Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 5/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędziowie: WSA Alina Dominiak WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 listopada 2005r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 kwietnia 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), § 21 i § 15 ust. 1 załącznika nr 1 do Uchwały nr XXXV/1147/05 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie ustalenia organizacji oraz zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych dla osób, którym przyznano pobyt ze względu na trudną sytuację życiową, niepełnosprawność lub chorobę, po rozpatrzeniu wniosku J. M. skierował w/w od dnia 13 kwietnia 2005 r. do Dziennego Domu Pomocy w G. przy ul. W. [...] oraz ustalił odpłatność za pobyt w wysokości 137,25 zł, stanowiących 15 % miesięcznego kosztu wyżywienia oraz kosztu usług opiekuńczych aktualnie obowiązującego w placówce, która to kwota miała być płatna w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca w kasie MOPS w G. lub na rachunek bankowy.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji podniósł, iż sytuacja materialna i rodzinna oraz stan zdrowia J. M. uzasadniają przyznanie w/w form pomocy. Osiągany przez stronę dochód miesięczny netto mieści się bowiem w przedziale od 275 % do 300 % kryterium dochodowego ustalonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i tym samym kwalifikuje do ponoszenia odpłatności za pobyt w wysokości 15 % średniego miesięcznego kosztu wyżywienia oraz kosztu usług opiekuńczych obowiązujących w placówce wynoszących łącznie 915 zł.

W odwołaniu od w/w decyzji J. M. zarzucając obrazę art.6, art. 9 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. wniósł o zmianę poprzez wprowadzenie do treści precyzyjnego rozdzielenia uzasadnionych kosztów wyżywienia od kosztów usług wraz ze wskazaniem podstawy formalnej i merytorycznej ich naliczenia. W uzasadnieniu odwołujący się wskazał, iż nie podważając sentencji wydanej decyzji co do istoty nie można zgodzić się z treścią jej uzasadnienia albowiem jest ono mało precyzyjne w podanych globalnie liczbach kosztów. Decyzja w uzasadnieniu wprowadza bowiem koszty w liczbach ogólnych i na wypadek uzasadnionej nieobecności uprawnionego może stwarzać w przyszłości uzasadnione nieporozumienia pomiędzy uczestnikiem a kierownictwem Dziennego Domu Pomocy w G. Odwołujący podał nadto, iż pismem z dnia 1 maja 2005 r. zwrócił się do kierownictwa DDP w G. o wykazanie wraz z uzasadnieniem w rozbiciu przedmiotowych kosztów, jednakże złożone pismo pozostawiono bez odpowiedzi.

Decyzją z dnia 7 listopada 2005 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 51 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 1 i art. 97 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zarzuty odwołującego są nieuzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera bowiem uzasadnienie faktyczne, w którym wykazano dochód skarżącego oraz stawkę odpłatności wyliczoną zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z kolei żądania J. M. dotyczą informacji związanych z funkcjonowaniem konkretnego domu pomocy, w tym odnośnie ewentualnego zwrotu części wpłaconej kwoty za czas jego nieobecności; te zagadnienia konkretyzować jednak powinien stosowny regulamin bądź określony akt wewnętrzny danego domu pomocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. M., zarzucając wydanej decyzji obrazę przepisów k.p.a. a także sprzeczność ustaleń organu odwoławczego z treścią zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniósł o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji z dnia 12 kwietnia 2005 r. nie wskazuje w sposób czytelny i zrozumiały jaka kwota odliczeń z miesięcznych opłat wyżywienia będzie odliczana za każdy uzasadniony i z wyprzedzeniem zgłoszony dzień nieobecności w placówce. Co więcej, powoływanie się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji na wyjaśnienia zawarte w rzekomo otrzymanym piśmie stanowi oczywiste naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wskazał, iż problem ewentualnego zwrotu kosztów wyżywienia osoby w razie jej nieobecności w placówce nie jest kwestią, którą rozstrzyga się w decyzji o przyznaniu tego świadczenia; stosowne wyjaśnienia w tej materii zostały zaś przez skarżącego otrzymane. Tym samym żądania zawarte w skardze są bezpodstawne i nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W niniejszej sprawie zaskarżeniu do sądu administracyjnego poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o skierowaniu skarżącego do Dziennego Domu Pomocy w G. i ustaleniu odpłatności za pobyt w wysokości 137,25 zł, stanowiących 15 % miesięcznych kosztów wyżywienia oraz usług opiekuńczych aktualnie obowiązujących w placówce. Z treści skargi wynika, iż skarżący zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i obecnie de facto zakwestionował uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego takie uprawnienie skarżącemu przysługiwało z uwagi na charakter uzasadnienia decyzji administracyjnej jako jej części składowej, wpływ na postępowanie w innych sprawach czy też funkcję wewnętrzną, uwidaczniająca się szczególnie w decyzjach o charakterze kasacyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 r., I SA 1896/97, baza Lex nr 44519 oraz z dnia 25 kwietnia 1996 r., SA/Bk 120/95, baza Lex nr 26787).

