Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 171/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 79 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] stycznia 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych z uwagi na wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. z dnia [...] października 2021 r.; 2. umarza postępowanie podatkowe; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2021r., poz. 1540 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa", "Op"), po rozpoznaniu odwołania E. P. (dalej także: "skarżący") od decyzji Burmistrza S. (dalej także: "organ

I instancji") z dnia [...] października 2021r. o odmowie zwrotu nadpłaty opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych z uwagi na wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Decyzją z dnia [...] października 2021r. Burmistrz S. odmówił skarżącemu zwrotu nadpłaty opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych

z uwagi na wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że skarżący wnioskiem

z dnia [...] września 2021 r. wystąpił o zwrot wraz z odsetkami wszystkich uiszczonych opłat z tytułu korzystania z przystanków komunikacyjnych na terenie Gminy S., na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S.

z dnia [...] grudnia 2012r. oraz uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S.

z dnia [...] czerwca 2013r. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych udostępnionych dla operatorów i przewoźników, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina S., warunków i zasad korzystania z tych obiektów oraz ustalenia stawek opłat za korzystanie z nich. Organ wskazał, że skarżący w 2013 i 2014 roku uiścił opłatę za korzystanie z przystanków autobusowych w wysokości [...]zł. Organ stwierdził jednocześnie, że zgodnie

z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy przewidują inny tryb zwrotu podatku. Powołując się na art. 70 § 1 Op, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, organ I instancji stwierdził, iż termin przedawnienia zobowiązania skarżącego odnośnie okresów od [...] sierpnia 2013 r. do [...] listopada 2013 r. upłynął z dniem [...] grudnia 2018 r., zaś odnośnie zobowiązania za grudzień 2013 r. – z dniem [...] grudnia 2019 r. Z tych względów organ I instancji uznał za zasadne odmówienie skarżącemu zwrotu nadpłaty opłat za korzystanie

z przystanków komunikacyjnych z uwagi na wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący działaniem pełnomocnika, wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia przez organ I instancji, zarzucił jej:

1/ naruszenie wyrażonych w art. 120, 121, 124 Ordynacji podatkowej zasad postępowania podatkowego, polegających na:

- działaniu z przekroczeniem granic prawnych, tj. powołaniem się na niewłaściwe podstawy prawne działania organu podatkowego w przedmiotowym postępowaniu,

- nie podjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z naruszeniem słusznego interesu wnioskodawcy,

w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej,

bez należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw będących przedmiotem postępowania,

bez szczegółowego wyjaśnienia wnioskodawcy zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy.

2/ naruszenie przepisów art. 70 § 1, art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 73 § 1 pkt 1, art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie w sytuacji istniejącej nadpłaty rozumianej jako świadczenie nienależne powstałe z tytułu opłat uiszczonych przez skarżącego.

W uzasadnieniu odwołania jego autor wskazał, że prawo do złożenia wniosku

o stwierdzenie nadpłaty co prawda wygasa, jednak nie w sposób obliczony przez organ. Terminy zwrotu nadpłaty określa bowiem art. 77 Ordynacji podatkowej. Zawarty w art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej termin odnosi się do wygaśnięcia prawa do zadysponowania nadpłatą. Przyjąć zatem należy, że najpierw musi zostać przeprowadzone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia zwrotu nadpłaty koniecznym jest ujawnienie nadpłaty (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15.12.2006 r., sygn. akt

I SA/Kr 728/05). Niestwierdzona prawnie nadpłata nie może być wymagalna, a zatem nie rozpoczyna się w takim przypadku w ogóle bieg terminu przedawnienia prawa do zwrotu (zadysponowania) nadpłaty. Należy mieć bowiem na względzie, że skarżący dopiero obecnie powziął wiedzę na temat nieważności z mocy prawa uchwał na podstawie których dokonywał płatności ww. podatku.

Kolegium wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypominał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, zarzuty i wnioski odwołania.

