Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2496/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 374 ust. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi W. im. [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej także: "Minister" lub "organ") - działając na podstawie art. 105 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 - dalej: "k.p.a.") - po rozpoznaniu wniosku [...] Centrum [...] im. [...] z siedzibą w [...] (dalej także: "skarżące [...]C[...]" lub "strona skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], w sprawie wpisu na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej (dalej także: "PMDIB") przedsięwzięcia pn. "[...]" - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] listopada 2019 r.

Zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydana została w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] czerwca 2018 r. [...] Centrum [...] złożyło w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, za pomocą platformy ePUAP, wniosek o wpisanie przedsięwzięcia pn. "[...]" na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej.

Wniosek został złożony w imieniu konsorcjum naukowego, w skład którego wchodziły również: Uniwersytet Medyczny im. [...] w [...] oraz Narodowe Centrum [...] w [...].

W wyniku rozpoznania powyższego wniosku strony skarżącej, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], umorzył w całości postępowanie w sprawie wpisu na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej przedsięwzięcia pn. "[...]".

W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister wskazał, że w dniu [...]października 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia [...] lipca 2018 r - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm. - obecnie: tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 478), co - zgodnie z przepisami wprowadzającymi tę ustawę - spowodowało, że z dniem jej wejścia w życie straciła moc ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r., poz. 87), na podstawie której był prowadzony proces aktualizacji Polskiej Mapy Drogowej Infrastruktury Badawczej.

Minister zauważył, że w związku z powyższym, wstrzymano proces aktualizacji PMDIB, prowadzony na podstawie komunikatów Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 kwietnia 2018 r. o otwartym naborze wniosków o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej na PMDIB oraz o okresowym przeglądzie przedsięwzięć w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej wpisanych na PMDIB.

Organ stwierdził, że proces tworzenia Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej, zgodnie z art. 314 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce został podjęty w dniu 4 czerwca 2018 r., po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie wpisywania infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej oraz sposobu jej przeglądu (Dz. U. z 2019 r., poz. 661).

Minister zauważył, że o wznowieniu wspomnianego procesu Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa wyższego poinformowało Komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 4 czerwca 2019 r. o naborze wniosków o wpisanie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej.

Organ wskazał, że zgodnie z informacjami dodatkowymi do ww. Komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 4 czerwca 2019 r. wszystkie wnioski złożone na podstawie wcześniejszych komunikatów Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (z dnia 12 kwietnia 2018 r.) mogły podlegać rozpatrzeniu, po ich potwierdzeniu przez wnioskodawców, będących podmiotami uprawnionymi w rozumieniu art. 374 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Minister podniósł, że w dniu [...] lipca 2019 r. skarżące [...] Centrum [...] im. [...] z siedzibą w [...] złożyło w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, za pomocą platformy ePUAP, podanie dotyczące wpisania strategicznej infrastruktury badawczej na PMDIB przedsięwzięcia pn. "[...]", zgodnie z informacjami dodatkowymi do Komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 4 czerwca 2019 r. o naborze wniosków o wpisanie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej. Organ wskazał, że wspomniane podanie strony skarżącej miało na celu ponowienie jej wniosku z dnia [...] czerwca 2018 r., w którym nie wniesiono zmian merytorycznych, a jedynie strona skarżąca zwróciła się z prośbą o kontynuowanie postępowania.

Wskazując na brzmienie art. 314 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Minister stwierdził, że Polska Mapa Drogowa Infrastruktury Badawczej, o której mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, na którą zostały wpisane przedsięwzięcia z zakresu strategicznej infrastruktury badawczej na podstawie art. 11 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki oraz niektórych innych ustaw, zachowuje moc do dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 2, który przewiduje, że Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki ogłosi po raz pierwszy Polską Mapę Infrastruktury Badawczej, o której mowa w art. 374 ust. 1 cyt. ustawy, o której mowa w art. 1, nie później niż do dnia 31 grudnia 2019 r.

W tej sytuacji, Minister zauważył, że zgodnie z art. 374 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, do składnia wniosków o wpisanie infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej są uprawnione następujące podmioty publiczne: uczelnie akademickie, instytuty Polskiej Akademii Nauk, instytuty badawcze lub instytuty międzynarodowe.

W związku z powyższym, Minister stwierdził, że przepis ten nie przewiduje możliwości złożenia wniosku, ani przez konsorcjum, ani przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej.

