Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 199/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1, 122
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant Paulina Biernat po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Izby Skarbowej we W. - Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] orzekającej o odpowiedzialności solidarnej M. B., jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe A sp. z o.o. z/s w L., w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r., I. uchyla zaskarżoną decyzję, I. stwierdza, że decyzja wymieniona w punkcie I nie podlega wykonaniu, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 5268,80 zł (słownie pięć tysięcy dwieście sześćdziesiąt osiem złotych 80/100 zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) Urząd Skarbowy L. wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej - członka zarządu - za zaległości podatkowe spółki z o.o. A.

Jednocześnie zgodnie z wymogami art. 200 § 1 w związku z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) umożliwiono stronie wypowiedzenie się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie.

Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Urząd Skarbowy w L. orzekł o odpowiedzialności solidarnej M.B., jako osoby trzeciej, zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2000 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A w wysokości [...] oraz za odsetki za zwłokę wysokości [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, umorzenie postępowania dotyczącego przeniesienia odpowiedzialności zobowiązania podatkowe A sp. z o.o. na jego osobę oraz o wstrzymanie wykonania decyzji. Zarzucił, że organ wydający decyzję nie przeanalizował należycie materiału dowodowego zebranego w sprawie i w konsekwencji nie wziął pod uwagę wszystkich przesłanek zawartych we wskazanym przepisie. Podniósł fakt, że jako wiceprezes zarządu i "udziałowiec mniejszościowy" poddał pod rozwagę wspólnikowi, posiadającemu większość udziałów - J. C. możliwość wszczęcia postępowania naprawczego w Spółce, ze względu na niepłacenie zobowiązań przez Spółkę. Po odmowie wyrażenia zgody na wszczęcie postępowania układowego, Pan M. B. oraz ówczesny prezes zarządu Spółki, zrezygnowali z uczestnictwa w zarządzie, czego dowodem jest załączony do odwołania protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 5.12. 2000 r. Powyższe fakty, zdaniem strony, wyraźnie wskazują, że nie wdrożenie we właściwym czasie postępowania naprawczego nie nastąpiło z jego winy, gdyż uniemożliwiło mu je zgromadzenie wspólników. W tej sytuacji zrezygnował on z członkostwa w zarządzie. Tym samym, jego zdaniem, została spełniona

3

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03

negatywna przesłanka orzeczenia odpowiedzialności zawarta w art. 116 Ordynacji podatkowej, gdyż brak winy został udowodniony w sposób wystarczający.

Po zbadaniu zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. stwierdziła co następuje:

Zgodnie z przepisami art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

Bezsprzecznym w niniejszej sprawie jest fakt, że M. B. był członkiem zarządu Spółki A z o.o. w czasie, w którym powstały zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych będące przedmiotem decyzji w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich oraz, że egzekucja prowadzona wobec Spółki w celu wyegzekwowania tych zaległości okazała się bezskuteczna.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24.10.1934 r. Prawo upadłościowe (j.t. Dz. U. z 1991 r. Nr 118, póz. 512zpóźn. zm.) upadłość przedsiębiorcy będącego osobą prawną (...) będzie ogłoszona wówczas, gdy jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów. W myśl przepisów art. 5 § 1 Prawa upadłościowego przedsiębiorca jest zobowiązany nie później niż w ciągu dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić wniosek o ogłoszeniu upadłości chyba, że wniósł podanie o otwarcie postępowania układowego.

Natomiast przepis art. 5 § 2 cyt. rozporządzenia stanowi, że reprezentant przedsiębiorcy (...) jest zobowiązany zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów chyba, że wniesiono podanie o otwarcie postępowania układowego.

Otwarcia postępowania celem zawarcia układu z wierzycielami zgodnie z przepisem art. 1 Prawa o postępowaniu układowym rozporządzenia Prezydenta

4

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03

Rzeczypospolitej z dnia 24.10.1934 r. (Dz. U. Nr 93, póz. 836 z późn. zm.) może żądać przedsiębiorca, który wskutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności zaprzestał płacenia długów lub przewiduje w najbliższej przyszłości zaprzestania ich płacenia.

W przepisie art. 4 § 1 cyt. rozporządzenia wskazano, że ogłoszenia upadłości może żądać dłużnik, jak również każdy z jego wierzycieli. W § 2 tegoż artykułu postanowiono, że w stosunku do osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych żądać upadłości może każdy, kto ma prawo je reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.

