Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 292/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 255 ust. 1 pkt 1, art. 256 ust. 2, art. 315 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2010 r. sprawy ze skargi T.D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt: [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego T.D. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2009 r. nr [...] Urząd Patentowy RP oddalił wniosek T. D. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Konstrukcja nośna mebli do siedzenia" nr [...] udzielonego na rzecz J. K., W. B., J. K. i M. S..

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 77 i art. 11 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości z 19 października 1972 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 717 ze zm.), w związku z art. 315 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 z późn. zm. – dalej zwaną p.w.p.) i art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Jako podstawę faktyczną decyzji wskazał następujące okoliczności:

1. W dniu 18 października 2004 r. T. D. (zwany dalej wnioskodawcą, skarżącym) złożył do Urzędu Patentowego RP sprzeciw na decyzję Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego nr [...] na wzór użytkowy pt: "Konstrukcja nośna mebli do siedzenia" na rzecz J. K., W. B., J. K. i M. S. (dalej zwanych też uprawnionymi, uczestnikami postępowania), z powodu niespełnienia warunku nowości. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu spornym i zakończona decyzją z [...] listopada 2005 r. w sprawie [...] oddalającą wniosek o unieważnienie spornego prawa na wzór użytkowy. Skarga na tę decyzję wniesiona przez T. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 maja 2006 r. zastała oddalona, a następnie wyrokiem z 28 lutego 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku WSA.

2. W dniu [...] września 2006 r. wnioskodawca wystąpił do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie w trybie postępowania spornego prawa ochronnego na wskazany wyżej wzór użytkowy. Zarzucił, iż ujawnione rozwiązanie nie spełnia przesłanek zdolności ochronnej określonych w art. 77 w zw. z art. 11, 26 i 82 ustawy o wynalazczości i nie jest "nowym i użytecznym rozwiązaniem dotyczącym kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci". Podnosił, że konstrukcja według spornego wzoru użytkowego nie jest przedmiotem o trwałej postaci. Przedmiotem zgłoszenia wzoru użytkowego może być tylko jedno rozwiązanie dotyczące konkretnej postaci tego przedmiotu, gdy tymczasem zakres ochrony w zastrzeżeniu jest na tyle szeroki, że może dotyczyć wielu rozwiązań istotnie różniących się między sobą. Wnioskodawca stwierdził ponadto, że rozwiązaniu brak jest również cechy nowości będącej wymogiem wynikającym z treści art. 11 ustawy o wynalazczości, na co wskazują rozwiązania ujawnione w opisach patentowych [...] i [...], a także dokumenty firmy "I.", "N." i "S..

3. Uprawnieni, w odpowiedzi na wniosek o unieważnienie przedmiotowego prawa ochronnego, wskazali na istotne wady dowodów przedstawionych przez wnioskodawcę na brak nowości rozwiązania, jak również, że nie jest zrozumiały argument o braku "trwałej postaci".

4. Kolegium Orzekające UPRP decyzją z [...] czerwca 2006 r. unieważniło prawo ochronne na sporny wzór użytkowy. Stwierdziło, że kluczowym elementem oceny ujawnionego rozwiązania jest spełnienie przez nie wymogu nowości zawartego w art. 11 p.w.p. Oczekiwany przez zgłaszającego zakres ochrony miał dotyczyć rozwiązania, gdzie rama opleciona została taśmą z tworzywa sztucznego wzdłuż i w poprzek, co stworzyło jej wypełnienie w postaci siatki, a końcówki taśmy zostały połączone trwale. Techniką połączenia taśmy, preferowaną przez zgłaszającego jest zgrzewanie, a użyte w zastrzeżeniu określenie "korzystnie", należy rozumieć jako wskazanie różnych rozwiązań trwałych połączeń możliwych do zastosowania, ze wskazaniem zgrzewania jako preferowanego sposobu połączenia.

W ocenie organu, przytoczone przez wnioskodawcę przykłady rozwiązań [...], [...] lub [...], a także szereg innych rozwiązań znanych ze stanu techniki, gdzie zastosowano różne techniki połączeń trwałych do mocowania pasów nośnych wypełniających przestrzeń wewnętrzną ram produkowanych mebli wypoczynkowych, podważają nowość przedmiotowego wzoru użytkowego.

Urząd Patentowy stwierdził także, że treść zgłoszenia i przyjęty stopień uogólnień użytych sformułowań oznacza objęcie zakresem ochrony jak najszerszego obszaru zagadnień, co wynika z niewłaściwej redakcji treści zgłoszenia. Tym samym, powołując się na kryteria stosowane przez UP na wzór użytkowy, uznał za słuszny zarzut o braku "trwałej postaci" przedmiotowego zgłoszenia (braku nowości). Za nieuzasadniony uznał natomiast zarzut braku użyteczności ujawnionego rozwiązania jeśli przyjąć, że przez "Konstrukcję nośną mebli do siedzenia" należy rozumieć stelaż składający się z ramy siedziskowo-oparciowej wypełniony siatką z taśm odpowiednio, trwale połączonych.

5. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uprawnieni wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. oraz art. 255 ust. 1 i 9 p.w.p. poprzez wydanie decyzji o unieważnieniu prawa ochronnego w sprawie, która została już rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym, a także przepisów prawa materialnego tj. art. 77 i art. 11 ustawy o wynalazczości.

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że przesłanki podjętego rozstrzygnięcia przez Urząd Patentowy nie zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane. Nie miał zatem możliwości zbadania, czy ocena dokonana przez organ była prawidłowa. Rozpatrując ponownie sprawę Urząd Patentowy powinien przeprowadzić postępowanie stosownie do zasad ogólnych zawartych w k.p.a., odnosząc się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, by na ich podstawie podjąć decyzję prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.

W szczególności, powołując się na prowadzone przez organ postępowanie dowodowe z zeznań świadków (z których jeden zeznał, iż przed 1998 r. nie było nigdzie takiego rozwiązania – k.178) i zgromadzonych licznych dokumentów – w tym umowy z [...] marca 2006 r. zawartej pomiędzy uprawnionymi z prawa ochronnego (z której wynika, iż z dniem jej zawarcia przedmiotowe prawo ochronne przysługuje wyłącznie J. K. – k. 33 i nast.) zarzucił, że do tych dowodów organ w żaden sposób się nie ustosunkował. Pominął w szczególności ten ostatni dokument, mający istotne znaczenie dla prawidłowego określenia adresata decyzji. Co więcej, Urząd nie zajął żadnego stanowiska do zarzutu uprawnionych, podnoszonego w całym postępowaniu przed organem, iż w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, ani też do zarzutu nieprawidłowego odczytania przez organ treści opisu rozwiązania.