Organ podkreślił jednak, iż pismami przesłanymi przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, za pomocą platformy ePUAP (vide: pisma Ministra z dnia [...] lipca 2019 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2019 r.), strona skarżąca została poinformowana, że podanie nie zostało złożone przez podmiot, o którym mowa w art. 374 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Minister zauważył, że w odpowiedzi na powyższe powiadomienia, uzyskano od strony skarżącej jedynie pisma z dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2019 r., w których skarżące [...]C[...] doprecyzowało, iż wnosi o rozpatrzenie wniosku złożonego w 2018 r, argumentując, że organ dotąd go nie rozpoznał.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdził, że wniosek strony skarżącej został złożony w dniu [...] czerwca 2018 r. w czasie obowiązywania ustawy o zasadach finansowania nauki, kiedy to stronie skarżącej przysługiwało prawo do złożenia takiego wniosku. Organ zauważył jednak, że obecnie strona skarżąca nie znajduje się w kręgu podmiotów uprawnionych do wszczęcia postępowania i tym samym nie może być adresatem decyzji ani pozytywnej, ani negatywnej.

Organ uznał, że przyczyną bezprzedmiotowości postępowania jest brak przepisów materialnoprawnych uprawniających Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do wydania decyzji o wpisie infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej w stosunku do innych podmiotów, niż publiczna uczelnia akademicka, instytut PAN, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy.

Organ stwierdził jednocześnie, iż brak jest przepisu przejściowego w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który uprawniałby do dalszego prowadzenia wszczętych, a niezakończonych postępowań administracyjnych w dotychczasowym trybie lub z wniosku podmiotów uprawnionych w myśl uchylonych przepisów.

Minister podniósł ponadto, iż nie podziela stanowiska strony skarżącej, że brak regulacji w przepisach przejściowych oznacza, iż organ powinien nadal prowadzić postępowanie zgodnie z ówczesnym stanem prawnym, albowiem - jak zauważył organ - orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje, że należy takie postępowanie umorzyć.

Minister, jako przykład, powołał się na dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym, w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy (vide: uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, ONSAiWSA z 2006 r. nr 3, poz. 71, czy też uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 20 października 1997 r., sygn. akt FPK 11/97 lub wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1302/13).

W tej sytuacji, Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tzw. retrospektywnością prawa, tj. sytuacją, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze otwartym, ciągłym, które nie znalazły swojego zakończenia, które rozpoczęły się pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy.

Minister stwierdził więc, że zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa, uznać należy, iż od momentu wejścia w życie nowego prawa jedynie ono jest właściwe do oceny sytuacji z elementem dawnym (stosunkiem prawnym, zdarzeniem oraz stanem rzeczy określonego rodzaju), które powstały przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, ale które trwają nadal w momencie jej wejścia w życie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2873/12).

Biorąc powyższe pod uwagę, Minister uznał, że zmiana stanu prawnego spowodowała, iż strona skarżąca, jako wnioskodawca, utraciła przymiot strony postępowania administracyjnego, a w konsekwencji niezbędne było umorzenie niniejszego postępowania administracyjnego na mocy art. 105 § 1 k.p.a.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżące [...] Centrum [...] złożyło do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosek ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2019 r.

Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona skarżąca zarzuciła Ministrowi naruszenie przepisu art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez brak wskazania przez organ w treści spornej decyzji podstawy materialnoprawnej wydanego rozstrzygnięcia i ograniczenie się jedynie do wskazania przepisów postępowania.

W uzasadnieniu środka zaskarżenia strona skarżąca zarzuciła przede wszystkim, iż brak jest przepisów przejściowych do ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce, które rozstrzygałyby sposób zakończenia postępowań będących w toku, a więc wszczętych w czasie obowiązywania dotychczasowych przepisów i niezakończonych do dnia ich uchylenia albo zmiany.

W tej sytuacji, strona skarżąca uznała, że skoro ustawodawca nie określił przepisów przejściowych, to należy przyjąć, iż złożony przez nią w dniu [...] czerwca 2018 r. wniosek o wpisanie zgłoszonego przedsięwzięcia na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej winien być rozpatrzony zgodnie z ówczesnym stanem prawnym i być uznany za odpowiadający wymogom formalnym. Stawiając taką tezę, strona skarżąca powołała się przede wszystkim na zasadę zaufania obywatela do państwa, a także na zasadę ochrony praw nabytych oraz nieretroakcję prawa.

