Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1210/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 34,  art.  52a,
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach Jacka Pańczyka sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – w skrócie "k.p.a.") i art. 52a ust. 1 – 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 124 ze zm., zwanej dalej "u.p.n."), wymierzył M.S. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za wprowadzanie do obrotu produktu – środka zastępczego A. Rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w związku z przesłaniem przez Prokuratora Rejonowego w J. w dniu 23 maja 2014 r. wniosku wraz z protokołami przesłuchania podejrzanego M.S. oraz badaniami laboratoryjnymi z [...] Instytutu Leków w W., organ wszczął postępowanie administracyjne przesłuchał M.S. i ustalił, że w/w we wrześniu 2013 r. zakupił przez Internet produkty o nazwach A i B. Produkty te porcjował. A sprzedawał po 50 zł za porcję. Wymienione produkty zostały zarekwirowane w trakcie zatrzymania M.S. przez Policję i przebadane przez [...] Instytut Leków w W. Otrzymane wyniki badań (protokół z dnia 20 grudnia 2013 r. nr [...]) potwierdziły, że wyroby wprowadzane do obrotu przez w/wym. zawierają w swoim składzie analogi strukturalne substancji wymienionych w załączniku do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w postaci A, B, C. Substancje te wykazują działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi, stwarzającymi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

Wobec tego organ stwierdził, że doszło do wprowadzanie do obrotu środków zastępczych na terytorium RP i w związku z tym, na podstawie art. 52a ust. 1 u.p.n., orzekł o nałożeniu kary pieniężnej. Organ wskazał, że orzeczona kara została wymierzona w najniższej wysokości przewidzianej ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii ze względu na wprowadzenie przez stronę do obrotu środków zastępczych po raz pierwszy.

W odwołaniu M.S., reprezentowany przez pełnomocnika adwokata A.H. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 52a ust. 1 u.p.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej w wyniku błędnego przyjęcia, że wypełnione zostały przesłanki zastosowania tej kary, w szczególności, że strona wprowadzała do obrotu środki zastępcze. Wniósł o zmianę decyzji w trybie art. 132 k.p.a., względnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o wstrzymanie jej wykonalności.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest ustalenie, jaki zakres czynności został objęty znamieniem "wprowadzania do obrotu środków zastępczych". Pojęcie to odróżnia się bowiem od "uczestniczenia w obrocie" oraz "udzielania ostatecznemu konsumentowi". Spośród tych pojęć ustawodawca zdefiniował jedynie wprowadzanie do obrotu, którym jest udostępnianie osobom trzecim odpłatnie lub nieodpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych (art. 4 pkt 34 u.p.n.). Dodano, że w tym przypadku osobą trzecią nie jest konsument, czyli osoba, której substancje te udostępniono w celu ich użycia. Natomiast uczestniczenie w obrocie polega na przyjęciu odpłatnie, bądź nieodpłatnie przez osobę niebędącą konsumentem środków lub substancji w celu ich przekazania innej osobie, przy czym nabywca nie jest ich konsumentem. Na poparcie prezentowanego stanowiska pełnomocnik skarżącego przytoczył wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 23.12.2008 r. o sygn. II Aka 380/08, w którym wskazano na dwie formy sprawcze przestępnego zachowania określonego w art. 56 ust. 1 u.p.n., tzn. wprowadzanie do obrotu i uczestniczenie w obrocie, które dotyczą odrębnych zachowań i sprawca nie może ich jednocześnie wypełnić. Nadto wskazał, że w przypadku pojęcia "udzielania", którym ustawodawca posługuje się w art. 58 i art. 59 u.p.n. odbiorca musi być skonkretyzowany i jest nim wyłącznie konsument.

Podsumowując analizę tych pojęć pełnomocnik podkreślił, że elementem je różniącym jest odbiorca środków. Na tej podstawie twierdził, że gdyby hipotetycznie przyjąć, że M.S. sprzedawał konsumentom środki zastępcze, to jego zachowanie stanowiło co najwyżej udzielenie środków zastępczych osobom trzecim, a nie wprowadzanie ich do obrotu. Takie zachowanie nie jest zakazane przez art. 44b i art. 52a u.p.n., także posiadanie przez skarżącego środków zastępczych również nie jest objęte zakazem z art. 44b u.p.n. Natomiast podmiotem, który wprowadził środki zastępcze do obrotu jest przedsiębiorca prowadzący stronę internetową, z której skarżący zakupił te środki, co oznacza, że posiadał środki zastępcze, które już do obrotu zostały wprowadzone, a zatem nie złamał zakazu, o którym mowa w art. 44b, a co za tym idzie nie istniała przesłanka do nałożenia kary pieniężnej.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji. Wskazał, że M.S. przesłuchany w dniu 10 czerwca 2014 r. potwierdził, że od września 2013 r. był w posiadaniu A oraz B, które oferował w sprzedaży znajomym. Jednocześnie ustalono, że skarżącemu udało się sprzedać jedynie A. Natomiast w oparciu o protokół z badań przeprowadzonych przez [...] Instytut Leków w W. z dnia 20 grudnia 2014 r. nr [...], ustalono, że próbki zatrzymanych produktów zawierały w składzie A, B, C będące analogami strukturalnymi substancji wymienionych w załączniku do u.p.n. stanowiące środki zastępcze.

