencji - uchybia normie prawnej wyrażonej w przepisie art. 153 p.p.s.a.

Ponadto, należy uznać, że bezpośrednią konsekwencją (następstwem) wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego, było to, iż organ nie wyjaśnił również wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonał nieprawidłowej (niepełnej) oceny przesłanek koniecznych przy ustalaniu podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego na sporny znak towarowy, co dodatkowo świadczy o naruszeniu także przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Tym samym organ administracji publicznej, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa i stanowionego przez nie prawa.

Naruszenie wspomnianych przepisów zarówno prawa materialnego, jak i procedury administracyjnej miało - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do analizy spornej decyzji organu z dnia [...] kwietnia 2013 r., należy zauważyć, że Urząd Patentowy RP stwierdził w uzasadnieniu, iż art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. jest przepisem, który reguluje rozwiązanie szczególne, umożliwiające właścicielowi znaku wykazanie używania znaku, przez wykazanie używania znaku, którego zmodyfikowana postać nie wpływa na charakter odróżniający ocenianego znaku. A więc, jak stwierdził organ, zmiany w znaku towarowym mogą dotyczyć jedynie takich elementów, które nie zmieniają odróżniającego charakteru znaku towarowego. Urząd Patentowy RP, powołując się na stanowisko doktryny oraz sądów administracyjnych - stwierdził, że "art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. dotyczy sytuacji, gdy używany jest znak niezarejestrowany, który różni się od chronionego (zarejestrowanego) w elementach, które nie zmieniają jednak jego odróżniającego charakteru, natomiast nie dotyczy on sytuacji, gdy ta zmieniona forma jest chroniona, jako inny odrębny znak towarowy (...)". Organ, powołując się na stanowisko M. Trzebiatowskiego - stwierdził, iż "Przyjęto, że skoro oba znaki zostały zastrzeżone, to istnieje obowiązek stosowania ich obu niezależnie od siebie. Nie można więc uznać, że nawet jeśli znaki są zbliżone, stosowanie jednego z nich jest równoznaczne ze stosowaniem drugiego znaku. W przeciwnym razie rejestracja jednego ze znaków nie miałaby sensu. Stoi temu na przeszkodzie art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. Przepis ten nie dotyczy sytuacji, gdy zmieniona postać znaku jest chroniona jako odrębny znak towarowy. Taki stan wyklucza zastosowanie powołanego przepisu. Z tego przepisu i definicji znaku towarowego wynika, że jeśli odmienna postać jest zarejestrowana, to znaczy, że ma swój własny charakter odróżniający. Zarejestrowane znaki z samego założenia nie są do siebie podobne. Gdyby między dwoma znakami zachodziło podobieństwo, byłaby to negatywna przesłanka rejestracji jednego z nich. Każdy zarejestrowany znak towarowy musi zatem samodzielnie nadawać się do odróżniania towarów i jest chroniony odrębnie, w tym również jako odmienna postać znaku wcześniej zarejestrowanego. W rezultacie musi być też samodzielnie używany" (vide: M. Trzebiatowski, Obowiązek używania znaku towarowego Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007, s. 298). Mając na względzie powyższe, Urząd Patentowy RP odwołując się do art. 10 Pierwszej Dyrektywy Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. i art. 10 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. oraz zwracając uwagę na wyrok Trybunatu Sprawiedliwości UE z dnia 25 października 2012 r., wydany w sprawie nr C-553/11 - stwierdził, że analizując ponownie argumentację uprawnionego z ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL, należy uznać, że brak jest podstaw do przyjęcia, że znak ten był używany, w rozumieniu art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. Organ uznał, że brak jest wprawdzie podstaw by nie uznać, że wykazanie używania znaku w postaci różniącej się od postaci, w jakiej został on zarejestrowany, może nastąpić bez względu na fakt zarejestrowania tej odmiennej postaci jako znaku towarowego, jednakże - jak zauważył jednocześnie organ - pod warunkiem, iż różnice między tymi znakami nie zmieniają jego charakteru odróżniającego. W tej sytuacji Urząd Patentowy RP przyjął, że skarżąca spółka, wykazując używanie znaku towarowego DUAL GOLD nr [...], nie może twierdzić, że jest to używanie znaku towarowego DUAL nr [...], a umieszczone w znaku DUAL GOLD słowo GOLD jest elementem, który nie zmienia odróżniającego charakteru znaku DUAL. W rezultacie przeprowadzonej analizy oceny charakteru odróżniającego znaku DUAL GOLD, uwzględniającej kryterium struktury znaku, treści znaczeniowej użytych słów oraz relacji z innymi znakami towarowymi, organ przyjął, że słowo GOLD w znaku towarowym DUAL GOLD jest elementem, który zmienia jego charakter odróżniający, a to z kolei - zdaniem organu - nie pozwala na uznanie, iż używanie znaku DUAL GOLD wypełnia obowiązek używania znaku towarowego DUAL, w świetle art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ stwierdził, że przedłożone przez uprawnionego dowody (faktury) dotyczące znaku DUAL GOLD nie świadczą o używaniu znaku DUAL, a więc ocena materiału dowodowego nie jest konieczna. Konsekwencją tego ustalenia było stwierdzenie wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego DUAL nr [...] z dniem [...] czerwca 2002 r.

