Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2874/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 57a, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 27 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2106/17 w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. w T. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 września 2017 r. nr OR14-6520.10-OR1400037/16 w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz R. Sp. z o.o. w T. 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2106/17 oddalił skargę R. Sp. z o.o. w T. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 września 2017 r. nr OR14-6520.10-OR1400037/16, w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z budżetu Unii Europejskiej.

W dniu 17 listopada 2016 r. R. Sp. z o.o. w T. (dalej: skarżąca lub Spółka) złożyła w Warmińsko-Mazurskim Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy finansowej na realizację operacji w ramach działania "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej" w ramach Priorytetu 1 "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze". Pismem z 21 listopada 2016 r. skarżąca złożyła uzupełnienia do wniosku.

Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu 5 grudnia 2016 r., w oparciu o art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1358 oraz Dz.U. z 2016 r. poz. 1203 i 1948; dalej: u.w.z.r.s.r.), odmówił przyznania pomocy Spółce z uwagi na niespełnienie warunków, o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy’’, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz.U. z 2016 r., poz. 1495 ze zm., dalej: rozporządzenie MGMiŻŚ).

Pismem z dnia 22 grudnia 2016 r. skarżąca wezwała Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ lub ARiMR) do usunięcia naruszenia prawa.

Organ pismem z 20 lutego 2017 r. poinformował Spółkę o podtrzymaniu swojego wcześniejszego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania pomocy, stwierdzając, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa.

W dniu 23 lutego 2017 r. do ARiMR wpłynęła, skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA), skarga Spółki na rozstrzygnięcie ARiMR z 5 grudnia 2016 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej na realizację operacji w ramach działania "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej".

Prezes ARiMR, pismem z 24 marca 2017 r., podjął decyzję o zmianie stanowiska w sprawie negatywnego rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w sprawie z wniosku o dofinansowanie złożonego przez skarżącą i w konsekwencji przywrócił wniosek do ponownej weryfikacji.

Warmińsko-Mazurski Oddział Regionalny ARiMR pismem z 29 marca 2017 r. wystąpił do Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z prośbą o udzielenie informacji odnośnie jednostki T., w tym daty wpisu do rejestru statków rybackich.

Po uzyskaniu informacji z ministerstwa, Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego Warmińsko-Mazurskiego Oddział Regionalny ARiMR, pismem z 19 kwietnia 2017 r., ponownie odmówił przyznania pomocy finansowej skarżącej z uwagi na niespełnienie warunków, o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MGMiŻŚ.

Pismem z dnia 16 maja 2016 r. spółka wezwała ARiMR do usunięcia naruszenia prawa.

Prezes ARiMR, pismem z 11 lipca 2017 r., poinformował skarżącą o pozytywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W wyniku przeprowadzonej analizy wezwania do usunięcia naruszenia prawa stwierdzono, że w sprawie należy przywrócić wniosek do ponownej weryfikacji.

W dniu 11 września 2017 r. Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego Warmińsko-Mazurskiego Oddział Regionalny ARIMR, ponownie odmówił przyznania pomocy finansowej Spółce z uwagi na niespełnienie warunków, o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MGMiŻŚ.

W uzasadnieniu wskazano, iż z historii zdarzeń jednostki rybackiej T. wynika, że statek ten był wpisany (bezpośrednio przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej) do ewidencji statków rybackich, która była prowadzona do dnia 30 kwietnia 2004 r. przez Okręgowy Inspektorat Rybołówstwa Morskiego (OIRM) z oznaką T. jako łódź pomocnicza, tzn. nieobjęta nakładem połowowym polskiej floty rybackiej, określonym w tym czasie liczbą statków uprawnionych do wykonywania rybołówstwa morskiego. Ze względu na brak uprawnień połowowych (brak licencji połowowej) łódź T. nie została wpisana do Rejestru Statków Rybackich (dalej: RSR) prowadzonego przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej i nie została uwzględniona w ustalonym na dzień 1 maja 2004 r. limicie zdolności połowowej (określonej parametrami GT i kW) polskiej floty rybackiej. W konsekwencji zaprzestania prowadzenia ewidencji statków rybackich przez OIRM oraz braku wpisu łodzi T. do RSR, Urząd Morski w Gdyni, prowadzący rejestr wszystkich statków morskich nadał wspomnianej łodzi, ze względu na jej status oznaczenie Ł. (łódź robocza), a decyzją OIRM z 14 października 2009 r. nadano przedmiotowej jednostce oznakę rybacką T., natomiast wpis łodzi do rejestru statków rybackich nastąpił 12 października 2011 r.

