Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 908/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 3 pkt 2, art. 135n ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi D. R. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności:

Komendant Miejski Policji w B. w dniu [...] kwietnia 2017 r., wobec uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przewinień dyscyplinarnych, po uprzednim przeprowadzeniu czynności wyjaśniających w trybie art. 134i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierż. szt. D. R. (powoływanemu dalej jako: "Skarżący"), zarzucając mu naruszenie dyscypliny służbowej w ten sposób, że:

I. W dniu [...] lutego 2017 roku, w B., podczas służby pełnionej w godzinach 6:00-16:00, nie dokonał zgłoszenia momentu rozpoczęcia przerwy w służbie, naruszając tym samym przepisy § 34 ust. 1 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2013 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji zadań o charakterze prewencyjnym, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie zaniechania wykonania czynności służbowej;

II. W dniu [...] lutego 2017 roku, w B., podczas służby pełnionej w godzinach 6.00-16.00 w patrolu pieszym, nie sprawdził z zasobach Krajowego Systemu Informacyjnego Policji osoby legitymowanej, naruszając przepisy §66 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 71 ust. 1 i 2 decyzji nr 125 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 kwietnia 2013 roku w sprawie funkcjonowania KSIP (z późniejszymi zmianami), czym popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie zaniechania wykonania czynności służbowej.

Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Komendant Miejski Policji w B. uznał sierż. szt. D. R. za winnego popełnienia obu zarzucanych mu czynów oraz na bazie całości zgromadzonego materiału dowodowego wymierzył karę dyscyplinarną nagany.

Na skutek odwołania wniesionego przez Skarżącego Komendant Wojewódzki Policji w B. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez Komendanta Miejskiego Policji w B..

Rozpatrując ponownie sprawę w oparciu o zebrany materiał dowodowy, Komendant Miejski Policji w B. zaaprobował propozycję rzecznika dyscyplinarnego i orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2017 r., uznał Skarżącego funkcjonariusza za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, wymierzając wnioskowaną karę dyscyplinarną. Uzasadniając swoją decyzję przełożony dyscyplinarny podkreślił, że w dniu objętym zarzutami nie stwierdzono ani problemów z funkcjonowaniem łączności radiowej, ani też z funkcjonowaniem rejestratora rozmów na stanowisku kierowania KMP w B., tym samym wszelkie próby nawiązania przez Skarżącego łączności z dyżurnym KMP w B. (nawet nieskuteczne) zostałyby zarejestrowane. Analogicznie organ ocenił niedopełnienie przez Skarżącego obowiązku sprawdzenia danych osoby legitymowanej w zasobach informatycznych Policji, wskazując, że argumentacja o rozładowaniu baterii w urządzeniu mobilnym przeznaczonym do tego rodzaju sprawdzeń (HTC), nie może odnieść skutku.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł Skarżący żądając jego uchylenia i uniewinnienia go od zarzucanych czynów, względnie umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Według wnoszącego odwołanie postępowanie dyscyplinarne nie było przeprowadzone w sposób prawidłowy, a przez to sprawa nie została wyjaśniona w sposób wszechstronny i wyczerpujący. Zgromadzone dowody nie były, zdaniem Skarżącego, wystarczające do uznania jego zawinienia w zakresie zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, zaś postępowanie dyscyplinarne było prowadzone w sposób stronniczy, subiektywny, ukierunkowany na jego ukaranie. Wymierzoną karę policjant uznał za niewspółmierną do ewentualnie popełnionego czynu, szczególnie, że dowody i okoliczności świadczące na jego korzyść zostały pominięte przez organ dyscyplinarny I instancji. Skarżący wskazał na brak przesłuchań wszystkich świadków, których zeznania są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i zeznań dyżurnych wszystkich b. komisariatów Policji oraz dyżurnego Oddziału Prewencji Policji w B., u których to mógł próbować dokonania sprawdzenia osoby w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji (KSIP). Podniósł także, że nie zabezpieczono w ramach gromadzonych dowodów bilingów telefonicznych zarówno z jego telefonu, jak i funkcjonariuszki Żandarmerii Wojskowej pełniącej z nim służbę, a które mogłyby udowodnić, iż wykonał on połączenie lub próbował to uczynić, do wszystkich możliwych dyżurnych jednostek Policji, celem dokonania sprawdzenia osoby w KSIP. Wskazał, że nie popełnił też drugiego zarzucanego mu czynu w zakresie niepowiadomienia dyżurnego KMP w B. o rozpoczęciu przerwy w służbie, co potwierdzają zeznania świadka w osobie pełniącej wspólnie z nim służbę funkcjonariuszki Żandarmerii Wojskowej. Podkreślił, że zgłosił fakt rozpoczęcia służby przez radiostację, a zeznanie, na które wskazuje zostało z nieznanych mu względów uznane za niewiarygodne.