Rozpoznając sprawę Kolegium wskazało, iż skarżący wnioskiem z dnia

[...] września 2021 r. (data wpływu do organu [...] września 2021 r.) wystąpił o zwrot wraz z odsetkami wszystkich uiszczonych opłat z tytułu korzystania z przystanków komunikacyjnych na terenie Gminy S., na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych udostępnionych dla operatorów i przewoźników, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina S., warunków i zasad korzystania z tych obiektów oraz ustalenia stawek opłat za korzystanie z nich. Organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z akt sprawy skarżący w 2013 i 2014 roku uiścił opłatę za korzystanie z przystanków autobusowych

w wysokości [...] zł. Opłaty były dokonywane na podstawie nw. faktur VAT:

1/ nr [...] z [...].08.2013 r., netto [...]zł, VAT [...] zł, brutto [...] zł, 2/ nr [...] z [...].09.2013 r., netto [...] zł, VAT [...] zł, brutto [...] zł, 3/ nr [...] z [...].10.2013 r., netto [...]zł, VAT [...] zł, brutto [...]zł, 4/ nr [...] z [...].11.2013 r., netto [...] zł., VAT [...] zł, brutto [...] zł, 5/ nr [...] z [...].12.2013 r., netto [...] zł, VAT [...] zł, brutto [...] zł.

Terminy płatności poszczególnych faktur przypadały na miesiące następujące po miesiącach, w których zostały wystawione.

Wyrokiem z dnia 28 lipca 2020 r. WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 140/20 stwierdził nieważność § 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej

w S. z dnia [...] grudnia 2012 r.

Kolegium przywołało art. 72 § 1 pkt 1 Op, art. 16 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1944), art. 73 § 1 Op, art. 79 § 2 Op i art. 70 § 1 Op.

SKO podniosło, iż upływ terminu przedawnienia wywołuje szereg skutków procesowych. Skutkiem przedawnienia zobowiązania podatkowego jest jego wygaśnięcie. W konsekwencji tego zarówno podatnik, jak i organ podatkowy nie może ingerować w treść takiego zobowiązania. Nie można przy tym przyjąć założenia, że upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powoduje jedynie to, że organ podatkowy nie może żądać zmiany treści wygasłego zobowiązania, zaś takiego ograniczenia nie ma w stosunku do podatnika. Z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej wynika, że termin przedawnienia jest datą graniczną, po której nie można już zgłosić żądania nie tylko stwierdzenia nadpłaty, lecz także zwrotu nienależnie zapłaconego podatku. Prawo podatnika jest w tej sytuacji ograniczone czasowo.

Mając powyższe na uwadze Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że termin przedawnienia zobowiązań i co za tym idzie termin na zgłoszenie żądania stwierdzenia, czy też żądania zwrotu nadpłaty dot. opłat dokonywanych przez skarżącego, w odniesieniu do zobowiązań za okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] listopada 2013 r. upłynął w dniu [...] grudnia 2018 r., natomiast w odniesieniu do zobowiązania za grudzień 2013 r. upłynął w dniu [...] grudnia 2019 r. (tj. z upływem

5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności opłaty).

Kolegium nie dopatrzyło się przy tym naruszenia przez organ I instancji zasad ogólnych postępowania podatkowego. Uznało, że organ I instancji powołał się na właściwe podstawy prawne i podjął niezbędne czynności celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, występując o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika postawił zarzuty:

1) naruszenia wyrażonych w art. 120, 121, 124 zasad postępowania podatkowego, polegających na:

- nie podjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z naruszeniem słusznego interesu wnioskodawcy,

w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej,

- bez należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw będących przedmiotem postępowania,

- bez szczegółowego wyjaśniania wnioskodawcy zasadności przesłanek którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy.

2) naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego wadliwe zastosowanie,

3) naruszenie przepisów art. 70 § 1 art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 73 § 1 pkt 1, art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie w sytuacji istniejącej nadpłaty rozumianej jako świadczenie nienależne powstałe z tytułu opłat uiszczonych przez skarżącego.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, iż na podstawie przepisu art. 72 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się m.in. kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Nadpłata powstaje z dniem pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej (art. 73 § 1 pkt 2 Op). Zgodnie z przepisem art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej uprawnienie do złożenia żądania o stwierdzenie nadpłaty przysługuje podatnikom kwestionującym zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku. Uprawnienie podatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty zostało na mocy przepisu art. 79 § 2 pkt 1 lit. a cyt. ustawy Ordynacja podatkowa limitowane terminem. Wskazał zatem, że prawo do złożenia wniosku

o stwierdzenie nadpłaty wygasa jednak nie w sposób obliczony przez organ. Terminy zwrotu nadpłaty określa przepis art. 77 Op. Zawarty w art. 80 § 1 tej ustawy termin odnosi się do wygaśnięcia prawa do zadysponowania nadpłatą. Przyjąć zatem należy, że najpierw musi zostać przeprowadzone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia zwrotu nadpłaty koniecznym jest ujawnienie nadpłaty (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 728/05). Niestwierdzona prawnie nadpłata nie może być wymagalna, a zatem nie rozpoczyna się w takim przypadku w ogóle bieg terminu przedawnienia prawa do zwrotu (zadysponowania) nadpłaty. Należy mieć na względzie w tym kontekście, że skarżący dopiero obecnie powziął wiedzę na temat nieważności z mocy prawa uchwał na podstawie których dokonywał płatności ww. podatku.

Zaskarżona decyzja SKO w przedmiocie wniosku strony o zwrot nadpłaty jest wadliwa przez to, że jej wydanie w ślad za decyzją Burmistrza S. było przedwczesne. Nie zostało bowiem przeprowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w oparciu o złożony wniosek. Nadpłata niestwierdzona

w postępowaniu nadpłatowym nie może być bowiem wymagalna, co oznacza,

że w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty nie mógł się rozpocząć. Autor skargi ponownie przywołał pogląd zawarty

w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 728/05, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zwrotu nadpłaty nie rozpoczyna się bez wcześniejszego ujawnienia nadpłaty. Wskazał, iż WSA w Krakowie w powołanym wyżej wyroku podkreślił, że "na mocy przepisu art. 80 § 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu." Wskazał nadto, iż w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2018 r. I SA/Wr 1117/17 czytamy: "Nadpłata niestwierdzona w postępowaniu nadpłatowym nie może być wymagalna, co oznacza, że w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty nie mógł się rozpocząć. Na mocy przepisu art. 80 § 1 ordynacji podatkowej prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Terminy zwrotu nadpłaty określa przepis art. 77 cyt. ustawy. Zawarty w art. 80 § 1 ustawy termin odnosi się do wygaśnięcia prawa do zadysponowania nadpłatą. Przyjąć zatem należy, że najpierw musi zostać przeprowadzone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia zwrotu nadpłaty koniecznym jest ujawnienie nadpłaty. Bieg terminu przedawnienia zwrotu nadpłaty nie rozpoczyna się bez wcześniejszego ujawnienia nadpłaty."

Dodał, iż dopiero wyrokiem z dnia 28 lipca 2020r. WSA w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 140/20 stwierdził nieważność § 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] grudnia 2012 r. Tym samym skarga okazała się konieczna.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,

że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę

do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych względów niż w niej wskazane.

Sporem w sprawie objęta jest prawidłowość dokonanej przez organy obu instancji oceny, prowadząca do wniosku, iż zobowiązania skarżącego z tytułu opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie Gminy S. uiszczonych za miesiące od sierpnia 2013 r. do grudnia 2013 r., których terminy płatności upływały, odpowiednio: we wrześniu 2013 r., w październiku 2013 r.,

w listopadzie 2013 r., w grudniu 2013 r. i w styczniu 2014 r. – uległy przedawnieniu

w odniesieniu do okresów od sierpnia 2013 r. do listopada 2013 r. z dniem [...] grudnia 2018 r., zaś w odniesieniu do grudnia 2013 r. – z dniem [...] grudnia 2019 r.

W ocenie orzekających w niniejszej sprawie organów termin wynikający z art. 79 § 2 Op jest graniczną datą, po której nie można już zgłosić żądania nie tylko stwierdzenia nadpłaty, lecz także zwrotu nienależnie zapłaconego podatku. Tym samym, z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązań objętych wnioskiem

o ich zwrot organy zgodnie uznały za zasadne odmówienie ich zwrotu z uwagi wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty.