W związku z powyższym, ARiMR odmówiła przyznania pomocy finansowej skarżącej z uwagi na niespełnienie warunków, o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MGMiŻŚ.

W skardze do WSA skarżąca wniosła o uznanie uprawnienia do uzyskania wnioskowanej pomocy finansowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości. Jednocześnie wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

- "Raportu rocznego dotyczącego działań zmierzających do osiągnięcia równowagi pomiędzy zdolnością połowową, a wielkością dopuszczalnych połowów za okres od 1

stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r." wraz z Planem Działania;

- zaświadczenia o rejestracji statku rybackiego i nadaniu oznaki rybackiej z 24 maja 1977 r.;

- zaświadczenia o rejestracji statku rybackiego i nadaniu oznaki rybackiej z 10

marca 1983 r.;

- zaświadczenia o rejestracji statku rybackiego i nadaniu oznaki rybackiej z 17 czerwca 1997 r.;

- zaświadczenia klasyfikacyjnego łodzi nr [...] z 14 maja 2002 r.; świadectwa klasy łodzi nr [...] z 3 marca 2003 r.;

- karty bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z 2 sierpnia 2004 r.;

- karty bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z 9 października 2006 r.;

- decyzji Urzędu Morskiego w Gdyni z 16 czerwca 2005 r.;

- tymczasowego świadectwa klasy łodzi nr [...] z 3 października 2006 r.;

- karty bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z 15 czerwca 2005 r.;

- karty bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z 9 lipca 2002 r.;

- decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Gdyni z 14 października 2009 r. - na okoliczność wykazania: posiadania na przez jednostkę rybacką T. historii rejestracji w rejestrze statków rybackich od 24 maja 1977 r., faktu kolejnego wpisania jednostki T. do rejestru statków rybackich po 31 grudnia 2010 r. i okoliczności z tym związanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę Spółki na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA wskazał, iż przepisy rozporządzenia MGMiŻŚ mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego. Delegacja zaś powinna być odczytywana jako upoważnienie do odpowiadającej celom programu weryfikacji uprawnień podmiotu ubiegającego się o przyznanie, wypłatę i zwrot pomocy finansowej. Ponadto, co istotne, jednym z warunków dostępu do pomocy w ramach zatwierdzonego przez Komisję Europejską Programu Operacyjnego EFMR, w przypadku działania "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej", jest wprowadzenie jednostki rybackiej do rejestru statków rybackich od 1 stycznia 2011 r. W Programie Operacyjnym EFMR wskazano, iż szczegółowe warunki przyznania pomocy zostaną dookreślone w prawodawstwie krajowym.

W ocenie Sądu I instancji, rozporządzenie MGMiŻŚ ma podstawę w art. 24 ust. 1 u.w.z.r.s.r., a Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wydając to rozporządzenie, nie przekroczył udzielonego mu upoważnienia. Wobec powyższego zarzuty skargi dotyczące przekroczenia upoważnienia ustawowego nie znajdują uzasadnienia.

