Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1701/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7; art. 77 par 1; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 132 ust. 2 pkt 2;
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. GmbH & Co. oHG z siedzibą w E., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy słowno- graficzny "[...]" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej A. GmbH & Co. oHG z siedzibą w E., Niemcy kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2012 r. Urząd Patentowy RP – działając na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm. - dalej p.w.p.) i art. 98 k.p.c. oddalił sprzeciw A. GmbH & Co. oHG z siedzibą w E., N. (skarżący) wniesiony w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "Vitalsss plus CALCIUM +WITAMINA D3 supelement diety" o numerze R-A udzielonego na rzecz O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (uczestnik postępowania).

Decyzja ta została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu [...] lutego 2011 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw A. GmbH & Co. OHG z siedzibą w E., N. wobec decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "Vitalsss plus CALCIUM + WITAMINA D3 suplement diety" o numerze R-A na rzecz O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Jako podstawę prawną sprzeciwu wskazano art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Z akt sprawy wynika, że sporny znak towarowy jest przeznaczony do sygnowania takich towarów jak: witaminy i dodatki mineralne, tabletki musujące z witaminami i minerałami z klasy 5 Klasyfikacji nicejskiej oraz napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami, preparaty do przygotowywania napojów z klasy 32 Klasyfikacji nicejskiej.

Wnoszący sprzeciw podniósł, że jest uprawniony z rejestracji międzynarodowego znaku towarowego słownego VITALIS o numerze IR-B z pierwszeństwem od dnia 10 maja 2006 r. przeznaczonego do oznaczania towarów z klas 3, 5 i 21 Klasyfikacji nicejskiej w tym do oznaczania takich towarów z klasy 5 Klasyfikacji nicejskiej jak: substancje dietetyczne i suplementy żywnościowe do użytku medycznego i nie medycznego, zawierające w szczególności witaminy i oligoelementy, w postaci saszetek, proszku lub kapsułek, w tym produkty multiwitaminowe w postaci tabletek musujących, tabletek do żucia, kapsułek żelatynowych lub proszku musującego; leki dostępne bez recepty, w szczególności preparaty przeciwko katarowi, na przeziębienie, leki na bazie roślin. W opinii wnoszącego sprzeciw towary z klasy 5 i klasy 32 spornego znaku są podobne, a nawet identyczne do towarów z klasy 5 znaku przeciwstawionego.

Ponadto, w sprzeciwie podniesiono, że sporny znak jest podobny warstwie wizualnej do przeciwstawionego znaku VITALIS i niemal identyczny z tym znakiem w warstwie fonetycznej w zakresie słowa Vitalsss. Znak przeciwstawiony jest znakiem słownym, tak więc jego ochrona rozciąga się co do zasady na wszelkie formy graficzne, w jakich może on być przedstawiony.

W odpowiedzi na sprzeciw uprawniony wniósł o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego. Wskazał, że o podobieństwie towarów można mówić jedynie w zakresie towarów z klasy 5, natomiast takie towary jak napoje z klasy 32 nie są podobne do towarów z klasy 5, do oznaczania których przeznaczony jest znak towarowy wnoszącego sprzeciw, ponieważ są to towary odmienne tj. w postaci saszetek, proszku lub kapsułek. Podniósł, że podobieństwo oznaczeń sprowadza się do występowania w znakach elementu VITAL, które to słowo oznacza w języku angielskim "witalny", "żywotny" i jest często stosowane do oznaczania m.in. produktów farmaceutycznych i dietetycznych dla celów zdrowotnych. W związku z powyższym, jego zdaniem, słowo to nie posiada samodzielnej zdolności odróżniającej, a o istnieniu podobieństwa lub jego braku pomiędzy porównywanymi znakami będą decydować pozostałe elementy słowne, grafika oraz końcówki - w przypadku znaku przeciwstawionego VITALlS - końcówka is, natomiast w przypadku znaku spornego VITALSSS - końcówka sss. Zauważył także, że właśnie zestawienie tych trzech liter sss w oznaczeniu Vitalsss jest elementem charakterystycznym o dużej zdolności odróżniającej. Wskazał również, że Urząd Patentowy RP oraz OHIM udzieliły praw ochronnych na wiele znaków towarowych zawierających człon VITAL. Podniósł, że sporny znak jest oznaczeniem dłuższym niż przeciwstawiony, a słowa "Vitalis" i "Vitalsss" są wymawiane odmiennie co pozwala wykluczyć ryzyko pomyłki odbiorcy.

