Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1093/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83b ust. 2 pkt 1, art. 84 ust. 2, ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 6 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Referent- stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o cofnięciu A. P. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów wydanych przez Starostę [...] dnia [...] nr [...].

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że decyzją z dnia [...] Starosta [...] orzekł o cofnięciu diagnoście A. P. wydanych przez Starostę [...] uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów nr [...] z dnia [...].

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił obrazę art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, ze zm.), zwanej dalej p.r.d., polegającą na wydaniu decyzji "o zatrzymaniu prawa jazdy bez faktycznego przeprowadzenia kontroli określonej w tym przepisie i oparcie decyzji jedynie na wyroku sądowym, który uległ zatarciu". Cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych musi być poprzedzone przeprowadzeniem kontroli. Stwierdzenie uchybień musi być stwierdzone w trakcie kontroli, bo ten warunek wynika z art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. Wyrok skazujący mógłby być podstawą do cofnięcia uprawnienia tylko wówczas gdyby w dacie decyzji istniał. Natomiast wyrok skazujący został wydany w dniu [...] uprawomocnił się 15 marca 2012 r. Okres próby sąd określił na 3 lata, a to oznacza, że w dniu 15 marca 2015 r. okres ten zakończył się. Zgodnie z art. 76 § 1 k.k. skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. W związku z tym skarżący jest osobą niekaraną i nie można w stosunku do niego przyjmować, że został skazany za jakiekolwiek przestępstwo, w tym za poświadczenie nieprawdy.

Organ II instancji podkreślił następnie, że sprawa cofnięcia uprawnienia diagnoście A. P. jest rozpatrywana po raz wtóry. Pierwotnie podjęte decyzje organu I i II instancji zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 355/10. W wyroku tym zobowiązano organ do przeprowadzenia postępowania dowodowego uzupełniającego w oparciu o dowody z zeznań świadków, czy też innych dokumentów oraz do rozważenia przesłuchania skarżącego. Nadto zwrócono uwagę, że istotne znaczenie może mieć wynik toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego. Nie jest sporne, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] za poświadczenie nieprawdy w dokumentach pojazdów marki: ciągnik [...], przyczepa rolnicza, Daewoo [...], Skoda [...], Renault [...] i Volvo co do faktu wykonania badania technicznego. Fakt ten jest dostatecznym dowodem do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia diagnoście. Zatarcie skazania nie ma znaczenia w sprawie. Fakty ustalone w postępowaniu karnym wskazujące, że dana osoba nie daje rękojmi należytego wykonywania czynności diagnosty – daje podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. Na rękojmię należytego wykonywania obowiązków diagnosty składa się całokształt jego cech charakteru i właściwości osobistych, których suma daje gwarancję, że będzie wykonywał swoje obowiązki rzetelnie i bezstronnie. Uzasadnione jest uznanie, że wyrok wydany w postępowaniu karnym stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty bez przeprowadzenia przez organ I instancji własnego i pełnego postępowania dowodowego. Niewątpliwie bowiem skarżący dopuścił się czynu o którym mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d.

W skardze na powyższą decyzję A. P. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił obrazę art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. polegającą na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej bez faktycznego przeprowadzenia kontroli określonej w tym przepisie i oparcie decyzji jedynie na wyroku sądowym, który uległ zatarciu.

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że ustalenie, iż został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] w sprawie [...] za przestępstwo poświadczenia nieprawdy było jedyną podstawą wydania decyzji. Nie przeprowadzono żadnych czynności kontrolnych. Zgodnie z art. 84 ust. 3 p.r.d. przeprowadzenie kontroli jest warunkiem sine qua non do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Kontroli takiej nie może zastąpić powołanie się na wyniki prowadzonego postępowania przygotowawczego przez prokuraturę czy nawet wyrok sądowy skazujący diagnostę za przestępstwo określone w art. 271 § 1 k.k. Wskazany wyżej wyrok został wydany w dniu [...] Uprawomocnił się 15 marca 2012 r. Okres próby sąd określił na 3 lata. W dniu 15 marca 2015 r. okres ten zakończył się. Zatarcie skazania oznacza, że skarżący jest osobą niekaraną i nie można w stosunku do niego przyjmować, iż został skazany za jakiekolwiek przestępstwo, w tym również za poświadczenie nieprawdy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie z uwagi na przedstawienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Trybunałowi Konstytucyjnemu, postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1167/15 następującego pytania prawnego: "Czy przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) w zakresie w jakim nakłada na starostę obowiązek cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych i przedmiotowych – jest zgodny z art. 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.)."

Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt P 16/16 Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie tego pytania, wobec czego postanowieniem z dnia 16 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola sądowa polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.).

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

W niniejszej sprawie należy mieć na względzie, że prawomocnym wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 355/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Dotyczy to oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 26 sierpnia 2010 r., którym organ administracji, a następnie sąd rozpoznający niniejszą skargę miał obowiązek się podporządkować.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 55/13, obowiązek ten może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Żadna z wymienionych sytuacji w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania organów w przyszłości i wynikają z uzasadnienia wyroku. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom, stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki NSA: z 15 stycznia 2014 r., II GSK 1762/12; z 21 marca 2014 r., I GSK 534/12).

Ponownie rozpoznając sprawę sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 sierpnia 2010 r. sąd wskazał, że zgodnie z art. 84 ust. 3 p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust.6, stwierdzono:

1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;

2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Cytowany przepis odwołuje się do kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, gdy tymczasem w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, art. 83 nie zawierał już ust. 6. Normę tę zastąpił nowo dodany art. 83b, który stanowi, że nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta (ust. 1). W ramach wykonywanego nadzoru starosta co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie: a) zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust. 3, b) prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów, c) prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji (art. 83b ust. 2 pkt 1 ustawy). Należy uznać to za oczywiste niedopatrzenie ustawodawcy, który nowelizując treść art. 83 , mocą art. 22 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808) wchodzącą w życie z dniem 21 sierpnia 2004 r., nie dokonał zmian w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy. W ocenie sądu, nie ulega jednak wątpliwości, że stosując art. 84 ust. 3 p.r.d. organ administracji zobowiązany był zastosować art. 83b ust. 2 ustawy. Analiza art. 84 ust. 3 p.r.d. nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż cofnięcie przez starostę uprawnień diagnoście do wykonywania badań technicznych, musi być poprzedzone przeprowadzeniem kontroli w trybie określonym w ustawie. Nie oznacza to jednak, że jest to jedyny dowód, który organ może przeprowadzić w sprawie ustalając, czy zachodzi podstawa do zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Podczas takiej kontroli praktycznie nie istnieje bowiem możliwość stwierdzenia takich naruszeń jakie wskazuje art. 84 ust. 3 pkt 2. Możliwe byłoby to tylko wtedy, gdyby w obecności kontrolera diagnosta dokonał stosownego wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu bez przeprowadzania badań technicznych, co z oczywistych względów jest mało prawdopodobne. Przeprowadzona kontrola może jedynie potwierdzić fakt, że określony samochód miał być poddany badaniom technicznym i taka właśnie sytuacja, niezależnie od stwierdzonych w tym zakresie uchybień, miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Jednocześnie sąd za niewystarczające uznał stanowiące wówczas podstawę ustaleń faktycznych dowody z wyników kontroli przeprowadzonej przez Starostę [...] w stacji kontroli pojazdów prowadzonej m.in. przez skarżącego z dnia 17 listopada 2009r., aktu oskarżenia oraz wniosku o warunkowe umorzenie postępowania karnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji uwzględniły powyższe wskazania i ocenę prawną. Stan prawny nie uległ zmianie. Zgodnie z art. 84 ust. 3 p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono:

1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;

2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

W dalszym ciągu normę zawartą w art. 83 ust. 6 p.r.d., do której odwołuje się art. 84 ust. 3 p.r.d. zastępuje art. 83b, który stanowi, że nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta (ust. 1). W ramach wykonywanego nadzoru starosta co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie: a) zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust. 3, b) prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów, c) prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji (art. 83b ust. 2 pkt 1 ustawy).

Podstawę dokonanych przez organy ustaleń faktycznych stanowiły natomiast ustalenia wynikające z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...]. Wyrokiem tym skarżący został uznany za winnego tego, że w dniach 9 i 22 kwietnia 2009 r. pełniąc funkcję publiczną uprawnionego diagnosty w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru poświadczył nieprawdę w dokumentach pojazdów marki ciągnik [...], przyczepa rolnicza, Daewoo [...], Skoda [...], Renault [...], Volvo, co do faktu wykonania badania technicznego, tj. za czyn z art. 271 § 1 w związku z art. 12 k.k. Podstawą cofnięcia skarżącemu uprawnienia do wykonania badań technicznych pojazdów było dokonanie wpisów w dowodach rejestracyjnych pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym.