Zdaniem Sądu, należy uznać, że powyżej przedstawiona analiza pojęcia używania znaku towarowego, w rozumieniu przepisu art. 169 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., jest sprzeczna z wykładnią pojęcia rzeczywistego używania dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości UE. Strona skarżąca słusznie stwierdziła bowiem, że z aktualnego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, iż jedyną aktualną wykładnię pojęcia rzeczywistego używania znaku Trybunał wyraził m.in. w zignorowanych przez Urząd Patentowy RP wyrokach wydanych w sprawie HAVE A BREAK (wyrok z dnia 7 lipca 2005 r., C-353/03) oraz w sprawie CRISTAL (wyrok z dnia 8 grudnia 2005 r., T-29/04).

W ocenie Sądu, należy w pełni podzielić stanowisko strony skarżącej, że ostatecznie w orzecznictwie europejskim powszechnie przyjęto stanowisko, iż dodawanie do znaku dodatkowych elementów lub też używanie znaku w połączeniu z innym zarejestrowanym znakiem towarowym lub jako część złożonego znaku towarowego, także zarejestrowanego nie stanowią same z siebie przeszkody do stwierdzenia jego rzeczywistego używania.

Warto w tym miejscu powołać się przede wszystkim na wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE wydane w sprawach: PROTI (wyrok z dnia 25 października 2012 r., C-533/11), LEVI’S (wyrok z dnia 18 kwietnia 2013 r., C-12/12), a także Specsavers (wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., C-252/12).

I tak, w wyroku z dnia 27 października 2012 r., wydanym w sprawie C-553/11, Trybunał Sprawiedliwości UE, działając w trybie odpowiedzi na pytanie prejudycjalne, dokonał interpretacji przepisów art. 10 ust. 1 i art. 10 ust. 2 lit. a Pierwszej Dyrektywy nr 89/104/EWG, wskazując, że art. 10 ust. 2 lit. a Pierwszej Dyrektywy Rady nr 89/104/EWG należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, by właściciel zarejestrowanego znaku towarowego mógł do celów wykazania jego używania w rozumieniu tego przepisu powoływać się na jego używanie w postaci różniącej się od postaci, w jakiej znak ten został zarejestrowany, pod warunkiem, że różnice między tymi dwiema postaciami nie zmieniają charakteru odróżniającego tego znaku, i to niezależnie od faktu, że owa odmienna postać również została zarejestrowana jako znak towarowy (pkt 30 wyroku).

