Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 841/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. , art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 205
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 19 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł.-W. nr [...] z dnia [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz A. R. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego.(j.t. Dz.U.2016.23 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a." – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł.-W. z dnia [...], nr [...], którą na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzono postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,30 m, wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,60 m na nieruchomości położonej we wsi P. [...], gm. R.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł.-W. wszczął postępowanie na skutek żądania A. G. PINB podczas kontroli ww nieruchomości w dniu 24 lutego 2014r. ustalił, iż na ww działce nr ewid. 192 K. S. wybudował murowany, parterowy budynek przeznaczony na cele gospodarcze. Na dzień przeprowadzenia kontroli roboty budowlane są zakończone, a w ocenie kontrolujących budynek tworzy jedną całość o wymiarach 4,11 m x 16,88 m. K. S. dokonał zgłoszenia budowy dwóch budynków gospodarczych. Pierwsze zgłoszenie z 2007r. dotyczy budynku gospodarczego wybudowanego w ramach zabudowy zagrodowej, o wymiarach 8,5m x 4,10m i wysokości 3,5m, przyjęto je w dniu 28 sierpnia 2007r. bez wnoszenia sprzeciwu. Następnie w 2013r. inwestor zgłosił w Starostwie Powiatowym w Ł. zamiar wybudowania drugiego budynku gospodarczego o wymiarach 4,10m x 7,0m w ramach istniejącej zabudowy siedliskowej. Zgłoszenie przyjęto w dniu 18 stycznia 2013r.

Następnie pismem z dnia 26 lutego 2015r. organ stopnia powiatowego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budynku gospodarczego na nieruchomości położonej we wsi P.[...], gm. R..

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł.-W. nałożył na K. S. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 29 maja 2015r.: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy Prawo budowlane, tj.: 4 egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowanego budynku gospodarczego we wsi P.[...], działka o nr ewid. 189, gm. R. wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. aktualnym na dzień opracowania projektu, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w ww. postanowieniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł.-W. decyzją z dnia [...], nr [...], nakazał K. S. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4,10 m x 7,0 m, stanowiącego rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego na nieruchomości położonej we wsi P.[...], gm. R.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stopnia wojewódzkiego wskazał, że przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem w sytuacji, gdy rozpoczęcie robót budowlanych poprzedzone zostało zgłoszeniem organy nadzoru budowlanego powinny rozważyć zastosowanie postępowania naprawczego, o którym mowa w przepisach art. 50 i 51 ww. ustawy.

Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ stopnia powiatowego przeprowadził w dniu 2 listopada 2016r. oględziny, w wyniku których ustalono, że na zapleczu działki znajduje się budynek gospodarczy w odległości 3,73 m od betonowego ogrodzenia, w granicy z działką nr 190 oraz 2,88 m od ogrodzenia o wysokości 1,90 m. Pomiędzy ogrodzeniami widoczny jest wybetonowany rów odwodniający. Budynek składa się z dwóch części połączonych wspólną połacią dachową. Część od strony północnej jest budynkiem murowanym z widoczną bramą garażową od strony północnej oraz drzwiami od strony zachodniej. Budynek jest otynkowany z wyjątkiem ściany wschodniej. Budynek o wymiarach 8,60 m x 4,12 m z dachem jednospadowym nachylonym w stronę zachodnią, (nieczytelne) wysokości połaci dachowej hmin = 2,68m, hmax = 3,26m. Od strony południowej, od wcześniej opisanego budynku gospodarczego, znajduje się kolejny budynek. Konstrukcja budynku składa się od strony zachodniej ze słupów stalowych, a od strony wschodniej z słupów żelbetowych. Słupy żelbetowe połączone są żelbetowymi belkami, nad którymi nadmurowane są dwa rzędy pustaków. Na słupach stalowych spoczywa belka w formie dwuteownika stalowego. Na belkach spoczywają krokwie więźby dachowej. Przestrzenie pomiędzy belkami wypełnione są ściankami z pustaków ceramicznych. Konstrukcja więźby oraz ścian przylegają do siebie lecz nie są konstrukcyjne połączone. Ścianka wypełniająca przestrzeń między słupkami w budynku od strony południowej jest odsunięta o 7cm. Ścianki wypełniające oraz wejście do budynku nie są dokończone.

