Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 565/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa~Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2013 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na 2005 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] spółka z o.o. z siedzibą w B. (skarżąca, beneficjent, spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Prezes ARiMR, organ odwoławczy) Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (Dyrektor ARiMR, organ I instancji) Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej skarżącej płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2005 rok.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] maja 2005 r. spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich (płatność OB) do gruntów rolnych na 2005 rok. Do płatności zadeklarowane zostały użytkowane rolniczo grunty na powierzchni ogólnej [...] ha oznaczone jako działki rolne: [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]), [...] (nr [...]).

W dniu [...] lipca 2005 r. i [...] lutego 2006 r. spółka złożyła korekty wniosku, przy czym druga korekta dotyczyła zmniejszenia powierzchni działki rolnej [...] (nr [...])

z areału [...] ha na [...] ha. Korekta ta nastąpiła w odpowiedzi na wezwanie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (Kierownik) z dnia [...] lutego 2006 r. w związku z nieścisłościami wniosku, w tym wykrytymi w wyniku kontroli krzyżowej, a dotyczącymi działek [...] (nr [...]) i [...] ([...]). Wyjaśniając powyższe beneficjent złożył wypisy z rejestru gruntów, umowę dzierżawy nr [...], umowę dzierżawy nr [...], pisma z Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR).

W dniu [...] lutego 2006 r. do Kierownika wpłynęły z Biura Powiatowego ARiMR

w G. dokumenty dotyczące wyjaśnienia konfliktu kontroli krzyżowej dla działki ewidencyjnej [...] nr [...] położonej w obrębie [...] deklarowanej przez innego producenta rolnego S. W. Wyjaśniając powyższe beneficjent złożył pismo procesowe w sprawie, protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] lutego 2005 r. na podstawie którego ANR przekazała P. M. (reprezentującemu spółkę) nieruchomość rolną na działce ewidencyjnej nr [...], kopie faktur związanych z pracami polowymi na tej działce, oświadczenia M. D., A. R., H. R., K. R., R. W. o wykonywaniu prac polowych na działce nr [...] w 2005 r. Złożył także ([...] marca 2006 r.) oświadczenie o użytkowaniu rolniczym działki nr [...] na powierzchni [...] ha.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Kierownik orzekł o przyznaniu beneficjentowi płatności bezpośrednich do gruntów rolnych o powierzchni [...] ha.

Po wydaniu ww. rozstrzygnięcia Kierownik na wezwanie Biura Powiatowego ARiMR w G. podejmował czynności w celu wyjaśnienia konfliktu kontroli krzyżowej dotyczące działki nr [...]. Również z urzędu wszczął postępowanie wznowieniowe, które zakończyło się wydaniem przez Dyrektora ARiMR decyzji nr [...] w dniu [...] sierpnia 2008 r. uchylającej decyzję Kierownika nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. (uchylającej decyzję przyznającą płatność OB, mocą której odmówiono przyznania spółce płatności OB i nałożono sankcje wieloletnie) i umorzeniem prowadzonego przez ten organ postępowania wznowieniowego.

Następnie w dniu [...] września 2008 r. w sprawie zainicjowane zostało postępowanie nieważnościowe, zakończone wydaniem przez Dyrektora ARiMR decyzji nr [...] z dnia [...] października 2008 r. stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika z dnia [...] kwietnia 2006 r. przyznającej skarżącej płatność OB.

W następstwie powyższego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Kierownik odmówił spółce przyznania płatności OB do gruntów rolnych

(z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych), z uwagi na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a ustaloną powierzchnią kwalifikującą się do objęcia płatnościami (w tym w zakresie posiadania deklarowanych do płatności gruntów w dniu złożenia wniosku). Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora ARiMR nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.

Wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 145/12 (winno być VIII SA/Wa 145/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi spółki na ww. rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Przesłankę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez Sąd, iż decyzja Dyrektora ARiMR z dnia [...] października 2008 r. stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. została nieprawidłowo doręczona. Sąd zobowiązał organ do ustalenia, czy wobec nie doręczenia decyzji nieważnościowej ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi adwokatowi R. G. decyzja ta weszła do obrotu prawnego wywołując skutek w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Kierownika z dnia [...] kwietnia 2006 r.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Dyrektor ARiMR działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. przyznającej skarżącej płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2005 rok.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż stan faktyczny w zakresie doręczenia decyzji z dnia [...] października 2008 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji, wskazuje, iż ustanowiony przez skarżącą pełnomocnik - adwokat R. G., nie otrzymał wymienionej decyzji.

Po przedstawieniu specyfiki postępowania nieważnościowego oraz treści przepisów regulujących kwestię przyznawania płatności OB do gruntów rolnych organ I instancji wywiódł, iż decyzja przyznająca skarżącej płatności OB nie odzwierciedlała stanu faktycznego, który powstał po złożeniu przez spółkę korekty wniosku w dniu [...] lutego 2006 r. (winno być [...] lutego 2006 r.). Wskutek tej korekty deklarowana przez beneficjenta powierzchnia uległa zmniejszeniu z deklarowanej we wniosku [...] ha do [...] ha. Ponadto Kierownik nie wykorzystał wszystkich dostępnych środków

w celu zebrania informacji na temat okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na przyznanie płatności, istniejących w dniu wydania decyzji. Płatność została przyznana bez prawidłowego zweryfikowania zgłaszanej przez spółkę i innych producentów powierzchni na działce ewidencyjnej nr [...] (powinno być [...]). Wydając decyzję przyznającą płatność bez uwzględnienia złożonej przez beneficjenta korekty wniosku oraz bez wyjaśnienia konfliktu kontroli krzyżowej i jednoznaczne ustalenie, kto był faktycznym użytkownikiem powierzchni na działce ewidencyjnej nr [...] (powinno być [...]), tj. uzyskania wyjaśnień od wszystkich uczestników konfliktu kontroli krzyżowej zgłaszających sporny grunt do płatności Kierownik, naruszył przepisy: art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

(Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm., zwana dalej u.p.b.), zgodnie z którym wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego w powiązaniu z art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003

z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE L 270, 21/10/2003 poz. 0001 - 0069), art. 24 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r.) oraz art. 75 § 1 k.p.a.

Dyrektor ARiMR podał, iż wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak

i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła

o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania nieważnościowego. Podała, iż sporna decyzja jest drugą decyzją wydaną w tej samej sprawie. Wskazała również, iż w sprawie nie występują przesłanki do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa

i zmiany decyzji w trybie nadzwyczajnym. Zarzut, że Kierownik winien był dalej poszukiwać dowodów i zbierać materiał dowodowy w sprawie przed wydaniem decyzji nie może prowadzić do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa lub do wydania decyzji bez podstawy prawnej, nie może dać więc podstaw do zmiany decyzji

w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności. Ponadto, co podkreślono

w odwołaniu, nie każda wada postępowania i decyzji, której znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mogłoby być oceniane w trybie zwykłym stanowi podstawę prowadzenia działania w trybie nadzwyczajnym.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezes ARiMR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia odnosząc się do meritum sprawy organ odwoławczy podał, iż na gruncie przepisów u.p.b. uprawnionym do przyznania płatności jest producent rolny, który posiada działki rolne, przy czym posiadaczem rzeczy, w zależności od tego, kto nią faktycznie użytkuje, może być zarówno właściciel, jak i dzierżawca, najemca, czy użytkownik takiej rzeczy.

Wskazał że, istotą postępowania w sprawie przyznania płatności OB jest zatem ustalenie przez organ, czy beneficjent faktycznie uprawia działki rolne zgłoszone do płatności oraz w czyim faktycznym posiadaniu znajdują się działki rolne zgłoszone do płatności przez dwóch lub większą ilość wnioskodawców.

