Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 588/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 2, pkt 3, pkt 4, art. 3 ust. 3, art. 18, ust. 1, ust. 4,
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51a ust. 1, art. 71 a
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art.7, art. 9, art. 10, art. 24 par. 1, par. 3, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1, art. 110
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... grudnia 2011 r. nr ... znak ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej oraz odmowa przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. F. jest decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor OR ARiMR) z dnia ... grudnia 2011 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z siedzibą w W. (dalej: Kierownik BP) z dnia ... czerwca 2011 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej oraz odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

J. F. złożył w dniu ... maja 2009 r. do Kierownika BP wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 r., zaznaczając iż wnosi o przyznanie płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W dniu ... czerwca 2009 r. J. F. wycofał część wniosku w zakresie działek ... .

Pismem z dnia ... czerwca 2009 r. organ wezwał Stronę do usunięcia braków formalnych, stwierdzonych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 wskazując, że:

1. we wniosku zadeklarowano działki rolne do uzupełniającej płatności obszarowej z trwałym użytkiem zielonym , a nie dostarczono załącznika typu: oświadczenie rolnika o suszu paszowym lub oświadczenie rolnika o plantacjach nasiennych;

2. na działkach rolnych ... producent zaznaczył, że działka jest zgłoszona w programie rolno-środowiskowym, a nie zadeklarował rośliny uprawnej na tej działce.

W dniu ... czerwca 2009 r. J. F. złożył korektę ww. wniosku.

Pismem z dnia ... września 2009 r. Kierownik BP ponownie wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie nieścisłości wykrytych w sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych we wskazanym w niniejszym piśmie zakresie.

W dniu ... września 2009 r. J. F. złożył kolejną korektę do wniosku i wyjaśnił, iż korekta do punktów 1-22 wskazanych w ww. piśmie, dotycząca płatności JPO została naniesiona. Odnośnie punktu 23 – z powierzchni działek ewidencyjnych nr ... został wyłączony obszar określony w protokole z ... września 2004 r., o nr ..., na którym bezpodstawnie określono błąd DR10, do czasu ostatecznego wyjaśnienia. W związku z faktem, że nie określono w ww. protokole, która część działek podlega błędowi DR10, nie oznaczano na załącznikach graficznych, która to jest część, gdyż powierzchnia ta jest w produkcji i zgłaszana jest do płatności rolno-środowiskowych i ONW.

Pismem z dnia ... marca 2010 r. organ ponownie wezwał Stronę do wyjaśnienia nieścisłości. Ponadto poinformował, iż korekta z dnia ... września 2009 r. została dokonana w sposób nieprawidłowy oraz niezgodny z obowiązującą instrukcją wypełniania wniosku. W przedmiotowej korekcie producent rolny nie wyjaśnił wszystkich nieprawidłowości zawartych w wezwaniu z dnia ... września 2009 r.

W odpowiedzi na powyższe pismo Strona złożyła w dniu ... kwietnia 2010 r. kolejną korektę do wniosku i wyjaśniła, iż korekta odnośnie pkt 1-4 została naniesiona oraz załączone zostały wypisy z rejestru gruntów na podstawie których określony został obręb działek:

1. ... – obręb ewidencyjny S.

2. ... – obręb ewidencyjny S.

3. ... – obręb ewidencyjny Ż.

4. ... – obręb ewidencyjny S.

Ponadto Strona wskazała – "Odnośnie wezwania z dnia ...września 2009 r. w korekcie z dnia ... września 2009 r. nie zostały wyjaśnione wszystkie punkty dotyczące płatności do gruntów rolnych w zakresie punktów 11-16. Sprawa dotyczy działek rolnych ... i nieprawidłowości zostały określone jako: "Suma powierzchni części działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej (sekcja VIII, kolumna 6), jest różna niż całkowita powierzchnia działki rolnej ... (sekcja VIII, kolumna 4)". Powierzchnia określona w sekcji VIII, kolumna 4 obejmuje powierzchnię zgłoszoną do płatności JPO natomiast powierzchnia określona w sekcji VIII, kolumna 6 obejmuje faktyczną powierzchnię działki użytkowanej rolniczo. Rozbieżności wynikają z deklaracji do płatności JPO tylko części powierzchni ww. działek rolnych."