7. W toku ponownego postępowania przed Urzędem Patentowym uprawnieni w piśmie z dnia 28 września 2009 r. podtrzymali w całości swoje wcześniejsze stanowisko i wnosili o umorzenie postępowania z uwagi na to, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym wydanym w sprawie nr [...]. Niezależnie od tego podnosili, że wniosek T. D. jest pozbawiony podstaw merytorycznych.

Wnioskodawca podtrzymał wniosek o unieważnienie spornego prawa ochronnego, a także wszystkie twierdzenia i wnioski zawarte w kolejnych pismach procesowych. Podniósł także bezpodstawność zarzutu res iudicata, twierdząc, że w niniejszym przypadku tożsamość spraw nie występuje. Postępowanie przed Urzędem Patentowym RP w sprawie [...] dotyczyło jedynie zarzutu nowości opartego na całkowicie innych podstawach faktycznych niż wniosek w niniejszej sprawie, który opiera się na trzech nowych zarzutach: braku trwałej postaci rozwiązania, braku jego użyteczności i braku nowości, wywodzonym jednak z innych okoliczności faktycznych i prawnych aniżeli objęte wcześniejszym postępowaniem. Wskazywał, że żaden z przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej nie zabrania wielokrotnego ubiegania się o unieważnienie prawa własności przemysłowej, w tym prawa ochronnego na wzór użytkowy, na podstawie wniosków opartych na różnych podstawach faktycznych i prawnych.

Odnośnie zarzutu braku trwałej postaci stwierdził, że zastrzeżenie ochronne spornego wzoru nie dotyczy jednego rozwiązania, a wielu wariantów rozwiązań, na co wskazuje użycie w tym zastrzeżeniu określenia "korzystnie". Sprawia ono, że zastosowane mogą być różne formy "trwałego połączenia" końców taśmy. Wzór użytkowy jest natomiast konkretnym, jednostkowym rozwiązaniem technicznym, które nie zawiera wariantów. Sprawia to, że wzorowi nr [...] przyznano nienależną ochronę, właściwą dla patentu na wynalazek. Wzór użytkowy może dotyczyć jedynie wytworów o trwałej postaci, a więc przedmiotów o określonym ukształtowaniu przestrzennym. Nie ma zatem możliwości zastrzeżenia jako wzoru użytkowego rozwiązania, które nie jest jednoznacznie określone, oraz dotyczy kilku różnych przedmiotów. Dodał, że zastrzeżenie, opis i rysunek spornego rozwiązania nie wyjaśniają w czym wyraża się konkretnie, a zwłaszcza jaką ma postać "trwałe" połączenie końcówek taśmy, ich ilość i usytuowanie oraz kształt. Z tego względu powyższe rozwiązanie nie może być uznane za wzór użytkowy, ponieważ nie posiada trwałej, określonej postaci.

Brak nowości rozwiązania według wzoru użytkowego nr [...], zdaniem wnioskodawcy, podważać mogą rozwiązania, w których końcówki taśmy połączone są ze sobą trwale. We wszystkich przeciwstawionych rozwiązaniach końcówki taśmy połączone zostały w sposób trwały, w opisie patentowym [...] przez zaciśnięcie, w opisie patentowym [...] przez związanie i w opisie patentowym [...] przez zaciśnięcie. Z analizy rysunków w/w rozwiązań wynika, że posiadają one wszystkie cechy (nieznamienne i znamienne) spornego wzoru użytkowego. Jednocześnie analogiczne do wzoru nr [...] rozwiązania, w których końcówki taśmy połączone są ze sobą trwale za pomocą zgrzewania były powszechnie produkowane i wprowadzane do obrotu przed datą pierwszeństwa przedmiotowego wzoru m. in. przez firmę I., która wytwarzała je przed 1996 r. Na dowód przedstawiono zdjęcia pochodzące z 1996 r. i oświadczenie K. M., pracownika I., który uczestniczył w tym okresie w wytwarzaniu tych mebli. Ramy siedziskowo-oparciowe wykonane z metalu i oplecione taśmą z tworzywa sztucznego, końce tychże taśm łączone były przez zgrzewanie produkowane były w latach 1996 - 1997 przez D. wspólnie z "J." Sp. z o. o. Dowodem jest oświadczenie Dyrektora firmy "J." Sp. z o. o. Ramy siedziskowo-oparciowe posiadające wszystkie cechy spornego wzoru użytkowego, produkowane były również i dostarczane do firmy I. przez A.. W załączeniu przedstawiono zdjęcia foteli I. i oświadczenie współwłaściciela firmy A.. Ramy takie produkowane były od 1985 r. także przez firmę M., według oświadczenia przedstawiciela tejże firmy, dla szwedzkiej firmy B.. Z oświadczenia wynika ponadto, że duński klient firmy M., firma S. produkowała takie ramy od 1982 r., a w latach siedemdziesiątych produkowane były analogiczne ramy do foteli dla I. oraz K.. Z powyższego wynika, że konstrukcja według spornego wzoru była znana i powszechnie stosowana od lat siedemdziesiątych tj. na wiele lat przed datą zgłoszenia przedmiotowego wzoru, tym samym więc wzór użytkowy nr [...] nie spełnia przesłanki nowości.

Podnosząc sprawę braku użyteczności przedmiotowego rozwiązania wnioskujący stwierdził, że wymóg użyteczności jest spełniony, gdy możliwe jest osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wytworów według wzoru użytkowego. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, że wzór pozwala na wyprodukowanie zgodnego z tym wzorem stelaża. W opisie i zastrzeżeniu ochronnym spornego rozwiązania brak jest informacji, iż przy wytwarzaniu lub korzystaniu z konstrukcji nośnej według przedmiotowego wzoru uzyskuje się jakieś dodatkowe korzyści, brak jest zatem potwierdzenia, że konstrukcja mebli do siedzenia będąca przedmiotem wzoru jest funkcjonalna, łatwiejsza w wykonaniu i tańsza.

8. Kolegium Orzekające decyzją z [...] października 2009 r. oddaliło wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] pt: "Konstrukcja nośna mebli do siedzenia".

Podkreśliło związanie Urzędu Patentowego, na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., przy ponownym rozpatrywaniu wniosku stanowiskiem i wytycznymi zamieszczonymi w wyroku WSA z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1989/08. Ponadto, że postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy z wniosku T. D. toczy się przed Urzędem Patentowym już po raz drugi.