Następnie, powołując się na orzecznictwo sądów powszechnych, organ odwoławczy stwierdził, że działanie w postaci udostępnienia osobom trzecim środków zastępczych jest bez wątpienia wprowadzaniem ich do obrotu na terytorium RP (wyroki SA w Krakowie z dnia 31 października 2006 r. sygn. akt II AKa 177/06 i z dnia 28 września 2006 r. sygn. akt AKa 135/06). Podniósłł, że podobne wnioski wynikają z wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 311/13, w którym wskazano, iż wobec braku stosownego rozróżnienia w treści art. 4 pkt 34 u.p.n., każdą formę udostępnienia należy uznać za wprowadzanie do obrotu. Dopiero na użytek prawa karnego dochodzi do rozróżnienia form obrotu z przypisaniem im różnych czynności sprawczych. Organ podkreślił, że regulacja art. 52a u.p.n. ma charakter administracyjny, czego naturalna konsekwencją jest brak odwoływania się do norm i zasad wypracowanych w prawie karnym oraz prawie wykroczeń. W związku z tym organ odwoławczy za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 52a u.p.n., bowiem zgromadzony materiał dowodowy potwierdza wprowadzenie do obrotu środków zastępczych. Natomiast czyn w przepisie tym stypizowany nie jest przestępstwem, tylko deliktem administracyjnym.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż ten został nadany zgodnie z art. 52a ust. 2 u.p.n. Wskazał, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, wzięto pod uwagę ilość środków zastępczych wprowadzanych do obrotu i wymierzono karę najniższą z możliwych. Stwierdził także, że wbrew twierdzeniom skarżącego, decyzja organu I instancji nie została wydana jedynie w oparciu o dokumentację z postępowania karnego. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiła całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wszystkie istotne okoliczności sprawy, w szczególności udokumentowane wprowadzanie produktów do obrotu stanowiących zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi oraz ich ilość i przeprowadzoną ekspertyzę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.S., reprezentowany przez adwokata A.H., powyższej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 52a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 ustawy, poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 20.000 zł wobec błędnego uznania przez organ, że wprowadzał on do obrotu środki zastępcze w sytuacji, w której faktycznie dokonywał wyłącznie ich udzielenia, a także wobec pominięcia, że wprowadzanie do obrotu w rozumieniu art. 52a ust. 1 ustawy oznacza udostępnienie ich nieodpłatnie lub odpłatnie osobom trzecim, które nie są konsumentami tych środków, natomiast udostępnianie środków zastępczych osobom trzecim będącym ich konsumentami oznacza wyłącznie ich udzielanie, za które nie grozi odpowiedzialność finansowa w rozumieniu art. 52a ust. 1 ustawy. Ponadto podniósł zarzut naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności związanych ze sprzedażą przez skarżącego środków zastępczych w kontekście przyjęcia przez organ, czy w sprawie jest mowa o wprowadzeniu do obrotu środków zastępczych, czy też doszło wyłącznie do udzielania środków zastępczych, skutkiem czego błędnie przyjęto, że w sprawie nastąpiło wprowadzenie do obrotu środków zastępczych. Na tej podstawie wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Jednocześnie zawnioskował o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego o następującej treści: "czy art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest zgodny z art. 45 Konstytucji RP w kontekście w jakim wprowadzając odpowiedzialność karno-administracyjną, przewidując jednocześnie stosowanie represji w trybie administracyjnym, określając nowy typ czynu karalnego z przewidzianą z jego popełnienie zagrożenie karą majątkową, nie przewiduje kontroli merytorycznej właściwego sądu oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w kontekście w jakim jego treść i zakres stosowania prowadzi do naruszenie gwarancji obywatelskich wobec nieproporcjonalnej intensywności wkraczania w sferę chronionych konstytucyjnie wolności i praw osoby poddanej represji".