Decyzją z dnia ... czerwca 2010 r. nr ... Kierownik BP umorzył postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w części dotyczącej działek rolnych: ... oraz odmówił J. F przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009 i nałożył sankcję.

Na skutek złożonego odwołania Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia ... grudnia 2010 r. nr ... uchylił ww. decyzję Kierownika BP i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia ... czerwca 2011 r. nr ... Kierownik BP umorzył postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w części dotyczącej działek rolnych: ... w związku ze złożeniem formularza wniosku z zaznaczonym celem złożenia "wycofanie części wniosku" w dniu ... czerwca 2009 r. (data nadania w PUP) oraz odmówił J. F. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009 i nałożył sankcję w wysokości ... zł, która będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych.

W podstawie prawnej decyzji powołano m.in. art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) oraz art. 51 ust. 1 oraz art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.).

Organ wyjaśnił, iż do otrzymania płatności w danym roku niezbędne jest wyrażenie i sprecyzowanie zakresu żądania zawarte w złożonym przez wnioskodawcę wniosku. Obowiązkiem zaś organu jest zweryfikowanie danych zawartych we wniosku i jego ocena pod kątem kwalifikowalności do przyznania ewentualnych płatności. Mając powyższe na uwadze Kierownik BP stwierdził, iż w związku z brakiem poprawnej korekty i nie wyjaśnieniem stwierdzonych rozbieżności, działki rolne oznaczone symbolami ... zostały wykluczone z płatności. Dla powyższych działek występowały rozbieżności pomiędzy kolumną 4 a 6 sekcji VIII wniosku. Ponadto organ wskazał, iż jedynie obszar użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. objęty jest systemem jednolitej płatności obszarowej państwa członkowskiego, niezależnie od tego czy w tym dniu była prowadzona produkcja czy też nie. Z dokumentów będących w zasobach Agencji wynika, że jedynie wskazany w decyzji obszar działek ... kwalifikuje się do objęcia płatnościami. Zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza działkę referencyjną.

Organ podkreślił, iż powierzchnia niezgłoszona do programów jest to powierzchnia gruntów rolnych znajdujących się na danej działce ewidencyjnej, będących w posiadaniu rolnika, która w danym roku nie została zgłoszona do żadnych programów pomocowych, ale utrzymywana jest zgodnie z normami i wymogami. Zadeklarowanie powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej niezgłoszonej do programów pomocowych w oświadczeniu o powierzchni działek ewidencyjnych ma wpływ przy wyliczaniu powierzchni kwalifikowanej działki rolnej położonej na tej samej działce ewidencyjnej.

Mając powyższe na uwadze organ uwzględnił do płatności następujące powierzchnie: działka .... (łącznie ... ha). Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej (... ha) a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej (... ha) wynosi ponad 50%. Ze względu na stwierdzoną różnicę jednolita płatność obszarowa została odmówiona i została nałożona sankcja. Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające. Biorąc pod uwagę powyższe odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej skutkuje odmową przyznania uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej.