WSA podkreślił, że stosownie do art. 11 pkt 3 u.w.z.r.s.r. pomoc jest przyznawana jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 24 u.w.z.r.s.r. W myśl art. 16 ust. 1 u.w.z.r.s.r. w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 9 ust. 1, 2 lub 3, podmiot właściwy do przyznania danej pomocy informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy. Wprowadzenie obiektywnych kryteriów przyznawania wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach promowania rybołówstwa zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (dalej: Program Operacyjny) realizuje określony wskazanymi wyżej przepisami prawa cel gospodarczy i mieści się w granicach obowiązującego systemu prawa. W związku z powyższym WSA nie stwierdził podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 107 TFUE poprzez selektywność przyznawanego wsparcia i uprzywilejowanie określonej grupy armatorów, przy jednoczesnej dyskryminacji innych armatorów.

Odnośnie pozostałych zarzutów, stan faktyczny w sprawie nie budził wątpliwości, zatem w ocenie WSA, nie było podstaw wzywania skarżącej do uzupełnienia wniosku w trybie określonym w § 87 ust. 2 rozporządzenia MGMiŻŚ.

Odnośnie treści § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia MGMiŻŚ, zdaniem Sądu I instancji, statek rybacki T. nie spełniał wskazanych kryteriów umożliwiających przyznanie pomocy finansowej, gdyż nie wystąpiła żadna ze wskazanych w powołanym przepisie okoliczności, ponieważ wpis łodzi do RSR nastąpił dopiero 12 października 2011 r.

Skargę kasacyjną wniosła Spółka zaskarżając powyższy wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez nieuwzględnienie informacji zawartych w dokumentach: zaświadczeniu o rejestracji statku rybackiego i nadaniu oznaki rybackiej z dnia 24 maja 1977 roku; zaświadczeniu o rejestracji statku rybackiego i nadaniu oznaki rybackiej z dnia 10 marca 1983 roku; zaświadczeniu o rejestracji statku rybackiego i nadaniu oznaki rybackiej z dnia 17 czerwca 1997 roku; zaświadczeniu klasyfikacyjnym łodzi nr [...] z dnia 14 maja 2002 roku; świadectwie klasy łodzi nr [...] z dnia 3 marca 2003 roku; karcie bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z dnia 2 sierpnia 2004 roku; karcie bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z dnia 9 października 2006 roku; decyzji Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 16 czerwca 2005 roku; tymczasowym świadectwie klasy łodzi nr [...] z dnia 3 października 2006 roku; karcie bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z dnia 15 czerwca 2005 roku; karcie bezpieczeństwa "Ł" nr [...] z dnia 9 lipca 2002 roku; decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Gdyni z dnia 14 października 2009 roku; i przyjęcie, że statek rybacki T. nie spełnia żadnego z warunków wyszczególnionych w § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b) MGMiŻŚ, pomimo tego, że statek rybacki skarżącej można zakwalifikować zarówno jako wpisany do rejestru statków rybackich nie później niż do dnia 31 grudnia 2010 roku, jak i wpisany po tej dacie – wskutek zmiany oznaki rybackiej statku rybackiego;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. – poprzez nieuwzględnienie informacji zawartych w: Planie Działania stanowiącym integralną część "Raportu rocznego działań zmierzających do osiągnięcia równowagi pomiędzy zdolnością połowową a wielkością dopuszczalnych połowów. Raport dotyczy okresu od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r." (dalej: Plan Działania 2014), Planie Działania stanowiącym integralną część "Raportu rocznego działań zmierzających do osiągnięcia równowagi pomiędzy zdolnością połowową a wielkością dopuszczalnych połowów za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r." (dalej: Plan Działania 2015) oraz Planie Działania stanowiącym integralną część "Raportu rocznego działań zmierzających do osiągnięcia równowagi pomiędzy zdolnością połowową a wielkością dopuszczalnych połowów za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r." (dalej: Plan Działania 2016) - pomimo powoływania się na nie przez skarżącą - i przez to błędne przyjęcie, że postanowienia Programu Operacyjnego zatwierdzonego przez Komisję Europejską decyzją [...] z dnia 22 października 2015 r. - odnoszące się do "Tymczasowego zaprzestania działalności połowowej" - przewidują, że dla armatorów statków rybackich o długości całkowitej poniżej 12 m - jednym z warunków objęcia pomocą w zakresie tymczasowego zaprzestania działalności połowowej - jest wprowadzenie jednostki rybackiej do RSR do 1 stycznia 2011 roku;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 u.w.z.r.s.r. - w szczególności poprzez przyjęcie, że rozporządzenie MGMiŻŚ - w szczególności jego § 17 ust. 2 pkt. 2 lit. b) - znajduje oparcie w delegacji ustawowej określonej w art. 24 ust. 1 u.w.z.r.s.r. i stanowi o realizacji programu operacyjnego, a także, iż przewidziane delegacją ustawową dookreślenie warunków przyznania pomocy zakłada możliwość pozbawienia części armatorów dostępu do środków w ramach działania tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej; podczas gdy przepis stanowiący podstawę do wydania rozporządzenia zakłada w szczególności zapewnienie prawidłowej realizacji Programu Operacyjnego, który - dla statków rybackich o długości całkowitej poniżej 12 m - nie przewiduje istnienia bariery w dostępie do środków w ramach działania tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej - w postaci daty rejestracji statku rybackiego;