W ocenie Prezesa ARiMR decyzja Kierownika Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., której nieważność stwierdził Dyrektor ARiMR rażąco narusza wymienione wyżej przepisy prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 i 2 u.p.b. Na podstawie materiału dowodowego sprawy uznał, że ww. decyzja przyznająca skarżącej płatności OB nie odzwierciedlała stanu faktycznego, który powstał po złożeniu przez spółkę korekty wniosku w dniu [...] lutego 2006 r., po której to powierzchnia deklarowana przez beneficjenta uległa zmniejszeniu

z deklarowanej we wniosku [...] ha do [...] ha. Ponadto Kierownik nie wykorzystał wszystkich dostępnych środków w celu zebrania informacji na temat okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na przyznanie płatności, istniejących w dniu wydania decyzji i przyznał płatność, bez zweryfikowania powierzchni na działce ewidencyjnej nr [...] (winno być [...]) zgłaszanej przez skarżącą i innych producentów. Nie uwzględnił przy tym korekty wniosku oraz nie wyjaśnił konfliktu kontroli krzyżowej, poprzez jednoznaczne wyjaśnienie, kto był faktycznym użytkownikiem gruntu na działce ewidencyjnej nr [...] (winno być [...]). Uwzględniając powyższe Kierownik przyznając skarżącej płatności OB na 2005 rok powinien w decyzji odnieść się do wszystkich kwestii dotyczących konfliktu kontroli krzyżowej i uwzględnić cały materiał dowodowy, jakim dysponował w dniu podejmowanego rozstrzygnięcia, a takie działanie powinno spełniać wymagania zawarte w art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. i znaleźć odzwierciedlenie

w uzasadnieniu wydanej decyzji, sporządzonej zgodnie z wymaganiami zawartymi

w art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji uznał, iż w prowadzonym przez Kierownika postępowaniu doszło do takiego naruszenia ww. przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy, że nie jest możliwa należyta ocena rozstrzygnięcia w aspekcie jego zgodności z prawem materialnym.

Odnosząc się do argumentów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że decyzja przyznająca płatności OB obarczona jest wadą rażącego prawa i w związku

z tym jako wadliwa wywołuje ułomne skutki prawne, które nie mogą być uznawane przez prawo. W celu jej wycofania eliminuje się taką decyzję z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności.

Na marginesie zauważył, iż poprzednio wydana przez Dyrektora ARiMR decyzja z dnia [...] października 2008 r. wobec braku jej prawidłowego doręczenia nie weszła do obrotu prawnego, a tym samym nie wywołała skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji Kierownika z dnia [...] kwietnia 2006 r. (winno być [...] kwietnia 2006 r.).

W skardze złożonej do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Podała, iż w sprawie nie występują przesłanki do stwierdzenia kwalifikowanej wady nieważności decyzji Kierownika oraz podtrzymała argumenty prezentowane

w toku postępowania odwoławczego. Jednocześnie wskazała, iż teza organu, jakoby Kierownik wydał decyzje bez rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest błędna.

Odnosząc się do proceduralnych aspektów spółka wskazała, iż Dyrektor ARiMR wydał już decyzję w sprawie. Autor skargi wywiódł, że wprawdzie decyzja ta nie została skutecznie doręczona, nie mniej jak wynika z aktualizowanego komentarza do art. 110 k.p.a. autorstwa Andrzeja Wróbla, wyd. LEX, teza 9: "należy przyjąć, że z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna. Zdaniem komentatora pogląd, że przed ogłoszeniem lub doręczeniem decyzja może być zmieniania nawet kilkakrotnie nie jest trafny". W tej sytuacji organ I instancji,

w skarżonej decyzji, winien był wskazać, iż uprzednio wydaną decyzję w sprawie uchyla lub zmienia. Brak ten skutkuje wadą decyzji wymagającej jej uchylenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd, naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione

w art. 156 § 1 k.p.a., a jedną z nich wymienioną art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest między innymi wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie, czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 k.p.a.) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.).

Nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień, w szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać, co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu

o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się

w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy.

K.p.a. nie zawiera legalnej definicji rażącego naruszenia prawa, chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna

z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygniecie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 996/06 (publ. LEX nr 354687), stwierdzając, że przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę zastosowania sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, Sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, że nie zaistniała w niej przesłanka nieważności,

o której stanowi art. 156 § 1 k.p.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż podstawę prawną wydanej przez Kierownika decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. przyznającej beneficjentowi płatność OB stanowiły art. 3 ust. 1 u.p.b. oraz art. 104 k.p.a. Nadto,

z uwagi na okoliczność, że decyzja w całości uwzględniała żądanie strony, odstąpiono od jej uzasadnienia.

W sprawie bezsporne jest, iż pierwotnie deklarowana przez beneficjenta do przedmiotowej płatności na 2005 rok powierzchnia gruntów rolnych wynosiła [...] ha. Bezspornym jest także, iż w dniu [...] lutego 2006 r. spółka złożyła korektę wniosku

w zakresie dotyczącym zmniejszenia powierzchni działki rolnej [...] położonej na działce nr [...] z areału [...] ha na [...] ha. Nie budzi także wątpliwości Sądu, iż dla działki rolnej [...] położonej na działce nr [...] w obrębie [...], gmina G. wystąpił konflikt kontroli krzyżowej, bowiem zadeklarowana została ona do płatności OB na 2005 rok przez dwóch producentów rolnych (skarżącą i S. W.).

Sporne jest natomiast, czy uchybienia postępowania zwykłego polegające na nie uwzględnieniu ww. korekty wniosku z dnia [...] lutego 2006 r. w zakresie działki [...] oraz uznanie za wyjaśnioną kwestii dotyczącej posiadania i użytkowania przez spółkę działki [...] należy zakwalifikować jako rażące naruszenie przepisów postępowania.

Orzekające w sprawie organy (Prezes ARiMR i Dyrektor ARiMR) uznały, iż wydana w postępowaniu zwykłym decyzja rażąco narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1

i 2 u.p.b. Decyzja ta nie odzwierciedlała bowiem stanu faktycznego, który powstał po złożeniu przez spółkę korekty wniosku w dniu [...] lutego 2006 r., po której to powierzchnia deklarowana przez beneficjenta uległa zmniejszeniu z deklarowanej we wniosku [...] ha do [...] ha. Ponadto Kierownik nie wykorzystał wszystkich dostępnych środków w celu zebrania informacji na temat okoliczności faktycznych

i prawnych mających wpływ na przyznanie płatności, nie zweryfikował bowiem powierzchni na działce ewidencyjnej nr [...] (aczkolwiek oba organy konsekwentnie

i nieprawidłowo wskazują, iż dotyczy to działki [...]), na której znajduje się deklarowana przez spółkę działka [...]. Nie wyjaśnił także konfliktu kontroli krzyżowej, poprzez jednoznaczne wyjaśnienie, kto był faktycznym użytkownikiem gruntu na tej działce.

Rację mają organy, iż w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powyższe wynika z regulacji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wedle których w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności

i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie każde jednak naruszenie przepisów procedury można zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, które stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd orzekając stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. na podstawie akt sprawy stwierdził, że w toku postępowania w sprawie przyznania skarżącej płatności OB doszło do naruszenia przepisów postępowania w zakresie dotyczącym zadeklarowanej do płatności działki [...], które jednak nie miało charakteru rażącego naruszenia przepisów postępowania. Ww. uchybienie narusza wprawdzie przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a), jednak weryfikowane mogło być jedynie w zwykłym trybie postępowania.