Oddalając sprzeciw Urząd Patentowy stwierdził, że w sprawie nie zachodzi podobieństwo znaków towarowych, które skutkowałoby unieważnieniem prawa ochronnego na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Dokonując oceny podobieństwa samych towarów pomiędzy międzynarodowym znakiem towarowym słownym VITALlS numerze IR-B a znakiem towarowym "Vitalsss plus CALCIUM + WITAMINA D3 suplement diety" o numerze R-A i VITALlS Urząd Patentowy uznał, że obydwa znaki dotyczą towarów identycznych i podobnych z klasy 5. Zdaniem organu tabletki musujące z witaminami i minerałami z klasy 5 (sporny znak) są tożsame z produktami multiwitaminowymi w postaci tabletek musujących z klasy 5 w znaku przeciwstawionym. Natomiast witaminy i dodatki mineralne z klasy 5 (znak sporny) są podobne do substancji dietetycznych i suplementów żywnościowych do użytku medycznego i niemedycznego zawierających w szczególności witaminy i oligoelementy, do oznaczania których został przeznaczony znak przeciwstawiony, co było bezsporne pomiędzy stronami.

Zdaniem Urzędu Patentowego nie istnieje zaś podobieństwo pomiędzy towarami z klasy 5 znaku przeciwstawionego w ogólności substancji dietetycznych, suplementów żywnościowych, produktów multiwitaminowych oraz leków do napojów bezalkoholowych wzbogaconych witaminami i minerałami z klasy 32 spornego znak towarowy R-A. Towary z klasy 32 spornego znaku należą bowiem do różnych i rozróżnianych przez nabywców grup towarów o innym charakterze i przeznaczeniu. Towary takie, które jak substancje dietetyczne, suplementy żywnościowe i produkty multiwitaminowe służą bowiem utrzymaniu dobrego zdrowia, natomiast napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami służą do zaspokojenia pragnienia. Ponadto towary te nawet jeżeli są sprzedawane w tych samych punktach sprzedaży, umieszczone są w odrębnych miejscach. W ocenie organu, zgodnie z utrwaloną praktyką oraz orzecznictwem oznaczenia powinny być oceniane jako całość gdyż sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd ( wyrok Sądu Najwyższego z 11 marca 1999 r. sygn. akt III RN 136/98, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2003 r. sygn. akt. II SA 1486/02).

Dokonując oceny porównawczej przedmiotowych znaków na różnych płaszczyznach postrzegania organ stwierdził, że sporny znak towarowy R-A jest znakiem słowno-graficznym. Składa się on z niebieskiego tła z widocznymi zarysami bąbelków wody, na którym umieszczono biały napis "Vitalsss". Nad literami "sss" umieszczony został różowy napis "plus", a pod słowem "Vitalsss" widnieje biały napis "CALCIUM +WITAMINA D3". Pod słowem "CALCIUM" umieszczony został napis "suplement diety". Elementem dominującym w tym znaku jest słowo "Vitalsss", które zostało napisane większą czcionką niż pozostałe słowa i zajmuje znaczną część znaku. Przeciwstawiony międzynarodowy znak towarowy IR-B jest natomiast znakiem słownym, składającym się z jednego wyrazu VITALlS. Zatem obydwa znaki posiadają jeden wspólny element, którym jest słowo "vital". Organ przyjął za trafne stanowisko uprawnionego, że wspólny element rozpatrywanych znaków towarowych tj. człon "vital" jest wyrazem często stosowanym w znakach towarowych przeznaczonych do oznaczania produktów z klasy 5 takich jak produkty farmaceutyczne i dietetyczne. Słowo "vital", które pochodzi z języka angielskiego oznacza żywotność, aktywność. W języku polskim funkcjonuje słowo "witalny", które jest polskim odpowiednikiem angielskiego słowa "vital". Powyższe sprawia, iż człon "vital" posiada słabą zdolność odróżniającą. Porównywane znaki towarowe oprócz ww. wspólnego członu "vital" posiadają także inne elementy, które w ocenie organu różnicują je w dostateczny sposób. W znaku wnoszącego sprzeciw jest to , końcówka -"is", natomiast w znaku spornym, w którym elementem dominującym jest słowo "Vitalsss" , są to umieszczone na końcu tego słowa charakterystyczne 3 litery -sss. Ww. elementy wpływają na odmienne brzmienie i wygląd tych słów w związku z tym, że słowa te są stosunkowo krótkie i nie istnieje ryzyko aby odbiorcy nie dostrzegli tych różnic. Słowa "Vitalis" i "Vitalsss" jako takie nie mają żadnego konkretnego znaczenia w języku polskim, a tym samym nie można mówić i ich podobieństwie bądź różnicach w warstwie znaczeniowej.