Pierwsze postępowanie wszczęte przez wnioskodawcę w wyniku złożenia w dniu 18 października 2004 r. sprzeciwu od decyzji Urzędu Patentowego z [...] listopada 2003 r. o udzieleniu prawa ochronnego na w/w wzór użytkowy, zostało zakończone prawomocną decyzją Urzędu Patentowego z [...] listopada 2005 r. nr [...] oddalającą wniosek o unieważnienie prawa.

Obecne postępowanie w sprawie nr [...] zostało wszczęte w trybie art. 89 ustawy p.w.p. jako wniosek o unieważnienie prawa ochronnego rozpatrywany na podstawie art. 255 ust. 1 pkt 1 ustawy p.w.p.

Kolegium Orzekające UP odnosząc się do zarzutu res iudicata nie podzieliło poglądu uprawnionych co do naruszenia powagi rzeczy osądzonej, tj. wystąpienia tożsamości podmiotów, tożsamości żądania i tożsamości podstawy materialno - prawnej w prawomocnie rozstrzygniętym przez Urząd Patentowy wcześniejszym postępowaniu w sprawie nr [...] i w niniejszej sprawie nr [...]. Powołało się na pogląd doktryny, iż ponowne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej nie jest dopuszczalne, gdy decyzja rozstrzyga ponownie tę samą sprawę między tymi samymi stronami, czyli występuje przedmiotowa tożsamość spraw. "Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy" (J. Borkowski KPA, CH. Beck, Warszawa 2005 r., str. 739), gdy w niniejszej sprawie tożsamość spraw nie występuje.

Oceniło, że z akt sprawy nr [...] wynika, że postępowanie dotyczyło jedynie zarzutu braku nowości wzoru użytkowego nr [...], opartego na całkowicie innych podstawach faktycznych niż w niniejszej sprawie nr [...]. Nie można mówić o tożsamości obu spraw, skoro obecne postępowanie z wniosku złożonego [...] września 2006 r. opiera się na trzech nowych zarzutach tj.: braku trwałej postaci wzoru użytkowego, braku użyteczności rozwiązania i braku nowości - wywodzonym z innych okoliczności faktycznych aniżeli objęte wcześniejszym postępowaniem. UP oparł się także na treści uzasadnień wyroków WSA i NSA w sprawie nr [...], gdzie zarzut trwałej postaci wzoru nr [...], oraz zarzut braku użyteczności tego wzoru nie były uznane za objęte wnioskiem o unieważnienie w sprawie nr [...].

Zdaniem Kolegium Orzekającego UP, również zarzut braku nowości rozwiązania został w niniejszej sprawie oparty na całkowicie odmiennych podstawach faktycznych, aniżeli w sprawie nr [...]. Żadna z okoliczności faktycznych podnoszonych we wcześniejszym postępowaniu, żaden złożony dowód, nie składa się na stan faktyczny w niniejszym postępowaniu i nie został ponownie powołany.

Rozpatrując merytoryczne przesłanki wniosku Kolegium uznało, iż na podstawie wskazanych przez wnioskodawcę dowodów brak jest podstaw do unieważnienia prawa ochronnego. Mający w sprawie zastosowanie art. 315 ust. 3 p.w.p. stanowiący, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wzoru użytkowego odsyła do stosowania przepisów ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości, ponieważ przedmiotowy wzór został zgłoszony pod rządami tej ustawy tj. 30 kwietnia 1998 r. Na podstawie art. 77 ustawy o wynalazczości, wzorem użytkowym podlegającym ochronie jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Rozwiązanie uważa się za nowe, w myśl art. 11 w zw. z art. 82 cyt. ustawy, jeśli przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej.

Analizując przedmiot wzoru użytkowego nr [...] dotyczący konstrukcji nośnej mebli do siedzenia, odwołało się jego zakresu ochrony: "Konstrukcja nośna mebli do siedzenia utworzona z obwodowej ramy siedziskowo-oparciowej wykonanej z metalowego kształtownika o przekroju zamkniętym i poprzeczki dzielącej część siedziskową i oparciową znamienne tym, że rama (i) opleciona jest taśmą (2) z tworzywa sztucznego wzdłuż i w poprzek ramy (1), tworząc wypełnienie ramy w postaci siatki, przy czym końcówki taśmy połączone są ze sobą trwale korzystnie za pomocą zgrzewania."

Odpierając jako niesłuszny zarzut wnioskodawcy o braku trwałej postaci spornego rozwiązania Kolegium Orzekające stwierdziło, że rozwiązanie będące przedmiotem wzoru użytkowego powinno dotyczyć określonego przedmiotu, elementu, który jest wyodrębniony z otoczenia. Przedmiot ten może jednak mieć niektóre cechy określone w pewnych granicach. Uznało, że sporne rozwiązanie przedstawia konkretną konstrukcję mebla (zilustrowaną rysunkiem), o ściśle określonych cechach technicznych spełniających warunek wyodrębnienia z otoczenia i ma tylko jedną cechę przedstawioną w granicach – stąd jest przedmiotem o trwałej postaci.

Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy, że spornemu wzorowi przyznano nienależną ochronę, właściwą dla patentu na wynalazek, a nie dla wzoru użytkowego stwierdziło, że Kolegium Orzekające działające w trybie spornym bada jedynie przesłanki zdolności do uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy, nie odnosi się natomiast do samego trybu postępowania przy udzielaniu tegoż prawa ochronnego.

Odnosząc się do zarzutu braku nowości spornego wzoru użytkowego stwierdziło, że nie jest trafny. Przedstawione przez wnioskodawcę jako przeciwstawienia braku nowości spornego rozwiązania, opisy patentowe - brytyjski [...] i amerykańskie [...], [...], [...] oraz [...] są nieskuteczne. Oceniło, że już sama ich ilość, gdy każde jest inne, świadczy o tym, że rozwiązania w nich zawarte nie mogą być identyczne ze spornym.

Zarzut braku nowości może być postawiony, jeżeli wynika z porównania dwóch tylko rozwiązań: badanego i przeciwstawionego, przy czym przeciwstawienie najczęściej oparte jest na jednym dokumencie, chyba że takie samo rozwiązanie jest ujawnione w całości w kilku dokumentach. Istotne jest przy tym, aby przeciwstawione rozwiązanie było identyczne, tzn. charakteryzowało się takim samym zestawieniem cech technicznych budowy, co rozwiązanie badane. Kolegium uznało za nieprawdziwe twierdzenie wnioskodawcy, że brak nowości spornego wzoru, podważyć mogą jedynie rozwiązania, w których końcówki taśmy połączone są ze sobą trwale, bowiem rozwiązania te muszą być całkowicie tożsame, czyli mieć wszystkie cechy identyczne.