Jednocześnie, strona skarżąca zarzuciła, że eliminacja jej wniosku przez Ministra narusza również ważny interes społeczny, jakim jest dopuszczenie do merytorycznej oceny przedsięwzięcia umożliwiającego rozwój badań naukowych, które związane są z nowymi metodami terapii chorób nowotworowych.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego - działając na podstawie art. 105 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wpisu na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej przedsięwzięcia pn. "[...]", zgłoszonego przez skarżące [...] Centrum [...] z siedzibą w [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister na wstępie stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - nie doszło do naruszenia przepisu art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż w spornej decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. została wskazana stosowna podstawa prawna.

Minister zauważył, że skarżące [...] Centrum [...], składając w dniu [...] czerwca 2018 r. wniosek w imieniu konsorcjum naukowego, działało na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, której przepis art. 4a ust. 3 dawał prawo do złożenia takiego wniosku, wskazując wyraźnie, jako podmioty, które mogą być wnioskodawcą: jednostki naukowe, konsorcja naukowe, centra naukowo-przemysłowe, centra naukowe Polskiej Akademii Nauk, a także centra naukowe uczelni, reprezentowane przez jednostkę naukową, lub uczelnie.

Jednakże, jak podkreślił Minister, w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 października 2018 r., zgodnie z art. 374 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, do składnia wniosków o wpisanie infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej uprawnione są wyłączenie następujące podmioty: publiczne uczelnie akademickie, instytuty Polskiej Akademii Nauk, instytuty badawcze lub instytuty międzynarodowe.

W tej sytuacji, organ stwierdził, że skarżące [...] Centrum [...] jest Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej, co powoduje w konsekwencji, iż strona skarżąca nie znajduje się zatem w kręgu podmiotów uprawnionych do wszczęcia postępowania i tym samym nie może być adresatem decyzji, ani pozytywnej, ani negatywnej.

Mając powyższe na względzie, Minister uznał więc, że przyczyną bezprzedmiotowości spornego postępowania jest brak przepisów materialno-prawnych uprawniających organ do wydania decyzji o wpisie lub odmowie wpisu zgłoszonej przez stronę skarżącą infrastruktury badawczej na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej, albowiem postępowanie zainicjowane zostało przez podmiot inny, niż podmioty precyzyjnie wymienione w art. 374 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Według Ministra, brak jest również przepisu przejściowego w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauki, który uprawniałby organ do dalszego prowadzenia wszczętych a niezakończonych postępowań administracyjnych w dotychczasowym trybie, tj. na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, która utraciła moc z dniem 1 października 2018 r.

W tej sytuacji, organ - powołując się m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2766/15 - stwierdził, że brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania. Minister stwierdził jednocześnie, że decyzja o umorzeniu postępowania zapada w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1394/16).

W związku z powyższym, Minister wyjaśnił, że o bezprzedmiotowości postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...] czerwca 2018 r. złożonym przez [... Centrum [...], które działało nie w imieniu własnym, lecz w imieniu i na rzecz konsorcjum złożonego - oprócz skarżącego [...]C[...] - z Uniwersytetu [...] im. [...] w [...] oraz Narodowego Centrum [...]w [...], przesądził fakt, iż w obecnym stanie prawnym wspomniane konsorcjum nie jest podmiotem uprawnionym do wszczynania takiego postępowania.

Ustosunkowując się do twierdzenia strony skarżącej, iż jej sprawa powinna być rozpoznana na podstawie przepisów obowiązujących w dniu 13 czerwca 2017 r., czyli w dacie złożenia wspomnianego wyżej wniosku, Minister wyjaśnił, że organy administracji orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy, tj. w dacie wydawania decyzji administracyjnej, chyba, że istnieje wyraźna podstawa prawna do zastosowania przepisów obowiązujących w innej dacie.

Tymczasem, jak zauważył Minister, w niniejszym stanie faktycznym i prawnym należy wskazać, że ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewidywała możliwości kontynuowania niezałatwionych spraw administracyjnych w przedmiocie wpisania strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej, na podstawie uchylonej ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki. Skutkiem takiego stanu prawnego, jak stwierdził Minister, jest to, iż nie ma prawnej możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia [...] czerwca 2018 r., który złożony został przez konsorcjum, w imieniu którego działało skarżące [...] Centrum [...] w [...].