Po rozpatrzeniu złożonego w sprawie odwołania Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia ... grudnia 2011 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez Stronę w odwołaniu i wskazał, że po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego uznał słuszność wydanej przez organ I instancji decyzji pod względem faktycznym i prawnym. Nie stwierdził zmian stanu faktycznego ani prawnego, które to mogłyby wpłynąć na zmianę decyzji w niniejszej sprawie. Organ II instancji wyjaśnił, iż postępowanie w sprawach dotyczących płatności obszarowych jest sformalizowane, co oznacza, że oświadczenia woli wnioskodawcy i ewentualne korekty składane są na formularzu, którego treść jest ściśle określona w przepisach prawa. Pogląd prezentowany przez Stronę, iż organ powinien z pism składanych przez Stronę wywieść rzeczywistą powierzchnię działek zgłoszonych do dopłat, w sytuacji kiedy wielkości podane we wniosku i korekcie nie są prawidłowe, przeczy temu założeniu. Ponadto organ wskazał, iż za treść merytoryczną wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca po przeprowadzeniu przez organ kontroli administracyjnej został wezwany do weryfikacji wniosku. W wezwaniu precyzyjnie określono dane, co do których powstały wątpliwości oraz wskazano na sposób dokonania korekty. Mimo tego przesłana korekta w dalszym ciągu zawierała nieprawidłowe dane. Zdaniem Dyrektora OR ARiMR organ I instancji trafnie ocenił, że skarżący nie wyjaśnił stwierdzonych w sprawie nieścisłości, co powodowało pomniejszenie przyznanej płatności. Na żadnym etapie postępowania Strona nie złożyła spójnej i niebudzącej wątpliwości korekty wniosku.

Ponadto zdaniem organu odwoławczego prowadzone postępowanie toczyło się zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, z różnicami wynikającymi ze specyfiki przedmiotu niniejszej sprawy. Chybiony jest również zarzut, że pracownik, który wcześniej wydał decyzję w sprawie, następnie uchyloną przez organ odwoławczy będzie chciał wydać decyzję tożsamą z decyzją wcześniejszą. Nie bez znaczenia jest również fakt, że wskazane przez organ odwoławczy uchybienia dotyczyły jedynie braku właściwego uzasadnienia decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. F. (dalej: Skarżący) wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora OR ARiMR w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika BP z dnia...czerwca 2011 r. w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 138 § 2 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy przez nieuchylenie decyzji Kierownika BP, mimo że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. przez niewyłączenie w postępowaniu w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia ... czerwca 2011 r. pracownika organu I instancji – Pana P. G., mimo że uczestniczył on w wydaniu poprzedniej decyzji w sprawie, uchylonej następnie przez organ odwoławczy, a tym samym powstały wątpliwości co do jego bezstronności;

2. art. 10 §1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez brak zapewnienia skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji;

3. art. 7 oraz art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez brak uwzględnienia pisma skarżącego z dnia ... grudnia 2011 r., mimo że pismo to zostało doręczone organowi jeszcze przed doręczeniem decyzji...skarżącemu (a nawet przed jej wysłaniem);

4. art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez przyjęcie za organem I instancji, że stwierdzenie różnic między sumą powierzchni w sekcji VIII, kolumna 6 wniosku a sumą całkowitych powierzchni działek rolnych (sekcja VIII, kolumna 4 wniosku) pozwala na wykluczenie z płatności tych działek, co do których odnosi się ta różnica, mimo że żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie pozwala na takie wykluczenie;

5. będące skutkiem obrazy art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. naruszenie art. 7 oraz 77 §1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na ustaleniu, że powierzchnia stwierdzona gruntów rolnych, co do których skarżący wnosił o przyznanie płatności wynosi ... ha, a różnica między powierzchnią stwierdzoną, a powierzchnią zadeklarowaną do objęcia jednolitą płatnością obszarową wynosi ponad 50%;

6. art. 51 ust. 1 oraz 71a Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, przez jego bezzasadne zastosowanie polegające na odmowie przyznania płatności i nałożeniu sankcji podczas gdy z treści tego przepisu i jego celu nie można wywnioskować, że znajduje on zastosowanie w sytuacji, gdy stwierdzono różnicę między sumą powierzchni działek rolnych ewidencyjnych (sekcja VIII, kolumna 6 wniosku) a sumą całkowitych powierzchni działek rolnych (sekcja VIII, kolumna 4 wniosku).