Zasadność powyższego stanowiska dotyczącego szerokiego rozumienia pojęcia rzeczywistego używania znaku Trybunał Sprawiedliwości UE potwierdził również w wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt C-12/12, wydanym w sprawie LEVI’S, w którym Trybunał uznał, że wymóg rzeczywistego używania znaku towarowego, w rozumieniu art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (odpowiednik art. 10 Pierwszej Dyrektywy i przepisu art. 169 p.w.p.), może zostać spełniony, w przypadku, gdy zarejestrowany znak towarowy, który uzyskał swój charakter odróżniający w następstwie używania innego złożonego znaku towarowego, którego element stanowi, jest używany wyłącznie za pośrednictwem tego innego złożonego znaku towarowego lub w przypadku, gdy jest on używany wyłącznie w połączeniu z innym znakiem, a połączenie tych dwóch znaków jest ponadto zarejestrowane jako znak towarowy.

W kolejnym, wskazanym powyżej wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 18 lipca 2013 r., C-252/12, wydanym w sprawie Specsavers, Trybunał również uznał, że "Artykuł 15 ust. 1 i art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego należy interpretować w ten sposób, że wymóg "rzeczywistego używania", w rozumieniu tych przepisów, może zostać spełniony, jeżeli graficzny wspólnotowy znak towarowy jest używany wyłącznie w połączeniu z nałożonym na niego słownym wspólnotowym znakiem towarowym i jeżeli połączenie tych dwóch znaków jest ponadto samo zarejestrowane jako wspólnotowy znak towarowy, pod warunkiem, że różnice między postacią, w jakiej znak jest używany, a postacią, w jakiej został on zarejestrowany, nie zmieniają charakteru odróżniającego tego znaku w zarejestrowanej postaci". Trybunał podkreślił jednocześnie, iż "używanie znaku towarowego z bezsłownym logo w połączeniu z nałożonym na niego oznaczeniem słownym ,,Specsavers", nawet jeżeli używanie to stanowi ostatecznie używanie w charakterze części zarejestrowanego znaku towarowego lub w połączeniu z nim, może zostać uznane za rzeczywiste używanie samego znaku towarowego z bezsłownym logo, o ile wspomniany znak, tak jak został on zarejestrowany, to znaczy w postaci niezakrytej częściowo przez nałożone na niego oznaczenie słowne "Specsavers", również w tej formie odnosi się do objętych rejestracją towarów grupy Specsavers" (pkt 24 wyroku), dodając przy tym, że "Na powyższy wniosek nie ma wpływu okoliczność, że oznaczenie słowne "Spescsavers" oraz połączenie bezsłownego logo z nałożonym na nie oznaczeniem słownym " Specsavers" także zostały zarejestrowane jako wspólnotowe znaki towarowe" (pkt 25 wyroku).

W ocenie Sądu, należy stwierdzić, że w świetle powyżej zacytowanych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie budzi wątpliwości, iż dokonane przez Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji badanie zakresu "modyfikacji" w znaku jest wadliwe z uwagi na same przyjęte założenia, które legły u podstaw tego badania, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. oraz art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p.

Zdaniem Sądu, wskazać należy bowiem, iż - wbrew założeniom Urzędu Patentowego RP - sporny znak towarowy DUAL nie uległ modyfikacjom. Nie ulega wątpliwości, że sporny znak towarowy jest znakiem słownym, a tym samym jego używanie przejawia się w używaniu słowa DUAL.