Jednocześnie, Minister wyjaśnił, że mając na względzie powyższe uregulowania prawne, na stronie internetowej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego umieszczone zostały informacje dodatkowe do Komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 4 czerwca 2019 r. o naborze wniosków o wpisanie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej, które umożliwiały podmiotom, które już złożyły w terminie do dnia 13 czerwca 2018 r. wnioski o wpisanie przedsięwzięć na PMDIB, złożenie podania lub nowego wniosku. Organ zauważył, że podanie, którego wzór dołączono do ww. komunikatu, miało na celu ewentualne ponowienie wniosków złożonych w 2018 r. (bez wnoszenia zmian merytorycznych) i umożliwienie dotychczasowym wnioskodawcom zwrócenie się z wnioskiem o kontynuowanie postępowania.

Minister podniósł, że w odpowiedzi na powyższą informację zawartą w Komunikacie, w dniu 1 lipca 2019 r. skarżące [...] Centrum [...] złożyło w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, za pomocą platformy ePUAP, podanie, lecz organ stosownymi pismami przesłanymi do strony skarżącej (pisma dnia [...] lipca oraz z dnia [...] sierpnia 2019 r.) poinformował skarżące [...]C[...], że wskazane wyżej podanie nie zostało złożone przez podmiot, o którym mowa w art. 374 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Organ zauważył, że niestety w odpowiedzi na powyższe zawiadomienia, uzyskano jedynie wyjaśnienia w pismach z dnia [...] sierpnia oraz z dnia [...] sierpnia 2019 r., w których skarżące [...] Centrum [...], doprecyzowując swój wniosek, wyraźnie wskazało, iż wnosi o rozpatrzenie wniosku złożonego w 2018 r., argumentując, że organ dotąd go nie rozpoznał.

Mając na względzie powyższe ustalenia, Minister stwierdził, że nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie pierwotnego wniosku strony skarżącej w związku z wygaśnięciem podstawy prawnej, albowiem wraz z wejściem w życie w dniu 1 października 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2018 r - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z przepisami wprowadzającymi tę ustawę, straciła moc ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, na podstawie której wnioski o wpis danych przedsięwzięć na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej, mogły składać konsorcja.

W piśmie z dnia [...] maja 2020 r. [...] Centrum [...] im. [...] z siedzibą w [...], reprezentowane przez radcę prawnego, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2020 r.

Wnosząc w petitum skargi o stwierdzenie nieważności obu spornych decyzji Ministra, ewentualnie o ich uchylenie, a także o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu poniesionych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, skarżące [...]C[...] zarzuciło Ministrowi:

a) rażące naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na tym, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wydając decyzję z dnia [...] listopada 2019 r., przyjął za podstawę założenie, iż skarżącemu [...]C[...] nie przysługuje status strony, mimo tego, że w toku postępowania poprzedzającego Minister skierował do skarżącego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, uznając go za stronę postępowania,

b) rażące naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na umorzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego [...]C[...] o wpis na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej przedsięwzięcia pn. "[...]", w sytuacji, gdy brak było przesłanek do umorzenia tego postepowania,

c) rażące naruszenie zasady lex retro non agit, wyrażonej w art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1461), a także w § 14 ust. 2 w związku z § 30 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jednolity Dz. U z 2016 r., poz. 283) - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie w toku wydawania obu spornych decyzji faktu, że ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wbrew prawu, nie zawiera przepisów przejściowych określających przepisy której ustawy należy stosować w odniesieniu do postępowań administracyjnych wszczętych pod rządami ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, a które nie zostały zakończone przed datą uchylenia tej ustawy.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała na wstępie, iż Minister dopuścił się niedbałości i niekonsekwencji w toku prowadzonego postepowania, albowiem najpierw przyjął sporny wniosek strony skarżącej z dnia [...] sierpnia 2018 r., a następnie przez 13 miesięcy nie podjął żądnych czynności w sprawie, by po upływie ponad roku całkowitej bezczynności w piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. wezwać stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych wspomnianego wyżej wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r.

W związku z powyższym, strona skarżąca uznała, że Minister Szkolnictwa Wyższego i Nauki ewidentnie naruszył zasadę, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a.

Ponadto, strona skarżąca zauważyła, że nie wiadomo, jak od strony prawnej wytłumaczyć fakt skierowania do niej wezwania o usunięcie rzekomych braków formalnych wniosku, skoro i tak - zgodnie z art. 374 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - nie mogłaby ona usunąć owych braków formalnych.

