Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 28/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 14 ust. 1, art. 22, art. 26 ust. 1-2, art. 27
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
article: par. 2, 12, 15
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) asesor WSA Anna Janowska Protokolant referent Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego w części dotyczącej powierzchni wycofanych oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2019 oddala skargę.


UZASADNIENIE

F. M. (dalej: "producentka rolna", "strona" lub "skarżąca") wniosła skargę na wskazaną w sentencji wyroku decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy") utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Kierownik BP" lub "organ I instancji") z [...] w przedmiocie umorzenia w części postępowania w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (dalej: "RŚK") w ramach PROW 2014-2020 na rok 2019 oraz przyznania ww. płatności w wysokości 3.544,72 zł.

Z akt sprawy wynika, że producentka rolna 15 marca 2015 r. podjęła zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach pakietów 4 i 5 - wariant 4.4 i 5.4. o tej samej nazwie: Półnaturalne łąki wilgotne, na okres 5 lat. W złożonym 30 maja 2019 r. wniosku kontynuacyjnym ubiegała się o szereg płatności, w tym płatność RŚK do ww. wariantów 4.4 i 5.4. Zaś 31 maja 2019 r. złożyła wniosek zmieniający, w którym wycofała część powierzchni zadeklarowanej do płatności RŚK. W tym zakresie postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 105 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej: "Kpa"), co nie jest sporne między stronami.

We wniosku zmieniającym wskazała następujące warianty i grunty o symbolach, numerach ewidencyjnych i powierzchni:

- 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne [...]. Łącznie zadeklarowano 5,45 ha.

- 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne – [...]. Łącznie zadeklarowano 2,74 ha.

Od 24 do 30 października 2019 r. w gospodarstwie rolnym strony została prowadzona kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej. W dniu 4 listopada 2019 r. sporządzono raport z czynności kontrolnych nr [...], w którym stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku o płatność. Dla działek rolnych, dla których zastosowano kody pokontrolne [...] w ramach wariantu 4.4, o łącznej powierzchni deklarowanej 5,45 ha i stwierdzonej po kontroli: 4,68 ha, a także [...] (wariant 5.4), o łącznej powierzchni deklarowanej 1,34 ha i stwierdzonej po kontroli: 0,92 ha, zaszła konieczność weryfikacji powierzchni pomierzonych podczas kontroli na miejscu, na których położone są zadeklarowane do ww. płatności działki rolne. Na podstawie wyników z kontroli na miejscu zostały zaktualizowane maksymalne kwalifikowane obszary (MKO) poszczególnych działek ewidencyjnych, określone w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Pismem z 19 grudnia 2019 r. (K-57/1) strona wniosła uwagi do protokołu kontroli, odnosząc się do działek dzierżawionych od Lasów Państwowych. Odniosła się do nieprawidłowości dotyczących działki nr [...] oraz nr [...], związanych z ich koszeniem.

W rozpatrywanej sprawie Kierownik BP wydawał kolejno decyzje: z [...] uchylane następnie decyzjami Dyrektora ARiMR z [...]. Z kolei decyzją z [...] organ I instancji przyznał płatność RŚK na rok 2019 w łącznej wysokości 3.033,54 zł oraz nałożył na stronę sankcje, w tym:

1. Wariant 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne płatność w wysokości 1.993,97 zł po pomniejszeniu o 2.269,51 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, sankcja w wysokości 5.581,22 zł.

2. Wariant 5.4. Półnaturalne łąki wilgotne płatność w wysokości 1.039,57 zł, po pomniejszeniu o 1.073,95 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, sankcja w wysokości 2.289,57 zł.

Kierownik BP ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem RŚK (wieloletnim) stanowiący powierzchnię w wariantach: 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne - 5,49 ha, oraz 5.4. Półnaturalne łąki wilgotne - 2,82 ha (łącznie: 8,31 ha). Zaś w rozpatrywanej sprawie według Kierownika BP powierzchnia stwierdzona wynosi 4,68 ha w ramach pakietu 4.4 oraz 2,32 ha w ramach pakietu 5.4, a nie jak zadeklarowano we wniosku 5,45 ha i 2,74 ha.

Jako podstawę prawną decyzji organ powołał: art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 1 oraz art. 32 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217, ze zm., dalej: "ustawa PROW") oraz § 2, § 4 ust. 2 pkt 4 lit.a, § 5 ust. 1 pkt 1, § 6, § 11 ust. 1 pkt 3, § 12 ust. 4 pkt 1 lit.a, § 18, § 19 ust. 2, § 33 ust. 3, ust. 6, ust. 10, ust. 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, ze zm., dalej: "rozporządzenie RŚK", a także art. 67, art. 68 ust. 1, art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej (dalej: "rozporządzenie 1306/2013"), art. 19, ust. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, ze zm., dalej: "rozporządzenie 640/2014").