Kolegium stwierdziło, że połączeniem trwałym jest takie połączenie elementów, które po skutecznej próbie ich rozłączenia nie da się odtworzyć w pierwotnej postaci, gdyż któryś z elementów zostaje zniszczony, uszkodzony lub trwale zdeformowany.

Oceniło kolejno przeciwstawione we wniosku rozwiązania, przedstawione w opisach patentowych [...], [...], [...], [...] oraz [...] wskazując przyczyny, dla których uznał, że są to odmienne rozwiązania niż w spornym wzorze.

Oceniło, że przywołane przez wnioskodawcę jako dowód braku nowości spornego rozwiązania dowody w postaci zdjęć, czy to mebli do siedzenia dla firmy I., które ukazują jedynie ich zewnętrzny wygląd, czy to procesu produkcyjnego tychże mebli, nie przedstawiają szczegółów konstrukcyjnych stelaża, nie mogą być więc brane pod uwagę jako przeciwstawienia. Nie posiadają ponadto żadnych dat kiedy zostały zrobione. Podobnie oceniło oświadczenia przedstawicieli firm - niewątpliwie konkurencyjnych w stosunku do uprawnionego: "J." Sp. z o. o., A. i M., w których padają stwierdzenia o tym, że firmy te produkowały analogiczne wyroby do spornego dużo wcześniej, jako nie poparte żadnymi dowodami.

Kolegium Orzekające UP rozpatrując zarzut braku użyteczności spornego rozwiązania uznało, że jest on również nietrafny. Wymóg użyteczności rozumiany jest bowiem w szerokim znaczeniu tego słowa tj. warunek ten może spełniać przedmiot, który ma nawet gorsze walory użytkowe od podobnych dotychczas znanych, ale będący np. łatwiejszy od nich w produkcji czy transporcie, bądź tańszy. Ten warunek sporne rozwiązanie spełnia, czego najlepszym dowodem jest fakt, że zgodnie z nim są produkowane meble do siedzenia znajdują nabywców na szeroko rozumianym rynku.

Uznało zatem, że wzór użytkowy nr [...] jest rozwiązaniem użytecznym, nowym i o trwałej postaci.

9. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił:

naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie, co doprowadziło do przyjęcia błędnego, fragmentarycznego stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji - do niewłaściwego zastosowania przepisów art. 77 oraz art. 11 w zw. z art. 82 ustawy o wynalazczości i wydania błędnej decyzji o oddaleniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Konstrukcja nośna mebli do siedzenia" nr [...];

naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez rażącą zmienność poglądów wyrażonych w zaskarżonej decyzji, w stosunku do poglądów zawartych w wydanej na podstawie identycznego stanu faktycznego i prawnego decyzji nr [...] prowadzącą do podważenia zaufania obywateli do organów Państwa, a jednocześnie - do bezpodstawnego wydania zaskarżonej decyzji;

naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez Urząd Patentowy RP do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1989/08;

naruszenie art. 77 ustawy o wynalazczości poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w bezpodstawnym przyjęciu, że wzór użytkowy nr [...] jest rozwiązaniem o trwałej postaci, nowym i użytecznym, co doprowadziło do bezpodstawnego wydania decyzji o oddaleniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Konstrukcja nośna mebli do siedzenia" nr [...];

naruszenie art. 11 ustawy o wynalazczości poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, iż nowość wzoru użytkowego może zostać podważona jedynie na podstawie istniejącego dokumentu lub dokumentów, podczas gdy zgodne z tym przepisem przeciwstawieniem dla nowości są także rozwiązania ujawnione poprzez ich stosowanie, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania tego przepisu i ograniczenia badania przez Urząd przesłanki nowości jedynie do części przeciwstawień objętych wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Konstrukcja nośna mebli do siedzenia" nr [...].

W uzasadnieniu skargi zarzucił m.in., że Urząd Patentowy pominął zasadniczą część materiałów sprawy, na których oparty został wniosek o unieważnienie przedmiotowego wzoru użytkowego skupił się wyłącznie na ocenie materiałów o mniejszym znaczeniu.

Ponadto skarżący podniósł, że Urząd dokonał wielu dowolnych ustaleń, m.in.:

dowolnej definicję "rozwiązania o trwałej postaci"; błędnego przyjęcia, że przeciwstawieniem podważającym nowość wzoru mogą być jedynie "dokumenty", a w zasadzie jeden dokument"; przyjęcia, że nie została określona data zdjęć ujawniających identyczne w stosunku do spornego wzoru rozwiązania wielu innych producentów i że według spornego wzoru "są produkowane meble do siedzenia, które znajdują nabywców na szeroko rozumianym rynku".

Zdaniem skarżącego, wystarczająca przesłanką uchylenia decyzji organu jest naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej określonej art. 8 k.p.a. poprzez biegunowo różną ocenę przez ten sam organ tego samego wniosku w dwóch decyzjach wydanych przez ten sam organ, skierowanych do tego samego adresata.

Podniósł, że organ zignorował prawie w całości wskazania Sądu zawarte w wydanym w niniejszej sprawie wyroku WSA z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn.VI SA/Wa 1989/08. Zrealizował wytyczne jedynie w kwestii dotyczącej res iudicata. Natomiast nie wykonał żadnego z pozostałych wskazań:

przeprowadzenie postępowania stosownie do zasad ogólnych k.p.a.,

odniesienie się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego w sprawie,

odniesienie się do treści zeznań świadków,

odniesienie się do treści umowy z dnia [...] marca 2006 r. mającej zasadnicze znaczenie w kwestii adresata decyzji.

Odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego, art. 77 prawa wynalazczego skarżący zarzucił, że w przedmiotowej sprawie przynajmniej trzy z przesłanek określonych w tej normie nie zostały spełnione przez wzór użytkowy [...], gdyż rozwiązanie to nie stanowi przedmiotu o trwałej postaci, nie było nowe w dacie zgłoszenia, a ponadto rozwiązanie to nie jest użyteczne.