Komendant Wojewódzki Policji w B. orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] października 2017 r. nr [...], na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 135l ust. 1 ustawy o Policji rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. W związku z tym przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dyscyplinarny II instancji wziął pod uwagę stan prawny, jak i faktyczny istniejące w chwili rozpatrzenia odwołania. W oparciu o powyższe ustalenia organ podzielił zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu stanowisko przełożonego dyscyplinarnego, że wina Skarżącego nie budzi wątpliwości w zakresie objętym zarzutami dyscyplinarnymi. Organ dyscyplinarny wyższego stopnia nadmienił jednocześnie, że winę obwinionego oceniono w oparciu o całokształt materiału dowodowego.

W przedmiotowym postępowaniu za zasadnicze dowody organ dyscyplinarny uznał: zeznania świadków w osobach st. szer. E. C. - funkcjonariuszki Żandarmerii Wojskowej, podkom. J. S., podkom. I. Ł., asp. szt. R. Ł., asp. szt. R. W., asp. W. C., st. sierż. M. D., st. sierż. Ł. A., J. P.; zabezpieczone na poczet materiału dowodowego nagrania korespondencji radiowo-telefonicznej zarejestrowanej na stanowisku kierowania Komendy Miejskiej Policji w B. wraz z dokumentacją dotyczącą jej odsłuchu; kserokopie dokumentacji służbowej zgromadzonej w aktach postępowania dyscyplinarnego, w tym zgromadzonej w trakcie prowadzonych w przedmiotowej sprawie czynności wyjaśniających w trybie art. 134i ust. 4 ustawy o Policji, nr RCW. [...], a w szczególności: "Notatka służbowa" podkom. A. T. z dnia [...].03.2017 r., karty zapoznania obwinionego z treścią aktów prawnych, których naruszenie mu zarzucono, kserokopie "Notatnika służbowego" oraz wydruki z Systemy Wspomagania Dowodzenia dotyczące przebiegu służby obwinionego w dniu [...].02.2017 r. i odprawy do niej, wydruki z bazy KSIP dotyczące sprawdzania Ł. S., pismo kom. D. S. - zastępcy naczelnika Wydziału Patrolowo-interwencyjnego KMP w B. z [...] lipca 2017 r.

W ocenie organu dyscyplinarnego wyższego stopnia powyższy materiał dowodowy zgromadzony w aktach przedmiotowej sprawy potwierdza bezspornie, iż Skarżący podczas służby w dniu [...] lutego 2017 r., pełnionej w godzinach 6:00-16:00, nie dokonał zgłoszenia momentu rozpoczęcia przerwy w służbie, czym naruszył przepisy § 34 ust. 1 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2013 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji zadań o charakterze prewencyjnym, a w konsekwencji popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Podniesiony zaś w tym zakresie argument Skarżącego o braku możliwości nawiązania łączności radiowej z dyżurnym KMP w B. nie mógł być uwzględniony, albowiem w dniu objętym zarzutem nie było żadnych problemów z nawiązywaniem łączności radiowej przez Skarżącego, co potwierdza okoliczność, iż po zakończeniu przerwy, bez problemów łączność nawiązał z nim patrol nadzorujący służbę. W tych okolicznościach, zdaniem organu, nic nie stało na przeszkodzie do poinformowania dyżurnego o faktycznym czasie rozpoczęcia przerwy w służbie, czego Skarżący bezsprzecznie nie uczynił.

W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego również drugi postawiony Skarżącemu zarzut naruszenia §66 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 71 ust. 1 i 2 decyzji nr 125 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 kwietnia 2013 r. sprawie funkcjonowania KSIP w zakresie zaniechania sprawdzenia w zasobach KSIP osoby legitymowanej, wyższy przełożony dyscyplinarny uznał za nie budzący wątpliwości. Wskazał, że "Notatniku służbowym" sam Skarżący przyznał, iż sprawdzenia nie dokonano z uwagi na rozładowaną baterię w przeznaczonym do tego celu urządzeniu (HTC). Zdaniem organu kwestia rozładowanego i stanu technicznego HTC, zgłaszania tego faktu, sprawności powerbanków, czy też przewodów do nich, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy wbrew ciążącym obowiązkom i posiadanym możliwościom w tym zakresie (radiostacja), Skarżący zaniechał poczynienia sprawdzeń w systemach policyjnych. W tych okolicznościach nie było zatem potrzeby przesłuchiwania wszystkich funkcjonariuszy pełniących w dniu objętym zarzutami służbę na terenie miasta. Odnosząc się zaś do pozostałych podniesionych w tym zakresie zarzutów, organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie miała obowiązująca w dniu popełnienia zarzucanego policjantowi czynu decyzja nr 125 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 kwietnia 2013 r w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informacyjnego Policji, która - wbrew błędnym twierdzeniom Skarżącego - nakłada na funkcjonariuszy Policji, w tym obwinionego, obowiązek sprawdzania osób legitymowanych w zasobach KSIP. Decyzja ta utraciła co prawda moc obowiązującą na podstawie § 34 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 2016 r. w sprawie przetwarzania informacji przez Policję, i zastąpiła ją decyzja nr 165 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informacyjnego Policji, która weszła w życie z dniem 23 lipca 2017 r., tym nie mniej jak podkreślono w obu cytowanych aktach prawnych zapisy dotyczące tego obowiązku są niemalże identyczne.

Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zarzucane Skarżącemu czyny były przez niego zawinione, a wymierzona w oparciu o zgromadzone dowody oraz analizę akt osobowych, kara dyscyplinarna nagany, nie była przejawem dowolności co do zastosowanej sankcji i nie powinna być poczytywana za nadmierną represję w stosunku do popełnionych dwóch przewinień dyscyplinarnych. Organ zastrzegł przy tym, że analiza akt osobowych obwinionego oraz akt postępowania dyscyplinarnego nie dostarczyła argumentów pozwalających na zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia odpowiedzialności dyscyplinarnej wskazanego w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji.

Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wniósł pełnomocnik Skarżącego zarzucając mu naruszenie:

- art. 132 ust. 3 pkt. 2 ustawy o Policji w zw. z § 34 ust. 1 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2013 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji zadań o charakterze prewencyjnym wobec dowolnego uznania, że Skarżący w dn. [...] lutego 2017 r. popełnił przewinienie dyscyplinarne w postaci niezgłoszenia momentu rozpoczęcia przerwy w służbie w sytuacji, gdy (-) zgromadzony materiał dowodowy tj. zeznania świadka E. C. potwierdzają, iż skarżący informował dyżurnego o rozpoczęciu i zakończeniu przerwy, a nadto (-) prawidłowa wykładnia przepisu § 34 ust. 1 Zarządzenia nr 768 KGP wskazuje, iż o zaniechaniu wykonania czynności służbowej można mówić w sytuacji, gdy funkcjonariusz nie wykonana wszystkich wymienionych w nim działań, tj. nie zwróci się do dyżurnego o wyrażenie zgody na przerwę w służbie, nie poinformuje o rozpoczęciu i zakończeniu przerwy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, a co przekonuje, że zastosowana wobec Skarżącego sankcja jest niezasadna i nieadekwatna do okoliczności zdarzenia;

- art. 132 ust. 3 pkt. 2 ustawy o Policji w zw. z § 66 ust. 1 pkt. 2 w zw. z § 71 ust. 1 i 2 Decyzji nr 125 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 kwietnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania KSIP wobec dowolnego uznania, że sierż. szt. D. R. w dn. [...] lutego 2017 r. popełnił przewinienie dyscyplinarne, ponieważ nie sprawdził w zasobach Krajowego Systemu Informacyjnego Policji osoby legitymowanej pomimo, że (-) już w orzeczeniu nr [...] z dn. [...] lipca 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. uchylając w całości orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w B. z dn. [...] czerwca 2017 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał, iż pozostając przy treści zarzutu nr 2 (...), nie może mieć tam zastosowania § 66 ust. 1 pkt. 2 Decyzji nr 125 Komendanta Głównego Policji z dn. 5 kwietnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania KSIP (...), (-) w dn. 25 lipca 2017 r., ale z mocą od 23 lipca 2017 r., a zatem w toku trwającego postępowania dyscyplinarnego weszła w życie Decyzja nr 165 Komendanta Głównego Policji z dn. 25 lipca 2017 r. sprawie funkcjonowania KSIP i w związku z tym moc obowiązującą utraciła decyzja nr 125 Komendanta Głównego Policji z dn. 5 kwietnia 2013 r., co oznacza, iż zarzucony skarżącemu D. R. czyn został zbadany i oceniony w odniesieniu do nieaktualnego już stanu prawnego. Powołany przepis nie nakłada na funkcjonariusza Policji obowiązku sprawdzenia osoby legitymowanej w bazie KSIP;

- art. 135e ust. 1 ustawy o Policji poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a to wobec niewykonania wszystkich wytycznych zawartych w orzeczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dn. 10 lipca 2017 r. o uchyleniu w całości orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w B. z dn. 14 czerwca 2017 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, w tym (-) nie przesłuchania osoby odpowiedzialnej w WPI KMP za gospodarkę sprzętem HTC, która winna szczegółowo odnieść się do kwestii dotyczących urządzeń HTC, baterii do nich, "powerbanków" oraz sposobu rozwiązywania problemów z działaniem urządzeń już w trakcie realizacji obowiązków służbowych, (-) nie przeprowadzenia oględzin i sporządzenia protokołu oględzin z przejrzenia zapisów nagrań rozmów z dn. [...] lutego 2017 r. dyżurnego KMP i J. S.;

