Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 210/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 71
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Narodowego Instytutu Dziedzictwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Narodowego Instytutu Dziedzictwa kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].04.2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji ośrodowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t,j. Dz. U. z 2021 r., poz. 247, dalej jako - ustawa środowiskowa lub ustawa o ooś,) w związku z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1839, dalej jako - rozporządzenie), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2020 r. V. Sp. z o.o., działając w oparciu o opinię Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich z dnia [...] kwietnia 2020 r. znak: [...], opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...], Wójt Gminy określił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie kompleksu odrębnych farm fotowoltaicznych do 1 MW każda o łącznej mocy do 4 MW wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną dla każdej z farm infrastrukturą techniczną, służących do wytwarzania energii elektrycznej z energii słonecznej, na działce o nr ewid. [...] w obrębie geodezyjnym [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia [...] marca 2020 r. (data wpływu - 12 marca 2020 r.) spółka V. Sp. z o.o., wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie kompleksu odrębnych farm fotowoltaicznych do 1 MW każda o łącznej mocy do 4 MW wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną dla każdej z farm infrastrukturą na terenie działki nr ewid. [...].

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji organ ustalił strony w niniejszym postępowaniu oraz wyznaczył ich liczbę - powyżej 10-ciu. Okoliczność ta zdeterminowała sposób informowania o decyzjach i innych czynnościach organu. Na mocy art. 61 § 4 Kpa oraz art. 73 ust. 1 ustawy o ooś, zawiadomieniem z dnia [...] marca 2020 r. oraz obwieszczeniami z dnia [...] marca 2020 r., poinformowano strony o wszczęciu postępowania, jednocześnie informując o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Dodatkowo, zgodnie z art. 49 Kpa dokonano udostępnienia obwieszczenia na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Gminy pod adresem [...].

Planowane do realizacji przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane zgodnie z zapisami rozporządzenia jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a - zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 -3 tej ustawy. Realizacja w/w przedsięwzięcia wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o ooś.

Na podstawie art. 63 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 pkt 1,2 i 4 ustawy o ooś, Wójt Gminy zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wydanie opinii w sprawie stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia będącego przedmiotem niniejszego postępowania. W odpowiedzi, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w opinii z dnia [...] kwietnia 2020 r. stwierdził, że w przypadku planowanego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jednocześnie określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. Dyrektor Zarządu Zlewni w opinii z dnia [...] kwietnia 2020 r. stwierdził, że nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jednocześnie wskazał zakres wymagań koniecznych do określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii z dnia [...] marca 2020 r. nie wniósł o sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia.

Mając na uwadze powyższe opinie organów współdziałających, a także biorąc pod uwagę informacje zawarte w załączonej do wniosku Karcie informacyjnej przedsięwzięcia, działając w oparciu o art. 63 ust. 1 i 4 oraz art. 65 oraz art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o ooś, postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. Wójt Gminy stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. organ zawiesił postępowanie, do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2020 r. pełnomocnik inwestora, zwrócił się o podjęcie zawieszonego postępowania jednocześnie przedkładając raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko opracowany [...] listopada 2020 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. Wójt Gminy podjął zawieszone postępowanie. Równocześnie, wnioskiem z dnia [...] grudnia 2020 r. działając na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o ooś, organ zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia będącego przedmiotem postępowania. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (opinia z dnia [...] marca 2020 r. oraz Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich (opinia z dnia [...] kwietnia 2020 r. wyrazili opinię, że dla przedmiotowego w sprawie przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wobec czego zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy o ooś, który stanowi, że jeśli organy te wyraziły wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko to organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie występuje o ponowną opinię oraz uzgodnienie raportu o środowiskowych uwarunkowaniach do wyżej wymienionych organów, organ zastosował się do tych regulacji.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska po zapoznaniu się z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] pozytywnie uzgodnił realizację przedsięwzięcia w wariancie wnioskowanym przez inwestora, określając jednocześnie warunki konieczne do spełnienia, w celu prawidłowej eksploatacji planowanego przedsięwzięcia.

W ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mieszkańcy miejscowości [...] skorzystali z przysługującego im prawa i pismem z dnia [...] lutego 2021 r. zgłosili sprzeciw przeciwko realizacji przedmiotowej inwestycji. Przytaczane przez mieszkańców i strony postępowania argumenty dotyczą: lokalizacji miejscowości na terenie Parku Krajobrazowego [...] oraz w sąsiedztwie Parku [...], który został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz zakłócenia dotychczasowego sposobu postrzegania krajobrazu wsi, niszczącego wpływu inwestycji na sposób zagospodarowania terenów miejscowości [...], negatywnego odbioru przedsięwzięcia przez mieszkańców oraz turystów odwiedzających [...], obaw, iż miejscowość stanie się strefą przemysłową z uwagi na istniejące już farmy fotowoltaiczne na jej terenie, obniżenia komfortu życia mieszkańców, tj. widok na inwestycję z okien nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...], niekorzystnego wpływu realizacji inwestycji na finanse gminy poprzez spadek zainteresowania zakupem działek budowlanych w obrębie ww. miejscowości, wystąpienia skumulowanych oddziaływań zarówno na krajobraz jak i na zdrowie ludzkie, utylizacji farmy w momencie zakończenia produkcji energii elektrycznej, samozapłonu paneli, czyli wystąpienia zagrożenia w postaci pożaru sąsiednich z inwestycją terenów, w tym lasu czy zabudowy mieszkaniowej, krótkoterminowych korzyści ekologicznych, ograniczenia jakości życia mieszkańców poprzez im misję fal elektromagnetycznych i dźwiękowych dla zabudowań położonych w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. Wójt Gminy zwrócił się z prośbą do pełnomocnika wnioskodawcy o ustosunkowanie się do sprzeciwu mieszkańców miejscowości [...] z dnia [...] lutego 2021 r. W dniu 25 marca 2021 r. do organu wpłynęła pisemna odpowiedź spółki V. Sp. z o.o., zawierająca wyjaśnienia dotyczące poruszanych przez lokalną społeczność kwestii. W piśmie tym odniesiono się do wszystkich argumentów mieszkańców i stron postępowania.

