Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3038/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 6 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 i art. 48d ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 2010 nr 206 poz 1367
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) del. WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant sekretarz sądowy Paweł Florjanowicz po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 813/12 w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. G. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 813/12 oddalił skargę R. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

W uzasadnieniu wyroku podano, że wnioskiem z dnia 20 maja 2011 r. skarżący sierż. R. G. wystąpił o wypłatę świadczenia mieszkaniowego podając w pkt 18.3 wniosku, że jego żona nabyła lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Szczecinie decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 13 ust. 6 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 i art. 48d ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), odmówił R. G. wypłacenia świadczenia mieszkaniowego. W uzasadnieniu organ podał, że wymieniony pełni zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej na stanowisku służbowym w JW 1300 w Pruszczu Gdańskim, na które został wyznaczony z dniem 10 stycznia 2011 r. Jego małżonka nabyła lokal mieszkalny od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z pomniejszeniem w cenie nabycia, położony przy ul. P. [...] nr [...] w Wałczu. Zgodnie natomiast z treścią art. 21 ust. 1 ustawy, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Z kolei w myśl art. 21 ust. 2 ustawy, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:

1) przydziału kwatery (lokalu mieszkalnego) na czas pełnienia służby,

2) przydziału miejsca w internacie lub kwaterze internatowej,

3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Natomiast według art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego), jeżeli on lub małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia i w tej sytuacji skarżącemu nie przysługuje sporne świadczenie.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu odwołania R. G., decyzją z dnia 13 marca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że żona skarżącego A. G. nabyła lokal mieszkalny w dniu 30 listopada 2004 r. aktem notarialnym, Repertorium "A" nr 8687/2004r., a w małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej na mocy umowy zawartej w dniu 18 listopada 2004 r. aktem notarialnym odnotowanym pod numerem repertorium "A" 7770/2004. Przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego, takich jak np. sposób nabycia (do majątku wspólnego lub odrębnego) i jedynym kryterium określonym w tym przepisie jest fakt nabycia lokalu mieszkalnego przez małżonka. Gdyby – zdaniem organu – zamierzeniem ustawodawcy było wyłączenie ze stosowania tego przepisu takich przypadków jak nabycie lokalu mieszkalnego do majątku odrębnego małżonka, to znalazłoby to bezpośredni wyraz w zapisach ustawy, tak jak ma to miejsce np. w przypadku wyłączenia określonego w art. 21 ust. 10 ustawy. Zatem bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy pozostaje też fakt sprzedaży przez żonę skarżącego wspomnianego lokalu, bowiem przywrócenia prawa do zakwaterowania w sytuacji sprzedaży lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, nie przewidują przepisy tej ustawy. Skoro w dacie złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego skarżący pozostawał w związku małżeńskim z osobą, która nabyła lokal mieszkalny od Agencji, to należy przyjąć, iż została spełniona przesłanka wynikająca z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący R. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz stwierdzenie, że decyzja została wydana wbrew zasadzie nie działania prawa wstecz. Skarżący podniósł, że organ pominął zarzuty zawarte w odwołaniu. Podał, że z chwilą powołania go do zawodowej służby wojskowej w dniu 9 kwietnia 2006 r., nabył prawo do zakwaterowania i korzystał z tego prawa otrzymując zryczałtowany ekwiwalent miesięczny w zamian za rezygnację z prawa do zamieszkania w lokalu mieszkalnym. Następnie, po złożeniu stosownego wniosku było mu wypłacane do 28 lutego 2011 r. świadczenie mieszkaniowe. W dniu 29 marca 2011 r. otrzymał pismo z WAM informujące, że ma zwrócić wypłacone świadczenie mieszkaniowe i w uzasadnieniu przytoczono argument, iż nie przysługuje mu prawo do zakwaterowania w związku z nabyciem przez małżonkę lokalu mieszkalnego w 2004 r., a jako podstawę prawną wskazano art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych z 2010 r. Zdaniem skarżącego, dokonana w sprawie interpretacja przepisu art. 21 ust. 6 ustawy, nie uwzględnia wykładni celowościowej prawa, bowiem racjonalny ustawodawca założył, iż żołnierzowi zawodowemu w trakcie pełnienia służby przysługuje zabezpieczenie mieszkaniowe lub też świadczenie mieszkaniowe. Nie znajduje zatem uzasadnienia pozbawienie żołnierza świadczenia, do którego miał wcześniej prawo. Tym bardziej niezrozumiały jest argument przytoczony przez Prezesa WAM w zaskarżonej decyzji, że z uwagi na fakt, iż w dacie złożenia wniosku o wypłatę pozostawał w związku małżeńskim z osobą, która nabyła lokal mieszkalny od Agencji, to należy przyjąć, iż została spełniona przesłanka wynikająca z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie. Wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że świadczenie mieszkaniowe jest nową formą zakwaterowania wprowadzoną cytowaną już wyżej nowelizacją ustawy i uruchomienie jej ograniczone zostało – również zaszłymi – okolicznościami wyłączającymi prawo żołnierza do zakwaterowania, zwłaszcza że wykup lokali od Skarbu Państwa – Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z bonifikatą w cenie nabycia trwa od początku istnienia Agencji na podstawie ustawy z 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zatem zastosowanie wobec skarżącego art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy nie jest działaniem prawa wstecz, intencją ustawodawcy było wyeliminowanie przypadków, w których Państwo już raz pomogło w nabyciu lokalu chociażby przez jednego z małżonków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.").