Z uzasadnienia decyzji wynika, że wniosek o płatność został rozpatrzony co do powierzchni deklarowanej wynoszącej łącznie 8,19 ha (wariant 4.4. – 5,45 ha) i wariant 5.4 – 2,74 ha), zaś powierzchnia stwierdzona wynosi łącznie 7 ha (odpowiednio: 4,68 ha i 2,32 ha). Organ przedstawił szczegółowe wyliczenia przyznanych płatności w oparciu o ustalenia kontroli. Wskazał, że w toczącym się postępowaniu pełnomocnik strony złożył wyjaśnienia odnośnie do stwierdzonych nieprawidłowości w trakcie kontroli terenowej. Pełnomocnik podał m.in.: "Działki dzierżawione są z Lasów Państwowych, podaję wielkość tych gruntów do ARiMR do płatności tak, jak mamy w umowie." Dodatkowo poinformował, że działka nr [...] obręb K. była wykaszana zgodnie z planem rolnośrodowiskowym. Została wykoszona bez zgody rolnika przez innego rolnika. Działka jest położona na terenie podmokłym i stąd biorą się trudności z jej koszeniem.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji Kierownika BP z powodu naruszenia prawa oraz o uwzględnienie wyników kontroli na miejscu. Nie zgodziła się z ustaleniami organu dotyczącymi powierzchni działek ewidencyjnych: [...] zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019. Strona wskazała, że powierzchnie zmierzone podczas kontroli na miejscu różnią się od powierzchni stwierdzonych, a organ nie wyjaśnił, która kontrola jest ważniejsza i w jaki sposób uwzględniono wyniki kontroli na miejscu.

Zaskarżoną do WSA decyzją Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zauważył, że strona kwestionuje jedynie tę część decyzji organu I instancji, która dotyczy powierzchni stwierdzonych działek rolnych deklarowanych w wariantach 4.4. i 5.4., zaś nie wniosła zastrzeżeń co do wysokości naliczonych płatności, zmniejszenia płatności w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu wymogów i posiadania niekompletnego planu działalności RŚK oraz wysokości nałożonych sankcji.

Organ odwoławczy podał, że w wyniku kontroli terenowej stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w złożonym wniosku a stanem faktycznym. W związku z wniesionymi odwołaniami od decyzji w sprawach przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) Dyrektor ARiMR zweryfikował poprawność wyników czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym strony pod kątem zarzutów podniesionych w odwołaniach przez skarżącą i wskazał w związku z ponowną weryfikacją Raportu z czynności kontrolnych w ramach działania RŚK - że w związku z wielokrotną deklaracją działek, pomiar wykonany podczas kontroli na miejscu, został docięty do deklaracji działek wyrysowanych na załączniku graficznym we wniosku o przyznanie płatności.

Odnośnie do zastrzeżeń strony dotyczących stwierdzonej powierzchni działki rolnej [...] wskazał, że w dniu kontroli w północnej i w północno-zachodniej części ww. działki znajdował się obszar niekwalifikujący się do płatności, który stanowiły zachwaszczenia i zakrzaczenia, wobec czego zastosowany został kod [...]. Natomiast w południowym obszarze ww. działki, został zastosowany kod [...]. Celem kontroli jest dostarczenie danych, które będą wykorzystane w procesie aktualizacji danych Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) w obrębie kontrolowanych działek rolnych oraz ich bezpośredniego sąsiedztwa w granicach deklarowanych działek referencyjnych. Rozbieżności dotyczące ww. danych i sytuacji zaistniałej w terenie są sygnalizowane w raporcie i na szkicach działek rolnych przy pomocy kodów pokontrolnych: [...].

Dyrektor ARiMR odniósł się do odwołania w zakresie sposobu użytkowania działek rolnych [...], zgłoszonych do płatności odpowiednio: TUZ i TRAWY_NA_GO, jak też nr [...]: TUZ. Podał, że na stronie 3-3 raportu w polu: uwagi do działki rolnej [...] została wpisana informacja o podmokłym terenie i o kilkuletnim nieużytkowaniu działki. Podał, że zastosowany został także kod [...], który definiuje stwierdzoną nieprawidłowość. Informacja o nieużytkowaniu działki rolnej [...], została także wpisana w Formularzu kontroli wymogów wspólnych, w adnotacji do wymogu [...] na str. 4-2 raportu. Natomiast działka rolna [...] nie była kontrolowana i zastosowany został kod DR46.

Z kolei działka rolna [...] była użytkowana na powierzchni wynoszącej 0,17 ha, a poddana kontroli została ze względu na jej częściowe nieużytkowanie, co zostało również opisane w Formularzu kontroli wymogów wspólnych, w adnotacji do wymogu [...] na str. 4-2 raportu. Działka rolna [...] nie była zadeklarowana do Działania RŚK, wobec czego jej koszenie powinno zostać wykonane do 31 lipca. Na fotografiach nr 68-72 wykonanych 29.10.2019 r. udokumentowany został obszar niewykoszony, na którym znajdują się wieloletnie zachwaszczenia i krzewy, które świadczą o braku wykonywania zabiegów agrotechnicznych.

Organ podkreślił, że podczas kontroli terenowej pomiar powierzchni upraw zadeklarowanych został wykonany odbiornikiem GNSS, na podstawie którego zostały sporządzone szkice działek rolnych. Ponadto podczas wizytacji terenowej została wykonana dokumentacja fotograficzna, mająca na celu potwierdzenie występowania na działkach rolnych zadeklarowanych gatunków roślin i przebiegu granic obszaru użytkowanego rolniczo.