Organ I Instancji wskazał, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego został stwierdzony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko na podstawie art. 63 ust. 1 ww. ustawy. Realizacja przedsięwzięcia wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta będzie niezbędna do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę. Dla planowanego przedsięwzięcia uzyskano wszystkie wymagane opinie, od organów współdziałających, które na podstawie przedłożonej przez inwestora dokumentacji badały i oceniały możliwość potencjalnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko, krajobraz oraz zdrowie ludzkie. Planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie czterech odrębnych farm fotowoltaicznych do 1 MW każda o łącznej mocy do 4 MW wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną dla każdej z farm infrastrukturą na działce o nr ewid. [...], której powierzchnia wynosi 10,10 ha, z czego łączna powierzchnia terenu zajętego przez przedmiotową inwestycję wyniesie do 8,0 ha. Działka inwestycyjna jest użytkowana rolniczo w postaci upraw na gruntach ornych klasy RIIIb, RIVa i RV. Fragment działki stanowi także użytek gruntowy, sklasyfikowany jako PsVl. Celem inwestycji jest produkcja energii elektrycznej przy wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii. Zamierzeniem inwestycyjnym jest pozyskanie energii odnawialnej tj. energii elektrycznej pochodzącej z przetworzenia energii słonecznej na energię elektryczną przez ogniwa fotowoltaiczne i przekazanie jej do sieci elektroenergetycznej. W bezpośrednim otoczeniu terenu lokalizacji fotowoltaicznej znajdują się głównie tereny rolnicze, oferujące podobne warunki siedliskowe agrocenoz miejsca przedsięwzięcia oraz gruntów leśnych, od strony zachodniej przebiega droga krajowa nr [...], z kolei po stronie południowej biegnie droga wojewódzka nr [...]. Od strony północnej planowana inwestycja graniczy ze stacją transformatorową 110/15 kV GPZ [...], na której znajduje się wieża telekomunikacyjna. Najbliżej położony teren chroniony akustycznie to teren zabudowy mieszkaniowej znajdujący się w odległości około 100 m - 1 budynek przy [...], kolejne zabudowania w odległości ok. 200 m od terenu planowanej inwestycji. Zabudowa mieszkaniowa nie sąsiaduje bezpośrednio z planowaną inwestycją. Inwestycja będzie widoczna dla niewielkiej części budynków mieszkalnych, tj. budynek przy drodze krajowej nr [...]. Z wymienionej nieruchomości widoczne będzie ogrodzenie inwestycji oraz pierwszy rząd paneli fotowoltaicznych. Bezpieczna odległość inwestycji od budynków mieszkalnych nie obniży komfortu życia mieszkańców. Teren planowanego przedsięwzięcia nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W ramach inwestycji planuje się montaż i/lub budowę następujących elementów dla każdej odrębnej farmy fotowoltaicznej: do 4 000 szt. paneli fotowoltaicznych, dla pojedynczej farmy fotowoltaicznej o sumarycznej mocy do 1 MW, zamontowanych na konstrukcji metalowej zakotwionej w gruncie, inwertery, prefabrykowana stacja transformatorowo-rozdzielcza, sieć kablowa, teletechniczna i telekomunikacyjna łącząca poszczególne elementy farmy, pozostała infrastruktura, infrastruktura stanowiąca przyłączenie do sieci operatora elektroenergetycznego, ogrodzenie z siatki lub paneli systemowych wraz z bramą uniemożliwiające dostęp osobom trzecim na teren działki. Panele fotowoltaiczne zostaną umocowane na konstrukcjach stalowych lub aluminiowych posadowionych na gruncie pod kątem 15-60 stopni i z ukierunkowaniem na południe orientacji południowej. Profile aluminiowe lub stalowe będą osadzane w gruncie za pomocą kafara metodą wciskania/wbijania. Wysokość konstrukcji wsporczej wraz z zamontowanymi panelami fotowoltaicznymi wynosić będzie maksymalnie do 5 m wysokości. Moduły będą rozmieszczone w rzędach. Panele zostaną podłączone do oddzielnych przetwornic (falownice) prądowych zamieniających prąd stały na przemienny o parametrach dostosowanych do sieci dystrybucyjnej. Urządzenia przetwarzające prąd będą umieszczone w stacji kontenerowej usadowionej na gruncie. Każda odrębna farma będzie posiadać swoją własną stację transformatorowo-rozdzielczą. Każda ze stacji będzie typu kontenerowego (prefabrykowana) z wydzielonymi pomieszczeniami, wyposażonymi w instalację ogrzewania elektrycznego, instalację gniazd 1-faz, instalację oświetlenia.

Obszar działki dotychczas był użytkowany jako teren rolniczy. W trakcie eksploatacji instalacji fotowoltaicznej, teren zostanie obsiany trawą nisko-rosnącą. Nie przewiduje się stosowania herbicydów w celu utrzymania w należytym stanie powierzchni pod panelami. Przestrzenie pomiędzy rzędami paneli fotowoltaicznych zostaną obsadzone gatunkami rodzimymi, w celu dodatkowego zminimalizowania ryzyka pomylenia przez ptaki obszaru inwestycji fotowoltaicznej z taflą wody. Montaż paneli fotowoltaicznych nie będzie wymagał usuwania humusu ani nie będzie ingerował w sposób znaczący w środowisko glebowe.

Planowane przedsięwzięcie nie będzie trwałym ogniskiem emisji zanieczyszczeń powietrza. Faza realizacji inwestycji stanowić będzie przyczynę powstawania tymczasowego i krótkotrwałego zwiększenia zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego pyłami i spalinami, powstałymi na skutek działania maszyn niezbędnych do transportu i montażu farm. Realizacja poszczególnych robót i czynności związanych z pracami ziemnymi oraz budowlanymi nie wpłynie bezpośrednio na pogorszenie stanu gleb, wód powierzchniowych i podziemnych w przypowierzchniowej warstwie gleby. W analizowanej fazie będą miały miejsce uciążliwości związane z krótkotrwałą emisją hałasu w trakcie montażu urządzeń, do najbardziej uciążliwych oddziaływań zaliczyć można hałas emitowany przez pojazdy transportujące poszczególne elementy konstrukcji. Ze względu na skalę przedsięwzięcia oddziaływania mogą być rozłożone w czasie, co wynikać będzie z montażu poszczególnych paneli fotowoltaicznych i infrastruktury towarzyszącej. Na tym etapie inwestycji wpływ emisji zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery oraz emisję hałasu, z uwagi na jej chwilowy charakter, można uznać za minimalny. Prace budowlane będą prowadzone tylko w porze dnia (od godziny 6.00 do godziny 22.00). W fazie eksploatacji niewielka emisja hałasu wystąpi w związku z pracą urządzeń elektrycznych umieszczonych w stacji kontenerowej. Zostaną one jednak umieszczone wewnątrz stacji, co w znacznym stopniu powoli na stłumienie generowanych dźwięków. Na etapie budowy i eksploatacji nie przewiduje się promieniowania elektromagnetycznego, powodującego negatywny wpływ na środowisko i zdrowie.

Organ wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie ma być zrealizowane na działce nr ewid. [...], która położona jest w zachodniej części Parku Krajobrazowego [...] oraz przy granicy projektowanego lądowego korytarza ekologicznego. Przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego. Nie wykazano niezgodności z celem formy ochrony przyrody oraz reżimem ochrony wytyczającym zasady gospodarowania. W trakcie budowy i eksploatacji żadne z zasobów, tworów i składników przyrody miejsca przedsięwzięcia oraz jego sąsiedztwa nie zostanie bezpowrotnie utracony i nadal możliwe będzie ich zachowanie, zrównoważone użytkowanie oraz odnawianie. Biorąc pod uwagę wysokość i zwartą sylwetkę inwestycji, należy uznać, iż nie będzie ona w żaden sposób stanowiła dominaty krajobrazowej. Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż teren inwestycji posiada niewielką wartość przyrodniczą, na którym nie stwierdzono występowania chronionych gatunków roślin, zwierząt oraz siedlisk gatunków chronionych, co jest konsekwencją obecnego wykorzystania terenu. Nie stwierdzono również występowania miejsc lęgowych ptaków, ostoi czy miejsc bytowania innych dzikich zwierząt. Zamierzone przedsięwzięcie nie będzie miało znaczącego wpływu na zasoby przyrodnicze miejsca przedsięwzięcia oraz najbliższego sąsiedztwa.