d) art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez nieuwzględnienie w uzasadnieniu wyroku rozważań odnoszących się do treści Planu Działania 2014 lub Planu Działania 2015 lub Planu Działania 2016 - pomimo istotności ich znaczenia dla oceny czy rozporządzenie MGMiŻŚ (w szczególności jego § 17 ust. 2 pkt. 2 lit. b) nie zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej określonej w art. 24 ust. 1 u.w.z.r.s.r.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia MGMiŻŚ - poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż wyszczególnione w nim warunki nie zostały spełnione, a tym samym że przepis ten - w powiązaniu z art. 16 ust. 1 u.w.z.r.s.r. - mógł stanowić podstawę materialnoprawną odmowy przyznania pomocy Spółce;

b) art. 33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011 (Dz.U.UE.L z 20 maja 2014 r., Dz.U.UE.L 2014.149.1) - poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że odnoszące się do niego postanowienia Programu Operacyjnego (str. 106 - dot. artykułu 33 Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej) statuują - także dla statków rybackich o długości całkowitej poniżej 12 m - obowiązek wpisania takich statków rybackich do RSR do dnia 1 stycznia 2011 r. - pomimo tego, iż wniosek taki jest nieuprawniony w szczególności w świetle zestawienia treści Programu Operacyjnego (w zakresie odnoszącym się do Tymczasowego zaprzestania działalności połowowej) z treścią Planu Działania 2014 lub Planu Działania 2015 lub Planu Działania 2016;

c) § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia MGMiŻŚ oraz art. 92 ust. 1 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 1 u.w.z.r.s.r. - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przepis § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia MGMiŻŚ - wraz z przepisem art. 16 ust. 1 u.w.z.r.s.r. - mógł stanowić podstawę materialnoprawną odmowy przyznania pomocy finansowej Spółce, wyartykułowaną w piśmie z dnia 11 września 2017 roku, podczas gdy ww. przepis rozporządzenia MGMiŻŚ został ustanowiony z przekroczeniem zakresu upoważnienia ustawowego, co jednocześnie doprowadziło do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i zakazu dyskryminowania; tym samym – bezpodstawne wprowadzenie do rozporządzenia MGMiŻŚ przepisu określającego barierę w dostępie do środków w ramach tymczasowego zaprzestania działalności połowowej (wymaganej daty rejestracji statku rybackiego) spowodowało pozbawienie części armatorów możliwości skorzystania ze środków, które byłyby dla nich dostępne, gdyby przepis § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b) - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy - nie został ustanowiony;

d) naruszenie art. 107 TFUE w zw. z art. 24 ust. 1 u.w.z.r.s.r. i § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia MGMiŻŚ - poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że ustanowienie ww. przepisu rozporządzenia na podstawie delegacji ustawowej nie wywołało selektywność przyznawanego wsparcie i uprzywilejowanie określonej grupy armatorów, przy jednoczesnej dyskryminacji innych armatorów, jedynie z uwagi na niespełnienie wykreowanego w rozporządzeniu MGMiŻŚ warunku rejestracji jednostki w określonej dacie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku z 25 kwietnia 2018 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym również kosztów zastępstwa procesowego według norm.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w pkt I.a i I.d petitum skargi kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić; nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2123/04). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 stwierdził: "Przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153.1270 ze zm.) może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia."

