Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 604/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1, art. 59g ust. 5, art. 57 ust. 1 i 6
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 68 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 81
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 2, art. 2 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
article: art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152, art. 200 i art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2009r. Nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2008r. nr [...] II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] 2008 r. ([...]) wymierzył A. K. karę w wysokości 10 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania przebudowanej i nadbudowanej części budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], działka nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż w wyniku kontroli z dnia [...] 2008 r. na opisanej nieruchomości stwierdzono, że realizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Starosty [...] z dnia [...] 2000 r. budowa obiektu została zakończona, obiekt jest w stanie wykończonym i jest użytkowany, zaś ostatni wpis do dziennika budowy został dokonany przez kierownika budowy w dniu [...] maja 2008 r. Organ stwierdził, że opisana część budynku mieszkalnego jest użytkowana nielegalnie - bez skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wykazania się przez inwestora decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. W ocenie organu inwestor uchybił obowiązkom wskazanym w art. 57 ustawy Prawo budowlane. Wskazując na treść przepisów art. 57 ust. 7 oraz art. 59f ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), przywołanej w podstawie prawnej postanowienia, organ ustalił wysokość kary na kwotę 10 000 zł, jako dziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty (s = 500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (dla budynku mieszkalnego kat. I współczynnik k = 2) i współczynnika wielkości obiektu (w = 1,0).

Z powyższym postanowieniem nie zgodził się inwestor A. K., która podniosła, że nałożona kara jest zbyt surowa. W zażaleniu podała, że po wykonaniu części rozbudowy od podwórza zaczęła wcześniej użytkować wykonane pomieszczenie mając na uwadze, że budowa nie jest jeszcze zakończona w części od strony [...]. Ponadto strona podniosła, że w decyzji o pozwoleniu na budowę nie znalazła informacji dotyczącej jakiejkolwiek kary.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. ([...]) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że do użytkowania budynku mieszkalnego inwestor mógł przystąpić po zawiadomieniu o zakończeniu budowy (organ odwoławczy wskazał na pkt [...] decyzji o pozwoleniu na budowę), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, a do użytkowania obiektu przystąpiono wbrew postanowieniom art. 54 ustawy Prawo budowlane, co zobligowało organ I instancji do nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu zgodnie z art. 57 ust. 7 powołanej ustawy. Organ odwoławczy zauważył także, iż wskazany przez niego fragment treści zażalenia dodatkowo potwierdza ustalenia organu I instancji co do samowolnego przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego przez inwestora. Organ odwoławczy podzielił również sposób obliczenia przez organ I instancji wysokości kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, powołując się na art. 57 ust. 7 oraz art. 59f powołanej ustawy i załącznik do tej ustawy; organ odwoławczy podał jednakże, iż obiekt zakwalifikowany jest do II kategorii obiektów budowlanych (budynki mieszkalne jednorodzinne), dla której współczynnik kategorii obiektu wynosi 2. Ponadto organ II instancji stwierdził, że względy ekonomiczne i okoliczności osobiste inwestora nie mają znaczenia dla oceny trafności postępowania organu niższej instancji.

Z postanowieniem organu II instancji o nałożeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie zgodził się inwestor A. K., która, działając za pośrednictwem pełnomocnika procesowego, we wniesionej skardze domagała się uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Skarżąca zarzuciła, iż zaskarżona decyzja narusza art. 124, art. 7 i 8, art. 80, art. 73 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa oraz art. 2 ust. 2-4 i art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane. W uzasadnieniu skarżąca wskazała na brzmienie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nakazujący stosować odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 tej ustawy, co uzasadniało zastosowanie w sprawie przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718) i jej zdaniem organy nadzoru budowlanego złamały zasadę lex retro non agit, gdyż do użytkowania przedmiotowej części budynku przystąpiła faktycznie już w 2002 r., a dobudowa w zakresie, w jakim można było ją użytkować, została zakończona przed 1 stycznia 2005 r. Ponadto skarżąca przedstawiła pogląd, że przedmiotowej kary nie można wymierzyć, gdyż budowa w niniejszej sprawie nie podlegała obowiązkowej kontroli wykonywanej na skutek złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie (art. 57 ust. 1 i 6 ustawy Prawo budowlane).