Analiza stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz obowiązującego w dacie wydania przez organ II instancji zaskarżonej decyzji stanu normatywnego prowadzi do wniosku, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji podstawowe znaczenie mają przepisy art. 51 ust. 1 i 4 oraz art. 97 ust. 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej. W świetle bowiem art. 51 ust. 1 w/w aktu normatywnego osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone w ośrodku wsparcia; zgodnie zaś z ust. 4 art. 51 cytowanej ustawy ośrodkiem wsparcia jest środowiskowy dom samopomocy, dzienny dom pomocy, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko i dom dla bezdomnych oraz klub samopomocy.

Z kolei zasady odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia uregulowano w art. 97 ust. 1 w/w ustawy wskazując, iż opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia, mieszkaniach chronionych i ośrodkach interwencji kryzysowej ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług. Zgodnie z tym przepisem osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego. Ustawodawca w art. 97 ust. 5 ustawy zawarł nadto obowiązek skierowany do rady powiatu lub rady gminy, które to organy zobligowane zostały do określania w drodze uchwały organizacji oraz szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia, mieszkaniach chronionych i ośrodkach interwencji kryzysowej. Stosownym aktem prawa miejscowego w tym zakresie jest uchwała nr XXXV/1147/05 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie ustalenia organizacji oraz zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych dla osób, którym przyznano pobyt ze względu na trudną sytuację życiową, niepełnosprawność lub chorobę ( Dz. Urz. Woj. Pomorskiego Nr 29, poz.579).

Mając powyższe przepisy na uwadze wskazać należy, iż skarżący wnioskiem datowanym na dzień 16 marca 2005 r. wniósł o przyznanie kontynuacji pobytu w Dziennym Domu Pomocy w G.

Z uwagi na spełnianie wymaganych przesłanek organ I instancji decyzją z dnia 12 kwietnia 2005 r. orzekł zgodnie z w/w wnioskiem mając na uwadze dyspozycję cytowanych przepisów. Co warte podkreślenia, wydane rozstrzygnięcie, z uwagi na art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej mające charakter decyzji administracyjnej, zawierało wszelkie obligatoryjne elementy wymagane przez art. 107 § 1 i 3 k.p.a., do którego w sposób pośredni odsyła art. 14 ustawy o pomocy społecznej. Organ przedstawił bowiem podstawy faktyczne wydanego rozstrzygnięcia; wskazano m.in. dochód skarżącego, kwalifikację do określonego kryterium dochodowego oraz wysokość miesięcznych opłat z tytułu pobytu w placówce (kosztów wyżywienia jak i świadczonych usług opiekuńczych); wskazano również stosowne przepisy prawa z uwzględnieniem postanowień uchwały Rady Miasta Gdańska nr XXXV/1147/05. Tym samym organ zastosował się do reguły w myśl której w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie.

W piśmie zaś z dnia 16 czerwca 2005 r. skierowanym do skarżącego Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Wydziału Pomocy Instytucjonalnej i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przedstawił w sposób szczegółowy zasady odpłatności za pobyt w dziennym domu pomocy, z rozbiciem na poszczególne pozycje; nadto w sposób szczegółowy przedstawiono zasady zwrotu należności w przypadku nieobecności pensjonariusza. Wprawdzie skarżący twierdzi, że w/w pisma nie otrzymał, ale nadto, co istotne, zasady odpłatności za pobyt w dziennym domu pomocy zostały skarżącemu przedstawione na spotkaniach z Kierownikiem Dziennego Domu Pomocy w G., które odbyły się w dniach 22 marca i 29 kwietnia 2005 r.

W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skarżącego, nie kwestionującego wydanego w sprawie rozstrzygnięcia co do zasady, podnieść należy, iż ani przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego ani tym bardziej art. 106 ustawy o pomocy społecznej, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, nie nakładają na organy administracji obowiązku wskazywania zasad zwrotu kosztów wyżywienia osoby skierowanej do stosownej placówki w razie jej nieobecności. Kwestię tę rozstrzyga zaś § 10 pkt 7 w zw. z § 20 ust. 3 cytowanej uchwały stanowiąc, iż nieobecność zgłoszona do godz. 9.00 dnia poprzedzającego nieobecność w dziennym domu pomocy, stanowi podstawę do zaliczenia wniesionej opłaty za pobyt na poczet odpłatności za przyszły miesiąc bądź zwrotu wpłaconej wcześniej gotówki proporcjonalnie do okresu nieobecności. Tym samym na etapie orzekania o przyznaniu danego świadczenia z pomocy społecznej kwestie związane z ewentualnym zwrotem należności za pobyt nie są przedmiotem orzekania ze strony organu wynikają one bowiem z jasno sformułowanych przepisów prawa miejscowego i nie wymagają konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe rozważania uznać należy, iż decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z prawem. Również postępowanie oraz rozstrzygnięcie organu II instancji winno być uznane za w pełni prawidłowe.

Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności postępowania każda sprawa administracyjna rozpoznawana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Oznacza to tym samym, iż sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana oraz rozstrzygnięta. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza jedynie stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. W niniejszej sprawie w stosunku do wydanych rozstrzygnięć jakichkolwiek zarzutów postawić nie można. Nadto w świetle art. 7 i 77 k.p.a. postępowanie administracyjne organu administracji przeprowadzone zostało w sposób w pełni prawidłowy; merytoryczne decyzje wydane zaś zostały w oparciu o należycie zgromadzony i wnikliwie oceniony materiał dowodowy.

Stąd też Sąd, uznając w reasumpcji powyższych rozważań zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.