Wyrok NSA, sygn. akt II SA 818/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Policja
Zatrudnienie
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz. 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 86 par. 3
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Teza: Policjant nie ma prawa żądania zmiany sposobu wypłaty uposażenia przekazywania na rachunek bankowy.

TEZY

Policjant nie ma prawa żądania zmiany sposobu wypłaty uposażenia przekazywania na rachunek bankowy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zdzisława P. na decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odmowy dokonywania przelewu uposażenia na konto bankowe - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant wojewódzki Policji w G. w piśmie z 15 maja 1998 r. zawarł odpowiedź na pismo Zdzisława P. z 8 kwietnia 1998 r., w którym ten zwrócił się z prośbą o dokonywanie wpłat jego miesięcznych uposażeń policjanta w formie przelewu na rachunek bankowy /konto osobiste/ prowadzony w banku PKO w S. Powoływał się na wytyczne dyrektora Biura Finansów KGP, z których wynika, że warunkiem dokonywania przelewów uposażenia na rachunek bankowy jest składanie przez policjanta w Wydziale Finansów KWP stosownych oświadczeń w pierwszym dniu danego miesiąca kalendarzowego. W związku z tym przesyłano Zdzisławowi P. czterokrotnie formularz takiego oświadczenia. Oświadczenie nie zostało jednak podpisane i z tego powodu odmówiono mu przesyłania uposażenia na konto bankowe.

Po rozpatrzeniu odwołania od tego pisma Komenda Główna Policji w piśmie z 16 lipca 1998 r. poinformowała Zdzisława P, że uznaje za zasadę wypłacanie uposażenia do rąk własnych policjanta. Wszelkie odstępstwa od tej zasady wymagają "obopólnej zgody pracodawcy i pracownika". Do zgody jednakże nie doszło z powodu odmowy podpisania oświadczenia przez wnioskującego o przekazywanie pieniędzy na konto bankowe. W tej sytuacji Komenda Główna Policji podtrzymała stanowisko zajęte w tej sprawie przez komendanta wojewódzkiego Policji w G.

Zdzisław P zaskarżył to pismo Komendy Głównej Policji do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, że oba pisma organów policji dotyczące jego sprawy mają charakter decyzji administracyjnych, które zostały podjęte z naruszeniem prawa. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że żądanie od niego składania oświadczeń zawierających zgodę na przekazywanie miesięcznego uposażenia na rachunek bankowy w pierwszym dniu miesiąca kalendarzowego nie ma żadnych podstaw prawnych. Z tego powodu skarżący odmawiał podpisywania takich oświadczeń.

W odpowiedzi na skargę komendant główny Policji wniósł o jej odrzucenie. Podał, że zaskarżone pisma nie mają charakteru decyzji administracyjnych. W ustawie o Policji brak bowiem przepisów prawnych, dających podstawę do rozstrzygania w tej formie o sposobie wypłaty policjantowi uposażenia. Żaden przepis tej ustawy nie daje policjantowi prawa do żądania wypłacania uposażenia w sposób przez niego wskazany.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę podkreślił, że skarga dotyczy pisma Komendy Głównej Policji Biura Finansów z 16 lipca 1998 r., w którym organ odniósł się do wniosku policjanta zawierającego żądanie zmiany sposobu wypłaty należnego mu uposażenia: przekazywania na rachunek bankowy zamiast wypłaty do rąk własnych. Odmowa zadośćuczynienia temu żądaniu nie stanowi jednostronnego, władczego rozstrzygnięcia o prawach policjanta, wynikających ze stosunku służbowego, nie jest więc decyzją administracyjną.

Przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ nie regulują sposobu wypłaty policjantom uposażenia, stanowiąc jedynie, że uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry /art. 105/. Nie zawierają też upoważnienia do uregulowania tych kwestii w przepisach wykonawczych. Działania władzy przełożonej policjanta, polegające na wypłacie należnego mu uposażenia, mają charakter czynności faktycznych, a nie prawnych. Wypłacając policjantowi uposażenie organ nie rozstrzyga o prawie do tego uposażenia, lecz jedynie to uprawnienie realizuje. Z tych działań wykonawczych wynikają jednakże skutki w sferze prawnej, ponieważ z chwilą wypłaty uprawnienie do uposażenia zostaje zaspokojone, organ przestaje być dłużnikiem policjanta. Na tej podstawie czynności wypłaty uposażenia wynikającego ze stosunku prawnego /służbowego/, zaliczanego do kategorii stosunków publicznoprawnych, można traktować jako czynności mieszczące się w pojęciu czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa /art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r./.

Wobec braku odpowiedniego uregulowania prawnego określenie sposobu wypłaty uposażenia należy pozostawić organowi zobowiązanemu do dokonania tej czynności. Organ powinien kierować się w tym względzie - po pierwsze, ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności interesem społecznym i słusznym interesem obywatela /art. 7 Kpa/, po drugie zaś ogólnie przyjętymi w stosunkach zatrudnienia zasadami, dotyczącymi prawnej ochrony wynagrodzenia za pracę.

Okoliczności rozpatrywanej sprawy nie pozwalają na przyjęcie, iż interes skarżącego powinien uzyskać pierwszeństwo przed racjami podnoszonymi przez organy policji. Przytoczone względy organizacyjno-finansowe nie pozwalały bowiem policji na dysponowanie środkami przeznaczonymi na uposażenia wcześniej, niż pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, będącego dniem wypłaty. Z tego względu nie było dopuszczalne przekazywanie uposażenia na konto bankowe bez wcześniejszego, pisemnego oświadczenia skarżącego, akceptującego warunki proponowane przez pracodawcę. Skarżący jednak odmawiał kategorycznie złożenia takiego oświadczenia.

Odwołując się natomiast do wzoru stosunków pracodawca-pracownik, obejmujących realizację prawa do wynagrodzenia za pracę, trzeba przytoczyć treść art. 86 par. 3 Kodeksu pracy, który stanowi, że obowiązek wypłacenia wynagrodzenia może być spełniony w inny sposób, niż do rąk pracownika, za jego uprzednią zgodą wyrażoną na piśmie. Z przepisu tego, mającego charakter ochronny, wynika więc, że najpełniej tę ochronę realizuje wypłata wynagrodzenia do rąk pracownika. Odstępstwo od tej reguły wymaga bezwzględnie porozumienia się obu podmiotów stosunku pracy Żadnej zatem ze stron nie przysługuje prawo narzucenia swej woli drugiemu kontrahentowi. Z przepisu art. 86 par. 3 Kodeksu pracy nie wynika w szczególności, iżby to pracownik mógł uzyskać ochronę sądową dla żądań dotyczących wypłaty wynagrodzenia w sposób przez siebie określony. Jest aż nadto oczywiste, że uprawnienia policjanta pozostającego w stosunku służbowym o podporządkowaniu znacznie dalej idącym niż występujące w stosunku pracy nie mogą być szersze i bardziej chronione od uprawnień pracowniczych.

Z tych wszystkich powodów skarga nie zasługuje na uwzględnienie.