W odniesieniu natomiast do wynikłego wobec działki nr [...] konfliktu kontroli krzyżowej wskazać należy, iż w dacie podjęcia decyzji z dnia v kwietnia 2006 r. Kierownik dysponował co do niej następującymi dokumentami:

1. umową użyczenia zawartą w dniu [...] marca 1997 r. w L. pomiędzy ANR jako użyczającym i S. W., której przedmiotem jest nieruchomość rolna położona w obrębie [...], gmina G. działki nr [...];

2. protokołem zdawczo – odbiorczym [...] z dnia [...] marca 1997 r., dotyczącym przekazania działki nr [...] o powierzchni [...] ha S. W.;

3. oświadczeniem S. W. z dnia [...] lutego 2006 r., w zakresie użytkowania w 2005 r. gruntów rolnych położonych na działce [...] o powierzchni [...] ha;

4. nakazem płatniczym – łączne zobowiązanie pieniężne z dnia [...] stycznia 2005 r. wystawionym dla S. W. przez Prezydenta Miasta G. obejmującym działkę [...];

5. pismem ANR Oddział Terenowy we W. Sekcja Terenowa w L.

z dnia [...] lipca 2005 r. skierowanym do S. W. informującym, iż

w dniu [...] lutego 2005 r. protokołem zdawczo – odbiorczym działka [...] przekazana została dzierżawcy wyłonionemu w ramach przetargu (o czym ww. informowany był wcześniej w dniu [...] kwietnia 2005 r.);

6. pismem radcy prawnego J. W. pełnomocnika S. W. z dnia [...] września 2005 r. skierowanym do ANR;

7. zaświadczeniem Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2005 r., iż S. W. figuruje w ewidencji urzędu jako podatnik podatku rolnego w zakresie działki [...];

8. umową dzierżawy Nr [...] zawartą w dniu [...] lutego 2005 r. w L. pomiędzy ANR jako wydzierżawiającym i P. M. jak dzierżawcą, na 10 lat, której przedmiotem jest nieruchomość rolna położona w obrębie [...], gmina G. nr działki nr [...];

9. protokołem zdawczo – odbiorczym z dnia [...] lutego 2005 r., dotyczącym przekazania działki nr [...] o powierzchni [...] ha P. M.;

10. oświadczeniami P. M. i pracowników spółki oraz dokumentami potwierdzającymi m.in. zakup paliwa, oleju silnikowego, naprawę kos spalinowych.

Niewątpliwie, jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma Kierownika z dnia [...] marca 2006 r. skierowanego do Biura Powiatowego ARiMR

w G., na podstawie analizy ww. dokumentów organ ten uznał, że użytkownikiem spornej działki była skarżąca. Nie można wykluczyć, iż ustalenie ww. okoliczności nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, które mogło mieć wpływ na nieprawidłowe ustalenie przez Kierownika powierzchni będącej podstawą przyznania płatności. W ocenie Sądu, nie było to jednak naruszenie przepisów, które można by zakwalifikować jako rażące.

Powzięcie wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, które mogło skutkować przyznaniem płatności nie stanowi podstawy do uznania, że postępowanie to zostało przeprowadzone z rażącym naruszenia prawa, a co za tym idzie ewentualne nieprawidłowości nie mogą być konwalidowane wzruszeniem decyzji w trybie postępowania nieważnościowego. Wskazane przez organ odwoławczy przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich stoi

w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa, bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji

o przyznaniu skarżącej płatności OB, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W kontekście ww. rozważań za zasadny uznać należy zarzut skargi, iż nie każde naruszenie przepisów postępowania kwalifikować można jako rażące naruszenie prawa. Nieuprawniony jest natomiast pogląd spółki, że w sprawie po raz drugi doszło do wydania rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej płatność OB na 2005 rok. Jak prawidłowo wyjaśnił organ odwoławczy, pierwsza orzekająca w tym zakresie decyzja, z uwagi na nieprawidłowe doręczenie nie weszła do obrotu prawnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą do uwzględnienia ww. rozważań Sądu.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.