Dokonując oceny rzeczywistego używania znaku, w rozumieniu w/w przepisów, organ winien rozważyć, czy sporny znak towarowy DUAL, używany w połączeniu z oznaczeniem GOLD, niezależnie od tego, czy jest ono zarejestrowane jako niezależny znak towarowy czy nie - zachował swój charakter odróżniający, tj. Czy nadal posiada zdolność odróżniania towarów jednego przedsiębiorcy od towarów innych przedsiębiorców. A zatem, jak słusznie zauważyła strona skarżąca, zgodnie z wykładnią wskazaną w orzecznictwie europejskim, badając czy dane oznaczenie jest używane, nie należy zestawiać go z postacią używaną, traktowaną jako całość i porównywać ich znamion odróżniających, a jedynie ocenić, czy badany znak towarowy może pełnić funkcje znaku towarowego, tj. czy już tylko na jego podstawie odbiorcy prawidłowo rozpoznają źródło pochodzenia towarów nim oznaczonych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że Urząd Patentowy RP, dokonując porównania zdolności odróżniającej znaków DUAL i DUAL GOLD, zamiast zbadać, czy już tylko na podstawie słowa DUAL, będącego elementem używanego oznaczenia, odbiorcy będą mogli odróżnić źródło pochodzenia towarów, przeszedł do wadliwej oceny modyfikacji analizowanego znaku słownego.

Należy zwrócić uwagę, że Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., wydanym w sprawie Specsavers - stwierdził wyraźnie, że: "Charakter odróżniający znaku towarowego w rozumieniu rozporządzenia nr 207/2009 oznacza, że znak ten pozwala na określenie towaru, dla którego występuje się o rejestrację, jako pochodzącego z danego przedsiębiorstwa i tym samym na odróżnienie tego towaru od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw" (pkt 22) i że "Ów charakter odróżniający zarejestrowanego znaku towarowego może być wynikiem zarówno używania jednego z jego elementów jako części zarejestrowanego znaku towarowego, jak i używania innego znaku towarowego w połączeniu z zarejestrowanym znakiem towarowym" (pkt 23).

Tymczasem, Urząd Patentowy RP całkowicie tę kwestię pominął, wadliwie przyjmując, iż używanie znaku towarowego z innym elementem, nawet jeśli sam znak modyfikacji nie uległ i dalej występuje w postaci niezmienionej, jest zmianą znaku, którą należy badać w świetle art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., co - zdaniem Sądu - pozostaje w sprzeczności z przywołanym wyżej orzecznictwem TSUE, albowiem używanie znaku w połączeniu z innym znakiem podlegać winno ocenie zgodnie z treścią art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

W konsekwencji, należy uznać, że przeprowadzone przez Urząd Patentowy RP badanie było wadliwe, gdyż oparte zostało na sprzecznych z powyższym orzecznictwem założeniach. W tej sytuacji, opierając się na nieprawidłowych założeniach, Urząd Patentowy RP doszedł do wadliwego wniosku, iż rzekome dodanie elementu GOLD do znaku DUAL powoduje zmianę jego odróżniającego charakteru.

W ocenie Sądu, stanowisko organu jest niewłaściwe, albowiem w świetle aktualnego orzecznictwa europejskiego, nawet dodanie elementu słownego do znaku graficznego nie stanowi podstawy do stwierdzenia nie tylko zmiany charakteru odróżniającego, ale nawet do stwierdzenia, iż znak nie był używany. Zdaniem Sądu, Trybunał Sprawiedliwości UE potwierdził to wyraźnie w orzeczeniach wydanych w sprawach LEVI’S, czy też Specsavers.

Ponadto, należy zgodzić się ze stroną skarżąca, że gdyby Urząd Patentowy RP wziął pod uwagę powyższe orzecznictwo europejskie i właściwie odczytał jego sens, bez wątpienia uznałby, iż dodanie zarejestrowanego znaku do innego znaku nie zmienia jego charakteru odróżniającego. Potwierdzenie tej tezy można w sposób ewidentny odnaleźć zarówno w powyższym wyrok TSUE wydanym sprawie LEVI’S, jak i wyroku w sprawie Specsavers, w których stwierdzeniu przez Trybunał używania znaków nie przeszkodził również fakt, iż wersja oznaczenia występująca w obrocie była jeszcze dodatkowo zarejestrowana jako oddzielny znak towarowy. Ma to istotne znaczenie w kontekście niniejszej sprawy, albowiem oznaczenia DUAL oraz GOLD były oddzielnymi zarejestrowanymi znakami towarowymi.