Odnosząc się do zarzutów mieszkańców wsi [...] organ zauważył, że inwestycja nie zostanie położona na terenie całej miejscowości, lecz na jej niewielkiej części, co stanowi ok. 2% powierzchni m. [...], a otoczenie planowanego przedsięwzięcia obecnie posiada charakter przekształcony w wyniku działalności antropogenicznej. Analizując kwestie związane z położeniem miejscowości na terenie parku, które zostały szczegółowo opisane i omówione w rozdziale 5.2.1 Raportu OOS oraz biorąc pod uwagę kwestie opisane w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2021 r., organ stwierdził, że skala zmiany pejzażu i relacji widokowych nie będzie znacząca. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska będący organem mającym na uwadze szczególną potrzebę ochrony zasobów przyrody, sprawujący kontrolę odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i ich naprawę, w wydanym przez siebie postanowieniu wykazał, iż realizacja i eksploatacja przedmiotowej inwestycji nie będzie miała negatywnego wpływu na poszczególne elementy środowiska.

Przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane w obszarach sieci Natura 2000, z których najbliższe to położony w odległości ok. 3,1 km w kierunku południowym od inwestycji [...] oraz [...] położony w odległości ok. 4,3 km w kierunku południowo- wschodnim od inwestycji.

Planowana inwestycja nie spowoduje utworzenia strefy przemysłowej, na której dozwolone jest zasadniczo przekraczanie standardów jakości środowiska, jeżeli chodzi o zakres dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu, poziomów hałasu oraz wartości odniesienia. Analiza przedłożonego w postępowaniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie wykazała by niniejsze przedsięwzięcie spowodowało przekraczanie standardów jakości środowiska, jak również brak jest negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko. Nie ma też wątpliwości, iż realizacja niniejszej inwestycji nie spowoduje utworzenia wspomnianej wyżej strefy przemysłowej.

Planowane przedsięwzięcie nie jest zaliczane do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej w rozumieniu art. 248 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1219 ze zm.), nie jest również wymienione wśród obiektów, dla których można utworzyć obszar ograniczonego użytkowania, o którym mowa w art. 135 ust. 1 w/cyt. ustawy. Ryzyko wystąpienia katastrofy naturalnej czy budowlanej, przy zaplanowanej technologii i zakresie prac, ocenia się jako bardzo niskie. Ponadto, ze względu na lokalny charakter oddziaływania, wielkość emitowanych zanieczyszczeń oraz lokalizację inwestycji w znacznej odległości od granic państwa, a także zakres oddziaływania ograniczony do granic działki objętej inwestycją, nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.

Oddziaływanie elektrowni fotowoltaicznej nie obejmuje swoim zasięgiem obiektów zabytkowych podlegających ochronie. Przewidywany czas eksploatacji inwestycji wynosi 25-30 lat. Elektrownia fotowoltaiczna jest przedsięwzięciem proekologicznym, gdyż produkcja energii elektrycznej pochodzi ze źródła odnawialnych energii, czyli energii słonecznej. Projektowana elektrownia fotowoltaiczna przyczyni się do spowolnienia tempa zużycia zasobów naturalnych kraju, ponieważ będzie alternatywnym źródłem energii w stosunku do pozyskiwania z zasobów konwencjonalnych np. węgla kamiennego lub brunatnego. Wykorzystanie oddziaływania elektrowni fotowoltaicznych przyczynia się do zmniejszenia emisji zanieczyszczeń do atmosfery, w tym gazów cieplarnianych oraz pozwala na oszczędność ograniczonych, kopalnych surowców energetycznych. Inwestycje z zakresu odnawialnych źródeł energii przyczynią się do wzrostu znaczenia i postrzegania gminy poprzez budowanie ekologicznego wizerunku Gminy oraz do kształtowania świadomości ekologicznej i postaw proekologicznych mieszkańców gminy jak i turystów.

Od decyzji organu I instancji odwołanie złożył Narodowy Instytut Dziedzictwa, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji strona odwołująca zarzuciła, że przy ocenie wpływu planowanej inwestycji na obiekty podlegające ochronie prawnej poprzez wpis do rejestru zabytków oraz na krajobraz cyt.: "na skutek braku rozpoznania wartości krajobrazu w rejonie inwestycji, nie wzięto pod uwagę wartości,

wynikających z założeń koncepcji Parku [...]. Z wartościami tymi wiążą się ściśle określone uwarunkowania, w których teren planowanej inwestycji odgrywa ważną rolę. Odwołujący podniósł, że przedmiotem wszystkich, występujących na terenie lub w rejonie inwestycji form ochrony jest krajobraz kulturowy Parku. Jest on chroniony indywidualnym wpisem do rejestru zabytków, jest równocześnie wyróżniony statusem pomnika historii i znajduje się w obszarze Parku Krajobrazowego "[...]", powołanego do ochrony wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych tego obszaru. Wartości krajobrazu Parku [...] znalazły potwierdzenie w uznaniu go, jako część transgranicznej całości, za dobro światowego Dziedzictwa UNESCO. Cechy te zostały ściśle zdefiniowane i stanowią podstawę deklaracji Najwyższej Uniwersalnej Wartości (OUV) tego obiektu. Struktury geologiczne Parku Krajobrazowego są ponadto częścią transgranicznej formacji, która jako polsko-niemiecki obszar geoparku, włączona została do sieci światowych geoparków europejskich, a następnie do sieci światowych geoparków UNESCO. Stanowiskiem Narodowego Instytutu Dziedzictwa realizacja planowanej inwestycji na działce nr [...] stanowi poważne zagrożenie dla zachowanych wartości krajobrazu Parku, które leżą u podstaw jego ochrony jako zabytku, jego statusu jako pomnika historii i dobra światowego dziedzictwa UNESCO. Inwestycja wpłynie negatywnie na rozpoczęty na przeł. lat 80/90. XX w. proces konserwatorski tego obiektu i uniemożliwi realizację zapisów planu zarządzania transgranicznym dobrem światowego dziedzictwa UNESCO, które stanowi wspólne zobowiązanie stron zarządzających obiema częściami - polską i niemiecką - tego zabytku. Stanowi również zagrożenie dla interesu społecznego, wyrażonego w lokalnych dokumentach strategicznych gminy [...]. W związku z transgranicznym charakterem Parku [...] i Parku Krajobrazowego "[...]" w opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa, realizacja inwestycji będzie negatywnie oddziaływała na integralność kompozycyjną całego obszaru chronionego.

W dniu 28.06.2021 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo strony odwołującej z dnia [...].06.2021 r. stanowiące uzupełnienie odwołania, do którego została załączona Opinia dotycząca oddziaływania planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie kompleksu odrębnych farm fotowoltaicznych do 1 MW każda o łącznej mocy do 4 MW wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną dla każdej z farm infrastrukturą techniczną, służących do wytwarzania energii elektrycznej z energii słonecznej, na działce nr [...], na wartości krajobrazu kulturowego Parku [...] i jego otoczenia z dnia [...].06.2021.