W motywach skargi pełnomocnik skarżącego ponownie akcentował, wynikające z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii odróżnienie pojęć "wprowadzenia do obrotu", oraz "udzielania innej osobie". Powołując się na orzecznictwo karnych sądów apelacyjnych podkreślił, że w świetle art. 4 pkt 34 u.p.n. każde udostępnienie środków odurzających, substancji psychotropowych lub ich prekursorów, a także słomy makowej innej osobie (pod warunkiem, że osobą tą nie jest konsument tych środków lub substancji) jest wprowadzeniem do obrotu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. II AKa 122/09). Pojęcia "wprowadzanie do obrotu", "uczestniczenie w obrocie", "udzielanie narkotyków innej osobie", czy "udzielanie narkotyków w celu osiągnięcia korzyści" obejmują tożsame zachowania polegające na przekazywaniu innych osobom narkotyków - przy czym może ono być odpłatne albo darmowe. Nie oznacza to jednak, by bliźniacze zachowania przestępcze wypełniały znamiona czynności sprawczych różnych przepisów prawa (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2009 r. sygn. II AKa 123/09). Dalej wskazał, że kryterium rozróżniania tych zachowań stanowi osoba odbiorcy. Uczestniczenie w obrocie, czy wprowadzanie do obrotu w rozumieniu art. 56 ust. 1 ustawy polega na hurtowym uzyskiwaniu narkotyków i takim też przekazywaniu ich kolejnym osobom. Jeżeli odbiorcą narkotyków jest ich konsument, czyli osoba nabywająca je dla spożycia ich przez siebie, zachowanie sprawcy będzie formą udzielenia, o jakiej mowa w art. 59 ustawy. Podkreślił, że w doktrynie i orzecznictwie prawa karnego jednomyślnie przyjmuje się, że osobą trzecią w rozumieniu art., 4 pkt 34 u.p.n. nie jest konsument. Mając na względzie powyższe twierdził, że wprowadzanie do obrotu środków zastępczych z art. 4 pkt 34 u.p.n. oznacza udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim, które nie są konsumentami tychże środków. Z kolei udostępnienie ich konsumentom oznacza ich udzielanie.

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego pełnomocnik jako niedopuszczalne uznał ustalenie, że skarżący wprowadzał do obrotu na terytorium RP środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 34 ustawy. Wskazał, że z oświadczeń skarżącego, a także pozostałego materiału dowodowego pochodzącego z postępowania karnego nie wynika, czy środki zastępcze skarżący sprzedawał nabywcom na ich własny użytek (poprzez ich udzielenie konsumentom), czy może do dalszej hurtowej odsprzedaży (wprowadzając je do obrotu).

Jednocześnie pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że na konieczność określenia różnic w sposobie dystrybucji (posiadania, udzielania, wprowadzania do obrotu i innych), a także ustalenia odbiorcy środków zastępczych (konsumenta), jako warunku koniecznego do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 52a u.p.n. wskazano również w orzecznictwie sądów administracyjnych (WSA w Poznaniu z 28 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Po 326/13, WSA w Opolu z 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Op 512/13, WSA w Opolu z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt II SA/Op 269/13). Natomiast za błędne uznał stanowisko wyrażone m.in. w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 311/13, w którym odrzucono wszelkie ustalenia czynione przez doktrynę i judykaturę prawa karnego przy interpretacji pojęć udzielanie oraz wprowadzenie do obrotu środków odurzających.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego bierność organów w zakresie ustalenia osoby, która miałaby nabyć środki zastępcze od skarżącego uniemożliwia merytoryczne orzekanie o odpowiedzialności finansowej i przyjęcie, że skarżący dokonywał wprowadzenia do obrotu środków zastępczych w rozumieniu art. 52a u.p.n..

W uzasadnieniu wniosku o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego pełnomocnik zaakcentował, że zakres regulacji art. 52a ustawy nie jest zgodny z wymaganiami stawianymi przez art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz stoi w sprzeczności do art. 45 tego aktu, jako wprowadzający nowy typ czynu karalnego z wyłączeniem możliwości merytorycznego orzekania przez właściwy Sąd.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu prawidłowe są ustalenia, że M.S. wprowadzał do obrotu środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 34 u.p.n. Regulacja art. 52a u.p.n. nie odnosi się do zasad wypracowanych w prawie karnym, gdyż ma charakter administracyjny. Za bezzasadny uznano zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. wskazując, że skarżący w trakcie przesłuchania przyznał, że zakupiony środek zastępczy w ilości 165 gram porcjował na mniejsze i sprzedawał, natomiast decyzja została wydana w oparciu o ustalenia zawarte w protokole przesłuchania skarżącego oraz opinię toksykologiczną z dnia 20 grudnia 2013 r. w związku ze stwierdzeniem wprowadzania do obrotu środków zastępczych.