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Sąd powołał treść art. 21 ust. 1–3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) i podał, że skarżący sierż. R. G. wnioskiem z dnia 20 maja 2011 r., dokonał wyboru formy zakwaterowania w postaci wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Jednakże, zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Skoro zatem nie przysługuje prawo do zakwaterowania, to dotyczy to również formy pod postacią wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Skarżący pozostaje w związku małżeńskim z A. G. i w pkt 18.3 wspomnianego już wyżej wniosku zakreślił pozycję "Tak" przy oświadczeniu o treści "Mój małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia w miejscowości". Fakt ów potwierdza w całej rozciągłości § 5 aktu notarialnego z dnia 30 listopada 2004 r. pod numerem repertorium "A" 8687/2004 r., gdzie stwierdza się, że A. G. jest mężatką i w małżeństwie obowiązuje ją od dnia 18 listopada 2004 r. ustrój rozdzielności majątkowej, zaś według treści § 6.1.1, cena sprzedaży wymienionej lokalu mieszkalnego w Wałczu przy ul. P. [...] numer [...] została pomniejszona zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu I instancji, fakt ów stanowi – w świetle cytowanego przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy – negatywną przesłankę do wypłacenia skarżącemu R. G. świadczenia mieszkaniowego.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi, Sąd I instancji stwierdził, że nie ma znaczenia powoływanie się przez skarżącego na rozdzielność majątkową ustanowioną jeszcze przed nabyciem spornego lokalu przez jego żonę oraz fakt, że lokal ten został już przez nią sprzedany w roku 2006. Z tego mianowicie powodu, że ratio legis przepisu art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów, przewidzianych w cytowanym przepisie i takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Zatem bez znaczenia pozostaje fakt rozdzielności majątkowej małżonków, bowiem gdyby było inaczej, to racjonalny ustawodawca zawarłby ten wyjątek w przepisach. Ponadto, nie może się ostać zarzut działania prawa wstecz, skoro świadczenie mieszkaniowe jest zupełnie nową formą zakwaterowania, obowiązującą dopiero od dnia 1 lipca 2010 r. Niezależnie od powyższego Sąd I instancji stwierdził, że – wbrew twierdzeniu skarżącego – organ w zaskarżonej decyzji powołał się na jego zarzuty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. G. reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zaskarżając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 czerwca 1995 r. (tekst jedn. Dz.U z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżącemu pełniącemu zawodową służbę wojskową nie przysługuje prawo do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego) z uwagi na nabycie przez jego małżonkę w 2004 roku lokalu mieszkalnego od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, nawet w sytuacji, gdy przedmiotowy lokal został nabyty przez małżonkę przed powołaniem żołnierza do zawodowej służby wojskowej, lokal został nabyty prawie sześć, a zbyty prawie cztery lata przed wejściem w życie ustawy wprowadzającej prawo do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, a przede wszystkim, lokal nie jest obecnie w posiadaniu ani żołnierza, ani małżonki, podczas gdy wyjątek od prawa zakwaterowania, przewidziany w tym przepisie powinien mieć zastosowanie jedynie, gdy lokal nadal jest w posiadaniu małżonki, a zatem zapewnia zakwaterowanie żołnierzowi i pozwala na realizację ratio legis art. 21 ww. ustawy;

b) art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 51 ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż także w sytuacji, gdy lokal mieszkalny Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie został nabyty przez małżonkę skarżącego do majątku wspólnego małżonków, a do majątku osobistego małżonki w związku z zawartą umową rozdzielności majątkowej, podczas gdy z chwilą umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej przez małżonków, prawa majątkowe nabywane przez jednego małżonka wchodzą do jego majątku osobistego będącego majątkiem odrębnym i nie mogą oddziaływać na ewentualne uprawnienia majątkowe drugiego małżonka;

c) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonego wyroku zasady demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikających z niej dyrektyw zaufania obywateli do państwa i prawa, w sytuacji, gdy organy władzy administracyjnej oraz sądowniczej orzekają naruszając prawa uprawnionego – skarżącego, w zakresie możliwości skorzystania z przysługującego mu prawa do zakwaterowania, w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego,