W szczególności Sąd I instancji dopuszczając na rozprawie dowód z szeregu dokumentów wskazanych w zarzucie I.a nie dokonał ich oceny, a tym samym uniemożliwił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu weryfikację stawianego w petitum skargi zarzutu jak też ocenę argumentów zawartych w uzasadnieniu. Nie ulega wątpliwości, że Sąd dopuszczając określone dowody jest następnie zobowiązany do ich oceny i nie może tego obowiązku przenosić na sąd wyższej instancji, zwłaszcza iż zawarte w uzasadnieniu wniosku argumenty (vide: protokół rozprawy przed Sądem i instancji) mają kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia. Czyni to zasadnym zarzut I.a i I.d petitum skargi kasacyjnej. Ten ostatni należy wiązać z treścią zamieszczoną w pkt I.b wniesionego środka zaskarżenia.

Przechodząc zaś do zarzutów I.a, I.b i I.c petitum skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że według art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Zastosowanie tego przepisu może nastąpić tylko wówczas, kiedy wojewódzki sąd administracyjny zaakceptuje stan faktyczny sprawy ustalony przez organ administracji publicznej albo też zakwestionuje prawidłowość tych ustaleń faktycznych.

Tymczasem Sąd I instancji – co należy zweryfikować w ponownym postępowaniu – nie dostrzegł, że zdaniem organu (patrz treść rozstrzygnięcia z dnia 11 września 2017 r.) "zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja wskazuje, że statek rybacki T. (...) został wprowadzony do rybołówstwa komercyjnego z wykorzystaniem indywidualnej zdolności połowowej, występującej w wyniku zmniejszenia pojemności brutto (GT) i mocy (kW) silnika głównego statku rybackiego T. ( [...])". Ocena treści zamieszczonej w cytacie jest o tyle istotna, że w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, w części relacjonującej treść pisma z dnia 11 września 2017 r. wskazano jedynie, że statek rybacki T. "został wpisany przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej do ewidencji statków rybackich, która była prowadzona do dnia 30 kwietnia 2004 r. przez Okręgowy Inspektorat Rybołówstwa Morskiego (OIRM) z oznaką T. jako łódź pomocnicza, tzn. nieobjęta nakładem połowowym polskiej floty rybackiej, określonym w tym czasie liczbą statków uprawnionych do wykonywania rybołówstwa morskiego". Oznaczenie T. pojawia się w części końcowej motywów Sądu bez wskazania dlaczego wyeliminowano ze stanu faktycznego jednostkę T. Brak rozważania tych kwestii nie pozwala NSA – z braku jednoznacznych ustaleń faktycznych (czy jednostka T. początkowo nosiła oznaczenie T. czy T.) – odnieść się do treści stawianych zarzutów I.a, I.b i I.c petitum skargi kasacyjnej w obrębie obrazy treści art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna ma zatem usprawiedliwioną podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. ponieważ trafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4, art. 134 § 1 p.p.s.a. podniesiony w pkt I petitum skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny – na obecnym etapie postępowania uznaje za przedwczesną potrzebę oceny zarzutów znajdujących oparcie w treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, dostrzegając potrzebę sanacji stwierdzonych uchybień, zwłaszcza dokonania oceny dowodów, które zostały dopuszczone w trakcie rozprawy 24 kwietnia 2018 r.

O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wpis od skargi kasacyjnej, opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).