Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 421/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, 3 i 3a
journal: Dz.U. 2021 poz 423
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2022 r. ze skargi R.L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 marca 2022 r. nr UP-198/2022 (060000/71/342852/21/PON) w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej – ubezpieczenia zdrowotnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z 10 marca 2022 r. nr UP -198/2022 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej: ZUS, organ), po rozpoznaniu wniosku R. L. (dalej: strona, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w L. (dalej: organ pierwszoinstancyjny) z 6 grudnia 2021 r. nr [...], o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

W podstawie prawnej decyzji ZUS powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.) i art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze zm., dalej u.s.u.s.).

Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem 6 sierpnia 2021 r., uzupełnionym 30 sierpnia 2021 r., skarżący zwrócił się o umorzenie należności tytułu nieopłaconych składek, wskazując na trudne warunki materialno – finansowe rodziny, której jest jedynym żywicielem. Wskazał na problemy zdrowotne córki i związane z tym duże wydatki na lekarstwa, opłaty za utrzymanie mieszkania, które wynoszą ok. 1500 zł. W trakcie postepowania skarżący dołączył dokumentację.

Organ pierwszoinstancyjny decyzją z 6 grudnia 2021 r. w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2, 3, 3a i art. 32 u.s.u.s., § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie) odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek za: maj 2018, za okres od sierpnia 2018 r. do sierpnia 2020 r. w łącznej kwocie 9 839,46 zł, w tym z tytułu: składek – 8.554,46 zł, odsetek liczonych na dzień wniosku, tj. 6 sierpnia 2021 r. -1.285,00 zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zaznaczył, że decyzja jest niezgodna z art. 32, art. 77, art. 78 oraz art. 79 Konstytucji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy ZUS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że z przedłożonego przez skarżącego oświadczenia wynika, że: skarżący jest żonaty; nie pracuje zarobkowo; od 13 czerwca 2018 r. pobiera emeryturę w wysokości 3.204,91 zł brutto, tj. netto 2.622,81 zł; nie posiada dochodu z innych źródeł; nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej; nie korzysta z innych form pomocy; jego stałe miesięczne wydatki to: czynsz 567,14 zł, opłaty eksploatacyjne 805,46 zł, koszty związane z leczeniem 596,00 zł; reszta emerytury pozostaje na potrzeby życiowe rodziny; prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która nie osiąga dochodu oraz córką ([...] lat), która nie osiąga dochodu; nie ma zobowiązań pieniężnych; posiada mieszkanie o powierzchni [...]m2 , jego sytuacja materialna nie uległa poprawie i nie rokuje poprawy; cierpi na bóle kręgosłupa, przepuklinę, ból prawego barku po złamaniu [...]; wegetuje wraz z całą rodziną i uregulowanie zaległości spowodowałoby ciężkie skutki dla całej rodziny.

W trakcie postępowania ZUS ustalił, że skarżący: od 1 października 1989 r. do 3 sierpnia 2020 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie taksówek osobowych; od 18 maja 2018 r. pobiera świadczenie emerytalne; żona skarżącego nie podlega do ubezpieczeń w ZUS, nie jest również zgłoszona jako bezrobotna; córka od 1 maja 2021 r. jest zgłoszona w Urzędzie Pracy jako bezrobotna bez prawa do zasiłku; w Centralnej Ewidencji Pojazdów skarżący nie figuruje jako właściciel pojazdu; w Bazie Ksiąg Wieczystych nie figuruje jako współwłaściciel lub właściciel nieruchomości.

Organ stwierdził, że należności skarżącego nie uległy przedawnieniu, gdyż nie upłynął okres 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna.

Następnie organ przywołał treść art. 28 ust. 2 oraz art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. i wyjaśnił, że wobec skarżącego nie zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Organ przywołał także treść z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia i przeanalizował sytuację skarżącego pod kątem wystąpienia przesłanek umorzenia.