Jednocześnie, strona skarżąca stwierdziła, że Minister naruszył wspomnianą zasadę zaufania do organu, albowiem mylnie wezwał skarżące [...]C[...] do usunięcia naruszenia prawa, uznając, że stosownie do art. 374 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wniosek o wpisanie przedsięwzięcia może być złożony także przez lidera konsorcjum. Tymczasem, jak zauważyła strona skarżąca, jest to ewidentnie błędna sugestia, a więc całe wspomniane wezwanie przesłane przez organ nie mogło wnieść do sprawy nic nowego.

Zdaniem strony skarżącej, z zasady zaufania do organu wynika, iż podmiot wszczynający postępowanie administracyjne ma prawo oczekiwać od organu przeprowadzenia sprawnego, profesjonalnego i niewprowadzającego nikogo w błąd postępowania administracyjnego. Według skarżącego [...]C[...], Minister nie spełnił jednak wymogów wynikających z art. 8 § 1 k.p.a., pozbawiając tym samym stronę skarżącą, m.in. z uwagi na niczym nieuzasadnioną przewlekłość postępowania, szansy na pozyskanie środków finansowych służących zdrowiu publicznemu.

Ponadto, strona skarżąca zarzuciła, że Minister, wydając obie sporne decyzje, rażąco naruszył przepis art.105 § 1 k.p.a., albowiem brak było przesłanek do umorzenia postępowania.

Uzasadniając ów zarzut, strona skarżąca zauważyła, że sam fakt, iż uchylona została ustawa o zasadach finansowania nauki i brak jest przepisów przejściowych określających byt postępowań administracyjnych o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej, nie stanowił podstawy do stwierdzenia, że przedmiotowe postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego [...]C[...] z dnia [...] czerwca 2018 r. należało umorzyć.

Strona skarżąca stwierdziła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Ministra, jakoby uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/ 06, ustanawiała zasadę, zgodnie z którą w razie zmiany stanu prawnego, do postepowań wszczętych i niezakończonych przed datą zmiany stanu prawnego, stosuje się przepisy nowego prawa. Strona skarżąca uznała wręcz, że lektura wspomnianej uchwały NSA prowadzi do wniosku, że w omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny eksponuje konieczność stworzenia odpowiednich przepisów przejściowych, co oznacza, że - według NSA - brak owych przepisów przejściowych stanowi sytuację anormalną, której należy sprostać przy zachowaniu odpowiednich warunków, a więc przede wszystkim z poszanowaniem zasady lex retro non agit.

Przywołując stosowne orzeczenia sądów administracyjnych, strona skarżąca stwierdziła, że oczywiste jest to, iż w sytuacji braku przepisów przejściowych brak jest podstaw do tego, by w razie zmiany stanu prawnego przyjmować założenie, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed datą wejścia nowych przepisów stosować należy nowe prawo. Strona skarżąca uznała, że argumentacja wskazana w uzasadnieniu wspomnianej uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, w wystarczającym stopniu wyjaśnia ogólną regułę, że w przypadku zmiany stanu prawnego i braku przepisów przejściowych, z założenia winno się stosować regulacje obowiązującą dotychczas.

Tymczasem, jak zauważyła strona skarżąca, zarówno zaskarżona decyzja Ministra z dnia [...] kwietnia 2020 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] listopada 2019 r., ignorują wskazaną powyżej regułę.

W związku z powyższym, strona skarżąca uznała, że obie sporne decyzje Ministra naruszają art. 105 § 1 k.p.a. w sposób rażący, albowiem ewidentny nawet dla osoby wykazującej się przeciętną znajomością zasad prawnych obowiązujących w demokratycznym państwie prawa, do których zaliczamy zasadę lex retro non agit a także zasadę ochrony prawa nabytych.

Skarżące [...]C[...] uznało, że obie sporne decyzje naruszają przedmiotowe zasady, albowiem skoro - zgodnie z przepisami ustawy o zasadach finansowania nauki - strona skarżąca uzyskała status strony postępowania, z czym się wiązała szansa na uzyskanie wsparcia finansowego na badania służące ochronie zdrowia publicznego, to tym bardziej brak było podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na zmianę stanu prawnego.

Uzasadniając z kolei zarzut rażącego naruszenia zasady lex retro non agit, wyrażonej w art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, a także w § 14 ust. 2 w związku z § 30 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", strona skarżąca stwierdziła, iż warto przypomnieć, że zgodnie z art. 4 cyt. ustawy, nowe relacje wchodzą w życie po dacie ich ogłoszenia. Jednocześnie, strona skarżąca zauważyła, że zakaz retroaktywności - jako zasadę - przewiduje przepis art. 5 wspomnianej ustawy, który stanowi, że przepisy art. 4 tej ustawy nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.