Prokurator Rejonowy w J. zgłosił swój udział w postępowaniu i w piśmie z dnia 23 marca 2015 r. wniósł o oddalenie skargi w całości. Podniósł, że zawarta w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii definicja pojęcia "wprowadzanie do obrotu" odnosi się do środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów i środków zastępczych. Podział tych środków na "wprowadzanie do obrotu" i "udzielanie" ma jedynie znaczenie na gruncie prawa karnego i brak jest podstaw do ich analogicznego stosowania w prawie administracyjnym. Zaznaczył, że regulacja wprowadzająca sankcję administracyjną związaną z rozprowadzaniem środków zastępczych nie polegała na wprowadzeniu odrębnych unormowań obejmujących kwestie udostępniania na szczeblu handlu hurtowego i detalicznego. Dlatego w ustawie zawarto jednolite uregulowanie w art. 52a odnoszące się do środków zastępczych. Prokurator zwrócił także uwagę na uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii, w którym stwierdzono, że wprowadzenie art. 52a ustawy przyczyni się do znacznej poprawy bezpieczeństwa obywateli, szczególnie młodzieży będącej głównym konsumentem środków zastępczych. Uzasadnienie projektu nie wprowadza rozróżnienia w zakresie etapu sprzedaży. Prokurator nadesłał także opinię Instytutu Ekspertyz Sądowych w K. z dnia 27 marca 2015 r., w której stwierdzono szkodliwość zabezpieczonych u skarżącego środków zastępczych.

Na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. Prokurator wniósł o oddalenie skargi oraz wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, nie wykazała bowiem, aby zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca je decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Przedmiot oceny Sądu stanowi decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. wymierzającą M.S. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za wprowadzanie do obrotu środka zastępczego w postaci A.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 124 ze zm., zwanej także dalej "u.p.n."), zgodnie z którym kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł (ust. 1). Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy inspektor sanitarny, a decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 2). Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (ust. 3).

Stosowanie do treści art. 4 pkt 27 u.p.n. środkiem zastępczym jest substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Z kolei po myśli art. 44b u.p.n. wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych jest zakazane.

W ocenie Sądu stan faktyczny ustalony przez organy inspekcji sanitarnej w rozpatrywanej sprawie był wystarczający do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia zarówno w zakresie przesłanek warunkujących nałożenie na skarżącego sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej, o której mowa w art. 52a, jak też wysokości orzeczonej kary. Organy inspekcji sanitarnej wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej oparły się zarówno na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego (m.in. protokole przesłuchania skarżacego w charakterze strony ), jak też materiale dowodowym zgromadzonym i przekazanym przez Prokuraturę Rejonową w J. (m.in. protokoły wyjaśnień M.S. złożone w śledztwie). Na tej podstawie zasadnie uznały że skarżący wprowadził do obrotu uprzednio nabyty przez Internet produkt o nazwie A, poprzez jego sprzedaż w porcjach 1 gramowych po 50 zł za porcję. Ponadto badania laboratoryjne przeprowadzone w Narodowym Instytucie Leków w W. (protokół z dnia 20 grudnia 2013 r. nr [...]) jednoznacznie wykazały, że zidentyfikowane i zabezpieczone u skarżącego produkty, tj. A oraz B, w swoim składzie zawierały substancje wykazujące działanie psychoaktywne i w związku z tym zostały zakwalifikowane jako środki zastępcze, stwarzające zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

Wbrew zarzutom skargi, organy inspekcji sanitarnej dokonały prawidłowej wykładni art. 52a u.p.n., przyjmując, że użyte w tym przepisie pojęcie "wprowadzenia do obrotu" środka zastępczego odnosi się do wszystkich przypadków udostępnienia takich środków, bez względu na to, czy osoba, której środek ten jest udostępniany jest jego bezpośrednim (ostatecznym) konsumentem czy nie. Definicję legalną wprowadzenia do obrotu zawiera art. 4 pkt 34 u.p.n., zgodnie z którym określenie to oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska prezentowanego w skardze oraz przywołanych w niej orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych jakoby pod pojęciem "wprowadzania do obrotu środków zastępczych " (o którym mowa w art. 52a w zw. z art. 4 pkt 34 u.p.n.) należało rozumieć tylko i wyłącznie sytuacje udostępniania tych środków osobom trzecim, które uczestniczą w ich dalszym obrocie hurtowym lub detalicznym, z wyłączeniem udostępnienia ich finalnym konsumentom. Pogląd ten został ukształtowany w oparciu o orzecznictwo sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego orzekających w sprawach odpowiedzialności karnoprawnej za czyny wymienione w rozdziale 7 u.p.n., zatytułowanym "Przepisy karne". Dyspozycje przepisów art. 56 ust. 1 oraz art. 58 i art. 59 u.p.n. zawartych w tym rozdziale nie obejmują środków zastępczych, o jakich mowa w art. 4 pkt 27 u.p.n., do których odnosi się art. 52a umieszczony przez ustawodawcę w odrębnym od ww. przepisów karnych rozdziale 6a. zatytułowanym "Kara pieniężna". Z tego też względu recepcja takiej wykładni w sprawach dotyczących odpowiedzialności administracyjnoprawnej uregulowanej w ww. rozdziale 6a, jest wadliwa.