Z kolei podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych w dniu 4 listopada 2016r. dokonano odkrywki ściany fundamentowej na styku dwóch budynków gospodarczych, która to została dokonana przez inwestora przed przyjazdem inspektorów PINB. Podczas oględzin stwierdzono, że: 1. wysokość lustra wody gruntowej na poziomie 70 cm od poziomu nawierzchni z kostki; 2. różnica grubości ścian fundamentowych ok. 5 cm; 3. pomiędzy ścianami fundamentowymi widoczna szczelina o nieregularnym kształcie umożliwiająca penetrację za pomocą gwoździa do ok. 10cm; 4. ściany fundamentowe wykonano zdaniem inwestora poprzez układanie betonu bezpośrednio w wykopie, co tłumaczy ich nieregularny kształt. Zdaniem inwestora widoczna szczelina między ścianami fundamentowymi wynika z faktu układania betonu przy (nieczytelne) wykonanej ścianie fundamentowej, która nie została oczyszczona z resztek gruzu.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł.-W. pismem z dnia 1 grudnia 2016r., zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem oraz zgłaszania uwag co do jego treści. Strony postępowania skorzystały z przysługującego im prawa.

W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym organ stopnia powiatowego opisaną na wstępie decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,30 m wybudowanego obok istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 4,12 m x 8,60 m na nieruchomości położonej we wsi P.[...], gm. R..

Dalej organ II instancji wskazał, że od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożyła A. G. - pełnomocnik A. R., zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 K.p.a oraz naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 1a i pkt 2 ustawy Prawo budowlane przez jego nieprawidłową interpretację, brak ustalenia czy wybudowane budynki nie są związane z produkcją rolną i zalegalizowanie budynku, który przekracza 35m powierzchni zabudowy.

W dniu 12 czerwca 2017r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę budowy ww. budynku gospodarczego, podczas których ustalono, iż w południowej części działki znajdują się dwa budynki gospodarcze o konstrukcji ścian murowanej i drewniano-stalowych więźbach dachowych pokrytych blachą trapezową. Pierwszy budynek (oznaczony na szkicu jako budynek B - będącym załącznikiem do protokołu z oględzin) od strony budynku mieszkalnego (strona północna) stanowi zwartą bryłę o wymiarach 4,12 x 8,58 m - budynek parterowy, niepodpiwniczony. Drugi budynek (oznaczony na szkicu jako budynek C) częściowo otwarty od strony zachodniej w odległości 3,32 m, o wymiarach 4,05 m x 8,31 m. Oba budynki posiadają odrębną konstrukcję, w tym fundamenty. Przylegają do siebie jedną ścianą z dylatacją. Oba budynki usytuowane są równolegle do granicy wschodniej w odległości 3,77 m od betonowego ogrodzenia sąsiedniej działki należącej do A. G.. Pochylenie dachu obu budynków w kierunku zachodnim, tj. w stronę podwórka działki inwestora. Budynek C nie posiada instalacji elektrycznej.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił przesłanki stosowania art. 105 k.p.a.

Organ II instancji podkreślił, że K. S. dokonał we właściwym organie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie dwóch budynków gospodarczych: pierwszego o wymiarach 8,5 m x 4,10 m i drugiego o wymiarach 4,10 m x 7,0 m. Zatem powyższe zgłoszenia dotyczą odrębnych budynków gospodarczych, których wykonanie zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie wymaga pozwolenia na budowę, ale w świetle art. 30 ust. 1 pkt1 l ww. ustawy budowa taka wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.