Strona skarżąca uznała, że w realiach niniejszej sprawy nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Stąd też, zdaniem skarżącego [...]C[...], założenie przyjęte przez Ministra w przypadku obu spornych decyzji, że wobec zmiany stanu prawnego, do oceny przedmiotowego wniosku strony skarżącej o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej należy stosować przepisy nowej ustawy, a więc ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jest ewidentnie sprzeczne z zakazem retroaktywności nowej regulacji prawnej.

Strona skarżąca podkreśliła, że respektowaniu powyższej zasady służą nie tylko przepisy nowych regulacji prawnych, lecz także tzw. przepisy przejściowe, o których mowa w zacytowanych przepisach regulujących zasady techniki prawodawczej. Strona skarżąca wskazała, że prawidłowe, wyczerpujące regulacje przepisów przejściowych służą nie tylko temu, by utrwalać stan pewności prawa, lecz także temu, by respektować zasadę niedziałania prawa wstecz.

Według strony skarżącej, przedmiotowa sprawa ze szczególną mocą uświadamia znaczenie przepisów przejściowych w kontekście zasady lex retro non agit, albowiem ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawiera przepisów przejściowych w zakresie postępowań administracyjnych wszczętych na podstawie ustawy o zasadach finansowania nauki, co samo w sobie jest ewidentnym zaniechaniem legislacyjnym.

Zdaniem strony skarżącej, gdyby przepisy przejściowe zawarte w przepisach wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce były wyczerpujące, nie byłoby w ogóle wątpliwości co do tego, że do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce należy stosować przepisy ustawy o zasadach finansowania nauki.

Tym niemniej, skarżące [...]C[...] uznało, że brak przepisów przejściowych nie był w omawianym przypadku żadnym usprawiedliwieniem dla wydania przez Ministra obu wadliwych decyzji, albowiem - nawet w razie braku stosownych przepisów przejściowych - można było przyjąć założenie, że z uwagi na konieczność respektowania zasady lex retro non agit, należało stosować przepisy ustawy o zasadach finansowania nauki.

W tej sytuacji, strona skarżąca zarzuciła, że w realiach przedmiotowej sprawy zakaz wynikający z zasady lex retro non agit został naruszony w ewidentny sposób, co uzasadnia stwierdzenie nieważności obu spornych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga [...] Centrum [...] im. [...] z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], jak i utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] listopada 2019 r. umarzająca w całości postępowanie w sprawie wpisu na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej przedsięwzięcia pn. "[...] zgłoszonego przez skarżące [...]C[...], działające jako lider konsorcjum naukowego - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wydając obie sporne decyzje, nie dopuścił się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem - wbrew zarzutom strony skarżącej - w sposób prawidłowy wyjaśnił w uzasadnieniu przedmiotowych decyzji, dlaczego uznał, że w przypadku postępowania zainicjowanego wnioskiem strony skarżącej z dnia [...] czerwca 2018 r. o wpisanie przedsięwzięcia pn. "[...]" na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej zachodzi przesłanka umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Sąd uznał bowiem, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, utrzymując w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2019 r., prawidłowo stwierdził, że z uwagi na konieczność zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 374 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zainicjowanego wspomnianym wyżej wnioskiem strony skarżącej z dnia [...] czerwca 2018 r.

Ponadto, Sąd stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organ nie dopuścił się naruszenia zasady zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a., albowiem - według Sądu - prowadząc sporne postępowanie w przedmiocie wpisu zgłoszonego przedsięwzięcia na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanych wyżej przepisów - zaszła podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.

Wbrew zarzutom strony skarżącej, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie dopuścił się również naruszenia zasady lex retro non agit, albowiem zasadnie przyjął w uzasadnieniu decyzji, że skoro ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawiera stosownych przepisów przejściowych, to w odniesieniu do postępowania administracyjnego wszczętego pod rządami ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, a które to postępowanie nie zostało zakończone przed datą uchylenia tej ustawy, zobowiązany jest uwzględnić normę prawną wyrażoną w przepisie art. 374 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Tym samym, Sąd uznał, że Minister, wydając obie sporne decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie wpisu na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej przedsięwzięcia zgłoszonego przez skarżące [...]C[...] - nie dopuścił się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

W ocenie Sądu, na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności wydanych przez Ministra decyzji, należy wyraźnie zaznaczyć, że podstawę do wydania spornej decyzji organu z dnia [...] listopada 2019 r. stanowił przepis art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.