Urząd Patentowy nie analizował pozostałych elementów warstwy słownej znaku spornego wyjaśniając, że wyrazy: plus (sugerujący zwiększoną zawartość), calcium, witamina D3, suplement diety, nie stanowią elementów odróżniających lecz elementy opisowe, dotyczące składu i rodzaju produktu opatrzonego tym znakiem. Ponadto sporny znak towarowy jest znakiem słowno-graficznym, barwnym składającym się z rzucającego się w oczy niebieskiego tła z wyraźnymi zarysami bąbelków, na których umieszczone zostały elementy słowne w kolorze białym i różowym (wyraz "plus") co dodatkowo różnicuje porównywane znaki towarowe w warstwie wizualnej. W tej sytuacji organ stwierdził, że zbieżność jednego fragmentu warstwy słownej tj. członu "vital" nie uzasadnia twierdzenia wnoszącego sprzeciw o podobieństwie ww. znaków towarowych w warstwach wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. W związku z tym, że porównywane znaki towarowe nie są do siebie podobne, gdyż wywierają odmienne ogólne wrażenie i nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego ze znakiem przeciwstawionym, tym bardziej, że w rozpatrywanej sprawie chodzi o dobrze poinformowanych i uważnych odbiorców. Co prawda towary opatrzone porównywanymi znakami można nabyć w tych samych miejscach - a mianowicie w drogeriach, supermarketach czy hipermarketach, jednakże zdaniem Kolegium, nie ma ryzyka wprowadzenia potencjalnego odbiorcy w błąd co do pochodzenia tych towarów bowiem odbiorcami porównywanych towarów są przeciętni polscy konsumenci., którzy nie dokonują ich zakupu bez chociażby chwili zastanowienia.