W tym zakresie ZUS ustalił, że wysokość dochodu wspólnego gospodarstwa domowego skarżącego wynosi 2.795,81 zł netto. Tymczasem minimum socjalne ustalone 14 grudnia 2021 r. w III kwartale 2021 r. na podstawie danych z GUS dla 3-osobowego gospodarstwa pracowniczego wyniosło 3.340,01 zł, tj. 1113,34 zł na osobę i jest wyższe od dochodu wspólnego gospodarstwa domowego skarżącego. Ponieważ poziom ubóstwa i trudnej sytuacji każdy człowiek odczuwa bardzo subiektywnie, wskaźnik minimum egzystencji pozwala na stosunkowo obiektywną ocenę, czy w danej sytuacji występuje zagrożenie ubóstwem. Za żyjące w ubóstwie uznaje się osoby, gdzie poziom wydatków w gospodarstwie domowym jest niższy od granicy ubóstwa obliczonego w oparciu o minimum egzystencji, które ustalone 9 kwietnia 2021 r. w 2020 r. na podstawie danych z GUS przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych dla 3-osobowego gospodarstwa pracowniczego wyniosło 1.590,60 zł, tj. 530,20 zł na osobę.

W powołanym przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych trzyosobowym gospodarstwie pracowniczym wskazano wydatki na: żywność - 748,41 zł; mieszkanie-585,76 zł, w tym: użytkowanie i energię - 552,80 zł, wyposażenie - 32,96 zł; edukację-4,31 zł; odzież i obuwie - 74,70 zł; ochronę zdrowia - 45,47 zł; higienę osobistą - 56,22 zł; pozostałe wydatki - 75,74 zł.

Organ przyjął, że dochód wspólnego gospodarstwa domowego skarżącego jest wyższy od minimum egzystencji. Ponadto wymienione przez niego wydatki (poza koniecznymi kosztami leczenia) nie są też nadzwyczajnymi kosztami jakie musi ponosić. ZUS nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. Miernikiem trudnej sytuacji materialnej mogą być dochody, których wysokość powoduje konieczność sięgnięcia do środków pomocy społecznej. Skarżący nie udowodnił aby w związku z trudną sytuacją finansową, na którą się powołuje w złożonym wniosku, podjął działania mające na celu uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego w formie dotacji, zasiłków lub innych form pomocy materialnej dotowanych ze środków instytucji socjalnych. Nie udokumentował, że ma problemy z regulowaniem bieżących opłat oraz, że brakuje mu środków finansowych na zakup żywności, odzieży, środków czystości itp.

W tej sytuacji ZUS stwierdził, że nie może uznać, iż sytuacja skarżącego nosi znamiona ubóstwa oraz, że ma charakter trwały i pogłębiający się. Skarżący dysponuje bowiem świadczeniem emerytalnym, które stanowi stałe źródło dochodu i jest niezależne od stanu zdrowia, podlega corocznej waloryzacji. Organ nie może pominąć również faktu otrzymywania jednorazowego 13 i 14 świadczenia emerytalnego. Ponadto we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje żona skarżącego, która nie ma przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia zatrudnienia oraz dorosła córka, która jest aktualnie zarejestrowana jako bezrobotna. Jest to zatem okoliczność, która może ulec zmianie.

ZUS uznał, że podjęcie decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek na obecnym etapie postępowania byłoby działaniem przedwczesnym i nieuzasadnionym.

Z uwagi na wysokość zadłużenia może ono zostać spłacone w układzie ratalnym.

Analizując przesłankę z § 3 ust. 1 rozporządzenia ZUS wskazał, że nie odnosi się ona do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych składek, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc ona do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie w ramach przysługującej mu samodzielności podejmowania decyzji, organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że w sprawie zaszły przesłanki umorzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub nadzwyczajnego zdarzenia, powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogło pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Nie udokumentował, że klęska żywiołowa, ani inne nadzwyczajne wydarzenie były powodem wyrejestrowania działalności gospodarczej.