Z zaskarżonej decyzji wynika, że w trakcie weryfikacji raportu z czynności kontrolnych stwierdzono błąd rachunkowy w sekcji XII.06 w Formularzu kontroli wymogów wspólnych (str. 4-1), po uwzględnieniu którego prawidłowa powierzchnia TUZ wg kontroli to 14,35 ha, natomiast w sekcji XIV. 10 w Formularzu kontroli ilości azotu pochodzącego z nawozów naturalnych w gospodarstwie (str. 6-3), prawidłowa powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie rolnym wynosi 17,01 ha.

W ocenie Dyrektora ARiMR powyższe zmiany w raporcie z czynności kontrolnych nie miały wpływu na wielkość przyznanej płatności, w związku z czym korekta raportu nie została wysłana do producenta, została natomiast 22 maja 2020 r. przekazana do Biura Powiatowego ARiMR w D.

Organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia powierzchni zakwalifikowanej do otrzymania płatności RŚK zostały dokonane na działkach, na których stwierdzono nieprawidłowości przez organ I instancji w następujący sposób:

- w ramach Wariantu 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne, działki: [...] powierzchnia deklarowana - 3,70 ha, powierzchnia po kontroli - 3,45 ha, [...]powierzchnia deklarowana - 0,96 ha, powierzchnia po kontroli - 0,71 ha, [...] powierzchnia deklarowana - 0,79 ha powierzchnia po kontroli - 0,52 ha,

- w ramach Wariantu 5.4. Półnaturalne łąki wilgotne, działki: [...] powierzchnia deklarowana - 0,85 ha, powierzchnia po kontroli - 0,60 ha, [...] powierzchnia deklarowana - 0,49 ha, powierzchnia po kontroli - 0,32 ha, [...] powierzchnia deklarowana - 1,40 ha powierzchnia po kontroli - 0,52 ha,

Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że w raporcie z czynności kontrolnych znajduje się zapis informujący o możliwości zmiany wartości powierzchni stwierdzonej w wyniku czynności podejmowanych przez ARiMR w ramach obsługi wniosku o przyznanie płatności, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

Przedstawiono rolę Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) i wskazano, że organ I instancji, dokonując pomniejszenia powierzchni działek rolnych uprawniającej do otrzymania w 2019 r. omawianej płatności, miał na uwadze zarówno wyniki kontroli administracyjnej jak i kontroli na miejscu. O ile bowiem kontrola w terenie pozwala na ustalenie faktycznego obszaru upraw, to nie umożliwia ona precyzyjnego odniesienia tych pomiarów do granic działek referencyjnych. Ustalenia poczynione w oparciu o system LPIS umożliwiają natomiast nałożenie obrazu działki rolnej na mapy ewidencyjne - co wynika z samej technologii pomiaru i stosowanej metody. Pozwala to na ustalenie, czy faktyczne powierzchnie upraw wykraczają poza granice działki referencyjnej, zadeklarowanej we wniosku. Dla ustalenia obszaru kwalifikowanego do płatności konieczne jest zatem ustalenie zarówno faktycznej powierzchni upraw (po uwzględnieniu wyłączeń), tj. powierzchni działki rolnej - co jest możliwe na podstawie kontroli na miejscu, jak i odniesienie granic tych upraw do granic działek referencyjnych, jak również do granic wyrysowanych przez producenta w części graficznej wniosku o przyznanie płatności - czego organ I instancji dokonał na podstawie danych z systemu LPIS i danych z aplikacji eWniosekPIus.

Dyrektor ARiMR zaznaczył, że zadeklarowane działki rolne są położone na działkach ewidencyjnych współużytkowanych z innymi rolnikami. W związku z powyższym należało powierzchnię stwierdzoną działek rolnych ograniczyć do deklaracji rolnika, wprowadzonej jako geometria działki rolnej w aplikacji eWniosekPIus. Powyższa geometria wprowadzana jest przez rolnika poprzez rysunek położenia uprawy na podkładzie ortofotomapy, a więc z widokiem terenu uprawy i sąsiadujących elementów krajobrazu mogących służyć jako punkt odniesienia.

Z analizy powierzchni użytkowanej rolniczo wyrysowanej w aplikacji eWniosekPlus jako działki rolne ujęte we wniosku producenta oraz na podstawie wyników kontroli na miejscu wyznaczono podczas kontroli administracyjnej powierzchnię stwierdzoną działki rolnej [...] poprzez pomiar powierzchni stwierdzonej w kontroli terenowej, zgodnie ze śladem pomiaru z kontroli terenowej, ograniczając ją do deklaracji rolnika zawartej w aplikacji eWniosekPIus w wyniku czego ustalono powierzchnię działki rolnej [...] na 3,45 ha, a [...] na 0,32 ha.

