Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 712/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 ;it. c w zw. z art. 135, art. 250
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 3 pkt 1 i ust. 3a
journal: Dz.U. 2017 poz 489
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art. 7, art. 44 par. 2 i par. 3, art. 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2019 roku sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] roku, nr [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. W. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. A. P.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania T. O. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. nr [...] orzekającej o uznaniu T. O. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz córki N. O., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257 ze. zm., dalej jako k.p.a.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z2018r. poz. 570) oraz art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018r. poz. 554, ze. zm., dalej jako ustawa), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...]r. nr [...], Prezydent Miasta P. orzekł o uznaniu T. O. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz córki N. O.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ I instancji wskazał na motywy podjętego rozstrzygnięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., w terminie prawem przewidzianym, złożył T. O.. Odwołujący się podniósł, że przez ostatnie pół roku wpłacił tytułem alimentów 800,00zł z całej sumy 1.500,00zł, tj. ok. 60%, bo na tyle pozwoliły mu niewysokie dochody uzyskiwane z dorywczych prac na budowie. Dodał, iż jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i odebrane zostało mu prawo jazdy i został zobowiązany w miesiącu pracować społecznie 40 godzin przez 2 lata, sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P.. Wraz z podjęciem pracy deklarował płacenie całej kwoty alimentów.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, przytaczając treść art. 5 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 3a ustawy stwierdził, że decyzja o uchylaniu się dłużnika alimentacyjnego od zobowiązań alimentacyjnych podjęta przez organ I instancji na podstawie wyżej przytoczonych przepisów nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym, organ administracji publicznej, stosując przepisy wyżej przywołanej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, obowiązany jest do jej wydania.

Kolegium stwierdziło, iż obowiązek alimentacyjny T. O. na rzecz dziecka N. O. w kwocie 150,00zł miesięcznie powstał od 29 września 2006r. na mocy wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w P. z dnia 8 listopada 2006r. sygn. akt [...] i zmienionego w zakresie podwyższenia wysokości alimentów do kwoty 250,00zl miesięcznie od 15 czerwca 2009r. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 listopada 2009r. sygn. akt [...].

Zgodnie z normą zawartą w art. 2 pkt 3 ustawy ilekroć w ustawie mowa o dłużniku alimentacyjnym - oznacza to osobę zobowiązaną do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Na skutek niedopełnienia obowiązku alimentacji przez T. O., organ I instancji przyznał na rzecz osoby uprawnionej N. O. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od 1.10.2017r. do 30.09.2018r. (decyzja organu I instancji z dnia [...]r. nr [...]). O przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz N. O., dłużnik alimentacyjny - T. O. został poinformowany zawiadomieniem z dnia 14 listopada 2017r. (skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 28 listopada 2017r.). W zawiadomieniu tym T. O. został poinformowany o stanie własnego zadłużenia wobec Skarbu Państwa z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych w jego zastępstwie na rzecz osoby uprawnionej, a wynikających z zaświadczenia z dnia 23 października 2017r. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych o sygn. akt [...] Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P..

Kolegium podniosło, iż organ przyznający świadczenie ma prawo, a także obowiązek domagać się zwrotu wypłaconych świadczeń, a w konsekwencji uznać dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Mając powyższe na względzie organ I instancji pismem z dnia 28 listopada 2017r. wezwał T. O. do osobistego stawiennictwa celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania od strony oświadczenia majątkowego oraz dostarczenia niezbędnych dokumentów w terminie 14 dni od daty otrzymania ww. wezwania. Doręczenie powyższego pisma nastąpiło poprzez tzw. doręczenie zastępcze, określone w art. 44 k.p.a., przy czym z materiału dowodowego wynika, że organ kilkukrotnie skutecznie doręczył korespondencję odwołującemu na wskazany przez niego adres.

Z akt sprawy wynika, że wezwanie organu I instancji z dnia 28 listopada 2017r., w którym Pan T. O. był proszony o kontakt w sprawie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, było awizowane w dniu 1 grudnia 2017r., a adresat został poinformowany, że przesyłka została złożona w Miejskim Centrum Pomocy Społecznej w P. przy ul. A 7 w P. na okres 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Pismo to zostało powtórnie awizowane w dniu 12 grudnia 2017r. Ponieważ Pan T. O. nie odebrał pisma w terminie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, organ I instancji zasadnie uznał, że pismo zostało skutecznie doręczone w dniu 15 grudnia 2017r. stosownie do art. 44 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z nim, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Procesowa instytucja doręczenia zastępczego oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, że nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, iż przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Z adnotacji doręczyciela wynika, że ww. zawiadomienie zostało umieszczone w drzwiach mieszkania lub w skrzynce oddawczej i następnie dokonano ponownej awizacji przesyłki stosownie do art. 44 § 3 k.p.a..