Wskazał, że w swej decyzji z dnia [...] października 2009 r. Urząd przyjął nieistniejącą definicję trwałej postaci rozwiązania. Wobec tego, że wymóg trwałej postaci nie został w żaden sposób sprecyzowany w ustawodawstwie, odwołał się do poglądów doktryny i orzecznictwa, które wskazują, że opis i zastrzeżenia ochronne wzoru użytkowego powinny być skonstruowane w taki sposób, aby wyrób wytworzony na ich podstawie miał za każdym razem taką samą postać.

Podniósł, że w treści zastrzeżenia ochronnego ani opisu ochronnego w/w wzoru nie wskazano cech niezbędnych do tego, aby ekspert w przedmiotowej dziedzinie mógł za każdym razem uzyskać taki sam, powtarzalny efekt, budując konstrukcję nośną mebli do siedzenia według opisu ochronnego w/w wzoru. Nie wskazano kształtu obwodowej ramy siedziskowo-oparciowej, która może przyjmować dowolny kształt przy każdej próbie zbudowania konstrukcji nośnej. Brak także wskazania "oplotów" taśmy, budowy siatki, ułożenia poszczególnych fragmentów taśmy wobec siebie, w tym konstrukcji siatki w miejscach krzyżowania się taśmy (rodzaju splotu), konstrukcji (kształtu) taśmy w miejscach jej połączenia. Dlatego też, prawo ochronne [...] obejmuje nieograniczoną liczbę wzorów, na co wskazuje użycie w zastrzeżeniach określenia "korzystnie". Sprawia ono, że wzór uczestników postępowania obejmuje wiele rozwiązań, w których zastosowane mogą być różne formy "trwałego połączenia" końców taśmy, Trwałe połączenie "poprzez zgrzewanie" jest tylko jedną z tych możliwości (ale nie wyłączną), gdy według powszechnie przyjętych poglądów doktryny wzór użytkowy może zawierać tylko jedno rozwiązanie. Wg cytowanego w skardze autora (Andrzej Pyrża [red.] "Poradnik wynalazcy", Urząd Patentowy RP, Warszawa 2008 r., s. 23) wzór użytkowy przedstawiony w zgłoszeniu "powinien nadawać się do odtworzenia bez dodatkowej twórczości wynalazczej, związanej z koniecznością prowadzenia dodatkowej działalności eksperymentalnej, celem uzupełnienia informacji technicznej, niezbędnej dla realizacji rozwiązania [...] w pełnym zakresie żądanej ochrony. Ponadto wzór użytkowy, podobnie jak wynalazek, musi być rozwiązaniem zupełnym, nadającym się do powtarzalnego stosowania, a przy tym dostatecznie ujawnionym" (Urszula Promińska [red.] "Prawo własności przemysłowej", Difin, Warszawa 2005 r., s. 140).

Skarżący podniósł w konkluzji, że wzór użytkowy w formie, w jakiej zostało udzielone prawa ochronne [...] nie nadaje się do odtworzenia bez dodatkowej twórczości wynalazczej, nie został dostatecznie ujawniony i nie jest rozwiązaniem zupełnym.

Jego zdaniem wskazanie, iż wzór użytkowy [...] nie spełniał w dacie zgłoszenia ustawowych warunków uzyskania prawa ochronnego zawartych w treści art. 77 prawa wynalazczego dotyczy wyłącznie przesłanek zdolności do uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy, a nie – jak twierdzi UP - trybu postępowania przy udzielaniu tego prawa.

Wbrew stanowisku Urzędu, skarżący podtrzymał zarzut dotyczący braku w dacie zgłoszenia nowości rozwiązania. Za pozbawione podstaw uznał twierdzenia organu na temat ilości przeciwstawień podważających nowość spornego wzoru użytkowego w sytuacji, kiedy zakres jego ochrony jest tak niejednoznaczny i szeroki, iż wiele rozwiązań wchodzi w ten zakres.

Skarżący zakwestionował pogląd, że zarzut nowości może być postawiony jedynie na podstawie istniejącego dokumentu lub dokumentów, co stoi w sprzeczności z treścią art. 11 prawa wynalazczego, który stanowi, iż rozwiązanie posiada przymiot nowości jeśli identyczne rozwiązanie nie zostało wcześniej udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności (ale nie tylko) przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej. Skarżący podkreślał, iż rozwiązanie identyczne ze spornym wzorem zostało ujawnione wcześniej nie tylko w dokumentach (opisy patentowe), ale także przez jawne stosowanie i wprowadzanie do obrotu (rozwiązania obecne na rynku), co Urząd pominął. W orzecznictwie powszechnie przyjęto, że cechę nowości niweczy jakiekolwiek ujawnienie wzoru w kraju bez względu na sposób w jaki nastąpiło.

Skarżący twierdził, iż brak nowości podważają takie rozwiązania, w których uwidoczniono wszystkie cechy spornego rozwiązania, także te, w których końcówki taśmy połączone są ze sobą trwale w dowolny sposób, niekoniecznie za pomocą zgrzewania i takie rozwiązania przedstawił w toku postępowania. Warunek nowości nie jest bowiem spełniony, jeżeli istnieje wcześniejszy dokument w stanie techniki, który w sposób jasny i bezpośredni ujawnia istotę późniejszego wynalazku [wzoru], a w szczególności jego zastrzegane cechy techniczne.

Wbrew twierdzeniom Urzędu m.in. w opisie [...] ujawniono łączenie taśm zamocowanych na stelażu poprzez zgrzewanie ("hot-sealing", s. 2 w. 75-79), a w opisie [...] ujawniono łączenie taśm w sposób trwały ("lockably interconnecting", zastrz. 2 w. 45); przy czym słowo "lock" ma wiele znaczeń, m. in. oznacza "umocować w miejscu w taki sposób, iż poruszenie lub ucieczka jest niemożliwa; unieruchomić".

Skarżący zwrócił uwagę, iż zdjęcia mebli dla firmy I. i ich procesu produkcyjnego są dowodowo powiązane z konkretnymi oświadczeniami i odwrotnie. Oświadczenia wskazują daty powstania zdjęć oraz to, że konstrukcje siedzeniowo-oparciowe identyczne ze wzorem [...] były obecne na rynku przed datą zgłoszenia wzoru. Oświadczenia w powiązaniu ze zdjęciami są wystarczającymi dowodami na wykazanie braku nowości wzoru [...].