W ocenie Skarżącego błąd formalny polegający na wskazaniu w kolumnie 4 sekcji VIII wniosku innych powierzchni niż te, które zostały wpisane w kolumnie 6 sekcji VIII wniosku sam przez się nie może skutkować wykluczeniem z płatności działek, których ten błąd dotyczy. Co więcej błąd ten nie spowodował, że organ nie mógł odczytać woli skarżącego wyrażonej w jego wniosku. Wręcz przeciwnie organ na podstawie wniosku, mimo zawartych w nim błędów, bez trudu ustalił, zgodnie z rzeczywistą wolą skarżącego, że powierzchnia gruntów deklarowanych wynosiła ... ha.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o uznanie jako niezasadnej skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia ... lutego 2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wszelkie zarzuty, twierdzenia i wnioski jakie zostały zawarte w ww. skardze. Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę wskazał, iż przepis art. 10 K.p.a. nie został wyłączony przez art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. Strona oczekiwała, że organ odwoławczy zawiadomi ją o zakończeniu postępowania dowodowego w II instancji i umożliwi wypowiedzenie się co do zgromadzonych dowodów, ale tak się nie stało.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób i w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w oparciu o którąkolwiek z podstaw prawnych wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm ) dalej: rozporządzenie 796/2004 .

Należy podkreślić, że postępowanie w sprawach dotyczących przyznania płatności obszarowych ma charakter wnioskowy, co oznacza, że jest ono wszczynane jedynie na wniosek zainteresowanego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym we wniosku.

Zgodnie z art. 18 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika (ust. 1). We wniosku o przyznanie płatności obszarowych rolnik podaje wszystkie grunty rolne będące w jego posiadaniu, niezależnie od tego, czy ubiega się o przyznanie płatności obszarowych do tych gruntów (ust. 4).

Zatem, wypełniając wniosek o przyznanie płatności obszarowych wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność.

Odmowa przyznania płatności i nałożenie sankcji wynikało w niniejszej sprawie z wykrytej w toku postępowania administracyjnego różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a stwierdzoną w wyniku czynności wyjaśniających. Różnica ta wynikała z wykluczenia z płatności działek rolnych o symbolach ... . Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wnioskodawca został wezwany do weryfikacji wniosku. W wezwaniu tym precyzyjnie określono dane, co do których powstały wątpliwości oraz wskazano na sposób dokonania korekty ( wezwanie z ....09.2009r. w aktach administracyjnych ). Pomimo tego korekta w dalszym ciągu zawierała nieprawidłowe dane tzn. w sekcji VIII zatytułowanej "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych") kolumna 4 (" powierzchnia działki rolnej" stała w sprzeczności z danymi zawartymi w kolumnie 6 ("powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej" ) oraz danymi zawartymi w kolumnie 10, 11, 12 sekcja VII wniosku zatytułowanej "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych". Ponadto w załącznikach graficznych wniosku oraz korekty skarżący obrysował obszar wskazując także informacje sprzeczne w stosunku do tych zawartych we wniosku.

Zarzuty skargi dotyczące zarówno naruszenia prawa procesowego jak i materialnego ( art. 51a ust. 1 oraz 71a rozporządzenia 796/2004 ) w znacznej mierze sprowadzają się do zanegowania możliwości wykluczenia z płatności działek, których dotyczy błąd skarżącego polegający na wskazaniu w kolumnie 4 sekcji VIII wniosku rolnika innych powierzchni niż w kolumnie 6 tej sekcji. Zdaniem sądu zarzuty te nie są zasadne. Dane dotyczące powierzchni działek rolnych, które są podstawą przyznania płatności powinny być prawidłowe i zgodne we wszystkich odpowiednich rubrykach i kolumnach, które zostały ustalone w ściśle określonym celu i ich wypełnienie jest złożeniem oświadczenia doniosłego prawnie. Wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski dotyczące przyznania płatności obszarowych, określa w rozporządzeniu minister właściwy do spraw rolnictwa, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem płatności, zawarcie we wnioskach danych niezbędnych do prawidłowego przyznania płatności oraz przepisy Unii Europejskiej. Ustalony - na podstawie wskazanych przepisów - wzór formularza zawiera zatem rubryki, których prawidłowe uzupełnienie przez wnioskodawcę ma umożliwić organowi ustalenie okoliczności faktycznych, które zdaniem ubiegającego się o dopłatę uzasadniają przyznanie dopłaty w określonej wysokości. Dane zawarte we wniosku mają także umożliwiać weryfikację ich prawdziwości. Słusznie podkreślił organ drugiej instancji ( powołując się na stanowisko i poglądy zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2011r. [sygn. akt II GSK 354/10]), iż zarówno z przepisów krajowych, jak również z przepisów Unii Europejskiej wynika, że postępowanie w sprawach dotyczących płatności obszarowych jest sformalizowane. Udzielenie dopłaty we wnioskowanej wysokości uzależnione jest od prawidłowego zadeklarowania we wniosku wielkości powierzchni działek użytkowanych rolniczo, w przypadku natomiast wezwania przez organ wnioskodawcy do korekty wniosku, od prawidłowej korekty (również na urzędowym formularzu).

W tego rodzaju postępowaniu oświadczenia woli wnioskodawcy i ewentualne korekty składane są na formularzu (którego treść jest ściśle określona w przepisach prawa). Nie jest więc dopuszczalne - co do zasady - uzupełnianie wniosku w innej formie. Organ jest związany danymi wskazanymi we wniosku (korekcie). Przyjęcie odmiennego stanowiska stanowiłby w istocie zaprzeczenie ustanowionemu sformalizowanemu modelowi postępowania w sprawach o dopłaty. Co prawda to na Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyjmującej wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności objętej ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach szczególnych i ewentualnego wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych tego wniosku. Jednakże za treść merytoryczną tego wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Wprawdzie nie można generalnie wyłączyć w postępowaniu w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych obowiązków organu wynikających z przepisów art. 7 i 9 k.p.a., to jednak nie mogą one być tak daleko posunięte, aby organ miał ponosić odpowiedzialność za stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego. Jak wyżej wspomniano organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do weryfikacji wniosku, jednak korekta złożona przez skarżącego w odpowiedzi na to wezwanie ( korekta, która wpłynęła do Agencji .... 09. 2009r. ) tym bardziej nie pozwoliła na ustalenie zakresu wniosku odnośnie działek ... (podano inne wartości co do powierzchni tych działek rolnych niż w pierwotnym wniosku i też niespójne z powierzchnią wskazaną w kolumnie 6 ).

Zatem pomimo podjętych czynności ( wezwanie do korekty i wyjaśnień ) organ nie mógł ostatecznie samodzielnie ustalić właściwej i spójnej powierzchni odnośnie działek rolnych ... co słusznie doprowadziło do wyłączenia ich z płatności. Nie należy do obowiązków organu podejmowanie czynności z urzędu prowadzących do konwalidacji, a tym bardziej zastępowania, niezgodnego z prawdą oświadczenia wnioskodawcy, oświadczeniem organu. W konsekwencji słusznie przyjęto, że powierzchnia stwierdzona wynosi ... ha (uwzględniono również korekty w zakresie powierzchni działek ... mając na uwadze, że jedynie powierzchnia ewidencyjno gospodarcza - PEG kwalifikuje się do objęcia płatnościami, czego skarżący nie kwestionował) zatem przedeklarowanie powierzchni przez skarżącego wyniosło ponad 50%, co dało podstawy do odmówienia płatności i zastosowania sankcji zgodnie z art. 51 ust. 1 i 71a rozporządzenia 796/2004 .

W tym miejscu należy też podkreślić, iż nie jest słuszne twierdzenie J. F. zawarte w skardze, iż ww. przepisy mają zastosowanie wyłącznie w przypadku gdy wnioskodawca celowo zawyżył powierzchnię deklarowaną, w stosunku do powierzchni rzeczywistej gruntów, chcąc w ten sposób wyłudzić płatności. Pogląd ten nie ma żadnego oparcia w treści ww. rozporządzenia 796/2004, gdyż obniżek i sankcji w przypadku celowego zawyżenia powierzchni wnioskowanej dotyczy art. 53 rozporządzenia 796/2004 przewidując w takim wypadku surowsze warunki odpowiedzialności.