Podczas kontroli terenowej działki rolne [...] (niedeklarowana do płatności rolno- środowiskowo-klimatycznej) i [...] (z deklaracją Wariantu 4.4.) pomierzono łącznie, powierzchnia zmierzona wyniosła 2,17 ha. Łączna deklaracja ww. działek rolnych we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 3,00 ha (odpowiednio 2,04 ha i 0,96 ha). Następnie podczas kontroli administracyjnej dla działki rolnej [...] wyznaczono powierzchnię stwierdzoną uwzględniając deklarację rolnika w aplikacji eWniosekPIus oraz ślad pomiaru kontrolerów terenowych (punkty GML) i ustalono powierzchnię na 0,71 ha.

Dla działki rolnej [...] o powierzchni deklarowanej 0,79 ha podczas kontroli terenowej stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,52 ha i taką powierzchnię uwzględniono po przeprowadzonej kontroli administracyjnej.

Dla działki rolnej [...] przyjęto po przeprowadzonej kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej powierzchnię deklarowaną równą 1,40 ha.

Organ wyjaśnił, że kontrole terenowe mają na celu weryfikację spełniania przez rolnika wymagań przyporządkowanych do danego wariantu płatności. Za bezzasadny uznał zarzut odwołania, jakoby ustalenia kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu były sprzeczne, ponieważ kontrola na miejscu stwierdza i opisuje stan faktyczny zastany w terenie w momencie kontroli, następnie podczas kontroli administracyjnej uwzględnia się szereg innych elementów takich, jak realizowane przez rolnika zobowiązanie RŚK, historia użytkowania danej działki rolnej czy konkretnej części działki referencyjnej. W związku z tym wyników poszczególnych elementów toczącego się postępowania, jakimi są kontrola na miejscu i dalsza kontrola administracyjna, różniących się od siebie, nie należy uznawać za sprzeczne ze względu na fakt, że zostają one ustalone w oparciu o inne kryteria.

W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja miała miejsce dla działek rolnych [...], jak również działek rolnych [...]. Organ powołał § 12 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia RŚK i podał, że płatność w wariancie 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne może być przyznana jedynie do powierzchni objętej warstwą MKO_TUZ (powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru trwałych użytków zielonych).

Wyznaczając powierzchnię MKO_TUZ, oprócz ustalenia powierzchni aktualnie użytkowanej rolniczo, bierze się pod uwagę również 5-letnią historię występowania powierzchni użytków zielonych (TUZ) na danej działce ewidencyjnej, zgodnie z definicją trwałego użytku zielonego zawartą w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013.347.608 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1307/2013").

Zatem jedynie powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru trwałych użytków zielonych wyznaczonego na danej działce ewidencyjnej jest powierzchnią uprawnioną do płatności RŚK w ramach Pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000.

Organ powołał § 5 ust. 1 pkt 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia RŚK i wskazał, że w ramach wariantów 4.4. i 5.4. omawiane zobowiązanie nie podlega zmianie w trakcie jego trwania. Oznacza to, że do końca trwania okresu zobowiązania RŚK (czyli do 14 marca 2019 r.) nie ma możliwości zmiany m.in. wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem oraz zmiany uprawianych roślin (trwałych użytków zielonych), a także miejsca ich uprawy.

W związku z powyższym w odniesieniu do działki rolnej [...], dla której zgodnie z raportem z czynności kontrolnych zmierzono powierzchnię 0,84 ha (na podstawie jednolitego sposobu użytkowania - trawy), należało podczas kontroli administracyjnej dostosować powierzchnię zmierzoną do powierzchni MKO_TUZ na działce referencyjnej [...] (0.94 ha) uwzględniając jednocześnie deklarację rolnika z części graficznej aplikacji eWniosekPIus i ograniczenie do powierzchni objętych zobowiązaniem. Po uwzględnieniu powyższego po przeprowadzonej kontroli administracyjnej powierzchnia działki rolnej [...]wyniosła 0,60 ha.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących powierzchni stwierdzonej na działkach ewidencyjnych nr [...] organ stwierdził, że działki rolne położone na tych działkach ewidencyjnych (odpowiednio [...]) nie zostały zadeklarowane do płatności RŚK. W związku z tym ustalenie powierzchni stwierdzonych na powyższych działkach nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie.

Ponadto organ odwoławczy zauważył, że strona nie przedstawiła własnego dowodu podważającego wiarygodność i prawidłowość dokonanych przez organ I instancji pomiarów, a to do niej należało przedstawienie dowodów na poparcie prezentowanego stanowiska w świetle art. 27 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020. Stwierdził także, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 15 rozporządzenia 640/2014. Nie ma podstaw do odstąpienia od zastosowanych pomniejszeń, gdyż strona w toku postępowania nie wykazała, że nie jest winna zaistniałej sytuacji, i nie przedstawiła żadnego dowodu na potwierdzenie prawidłowości deklaracji przedstawionej we wniosku o przyznanie płatności na lata 2017 i 2018. Producentka rolna nie poinformowała również organu, że wniosek jest nieprawidłowy lub że się zdezaktualizował od czasu jego złożenia.

W skardze na decyzję Dyrektora ARiMR wniesiono o jej uchylenie z powodu naruszenia prawa.