Podniósł, że Urząd w swej decyzji całkowicie pominął pozostałe materiały zawierające przeciwstawienia dla wzoru [...]: pominął rozwiązania wprowadzane na rynek przed datą zgłoszenia w/w wzoru przez przedsiębiorstwa I., N. i S., które zostały przedstawione już we wniosku o unieważnienie, wraz ze zdjęciami, rysunkami w/w rozwiązań oraz stosownymi oświadczeniami dotyczącymi ich wprowadzania na rynek. Ponadto, w/w materiały są także poparte zeznaniami świadków, G. K., K. M., a Urząd nie odniósł się do argumentów w tym zakresie.

Podtrzymując twierdzenie, że sporne rozwiązanie jest pozbawione cechy użyteczności skarżący podkreślił, że w ustawie o wynalazczości zdolność ochronna wzorów użytkowych uzależniona była od ich użyteczności. Wymóg użyteczności będzie spełniony, jeżeli możliwe jest osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wytworów według wzoru użytkowego. Twórcy wzoru nie wykazali żadnej cechy wzoru, która powoduje, iż w/w wzór ma jakiekolwiek walory praktyczne, użytkowe lub produkcyjne większe niż identyczne wzory dotychczas znane. Brak jest jakichkolwiek danych na ten temat w opisie wzoru.

Okoliczność podniesiona przez Urząd, że "są produkowane meble do siedzenia, które znajdują nabywców na szeroko rozumianym rynku" nie stanowi o użyteczności wzoru. Skarżący wskazywał, że użyteczność wzoru użytkowego oznacza swego rodzaju "poręczność" przedmiotu wytworzonego według wzoru, służącą jego funkcjonalności, czyli wygodzie lub też efektywność korzystania z niego, zgodnie z jego podstawowym gospodarczym przeznaczeniem. Użyteczność rozwiązania przejawiać się może także w procesie wytwarzania przedmiotu tego wzoru np. polega na dostosowaniu kształtu przedmiotu do parametrów dostępnych maszyn czy urządzeń lub też przyczynienia się do obniżenia kosztów produkcji. Twórcy spornego wzoru nie wykazali, że powoduje on osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wytworów tego wzoru, czy że ma lepsze walory użytkowe niż identyczne przedmioty dotychczas znane, nie wykazali również, iż przedmiot wg w/w wzoru jest łatwiejszy w produkcji lub transporcie, lub że jest tańszy.

10. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie uznając podniesione zarzuty za bezpodstawne. Wskazał, że w szczególności w zakresie postępowania spornego wskutek wniesienia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego (art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p.), obowiązuje art. 89 ust. 1 w związku z art. 100 p.w.p., który mówi, że prawo ochronne może być unieważnione w całości lub w części, na wniosek każdej osoby mającej w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania patentu oraz art. 255¹ ust. 1 i 3 pkt 5 p.w.p., który mówi, ze we wniosku o wszczęcie postępowania strona powinna wskazać środki dowodowe.

Urząd Patentowy RP stwierdził, że bardzo dokładnie przeanalizował nie tylko przeciwstawione opisy patentowe, ale również i wszystkie inne przedstawione przez skarżącą materiały, w tym i oświadczenie, firmy I. z dnia [...] marca 2006 r., które ocenił jako mało istotne dla sprawy. Pada w nim co prawda stwierdzenie, że firma ta produkowała rozwiązanie według zastrzeżonego wzoru przed datą zgłoszenia, ale na dowód złożona została bardzo nieczytelna kserokopia zdjęcia stelaża - uniemożliwiająca obserwację szczegółów przedstawionego rozwiązania i to opatrzona bieżącą datą tj. [...] marca 2006 r.

Odnosząc się do złożonej faktury VAT na zakup taśmy polipropylenowej, Urząd stwierdził, że faktura ta nie świadczy o tym, do jakiego celu taśma została przeznaczona. Ocenił, że podobnie dokumentacja dołączona do oświadczenia z dnia [...] września 2006 r. nie dotyczy rozwiązania tożsamego ze spornym wzorem, gdyż nie przedstawia ona konstrukcji nośnej składającej się z części siedziskowej i oparciowej przedzielonych poprzeczką.

Stwierdził, że dokonał oceny również przedstawionych przez skarżącego katalogów mebli do siedzenia, które jednak są bezużyteczne jako dowody w sprawie, gdyż wszystkie bez wyjątku pokazują widok gotowych już mebli, podczas gdy przedmiotem spornego rozwiązania jest przecież stelaż, który w gotowym meblu jest całkowicie niewidoczny. Za chybiony uznał zarzut nie wzięcia pod uwagę oświadczenia K. M. wraz z dołączonymi zdjęciami. Ocenił, że ogólnikowe stwierdzenie, że I. produkowało w 1996 r. ramy posiadające oplot w formie siatki z taśmy z tworzywa sztucznego ze zgrzewanymi końcówkami, wykorzystywane m. in. w konstrukcji fotela wypoczynkowego nie znajduje poparcia w załączonych zdjęciach, gdzie poza tym, że brak jest na nich daty wykonania, to ponadto nie uwidoczniają szczegółów wspomnianego stelaża. Jeżeli chodzi o sprawę przesłuchań świadków, to oprócz G. K. i K. M. przesłuchano również Z. K.. Wszyscy przesłuchiwani są specjalistami w dziedzinie meblarstwa. Organ stwierdził, że ocenił ich zeznania jako całkowicie rozbieżne. Z. K. oświadczył, że nigdzie tj. ani w Polsce, ani za granicą, nie spotkał się przed datą zgłoszenia wzoru nr [...], z rozwiązaniem podobnym do spornego, natomiast G. K. i K. M. stwierdzili, że rozwiązanie ze spornego wzoru było dawno już znane i wykorzystywane. Uznał, że nie świadczy o obiektywizmie świadka G. K. jego twierdzenie, podane na poparcie tezy, że meble ze spornym stelażem produkowała I. przed 1995 r., na których to meblach w sklepie firmowym świadek siadał i to dało mu pewność, że ich stelaże są tożsame ze spornym. Urząd Patentowy przyznał, że w uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium opisało powyższe dowody stosunkowo zwięźle, co nie świadczy o ich pominięciu, a dowody te nie wnosiły do sprawy niczego istotnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez rażącą zmienność poglądów Urzędu prowadzącą do podważenia zaufania obywateli do organów państwa Kolegium stwierdziło, że po uchyleniu w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym decyzji Urzędu z [...] czerwca 2008 r. w sprawie [...], postępowanie toczyło się od początku, a ocena materiałów dowodowych należała do Kolegium i mogła być różna w różnych postępowaniach.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. stwierdziło, że Urząd uwzględnił w całości wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku WSA z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. VI SA/Wa 1989/08 analizując wszystkie okoliczności i cały materiał dowodowy w sprawie. Umowa zawarta dnia [...] marca 2006 r. nie ma merytorycznego związku ze sprawą o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] i dlatego Kolegium, mimo że zapoznało się z jej treścią, nie odniosło się do niej w treści uzasadnienia. Jej przesłanie przez p. J. K. wynika jedynie z obowiązku powiadamiania Urzędu Patentowego RP o wszelkich zmianach własnościowych, w celu dokonania stosownych adnotacji w rejestrze twórców, który jest prowadzony przez Urząd.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 77 prawa wynalazczego Urząd przyjął, że rozwiązanie przedstawia konkretną konstrukcję mebla (zilustrowaną rysunkiem), o ściśle określonych cechach technicznych spełniających warunek wyodrębnienia z otoczenia i mające tylko jedną cechę przedstawioną w granicach - wzór jest więc przedmiotem o trwałej postaci. Stwierdzenie skarżącego, że w/w sformułowanie jest całkowicie dla niego niezrozumiałe i błędne nie zostało uzasadnione. We wzorze użytkowym można umieścić, poza zastrzeżeniem ochronnym niezależnym, także zastrzeżenia zależne, określające różne postacie przedmiotu wzoru użytkowego lub jego części składowych, dotyczących szczegółów jego budowy nie mających wpływu na ukształtowanie przedmiotu jako całości określonej zastrzeżeniem ochronnym niezależnym - i ten warunek przedmiotowe rozwiązanie w pełni realizuje. Sposób łączenia końcówek taśmy w żadnym wypadku nie wpływa na ukształtowanie spornego stelaża jako całości.