Nie wystarczy zatem, zdaniem strony przeciwnej, poddanie pod rozwagę wspólnikowi większościowemu możliwości wszczęcia postępowania naprawczego i pozostanie w bezczynności, nawet gdy Zgromadzenie Wspólników uniemożliwiło skarżącemu zgłoszenie we właściwym czasie wniosku do sądu o postępowanie układowe.

Również sam fakt poddania wniosku o zgłoszenie upadłości pod głosowanie na walnym zgromadzeniu wspólników, pozostający bez żadnych konsekwencji prawnych dla Spółki, nie może stanowić podstawy do uwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

Wobec powyższego fakt zrezygnowania z funkcji członka zarządu w sytuacji odmowy wyrażenia zgody na wszczęcie postępowania układowego przez wspólnika posiadającego większość udziałów, nie uwalnia skarżącego od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki A.

Ponadto w toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, że mimo występowania trudności finansowych, nie zgłoszenie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego w okresie wcześniejszym tj. do dnia [...] nastąpiło bez jego winy. Z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika, że prezes zarządu Spółki A zgłosił wniosek o otwarcie postępowania układowego dopiero w dniu [...]. Fakt ten nie może jednak stanowić przesłanki do uwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki dotyczące podatku dochodowe osób prawnych za 2000 r., gdyż z akt sprawy wynika, że Spółka zaprzestała płacenia przeważającej części swoich zobowiązań wobec budżetu już w roku 2000.

5

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03

Wobec powyższego nie można stwierdzić, że wniosek o otwarcie

postępowania układowego wniesiono we właściwym czasie.

W toku postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzeciej - zaległości podatkowe Spółki A - M. B. nie wskazał również majątku Spółki, z którego egzekucja jest możliwa.

Biorąc zatem pod uwagę, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w przepisie art. 116 ustawy - Ordynacja podatkowa, mające wpływ na uwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki A, Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca podtrzymała zarzuty i argumentację przedstawioną w odwołaniu wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem .

Skarżący wskazał, iż brak reakcji na sytuację spółki w postaci nie przedsięwzięcia kroków naprawczych nie nastąpił z jego winy. Decyzja o wszczęciu postępowania układowego lub upadłościowego, według skarżącego, jest decyzją mająca tak doniosłe znaczenie dla bytu spółki, że wymagało to zasięgnięcia opinii zgromadzenia wspólników. A zatem zwracając się o zgodę do zgromadzenia wspólników działał zarówno w myśl obowiązującego wówczas kodeksu handlowego, umowy spółki oraz lojalnie wobec właściciela. Nie otrzymując zgody na otwarcie postępowania układowego wycofał się z uczestnictwa we władzach przedsiębiorstwa. Skarżący nie wie co jeszcze mógłby uczynić, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. A.

W piśmie z dnia [...] skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. B. zwrócił się z prośbą o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz uzupełnił treść wniesionej skargi o ustosunkowanie się do poszczególnych stwierdzeń zaskarżonej decyzji. Powołuje m.in. przepisy art. 1 § 1 Prawa upadłościowego stwierdzając, że nie sposób przyjąć, że dłużnik zaprzestał płacenia długów, jeżeli nie zapłacił jednego lub kilku z większej części swoich długów. Ponadto podnosi, że zdaniem organu odwoławczego istotnym jest kto zgłosił wniosek o otwarcie postępowania układowego. Zarzucił też naruszenie przez organ odwoławczy przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niedokładne

6

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03

wyjaśnienie stanu faktycznego oraz art. 187 poprzez nie wezwanie strony do przedstawienia dowodów w toku postępowania odwoławczego. Skarżący uważa ponadto, że nie sposób jest wywnioskować teraz, iż przesłanki do wystąpienia w wnioskiem o wszczęcie postępowania układowego wystąpiły w czasie, gdy był on członkiem zarządu i tego obowiązku zaniechał, czy też nastąpiły one znaczne później, tj ponad rok po jego odwołaniu, a więc czy spółka uczyniła to w terminie. Podtrzymuje stanowisko przedstawione w odwołaniu, ze jego zdaniem podjął działania naprawcze poprzez zwołanie zgromadzenia wspólników uzależniając dalsze pełnienie funkcji w zarządzie od umożliwienia podjęcia stosownych kroków. Przyjmując nawet, iż w danym momencie istniał obowiązek podjęcia tych kroków skarżący stwierdza, że możliwości tej był pozbawiony i nie może ponosić za to winy.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wskazała, że rozpatrując sprawę odpowiedzialności M. B., jako członka zarządu spółki z o.o. A, za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych kierowała się przepisami art. 116 ustawy - Ordynacja podatkowa, który stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

Z akt sprawy wynika, że M. B. był członkiem zarządu w okresie w którym powstały zaległości podatkowe będące przedmiotem zaskarżonej decyzji oraz że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki okazało się bezskuteczne.