Warto zauważyć na marginesie, że gdyby przyjąć za Urzędem Patentowym RP, iż sporny znak towarowy DUAL nie jest rzeczywiście używany ze względu na dodanie elementu GOLD, który stanowi samodzielny znak towarowy, doszlibyśmy do niezrozumiałych konkluzji, że skarżąca spółka, używając niezarejestrowane oznaczenie "DUAL GOLD" w rzeczywistości nie używała żadnego z zarejestrowanych znaków towarowych, tj. ani znaku towarowego GOLD nr [...], ani spornego znaku towarowego DUAL [...]. W ocenie Sądu, z takim sposobem rozumienia pojęcia używania, w rozumieniu przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., nie można się zgodzić, gdyż byłoby to całkowicie sprzeczne z sensem rozumienia tego pojęcia nadanym przez Trybunał Sprawiedliwości w cytowanych wyżej orzeczeniach.

W świetle powyższego, należy - zdaniem Sądu - uznać, że Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. oraz art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., dokonując ich błędnej wykładni, a nadto niewłaściwie zastosowując art. 169 ust. 4 pkt 1, zamiast art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

W konsekwencji powyższego uchybienia organ, wbrew wytycznym zawartym w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2469/11, w uzasadnieniu spornej decyzji w ogóle nie dokonał analizy materiału dowodowego, powołanego w niniejszej sprawie przez stronę skarżącą na okoliczność wykazania rzeczywistego używania spornego znaku towarowego DUAL.

Ponadto, należy zgodzić się ze stroną skarżącą, która zarzuciła, że pominięcie wskazanych powyżej okoliczności oraz nieuwzględnienie powołanego przez skarżącą materiału dowodowego, skutkowało także brakiem zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 170 ust. 1 p.w.p., na mocy którego wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia winien zostać oddalony, jeżeli przed złożeniem wniosku rzeczywiste używanie znaku rozpoczęło się lub zostało wznowione.

Mając powyższe na względzie, należy uznać, że Urząd Patentowy RP nie rozważył w toku postępowania spornego i nie ocenił w żaden sposób w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji administracyjnej wszystkich okoliczności związanych z używaniem danego oznaczenia w obrocie, pomimo, że mogły one mieć istotne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że powyższe uchybienie nie pozwala na pełne skontrolowanie legalności spornej decyzji Urzędu Patentowego RP, albowiem bez wszechstronnej analizy całości materiału dowodowego nie sposób stwierdzić, czy strona skarżąca rzeczywiście używała spornego oznaczenia w obrocie handlowym, co jest warunkiem koniecznym do skutecznego uniknięcia sankcji w postaci stwierdzenia wygaśnięcia ochrony udzielonej skarżącej spółce szwajcarskiej.

Z tej przyczyny należy uznać, że uchybienia formalne poczynione przez organ w toku niniejszego postępowania, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, aby rozstrzygnięcie organu administracji ocenić w sposób prawidłowy i odpowiedzialny, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy dany znak towarowy, zarejestrowany na rzecz skarżącej spółki, był przez nią rzeczywiście używany w spornym okresie, co stanowi zasadniczą przesłankę podjęcia decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.

Wyraźnie należy przy tym wskazać, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Mając powyższe na względzie, należy uznać, że w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy RP zobowiązany będzie dokonać jeszcze raz pogłębionej analizy całego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim szczegółowo odnieść się do przedłożonych przez skarżącą spółkę argumentów i przedstawionych dowodów na okoliczność wykazania używania spornego znaku towarowego, analizując przedłożony przez stronę materiał zgodnie z dokonaną przez Sąd wykładnią przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając jednocześnie, że uchylona decyzja Urzędu Patentowego RP nie będzie podlegać wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Sąd działał zgodnie z przepisem art. 152 p.p.s.a.

Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 1.617 złotych, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie na przepisach art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 212, poz. 2076 ze zm.).