- art. 135e ust. 1 ustawy o Policji wobec niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności nie przeprowadzenia dowodów, których dopuszczenia żądał skarżący D. R. w odwołaniu od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w B. z dn. [...] czerwca 2017 r. - wszystkie wnioski dowodowe zostały "przemilczane",

- art. 135l ust. 7 i 8 ustawy o Policji wobec nierozpoznania wniosków dowodowych D. R. poprzez wydanie w tym zakresie stosownego postanowienia, na które - w przypadku oddalenia wniosków dowodowych - przysługuje zażalenie, co skutkuje pozbawieniem skarżącego prawa do obrony;

art. 135g ust. 1 ustawy o Policji wobec dokonania błędnej, pozostającej w rażącej sprzeczności ze wskazaniami wiedzy, zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego polegającej na przyjęciu, iż (-) w dniu objętym zarzutem nie było żadnych problemów z nawiązywaniem łączności radiowej przez obwinionego, czego stwierdzić nie sposób, bowiem wiedza własna organu, jak i zasady doświadczenia przekonują, iż powodem zakłóceń w odbiorze informacji przez radiostację pomiędzy dyżurnym i patrolem może być nakładanie się na siebie zgłoszeń od kilku patroli, poza tym siła i jakość dźwięku zależy też od miejsca przebywania patrolu, w tym np. sąsiedztwa wysokich budynków, (-) obwiniony bezsprzecznie nie poinformował dyżurnego o faktycznym czasie rozpoczęcia przerwy w służbie, choć przeczą temu zeznania bezpośredniego świadka całej sytuacji – E. C., która w czasie przesłuchania w dn. [...].9-07.2017 r. zeznała, iż skarżący zgłaszał fakt rozpoczęcia, jak i zakończenia przerwy, (-) nie jest praktycznie możliwe, aby korespondencja radiowa pomiędzy obwinionym a dyżurnym KMP w B., w trakcie której około godz. 12:15 informowałby on o rozpoczęciu przerwy nie została zarejestrowana przez system rejestrujący na stanowisku kierowania, co nie wyklucza jednak takiej sytuacji, a nadto przełożony dyscyplinarny zapomina, iż zapisowi polegają informacje od patrolu, które dotarły do stanowiska kierowania, a w tej sprawie tak nie było, (-) kluczowym dowodem w tej sprawie jest zapis korespondencji radiowej, choć technika - jak przekonuje doświadczenie życiowe - bywa często zawodna, zaś jako kluczowy dowód należy oceniać zeznania świadka E. C., co do której nie zachodzą jakiekolwiek podstawy by kwestionować jej wiarygodność, (-) po stwierdzeniu braku możliwości dokonania sprawdzenia osoby legitymowanej za pomocą HTC obwiniony nawet nie usiłował skorzystać w tym celu z posiadanej radiostacji i nawiązać połączenia z innymi patrolami, funkcjonariuszami pełniącymi służbę w ramach nadzoru czy też dyżurnymi, pomimo, iż skarżący wskazywał, iż usiłował telefonicznie dokonać sprawdzenia osoby legitymowanej u dyżurnych, lecz mu odmówiono wsparcia z uwagi na zbyt dużą ilość obowiązków służbowych, a nadto przedstawił na tę okoliczność stosowne wnioski dowodowe (w odwołaniu z dn. 26.06.2017 r.), które nie zostały przeprowadzone, (-) niewiarygodne są twierdzenia D. R. jakoby w dn. [...] lutego 2017 r. usiłował nawiązać kontakt telefoniczny z dyżurnym jednego z komisariatów miejskich Policji lub dyżurnym OPP w B., choć jednocześnie nie przeprowadzono żadnych czynności dowodowych wnioskowanych przez skarżącego, które potwierdziłyby bądź wykluczyłyby tę wersję zdarzeń, (-) kwestia rozładowanego i stanu technicznego HTC, zgłaszania tego faktu, sprawności powerbanków, czy przewodów do nich nie ma żadnego znaczenia, pomimo, iż wyjaśnienie wątpliwości co do technicznych możliwości wykonania czynności służbowej ma istotne znaczenia dla oceny zawinienia skarżącego.