Członek zarządu na podstawie cytowanego przepisu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. jeżeli: - we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe),

7

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03

niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie

postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy oceniał całość zebranego materiału dowodowego na podstawie przepisów art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa oraz przepisów Prawa upadłościowego i układowego.

Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły okoliczności o których mowa w cytowanych przepisach tj. przesłanki do wszczęcia postępowania upadłościowego lub układowego już w miesiącu grudniu 2000 r. Z akt sprawy wynika, że spółka nie płaciła zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych od miesiąca lutego 2000 r. Również analiza danych z bilansu spółki sporządzona na koniec 1999 r., 2000 r., 2001 r. wskazuje na systematyczne zwiększanie się zobowiązań długo i krótkoterminowych. W roku 1999 r. zobowiązania krótkoterminowe wyniosły [...], w 2000 r. wzrosły prawie dwukrotnie do [...], a w 2001 r. były już na poziomie [...]. Podczas gdy zobowiązania długoterminowe w 1999 r. nie wystąpiły, to w 2000 r. wyniosły one [...].

O trudnej sytuacji finansowej Spółki świadczy również fakt zwołania zgromadzenia wspólników spółki z o.o. A w dniu [...] na wniosek M. B., który zaproponował przeprowadzenie dyskusji na temat podjęcia decyzji co do dalszego funkcjonowania spółki. Zdaniem M. B. wielkość zobowiązań w porównaniu do możliwości ich spłaty może spowodować brak możliwości regulowania przez spółkę zobowiązań.

Powyższe sformułowanie zawarte w "Protokole z posiedzenia wspólników A sp. z o.o. w L." wskazuje, że już w grudniu 2000 r. wystąpiły okoliczności uprawniające spółkę lub jej przedstawiciela do wystąpienia z wnioskiem o postępowania układowego spółki. Dlatego też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że zgłoszenie tego wniosku przez spółkę w dniu [...] nie stanowić przesłanki do uwolnienia M. B. od odpowiedzialności zaległości podatkowe spółki powstałe w roku 2000. Nie ma przy tym znaczenia wniosek o postępowanie układowe został zgłoszony przez nowego prezesa zarządu C. Uznano również, że nie wystarczy poddanie pod rozwagę wspólnikowi

8

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03

większościowemu możliwości wszczęcia postępowania naprawczego i pozostanie w bezczynności, nawet gdy Zgromadzenie Wspólników uniemożliwiło skarżącemu zgłoszenie we właściwym czasie wniosku do sądu o postępowanie upadłościowe, ponieważ do takiego działania był uprawniony każdy, kto ma prawo je reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami, co wynika z przepisu art. 4 § 2 Prawa upadłościowego.

Niezasadny jest, zdaniem Izby Skarbowej, również zarzut skarżącego, że w toku prowadzonego postępowania nie wezwano go do przedstawienia dowodów w sprawie, gdyż takie prawo posiadał on z mocy prawa, a ponadto na gruncie prawa administracyjnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, która wywodzi z niego skutki prawne. Dlatego to członek zarządu, który pragnie uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki winien przedstawić wszelkie dowody mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Nie można czynić zarzutu organom podatkowym, że w postępowaniu nie zbadały i uwzględniły one, nie przedstawionych przez stronę dowodów.

Biorąc powyższe pod uwagę Izba Skarbowa we W. - Ośrodek Zamiejscowy w L. uznając, iż nie wystąpiły przesłanki wymienione w przepisie art. 116 Ordynacji podatkowej, mające wpływ na uwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki A wniosła o oddalenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi {Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2).

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar

9

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03

sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm podatkowo-prawnych.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym, jako że została ona wydana z naruszeniem przepisów regulujących tok postępowania przed organami podatkowymi. Zważyć bowiem należy, iż podstawowym obowiązkiem organów prowadzących postępowanie podatkowe jest wszechstronne wyjaśnienie wszelkich okoliczności, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Daje temu wyraz ustawodawca w przepisie art. 122 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Zasada poszukiwania prawdy obiektywnej w rozpatrywanej sprawie oznaczała konieczność przeanalizowania wszystkich przesłanek uzasadniających przyjęcie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązani spółki A.