Zdaniem ZUS w przypadku skarżącego nie zachodzi przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Skarżący poinformował, że cierpi na bóle kręgosłupa, przepuklinę, bóle prawego barku po złamaniu palca. Jednocześnie do akt sprawy nie przedłożył żadnej dokumentacji potwierdzającej stan zdrowia. Nie udokumentował, że sprawuje opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która uniemożliwiałaby mu osiąganie dochodu. ZUS ponownie podkreślił, że skarżący dysponuje świadczeniem emerytalnym, które to źródło dochodu jest niezależne od stanu zdrowia. Nie zachodzi zatem przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji ZUS z 10 marca 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając naruszenie:

1. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, pomimo że opłacenie składek pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla skarżącego i jego rodziny, bowiem pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, gdyż skarżący cierpi na przewlekłą chorobę i sprawuję opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności;

2. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez nierzetelną analizę złożonych do akt sprawy dowodów w postaci dokumentów potwierdzających w sposób jednoznaczny zarówno występujące u skarżącego choroby przewlekłe, jak i konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, przewlekle chorą.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: p.p.s.a., zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).

W tak zakreślonych ramach prawnych sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ naruszył przepisy postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W kontrolowanej sprawie podstawę analizy zasadności żądania strony o umorzenie należności z tytułu składek stanowiły prawidłowo przywołane przez Zakład przepisy art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia.

Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 usus, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 wskazano natomiast, że całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi wówczas, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ustawodawca przewidział nadto w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. możliwość umarzania przez ZUS należności z tytułu składek w uzasadnionych przypadkach, mimo braku całkowitej nieściągalności, w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Korzystając z upoważnienia ustawowego (art. 28 ust. 3b) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w § 3 ust. 1 rozporządzenia określił przesłanki umarzania należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z tym przepisem, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z przywołanych przepisów wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadził do systemu prawa administracyjnego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności, po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ jest zobowiązany odmówić przyznania tego rodzaju ulgi.

Z kolei sądowej kontroli legalności takiej decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów K.p.a. reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Natomiast o tym, czy składki powinny być umorzone, czy też nie, rozstrzyga organ administracji publicznej.

Badając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach prawnych Sąd stwierdza, że organ nie dokonał rzetelnej analizy wszelkich okoliczności sprawy, co w konsekwencji prowadziło do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy.

W rozpoznawanej sprawie w toku postępowania administracyjnego ZUS uznał, że w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s., wobec czego nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności, dającej podstawę do umorzenia wnioskowanych należności z tytułu składek.

W ocenie Sądu, stanowisko organu co do braku przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 1-5 u.s.u.s. jest zasadne. Natomiast Sąd nie podziela stanowiska organu, co do braku przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. Zakład oceniając tę przesłankę stwierdził, że nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, gdyż aktualnie w stosunku do należności z tytułu składek nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne; na obecną chwilę nie został ustalony element nieściągalności długu przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne. Dopóki istnieje możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania. Tymczasem, w orzecznictwie na gruncie art. 28 ust 3 pkt 6 u.s.u.s. przyjmuje się, że to ZUS ma obowiązek samodzielnie ocenić przesłankę całkowitej nieściągalności, porównując spodziewane koszty egzekucji (obliczane w części w proporcji do egzekwowanych kwot) z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku. Dokonując samodzielnej oceny organ winien mieć na uwadze, czy majątek zobowiązanego nadaje się w ogóle do egzekucji, jak również czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanego i jego rodziny (por. wyroki: WSA w Olsztynie z 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 707/11; WSA w Krakowie z: 18 września 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1176/14, 13 lutego 2018 r. sygn. akt 1263/17, 28 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 58/18, 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 263/18; WSA w Opolu z: 24 października 2012 r., sygn. akt I SA/Op 251/12; 14 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Op 572; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle przedstawionych wyżej poglądów, podzielanych w pełni przez tut. Sąd, samo powoływanie się przez organ, że możliwości przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie zostały jeszcze wyczerpane, jest niewystarczające do wykazania, że nie występuje całkowita nieściągalność należności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. ZUS winien wyjaśnić, w jakim stopniu ewentualnie prowadzone postępowanie egzekucyjne będzie skuteczne, biorąc pod uwagę, że jedynym źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny jest świadczenie emerytalne w kwocie netto 2.795,81 zł. Jakie są prognozy efektywności takiej egzekucji, przy jednoczesnym oszacowaniu wydatków egzekucyjnych. Następnie winien zestawić te kwoty ze sobą i wyciągnąć stosowne wnioski. Bez określenia przewidywanych kosztów egzekucyjnych organ nie jest w stanie dokonać rzetelnej analizy, czy ewentualnie wyegzekwowane należności będą w oczywisty sposób przekraczać wydatki związane z egzekucją. Takich symulacji nie przeprowadzono, a to oznacza, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.