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż z godnie z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w odniesieniu do aktów wydanych w granicach sprawy. W niniejszej sprawie Sąd doszukał się po stronie organów innych uchybień niż podniesione w skardze, które doprowadziły do uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu I instancji.

Art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z poźn. zm.) stanowi, iż w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Artykuł 59 ust. 7 przywołanej ustawy odsyła do odpowiedniego stosowania art. 59f ust. 1 tej ustawy. Odesłanie do odpowiedniego stosowania wymaga - jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach w wyrokach 8 grudnia 2009 r., wydanych w sprawach o sygn.: II OSK 1110/09 oraz II OSK 1023/09 (orzeczenia dostępne w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) - rozważenia co do wspólnej lub różnej materii w regulacji tych przepisów, co pozwoli na przeprowadzenie wykładni przepisu odsyłającego do odpowiedniego stosowania. W ślad za wywodami zawartymi w uzasadnieniach powyższych orzeczeń warto wyjaśnić, iż przedmiotem regulacji art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jest wymierzenie kary za stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości budowy prowadzonej niezgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz sposób wyliczenia wysokości wymierzonej kary. Wspólnym elementem regulacji w art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 jest wymierzenie kary za naruszenie obowiązków przez inwestora związanych z prowadzeniem i zakończeniem robót budowlanych - w zakresie regulacji art. 57 ust. 7 chodzi o przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia lub uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Przedmiotowo wspólny element regulacji w art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 jest podstawą do przyjęcia, że w zakresie regulacji wysokości wymierzenia kary, o której stanowi art. 57 ust. 7 należy stosować wprost art. 59f ust. 1 co do wyliczenia wysokości wymierzonej kary. Artykuł 57 ust. 7 zd. 2 Prawa budowlanego stanowi natomiast, iż do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Artykuł 59f przywołanej ustawy określa podstawę do wymierzenia kary oraz sposób ustalenia wysokości kary (ust. 1-5), jak i następstwa wymierzenia kary (art. 59f ust. 6). Artykuł 59f ust. 1 nie reguluje formy wymierzenia jak i uiszczania kary ani trybu przymusowego wykonania kary. Regulacja tej materii zawarta jest w art. 59g Prawa budowlanego, według którego karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, właściwy organ wymierza w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa (ust. 1), a do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie (ust. 5). W ocenie NSA ograniczony zakres regulacji w art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane powoduje, że zawarte w art. 57 ust. 7 odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 59f ust. 1 obejmuje odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 59g niniejszej ustawy. Z kolei odesłanie do odpowiedniego stosowania Działu III Ordynacji podatkowej jest podstawą do przyjęcia, że przepisy tego Działu III w stosunku do kar nie stosuje się wprost a odpowiednio. W przywołanych orzeczeniach NSA dokonał wykładni przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie stosowania Działu III Rozdział 8 Przedawnienie. Wskazując na treść 68 § 1 i 2 tej ustawy NSA wyjaśnił, iż powołany przepis ustanawia dwa terminy przedawnienia: termin 3 i 5 lat, a skoro na inwestorze ciąży obowiązek złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu (art. 57 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane), który stanowi wezwanie do przeprowadzenia przez właściwy organ obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a (art. 57 ust. 6 ustawy - Prawo budowlane), to jeżeli brak jest złożenia tego wniosku ustalenie naruszenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego stanowi podstawę do podjęcia czynności z urzędu. Trafnie też NSA zauważył, iż art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi o stwierdzeniu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, a ustalenie to może być wynikiem zarówno czynności podjętych w następstwie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, jak i też wynikiem czynności podjętych z urzędu. Tryb stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem powołanych przepisów Prawa budowlanego ma z kolei znaczenie dla odpowiedniego stosowania art. 68 Ordynacji podatkowej, która przyjmuje zróżnicowanie dla terminu przedawnienia. Odnosząc odpowiednio przepisy tej ustawy do art. 57 ust. 7 powołanej ustawy - Prawo budowlane NSA uznał, iż stosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej należy ograniczyć do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a organ nie przeprowadził obowiązkowej kontroli. W takiej sytuacji doręczenie decyzji o wymierzeniu kary po upływie 3 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu jest objęte przedawnieniem. Natomiast w razie, gdy inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu, jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Powyższy pogląd w pełni odnosi się do sytuacji, w której inwestor przed przystąpieniem do użytkowania obiektu obowiązany jest do zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy (art. 54 ustawy - Prawo budowlane).

Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, iż odesłanie do odpowiedniego stosowania Działu III Ordynacji podatkowej uzasadnia odpowiednie stosowanie Rozdziału 8 Przedawnienie do kary z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Co ma podstawy w tym, że art. 59g ust. 5 ustawy - Prawo budowlane odsyła do Działu III Ordynacji podatkowej, zatem nie pozwala na wyłączenie Rozdziału 8 Przedawnienie od odpowiedniego stosowania w zakresie kar wymierzanych na podstawie art. 57 art. 7 w związku z art. 59f powołanej ustawy - Prawo budowlane.

Przenosząc powyższe na grunt niniejsze sprawy stwierdzić należy, iż podstawowym zagadnieniem, od którego zależała ocena zgodności z prawem aktów wydanych przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, jest to, czy organy ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy z poszanowaniem przepisów postępowania, w niniejszej sprawie w szczególności art. zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 81 kpa. W niniejszej sprawie nie jest okolicznością sporną, że inwestor faktycznie przystąpił do użytkowania części rozbudowanego ([...]) budynku mieszkalnego bez uprzedniego zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy lub uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co też zostało trafnie ustalone przez organy nadzoru budowlanego. Wśród ustaleń poczynionych przez organy nadzoru budowlanego zabrakło jednak podstawowej okoliczności, jaką jest określenie daty (przybliżonego czasu), z którą nastąpiło przystąpienie przez skarżącą do samowolnego użytkowania części nadbudowanego budynku mieszkalnego. Organy nie oceniły pod tym kątem faktów stwierdzonych w protokole kontroli budowy, jak również oświadczenia samej skarżącej zawartego w zażaleniu. Dodać należy, iż organ I instancji wprawdzie przesłuchał świadka A. N. (pełniącego funkcje kierownika przedmiotowej budowy) w dniu [...] grudnia 2008 r., już po wydaniu postanowienia o wymierzeniu kary, jednak przekazując zażalenie organowi wyższej instancji nie ustosunkował się do tych zeznań. Sam organ odwoławczy również w żaden sposób nie odniósł się do treści tych zeznań i nie uczynił ich podstawą ustaleń faktycznych w sprawie. Tymczasem ustalenie czasu, w którym inwestor przystąpił do samowolnego użytkowania obiektu, ma pierwszorzędne znaczenie dla oceny, czy w dacie orzekania przez organy w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania części budynku mieszkalnego objętego rozbudową ([...]) nie nastąpiło już przedawnienie powyższego obowiązku finansowego z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Uszło bowiem uwadze organów, iż zgodnie z art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego do kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, w tym przepisy o przedawnieniu zobowiązania podatkowego.