W treści w/w opinii wskazano m.in., że Park [...] jest obiektem prawnie chronionym, wpisanym cło rejestru zabytków. Część znajdująca się w zarządzie NID, położona na terenie miasta [...], została wpisana do rejestru zabytków decyzją znak: [...] z dn. [...].12.1998 pod nr [...]. Pozostała część historycznej kompozycji położona na terenie wsi [...], została wpisana do rejestru zabytków decyzją znak: [...] z dn. [...].05.2002 pod nr [...]. Łączna powierzchnia parku w rejestrze zabytków wynosi 522,37 ha. Całość obszaru wpisanego do rejestru zabytków została uznana w 2004 roku za pomnik historii. Polska część Parku zlokalizowana jest na terenie Parku Krajobrazowego "[...]" powołanego rozporządzeniem Wojewody [...] września 2001 r. Dla tego obiektu nie uchwalono Planu ochrony. Zgodnie z charakterystyką umieszczoną na stronie Zarządu Parków Krajobrazowych Województwa, Park Krajobrazowy "[...]" "powstał przede wszystkim by chronić polską część unikatowego tworu geologicznego: pięknie ukształtowaną morenę czołową". Wyróżniającymi elementami krajobrazu Parku są: wzniesienia moreny czołowej, wyraźnie zaznaczone terasy zalewowe [...], ciąg antropogenicznych zbiorników pokopalnianych, erodujące skały zbudowane z hałd nadkładu, przełom [...] przez morenę z rozległym założeniem parkowo- krajobrazowym, tj. Parkiem [...]. W podsumowaniu opinii stwierdzono, w kontekście przeprowadzonych analiz realizacja planowanej inwestycji na działce nr [...] stanowi poważne zagrożenie dla zachowanych wartości krajobrazu Parku, które leżą u podstaw jego ochrony jako zabytku, jego statusu jako pomnika historii i dobra światowego dziedzictwa UNESCO. Inwestycja wpłynie negatywnie na rozpoczęty na przed latami 80/90. XX w. proces konserwatorski. Stanowi również zagrożenie dla interesu społecznego, wyrażanego w lokalnych dokumentach strategicznych gminy [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania Narodowego Instytutu Dziedzictwa od powyższej decyzji Wójta Gminy z dnia [...].04.2021 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że planowane do realizacji przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, z uwzględnieniem wyjątków wskazanych w zdaniu drugim tego przepisu (patrz: art. 80 ust. 2 ustawy). W rozpatrywanej sprawie dla terenu, na którym ma być realizowana przedmiotowa w sprawie inwestycja brak jest mpzp.

Zważywszy, iż przedmiotowe przedsięwzięcie zakwalifikowano do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, działając w oparciu o art. 63 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, Wójt Gminy zwrócił się do odpowiednich organów o wydanie opinii w sprawie stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia będącego przedmiotem niniejszego postępowania. W odpowiedzi, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w opinii z dnia [...] kwietnia 2020 r. stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jednocześnie określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. Dyrektor Zarządu Zlewni opinii z dnia [...] kwietnia 2020 r. stwierdził, że nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny opinią z dnia [...] marca 2020 r. nie wniósł o ustalenie konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia.

Wójt Gminy działając w oparciu o art. 63 ust. 1 i 4 ustawy, postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor przedłożył do akt sprawy Raport z [...].11.2020 r.

Dalej Kolegium wskazało, że jak wynika z treści materiału dowodowego, tym Raportu, przedmiotowa inwestycja polegać będzie na budowie czterech odrębnych farm fotowoltaicznych do 1 MW każda o łącznej mocy do 4 MW wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną dla każdej z farm infrastrukturą na działce o nr ewid. [...], której powierzchnia wynosi 10,10 ha, z czego łączna powierzchnia terenu zajętego przez przedmiotową inwestycję wyniesie do 8,0 ha. Działka inwestycyjna jest użytkowana rolniczo - uprawy na grantach ornych klasy RIIIb, RIVa i RV. Fragment działki stanowi także użytek gruntowy, sklasyfikowany jako PsVl (vide: Raport, s. 26). Celem inwestycji jest produkcja energii elektrycznej przy wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii (energii słonecznej). Zamierzeniem inwestycyjnym jest pozyskanie energii odnawialnej tj. energii elektrycznej pochodzącej z przetworzenia energii słonecznej na energię elektryczną przez ogniwa fotowoltaiczne i przekazanie jej do sieci elektroenergetycznej.

W bezpośrednim otoczeniu terenu lokalizacji farmy fotowoltaicznej znajdują się głównie tereny rolnicze oferujące podobne warunki siedliskowe agrocenoz miejsca przedsięwzięcia oraz gruntów leśnych. Od strony zachodniej przebiega droga krajowa nr [...] w kierunku granicy Polski z Niemcami w [...], z kolei po stronie południowej biegnie droga wojewódzka nr [...] i dalej znajduje się obszar leśny. Od strony północnej inwestycja graniczy ze stacją transformatorową 110/15 kV GPZ [...], od której biegną linie wysokiego napięcia w kierunku wschodnim oraz przez obszar inwestycji w kierunku południowym linie średniego napięcia. Dalej w kierunku północnym i północno-wschodnim znajduje się miejscowość [...], gdzie znajduje się naj bliższa zabudowa względem planowanej inwestycji ok. 100 m - budynek przy [...], kolejne znajdują się ponad 200 m od planowanej inwestycji (vide: Raport, s.27).

Kolegium wyjaśniło, że raport jak i zawarte w nim obliczenia są tworzone na etapie poprzedzającym realizację inwestycji (odnoszą się zatem do inwestycji przyszłych), mogą mieć więc jedynie charakter planowanego (przewidywanego) oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; nie mogą zatem zawierać oceny faktycznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Konsekwencją powyższego jest również i to, że w Raporcie dla dokonania obliczeń wielkości poszczególnych emisji (zanieczyszczeń), jak i dla dokonania obliczeń zapotrzebowania przedsięwzięcia na poszczególne media czerpane ze środowiska, jak i wynikające z ingerencji w środowisko, autor Raportu opierać się musi na dostępnych opracowaniach (źródłach) naukowych. Ponadto dla dokonania weryfikacji omawianych tu ustaleń i ocen zawartych w Raporcie ogromne znaczenie dowodowe mają stanowiska wyspecjalizowanych organów współdziałających zajmowane przez te organy w formie opinii i uzgodnień, czyli w tej sprawie uzgodnienie dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ), który dokonał pozytywnej oceny planowanego przez inwestora przedsięwzięcia. Pozostałe dwa organy współdziałające Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny oraz Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich nie stwierdziły potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Ich wskazania co do środowiskowych uwarunkowań zostały jednak uwzględnione w wydanej przez organ I instancji decyzji (vide: ustaleniach organu zawarte w treści decyzji uwzględniające wskazania wynikające z postanowienia uzgadniającego i opinii).