Pogląd taki prezentowany jest w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym i tutejszy Sąd w pełni aprobuje prezentowaną w nim argumentację. Podkreśla się, że wykładnia postanowień art. 52a ust. 1-3 u.p.n. powinna uwzględniać cel i aksjologię wprowadzenia tej regulacji oraz jej miejsce w systematyce ustawy, a także związek normatywny z postanowieniami art. 44b i 44c u.p.n. Przepisy te zostały dodane do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ustawą z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 213, poz. 1396), obowiązując od dnia 27 listopada 2010 r., a powodem ich wprowadzenia - jak wynika z uzasadnienia projektu tej nowelizacji (Sejm RP VI kadencji, druk nr 3442) – był istniejący i rozwijający się proceder wprowadzania do legalnego obrotu nowych substancji posiadających działanie psychoaktywne, tzw. "dopalaczy". Przyjęte w nowelizacji rozwiązania, m.in. wprowadzenie do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w art. 52a sankcji administracyjnej (a nie karnej) miało na celu szybkie i prewencyjne reagowanie na pojawiające się zagrożenia życia i zdrowia jednostki spowodowane wprowadzaniem (a zatem udostępnianiem komukolwiek i w jakiejkolwiek formie) wszelkich substancji używanych zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa (tj. środków zastępczych). W tym stanie rzeczy, w procesie dekodowania treści normatywnej art. 52a u.p.n., nie powinno się odwoływać do poglądów judykatury czy doktryny ukształtowanych na gruncie przepisów karnych zawartych w rozdziale 7. u.p.n., a zwłaszcza tych ukształtowanych przed wejściem w życie noweli ustawy z dnia 8 października 2010 r., albowiem ugruntowały się one na tle innego reżimu normatywnego zasadniczo penalizującego wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, czyli narkotyków, a nie środków zastępczych. Z tego też powodu należy uznać, że pojęcie "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 u.p.n. oznacza udostępnienie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącymi ich konsumentami, jak i będącymi ich konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a ust. 1-3 u.p.n. wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. "dopalacz"). W konsekwencji prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie środka zastępczego (vide; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2684/13; z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 2965/13, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych oraz z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt II OSK 77/14 niepublik.).

Mając powyższe na uwadze za bezzasadny należało uznać sformułowany w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 52a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 u.p.n. Można tylko zauważyć, że argumenty skargi zostały oparte m.in. na poglądach zawartych w wyrokach sądów administracyjnych, z których jeden został uchylony wyrokiem NSA z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2684/13).

Sąd nie podziela także argumentacji skargi dotyczącej naruszenia przez organ w trakcie postępowania norm prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1. W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy daje wystarczającą podstawę do uznania, że substancja zabezpieczona u skarżącego stanowi środek zastępczy oraz, że została ona wprowadzona przez skarżącego do obrotu w rozumieniu art. 4 pkt 34 u.p.n.

Wobec powyższego obowiązkiem organów administracji było obligatoryjne wymierzenie kary pieniężnej przewidzianej w art. 52a ust. 1 u.p.n. Określenie wysokości kary pieniężnej nastąpiło z uwzględnieniem ilości wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. Jednocześnie prawidłowo nadano decyzji pierwszoinstancyjnej rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 52a ust. 2 ustawy.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika strony skarżącej o wystąpienie Sądu z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w celu poddania badaniu zgodności z Konstytucją przepisu art. 52a u.p.n. Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Przesłanką do wystąpienia z pytaniem opartym na art. 193 Konstytucji RP jest nabranie przez Sąd uzasadnionych wątpliwości co do zgodności danego przepisu z Konstytucją RP bądź ratyfikowaną przez Polskę umową międzynarodową, w sytuacji, w której odpowiedź na to pytanie ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Sąd takich wątpliwości nie ma.

Mając wszystko powyższe na uwadze w rozpoznawanej sprawie nie można organom zarzucić naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, stąd skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego też, stosownie do regulacji art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.