- art. 135e ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 135p ust. 1 i art. 171 § 1 i 2 Kpk wobec rozstrzygnięcia sprawy na podstawie dowodu w postaci zeznań m.in. E. C. w sytuacji, gdy przesłuchanie świadka - partnera skarżącego w dn. [...] lutego 2017 r. nastąpiło bez uprzedniego zawiadomienia go o miejscu i terminie przeprowadzenia tej czynności, zaś podejmowane przez rzecznika dyscyplinarnego próby telefonicznego i smsowego zawiadomienia skarżącego o planowej czynności na 2 godziny przed jej wykonaniem należy oceniać jako niewystarczające i naruszające prawo skarżącego do obrony;

- art. 135e ust. 1 ustawy o Policji wobec nieprawidłowego przeprowadzenia czynności dowodowej w zakresie odsłuchania zapisów nagrań rozmów z dn. [...] lutego 2017 r. dyżurnego KMP w B. i J. S. z D. R., co winno przyjąć formę oględzin udokumentowanych sporządzeniem protokołu, i o przeprowadzeniu których rzecznik miał obowiązek zawiadomić skarżącego, a nie poprzestać na sporządzeniu notatki urzędowej (k. 93);

- art. 135j ust. 2 pkt. 6 ustawy o Policji wobec braku należytego uzasadnienia prawnego wydanego orzeczenia zwłaszcza w zakresie zarzutu nr 2 tj. wskazania podstaw prawnych, z których wynika obowiązek określonego zachowania policjanta, z przytoczeniem treści tychże przepisów i ich wyjaśnieniem, a nadto odniesieniem się do kwestii właściwej podstawy prawnej oceny zachowania skarżącego.

Wskazując na te naruszenia autor skargi wniósł o uchylenie orzeczeń obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa prawnego wg norm prawem przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona orzeczenie wbrew zarzutom skargi nie narusza prawa materialnego, a jego wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego stanowiły przepisy rozdziału 10 (art. 132-144a) ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782, ze zm.) regulujące odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariuszy Policji. Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 ustawy). Przepis art. 132 ust. 2 cytowanej ustawy wskazuje z kolei, że naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W myśl art. 132 ust. 3 pkt 2 wymienionej ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest między innymi zaniechanie wykonania czynności służbowej, do wykonania której policjant był zobligowany z mocy przepisów prawa lub poleceń przełożonych.

Przepis art. 132a pkt 1 ustawy wskazuje z kolei,że przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia i na to się godzi. Z winą nieumyślną mamy do czynienia wtedy, kiedy policjant nie mając zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (art. 132a pkt 2 ustawy). Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary. Zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy, wymierzona kara powinna być adekwatna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Kary dyscyplinarne są wymienione w art. 134 ustawy i są nimi: 1) nagana, 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, 5) obniżenie stopnia, 6) wydalenie ze służby.

Przeprowadzone pod tym kątem badanie sprawy i analiza zebranego przez organ dyscyplinarny materiału dowodowego oraz jego oceny przez organ odwoławczy, doprowadziły Sąd do przekonania, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu, przyjęty przez organy dyscyplinarne obu instancji przebieg zdarzeń w dniu [...] lutego 2017 r., w których uczestniczył skarżący jako funkcjonariusz Policji, wykonujący obowiązki służbowe, nie budzi wątpliwości. Skarżący został obwiniony o to, że w dniu [...] lutego 2017 r., w B., podczas służby pełnionej w godzinach 6:00-16:00, nie dokonał zgłoszenia momentu rozpoczęcia przerwy w służbie, naruszając tym samym przepisy § 34 ust. 1 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2013 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji zadań o charakterze prewencyjnym, a w konsekwencji popełniając przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie zaniechania wykonania czynności służbowej .