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że bez wątpienia skarżącemu zostało w prawidłowy sposób, określony w art. 44 k.p.a., doręczone pismo z 28 listopada 2017r., co stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie uznania go za dłużnika alimentacyjnego, skoro nie dostosował się do jego treści. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie uznania T. O. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, (również doręczone stronie w trybie art. 44 k.p.a.).

W ocenie Kolegium skoro T. O. nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, powinien zadbać o kontakt z organami pomocy społecznej, które za niego ten obowiązek wykonywały i o czym niewątpliwie wiedział. Jednak tego obowiązku nie dopełnił, zasadnie zatem organ I instancji uznał go za uniemożliwiającego przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Mając na uwadze powyższe prawidłowo organ ustalił, że T. O. uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, czego konsekwencją było wydanie decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego, przy czym bezspornie w sprawie nie zaistniały okoliczności wyłączające możliwość wydania takiej decyzji określone w art. 5 ust. 3a ustawy, bowiem dłużnik alimentacyjny nie wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązania alimentacyjnego w wysokości nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została na podstawie przytoczonych powyższej przepisów - art. 5 ust. 3 i 3 a ustawy. W przedmiotowej sprawie organ właściwy dłużnika wszczął postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego - T. O. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, gdy ten nie odpowiedział na wezwanie i nie stawił się w siedzibie organu celem przeprowadzenia wywiadu majątkowego i złożenia oświadczenia majątkowego, jak i w dalszym ciągu nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego względem dziecka N. O.. Zatem to negatywne zachowanie strony - jego bierność i brak współpracy, wpłynęły na podjęcie przez organ dalszych czynności przewidzianych ustawą.

W świetle przedstawionej regulacji prawnej Kolegium stwierdziło, że decyzja o uchylaniu się dłużnika alimentacyjnego od zobowiązań alimentacyjnych nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym, organ administracji publicznej, stosując przepisy wyżej przywołanej ustawy, obowiązany jest do jej wydania, gdy zachodzą ku temu przesłanki.

Organ odwoławczy wskazał, że uzasadnieniem dla wydania decyzji na podstawie art. 5 ust. 3 i 3a w/w ustawy jest postawa dłużnika alimentacyjnego zmierzająca do udaremnienia (uniemożliwienia, utrudnienia) właściwym organom administracji określenia jego sytuacji dochodowej i zawodowej i powodująca tym samym zmniejszenie szansy uzyskania przez dłużnika ewentualnych dochodów umożliwiających płacenie alimentów. Wydanie decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest skutkiem zachowań dłużnika, które mają w istocie na celu utrudnienie przez niego postępowania egzekucyjnego. Decyzja uznająca dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie jest zatem podejmowana automatycznie w razie niewiązywania się ze zobowiązań alimentacyjnych, ale wówczas, gdy dłużnik utrudnia egzekucję lub nie podejmuje żadnych działań w celu aktywizacji zawodowej czy - bez uzasadnionej przyczyny - odrzuca propozycje formułowane przez stosowne organy. Dłużnik alimentacyjny uniknie uznania go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, gdy umożliwi przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub wykona obowiązki nałożone na niego przez organ, niezależnie od stopnia wywiązywania się ze zobowiązań alimentacyjnych.

Mając na względzie powyższe Kolegium wskazało, iż do dnia wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., T. O. uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Ponadto przez okres ostatnich 6 miesięcy T. O. nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z akt sprawy wynika, że dłużnik alimentacyjny dokonał spłaty zobowiązania alimentacyjnego w dniu 11 listopada 2017r. w wysokości 250,00zł, w dniu 25 stycznia -100;00zł i w dniu 12 kwietnia 2018r. - 700,00zł. Powyższe zachowanie dłużnika nie wypełnia przesłanki z art. 5 ust. 3a przedmiotowej ustawy umożliwiającej odstąpienie od wydania decyzji o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zaznaczenie przez ustawodawcę w przepisie, że alimenty mają być płacone w każdym miesiącu wynika z charakteru tego zobowiązania pieniężnego, bowiem zaspakajanie potrzeb osoby alimentowanej, w tym przypadku - dziecka, musi następować na bieżąco, codziennie, nie zaś - od czasu do czasu, sporadycznie.

Wobec powyższego, Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo uznał T. O. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył T. O. argumentując, iż jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłki. Od 2006 do 2016 r. przebywał w zakładzie karnym, stąd powstało zadłużenie. Po opuszczeniu zakładu karnego skarżący nie mógł znaleźć stałej pracy, dlatego alimenty opłacał nieregularnie, mimo że brakowało mu pieniędzy na jedzenie. Sam znajduje się na utrzymaniu rodziców. W ostatnim czasie skarżący doznał urazu kręgosłupa, leżał w łóżku, nie mógł chodzić. Skarżący nie otrzymuje żadnego świadczenia, a pracy będzie szukał, gdy tylko wyzdrowieje. Złożył wymagane oświadczenie majątkowe.