Organ odwoławczy stwierdził, że w analizowanej sprawie ustalono, że sporny budynek posiada wymiary 4,12m x 8,30m, czyli jest dłuższy od zgłoszonego obiektu. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców z dnia 16 grudnia 2016r. (Dz.U. z 2016r., poz. 2255) w sprawach, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy, w tym do zgłoszeń i zawiadomień, o których mowa w art. 30, art. 31, art. 54 i art. 71 ustawy Prawo budowlane, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie tej ustawy nie upłynął termin do wniesienia sprzeciwu, stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie, która została wszczęta przed dniem 1 stycznia 2017r., będą miały zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ww. ustawą. Dlatego też zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Przedmiotowy budynek (oznaczony w protokole z oględzin z dnia 12 czerwca 2017r. jako budynek C) posiada wymiary 4,05m x 8,31m, a jego powierzchnia wynosi 33,65m2, a więc spełnia warunki wymagane powyższym przepisem, pomimo iż jego wymiary zostały zwiększone. Ponadto w zgłoszeniach dokonanych przez K. S. w 2007 roku i 2013 roku wskazano, że budowa budynków związana jest z istniejącą zabudową siedliskową, co jest możliwe, gdyż zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka o nr ewid. 189 oznaczona jest jako teren przeznaczony do użytku rolnego. Zatem organ stopnia powiatowego właściwie ustalił, iż oba budynki kwalifikują się jako obiekty wybudowane zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane.

Organ II instancji stwierdził ponadto, że konstrukcja więźby oraz ściany budynków przylegają do siebie lecz nie są konstrukcyjne połączone. Natomiast ścianka wypełniająca przestrzeń między słupkami przedmiotowego budynku (oznaczonego w protokole z oględzin z dnia 12 czerwca 2017r. literą C) od strony południowej jest odsunięta od pierwszego budynku gospodarczego o 7 cm. Nadto stwierdzono, że pomiędzy ścianami fundamentowymi budynków widoczna jest szczelina o nieregularnym kształcie umożliwiająca penetrację za pomocą gwoździa do ok. 10 cm, którą niewątpliwie należy uznać za dylatację. Jedynym elementem łączącym przedmiotowy budynek z wybudowanym wcześniej budynkiem jest pokrycie dachowe z blachy trapezowej. Ustalenia organu I instancji zostały potwierdzone przez organ stopnia wojewódzkiego podczas oględzin dokonanych w dniu 12 czerwca 2017r., a mianowicie stwierdzono, że oba budynki posiadają odrębną konstrukcję, w tym fundamenty i przylegają do siebie jedną ścianą z dylatacją.

Organ odwoławczy nie stwierdził zatem, aby w przedmiotowym postępowaniu organ stopnia powiatowego dopuścił się nieprawidłowości, czy też nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Co P. stwierdzono, iż wymiary przedmiotowego budynku gospodarczego ustalone przez organ I instancji (tj. 4,12m x 8,30m) nieznacznie różnią się od tych, które ustalił tutejszy organ podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 12 czerwca 2017r. (tj. 4,05m x 8,31m), to jednak różnice te nie zmieniają przedmiotu postępowania i nie wpływają na sposób zakończenia prowadzonego postępowania. Wskazane różnice wymiarów mogą być bowiem następstwem niedokładności pomiarów wynikających m.in. z różnorodności zastosowanych materiałów, czy też odchyłek, które powstały w wyniku wykonania przedmiotowego budynku systemem gospodarczym. Zatem organ stopnia powiatowego prawidłowo wydał decyzję umarzającą w całości przedmiotowe postępowanie administracyjne, stosownie do treści art. 105 § 1 K.p.a.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła pełnomocnik A. R., zarzucając naruszenie:

a) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2017, poz. 1332, ze zm.) – zwane dalej: "Prawem budowlanym" – poprzez jego zastosowanie w zw. z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2015, poz. 1422, ze zm) – zwanego dalej: "rozporządzeniem" – poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy budynek będący przedmiotem postępowania nie jest związany z produkcją rolną i nie uzupełnia zabudowy zagrodowej;

b) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy budynek będący przedmiotem postępowania nie jest budynkiem wolno stojącym;

c) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i całkowicie swobodne ustalenie, że budynki gospodarcze są związane z produkcją rolną i uzupełniają zabudowę zagrodową, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało umorzeniem postępowania;

d) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i dowolne ustalenie, że mamy do czynienia z dwoma, a nie z jednym budynkiem gospodarczym.