Od powyższej decyzji Urzędu Patentowego RP firma A. GmbH & Co. oHG z siedzibą w E. w N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła decyzji organu:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w przyjęciu, że podobieństwo części towarów oznaczanych znakami towarowymi, których przedmiotowa sprawa dotyczy, przy jednoczesnym podobieństwie tychże znaków towarowych, nie jest tego rodzaju, aby zachodziło ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, obejmujące w szczególności ryzyko skojarzenia między znakami;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w przyjęciu, że podobieństwo znaków towarowych, których przedmiotowa sprawa dotyczy, przy jednoczesnym podobieństwie towarów, nie jest tego rodzaju, aby zachodziło ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, a w konsekwencji błędne rozstrzygnięcie przesłanki ryzyka konfuzji;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art.j 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz oparcie decyzji na błędnie ustalonym i ocenionym stanie faktycznym, w tym przez dokonanie nieprawidłowej oceny podobieństwa znaków towarowych, których przedmiotowa sprawa dotyczy, z punktu widzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Urzędy Patentowego RP z zasądzeniem kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego, dokonana przez Urząd Patentowy RP ocena podobieństwa towarów w klasie 5 dla znaku towarowego "Vitalis" nr IR-B oraz w klasie 32 dla znaku towarowego "Vitalsss plus CALCIUM +WITAMINA D3 suplement diety" nr R-A jest, na gruncie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., nieprawidłowa. Skarżący zaznaczył, iż w doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, iż podział zgłoszeń i rejestracji znaków towarowych na poszczególne klasy towarowe i usługowe ma charakter jedynie pomocniczy i w kwestii oceny podobieństwa towarów i usług nie ma znaczenia decydującego. Z tego punktu widzenia zakwalifikowanie towarów do odrębnych klas towarowych nie oznacza, iż nie mogą one być podobne do siebie (i również a contrario: przynależność do tej samej klasy towarowej nie zawsze przesądza o istnieniu podobieństwa). W ocenie skarżącego towary takie jak substancje dietetyczne i suplementy żywnościowe do użytku medycznego i niemedycznego, zawierajqce w szczególności witaminy i oligoelementy dotyczą szerokiego wachlarza produktów. Do tego grona można zaliczyć również napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami oraz preparaty do ich sporządzania. Innymi słowy, towary takie jak napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami zawierają się w pojęciu substancji dietetycznych i suplementów żywnościowych (..) zawierajqcych witaminy i oligoelementy. Wspólną cechą tych towarów, która jednocześnie decyduje o ich podobieństwie, jest posiadanie przez nie mikro składników (witaminy, minerały), które wspomagają działanie organizmu człowieka oraz to, iż są one przeznaczone do spożycia. Tym samym, zdaniem skarżącego organ administracji błędnie stwierdził, iż napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami służą wyłącznie do zaspokojenia pragnienia, zaś substancje dietetyczne i suplementy żywnościowe (..) do utrzymania dobrego zdrowia. Zdaniem skarżącego oceniając towary, o których mowa, przez pryzmat spełnianej przez nich funkcji należy uznać, iż ich rolą jest dostarczenie organizmowi zawartych w nich mikroelementów i w tym celu zostały one o te składniki wzbogacone. Natomiast ich dodatkowe funkcje (np. gaszenie pragnienia) są nieistotne dla oceny istnienia podobieństwa.

Po drugie, w ocenie strony skarżącej Urząd Patentowy RP niewłaściwie zastosował art. 132 ust. 2 pkt 2. p.w.p. również w zakresie oceny podobieństwa porównywanych oznaczeń. W zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP wskazał, iż wyrazy "Vitalis" oraz "Vitalsss" mają tylko jeden wspólny element w postaci członu "vital" - przy czym, poza samym stwierdzeniem tej okoliczności organ administracji nie rozważył skutków wynikających z jej istnienia. Niezależnie od tego, Urząd Patentowy RP pominął okoliczność, iż oprócz wspólnego członu "vital" wyrazy te mają również wspólną końcową literę "s". A zatem w porównywanych występuje przewaga cech zbieżnych: "Vitalis" ./. "Vitalsss", co przesądza o ich podobieństwie (nieomaIże o identyczności) w warstwie fonetycznej oraz podobieństwie w warstwie wizualnej. Organ pomija, iż człony te mają wspólną ostatnią literę "s" i skupia się na drobnej różnicy w końcowych członach oznaczeń, którą uznaje za dostatecznie odróżniającą oba oznaczenia od siebie. Tymczasem, w ocenie skarżącego, różnica ta jest znikoma i słabo dostrzegalna - różnica zaledwie jednej zgłoski "i" jest niewystarczająca dla odróżnienia oznaczeń w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, a tym samym dla wyeliminowania ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

Ponadto skarżący akcentuje błąd logiczny popełniony przez Urząd Patentowy co do porównania podobieństwa oznaczeń. W ocenie skarżącego, organ przeczy sam sobie: najpierw uznaje, iż dany element słowny ma konkretne, sprecyzowane znaczenie, które rzutuje na jego zdolność odróżniającą (strona 6, wiersze 1517) a następnie odmawia jakiegokolwiek znaczenia wyrazom, które ten człon inkorporują (strona 6, wiersze 23-25). Alternatywne rozwiązanie, tj. zaakceptowanie tezy, iż wyrazy "Vitalis" oraz "Vitalsss" nie mają żadnego konkretnego znaczenia, implikuje uznanie, iż również człon "vital" nie ma żadnego konkretnego znaczenia (jest fantazyjny), co w rezultacie obala twierdzenie o jego słabej zdolności odróżniającej i - zgodnie z dominującym poglądem, iż odbiorcy wizualnie i fonetycznie koncentrują się na fragmentach początkowych oznaczeń.