Kolegium, dokonując ponownej merytorycznej oceny sprawy, ustaliło, że przedłożony przez inwestora Raport, spełnia wymogi z art. 66 ustawy i zawiera informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 ustawy. Tym samym więc, Raport ten Kolegium oceniło jako rzetelny i wolny od niejasności i nieścisłości mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Informacje o przedsięwzięciu przedstawione w Raporcie Kolegium oceniło jako wystarczające do dokonania pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie organu inwestor w Raporcie wykazał, że - przy zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych - realizacja planowanego przedsięwzięcia w żadnej jego fazie nie spowoduje negatywnego oddziaływania na środowisko. Przede wszystkim organ odwoławczy, dokonał porównania i oceny wskazanych w Raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, tj. wariantu inwestorskiego oraz wariantów alternatywnych. Kolegium wyjaśniło, iż w myśl art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy Raport winien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru (przy czym wariant inwestorski może pokrywać się z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska - jak w rozpatrywanej sprawie). Wariant alternatywny, tj. racjonalny wariant alternatywny jaki przewidział inwestor polega na budowie kompleksu odrębnych farm fotowoltaicznych, w ramach których montaż konstrukcji polegałby na trwałym zakotwiczeniu w żelbetonowych fundamentach, co zmniejszyłoby powierzchnię biologicznie czynną i mogłoby wpłynąć na zmniejszenie zdolności retencyjnych działki. Eksploatacja zespołu farm fotowoltaicznych w wariancie inwestorskim nie wiąże się z poborem wody, zużyciem surowców, wytwarzaniem odpadów, generowaniem hałasu, czy też emisją substancji do atmosfery. Panele fotowoltaiczne są jednymi z najbezpieczniejszych urządzeń produkujących energię elektryczną. Farma fotowoltaiczna nie będzie zawierała elementów stale przytwierdzonych do gruntu (fundamentów betonowych), a same panele działają bez ingerencji człowieka. Funkcjonowanie planowanych faun fotowoltaicznych nie wpłynie negatywnie na lokalny krajobraz kulturowy i nie będzie stanowiło zagrożenia dla zdrowia mieszkańców gminy [...] (vide: Raport, s 103-105)

W ramach niniejszej inwestycji planuje się montaż i/lub budowę następujących elementów dla każdej odrębnej farmy fotowoltaicznej do 1 MW: do 4 000 szt. paneli fotowoltaicznych, dla pojedynczej farmy fotowoltaicznej o sumarycznej mocy do 1 MW, zamontowanych na konstrukcji metalowej zakotwionej w gruncie, inwertery, prefabrykowana stacja transformatorowo-rozdzielcza, sieć kablowa, teletechniczna i telekomunikacyjna łącząca poszczególne elementy farmy, pozostała infrastruktura, infrastruktura stanowiąca przyłączenie do sieci operatora elektroenergetycznego, ogrodzenie z siatki łub paneli systemowych wraz z bramą uniemożliwiające dostęp osobom trzecim na teren działki (opcjonalnie); vide: Raport, s. 28.

Na terenie przedmiotowej inwestycji dla każdej z czterech farm zostanie zamontowanych nie więcej niż 4000 sztuk paneli fotowoltaicznych w ilości odpowiadającej mocy pojedynczej farmy do 1 MW, o łącznej mocy do 4 MW, które pokryte będą powłoką anty refleksyjną. Panele fotowoltaiczne zostaną umocowane na konstrukcjach stalowych łub aluminiowych posadowionych na gruncie pod kątem 15-60 stopni i z ukierunkowaniem na południe orientacji południowej. Profile aluminiowe lub stalowe będą osadzane w gruncie za pomocą kafara metodą wciskania/wbijania. Wysokość konstrukcji wsporczej wraz z zamontowanymi panelami fotowoltaicznymi wynosić będzie maksymalnie do 5 m wysokości. Moduły będą rozmieszczone w rzędach. Panele zostaną podłączone do oddzielnych przetwornic (falownice) prądowych zamieniających prąd stały na przemienny o parametrach dostosowanych do sieci dystrybucyjnej. Urządzenia przetwarzające prąd będą umieszczone w stacji kontenerowej usadowionej na gruncie. Każda odrębna farma będzie posiadać swoją własną stację transformatorowo-rozdzielczą. Każda ze stacji będzie typu kontenerowego (prefabrykowana) z wydzielonymi pomieszczeniami, wyposażonymi w instalację ogrzewania elektrycznego, instalację gniazd 1-faz, instalację oświetlenia. W celu podwyższenia napięcia do napięcia średniego zastosowane będą transformatory olejowe lub transformatory suche żywiczne. Jako rozdzielnia SN zostanie zainstalowana wewnętrzna rozdzielnica w izolacji powietrznej lub izolacji SF6 składająca się z pola transformatorowego z łącznikiem i wkładkami bezpiecznikowymi oraz pole odpływowe z łącznikiem, który będzie uzgadniany z operatorem. Kabel będzie ułożony w ziemi na głębokości ok. 100 cm na podsypce piaskowej (10 cm), pokrycie kabla również piaskiem (10 cm). Warstwy piasku zostaną pokryte gruntem rodzimym. Teren pod przedsięwzięcie będzie ogrodzony. W celu minimalizacji wpływu przedsięwzięcia na ewentualne szlaki migracji drobniejszych ssaków, płazów i gadów, ogrodzenie należy wykonać z siatki o dużych oczkach oraz pozostawić wolną przestrzeń między siatką a ziemią wynoszącą minimum 15 cm. Fundamenty zostaną wykonane jedynie pod stacje transformatorowo-rozdzielcze oraz pod słupki ogrodzenia. Ponadto nie przewiduje się stosowania fundamentów pod inne obiekty oraz podmurówek do płotu. Taki montaż jest wystarczający dla małych ssaków, w tym lisa i zająca. Elementy i urządzenia infrastruktury technicznej zamontowane na terenie elektrowni są nieruchome i nie emitują żadnych dźwięków wynikających z ruchu.

Obszar działki inwestycyjnej dotychczas był użytkowany jako teren rolniczy. W trakcie eksploatacji instalacji fotowoltaicznej, teren zostanie obsiany trawą nisko-rosnącą. Nie przewiduje się stosowania herbicydów w celu utrzymania w należytym stanie powierzchni pod panelami. Przestrzenie pomiędzy rzędami paneli fotowoltaicznych zostaną obsadzone gatunkami rodzimymi, w celu dodatkowego zminimalizowania ryzyka pomylenia przez ptaki obszaru inwestycji fotowoltaicznej z taflą wody. Montaż paneli fotowoltaicznych nie będzie wymagał usuwania humusu ani nie będzie ingerował w sposób znaczący w środowisko glebowe.

Obszar planowanego przedsięwzięcia stanowią użytki rolne, w tym grunty orne i pastwiska stale. Jest on kształtowany przez zabiegi agrotechniczne w wyniku czego brak jest cennych elementów przyrodniczych. Antropogeniczny charakter wzmacnia obecność linii elektroenergetycznych biegnących przez teren inwestycji. Istotne jest również sąsiedztwo planowanego przedsięwzięcia. Jest to od strony północnej stacja transformatorowa 110/15 kV GPZ [...], na której znajduje się również wieża telekomunikacyjna. Od strony zachodniej biegnie droga krajowa nr [...], z kolei od strony południowej droga wojewódzka nr [...]. Teren inwestycyjny, jak wynika z Raportu, cyt.:.. będzie w znacznym stopniu niewidoczny dla podróżujących tymi szlakami komunikacyjnymi. gdyż w przypadku [...] występuje dość wysoka skarpa wraz z zadrzewieniem. a od strony [...] jest to gęsty pas zadrzewień. W ramach planowanego przedsięwzięcia nie przewiduje się wycinki tych drzew w sąsiedztwie obu wspomnianych dróg, co jest niezwykle pozytywnym aspektem w odniesieniu do lokalnych walorów krajobrazowych " vide: Raport, s. 89-911.

Planowane przedsięwzięcie ma być zrealizowane na działce nr ewid. [...], która położona jest w zachodniej części Parku Krajobrazowego oraz przy granicy projektowanego lądowego korytarza ekologicznego (uchwala nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. w sprawie Parku Krajobrazowego "[...]" (Dz. Urz. Województwa , poz. 1267).

Szczegółowe cele ochrony Parku zostały wskazane w § 2 uchwały i jest nimi m.in. w zakresie ochrony krajobrazu zachowanie zróżnicowania rzeźby terenu, wynikającego z występujących na tym terenie form ochrony moreny czołowej.