Przyjmuje się, że umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, przyjąć należy, iż brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2766/15).

W konsekwencji, decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego zapada w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

W analizowanej sprawie, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdził, że o bezprzedmiotowości postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego [...]C[...] z dnia [...] czerwca 2018 r. o wpis strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej, przesądziła okoliczność wynikająca z faktu, iż wspomniany wniosek [...] Centrum [...]z siedzibą w [...] złożyło, działając nie w imieniu własnym, lecz w imieniu i na rzecz konsorcjum naukowego złożonego (oprócz strony skarżącej) z Uniwersytetu Medycznego im. [...] w [...] oraz Narodowego Centrum [...]w [...]. W konsekwencji, mając na względzie fakt, iż w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 października 2018 r., zgodnie z art. 374 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, konsorcjum nie jest podmiotem uprawnionym do wszczynania takiego postępowania, Minister uznał, że strona skarżąca nie znajduje się zatem w kręgu podmiotów uprawnionych do wszczęcia postępowania i tym samym nie może być adresatem decyzji w przedmiocie wpisania zgłoszonej infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej.

Należy zauważyć, że wniosek skarżącego [...]C[...], jako lidera konsorcjum naukowego, o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej został złożony w dniu [...] czerwca 2018 r., tj. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki. Wówczas, skarżącemu [...]C[...] przysługiwało prawo do złożenia takiego wniosku w związku z art. 4a ust. 3 cyt. ustawy, który wskazywał, jako wnioskodawców: jednostki naukowe, konsorcja naukowe, centra naukowo-przemysłowe, centra naukowe Polskiej Akademii Nauk i centra naukowe uczelni, reprezentowane przez jednostkę naukową lub uczelnie.

W dniu 1 października 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2018 r - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z dniem wejścia jej w życie straciła moc ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, na podstawie której był prowadzony nabór wniosków na PMDIB.

W związku z powyższym, a także wobec braku stosownych przepisów przejściowych, tymczasowemu zawieszeniu uległ proces naboru wniosków na PMDIB, prowadzony na podstawie komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 kwietnia 2018 r. o otwartym naborze wniosków o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej.

Po wznowieniu naboru wniosków w 2019 r. skarżące [...]C[...], jako wnioskodawca działający w imieniu konsorcjum naukowego, nie znajdował się już w kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej, co wynika expressis verbis z przepisu art. 374 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Niemniej, w informacji dodatkowej do komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 4 czerwca 2019 r. o naborze wniosków o wpisanie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej wyraźnie wskazano m.in., że w przypadku, gdy wniosek o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej na PMDIB został złożony przez konsorcjum naukowe, podanie o wpisanie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej składa jeden podmiot, o którym mowa w art. 374 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który tworzył to konsorcjum, upoważniony przez pozostałe podmioty tworzące konsorcjum.

W konsekwencji, uznać należy, iż - zgodnie ze wskazaną wyżej informacją dodatkową do komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 4 czerwca 2019 r. - istniała możliwość skutecznego złożenia podania przez jednego z członków konsorcjum, w imieniu którego występowało skarżące [...]C[...], lecz strona skarżąca, jako wnioskodawca, z tej możliwości nie skorzystała.

W tej sytuacji, mając na względzie zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., stwierdzić należy, że zarzut ten jest nieuzasadniony, albowiem Minister zwracał stronie skarżącej uwagę na możliwość korekty podania, informując, iż z formalnego punktu widzenia podanie mogło być złożone przez jeden z podmiotów należących do konsorcjum, jako podmiot znajdujący się w katalogu, o którym mowa w art. 374 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zdaniem Sądu, nie sposób również uznać, że organ prowadził sporne postępowanie w sposób nadmiernie przewlekły, albowiem złożone dokumenty musiały być przedmiotem specjalistycznych badań, które wymagały jednak pewnego czasu.

Jednocześnie, wbrew zarzutom strony skarżącej, nie sposób zgodzić się z zarzutem naruszenia zasady lex retro non agit, a w konsekwencji zarzutem wadliwego przyjęcia, iż sporne postępowanie było bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 105 §1 k.p.a.