Na tej podstawie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotowy budynek gospodarczy spełnia warunki wymagane przepisem art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane, a zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka o nr ewid. 189, na której jest on zlokalizowany, oznaczona jest jako teren przeznaczony do użytku rolnego i nie ma podstaw do kwestionowania faktu, że teren ten nie jest związany z produkcja rolną i nie uzupełnia zabudowy zagrodowej. Ponadto organ odwołał się do ustaleń dokonanych w toku postepowania odwoławczego jak ustalono podczas oględzin przeprowadzonych przez organ stopnia wojewódzkiego w dniu 12 czerwca 2017r. uzasadniających wniosek, że są to budynki odrębne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględniając skargę na decyzję sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U.2017.1369, dalej powoływanej jako p.p.s.a.).

Skarga jest uzasadniona. Trafny jest zarzut niewyjaśnienia okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc naruszenia zasad postępowania, sprecyzowanych w art. 7, art.77 § 1 , art. 80 k.p.a. oraz naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 29 ust.1 prawa budowlanego.

Na wstępie należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że w sprawie niniejszej orzekać należało na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku sprzed nowelizacji dokonanej w trybie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców z dnia 16 grudnia 2016 roku (Dz.U.2016.2255). Organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie przed dniem 1 stycznia 2017 roku, to jest przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Sporne w sprawie jest, czy inwestor w sposób właściwy poprzedził realizację inwestycji uproszczoną procedurą zgłoszenia, miast pozwolenia na budowę.

Organy nadzoru budowlanego powołują się na treść art. 29 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego jako na podstawę stwierdzenia, że inwestycja została wykonana legalnie. Zgodnie z powołanym przepisem pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: a) parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Jednocześnie wymagane jest zgłoszenie zamiaru realizacji takiej inwestycji.

Poza sporem jest, ze inwestor takowych zgłoszeń dokonał dwukrotnie. Nie przesądza to jednak o niemożności działań sprawdzających organu nadzoru budowalnego w sytuacji wątpliwości, czy nie doszło do obejścia prawa i zrealizowania inwestycji wbrew zgłoszeniu. Fundamentalne znaczenie dla oceny legalności wykonanych robót budowalnych jest wyjaśnienie przede wszystkim, czy właściciel nieruchomości wybudował budynki w zabudowie zagrodowej, a ponadto czy można je uznać za dwie odrębne budowle. Słusznie skarżąca wskazuje, że obowiązkiem organu było wyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość, czy budynek/budynki związane są z produkcją rolną, czy uzupełniają zabudowę zagrodową na działce siedliskowej. Żadna z tych trzech przesłanek nie została wyjaśniona, ustalona w sposób usuwający wszelkie wątpliwości. Organ nie wyjaśnił, czy inwestycję zrealizowano na działce siedliskowej. Siedlisko to miejsce (nieruchomość zabudowana), na której koncentrują się i realizowane są potrzeby życiowe rolnika i jego rodziny, siedlisko wraz z zabudowaniami gospodarczymi, służącymi produkcji rolnej stanowi zabudowę zagrodową. Jak słusznie zauważa skarżąca, zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t.Dz.U.2015.1422 ze zm.) zabudowa zagrodowa to budynki mieszkalne, gospodarcze, inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych, ogrodniczych. Organy nie ustaliły tymczasem związku funkcjonalnego zrealizowanych inwestycji z działalnością rolną inwestora. Nie jest wystarczające powołanie się na klasyfikację nieruchomości, jako gruntu rolnego, taka interpretacja art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) Prawa budowalnego jest naruszeniem prawa materialnego. Organy zignorowały, że skarżąca od początku postępowania konsekwentnie podnosi zarzut, że działka, na której budynki postawiono, nie ma związku funkcjonalnego z działalnością rolniczą właściciela, której on w tym miejscu nie prowadzi. Postępowanie wyjaśniające tymczasem tę podstawową kwestię pomija milczeniem.