Stanowiący podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt II GPS 2/11 (opubl. ONSAiWSA 2012, z. 3., poz. 37). W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dla wyjaśnienia znaczenia użytego w art. 84 ust. 3 p.r.d. sformułowania: "w wyniku przeprowadzonej kontroli", stanowiącego źródło rozbieżności poglądów, koniecznym jest dokonanie analizy przepisów regulujących uprawnienia nadzorcze starosty w stosunku do stacji kontroli pojazdów i uprawnienia nadzorcze starosty w stosunku do diagnostów. Działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Zatem kontrola, o której mowa w art. 83 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jest kontrolą działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę, do której zgodnie z art. 83c tej ustawy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Środki nadzorcze określone w art. 83b ust. 2 i 3 u.p.r.d. stosowane są wobec przedsiębiorcy prowadzącego stację kontroli pojazdów a nie w stosunku do zatrudnionych przez przedsiębiorcę uprawnionych diagnostów. Inaczej kształtują się uprawnienia nadzorcze starosty w stosunku do diagnostów. Starosta stosownie do treści art. 84 ust. 2 u.p.r.d. wydaje uprawnienia do wykonywania badań technicznych, po spełnieniu określonych warunków, a w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. ustawodawca zobligował starostę do cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 (obecnie art. 83b ust. 2 pkt 1) stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Wobec tego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest normatywnych przesłanek do przyjęcia, że kontrola przeprowadzona w oparciu o art. 83b ust. 2 pkt 1 p.r.d. jest elementem nadzoru nad uprawnionymi diagnostami. Uprawnienia nadzorcze w stosunku do diagnostów określa bowiem art. 84 ust. 2 i 3 u.p.r.d., a elementami tego nadzoru są: nadawanie uprawnień do wykonywania badań technicznych i cofnięcie nadanych uprawnień. Określenie "w wyniku przeprowadzonej kontroli" odnosi się do istnienia podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście. Postępowanie to wszczynane jest z urzędu, a "wynik przeprowadzonej kontroli" jest informacją o takim stanie faktycznym, który w świetle prawa materialnego obliguje organ do uregulowania sytuacji poprzez podjęcie określonej decyzji. Wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście może nastąpić nie tylko wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy ujawni wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, ale także, gdy z żądaniem takim wystąpi podmiot na prawach strony (art. 182 k.p.a.), czy też w wyniku skargi powszechnej wniesionej przez osobę trzecią. W rezultacie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień w sytuacji, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokumentu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie, czy też pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałoby, iż art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie mógłby spełniać swojej funkcji. Nie może budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Zakładając racjonalność ustawodawcy brak jest argumentów dla wykazania, że tylko w sytuacji gdy postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście z powodów określonych w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. zostało wszczęte w "wyniku przeprowadzonej kontroli", wobec diagnosty można zastosować sankcje administracyjnoprawne i karnoprawne. Natomiast nieujawnienie fałszu intelektualnego "w wyniku kontroli" znosi sankcję administracyjną. "Wynik kontroli", o którym mowa w tym przepisie, nie stanowi bowiem przesłanki zastosowania sankcji, lecz określa źródło informacji uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień.

Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika ogólna moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (por. A. Skoczylas, "Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego", C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 221 i nast.). Pogląd wyrażony w konkretnej uchwale NSA może zostać zmieniony tylko stosowaną uchwałą takiego samego składu NSA (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014r., II GSK 1518/14). Stanowisko przedstawione w powołanej uchwale zostało zaakceptowane przez składy Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekające w analogicznych sprawach (por. np. wyroki z 26 kwietnia 2012 r., II GSK 251/11; z 14 listopada 2012 r., II GSK 928/11; z 8 października 2013 r., II GSK 915/12; z 19 czerwca 2013 r., II GSK 411/12; z 11 kwietnia 2014 r., II GSK 2096/12; z 24 stycznia 2017 r., II GSK 1460/15). Wobec tego sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie jest związany stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt II GPS 2/11.

Niezależnie od tego wskazać trzeba, że w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie wyroku z dnia 26 października 2010 r. sąd stwierdził, iż podczas kontroli stacji pojazdów przeprowadzanej przez starostę praktycznie nie istnieje możliwość stwierdzenia takich naruszeń jakie wskazuje art. 84 ust. 3 pkt 2. Możliwe byłoby to tylko wtedy, gdyby w obecności kontrolera diagnosta dokonał stosownego wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu bez przeprowadzania badań technicznych, co z oczywistych względów jest mało prawdopodobne. Przeprowadzona kontrola może jedynie potwierdzić fakt, że określony samochód miał być poddany badaniom technicznym i taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. W wyroku tym, wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd nie wskazał zatem, że wyłącznie uchybienia stwierdzone w trakcie takiej kontroli mogą stanowić podstawę do nałożenia sankcji, o której mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. i nie wykluczył, że wyrok skazujący za przestępstwo poświadczenia nieprawdy może stanowić samodzielną podstawę do wydania decyzji w trybie tego przepisu.