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ przepisów – Kodeksu postępowania administracyjnego polegającego na niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nieuwzględnieniu obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu słusznego interesu obywatela, a przede wszystkim nieuwzględnieniu przez organy, że lokal został nabyty przez małżonkę skarżącego zanim został on powołany do zawodowej służby wojskowej;

b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a, poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego i prowadzenia postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz przyznanie pełnomocnikowi skarżącego wyznaczonemu z urzędu kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) z uwagi na zawiłość i obszerność sprawy. Pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną oświadczył jednocześnie, że koszty pomocy prawnej w przedmiotowej sprawie nie zostały zapłacone zarówno w części, jak i w całości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto poszczególne zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Skoro w sprawie nie stwierdzono wystąpienia tego rodzaju okoliczności, to w postępowaniu kasacyjnym mogły być rozważone wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej.

Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Oddalając skargę R. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 13 marca 2012 r., który utrzymano w mocy decyzję pierwszoinstancyjną odmawiającą skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył ani art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z powołanymi w skardze kasacyjnej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ani wskazanych przez skarżącego przepisów materialnoprawnych.

Organy wydały kwestionowane w sprawie decyzje po należytym wyjaśnieniu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W postępowaniu dowodowym zachowane zostały reguły wynikające z norm zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie można podzielić stanowiska, że w sprawie uchybiono art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zarzut, że organy nie uwzględniły okoliczności, iż żona skarżącego nabyła lokal mieszkalny przed powołaniem go do zawodowej służby wojskowej, a po kilku latach lokal ten zbyła nie mógł być skuteczny. O zakresie niezbędnego w sprawie postępowania dowodowego organ administracji publicznej decyduje kierując się normą prawa materialnego, która stanowi podstawę rozstrzygnięcia. Przyjęta wykładnia przepisów materialnoprawnych uzasadniała uznanie wskazanych okoliczności jako pozostających bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Za nietrafny uznać należało zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., nie zostało w sprawie wykazane, by postępowanie prowadzone było w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa. Z zarzutem tym pozostaje w związku zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada demokratycznego państwa prawnego ustanowiona w tej normie ustrojowej zobowiązuje organy państwowe do działania w granicach zakreślonych prawem kompetencji. Organy praw tych nie przekroczyły, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego Sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Dodać trzeba, że przepisy konstytucyjne nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, również więc z tego względu zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej był chybiony.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie podziela dokonaną przez organy i Sąd pierwszej instancji wykładnię mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.).

Zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 3 tej ustawy żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Tego rodzaju okoliczność – bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy pomiędzy małżonkami w dacie jego nabycia oraz okoliczność czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka – słusznie uznana została za przeszkodę w uznaniu, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania, w tym także do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 21 ust. 3 ustawy. Zgodzić należy się ze stwierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, którego błędną wykładnię zarzucono w skardze kasacyjnej pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywistym też jest, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r.

Skoro poza sporem jest, że w dacie wystąpienia z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego żołnierz zawodowy R. G. pozostawał w związku małżeńskim z A. G., która w dniu 30 listopada 2004 r. nabyła od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lokal mieszkalny z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, to okoliczność ta uzasadniała zastosowania w sprawie wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy. Bez znaczenia dla omawianej kwestii pozostaje okoliczność, że w dacie nabycia tego lokalu małżonków obowiązywała rozdzielność majątkowa. Powołany w skardze kasacyjnej art. 51 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym: "W razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później" w żaden sposób nie może zmienić przyjętej w sprawie oceny wyłączającej możliwość uwzględnienia wniosku skarżącego. Odwołując się w tym zakresie do powołanego przepisu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pominięto w skardze kasacyjnej inne normy zawarte w tej ustawie regulujące prawa i obowiązki małżonków. I tak stosownie do art. 281 tego Kodeksu (zdaniem pierwsze): "Jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny". Akcentowany przez skarżącego umowny ustrój majątkowy i okoliczność, że przedmiotowy lokal nie został nabyty przez żonę A. G. do majątku wspólnego małżonków nie mógł więc mieć w rozpoznawanej sprawie znaczenia, skoro mimo że nabyty na preferencyjnych zasadach lokal stanowił formalnie wyłącznie własność żony skarżącego, to uprawniony do korzystania z tego lokalu był również skarżący.

Mając na uwadze przedstawione wyżej względy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.