Odnosząc się do twierdzenia strony skarżącej, jako wnioskodawcy działającego w imieniu konsorcjum naukowego, że jego sprawa powinna być rozpoznana na podstawie przepisów obowiązujących w dacie 13 czerwca 2017 r., czyli w dacie złożenia wniosku, wyjaśnić należy, że organy administracji, co do zasady, orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy, tj. w dacie wydawania decyzji administracyjnej, chyba, że istnieje wyraźna podstawa prawna do zastosowania przepisów obowiązujących w innej dacie. Jak słusznie zauważył organ, w niniejszym stanie faktycznym i prawnym, ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewidywała możliwości kontynuowania niezałatwionych spraw administracyjnych w przedmiocie wpisania strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej, na podstawie uchylonej ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, skutkiem czego nie było prawnej możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2018 r. o wpis na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej złożonego przez konsorcjum w imieniu, którego działało [...] Centrum [...].

Owszem, nie ulega najmniejszej wątpliwości Sądu, iż zakaz działania prawa wstecz (zasada lex retro non agit), stanowi jeden z elementów zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażanej w art. 2 Konstytucji RP. Zasada niedziałania prawa wstecz, jest dyrektywą legislacyjną skierowaną do organów stanowiących prawo, jak również dyrektywą interpretacyjną dla organów stosujących prawo, dokonujących wykładni przepisów prawnych. Zasada niedziałania prawa wstecz, chociaż nie została wprost wyrażona w Konstytucji RP, stanowi podstawową zasadę porządku prawnego w praworządnym państwie, opartą na założeniu, że "każdy przepis normuje przyszłość, nie zaś przeszłość".

Nie ulega jednocześnie wątpliwości, że choć zasada lex retro non agit, zawierająca zakaz retroaktywności prawa stanowi niewątpliwie istotny element demokratycznego państwa prawnego, to jednak - co należy wyraźnie podkreślić - zakaz ten nie ma waloru absolutnego. Warto zwrócić uwagę, że również Trybunał Konstytucyjny stwierdził w wyroku z dnia 15 września 1998 r., wydanym w sprawie sygn. akt K 10/98, iż nie sposób abstrakcyjnie wykluczyć istnienia wymagających ochrony konstytucyjnych wartości, które uzasadniać będą odstępstwo od zasady nieretroaktywnego działania prawa.

Zdaniem Sądu, uznać należy, że w niektórych sytuacjach nowa ustawa może ingerować w dawniej powstałe stosunki prawne, a zatem nowa ustawa, w braku przepisów przejściowych, ma zastosowanie nie tylko do stanów aktualnych, ale i do zdarzeń wcześniej powstałych, jeśli nadal trwają, a bezpośrednie stosowanie nowych przepisów przede wszystkim odnosi się do zastanych w dniu wejścia ich w życie stosunków prawnych.

Według Sądu, z taką sytuacją mamy do czynienia właśnie w niniejszej sprawie, w której przyczyną bezprzedmiotowości postępowania jest brak przepisów materialnoprawnych uprawniających organ do wydania decyzji o wpisie infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej w stosunku do innych podmiotów, niż publiczna uczelnia akademicka, instytut PAN, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy.

Sąd uznał zatem, iż nie ma racji strona skarżąca, jakoby brak regulacji w przepisach przejściowych oznaczać miało, że Minister powinien nadal prowadzić postępowanie zgodnie z regulacjami obowiązującymi w dniu złożenia wniosku, albowiem należy stwierdzić, że w rozważanym przypadku do czynienia mamy z tzw. retrospektywnością prawa, tj. sytuacją, w której przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze otwartym, ciągłym, które nie znalazły swojego zakończenia, które rozpoczęły się pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy. Należy zatem przyjąć, jak zasadnie uznał Minister, że w takiej sytuacji, jak analizowana w niniejszej sprawie, nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy.

W tym miejscu, warto wyraźnie podkreślić jeszcze raz, że strona skarżąca poprzez zastosowanie nowych przepisów, nie została pozbawiona możliwości kontynuowania postępowania, a jedynie - o czym organ informował - zobowiązana był do pewnej korekty swojego wniosku, tak aby dostosować się do wymogów prawnych wynikających z art. 374 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, utrzymując w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wpisu zgłoszonej infrastruktury na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej, nie dopuścił się - mogącego mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a.

Jednocześnie, Sąd stwierdził, iż Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie analizy przesłanek zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 374 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, działając w sposób zgodny zarówno z zasadą praworządności wyrażoną w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, jak i zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa i stosowanego przez nie prawa, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a.

Minister wszechstronnie zbadał wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanego wyżej przepisu art. 374 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym - brak było podstaw do kontynuowania postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem strony skarżącej z dnia [...] czerwca 2018 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.