Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3351/02
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2003-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 144
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Uciążliwość związana z prowadzoną hodowlą trzody chlewnej może być przedmiotem roszczeń dochodzonych na drodze postępowania przed sądem powszechnym w ramach tzw. prawa sąsiedzkiego /art. 144 Kc/.

TEZY

Uciążliwość związana z prowadzoną hodowlą trzody chlewnej może być przedmiotem roszczeń dochodzonych na drodze postępowania przed sądem powszechnym w ramach tzw. prawa sąsiedzkiego /art. 144 Kc/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Józefa S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 listopada 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy nakazania likwidacji przewodów wentylacyjnych - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją (...) z dnia 13.08.2002 r. (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i art. 81 ust. 1 pkt 1a oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm. - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r./ odmówił Józefowi S. wydania decyzji nakazującej likwidację przewodów wentylacyjnych z budynku gospodarczego położonego na dz.ewid. 71/1 w M. stanowiącej własność Aleksandra R.

Odwołanie Józefa S. nie zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14.11.2002 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje, podnosząc w uzasadnieniu co następuje:

1/ postępowanie zostało wszczęte w dniu 16.04.2002 r. na wniosek Józefa S. w którym wnosił o: "(...) interwencje w samowolnie wykonanej wentylacji z chlewni Aleksandra R. (...) natychmiastową likwidacją wentylatorów i wykonanie ich od strony wewnętrzne jego posesji (...)",

2/ organ I instancji, w dniu 21.05.2002 r. przeprowadził oględziny i ustalił, że: "(...) chów świń Aleksandra R. w tym budynku prowadzi od 1990 r. Budynek jest murowany parterowy o wymiarach 10 x 6 z niewielkim stryszkiem i dachem dwuspadowym krytym eternitem (...) wentylacja została wykonana ok. miesiąc temu tj. w kwietniu 2002 r. i prowadzi z dwóch pomieszczeń chlewni przewód wentylacyjny o przekroju 20 x 20 cm z desek zakończonych nasadą blaszaną /blacha ocynkowana o wysokości ok. 100 cm wyprowadzony nad szczyt dachu (...) odległość od osi przewodu do ogrodzenia (...) wynosi 6,30 m" zdaniem organu I instancji "Instalacja wentylacji grawitacyjnej zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane (...) oraz par. 110 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej, i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - jest urządzeniem w które budynek inwentarski winien być wyposażony. Przepisy ww. rozporządzenia nie określają w jakiej odległości dopuszcza się wykonanie takiego urządzenia dla budynku jakim jest wentylacja (...)".

3/ zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Przedmiotem postępowania jest legalność zainstalowania dwóch przewodów wentylacji grawitacyjnej na budynku chlewni zakończonych nasadami blaszanymi o wysokości 1,0 m. Obowiązkiem orzekających organów było sprawdzenie, czy wykonanie przedmiotowych przewodów odbyło się zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1994 r., które decyduje kiedy należy uzyskać pozwolenia na budowę a kiedy wystarcza jedynie zgłoszenie. Zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego z 1994 r., urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym -jest urządzenie techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania lub gromadzenia ścieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Art. 30 pkt 2 lit. "b" wymaga jedynie zgłoszenia budowy urządzeń na obiektach budowlanych o wysokości powyżej 3 m. Tak więc budowa nasad wentylacyjnych o wysokości 1,0 m - nie wymagała zgłoszenia a co za tym idzie wykonanie wentylacji nie podlega przepisom Prawa budowlanego,

4/ hodowla trzody chlewnej w ilości 60 sztuk, nie może być zaliczona do inwestycji, mogących pogorszyć stan środowiska w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r., w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji /Dz.U. nr 93 poz. 589/, a zatem nie jest wymagane utworzenie strefy sanitarnej. Ewentualna uciążliwość związana z prowadzoną hodowlą może być przedmiotem roszczeń dochodzonych na drodze postępowania przed sądem powszechnym a zgłaszany fakt zmiany sposobu użytkowania stodoły przez inwestora i nieszczelność oraz nieprawidłowe magazynowanie odchodów zwierzęcych mogą być przedmiotem odrębnych postępowań przed organem I instancji.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Józef S. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji domagał się nakazania likwidacji przedmiotowych przewodów wentylacyjnych ewentualnie o uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracyjny I instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w odwołaniu podnosił, że Aleksander R. bez zezwolenia budowlanego zmienił przeznaczenie i charakter użytkowy budynku gospodarczego /obory/, na chlewnię przeznaczoną do intensywnego chowu trzody chlewnej, m.in. montując wywietrzniki grawitacyjne. Skarżący podzielił pogląd orzekających organów, iż wykonanie przedmiotowej wentylacji nie podlega przepisom ustawy prawo budowlane. Jednakże organy nie wzięły pod uwagę przepisu art. 71 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z którym zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu.

Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 tego prawa, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego rozumie się w szczególności: podjęcie w obiekcie budowlanym działalności zmieniającej warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska. Organ administracyjny w takim wypadku może nakazać właścicielowi przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Do wiosny 2002 r., Aleksander R. użytkował przedmiotowy budynek jako budynek gospodarczy /oborę/ o niewielkim stopniu uciążliwości dla środowiska. Natomiast na wiosnę 2002 r., zmienił charakter budynku na chlewnię i rozpoczął chów świń. Chów paru świń dla własnego użytku jest czym innym niż podjęcie chowu w znacznych rozmiarach /60 sztuk/.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji tylko pod kątem jej zgodności z prawem /art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/.

Postępowanie w sprawie niniejszej wszczęte zostało na wniosek skarżącego, który w podaniu z dnia 16.04.2002 r., domagał się "natychmiastowej likwidacji wentylatorów i wykonaniu ich od strony wewnętrznej jego /tzn. Aleksandra R. - przyp. NSA/ posesji". Podobnie swój wniosek przedstawił w czasie oględzin dokonanych w dniu 21.05.2002 r. Jest niewątpliwe, że rzeczywistym celem skarżącego było wywołanie takiego działania organu, które spowodowałoby likwidację fetoru powstającego przy hodowli trzody chlewnej. Ale środek do tego celu określił skarżący uważając, że likwidacja przewodów wentylacyjnych usunie fetor. Ramy więc postępowania zakreślił sam skarżący. Nie można stwierdzić aby decyzja organu I instancji, czy późniejsza decyzja organu II instancji naruszały prawo, czego zresztą skarżący nie kwestionuje. Dopiero po raz pierwszy w skardze, zarzuca w sposób wyraźny naruszenie przepisów dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, bowiem w odwołaniu tylko podnosił, że Aleksander R. "bez zezwolenia budowlanego zmienił przeznaczenie i charakter użytkowy budynku dawnej obory w której chował parę prosiąt, krowę i trochę drobiu (...) i teraz w budynku de facto chlewni w której trzyma 30 i więcej tuczników wydobywają się szkodliwe dla zdrowia i trudne do zniesienia fetory na działkę odwołującego". Wniosek odwołania sformułował jako żądanie "przywrócenia stanu sprzed przeróbek - przez likwidacje chlewni".

Trafnie organ II instancji podnosi, że ewentualna uciążliwość związana z prowadzoną hodowlą może być przedmiotem roszczeń dochodzonych na drodze postępowania przed sądem powszechnym w ramach tzw. prawa sąsiedzkiego /art. 144 Kc/.

W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszały prawo na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, należało orzec jak w sentencji.