W tym miejscu trzeba także zwrócić uwagę na inne uchybienie, dotyczące zaliczenia przez organ odwoławczy przedmiotowego obiektu do II kategorii obiektów według załącznika do ustawy Prawo budowlane, podczas gdy organ załatwiający sprawę w I instancji przyjął, że budynek mieszkalny należy do kategorii I. Przy czym organ odwoławczy wskazał, że kat. II obejmuje jednorodzinne budynki mieszkalne, a w obydwu postanowieniach organy zastosowały ten sam wskaźnik kategorii obiektu: k = 2 właściwy dla jednorodzinnych budynków mieszkalnych zaliczonych do kategorii I. Ponownie rozpatrując sprawę organy winny jednoznacznie określić do jakiej kategorii należy zaliczyć obiekt objęty rozbudową. W razie wątpliwości w tym zakresie należy odnieść się treści pozwolenia na budowę, na podstawie którego realizowano inwestycję.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888) oraz możliwości zastosowania przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718) Sąd stwierdza, iż nie znalazły one uznania. Tutejszy Sąd w pełni podziela pogląd NSA wyrażony w przywołanych wyrokach, iż stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 ustawy - Prawo budowlane może być wynikiem zarówno czynności podjętych w następstwie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, jak i też wynikiem czynności podjętych z urzędu. Przy wymierzaniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania, o której mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, art. 59f stosuje się odpowiednio i nie ma znaczenia, czy ustalenie co do nielegalnego użytkowania nastąpiło w wyniku obowiązkowej kontroli organu, czy też w wyniku innej kontroli (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 października 2007 r. sygn. VII SA/Wa 1209/07, LEX nr 443837). Stąd też na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie ma żadnego wpływu kwestia zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. wyłączającego stosowanie w wobec obiektów budowlanych, w odniesieniu do których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano pozwolenie na budowę, przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Co się zaś tyczy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888), to przepisy te co do zasady weszły w życie z dniem 31 maja 2004 r., z wyjątkiem znowelizowanej treści art. 57 ust. 7, odnoszącego się do kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, który z mocy art. 4 pkt 2 ustawy zmieniającej obowiązuje od dnia 1 stycznia 2005 r. W przepisach przejściowych ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. zawartych [...] art. 2 ustanowiono generalną zasadę, iż do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się jej przepisy - z zastrzeżeniem ust. 2-4. Art. 2 ust. 4 stanowi zaś, że do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, do obliczania wysokości kar, o których mowa w art. 57 ust. 7 oraz 59f zmienianej ustawy - Prawo budowlane stosuje się przepisy dotychczasowe. Z tego przepisu intertemporalnego wynika, że do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, to jest po 30 maja 2004 r., do obliczania kar, o których wyżej mowa, stosuje się już przepisy wprowadzone ustawa zmieniającą, a zatem karę, o której mowa w art. 57 ust. 7, według zasady wskazanej w art. 59f do którego art. 57 ust. 7 odsyła - z tym, że kara podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. W art. 2 ust. 4 ustawy zmieniającej jest mowa o "wszczętych sprawach" dotyczących wymierzenia kary z tytułu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego (z naruszeniem art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego), nie zaś o zakończeniu budowy - jak to podniesiono w skardze. Do zakończenia budowy nawiązuje w swej treści art. 4 pkt 2 ustawy zmieniającej, stanowiący, że w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, zmieniony art. 57 ust. 7 wchodzi w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2005 r. Datą "wszczęcia sprawy" w przedmiocie wymierzenia kary, o której mowa w art. 57 ust. 7, jest data stwierdzenia faktu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego po wejściu tego przepisu w życie, nie zaś data zakończenia robót budowlanych czy też moment faktycznego przystąpienia do użytkowania obiektu (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1050/09, dostępne w bazie orzeczeń jw.). W niniejszej sprawie datą tą jest dzień kontroli z [...] listopada 2008 r.

Ponownie rozpatrując sprawę organy winny mieć na uwadze wyżej przedstawione poglądy i tak przeprowadzić postępowanie dowodowe (wykorzystując wszelkie dostępne środki dowodowe z uwzględnieniem ekonomiki postępowania) oraz ustalić stan faktyczny sprawy, by jednoznacznie określić, kiedy inwestor przystąpił do użytkowania części obiektu objętego rozbudową. To z kolei pozwoli na ocenę, czy dopuszczalne jest wymierzenie inwestorowi kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Należy także pamiętać o starannym określeniu kategorii obiektu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i III sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), jak również mając na uwadze treść wniosku pełnomocnika procesowego strony w tym zakresie.

/-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga