Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 100/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5, art. 43 ust. 3, art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J. D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby – oddala skargę w całości –


UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Rejonowej w D. w ramach prowadzonego śledztwa o sygn. akt [...], przedstawił skarżącemu [...] J. D. zarzuty popełnienia przestępstw o to, że:

1. w dniu [...] czerwca 2013 roku w T., jako funkcjonariusz Policji, działając wspólnie i w porozumieniu z funkcjonariuszem Policji [...] M. W., przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że po uprzednim pozbawieniu 2 osób wolności, polegającym na osadzeniu ich w radiowozie policyjnym, wywiózł ich bez żadnej ku temu podstawy faktycznej i prawnej z miejsca zatrzymania poza rejon pełnienia służby, wypuszczając po drodze jedną z osób, drugą zaś przewożąc do pobliskiego lasu i po wypuszczeniu jej z radiowozu przewrócił na ziemię, przyduszał pałka służbową oraz zadawał tą pałką uderzenia, w wyniku czego osoba doznała obrażeń ciała na okres poniżej 7 dni, a następnie oddalił się z miejsca zdarzenia służbowym radiowozem, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., art. 189 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.;

2. w dniu [...] czerwca 2013 roku w T., jako funkcjonariusz Policji w notatniku służbowym poświadczył nieprawdę co do okoliczności dokonania kontroli drogowej kierującego samochodem osobowym z powodu braku wymaganych przepisami prawa o ruchu drogowym świateł oraz zastosował wobec kierującego pouczenie za popełnione wykroczenie, podczas gdy w rzeczywistości kontrola ta została przeprowadzona w innym miejscu i czasie i nie została zakończona pouczeniem kierującego za popełnione wykroczenie, ponieważ nie popełnił on żadnego wykroczenia w ruchu drogowym, tj. o przestępstwo z art. 271 § 1 k.k.

W tej sytuacji Komendant Miejski Policji w T. rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], zawiesił wymienionego w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od dnia 10 kwietnia 2014 r. do 10 lipca 2014 r., a następnie rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] do czasu ukończenia postępowania karnego.

Ponadto w dniu [...] maja 2014 r. w Prokuraturze Rejonowej w D. został skarżącemu w ramach śledztwa o sygn. akt [...] przedstawiony zarzut o to, że w dniu [...] sierpnia 2013 roku w T. jako funkcjonariusz Policji przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że w stosunku do 2 zatrzymanych osób bezpodstawnie użył pałki służbowej zadając zatrzymanym, oczekującym na osadzenie w Pomieszczeniu dla Osób Zatrzymanych, wielokrotne uderzenia, w wyniku czego doznali oni obrażeń ciała na okres poniżej 7 dni,

tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k.

W związku z powyższym Komendant Miejski Policji w T. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. wystąpił do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o wszczęcie procedury mającej na celu zwolnienie skarżącego J. D. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wskazując na powyższe fakty oraz i na to, że wymieniony od dnia [...] listopada 2013 r. pozostaje w okresie odbywania kary dyscyplinarnej niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, wymierzonej mu orzeczeniem Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...] listopada 2013 r. za niewykonanie w dniu 11/12 września 2013 r. w trakcie pełnienia służby patrolowo – interwencyjnej polecenia służbowego wydanego przez nadzorującego prawidłowy przebieg służby, tj. za przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. poinformowano skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] pismem z dnia 25 lipca 2014 r. poinformował [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., że nie wnosi zastrzeżeń co do trybu zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

W tej sytuacji Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 287, poz. 1687), z dniem [...] września 2014 r. zwolnił skarżącego [...] J. D. ze służby w Policji i na podstawie art. 108 k.p.a. nadał powyższemu rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu – powołując się na wyżej opisane fakty – podał, że w dniu [...] czerwca 2014 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w D. w prowadzonym śledztwie sygn. [...] skierował do Sądu Rejonowego w T. akt oskarżenia przeciwko skarżącemu o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. i art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 271 § 1 k.k. Dodał nadto, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w sytuacji, gdy wymaga tego ważny interes służby. Przesłanka ta powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności składających się na taką ocenę, gdyż nie została ona sprecyzowana w ustawie o Policji, ani aktach wykonawczych. W chwili obecnej nie stwierdzono, aby przedmiotowa sprawa została ujawniona opinii publicznej, jednak nie można wykluczyć, iż dojdzie do tego w przyszłości, np. w czasie toczącego się postępowania sądowego. Natomiast bez wątpienia sprawa znana jest części środowiska policyjnego, tj. funkcjonariuszom Komendy Wojewódzkiej Policji w K. i Komendy Miejskiej Policji w T., którzy mieli z nią styczność w związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi. Odnosząc się do powyższego wskazano, że celem postępowania w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie jest ocena naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej, czy też oczywistość popełnienia przestępstwa, lecz ocena, czy osoba obciążona takimi zarzutami może pełnić służbę jako funkcjonariusz publiczny nie naruszając dobra i interesu tej służby. Stwierdzono, że funkcjonariusz Policji winien posiadać nieposzlakowaną opinię i cieszyć się zaufaniem społeczeństwa, zaś skarżący jako policjant utracił to zaufanie całkowicie. Wskazano też, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa. Powyższe znajduje pełne uzasadnienie w przepisach ustawy o Policji i określa je także rota ślubowania w art. 27 ust. 1 tej ustawy. Składając ślubowanie policjant zobowiązuje się miedzy innymi do przestrzegania prawa, strzeżenia honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej. W przeciwnym razie niemożliwa jest realizacja podstawowych zadań Policji określonych w art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. W aspekcie powyższego, okoliczności sprawy dotyczące skarżącego naruszają ważny interes służby i narażają na szczególny szwank dobre imię Policji. Stanowi to tym samym przesłankę do zwolnienia wymienionego policjanta ze służby w Policji i jest uzasadnieniem do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W dalszej części szczegółowo opisano czyny, o które skarżący jest oskarżony i wywiedziono na koniec, że wydając decyzję w tej sprawie wzięto pod uwagę zarówno interes społeczny, w tym przypadku interes służby, jak i słuszny interes policjanta. Czyny zarzucane skarżącemu zagrożone są karami pozbawienia wolności do lat 5. Z tego też względu analiza zaistniałych faktów wykazuje, iż pozostawienie w służbie policjanta, na którym ciążą tak poważne zarzuty zwłaszcza karne i dyscyplinarne, nie jest możliwe. Wskazano również, iż podstawą prawną decyzji stanowi przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który przewiduje możliwość fakultatywnego zwolnienia policjanta że służby, gdy wymaga tego ważny interes służby, zaś ocena czynu w danym zakresie należy do przełożonego uprawnionego do zwolnienia ze służby w Policji w ramach postępowania administracyjnego. Okoliczności składające się na taką ocenę stanowią przesłankę do zwolnienia w opisanym trybie administracyjnym, w którego toku organ I instancji nie był obowiązany do ustalenia, czy [...] J. D. popełnił przestępstwo, ponieważ jest to przedmiotem postępowania karnego.

W odwołaniu z dnia [...] września 2014 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie go do służby, bądź ewentualnie o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji i uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podniósł, że analiza akt sprawy stanowiącej podstawę decyzji nie daje przesłanek dla przyjęcia "oczywistości" popełnienia czynu zabronionego, a zatem skoro brak jest tego elementu, to organ nie miał prawa dokonywać oceny zachowania policjanta. Pojęcie "oczywistości" należy utożsamiać z "pewnością", a w niniejszej sprawie mamy do czynienia z diametralnie równymi pozycjami procesowymi stron jak również ich życiorysy stanowią rażącą sprzeczność. Ponadto podniósł, że organ I instancji wydając decyzję w niniejszej sprawie "faktycznie dokonał wyrokowania w sprawie". Zaprzeczył, iż popełnił zarzucane mu w postępowaniu karnym czyny. Stwierdził również, iż w jego ocenie nie było podstaw do wydania decyzji w jego sprawie w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a także nadania wydanemu na tej podstawie rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadmienił przy tym, iż przez okres 7 lat służby w Policji był funkcjonariuszem zdyscyplinowanym, sumiennym, rzetelnym, dyspozycyjnym oraz osiągał dobre wyniki w służbie, za co był wielokrotnie nagradzany.

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2014 r. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny i argumenty organu pierwszej instancji – podał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w Policji, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało bliżej określone. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby. Podkreślono, że użycie w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić" oznacza, iż zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie nie zdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) np. w postaci "ważnego interesu służby". Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Podkreślono, że tego rodzaju zabieg legislacyjny, stosowany przez ustawodawcę przy regulacji szeregu stosunków prawnych, jest wielokrotnie zabiegiem celowym oraz zamierzonym i stosuje się go po to, by z uwagi na złożoność wielu stosunków społecznych, czy gospodarczych, można było poddać je odpowiedniemu reżimowi prawnemu. W takich sytuacjach oczywiście musi dojść do interpretacji tego rodzaju pojęcia, a zatem musi dojść do dokonania odpowiedniej wykładni przepisu prawa materialnego. Dodano, że przyczyny zwolnienia policjanta ze służby ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu. We wszystkich więc wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Zatem przesłanka "ważnego interesu służby" oceniana musi być przez pryzmat zadań, do realizacji których powołana jest Policja, a wymienionych w art. 1 cytowanej ustawy o Policji oraz w niektórych innych przepisach, a także wymagań stawianych policjantom, a określonych w art. 25 ustawy o Policji. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest. że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o opisane już wyżej przestępstwa. Zgodnie zaś z treścią art. 25 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Policjant więc jako osoba powołana do egzekwowania przepisów prawa, musi sam przestrzegać tego prawa w najwyższym stopniu. Wszelkie niepraworządne działania policjanta, jak również uzasadnione podejrzenie o takie działanie, rodzić muszą zdecydowane kroki zmierzające do odsunięcia go od wykonywania czynności służbowych, a w konsekwencji do wykluczenia z szeregów Policji. Przytoczone powyżej argumenty wypełniają nie tylko pojęcie ważnego interesu służby, ale szerzej – ważnego interesu społecznego. Pozostawanie więc skarżącego w służbie byłoby kontynuowaniem przez niego służby z uszczerbkiem dla jej ważnych interesów. Nie budzi także wątpliwości, że przedstawienie skarżącemu zarzutów popełnienia powyższych przestępstw oraz ich ciężar gatunkowy narusza dobro służby oraz uzasadnia uznanie, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostania w szeregach Policji. W interesie służby, a więc w interesie społecznym leży, aby ustawowe zadania Policji były realizowane przez osoby w pełni spełniające wymagania stawiane przez przepisy ustawy o Policji. Instytucja jaką jest Policja ma gwarantować każdemu człowiekowi ochronę przed przemocą, brutalnością i innymi zachowaniami naruszającymi dobro chronione przez prawo. Z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, zdolna nawet z narażeniem życia do strzeżenia porządku prawnego i bezpieczeństwa innych. Podejrzenie zaś funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się bezwzględnie na treść "ważnego interesu służby". Policjantów obowiązują bowiem szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Każdy policjant przed przyjęciem do służby ślubuje m.in.: pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Zgodnie z przepisem art. 58 ust. 1 ustawy o Policji, policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Dlatego też policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji, tj. powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Z uwagi więc na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, zdolna nawet z narażeniem życia do strzeżenia porządku prawnego i bezpieczeństwa innych. Z zawodem policjanta wiąże się także szczególny stopień społecznego zaufania i w związku z tym od policjantów wymaga się, aby przestrzegali oni szczególnych reguł godnego i zgodnego ze społecznym zaufaniem zachowania się. Odnosi się to zarówno do sfery służby, jak i postawy osobistej. W szeregach Policji winni zatem pozostawać jedynie funkcjonariusze obdarzeni szczególnym zaufaniem społecznym, tymczasem skarżący jako funkcjonariusz Policji całkowicie utracił to zaufanie. Nie bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje także okoliczność, iż zarzucane mu w postępowaniu karnym czyny w odbiorze społecznym zostały ocenione wysoce nagannie oraz miały wpływ na powstanie negatywnego wizerunku Policji oraz utratę zaufania do danej instytucji. W kontekście powyższego należy więc zgodzić się ze stanowiskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., iż brak jest jakichkolwiek podstaw do kontynuowania przez skarżącego służby w Policji. Policjant bowiem, wobec którego toczy się postępowanie karne, automatycznie traci przymiot "nieskazitelności charakteru", a w konsekwencji pozostawienie go w służbie narusza jej ważny interes. Niezależnie od powyższego dodano, że w przedmiotowej sprawie zasięgnięto wymaganej opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, a wiec spełniono przesłankę o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w uzasadnieniu odwołania wskazano, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Pojęcie interesu społecznego, jak również słusznego interesu obywateli nie zostało zdefiniowane ustawowo i w związku z tym są to pojęcia niedookreślone, którym treść nadaje organ orzekający. W art. 8 k.p.a. natomiast została zawarta ogólna zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, co niezaprzeczalnie przesądza, że w przypadku wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości należy rozstrzygać je na korzyść obywatela, jeżeli oczywiście nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny. Wskazano również, że organy administracji publicznej na podstawie art. 11 k.p.a. zobligowane są do wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu i w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że organ administracji udzielał skarżącemu informacji na temat stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zagwarantował wymienionemu czynny udział w postępowaniu. Ponadto z materiałów postępowania wynika, że organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego, mając na względzie interes służby tożsamy z interesem społecznym. Świadczy o tym liczba zgromadzonych w sprawie dokumentów, jak też ich szczegółowa analiza w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko obiektywna ocena całokształtu materiału dowodowego. Ponadto art. 81 k.p.a. wymaga, by strona przed wydaniem decyzji miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów i powyższe miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Wydana natomiast decyzja, zgodnie z art. 107 k.p.a., powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności wskazywać fakty, które organ administracji uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej i wszystkie te elementy posiada zaskarżony rozkaz personalny. Wskazano ponadto, że poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego nie mogą być przenoszone do postępowania administracyjnego, gdyż ono rządzi się własnymi zasadami i regułami wynikającymi z odpowiednich przepisów ustawy o Policji oraz z Kodeksu postępowania administracyjnego. W przepisach tych natomiast brak jest znanej prawu karnemu i wyrażonej w art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej instytucji domniemania niewinności do chwili prawomocnego skazania wyrokiem sądu. Poza tym stosowanie tak rozumianej instytucji domniemania niewinności byłoby oczywiście sprzeczne z normami zawartymi w art. 41 ustawy o Policji. Celem bowiem jakiemu służy zastosowany w sprawie przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest właśnie umożliwienie zwolnienia policjanta ze służby, bez czekania na wynik innych, toczących się postępowań, gdy wymaga tego "ważny interes służby", bądź gdy niemożliwe jest jego pozostanie w służbie. Zwolnienie więc policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem tego postępowania, bowiem pozostaje ono bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. W takiej sprawie właściwy organ nie ma także obowiązku wykazania winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu występków. Udowodnienie bowiem faktu popełnienia przez wymienionego zarzucanych mu czynów należy do organów ustawowo powołanych do ścigania i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania. Powyższe uwagi mają na celu wyjaśnienie, że nie jest rolą organu administracji w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, przeprowadzanie dowodów mających potwierdzić zasadność prowadzonego przeciwko policjantowi postępowania karnego. Zgodnie natomiast z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem, samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu" służby. Powyższe wynika z faktu, iż policjant przeciwko któremu toczy się postępowanie karne, dotyczące oskarżenia o popełnienie przestępstwa lub przestępstw ściganych z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd leż pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Negatywne natomiast konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia oskarżonego policjanta określane mianem "słusznego interesu strony". Ponadto organ I instancji poczynił własne ustalenia w sprawie, dokonał bowiem weryfikacji przeprowadzonych dowodów oraz w oparciu o nie, poczynił wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia, czemu stosownie do treści art. 107 § 1 i 3 k.p.a. dał wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji. Zaznaczono, że postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby nie może naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego. Mimo więc, iż organ Policji ma w tego rodzaju postępowaniu obowiązek zebrania dowodów, nie oznacza to jednak, iż zobligowany jest do dublowania postępowania w zakresie czynności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 i art. 297 k.p.k. Z tego też względu postępowanie dowodowe w takiej sprawie musi znaleźć ograniczenie z związku z prowadzonym postępowaniem karnym i jego celem. Wobec powyższego Komendant Wojewódzki Policji w K., działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem rozstrzygnięcia i podjęciem decyzji, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. rozpatrzył sprawę w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć do niej zastosowanie, co organ II instancji w pełni podziela. Reasumując, służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej. Pełniący ją funkcjonariusze podlegają określonym wymogom, a jeśli skarżący ich nie spełniał to organ miał podstawy do przyjęcia, że ważny interes służby przemawiał za podjęciem decyzji o zwolnieniu go ze służby. Wybór podstawy prawnej zwolnienia skarżącego ze służby był uzasadniony, gdyż stanowił konsekwencję postępowania skarżącego. Dalej stwierdzono, że inna ocena danego stanu faktycznego niż dokonana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nie może mieć miejsca. Subiektywna ocena skarżącego co do nieprawidłowości zapadłego w postępowaniu rozstrzygnięcia nie może mieć tu także znaczenia. Nie można natomiast zaprzeczyć, że organ I instancji wydając w niniejszej sprawie decyzję wziął pod uwagę dotychczasowy przebieg służby policjanta ([...] J. D. został przyjęty do służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2006 r., jest policjantem w służbie stałej, ukończył kurs podstawowy w dniu [...] marca 2007 r. w Wyższej Szkole Policji w S. i nie posiada innych kwalifikacji, które wyróżniałyby go na tle innych funkcjonariuszy), a także dowody zgromadzone w toku postępowania oraz sytuację w jakiej się wymieniony znalazł, jednak elementy te, obok innych wskazanych w zaskarżonej decyzji, złożyły się na całość oceny zaistnienia przesłanki ważnego interesu służby przemawiającej za zwolnieniem wymienionego ze służby w Policji. Natomiast co do kwestii nadania rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności wskazano, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też jej przesłanki poddawane są ścisłej wykładni i jedną z nich jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia podkreślono, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji, nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Podkreślono, że organ pierwszej instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący J. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie go do służby, ewentualnie o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji i uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu natomiast podał, że przed Sądem Rejonowym w D. toczy się postępowanie karne pod sygn. akt [...], [...] i w dalszej części przeprowadził analizę dowodów mających świadczyć na jego korzyść w powyższym postępowaniu karnym, a kończąc dodał, iż Komendant Główny Policji nie zapoznał się z powyższym i w rzeczywistości powielił jedynie ustalenia organu pierwszej instancji. Skoro zatem – zdaniem skarżącego – postępowanie dowodowe organu administracji jest wadliwe, to i decyzja nie może się ostać jako oparta o cząstkowe ustalenia, która jest zgodna z oczekiwaniami rzekomo pokrzywdzonych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżony rozkaz personalny został wydany zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, policjanta można zwolnić ze służby gdy wymaga tego ważny interes służby. Użyte w powyżej cytowanym przepisie określenie "można zwolnić" wskazuje, iż organ w tym zakresie podejmuje decyzję uznaniową, a samo zwolnienie ze służby ma charakter fakultatywny. Stąd też rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie tego przepisu powinno uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego, o czym mowa w ogólnej zasadzie procesowej zawartej w art. 7 k.p.a. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa tzw. wyrażeń nieostrych, jakim w niniejszej sprawie jest określenie "ważny interes służby". Przy zwolnieniu policjanta ze służby z powołaniem się na wskazany już wyżej przepis ustawy o Policji, organ powinien wobec tego uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby. Jak wskazano powyżej "ważny interes służby" jest pojęciem nieostrym, niezdefiniowanym w ustawie o Policji, jednak w judykaturze, jak i w doktrynie oraz w praktyce przyjęto, że na podstawie cytowanego przepisu można dokonać zwolnienia tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, ale nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy, zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, a w myśl art. 25 ustawy, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w dniu [...] czerwca 2014 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w D. w prowadzonym śledztwie o sygn. [...] skierował do Sądu Rejonowego w T. akt oskarżenia przeciwko skarżącemu [...] J. D. o opisane już w stanie faktycznym przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. i art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 271 § 1 k.k. Nie budzi również wątpliwości fakt, że Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] pismem z dnia 25 lipca 2014 r. poinformowało organ Policji, że nie wnosi zastrzeżeń do trybu zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

Wniesienie aktu oskarżenia o popełnienie wskazanych wyżej przestępstw przez skarżącego oznacza, że nie spełnił on – w ocenie Sądu – wszystkich niezbędnych, wymienionych w art. 25 ust. 1 ustawy cech, którymi powinien legitymować się funkcjonariusz Policji. Należy również zauważyć, iż oskarżenie go powyższe czyny, rodzi negatywny wydźwięk społeczny już w samym jego zawodowym środowisku oraz godzi w dobro służby i podważa zaufanie społeczne do całej formacji.

Wreszcie nie sposób się zgodzić ze skarżącym, że organ nie przeprowadził analizy dowodów mających świadczyć na jego korzyść w toczącym się postępowaniu karnym, bowiem zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, pozostaje bowiem bez związku z prowadzonym postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. Wszak w przeciwieństwie do prowadzonego postępowania karnego, przedmiotem postępowania administracyjnego o zwolnienie ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, nie jest zbieranie dowodów i ustalenie, czy wymieniony policjant dopuścił się zarzucanych mu przestępstw. Organ nie ma obowiązku wykazywania winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowody na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu czynów. Udowodnienie bowiem faktu popełnienia przez skarżącego czynów należy do organów ścigania i następuje w ramach prowadzonego postępowania karnego.

Ponadto zaakcentować należy, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Ten pogląd znajduje pełne uzasadnienie w przepisach ustawy o Policji, gdzie w art. 58 stanowi się, że każdy policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania z której wynika powinność pilnego przestrzegania prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych, a także strzeżenie honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzeganie zasad etyki zawodowej. Dlatego też policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji i w konsekwencji unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Ponadto – zdaniem Sądu – bez względu na wynik prowadzonego postępowania karnego, już teraz negatywny wydźwięk tej sprawy podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji i z tego powodu znajduje pełne uzasadnienie decyzja organu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Wszak pozostawienie w służbie w Policji funkcjonariusza oskarżonego o popełnienie przestępstw, choćby i nieumyślnych, nie może zostać pogodzone z koniecznością zachowania zaufania społeczeństwa do Policji jako formacji stojącej na straży praworządności. Wymaga tego charakter zawodu policjanta oraz szczególne obowiązki funkcjonariuszy związane zarówno z zachowaniem na służbie, jak i poza nią. Zatem należy podzielić stanowisko organu, że czyny, o które jest skarżący oskarżony, odbierają mu rękojmię niezbędną do wykonywania obowiązków funkcjonariusza Policji, ponieważ trudno sobie wyobrazić, aby osoba naruszająca prawo, mogła skutecznie pilnować przestrzegania tych przepisów. Podkreślić bowiem należy, że sprawne działanie Policji opiera się na zaufaniu społecznym, podbudowanym szczególnymi wymogami, jakim musi sprostać każdy funkcjonariusz Policji. Są nimi w szczególności: niekaralność, nieposzlakowana opinia, zdyscyplinowanie, praworządność, gotowość do przestrzegania ustanowionych standardów etycznych oraz dbałość o honor, godność i dobre imię Policji. Policja, jako uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, która dysponuje bardzo dolegliwymi dla obywatela środkami realizacji władztwa państwowego. Jej szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga od funkcjonariuszy szczególnej dyscypliny, a także bezwzględnego przestrzegania prawa oraz innych norm i zasad obowiązujących w życiu społecznym. Przeciwdziałanie odmiennym zachowaniom ma stanowić fundament budowania zaufania do Policji w opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele przyznanych tej formacji prerogatyw łączy się z ingerowaniem w sferę wolności i praw obywatelskich. Ocena taka jest tożsama ze stanowiskiem judykatury, gdzie np. w wyroku z dnia 13 kwietnia 2011 r. o sygn. akt I OSK 1886/10, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż: "funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już zaś objęcie policjanta aktem oskarżenia dotyczącym popełnienia przestępstw ściganych z urzędu, sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. (...) Policja ma gwarantować każdemu człowiekowi ochronę przed przemocą, brutalnością i innymi zachowaniami naruszającymi chronione przez prawo dobra. Podejrzenia wobec funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, narażają dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść ważnego interesu służby".

Zatem ustosunkowując się zaś do zarzutów skarżącego wskazać należy, iż organ w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne, zapewniając jemu czynny udział w tymże postępowaniu oraz należycie informując go o wszelkich istotnych dla niego okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Ponadto przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego, organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Poza tym zasadnym było – zdaniem Sądu – nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, a to z uwagi na ważny interes służby, tożsamy z interesem społecznym, polegający na konieczności niezwłocznego zapewnienia ciągłości wykonywania zadań Policji, a także ochrony honoru, godności i dobrego imienia służby.

Reasumując, organy orzekające nie naruszyły przepisów prawa, lecz dokonały wyczerpujących ustaleń i prawidłowo je oceniły, czemu dały wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, iż w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.