§ 3 ust. 1 pkt. 1 wprowadza na terenie Parku zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy środowiskowej. Zakaz ten uwzględnia art. 17 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. 2021 r., poz. 10 98), który w ust. 3 uściśla, że zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego, a do takich inwestycja załicza się przedmiotowa.

Organ wskazał, że przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko, ponownie przeanalizowana i oceniona przez organ odwoławczy, wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego. Brak jest niezgodności z celem formy ochrony przyrody oraz reżimem ochrony wytyczającym zasady gospodarowania. W trakcie budowy i eksploatacji żadne z zasobów, tworów i składników przyrody miejsca przedsięwzięcia oraz jego sąsiedztwa nie zostanie bezpowrotnie utracony i nadal możliwe będzie ich zachowanie, zrównoważone użytkowanie oraz odnawianie. Biorąc pod uwagę wysokość (max do 5 m) i zwartą strukturę inwestycji, należy uznać, iż nie będzie ona w żaden sposób stanowiła dominaty krajobrazowej. Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż teren inwestycji posiada niewielką wartość przyrodniczą, na którym nie stwierdzono występowania chronionych gatunków roślin, zwierząt oraz siedlisk gatunków chronionych, co jest konsekwencją obecnego wykorzystania terenu. Nie stwierdzono również występowania miejsc lęgowych ptaków, ostoi czy miejsc bytowania innych dzikich zwierząt. Zamierzone przedsięwzięcie nie będzie miało znaczącego wpływu na zasoby przyrodnicze miejsca przedsięwzięcia oraz najbliższego sąsiedztwa.

Odnosząc się natomiast do stanowiska odwołującego zawartego w odwołaniu oraz w załączonej Opinii Kolegium wskazało, że jak przyznała jej autorka, a co wynika m.in. z załączonych dokumentów w postaci map, działka nr [...] znajduje się poza granicą wytyczającą obszar podlegający wpisowi Parku do rejestru zabytków (vide: pkt.II.3, s, 7 - mapa wraz z oznaczeniami). Z treści opinii (jak również samej decyzji) wynika, że Gmina, na terenie której zlokalizowany jest teren inwestycji, nie posiada mpzp, który podobnie jak mpzp Miasta ustanawiałby strefy ingerencji konserwatorskiej. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy przywołane w Opinii cyt.: "nie podejmuje bezpośrednio problematyki ochrony parku "(vide: Opinia str. 5), a nadto, co należy podkreślić, nie jest ono aktem prawa miejscowego, a zatem jego ustalenia - w przeciwieństwie do mpzp - nie są brane przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, że analizując kwestie związane z położeniem miejscowości na terenie parku krajobrazowego, które zostały szczegółowo opisane i omówione w rozdziale 5.2.1 Raportu, str. 86-88 oraz biorąc pod uwagę kwestie opisane w postanowieniu uzgodnieniowym Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2021 r., można stwierdzić, że skala zmiany pejzażu i relacji widokowych nie będzie znacząca i - wbrew stanowisku wyrażonemu w Opinii - nie będzie stanowiła istotnej zmiany krajobrazowej, w tym w szczególności dominanty w terenie, w przeciwieństwie chociażby do znajdującej się w sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji stacji transformatorowej 110/15 Kv GPZ [...] ze słupami energetycznymi i wieżą telekomunikacyjną, która to inwestycja z pewnością wyraźnie odcina się na tle pól i zadrzewień od lokalnego krajobrazu, a co zostało potraktowane pobieżnie (jedynie w opisie otoczenia terenu inwestycji) w Opinii przedłożonej przez odwołującego. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska będący organem posiadającym wiedzę specjalną w zakresie ochrony środowiska, mający nadto na uwadze szczególną potrzebę ochrony zasobów przyrody i sprawujący kontrolę odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i ich naprawę, w wydanym przez siebie postanowieniu uzgodnieniowym z dnia [...].01.2021 r., z którego stanowiskiem zgodził się organ I instancji oraz tut Kolegium, nie stwierdził, by realizacja i eksploatacja przedmiotowej inwestycji miała mieć negatywny wpływ na poszczególne elementy środowiska, w tym było sprzeczne cyt.: "z reżimem ochrony i celami ochrony Parku Krajobrazowego [...]".

Podczas procedury oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, w przypadku parku krajobrazowego i przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, należy poświęcić uwagę rodzajowi i skali wpływu przedsięwzięcia nie tylko na przyrodę, ale także krajobraz. W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z przeprowadzonej analizy, miejsce przedsięwzięcia nie jest lokalną, a tym bardziej regionalną, ostoją flory i fauny lub niepowtarzalnym stanowiskiem stałej ich obecności i przebywania, poza którym funkcjonowanie pojedynczych osobników lub ich zgrupowań nie jest możliwe, a której przekształcenie lub zmiana funkcji wpłynie negatywnie na jakikolwiek gatunek ekosystemowy w stopniu decydującym o obniżeniu walorów krajobrazowych i przyrodniczych Parku Krajobrazowego [...]. Biotopy nie są tu zróżnicowane, a złożoność i spektrum nisz siedliskowych nie jest efektem zaawansowanego oraz naturalnego procesu sukcesji. Wprost przeciwnie, są to układy regeneracyjne i adaptacyjne pozostające pod wpływem zmiennego w czasie i zakresie oddziaływania człowieka.

Stanowiskiem RDOS, które podzielił organ odwoławczy, budowa i eksploatacja elektrowni fotowoltaicznej w miejscu upraw i wprowadzenie w krajobraz rolniczy zabudowy o charakterze przemysłowym (instalacja odnawialnych źródeł energii), zmieni uwarunkowania jego funkcjonowania, ale bez wpływu na budujące ten ekosystemy np. poła, łąki. miedze, szpalery, rowy melioracyjne itp. Skala zmiany pejzażu i relacji widokowych to jest obecnych warunków wizualno-estetycznych będzie dotyczyła jedynie krótkich odcinków widokowych terenów otwartych, znajdujących się przy kurtynie lasu, znajdującego się za drogą [...], na południu i zachodzie. Las zamyka na tych kierunkach przestrzenie widokowe. Nie będzie istotnego dysonansu wnętrza homogenicznego krajobrazu, ponieważ elektrownia powstanie w sąsiedztwie dróg tj. [...], oraz w bliskości zabudowy wsi [...]. Przestrzenie widokowe zamykają także liczne wyspowe i liniowe śródpolne zadrzewienia. Naturalną kurtynę tworzy aleja drzew przy [...]. Teren inwestycji nie jest silnie orograficznie eksponowany. Różnica wysokości względnej w działce inwestycji sięga kilku metrów. Kulminacja znajduje się blisko drogi [...], po czym teren opada w kierunku drogi [...] i ściany lasu. Fragment północnej części działki inwestycji jest eksponowany ku wsi [...]. Linia widokowa ma tu ok. 0,2 km i instalacja fotowoltaiczna będzie widoczna z tego kierunku jedynie na tym niewielkim odcinku.