Zdaniem Sądu okoliczność popełnienia opisanego przewinienia dyscyplinarnego nie budzi wątpliwości. Zgodnie z § 34 ust. 1 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, dowódca patrolu, którym w dniu [...] lutego 2017 r. był Skarżący, po pierwsze zwraca się do dyżurnego jednostki Policji lub innej uprawnionej osoby o wyrażenie zgody na przerwę w służbie, a w dalszej kolejności informuje o rozpoczęciu i zakończeniu przerwy. Z cytowanego § 34 wynika również, iż za zgodą dyżurnego jednostki Policji lub innej uprawnionej osoby policjanci mogą w czasie przerwy opuścić rejon pełnienia służby z tym, że w czasie przerwy muszą pozostawać w stałej gotowości do odbioru łączności radiowej. Z zebranego w materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, że Skarżący, za zgodą dyżurnego KMP w B., wykorzystał w dniu [...] lutego 2017 r., w godz. 12:15-12:45, przerwę w służbie poza rejonem służbowym. Kluczowym dowodem w tym zakresie jest zapis korespondencji radiowej Skarżącego zarówno sprzed rozpoczęcia przerwy (11:54 - zgoda na opuszczenie rejonu służbowego), jak i po jej zakończeniu (12:44 - korespondencja z podkom. J. S.), której analiza nie pozostawia wątpliwości, iż moment rozpoczęcia przerwy w służbie nie został zgłoszony dyżurnemu, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Co prawda Skarżący wskazywał na istniejące w tym czasie problemy z nawiązaniem łączności radiowej, tym niemniej organ słusznie uznał, iż argument ten nie może być wykorzystany na korzyść obwinionego, skoro z miejsca bardziej oddalonego od siedziby KMP w B. udało się mu nawiązać łączność z dyżurnym i uzyskać zgodę na udanie się na przerwę poza rejon służbowy. Uzyskanie zgody na odbycie przerwy nie jest też, jak słusznie wywodzi organ dyscyplinarny, tożsame z poinformowaniem o jej rozpoczęciu, o czym świadczy wprost § 34 naruszonego zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2013 r. Ponadto, jak wynika z zeznań J. P. nie jest też praktycznie możliwe, aby korespondencja radiowa pomiędzy Skarżącego a dyżurnym KMP w B., w trakcie której, około godz. 12:15, informowałby on o rozpoczęciu przerwy, nie została zarejestrowana przez system rejestrujący. Zaistniałego stanu rzeczy oraz zaprezentowanej powyżej oceny materiału dowodowego, nie zmieniają także, wbrew wywodom Skarżącego, zeznania st. szer. E. C. Z ich analizy wynika co najwyżej, iż Skarżący dokonywał prób nawiązania łączności radiowej z dyżurnym, której skutecznie jednak nie nawiązał, gdyż żadna korespondencja w tym zakresie, w tym owe próby, nie została zarejestrowana przez rejestrator na stanowisku kierowania KMP w B., co dostatecznie wykazał organ dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu. Ponadto, jak trafnie zauważył organ, wysoce nieprawdopodobne jest, aby rejestrator nagrań zamontowany na stanowisku kierowania KMP w B., zarejestrował korespondencję Skarżącego około godz. 11:54 oraz 12:50, ale nie zarejestrował już nawet prób nawiązania łączności radiowej z dyżurnym około godz. 12:15. Sugerowana zaś przez pełnomocnika zawodność techniki zapisu korespondencji radiowej nie została w żaden sposób uprawdopodobniona.

Konkludując powyższe Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone orzeczenie zawiera wyczerpujące uzasadnienie odnośnie faktów, stanowiących podstawę uznania, iż funkcjonariusz dopuścił się opisanego w pkt I przewinienia dyscyplinarnego, a także dowodów świadczących o jego popełnieniu. W tym miejscu należy też wspomnieć, że przywołane zarządzenie nr 768 wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, upoważniającej Komendanta Głównego Policji do określenia metod i form wykonywania zadań przez poszczególne służby policyjne. Zatem opisany wyżej sposób zgłaszania i odbywania przerwy w służbie, wynikający z treści § 34 zarządzenia nr 768, ma swoje umocowanie w powszechnie obowiązującym źródle prawa, jakim jest ustawa o Policji.

W ocenie Sądu organy dyscyplinarne prawidłowo także ustaliły fakt popełnienia przez Skarżącego drugiego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na zaniechaniu sprawdzenia, zgodnie z § 71 ust. 1 i ust. 2 Decyzji nr 125 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 kwietnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informatycznego Policji, w zasobach Krajowego Systemu Informacyjnego, czy legitymowana przez niego osoba, tj. Ł. S., posiada rejestrację w systemie KSIP, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony wart. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Analiza zabezpieczonych w toku postepowania dyscyplinarnego wydruków z bazy KSIP, zawierających historię legitymowań Ł. S., jednoznacznie wskazuje, iż w dniu [...] lutego 2017 r. tego rodzaju sprawdzenia nie dokonywano. Fakt ten potwierdzają również zapisy w "Notatniku służbowym" Skarżącego, przy czym jak zaznaczono, wymaganego sprawdzenia nie dokonano z uwagi na rozładowaną baterię w przeznaczonym do tego celu urządzeniu (HTC).

W tym miejscu należy zgodzić się z organem dyscyplinarnym, iż faktycznie mogło się tak zdarzyć, że posiadane przez Skarżącego urządzenie HTC przestało działać w trakcie jego służby, co niewątpliwie mogło utrudnić, ale nie uniemożliwić dokonania stosownych sprawdzeń. Fakt pobrania w tym celu powerbanku, czy też sprawności przewodu do niego ma w tym zakresie marginalne znaczenie, tym bardziej, jak zaznaczył organ, że żaden przepis prawa nie obliguje funkcjonariuszy do ich pobierania. Podobnie marginalnie znaczenie ma też ustalony, nie najlepszy stan techniczny urządzeń HTC, który przecież nie stanowią jedynej i niezastąpionej możliwości dokonania stosownych sprawdzeń. Organy dyscyplinarne zasadnie bowiem zwróciły uwagę na łączność radiową, którą dysponował Skarżący i która działała w tym dniu w sposób niezakłócony, co potwierdza podjęta w późniejszym czasie korespondencja dotyczącą przerwy w służbie. Po stwierdzeniu braku możliwości dokonania sprawdzenia osoby legitymowanej za pomocą HTC Skarżący nie próbował nawet skorzystać w tym celu z posiadanej radiostacji i nawiązać połączenia z innymi patrolami, funkcjonariuszami pełniącymi służbę w ramach nadzoru czy też dyżurnymi. Potwierdzeniem tego faktu jest, jak trafnie podkreślono w zaskarżonym orzeczeniu, brak zarejestrowanych nagrań w tym zakresie oraz zeznania świadków w osobach st. sierż. M. D., st. sierż. Ł. A. i podkom. J. S. Zgormadzony materiał dowodowy bezsprzecznie dowodzi, że Skarżący zaniechał sprawdzenia osoby legitymowanej w zasobach Krajowego Systemu Informacyjnego Policji.