Zdaniem Urzędu, niezasadny jest również, zarzut braku nowości wzoru użytkowego nr [...]. Zgodnie z powszechnie przyjętym orzecznictwem, a także i doktryną, rozwiązanie nie spełnia cechy nowości, jeżeli można wskazać dowody, w świetle których wszystkie cechy rozwiązania, bądź wariantu rozwiązania, uwzględnione łącznie, są tożsame ze stanem techniki. Przy ocenie nowości (w odróżnieniu od poziomu wynalazczego, który nie jest wymagany w przypadku wzorów użytkowych), nie jest dozwolone dokonywanie tej oceny na podstawie kilku łączonych ze sobą dokumentów, nie jest dozwolone nawet łączenie oddzielnych wzmianek będących korzystnymi przypadkami opisywanymi w jednym dokumencie, chyba że takie połączenie jest w nim sugerowane.

Urząd nigdy nie twierdził, że jakoby zarzut braku nowości mógł być postawiony jedynie na podstawie istniejącego dokumentu lub dokumentów. Może oczywiście być postawiony w przypadku udostępnienia identycznego rozwiązania do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej - ale warunek jest jeden - trzeba to jednak udokumentować tak, aby przeciętny fachowiec nie miał najmniejszych wątpliwości, że chodzi tu o rozwiązanie tożsame z porównywanym. Dla Urzędu nie mogą być podstawą ogólnikowe stwierdzenia firm I., N., S. czy A. lub M., że produkują stelaże według spornego rozwiązania, bo być może te produkty są jedynie podobne do niego, jednak nie tożsame. Skoro te wszystkie firmy produkują stelaże szkodzące nowości spornego rozwiązania, to przecież oczywistą jest rzeczą, że wykonują je na podstawie jakiejś zatwierdzonej dokumentacji technologiczno - konstrukcyjnej, którą powinny przedstawić na poparcie swoich twierdzeń.

Urząd odpierał również twierdzenie skarżącego, jakoby w opisie [...] ujawniono łączenie taśm poprzez zgrzewanie. Stwierdził, że nigdzie w dostarczonym przez samego skarżącego, tłumaczeniu nie ma wzmianki o jakimkolwiek łączeniu taśm.

Za nietrafny uznał zarzut braku użyteczności spornego rozwiązania. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego (Słownik języka polskiego, PWN Warszawa wydanie VII -1992 r.) użyteczność - rzeczownik od użyteczny, a użyteczny to: "przynoszący pożytek, przydatny, potrzebny do czegoś, mający praktyczne zastosowanie.". Skarżący nie wykazał, dlaczego jego zdaniem sporne rozwiązanie nie posiada cechy użyteczności, podczas gdy inne, tożsame - jego zdaniem - z kwestionowanym stelażem, już taką użyteczność mają.

Za nietrafny uznał ponadto zarzut skarżącego, że twórcy spornego wzoru powinni wykazać, że powoduje on osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wytworów tego wzoru. Zgłaszający nie muszą tego wykazywać, ocenia to Urząd w trakcie procedury przyznawania prawa ochronnego na wzór użytkowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W przedmiotowej sprawie, wiąże zatem Sąd i Urząd Patentowy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, stanowisko i wytyczne zamieszczone w wyroku WSA z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1989/08.

Skarżący oparł skargę na zarzucie naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego. W związku z tym rozpoznania w pierwszej kolejności wymagały podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania.

Innymi słowy, warunkiem wstępnym formułowania wniosków na tle prawa materialnego jest – co do zasady – brak uchybień w stosowaniu prawa procesowego.

Z tego względu, a w szczególności mając na uwadze związanie organu i Sądu zasadą wynikającą z art. 153 p.p.s.a., ponowne wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz ustosunkowanie się w decyzji do złożonych dowodów, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 107 § 3 k.p.a. Dopiero bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwala na formułowanie przesądzających ocen co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne.

Znajduje to zastosowanie szczególnie w sytuacji, jaka zaistniała w sprawie niniejszej, którą skarżący określił wprawdzie jako "rażącą zmienność poglądów", ale zmienność poglądu organu sama w sobie byłaby do zaakceptowania w sytuacji, gdy poprzednia decyzja została wyeliminowana przez Sąd z obrotu prawnego gdyby obecnie wydana - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - zaskarżona decyzja organu byłaby prawidłowa. Z tego względu skardze nie można odmówić słuszności co do naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż naruszenie art. 153 p.p.s.a. nastąpiło poprzez niezastosowanie się organu administracji w zdecydowanej części do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1989/08. Już samo naruszenie tej normy stanowi o zasadności skargi. Naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 uzasadnia możliwość zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje jej uchylenie przez sąd administracyjny (wyrok NSA z 10 listopada 1981 r., II SA 364/81, LexPolonica nr 308385, oraz A. Zieliński, w: J. Borkowski i inni, Komentarz..., s. 313 i T. Woś, w: T. Woś (red.), Postępowanie..., s. 324-325].