Przesłanki tej odpowiedzialności zostały uregulowane w przepisie art. 116 Ordynacji podatkowej, który stanowi w § 1, że za zaległości podatkowe spółki z

10

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03

ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. W § 2 odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

W świetle przytaczanego uregulowania członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. jeżeli:

- we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe),

- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

W rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia miało ustalenie zaistnienie przesłanek ekskulpujących po stronie skarżącego i rozstrzygnięcie, czy niezgłoszenie we właściwym czasie upadłości nastąpiło z winy skarżącego, czy też nie.

Strona skarżąca broni się przed przepisaniem jej winy w zgłoszeniu we właściwym czasie upadłości powołując się na określone zapisy umowy spółki, które na członka zarządu nakładały obowiązek konsultacji ze zgromadzeniem wspólników ewentualne zgłoszenie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego. Wynika to z § 16 ust. 3 umowy spółki zgodnie Z którym zgromadzenie wspólników zastrzega sobie prawo do decyzji w każdej sprawie dotyczącej Spółki. W aktach sprawy znajduje się "Protokół z posiedzenia Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników A sp. z o.o." z dnia [...]. Z jego treści wynika, że M. B., jako Wiceprezes Zarządu spółki i jej mniejszościowy udziałowiec zaproponował poddanie pod dyskusję nad dalszym funkcjonowaniem spółki i ewentualne zgłoszenie wniosku o podjęcie postępowania układowego. W przypadku odmowy wszczęcia takiego postępowania przez sąd - należało zdaniem M. B. postawić spółkę w stan upadłości. Przeprowadzone głosowanie nad

11

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03

powyższym wnioskiem doprowadziło do podjęcia przez Zgromadzenie Wspólników uchwały o nie wyrażeniu zgody na wszczęcie przez zarząd postępowania układowego. Za uchwała o wszczęciu postępowania układowego głosował M. B., ale został przegłosowany przez większościowego wspólnika - J. C., będącego większościowym wspólnikiem. Negatywne stanowisko Zgromadzenia Wspólników wobec proponowanej uchwały spowodowało rezygnację M. B. z dalszego uczestnictwa w zarządzie spółki.

Należy zważyć, iż zapisy umowy spółki stanowią dla wspólników oraz członków władz spółki swoiste lex contractus. Jest to istotne w kontekście stawiania zarzutu winy członkom zarządu. Zważyć bowiem należy, iż przepisy kodeksu handlowego nie wprowadziły autonomicznej definicji winy. Należy więc w takim przypadku sięgnąć do określenia winy funkcjonującego w prawie cywilnym. W wypowiedziach doktryny jak i orzecznictwa wskazuje się że na pojęcie składają się dwa elementy: szeroko rozumiana bezprawność(element obiektywny) oraz zarzut niewłaściwego zachowania (przyjmujący postać umyślności lub niedbalstwa -będący elementem subiektywnym). Jeżeli chodzi o pojęcie bezprawności przyjmuje się szerokie rozumienie tego określenia, utożsamianego nie tylko ze sprzecznością z prawem ale i zasadami współżycia społecznego. Dlatego też zachowanie członka zarządu zgodne z zapisami ważnej umowy spółki nie mogą być jednoznacznie kwalifikowane jako działania bezprawne. Oznacza to tym samym, iż trudno skarżącemu, jako członkowi zarządu, postawić zarzut winy (utożsamianego z niedołożeniem należytej staranności) skoro zachował się w sposób opisany w umowie spółki i dołożył należytej staranności w zabiegach mających na celu wszczęcie postępowania układowego lub upadłościowego.

Wobec nie wykazania przez organy podatkowe w sposób jednoznaczny, iż strona skarżąca poniosła winę w nieogłoszeniu w czasie właściwym upadłości lub nie wszczęcie postępowania układowego, nie było podstaw do przypisania skarżącemu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

W konkluzji Sąd stwierdza, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji pozwoliła stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym i dlatego

12

Sygnatura akt I SA/Wr 199/03

też - stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec, jak w sentencji wyroku.

Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania stanowi art. 200, zaś rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III wyroku znajduje umocowanie w art. 152 tejże ustawy.

13