Podniesiono w skardze, że:

1. działka [...] użytkowana przez stronę postępowania ma 3,7 ha, co potwierdza aneks nr 1 sporządzony 14.09.2021 r. do umowy dzierżawy z [...] skarżącej ze Skarbem Państwa – Nadleśnictwem A. Do skargi załączono fotokopię str. 1 aneksu wraz z mapą sytuacyjną m.in. części działki nr [...]. Skarżąca w tym zakresie podała, że postawą umowy są dane o wielkości powierzchni z ewidencji gruntów Starostwa, na które również powołuje się organ II instancji. W spersonalizowanym wniosku ARiMR podaje informację, że MKO dla całej powierzchni tej działki wynosi 25,66 ha. Nie było informacji jak podzielono tę działkę, skoro inni rolnicy dzierżawią pozostałą jej część. Przy czym wielkość powierzchni została potwierdzona przez inspektorów ARiMR podczas kontroli na miejscu, co organ zauważył na str. 5 decyzji. Nie jest prawdą, że kontrola na miejscu ogranicza się do oględzin zadeklarowanych upraw, nie wskazano w decyzji czy pomiary fizyczne które zostały wykonane na miejscu są niewiarygodne (str. 8 decyzji). Podkreślono w skardze, że w Polsce przyjęto zasadę określania powierzchni działek metodą fizycznych pomiarów, a nie, jak twierdzi organ II instancji, metodą fotografii. Podobnie jak w przypadku działki [...] (MKO wynosi 2,37ha) , [...] (1,47 ha)";

2. o tym, czy dany grunt jest TUZ-em decyduje nie tylko 5 letni zakaz orania łąk, i mogą obejmować inne gatunki które nie stanowią więcej niż 50% całości traw jeśli tak zdecydują kraje członkowskie w tej materii brak jest informacji jakie było stanowisko Polski w tej sprawie (str. 9 decyzji);

3. organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego różnica powierzchni wszystkich gruntów wynosząca do 2 ha jest dopuszczalna i nie powinno być kary, a mimo to nałożono karę i sankcję;

4. organ nałożył sankcje za lata 2015-2018 mimo, że już nałożono karę pomniejszając dopłaty, czyli za to samo przewinienie rolnik karany jest po raz drugi;

5. organ I instancji pomniejszył dopłaty za lata 2015-2018 oraz nałożył sankcję, a także pomniejszył dopłaty: w 2017 r. i nałożył sankcję za rok 2016, 2015, jak też za 2016 r. i nałożył sankcję za rok 2015; reasumując za rok 2015 nałożono sankcje i pomniejszono dopłaty aż 5 razy, za rok 2016 nałożono sankcje i pomniejszono dopłaty aż 4 razy, za rok 2017 nałożono sankcje i pomniejszono dopłaty aż 3 razy, za rok 2018 nałożono sankcje i pomniejszono dopłaty aż 2 razy;

6. "TUZ było więcej niż zadeklarowano a mimo to organ II stwierdził że było ich za mało" (str. 5 decyzji), podobnie jak "stwierdzono zachwaszczenia, ale nie podano jakie";

7. kontrola na miejscu dotyczyła tylko 2019 r., a mimo to organ II instancji stwierdził, że takie naruszenia były również w latach wcześniejszych. Wobec tego zadano pytanie: "w jaki sposób można udowodnić niezebranie masy z gruntu, czy też stwierdzić niewykoszenie odpowiedniej powierzchni bez kontroli na miejscu bo taki cel ma ta kontrola"?

Do skargi dołączono pierwszą stronę aneksu do umowy dzierżawy z [...] wraz z mapą sytuacyjną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu nie zawsze jest powierzchnią ostatecznie zakwalifikowaną do płatności, gdyż nie może przekraczać maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO). Brak jest bowiem możliwości przyznania płatności ponad maksymalny kwalifikowalny obszar wyznaczony dla konkretnej działki w bazie Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Wyznaczanie MKO odbywa się zatem w obrębie działki ewidencyjnej określonej w Ewidencji Gruntów i Budynków. Organ podkreślił, że deklarowane działki rolne są współużytkowane z innymi rolnikami. Płatności przyznawane są na wniosek składany corocznie i w zależności od ewentualnych nieprawidłowości pomniejszane są płatności i naliczane są sankcje za lata poprzednie. Jednak podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z sankcjami w latach poprzednich są bezprzedmiotowe w niniejszym postępowaniu albowiem dotyczy ono wyłącznie płatności na rok 2019.

Skarżąca pismem procesowym z 11 lutego 2022 r. (K-23) wniosła o dołączenie do akt sprawy załączonej do pisma decyzji Dyrektora ARiMR z [...] jako dowodu co do prawidłowego wydania decyzji administracyjnej, w której organ wskazuje jak prawidłowo powinna wyglądać decyzja administracyjna, a organ I instancji powinien wyjaśnić wszystkie przesłanki stronie, aby mogła ją zrozumieć. W decyzji tej odniesiono się do występującego także w niniejszej sprawie problemu wielkości działek mimo, że dotyczy wniosku o płatność na 2020 r. Skarżąca, powołując się na str. 4 ww. decyzji podała, że organ I instancji nie wyjaśnił, dlaczego kontrola na miejscu wykazuje większą powierzchnię zmierzoną niż kontrola administracyjna, która pomniejsza tę powierzchnię. Organ ten powinien przedstawić precyzyjnie, która część tej działki została wykluczona i dlaczego. Podniosła, że niewyjaśnienie tych wątpliwości jako istotnych do właściwego rozpoznania sprawy, narusza art. 8 Kpa.

Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2022 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "ppsa") połączył sprawy o sygn. I SA/Ol 28/22 i I SA/Ol 93/22 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ppsa, tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomoc (płatność) jest przyznawana na wniosek producenta rolnego, co wynika z art. 22 ustawy PROW. Organ przyznaje płatność w drodze decyzji administracyjnej (art. 26 ust. 1 ustawy PROW). Jednak wydanie decyzji jest poprzedzone weryfikacją wniosku, polegającą na konfrontacji treści wniosku z przepisami regulującymi zasady przyznawania płatności.

Zgodnie z art. 14 ust.1 ustawy PROW pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1.

W zakresie warunków przyznania pomocy wyżej przytoczony art. 14 ust. 1 ustawy PROW zawiera odesłanie do przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie nr 1305/2013"), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r. str. 549 ze zm.) oraz rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, dalej: "rozporządzenie nr 1303/2013") oraz w przepisach wydanych w trybie tych rozporządzeń.

Zaś w ww. art.45 ust.1 ustawy PROW zawarta została delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków przyznawania pomocy na poszczególne działania. Na tej podstawie wydane zostało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia omawiana płatność przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit.a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:

1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013;

2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystany do ubiegania się o tę płatność.

Na podstawie § 12 ust. 4 i 7 rozporządzenia RŚK w przypadku pakietu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne, płatność RŚK przysługuje do

1) trwałych użytków zielonych, na których występują:

a) siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli są położone na specjalnym obszarze ochrony siedlisk albo na obszarze specjalnej ochrony ptaków, albo na obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantów 4.1.-4.6.,

b) siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych w ust. 3 pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli są położone na obszarze specjalnej ochrony ptaków, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantów 4.8.-4.11.;

2) obszarów przyrodniczych, na których występują:

a) siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli są położone na specjalnym obszarze ochrony siedlisk albo na obszarze specjalnej ochrony ptaków, albo na obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantu 4.2., 4.3. lub 4.6.,

b) siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych w ust. 3 pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli są położone na obszarze specjalnej ochrony ptaków, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantów 4.8.-4.11.;

3) trwałych użytków zielonych położonych na obszarze specjalnej ochrony ptaków, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantu 4.7.

Natomiast do pakietu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne, płatność jest przyznawana do położonych poza obszarem Natura 2000:

1) trwałych użytków zielonych, na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wszystkich wariantów tego pakietu;

2) obszarów przyrodniczych, na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu 5.2., 5.3. lub 5.6.

Zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia RŚK wysokość płatności ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność, zaś przy ustalaniu wysokości płatności RŚK przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit.b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W oparciu o wyżej wymienione warunki przyznania płatności w rozpatrywanej sprawie istotne jest, czy zadeklarowane we wniosku o płatność grunty mają cechy wskazane w przytoczonych przepisach i czy prawidłowo zadeklarowana została ich powierzchnia.

W razie niespełnienia warunków przyznania płatności organ w decyzji o przyznaniu pomocy organ określa zmniejszenia tej pomocy, wykluczenia z tej pomocy oraz pozostałe kary administracyjne, o których mowa w art. 63 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, jeżeli zachodzą przesłanki ich zastosowania oraz ustala kwotę podlegającą odliczeniu, o którym mowa w art. 28 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 908/2014 z dnia 6 sierpnia 2014 r. ustanawiającego zasady dotyczące stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, przepisów dotyczących kontroli, zabezpieczeń i przejrzystości (Dz. Urz. UE L 255 z 28.08.2014), jeżeli zachodzą przesłanki ustalenia tej kwoty (art.29 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy PROW). Zaś w decyzji administracyjnej w sprawie o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10 (płatność RŚK) - ustala się również obszar gruntów objęty zobowiązaniem, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 (art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy PROW).

Podstawą do wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy PROW, tj. ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zgodnie z art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy pomoc w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10 jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej, zaś organem właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej jest kierownik biura powiatowego Agencji.

W art. 4 ustawy PROW przyjęto jako zasadę, że (...) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kpa, chyba że ustawa PROW stanowi inaczej. Ograniczenia w stosowaniu Kpa zawarte są w art.27 ustawy PROW, zgodnie z którym w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie (ust.1):

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 2 art. 27).

Przepis art. 27 ustawy PROW modyfikuje zasady postępowania w sprawach dotyczących przyznania płatności, ograniczając szereg obowiązków organu administracyjnego. W szczególności dotyczy to obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej i rozłożenia ciężaru dowodu. W postępowaniu w sprawie płatności, toczącym się z wniosku rolnika, organ ma ograniczony obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co wynika z przytoczonych przepisów ustawy PROW. Przepisy powyższe ustanawiają więc dla omawianej kategorii spraw wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 Kpa, a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. w art. 77 Kpa. Zasada ta mówi, że organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej w ramach PROW obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 Kpa. Ograniczono też stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 Kpa), a także zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 Kpa).