Wadliwa jest również analiza stanu faktycznego i wyprowadzona na jego tle ocena prawna przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia.

Jeśli chodzi o opisaną w pkt 3 tego przepisu przesłankę przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, organ w zaskarżonej decyzji przyjął, że skarżący nie przedłożył do akt sprawy żadnej dokumentacji potwierdzającej jego stan zdrowia, ani też nie udokumentował, że sprawuje opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

Tymczasem w aktach sprawy znajdują się dokumenty medyczne skarżącego i jego córki, która posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Dokumenty te wpłynęły do ZUS 30 listopada 2021 r., mimo to organy nie przeanalizowały tych dokumentów i nie uwzględniły ich przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Sąd nie podziela również argumentacji organu o braku podstaw do umorzenia należności na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, przewidującego, że ZUS ma możliwość umorzenia składek, gdy opłacenie należności z tego tytułu pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie częściowo przeanalizował czynniki kształtujące sytuację materialną skarżącego, tj. uzyskiwany w rodzinie dochód, ponoszone wydatki na utrzymanie, jednak nie przeprowadził w tym zakresie rzetelnej analizy pod kątem oceny, czy opłacenie składek nie zagrozi egzystencji skarżącego, z uwagi na przedłożoną przez niego dokumentację medyczną dotyczącego jego i jego córki.

Podkreślić należy, że organ orzekający podejmując decyzję w oparciu o uznanie administracyjne, ma obowiązek zgodnie z art. 7 K.p.a. wyważyć słuszny interes strony i interes publiczny. Aby jednak takie wyważenie było możliwe i aby organ mógł stwierdzić, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległych składek, konieczne jest ustalenie stanu faktycznego w oparciu o zebrany materiał dowodowy. W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano organy nie uwzględniły całości zebranego materiału dowodowego w sprawie.

Ponadto Sąd stwierdza, że przedstawione w skarżonej decyzji argumenty organu, mające przemawiać za możliwością poprawy sytuacji skarżącej w przyszłości, mają charakter ogólnikowych stwierdzeń, bez odniesienia się do warunków konkretnej sprawy. Wniosek organu, że 63 - letnia żona skarżącego, nie ma przeciwwskazań do podjęcia zatrudnienia jest nie do zaaprobowania, z uwagi na osiągnięcie przez nią wieku uprawniającego do korzystania z świadczeń emerytalnych.

Sąd nie podziela także stanowiska organu co do możliwości podjęcia pracy przez córkę skarżącego, albowiem stanowisko to nie zostało odniesione do okoliczności sprawy, tj. orzeczenia o jej stopniu niepełnosprawności.

Reasumując, zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ zastosuje się do wskazań Sądu, przeanalizuje przedstawioną przez stronę dokumentację medyczną i ponownie rozważy zakwestionowane przez Sąd przesłanki umorzenia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a.