W powyższym kontekście skarżący stwierdza, że powyższa okoliczność przekłada się bezpośrednio na niewłaściwe ocenienie przesłanki ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Z jednej strony organ administracji sam przyznaje, iż w spornym oznaczeniu elementem dominującym jest człon "vitalsss", z drugiej zaś uznaje, iż porównywane znaki towarowe wywierają odmienne ogólne wrażenie na odbiorcach, co stanowi wystarczające uzasadnienie braku ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Tym samym organ administracji nie dokonał należytej i wszechstronnej analizy stanu faktycznego sprawy i w rezultacie rażąco naruszył dyspozycję art. 7 k.p.a. oraz naruszył art. 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a., które to przepisy nakazują organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W szczególności skarżący zwraca uwagę na fakt , iż zawarty w decyzji wywód w zakresie różnic pomiędzy oznaczeniami urywa się w pół zdania (strona 6, wiersz 17) - co nie pozwala na prześledzenie ani toku rozumowania organu, ani jego poprawności proceduralnej. Następnie, w dalszej części decyzji Urząd Patentowy stwierdza, iż: "człon" vital" jest wyrazem często stosowanym w znakach towarowych przeznaczonych do oznaczania produktów z klasy 5 takich jak produkty farmaceutyczne i dietetyczne". Jednakże twierdzenie to nie jest poparte przedstawieniem jakichkolwiek dowodów uzasadniających taki pogląd, tj. nie przytoczono żadnego znaku towarowego chronionego w klasie 5, który człon taki zawiera. W konsekwencji, nie jest możliwe zweryfikowanie czy stawiając taką tezę Urząd Patentowy RP oparł się na miarodajnych przesłankach i czy słusznie uznał, iż człon "vital" jest w omawianym zakresie powszechnie stosowany.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP – podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w przedmiocie kolizji zgłoszonego znaku ze znakiem z wcześniejszym pierwszeństwem - wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego niedokończenia w uzasadnieniu decyzji zdania na stronie 6 stwierdził , że był to błąd komputerowy i z dalszej części uzasadnienia można zorientować się , iż chodziło tu o płaszczyznę fonetyczną porównania przeciwstawionych znaków.

Uczestnik postępowania, uprawniony O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rozprawie wniósł o oddalenie skargi przyłączając się do stanowiska Urzędu Patentowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja naruszają prawo.

Zdaniem Sądu odmawiając unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "Vitalsss plus CALCIUM +WITAMINA D3 supelement diety" o numerze R-A udzielonego na rzecz O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów procesowych art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., stanowiącym podstawę sprzeciwu, nie jest dopuszczalne udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Powyższy przepis ma zatem zastosowanie w danym stanie faktycznym wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostały trzy następujące przesłanki: po pierwsze podobieństwa lub identyczności oznaczeń, po drugie - podobieństwa lub identyczności towarów lub usług do oznaczania których przeznaczone są dane znaki towarowe, oraz po trzecie - istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczanych towarów.

Mając na uwadze zarzuty skargi budzi wątpliwości prawidłowość dokonanej przez Urząd Patentowy oceny podobieństwa towarów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy ocenie podobieństwa towarów i usług należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów i usług. Czynniki te obejmują między innymi charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają (tak m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T- 388/00 Institut für Lernsysteme v. OHIM, Rec. Str. II 4301, pkt 51).