Rozpatrując skargę w tak wyznaczonych granicach Sąd uznał, że nie jest ona zasadna.

Z zaskarżonej decyzji wynika, że płatność RŚK na 2019 r. została zmniejszona wskutek stwierdzonych przez organ nieprawidłowości opisanych w decyzjach organów obu instancji, a dotyczących działek: [...] (wariant 4.4) i [...] (wariant 5.4), co obrazują tabele na str. 5 i 6 zaskarżonej decyzji. Nieprawidłowości dotyczą m. in. zadeklarowania zbyt dużej powierzchni, stwierdzenia obszaru nie kwalifikującego się do płatności, nieprzestrzegania wymogu zebrania i usunięcia skoszonej biomasy, braku możliwości identyfikacji granic działki, zwiększenia lub zmniejszenia pola zagospodarowania).

Mając na względzie wyżej przytoczone przepisy art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ustawy PROW i regulacje rozporządzenia RŚK dotyczące warunków i wymogów przyznania płatności RŚK we wnioskowanych przez skarżącą pakietach, biorąc pod uwagę, że płatność jest przyznawana na podstawie wniosku producenta rolnego, który odpowiada za prawidłowość wniosku, zaś organ jest zobowiązany do weryfikacji tego wniosku – w ocenie Sądu w postępowaniu administracyjnym nie doszło do takich naruszeń prawa, które wymagałyby uchylenia zaskarżonej decyzji.

Producentka rolna złożyła bowiem wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności RŚK w ramach wieloletniego zobowiązania RŚK, podlegający kontroli organu pod względem zgodności z warunkami przyznania płatności określonymi w rozporządzeniu RŚK, a także w odniesieniu treści do wcześniej składanych wniosków. To zaś oznacza, że ocena wniosku dotyczy nie tylko spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu RŚK, ale także wymaga porównania z treścią wniosków składanych za wcześniejsze okresy w ramach zobowiązania wieloletniego. Weryfikując wniosek o płatność na 2019 r. organy stwierdziły opisane w decyzjach nieprawidłowości, wskazując na ich potwierdzenie dowody (raport z kontroli na miejscu, dokumentacja fotograficzna). W decyzjach wyjaśniono w odniesieniu do poszczególnych działek, dlaczego powierzchnia stwierdzona jest mniejsza od deklarowanej, a także wyjaśniono stronie różnicę pomiędzy zakresem kontroli w terenie i kontroli administracyjnej.

Co do zasady, w postępowaniu administracyjnym na organie spoczywa obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego (ciężar dowodowy), co wynika z art. 7 i art. 77 Kpa. Jak jednak wyżej wyjaśniono, w sprawach dotyczących płatności zasada ta nie obowiązuje, z uwagi na art. 27 ustawy PROW. Oznacza to, że w sprawach tego rodzaju ciężar dowodzenia spoczywa na tej stronie, która ze swoich twierdzeń wywodzi skutki procesowe. Zatem jeżeli skarżąca w odwołaniu kwestionowała ustalenia co do opisanych w decyzji nieprawidłowości, to na poparcie swojego stanowiska powinna przedstawić nie tylko twierdzenia, ale także dowody, które organ mógłby poddać ocenie. Rolą strony było więc wykazanie, że wniosek jest prawidłowy i stwierdzonych przez organ nieprawidłowości nie ma. Przykładowo, zadaniem strony było wykazanie w postępowaniu przed organem, że zadeklarowano prawidłową powierzchnię, że był przestrzegany wymóg zebrania i skoszenia biomasy w odpowiednim terminie, że pozostawiono nieskoszoną właściwą część działki. W rozpatrywanej sprawie tak jednak nie było. Na etapie postępowania przed organami skarżąca wprawdzie korzystała z przysługujących jej uprawnień takich jak możliwość zgłoszenia uwag do ustaleń raportu z czynności kontrolnych, składała też odwołania od decyzji organu I instancji dwukrotnie uwzględniane przez Dyrektora ARiMR. Jednak w zasadzie stanowisko skarżącej oparte było głównie na polemice z ustaleniami organu, nie popartej konkretnymi dowodami lub wnioskami dowodowymi, wskazującymi na prawidłowość złożonego wniosku o przyznanie płatności na 2019 r. W odwołaniu wskazano, że powierzchnia działki [...] wynika z umowy dzierżawy, lecz nie wzięto po uwagę, że umowa stanowi podstawę do dysponowania gruntem, ale nie jest dowodem na to, że cała wynikająca z niej powierzchnia odpowiada wymogom danej płatności. Także nie wzięto pod uwagę że powierzchnię wynikającą z umowy należy skonfrontować z pomiarem w terenie, co do prawidłowości którego w zakresie omawianej działki nie wniesiono zastrzeżeń, podobnie jak co do innych działek. Zaś co załączonej do skargi kopii aneksu do umowy dzierżawy wraz z mapką sytuacyjną, także nie wynika z nich, jaka powinna być powierzchnia stwierdzona. Ponadto skarżąca nie złożyła wniosku dowodowego co do ww. kopii dokumentów. Wyjaśnić należy skarżącej, że zamierzając osiągnąć skutki procesowe, powinna dokumenty te przedstawić w postępowaniu administracyjnym, tak, aby organ mógł dokonać ich oceny w uzasadnieniu decyzji, co w dalszej kolejności podlegałoby kontroli Sądu w razie zaskarżenia decyzji. Przepisy ustawy Postępowanie przed sądami administracyjnymi zasadniczo nie pozwalają sądom administracyjnym na prowadzenie postępowania dowodowego. Z art. 106 § 3 ppsa wynika, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jedynie wówczas, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Także w odniesieniu do innych działek wymienionych w odwołaniu skarżąca nie wskazała konkretnych przyczyn, dla których powierzchnie działek [...] zostały przez organ nieprawidłowo ustalone, zarzucając przede wszystkim sprzeczność ustaleń kontroli terenie z kontrolą administracyjną. W tym zaś zakresie organy przedstawiły wyjaśnienia, z których wynika, że zakresy obu kontroli są różne, dlatego różne mogą być ich wyniki. Te wyjaśnienia organu w ocenie Sądu są prawidłowe. Zasadniczo kontrola na miejscu dotyczy powierzchni i rodzaju upraw oraz przebiegu granic. Dokonywana jest specjalistycznym sprzętem i udokumentowana materiałem fotograficznym, a ponadto obejmuje stan na dzień kontroli. Zaś kontrola administracyjna odbywa się w odniesieniu do działki referencyjnej, czyli obszaru oznaczonego numerem identyfikacyjnym w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) i obejmuje ciągłość zobowiązania wieloletniego oraz historię użytkowania danego gruntu. Dlatego niezasadnie zarzucono w odwołaniu oraz w postępowaniu przed Sądem sprzeczność ustaleń obu kontroli.