Niewyjaśnienie powyższej okoliczności jest istotnym uchybieniem, bowiem statuując wyjątek od zasady obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ustawodawca wprowadził w art. 29 ust.1 przesłanki, których nie sposób traktować rozszerzająco. Wręcz przeciwnie, jak każdy wyjątek od reguły stosowany winien on być przy uwzględnieniu wykładni zawężającej. Nie sposób przyjąć, że możliwe jest zrealizowanie budynku gospodarczego o określonych w art. 29 Prawa budowlanego gabarytach bez pozwolenia na budowę, jedynie na podstawie zgłoszenia, jeżeli nie zostały spełnione pozostałe warunki w tym przepisie wskazane. Przy tym zarzut ten dotyczy każdego z dwóch budynków gospodarczych, opisywanych przez organy. W tym zakresie postępowanie wyjaśniające nie spełnia wymogów określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Przy tym nie sposób przyjąć, że stwierdzone wyżej uchybienia nie mają przesądzającego wpływu na wynik postępowania wobec uregulowania zawartego w art. 29 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przepis ten przewiduje budowę bez pozwolenia na budowę wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zatem unormowanie powyższe dotyczy inwestycji realizowanych na nieruchomościach innych, niż wymienione w ust.1 pkt 1 powołanego przepisu. Nie miałoby znaczenia, czy rzeczywiście budynki posadowione są w zabudowie zagrodowej. Unormowanie to wymaga jednak ustalenia, czy zachowane zostały powyższe proporcje w stosunku do powierzchni nieruchomości oraz powierzchnię budynków.. W tej sytuacji rozważenia wymaga, czy zrealizowane etapami budynki są budynkami wolno stojącymi. Z tą przesłanką związana jest kolejna wątpliwość sądu. Przypomnieć wypada, że podczas pierwszych oględzin ustalono, że powierzchnia zabudowań wynosi ponad 69 metrów. Zastrzeżenia sąd budzi ocena, że mamy do czynienia z dwoma odrębnymi budynkami. Załączone do akt postępowania zdjęcia obydwu budynków wskazują na ich ścisłe powiązanie. Już zresztą w toku pierwszej kontroli nieruchomości opisano inwestycje jako budynek stanowiący jedną całość. Organ wywodzi, ze budynki połączone są jedynie dachem, nie mają wspólnej jednej ściany, zaś istniejące w fundamentach dylatacje świadczą o ich odrębności. Jednak dylatacje nie są wskaźnikiem odrębności budowli, tworzy się je w ramach tego samego budynku, czy jego części. Ponadto poza wspólnym dachem budynki mają też wspólną tylną ścianę w tym sensie, że tworzy ona wizualnie jedną całość. W ocenie sądu tak posadowione budowle z pewnością nie spełniają warunku budynków wolno stojących. Takimi są bez wątpienia budynki nie stykające się ze sobą żadną powierzchnią, nie mające wspólnych elementów, nie tworzące jednej bryły w krajobrazie. Wymóg budynków wolnostojących zapewne zaś służy m.in. zapewnieniu określonej wizji ładu przestrzennego.

Bez wyjaśnienia powyższych wątpliwości co do uznania inwestycji za odrębne budynki nie sposób wykluczyć, że realizacja inwestycji w efekcie doprowadziła do obejścia prawa w zakresie ustawowego odstępstwa od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Zrealizowanie budynków w ramach zgłoszenia na budowę w sytuacji, gdy inwestycja wymaga pozwolenia na budowę oznacza konieczność wdrożenia procedury legalizacyjnej, w przyjętym przez organ trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu instancji na postawie art.. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono z mocy art. 205 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują się do wskazań wynikających z powyższych uwag w zakresie uzupełnienia postepowania wyjaśniającego oraz zaprezentowanej wykładni prawa materialnego.

ms