W rozpoznawanej sprawie dokonując oceny podobieństwa samych towarów pomiędzy międzynarodowym znakiem towarowym słownym VITALlS numerze IR-B a znakiem towarowym "Vitalsss plus CALCIUM + WITAMINA D3 suplement diety" o numerze R-A organ przyjął, że tabletki musujące z witaminami i minerałami z klasy 5 (sporny znak) są tożsame z produktami multiwitaminowymi w postaci tabletek musujących z klasy 5 w znaku przeciwstawionym. Natomiast witaminy i dodatki mineralne z klasy 5 (znak sporny) są podobne do substancji dietetycznych i suplementów żywnościowych do użytku medycznego i niemedycznego zawierających w szczególności witaminy i oligoelementy, do oznaczania których został przeznaczony znak przeciwstawiony. Zdaniem organu nie istnieje zaś podobieństwo pomiędzy towarami z klasy 5 znaku przeciwstawionego w ogólności substancji dietetycznych, suplementów żywnościowych, produktów multiwitaminowych w stosunku do leków i napojów bezalkoholowych wzbogaconych witaminami i minerałami z klasy 32 spornego znak towarowy R-A. Towary z klasy 32 takie, które jak substancje dietetyczne, suplementy żywnościowe i produkty multiwitaminowe służą bowiem utrzymaniu dobrego zdrowia, natomiast napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami służą do zaspokojenia pragnienia. Ponadto towary te nawet jeżeli są sprzedawane w tych samych punktach sprzedaży, umieszczone są w odrębnych miejscach.

Z kolei kwestionując taki sposób oceny skarżący wskazywał, że pogląd organu, iż "napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami służą wyłącznie do zaspokojenia pragnienia, zaś substancje dietetyczne i suplementy żywnościowe (..) do utrzymania dobrego zdrowia jest błędny bowiem rolą produktów tych jest dostarczenie organizmowi zawartych w nich mikroelementów i w tym celu zostały one o te składniki wzbogacone. Natomiast ich dodatkowe funkcje (np. gaszenie pragnienia) jest nieistotny dla oceny istnienia podobieństwa.

W ocenie Sądu ze stanowiskiem skarżącego należy się zgodzić. W niniejszej sprawie zastrzeżenia budzi przedwczesne ustalenie przez Urząd Patentowy braku podobieństwa pomiędzy towarami z klasy 5 znaku przeciwstawionego, a mianowicie - substancjami dietetycznymi, suplementami żywnościowymi, produktami multiwitaminowymi w stosunku do napojów bezalkoholowych wzbogaconych witaminami i minerałami z klasy 32 ( sporny znak) poprzez przyjęcie odmiennej funkcji porównywanych towarów. Należy podzielić stanowisko strony skarżącej, że wspólną cechą charakterystyczną porównywanych towarów jest to, iż są wzbogacone witaminami i mikroelementami, a nie to jaka jest postać tych produktów ; stała ( tabletki, proszki, saszetki), czy płynna ( napoje). W ocenie Sądu Urząd Patentowy nie dokonał także wnikliwej i szczegółowej analizy innych kwestii związanych z podobieństwem ww. towarów, w szczególności miejsc, gdzie powyższe towary mogą być potencjalnie oferowane, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają. Urząd Patentowy bliżej nie wskazał jakiego rodzaju są to "punkty sprzedaży" ograniczając się do przykładowego wskazania super i hipermarketów oraz drogerii. Pominął zaś inne miejsca, gdzie takie produkty mogą być oferowane klientom tj. apteki , sklepy sprzedające zdrową żywność czy też specjalne sklepy sprzedające odżywki dla osób uprawiających sport.

Niewątpliwie błędne ustalenia faktyczne organu w zakresie porównania towarów z klasy 5 znaku przeciwstawionego, a mianowicie - substancji dietetycznych, suplementów żywnościowych, produktów multiwitaminowych w stosunku do napojów bezalkoholowych wzbogaconych witaminami i minerałami z klasy 32 wpływają też na błędną ocenę podobieństwa samych oznaczeń. W tym aspekcie sprawy należy podzielić argumenty skargi co do tego , że znak towarowy "Vitalis" nr IR-B jest znakiem słownym, którego ochrona rozciąga się co do zasady na wszystkie formy graficzne, w których może on zostać zapisany.