Podkreślić jeszcze raz należy, że za treść wniosku o płatność odpowiada producent rolny, który ma wpływ na tę treść i na podstawie złożonego wniosku żąda przyznania płatności. W razie, gdy kontrola organu stwierdzi błędy, to wówczas na producencie rolnym spoczywa obowiązek wykazania, że wniosek jest prawidłowy – co do warunków i wymogów dotyczących płatności. Inaczej mówiąc na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodowy. Jednak w rozpatrywanej sprawie producentka rolna nie przedstawiła dowodów wskazujących, że wniosek o płatność był prawidłowy i nie wystąpiły stwierdzone przez organ nieprawidłowości. W odwołaniu i w skardze zawarto jedynie krytykę stanowiska organu, polemizując z nim i w bardzo ogólny sposób wyrażając niezadowolenie ze zmniejszenia zadeklarowanej powierzchni. Nawet załączony do skargi aneks do umowy dzierżawy nie potwierdza prawidłowości zadeklarowanej powierzchni, gdyż jedynie podaje, jaka jest dzierżawiona powierzchnia. A przecież niekoniecznie cała powierzchnia działki jest możliwa do zadeklarowania do płatności, szczególnie w ujęciu wieloletnim, z uwagi na wymogi wynikające z przepisów dotyczących poszczególnych pakietów. Sąd z urzędu nie dopatrzył się nieprawidłowości w stanowisku organu oraz w samym uzasadnieniu decyzji, które pozwala na kontrolę toku rozumowania organu co do przyczyn pomniejszenia płatności na 2019 r.

Wniosek procesowy zawarty w piśmie z 11 lutego 2022 r. nie został uwzględniony z tej przyczyny, że wskazana w nim decyzja administracyjna wydana została w innej sprawie, nie podlegającej rozpatrzeniu w sprawie płatności RŚK na 2019 r. Sąd nie jest związany treścią tej decyzji. Powołany przez skarżącą art. 8 Kpa (§ 1 Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. § 2. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.) nie obligował organów do przyjęcia w decyzji tych samych ustaleń, które zostały dokonane w innej sprawie i wskazane w wymienionej w piśmie procesowym decyzji. Bowiem każda sprawa administracyjna ma indywidualny charakter i wymaga własnych ustaleń. Zaś co do uwag ogólnych, zawartych w powołanej przez skarżącą decyzji, dotyczących zasad wydawania decyzji administracyjnych Sąd ocenił zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, w tym badając, czy zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 107 § 1 Kpa, tj.: oznaczenie organu administracji publicznej; datę wydania; oznaczenie strony lub stron; powołanie podstawy prawnej; rozstrzygnięcie; uzasadnienie faktyczne i prawne; pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji; w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. Sąd poddał także ocenie uzasadnienie zaskarżonej decyzji, weryfikując jego treść z art. 107 § 3 Kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja organu I instancji, zawiera wszystkie wymienione wyżej elementy. Zaś jej uzasadnienie pozwala na zrozumienie stanowiska organu na tle przepisów prawa materialnego, tj. wyżej powołanych przepisów unijnych oraz ustawy PROW i rozporządzenia RŚK.

W związku z powyższym skarga okazała się niezasadna i została oddalona na podstawie art.151 ppsa.