Zdaniem skarżącego dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia zwrotu nadpłaty koniecznym jest ujawnienie nadpłaty. Niestwierdzona prawnie nadpłata nie może być wymagalna, a zatem nie rozpoczyna się w takim przypadku w ogóle bieg terminu przedawnienia prawa do zwrotu (zadysponowania) nadpłaty. Za istotne autor skargi uznał to, że skarżący dopiero obecnie powziął wiedzę o nieważności z mocy prawa uchwał, na podstawie których dokonywał płatności podatku. Dopiero bowiem wyrokiem z dnia 28 lipca 2020 r. WSA w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 140/20 stwierdził nieważność § 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S.

z dnia [...] grudnia 2012 r.

Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, że trafnie orzekające w sprawie organy uznały, iż w sprawie doszło do przedawnienia prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty.

Zgodnie z art. 3 pkt 3 lit. c Ordynacji podatkowej ilekroć w ustawie jest mowa

o podatkach - rozumie się przez to również opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe. Do zwrotu opłat wskazanych przez skarżącego we wniosku z dnia

[...] września 2021 r. zastosowanie mają zatem przepisy Ordynacji podatkowej.

Jak wynika z 72 § 1 pkt 1 Op za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Zgodnie z art. 73 § 1 pkt 1 Op nadpłata powstaje,

z zastrzeżeniem § 2 - który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie - z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej.

Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jak i wniosku o zwrot nadpłaty zostało ograniczone terminem. W myśl bowiem art. 79 § 2 Op prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku. Zastosowanie w tej mierze znajduje art. 70 § 1 Op. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Trafnie zatem orzekające w sprawie organy uznały, iż zobowiązania z tytułu opłat za korzystanie z przystanków autobusowych, których terminy płatności upływały w 2013 r. uległy przedawnieniu z dniem [...] grudnia

2018 r., zaś odnośnie zobowiązania, którego termin płatności upływał w 2014 r. – uległo przedawnieniu z dniem [...] grudnia 2018 r.

Aktualne brzmienie art. 79 Op obowiązujące od dnia 1 stycznia 2016 r. zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 72 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649). Treść art. 79 § 2 Op w powyższym brzmieniu, wobec braku innych regulacji w tym zakresie mających zastosowanie w niniejszej sprawie, nie pozostawia wątpliwości,

co do tego, iż zarówno prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jak

i wniosku o zwrot nadpłaty jest ograniczone terminem przedawnienia samego zobowiązania. Przewidziane w art. 79 § 4 Op przesłanki umożliwiające złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty po upływie terminu przedawnienia, w niniejszej sprawie z uwagi na jej przedmiot, nie mają zastosowania. Prawo to zarówno co do stwierdzenia nadpłaty, jak i zwrotu nadpłaty w okolicznościach niniejszej sprawy wygasa wraz z upływem terminu przedawnienia.

Termin określony w art. 79 § 2 Op jest terminem prawa materialnego

o charakterze prekluzyjnym niepodlegającym przywróceniu (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie sygn. akt III FSK 4317/21; LEX nr 3273138).

Nie ulega zatem wątpliwości, iż złożony przez skarżącego w dniu 13 września 2021 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) wniosek o zwrot bezpodstawnie naliczonych opłat za korzystanie z przystanków został wniesiony po upływie terminu przedawnienia, i prawo do wniesienia tego wniosku w myśl art. 79 § 2 Op wygasło.