W świetle zasady działania na wniosek i odpowiedzialności wnioskodawcy za merytoryczną treść wniosku nie można też przyjąć argumentacji skargi odnośnie niedopuszczalności obciążenia konsekwencjami błędów we wniosku ( oczywistych, lub też wynikających z niedbalstwa ) - wnioskodawcy. Nawet jeśli błędy były niezawinione i można je było bez trudu skorygować – to winien to zrobić właśnie skarżący, a nie organ. Nie można bowiem pominąć tej okoliczności, że J. F. był wzywany przez organ, który dostrzegł niezgodności, do korekty wniosku. W wezwaniu Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ....09.2009r. opisano szczegółowo na czym polegają te niezgodności i wezwano do ich usunięcia – w określonym terminie. Zatem co najmniej od tego czasu skarżący nie miał już żadnych podstaw do trwania w błędnym przekonaniu o prawidłowości złożonego wniosku.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania na wstępie należy podkreślić, iż w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a. W wymienionych sprawach organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ponadto w ustawie o płatnościach, ograniczono stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, która – wbrew twierdzeniom skarżącego - jest zawarta w art. 10 k.p.a. . Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o płatnościach organ administracji ma obowiązek: zapewnić stronom, ale na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania oraz na ich żądanie umożliwić stronom, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz udzielić stronom, również na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania.

Należy również zauważyć, że omawiana ustawa w art. 3 ust. 3 nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążyła obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności to wnioskujący o płatność rolnik, a nie organ administracji publicznej, ma obowiązek przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że skarżący nie powoływał się na fakt zgłoszenia żądania umożliwienia mu – przed wydaniem decyzji – wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, brak jest również takiego żądania w aktach administracyjnych sprawy.

Dlatego też jego zarzut wydania zaskarżonej decyzji nr ... z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, należy uznać za całkowicie bezpodstawny.

Nie jest również trafny zarzut naruszenia w postępowaniu administracyjnym art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. polegający na nieuwzględnieniu przez organ drugiej instancji pisma skarżącego z dnia ... grudnia 2011r., pomimo, że pismo to zostało doręczone organowi jeszcze przed doręczeniem zaskarżonej decyzji skarżącemu. Po pierwsze, jak wyżej wskazano, w postępowaniu dotyczącym płatności bezpośrednich ustawodawca wprowadził odstępstwa w stosunku do fundamentalnych zasad zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasady prawdy obiektywnej oraz w konsekwencji – zniesiono obowiązek organu gromadzenia materiału dowodowego z urzędu. Jeśli zaś chodzi o następny argument skargi, iż organ nie będąc związany decyzją – do chwili jej doręczenia ma możliwość dokonania w niej zmian, to sąd nie zgadza się z tą tezą. Zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Z zasady związania organu własną decyzją wynika nie tylko to, że decyzja taka może być zmieniona lub uchylona przez organ, który ją wydał tylko wówczas, gdy przewidują to przepisy kodeksu, lecz także to, że organ nie może w żaden inny sposób uchylić się od tego związania. Zdaniem sądu z zasady tej nie wynika natomiast, iż przed ogłoszeniem lub doręczeniem decyzja może być zmieniana, choćby była już zredagowana na piśmie i podpisana. Taki pogląd został co prawda wyrażony w doktrynie - "J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. J. Borkowski, Warszawa 1989, str. 211", jednak nie jest on trafny. "Zasada związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem, bowiem również w tym czasie organ administracji publicznej nie może zmieniać wydanej decyzji, która - jak trafnie podkreśla W. Dawidowicz (Postępowanie administracyjne, 1983, s. 201) - »istnieje już w momencie wydania, choć wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie«". (por. M. Jaśkowska, A.Wróbel Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071.). Pogląd , iż za wydanie decyzji, a tym samym załatwienie sprawy administracyjnej należy uznać moment, w którym akt administracyjny został zaopatrzony we wszystkie niezbędne elementy tej formy działania administracji publicznej określone w art. 107 § 1 k.p.a. został wyrażony także w orzecznictwie sądowym. W wyroku z dnia 25 kwietnia 2006r. ( II OSK 714/05, opubl. ONSA WSA 2006, nr 5, poz. 132) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej (będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej zgodnie z art. 268a k.p.a.). Nie można podzielić poglądu, że w okresie pomiędzy datą sporządzenia decyzji a momentem jej zakomunikowania stronie sprawa nie została zakończona (niezakończone zostało postępowanie administracyjne). W postępowaniu administracyjnym załatwienie sprawy poprzedza moment, w którym strona ma możliwość zapoznania się z rozstrzygnięciem. Chwilą wydania decyzji jest wobec tego data jej sporządzenia, nie zaś doręczenia stronie. Data sporządzenia decyzji wywołuje ponadto oznaczone skutki prawne". W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił, co wydaje się bardzo istotne, iż przy przyjęciu za datę wydania decyzji datę doręczenia jej stronie - przy wielości stron postępowania administracyjnego daty te musiałyby być różne ( co jest przecież niedopuszczalne), gdyż trudno założyć, aby w praktyce doręczenie decyzji kilku lub nawet więcej stronom nastąpiło w tym samym czasie.

Podzielając te poglądy w całości i uznając, że ostateczne załatwienie sprawy skarżącego w postępowaniu administracyjnym nastąpiło w chwili wydania decyzji nr ... tzn. w dniu ....12.2011r. sąd nie mógł przyznać racji argumentacji skarżącego, iż organ winien uwzględnić jego pismo złożone już po wydaniu ww. decyzji i doręczone do organu ... grudnia 2011r.

Sąd nie uznał również za słuszny zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji, mimo, że organ ten dopuścił się naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. przez niewyłączenie w postępowaniu w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia ... czerwca 2011 r. pracownika organu I instancji – P. G., który uczestniczył w wydaniu poprzedniej decyzji w sprawie, uchylonej następnie przez organ odwoławczy, a tym samym powstały wątpliwości co do jego bezstronności.

Należy zauważyć, iż osoba, która brała udział w wydaniu decyzji, następnie uchylonej, nie jest wyłączona z mocy prawa przy ponownym orzekaniu – w tej samej instancji, w tej samej sprawie. Pracownicy organu administracji publicznej podlegający wyłączeniu z mocy prawa od udziału w sprawie zostali wymienieni w § 1 art. 24 k.p.a., ustawodawca uznał, że ich potencjalne zainteresowanie w doprowadzeniu do określonego wyniku sprawy jest na tyle silne, że nie mogą oni być uznani za bezstronnych i podlegają ex lege wyłączeniu od rozpoznania spraw w ściśle określonych sytuacjach.

Argumenty wnioskodawcy za wyłączeniem pracownika organu pierwszej instancji P. G. w istocie nie dotyczą jego personalnie i nie wskazują dlaczego właśnie on – P. G. miałby być zainteresowany w określonym wyniku sprawy. Są to argumenty natury ogólnej, które mogą być podniesione w stosunku do każdego orzekającego ponownie w tej samej sprawie pracownika. Jednak nie mogą one zostać uznane za wystarczające. Tego rodzaju argumentacja była brana pod uwagę przez ustawodawcę, który na jej podstawie skonstruował katalog wyłączeń znajdujący się w § 1 art. 24 k.p.a., nie uznał jednak za stosowne wyłączyć z mocy prawa pracowników orzekających ponownie w sprawie w tej samej instancji – po uchyleniu decyzji. Dlatego też, ponieważ skarżący nie zgłaszał wniosku o wyłączenie P. G. w postępowaniu toczącym się w pierwszej instancji, ponadto nie przedstawił żadnych istotnych zastrzeżeń przeciwko bezstronności tego pracownika, również ten zarzut skargi nie mógł zostać uwzględniony.

W związku z powyższym uznać należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Nie doszło do naruszenia prawa materialnego, ani procesowego stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, decyzja nie narusza także zarzucanych w skardze przepisów Konstytucji RP.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.