W konsekwencji rację ma strona skarżąca wywodząc, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest wskazania konkretnych przykładów stosowania członu "vital" do oznaczania produktów farmaceutycznych i dietetycznych z klasy 5. W tej sytuacji rzeczywiście nie jest możliwa weryfikacja , czy stawiając taką tezę Urząd Patentowy RP oparł się na miarodajnych przesłankach i czy słusznie uznał, iż człon "vital" jest w omawianym zakresie powszechnie stosowany.

Ustosunkowując się do zarzutu skargi związanego z niedokończeniem fragmentu zdania na str. 6 uzasadnienia decyzji po słowach; "wizualnej i." należy stwierdzić, iż Sąd przyjął za wiarygodne wyjaśnienia organu ,że chodziło tu o płaszczyznę fonetyczną, czyli powinno być ;...wizualnej i fonetycznej.", co wynika z kontekstu tego fragmentu uzasadnienia, choć takie sytuacje nie powinny mieć miejsca w praktyce Urzędu Patentowego.

Zdaniem Sądu niezbadanie powyższych kwestii w sposób wszechstronny nie pozwala na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji. Z tej przyczyny należy uznać, iż omawiane uchybienia formalne poczynione w toku postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.

Należy przypomnieć, że w świetle orzecznictwa wspólnotowego ocena podobieństwa na płaszczyźnie wizualnej i znaczeniowej musi być oparta na całościowym oddziaływaniu tych znaków, przy uwzględnieniu, w szczególności ich odróżniających i dominujących elementów (vide: wyrok ETS z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie C- 251/95, SABEL BV v. Puma AG, Rudolf Dassler Sport). Tak więc dokonując oceny ryzyka wprowadzenia w błąd po stronie opinii publicznej, zawsze musi być ono oceniane biorąc pod uwagę wszelkie właściwe dla danej sprawy okoliczności. Analiza ryzyka wprowadzenia w błąd uwarunkowana jest szeregiem współzależności występujących pomiędzy wszystkimi elementami, które należy wziąć pod uwagę w danej sprawie.

Z uwagi na wskazane okoliczności zasadne są zarzuty strony skarżącej co do naruszenia przez organ przepisów postępowania - art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności brak wnikliwie, a wręcz drobiazgowo przeprowadzonej analizy podobieństwa przeciwstawionych znaków w pierwszym etapie badania a mianowicie podobieństwa towarów. W rozpoznawanej sprawie ta analiza nie może być pobieżna bowiem mamy tu do czynienia z jednoczesnym podobieństwem towarów oraz samych oznaczeń, co słusznie podkreślono w skardze.

W konsekwencji, aby rozstrzygnięcie organu ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym pełne odniesienie do wszystkich elementów podlegających ocenie w przypadku porównania znaku słownego jako wcześniejszego do znaku słowno-graficznego jako znaku późniejszego. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.

Reasumując warto podkreślić , że judykaturze wykształciła się zasada, że w wypadku kolizji dwóch znaków wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na rzecz uprawnionego do znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem(...). Powyższa zasada jest konsekwencją przekonania, że przedsiębiorca, który dla towarów tego samego rodzaju wybiera znak towarowy podobny do znaku z wcześniejszym pierwszeństwem działa na własne ryzyko i wątpliwości winny być rozstrzygane na jego niekorzyść (por. R. Skubisz j.w.) Podobnie w orzecznictwie ETS-u ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd jest tym większe im bardziej podobne są towary, dla których przeznaczone są znaki i im bardziej podobne do siebie są oznaczenia (tak w wyroku z dnia 22 czerwca 1999 r., w sprawie Lloyd, C-342/97, w wyroku z dnia 29 września 1998 r., w sprawie Canon C-39/97).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd – działając w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a – stwierdził, że uchylone decyzje Urzędu Patentowego RP nie podlegają wykonaniu. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.

-----------------------

13