W miejscu przedsięwzięcia nie wyznaczono, z perspektywy celu parku krajobrazowego, strefy ochrony krajobrazu (tu rozumianego jak pejzaż/widok), stanowiącej przedpola ekspozycji, osi widokowej, punktu widokowego lub obszaru wyróżniającego się lokalną formą architektoniczną, które byłyby istotne dla zachowania walorów krajobrazowych Parku Krajobrazowego [...]. Teren przedsięwzięcia nie posiada otwartej dominującej ekspozycji widokowej. Zamierzone przedsięwzięcie nie będzie miało znaczącego wpływu na zasoby przyrodnicze miejsca przedsięwzięcia oraz jego najbliższego sąsiedztwa. Realizacja przedmiotowej inwestycji z perspektywy ochrony przyrody będzie miała zasięg lokalny, a w odniesieniu do przyrody Parku Krajobrazowego, brak jest przesłanek mogących potwierdzić negatywny wpływ inwestycji na przyrodę.

Konkludując, w ślad za RDOŚ oraz po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ustaleń Raportu, Kolegium stwierdziło, że przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego, co wypełnia przesłankę art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Przeprowadzona ponownie przez organ odwoławczy, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia nie wykazała niezgodności z celem formy ochrony przyrody oraz reżimem ochrony wytyczającym zasady gospodarowania. W trakcie budowy i eksploatacji farmy fotowoltaicznej żaden z zasobów, tworów i składników przyrody miejsca przedsięwzięcia oraz jego sąsiedztwa, nie zostanie utracony i nadal możliwe będzie ich zachowanie, zrównoważone użytkowanie oraz odnawianie.

Działka inwestycyjna nr ew. [...] położona jest poza obszarami Natura 2000, najbliższe to [...] oraz [...]. Ich przedmioty ochrony ogniskują głównie wokół siedlisk leśnych i wodno- błotnych. Planowane do realizacji przedsięwzięcie nie wymaga, ani nie spowoduje w tych obszarach:

-fragmentacji siedlisk chronionych oraz nie zmieni ich powierzchni;

-zmiany kluczowych procesów i związków kształtujących strukturę obszaru;

-przebudowy zespołów i zgrupowań gatunków;

-zakłócenia relacji ekosystemowych;

- intensyfikacji zagrożeń dla utrzymania właściwego stanu ochrony gatunków i ich siedlisk;

- trwałej bariery migracji;

- zagrożenia dla utrzymania właściwego stanu ochrony siedlisk i gatunków.

Uwarunkowania techniczne związane z realizacją i funkcjonowaniem inwestycji i przyjęte rozwiązania techniczne tj. np. korzystanie z dotychczasowej sieci komunikacyjnej i przesyłowej, zaopatrzenie paneli w pokiycie antyrefleksyjne (zapobiega efektowi tafli wody i rozbłyskom), brak zapotrzebowania na wodę i ingerencji przedsięwzięcia w jej zasoby powierzchniowe oraz podziemne itd., spowodują zminimalizowanie ingerencji i wpływu w zastany ekosystem, szczególnie, że działka inwestycyjna nie jest lokalną, a tym bardziej regionalną ostoją przyrody.

Podsumowując Kolegium wskazało, że organ I instancji zasadnie stwierdził, iż z przedłożonej w trakcie przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dokumentacji (w tym głównego dowodu jakim jest Raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko) wynika, że planowana inwestycja nie będzie miała znaczącego wpływu na poszczególne elementy środowiska zarówno na etapie realizacji, jak i jej eksploatacji.

W uzasadnieniu decyzji organ zawarł informacje o wynikach przeprowadzonych konsultacji społecznych, przytoczył formułowane przez społeczność lokalną zarzuty, szczegółowo odniósł się do nich i wskazał w jakim zakresie zostały one wzięte pod uwagę, co spełnia dyspozycję art. 85 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy.

Kolegium zauważyło, że wykorzystanie oddziaływania elektrowni fotowoltaicznych przyczynia się do zmniejszenia emisji zanieczyszczeń do atmosfery, w tym gazów cieplarnianych oraz pozwala na oszczędność ograniczonych, kopalnych surowców energetycznych..

Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2021 r. Narodowy Instytut Dziedzictwa wniósł skargę.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7. art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1) lit. c) i ca) w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3) i 6a) lit. d) ustawy środowiskowej poprzez uznanie raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko za wiarygodny, rzetelny i wolny od niejasności i nieścisłości mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w zakresie braku negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na zabytki i krajobraz mimo wadliwego sporządzenia ww. raportu w tym zakresie,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 pkt 16 e) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ("u.p.z.p.") w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1) lit ca) i art. 66 ust 1 pkt 6a) lit b) i d) ustawy środowiskowej poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia "krajobrazu", co doprowadziło do błędnego uznania, że planowane przedsięwzięcie nie będzie skutkować negatywnym oddziaływaniem na krajobraz,

III. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 62 ust 1 pkt 1) lit. c) i ca) w zw. z art. 82 ust 1 pkt 1) lit b) ustawy środowiskowej poprzez niedokonanie kompleksowej i rzetelnej analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na wartości zabytkowe i krajobrazowe Parku [...] oraz na chronione wartości historyczne i kulturowe Parku Krajobrazowego "[...]", co w efekcie doprowadziło do: (i) niedokonania wymaganych ustaleń faktycznych w zakresie bezpośredniego i pośredniego wpływu planowanego przedsięwzięcia na zabytki, w tym w szczególności na podlegający ochronie prawnej Park [...] i arbitralnego przyjęcia, że planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na zabytki, podczas gdy w rzeczywistości realizacja planowanego przedsięwzięcia stanowiłaby poważne zagrożenie dla zachowanych wartości krajobrazu Parku, które leżą u podstaw jego ochrony jako zabytku, jego statusu jako pomnika historii i dobra światowego dziedzictwa UNESCO;

(ii) błędnych ustaleń faktycznych i bezpodstawnego przyjęcia, że planowane przedsięwzięcie nie będzie wykazywać niekorzystnego wpływu na krajobraz Parku Krajobrazowego, w efekcie czego zastosowanie znajduje art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody znoszący zakaz realizacji w Parku Krajobrazowym "[...]" przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy środowiskowej, podczas gdy planowane przedsięwzięcre w rzeczywistości spowoduje negatywne skutki dla krajobrazu ww. Parku, naruszając przyjęte cele ochrony Parku i w związku z tym powinno być objęte zakazem realizacji zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 1) uchwały NR [...] Sejmiku Województwa z dnia [...] maja 2017 r. w sprawie Parku Krajobrazowego "[...]"; (iii) niedokonania wymaganych ustaleń faktycznych w zakresie kumulowania się oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z oddziaływaniem przedsięwzięć już zrealizowanych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, tj. znajdującej się w sąsiedztwie planowanej inwestycji stacji transformatorowej 110/15 KvGPZ [...] ze słupami energetycznymi i wieżą telekomunikacyjną, w zakresie niekorzystnego wpływu na krajobraz;

IV. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez bezzasadne nieuwzględnienie przez organ II instancji wniosków płynących z opinii eksperckiej Narodowego Instytutu Dziedzictwa dotyczącej oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na wartości krajobrazu kulturowego Parku i jego otoczenia i niewskazaniu w uzasadnieniu skarżonej decyzji przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej ww. opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa; naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. w zw. art. 66 ust. 1 pkt 5) ustawy środowiskowej z poprzez niedokonanie kompleksowej i rzetelnej analizy w zakresie prawidłowości wskazanego w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko proponowanego racjonalnego wariantu alternatywnego przedsięwzięcia, w sytuacji gdy wariant ten nie odróżnia się w dostateczny sposób od wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, przez co wariantowość przedstawionych rozwiązań ma charakter jedynie pozorny.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o: uchylenie decyzji SKO w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższa kontrola sprawowana jest wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy określającą środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie kompleksu odrębnych farm fotowoltaicznych do 1 MW każda o łącznej mocy do 4 MW wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną dla każdej z farm infrastrukturą techniczną, służących do wytwarzania energii elektrycznej z energii słonecznej, na działce o nr ewid. [...].