Ma rację skarżący, że wykonanie zaleceń Sądu dotyczyło tylko jednej kwestii: dokonanej przez organ w sposób prawidłowy oceny zarzutu naruszenia przez wnioskodawcę res iudicata, czyli zasady powagi rzeczy osądzonej, które w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Jednakże organ nie wykonał żadnego z pozostałych wskazań:

a) przeprowadzenia postępowania stosownie do zasad ogólnych k.p.a.,

b) odniesienia się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego w sprawie, w tym:

c) odniesienia się do treści zeznań świadków,

d) odniesienie się do treści umowy z dnia [...] marca 2006 r. mającej w ocenie Sądu zasadnicze znaczenie w kwestii adresata decyzji.

Tą ostatnią kwestię UP ocenił dopiero w odpowiedzi na skargę, co do braku merytorycznego jej związku ze sprawą o unieważnienie prawa, czyli w innym zakresie niż wskazany został przez Sąd w wyroku z 10 grudnia 2008 r. Podnieść należy, że związanie organu oceną prawną sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem Sądu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się tej ocenie, chyba że nastąpiłaby istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego. Urząd Patentowy nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji, wbrew wytycznym Sądu, do umowy z [...] marca 2006 r. zawartej pomiędzy uprawnionymi z prawa ochronnego, z której wynika, iż z dniem jej zawarcia przedmiotowe prawo ochronne przysługuje wyłącznie J. K. (k. 33 i nast.), co ma istotne znaczenie dla prawidłowego określenia adresata decyzji, czyli ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania administracyjnego.

Pominięcie tej kwestii spowodowało, że krąg jej adresatów – obecnie uczestników niniejszego postępowania - pozostał taki sam, tzn., taki jak sprzed umowy z [...] marca 2006 r., bowiem Urząd Patentowy nie zajął się tą kwestią.

Jak wskazano na wstępie odmienność poglądów zaprezentowana przez organ po ponownym rozpoznaniu sprawy musi zostać rzetelnie przez organ uzasadniona, czyli po zebraniu materiału dowodowego organ musi dokonać oceny wszystkich dowodów. W szczególności, w świetle art. 107 § 3 k.p.a. zobowiązany jest uzasadnić przyczyny, dlaczego niektórym dowodom odmówił wiarygodności lub jej pominął. Dopiero wypełnienie tego obowiązku może przemawiać za przyjęciem, że sprawa została należycie wyjaśniona nie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Ten ostatni przepis stanowi bowiem o swobodnej ocenie dowodów, ale dokonanej po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy.

Wadliwość poprzez pominięcie tych podstawowych zasad postępowania była już organowi wytknięta w wyroku z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1989/08, stąd ponowne rozpatrzenie sprawy – tym bardziej przy odmiennej ocenie stanu faktycznego – powinno być dokonane ze szczególną starannością, której zabrakło.

Urząd Patentowy pominął w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zasadniczą część materiałów sprawy, na których skarżący oparty został wniosek o unieważnienie przedmiotowego wzoru użytkowego skupił się wyłącznie na ocenie części tych materiałów. Dowodów pominiętych nie ocenił, stąd decyzja w tym zakresie nie może być skontrolowana co do prawidłowości zastosowania przepisów prawa materilanego

W szczególności nie ocenił w zaskarżonej decyzji:

oświadczenia firmy I. z dnia [...] marca 2006 r. wraz z załączonymi do niego zdjęciami ramy siedziskowo-oparciowej, opisem technologicznym z 1996 r.,

faktury VAT potwierdzające zakup taśmy używanej do mocowania na ramach siedziskowo-oparciowych foteli;

oświadczenia firmy I. z dnia [...] września 2006 r.;

- oświadczenia firmy N. wraz z załącznikami oraz tłumaczeniem przysięgłym na język polski;

- rysunków z opisem rozwiązania firmy S. z 1995 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski;

- oświadczenia K. M. wraz ze zdjęciami przedstawiającymi ramy siedziskowo-oparciowe produkowane w I.;

- oświadczenia Dyrektora firmy "J." Sp. z o.o. z załączonym opisem wzoru użytkowego [...] i tłumaczeniem na j.polski;

oświadczenia C. S. z A. ze zdjęciami foteli I. i tłumaczeniem przysięgłym;

oświadczenia firmy M. wraz z tłumaczeniem przysięgłym oświadczenia na j. polski;

stron z katalogu firmy S. z 1986 r. przedstawiające fotele, w których zastosowana została rama posiadająca wszystkie cechy wzoru użytkowego [...];

zeznań G. K. na rozprawie przed UP w dniu [...] marca 2008 r.

- zeznań K. M. na rozprawie przed UP w dniu [...] marca 2008 r.

Brak oceny tego materiału w zaskarżonej decyzji, podania przyczyn z powodu których dowodom tym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie. CO istotne, wadliwość ta nie może być "naprawiona" w odpowiedzi na skargę, co oznacza, że stanowisko i wyjaśnienia organu w niej zawarte nie mogą wpłynąć na ocenę rozstrzygnięcia jako naruszającego prawo lub odpowiadające prawu.

Innymi słowy, wszelkie wyjaśnienia i ustalenia organu dotyczące stanu faktycznego wraz z odniesieniem się do przedstawionych przez skarżącego dowodów powinny znaleźć się w decyzji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiedź na skargę nie może uzupełniać istotnych braków decyzji, szczególnie w sytuacji ponownego rozpoznania sprawy i jej diametralnie odmiennych ustaleń faktycznych.

W tej sytuacji Urząd Patentowy RP ponownie obowiązany jest zarówno zebrać materiał dowodowy jak i wyczerpująco dokonać jego oceny według wymagań art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., jak i wykonać zalecenie tut. Sądu z wyroku z 10 grudnia 2008 r. – w zakresie dokonanej przez ten Sąd oceny prawnej, którą jest związany (w zakresie skutków mowy cywilnej z 3 marca 2006 r. dla ustalenia kręgu stron postępowania). Ustalony prawidłowo i oceniony stan faktyczny pozwoli dopiero na ocenę merytoryczną prawidłowego zastosowania prawa materialnego.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Działając jednocześnie w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł w przedmiocie kosztów postępowania, a na mocy art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.