W wyroku z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 1460/15 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, że nie ma powodów by uznać, iż prowadzona na podstawie art. 83b ust. 2 pkt 1 p.r.d. (poprzednio art. 83 ust. 6 p.r.d.) kontrola przedsiębiorcy była koniecznym elementem nadzoru nad uprawnionymi diagnostami. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia, czy też dokonanie wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie. Tym samym założenie, że nie można wszcząć postępowania o cofnięcie uprawnień diagnoście, który przy wykonywaniu czynności diagnostycznych godzi się na takie zagrożenia, tylko z tego powodu, iż nie ujawniono tego naruszającego prawo działania danej osoby w toku kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy prowadzącego stację diagnostyczną, jest nie do zaakceptowania.

Argumentacja skarżącego, że wyłącznie uchybienia stwierdzone w trakcie takiej kontroli mogą stanowić podstawę do nałożenia sankcji, o których mowa w art. 84 ust. 3 p.r.d., nie może zatem zostać uwzględniona.

Okoliczność, że nastąpiło zatarcie skazania wobec skarżącego w stosunku do wyroku sądu karnego, który stanowił podstawę wydania decyzji w tej sprawie również nie ma znaczenia dla oceny jej legalności. Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej i stosowanie środków przewidzianych w ustawie, zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., a nie prowadzenie ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r., II OSK 2096/12). Zgodnie z treścią art. 106 k.k. z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt SDI 32/10, zatarcie skazania jest zatem pewną fikcją prawną i oznacza, że skazanemu ponownie przysługuje status osoby niekaranej, bowiem przyjmuje się, iż skazanie jako zdarzenie historyczne nie miało w ogóle miejsca. Trafny jest jednak pogląd, że nie oznacza to, iż zatarcie skazania stwarza niewzruszalne prawne domniemanie niewinności w stosunku do danego czynu. Nie chodzi tu bowiem o domniemanie, lecz o fikcję prawną. Trudno mówić o domniemaniu, skoro zostało ono już wcześniej obalone prawomocnym wyrokiem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., IV KK 164/09, LEX nr 512114; B. J. Stefańska: Skutki zatarcia skazania, Prok. i Pr. 2007, nr 10, s. 54-57; R. Krajewski: Zatarcie skazania w prawie karnym, Prok. i Pr. 2007, nr 11, s. 104 oraz cytowane tam piśmiennictwo). Zatarcie skazania nie oznacza więc anulowania treści wyroku, tj. wyeliminowania go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego i nie niweluje też całkowicie wszystkich skutków skazania, bowiem skazany nie odzyskuje wszystkich utraconych np. praw, orderów czy odznaczeń. Skazanie jest bowiem uważane za niebyłe, ale dopiero z chwilą jego zatarcia, od tego momentu dopiero funkcjonuje fikcja prawna i od tej też chwili nie może wywoływać żadnych negatywnych skutków prawnych dla skazanego. Podkreślić jednak należy, że wcześniej skazanie to istniało i wywoływało określone skutki wynikające z treści wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2009 r., I KZP 24/09, OSNKW 2009, z. 12, poz. 105; M. Filar (red.): Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2010, s. 543-545). Do rozstrzygnięć administracyjnych podejmowanych w zakresie cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów nie ma także odniesienia zasada domniemania niewinności, o której stanowi art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż w sprawie administracyjnej nie przesądza się o winie za czyn karalny. Nadto, w orzecznictwie wskazuje się, że art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. stanowiący podstawę cofnięcia uprawnień diagnoście ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Niezależnie bowiem od odpowiedzialności karnoprawnej diagnosta ponosi odpowiedzialność administracyjną w postaci cofnięcia uprawnień. Są to dwie niezależne od siebie i nie konkurujące ze sobą sankcje. Sąd karny nie zastępuje organu administracji w realizacji obowiązku wynikającego z normy administracyjnego prawa materialnego (por. wyroki NSA: z 24 stycznia 2013 r., II GSK 2040/11; z 5 lutego 2013 r., II GSK 2175/11).

W tym stanie rzeczy, uwzględniając wszystkie wskazane wyżej okoliczności, stwierdzić należy, że przeprowadzony w sprawie zakres postępowania dowodowego jest wystarczający dla uznania, iż skarżący dokonywał wpisów do dowodów rejestracyjnych pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym, co skutkuje zastosowaniem przewidzianej w art. 84 ust. 3 pkt 2 sankcji w postaci cofnięcia skarżącemu uprawnienia do wykonywania badań technicznych.

Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.

R.T.