Z tych względów organ I instancji winien był zastosować w sprawie art. 165a

§ 1 zdanie pierwsze Op, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie

o odmowie wszczęcia postępowania. Wobec tego, iż wszczęcie postępowania

o zwrot nadpłaty w sytuacji wniesienia wniosku po upływie terminu przedawnienia było niedopuszczalne, organ I instancji winien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z uwagi na wszczęcie postępowania mimo, iż było ono bezprzedmiotowe w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 208 § 1 Op. Zgodnie

z jego brzmieniem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Z tych względów wydanie przez organ I instancji decyzji o odmowie zwrotu nadpłaty w warunkach wygaśnięcia prawa do wniesienia wniosku w tym przedmiocie z uwagi na upływ terminu przedawnienia zostało wydane z naruszeniem art. 208 § 1 Op. Organ odwoławczy utrzymując powyższą decyzję w mocy wadliwie za podstawę rozstrzygnięcia przyjął art. 233 § 1 pkt 1 Op, podczas gdy zastosowanie w sprawie winien znaleźć art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Op, a decyzja organu I instancji winna zostać uchylona i postępowanie w sprawie umorzone. Rozstrzygnięcie sprawy w sposób przyjęty przez organy narusza ww. przepisy i sprawia, że decyzje organów obu instancji winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Odnosząc się zaś do zarzutów skargi wskazać należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Organy obu instancji dokonały bowiem prawidłowej wykładni art. 70

§ 1, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1 i art. 79 § 2 Op i z analizy tych przepisów wyprowadziły prawidłowy wniosek o wygaśnięciu prawa skarżącego do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. Wyjaśniły przy tym zasadność przesłanek, którymi się kierowały i wskazały okoliczności faktyczne i prawne, które stanowiły podstawę dokonanej oceny, wyjaśniając okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 Op skarżący dopatruje się z zupełnie innych przyczyn niż stwierdzone przez Sąd. Stanowisko skarżącego opiera się bowiem na tym, iż jego zdaniem dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia zwrotu nadpłaty konieczne jest jej ujawnienie i powinno być poprzedzone postępowaniem o stwierdzenie nadpłaty. Argumenty te skarżący opiera jednak treść art. 79 § 2 pkt 1 lit. a Op, to jest przepisu, który w tym kształcie nie obowiązuje od 1 stycznia 2009 r. Na poparcie swoich twierdzeń autor skargi przywołał wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sygn. akt I SA/Kr 728/05, który został wydany we wcześniejszym stanie prawnym. Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2018 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wr 1117/17 został zaś wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2020 r. w sprawie II FSK 1594/18 uchylony.

Autor skargi w swojej argumnetacji pomija aktualne i mające zastosowanie

w sprawie brzmienie art. 79 § 2 Op, z którego jak wskazano wyżej wprost wynika,

iż prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jak i wniosku o zwrot nadpłaty powiązane jest z terminiem przedawnienia samego zobowiązania podatkowego. Upływ tego terminu sprawia, że prawo do złożenia ww. wniosków wygasa.

W okolicznościach niniejszej sprawy bez znaczenia jest zatem w jakiej dacie podatnik dowiedział się o istnieniu nadpłaty, jak również w jakiej dacie została stwierdzona nieważność § 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S., szczególnie, że stwierdzenie nieważności ma charakter deklaratoryjny, działa z mocą wsteczną

(ex tunc), a więc od daty wydania aktu obarczonego wadą nieważności i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązań wynikających z tej uchwały.

Z uwagi na powyższe Sąd stosownie do art. 119 pkt 2 ppsa rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ppsa uchylił decyzje organów obu instancji, jako wydane

z naruszeniem art. 208 § 1 Op, orzekając jak w punkcie 1 wyroku.

Na podstawie art. 145 § 3 ppsa w zw. z art. 208 § 1 Op Sąd w punkcie

2 wyroku umorzył postępowanie podatkowe, które podlegało umorzeniu już na etapie postępowania prowadzonego przez orzekające w sprawie organy.

Na podstawie art. 206 ppsa Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości (pkt 3 wyroku). Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W ocenie Sądu w sprawie zaistniały przesłanki

z art. 206 ppsa uzasadniające odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości, albowiem Sąd w żadnym stopniu nie podzielił zarzutów

i argumentacji skargi, jej uwzględnienie wynika z realizacji obowiązków wskazanych w art. 134 § 1 ppsa. Sąd nie naruszył przy tym treści art. 134 § 2 ppsa, albowiem uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania nie pogarsza sytuacji skarżącego wobec orzeczenia przez organy o odmowie zwrotu nadpłaty.