Tymczasem, jak wynika z § 29 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2013 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji zadań o charakterze prewencyjnym, to policjanci pełniący służbę patrolową mają obowiązek utrzymywania bieżącego kontaktu przy pomocy środków łączności z dyżurnym jednostki Policji przy czym zasady utrzymywania łączności pomiędzy policjantami pełniącymi służbę patrolową, a dyżurnym jednostki Policji ustala prowadzący odprawę (§ 26 ust. 1 pkt 9). Wprawdzie zarządzenie to w żaden sposób nie definiuje i nie ogranicza środków łączności przy pomocy, których należy ową łączność utrzymywać, to jednak skoro podczas odprawy do służby przydzielono patrolowi kryptonim radiowy (a nie, np. numer telefonu), to jak słusznie uznał organ, łączność radiową należało uznać za wiodący sposób nawiązywania i utrzymywania kontaktu przez patrol.

Skarżący próbuje co prawda wykazać, że podejmował próbę połączenia telefonicznego w celu dokonania sprawdzenia w KSIP, tym niemniej nie wskazuje na tą okoliczność żadnych dowodów. Zgłoszone zaś w tym zakresie szerokie wnioski dowodowe świadczą o tym, że sam Skarżący nie wie lub nie pamięta, do kogo rzekomo telefonował. O nienawiązaniu skutecznej łączności telefonicznej świadczy też ostatecznie sam fakt niesprawdzenia osoby legitymowanej w systemach policyjnych, co jednoznacznie wynika z analizy wydruków z KSIP. W tych okolicznościach nie sposób przyjąć, jak trafnie ocenił to organ dyscyplinarny II instancji, że rzekoma nieudolna próba nawiązania połączenia telefonicznego może usprawiedliwiać zaniechanie Skarżącego. Tym bardziej, jak wspomniano wyżej, sam Skarżący nie wykazał, chociażby poprzez dołączenie do akt wykazu połączeń telefonicznych z dnia [...] lutego 2017 r., że taka próba połączenia była przez niego podjęta. Organ dyscyplinarny, w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego pozbawiony był natomiast możliwości jakichkolwiek żądań w tym zakresie, w kontekście dyspozycji art. 20c ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Jak wynika z powyższej regulacji dane telekomunikacyjne mogą być udostępnione Policji jedynie w celu zapobiegania lub wykrywania przestępstw, a nie na potrzeby toczącego się postępowania dyscyplinarnego.

W tych okolicznościach, jak słusznie wykazano w zaskarżonym orzeczeniu, nie było potrzeby przesłuchiwania wszystkich funkcjonariuszy pełniących w dniu objętym zarzutami służbę na terenie miasta, a tym bardziej zabezpieczenia na tą okoliczność bilingów Skarżącego, pełniącej z nim służby funkcjonariuszki Żandarmerii Wojskowej, czy też wszystkich dyżurnych pełniących służbę na terenie B. w dniu [...] lutego 2017 r. Organ dyscyplinarny trafnie bowiem przyjął, że kwestia rozładowania i stanu technicznego HTC, zgłaszania tego faktu, sprawności powerbanków, czy też przewodów do nich, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy wbrew ciążącym obowiązkom i posiadanym możliwościom w tym zakresie (radiostacja), Skarżący bezsprzecznie zaniechał poczynienia sprawdzeń w systemach policyjnych.

Sąd nie podziela też stanowiska pełnomocnika Skarżącego zawartego w skardze, że organy Policji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, tj. § 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 71 ust. 1 i 2 decyzji nr 125 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 kwietnia 2013 r. (Dz. Urz. KGP z 2013 r., poz. 28) i orzekały na podstawie stanu prawnego już nieobowiązującego. Utrata mocy obowiązującej przepisów, a właściwie ich zmiana w toku postępowania, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie spowodowało, że czyn opisany w pkt II zaskarżonego orzeczenia, za który Skarżący został ukarany, przestał być przewinieniem dyscyplinarnym.