Tytułem wstępu do dalszych rozważań merytorycznych warto wyjaśnić, że zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko reguluje wyżej przywołana ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku oraz przywołane rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przepis art. 71 powołanej ustawy stanowi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (ust. 1), a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2). Zarazem z art. 72 ust. 1 tej ustawy wynika, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje m.in. przed uzyskaniem: decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 3).

Z punktu widzenia art. 71 ust. 2 pkt 3 oraz 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej istotne znaczenie w sprawie miało ustalenie, do jakiej kategorii przedsięwzięć zalicza się przedmiotowa inwestycja, albowiem dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obligatoryjne (art. 59 ust. 1 pkt 1), zaś dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 (art. 59 ust. 1 pkt 2). W tym zakresie stanowisko organów i inwestora ocenić należy jako trafne, bowiem zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy w związku z § 3 ust. 1 pkt 54 cyt. rozporządzenia planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Dla przedmiotowej inwestycji postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Nadto warto zwrócić uwagę na związany charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bowiem wydania takiej decyzji można odmówić jedynie w razie: 1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), 2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, 3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1), 4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2), 5) jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3).

Jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport powinien spełniać wymogi określone w art. 66 ustawy środowiskowej. Stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej raport powinien zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy środowiskowej), a także racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy środowiskowej), wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie "siatki porównawczej", na gruncie której organ weryfikuje proponowane warianty. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest trzecim z wariantów, którego opis powinien zawierać raport, a ilość wymaganych do przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia nie zależy zatem od woli i uznania, a także oceny inwestora (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 376/21, III OSK 4690/21, III OSK 269/21). Warianty, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 powinny różnić się przede wszystkim pod względem sposobu w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich kluczową rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających chronić środowisko w jak najpełniejszym rozmiarze. Warianty powinny odwoływać się do różnych kryteriów realizacji przedsięwzięcia takich jak czynniki społeczne, ekonomiczne, środowiskowe, przestrzenne, zgodnie z zasada zrównoważonego rozwoju.

Analiza złożonego w sprawie raportu prowadzi do wniosku, że nie spełnia on powyższych wymagań. Warianty realizacji przedsięwzięcia zostały opisane w pkt 8 raportu (Opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania). W pkt 8.1. raportu wskazano na wariant bezinwestycyjny, w punkcie 8.2. opisano wariant proponowany przez inwestora, natomiast w punkcie 8.3. zawarto wariant alternatywny. W tym miejscu zauważyć należy, że przepis art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej odnosi się do przedsięwzięcia, które w określony sposób będzie oddziaływać na środowisko, a zatem do takiego przedsięwzięcia, które ma podlegać realizacji. Wariant braku realizacji przedsięwzięcia nie jest wariantem w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 w.w. ustawy. Brak realizacji przedsięwzięcia oznacza w istocie bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zawarcie w raporcie wariantu braku realizacji inwestycji jako jednego z wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ocenić należy jako działanie pozorne, nie wyczerpuje bowiem dyspozycji omawianego przepisu ustawy.

Kolejnym uchybienie jakim dotknięty jest raport stanowi opis racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W orzecznictwie wskazuje się, że wariant najbardziej korzystny dla środowiska może pokrywać się z wariantem proponowanym przez inwestora (por. wyrok NSA sygn. akt III OSK 376/21). Bezsprzecznie jednak wariant racjonalny nie może mieć również charakteru pozornego tj. nie może sprowadzać się do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia takiego samego, w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych jak wariant proponowany prze inwestora (por. wyrok NSA sygn. akt II OSK 1871/17). W badanej sprawie opis wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit.b) pokrywa się w całości z wariantem proponowanym przez inwestora (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a) co powoduje, że możliwość wyboru przez organ realizacji przedsięwzięcia spośród w wariantów opisanych w raporcie została ograniczona i sprowadza się de facto do wariantu proponowanego przez inwestora. Ponadto nie może ujść uwagi okoliczność lakonicznego opisu wariantu alternatywnego. W punkcie 8.3. - wariant II - alternatywny zawarto opis zgodnie z którym cyt.: "Przedsięwzięcie polegać będzie na budowie kompleksu odrębnych farm fotowoltaicznych, w ramach której montaż konstrukcji polegał będzie na trwałym zakotwieniu słupa stalowego w wielkogabarytowym, monolitycznym fundamencie żelbetowym, wykonanym "na mikro" w miejscu wbudowania( głębokość fundamentu zależna od wyników badań geologicznych wykonanych we wstępnej fazie realizacji przedsięwzięcia). Gabaryt fundamentu spowoduje zmniejszenie powierzchni czynnej biologicznie, co może wpłynąć na zmniejszenie zdolności retencyjnych działki." W opisie wariantu alternatywnego nie zawarto koniecznych szczegółów przedsięwzięcia, w tym danych technologicznych, a przede wszystkim nie odniesiono się do wpływu przedsięwzięcia realizowanego w tym wariancie na kwestie związane z ochroną krajobrazu - w kontekście sąsiedztwa z Parkiem [...]. Taki opis wariantu alternatywnego również powoduje, że możliwość wyboru wariantu najlepszego z punktu widzenia ochrony środowiska sprowadza się do wariantu proponowanego przez inwestora.

Konkludując wskazać należy, że celem rozstrzygnięcia w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań jest określenie warunków realizacji przedsięwzięcia, które to warunki w najpełniejszy sposób zagwarantują ochronę środowiska naturalnego zastanego na danym terenie. Jak wyżej wskazano decyzja w tym przedmiocie wydawana jest przez właściwy organ administracyjny po zasięgnięciu opinii (art. 64 ustawy środowiskowej) oraz w uzgodnieniu (art. 77 tej ustawy) z organami odrębnymi, dysponującymi wiedzą specjalistyczną. Rozstrzygnięcie powinno uwzględniać specyficzne warunki środowiskowe terenu, na którym położona jest nieruchomość objęta planowaną inwestycją. Mając na uwadze cel decyzji środowiskowej w orzecznictwie sądowym konsekwentnie kładziony jest nacisk na to, aby w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie takiej decyzji zachowane zostały zasady ochrony środowiska, w tym również poprzez opracowanie w raporcie odpowiednich, wymaganych prze ustawę wariantów realizacji przedsięwzięcia.

Stwierdzone uchybienie należy zakwalifikować jako naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W ocenie Sądu, stan sprawy uzasadnia stwierdzenie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - czyli raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - należy uzupełnić poprzez opracowanie i opis wersji realizacji przedsięwzięcia odpowiadający przywołanemu powyżej art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. Wobec powyższego na obecnym etapie postępowania rozpoznanie pozostałych zarzutów skargi należy uznać za przedwczesne. W toku ponownego postępowania, na podstawie uzupełnionego w .w. zakresie postępowania dowodowego, w tym raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, organ dokona właściwego wariantu realizacji przedsięwzięcia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., decyzje organów obydwu instancji zostały uchylone. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a