Mając powyższe na uwadze T. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. nr [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.2018.1302., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części Sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

W myśl art.134p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Rozpoznając skargę w granicach tak zakreślonej kognicji uznać należy ją za uzasadnioną.

Jako podstawę prawną w kontrolowanej decyzji wskazano art. 5 ust.3 pkt 1 i ust.3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.Dz..U.2017.489 z późn. zm., dalej jako mające następujące brzmienie:

Stosownie do art. 5 ust.3 pkt 1 u.p.o.u.a., w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Natomiast zgodnie z art. 5 ust.3a ustawy decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów".

W rozpoznawanej sprawie przede wszystkim organy błędnie uznały, że skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania i terminach wywiadu alimentacyjnego. Wbrew przekonaniu organów nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu ani pisma z 28 listopada 2017r., ani postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] organu I instancji wszczynającego postępowanie w sprawie uznania T. O. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia pisma w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w odwoławczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Z kolei według art. 44 § 3 k.p.a. w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

W omawianych przepisach ustawodawca ustanowił domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostały spełnione warunki w tych przepisach określone. Organ II instancji przyjmując, że takie domniemanie doręczenia pisma nastąpiło w kontrolowanej sprawie pominął, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, o jakich mowa w art. 44 § 2 i 3 k.p.a. Na kopercie zawierającej ww. pisma, brak jest adnotacji doręczyciela, świadczących o zachowaniu przepisów dotyczących doręczeń. Nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, iż przesyłki zostały doręczone zgodnie z ww. przepisem. Wątpliwe w tej sytuacji jest zatem twierdzenie organu, że zastępcze doręczenie przesyłki nastąpiło w sposób prawidłowy. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 31 maja 2012 r. (sygn. akt I OSK 2105/11) "procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem dla organu nie jest wykazanie przez stronę, że nie otrzymała awiza, ale zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie z datą i podpisem doręczyciela" (LEX nr 1403125). Innymi słowy to na organie spoczywa ciężar dowodu wskazującego na prawidłowość doręczenia zastępczego, a w stanie faktycznym niniejszej sprawy proponowanej przez ustawodawcę fikcji doręczenia nie można przyjąć. Z art. 44 k.p.a. wynika bowiem, że skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Musi przy tym istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Aby organ administracji mógł przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza i zawierać informacje o czynnościach i datach awizowania.

Niepowiadomienie skarżącego o terminie wywiadu alimentacyjnego ma fundamentalne znaczenie, bowiem to właśnie zarzut uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu stanowił przesłankę uznania go za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od obowiązku alimentacyjnego (art. 5 ust.3 u.p.o.u.a.). Tylko wówczas można skutecznie podnosić zarzut uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, kiedy zobowiązany do jego udzielenia w sposób niewątpliwy został o nim powiadomiony. Tymczasem, jak wykazano wcześniej, do skutecznego powiadomienia T. O. o terminie wywiadu nie doszło. Nie sposób zatem stwierdzić, że została spełniona przesłanka z art. 5 ust.3 u.p.o.u.a. w postaci uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego.

Brak skutecznego powiadamiania skarżącego o przeprowadzanych czynnościach procesowych powoduje, że nie sposób w pełni zweryfikować zaistnienia przesłanki uznania skarżącego za osobę która uchyla się od zobowiązań alimentacyjnych na podstawie art. 5 ust.3a u.p.o.u.a. Skarżący nie mógł bowiem wykazać, jakie przyczyny legły u podstaw nieregularnych wpłat.

Ustalenie stanu faktycznego w sprawach o uznanie dłużnika za uchylającego się od obowiązku alimentacyjnego ma niezwykle doniosłe znaczenie wobec następstw decyzji wydanej w trybie art. 5 ust.3 i 3a. każda z takich decyzji jest bowiem stosownie do unormowań zawartych w art. 5 ust.5 podstawa wszczęcia postepowania karnego. Niezależnie od okoliczności, ze skarżący jest długoletnim dłużnikiem alimentacyjnym, wszystkie okoliczności, stanowiące podstawę wydania decyzji w trybie art. 5 ust 3 i 3a winny zostać ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, z poszanowaniem obowiązujących przepisów.

Z uwagi na powyższe, wobec naruszenia przepisów art. 7, 77 i art. 44 k.p.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekając o kosztach z mocy art. 250 § 1 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie, zwłaszcza do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego po prawidłowym powiadomieniu skarżącego o jego terminie.

A. P.