Po pierwsze przedmiotowa decyzja Komendanta Głównego Policji obowiązywała zarówno w danie popełnienia zarzucanego Skarżącemu czynu z pkt II, jak i wszczęcia przez Komendanta Miejskiego Policji postępowania dyscyplinarnego przeciwko Skarżącemu (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r.). Utraciła ona co prawda moc w związku z wejściem w życie w dniu 23 lipca 2017 r. decyzji nr 165 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informacyjnego Policji (Dz. Urz. KGP z 2017 r., poz. 51), tym niemniej w związku z brakiem przepisów przejściowych, zastosowanie w niniejszej sprawie winna mieć regulacja obowiązującą w dniu popełnienia przez Skarżącego zarzucanego mu czynu, tj. decyzja nr [...] KGP. Przepis § 66 ust.1 pkt 2 tejże decyzji nakłada zaś na funkcjonariuszy Policji, wbrew odmiennym w tym względzie twierdzeniom Skarżącego, obowiązek sprawdzania osób legitymowanych w zasobach KSIP.

Ponadto dokonując porównania przepisów § 66 ust. 1 pkt 2 i § 71 ust. 1 i 2 decyzji nr 165 KGP z dnia 25 lipca 2017 r. z § 66 ust. 1 pkt 2 oraz § 71 ust. 1 i 2 decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. , należy stwierdzić, że w obu cytowanych aktach prawnych zapisy dotyczące tego obowiązku są niemalże identyczne. Skoro obowiązkiem policjanta legitymującego osoby było i jest nadal sprawdzenie ich oraz posiadanych przez nich dokumentów w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji oraz udokumentowanie tego faktu w notatniku służbowym, to zarzuty Skarżącego naruszenia art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 66 ust. 1 pkt 2 i § 71 ust. 1 i 2 decyzji KGP z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie mają wpływu na prawidłowość zaskarżonego orzeczenia.

Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów Skarżącego, dotyczących postępowania dyscyplinarnego, to Sąd ich również nie podzielił. W szczególności nie sposób zaakceptować wskazanej w skardze argumentacji jakoby wszystkie dowody i okoliczności świadczące na korzyść Skarżącego zostały przez organ pominięte. Należy bowiem przypomnieć, że w toku postępowania dyscyplinarnego Skarżący miał dwukrotnie możliwość (w dniach [...] kwietnia 2017r. oraz [...] lipca 2017 r.) skorzystania z przysługujących mu uprawnień i wypowiedzenia się co do przedstawionych mu zarzutów, z czego jednak nie skorzystał. W obu przypadkach ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż nie przyznaje się do ich popełnienia oraz skorzystał z przysługującego mu prawa do odmowy składania wyjaśnień oraz udzielania odpowiedzi na jakiekolwiek pytania. Skarżący korzystając z przysługującego mu prawa do obrony materialnej, sam przyjął zatem jej bierną formę, polegającą na powstrzymywaniu się od jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej w sprawie. Taką samą postawę Skarżący zaprezentował zapoznając się z dniu [...] sierpnia 2017r. z aktami postępowania dyscyplinarnego. Jak wynika z protokołu tej czynności Skarżący nie składał żadnych wniosków w zakresie uzupełnienia akt postępowania, nie wnioskował też o przeprowadzenie wskazywanych na etapie skargi - czynności dowodowych.

Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dyscyplinarne, zebrały materiały dowodowe i właściwie zakwalifikowały zachowania Skarżącego. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w postępowaniu dyscyplinarnym dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Z kolei sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar (tak m.in. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2687/12, wyrok WSA w Warszawie z 14 grudnia 2012 r., II SA/Wa 1587/12, CBOSA). Takiego rodzaju dyrektywy ustawodawca zawarł w przepisie art. 134 h ust. 1 ustawy o Policji, wskazując, że wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Ponadto w ust. 2 i 3 przywołanego powyżej art. 134h ustawodawca wskazał na przesłanki, które mają wpływ na zaostrzenie i złagodzenie wymiaru kary.

W niniejszej sprawie wymierzając Skarżącemu karę dyscyplinarną nagany niewątpliwie uwzględniono dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134 h ust. 1 ustawy o policji, stosując karę współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Zdaniem Sądu wymierzona kara jest adekwatna do rangi i charakteru popełnionych przewinień, a także stopnia zawinienia sprawcy. Wymierzona Skarżącemu kara nagany jest najniższą z możliwych kar dyscyplinarnych określonych w katalogu art. 134 ustawy o Policji. Kara ta ma głównie charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta, stanowi sformalizowaną dezaprobatę wobec przewinienia. Naganę można orzec jeśli jej zastosowanie jest wystarczające do uświadomienia funkcjonariuszowi, iż poszanowanie prawa i zasad współżycia społecznego są powinnością funkcjonariusza (wyrok WSA w Lublinie, z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 608/11, CBOSA).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.