Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 315/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48 ust. 2-4, art. 49 ust. 1 i ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 330, par. 12 ust. 1-2 i ust. 3 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Magdalena Niźnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 marca 2018 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) , po rozpatrzeniu odwołania T. K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 16 stycznia 2018 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany budynku gospodarczego z pomieszczeniem kotłowni o wymiarach w rzucie: 11,20 x 5,00 m, usytuowanego na działce nr ewid. 805 w W., gm. G., wzdłuż granicy z działką nr ewid. 806, oraz nakładającą na M. P. obowiązek uzyskania decyzji i pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 12 stycznia 2010 r. przez pracowników PINB , stwierdzono, że na działce nr ew. 805 położonej w W. znajduje się ww. budynek gospodarczy wybudowany bez pozwolenia na budowę, w którym wydzielone zostało pomieszczenie kotłowni o wymiarach w rzucie 1,9 x 2,5 m, z murowanym z cegły kominem. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ww. budynku. Następnie wyznaczył inwestorowi M. P. termin do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie tego budynku i przedłożenia inwentaryzacji wraz z oceną stanu technicznego. W dniu 10 stycznia 2011 r. inwestor wystąpił o udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie, załączając inwentaryzację obiektu i opinię techniczną.

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2011 r. PINB zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sporu o przebieg granicy między działkami nr 805 i 806. W dniu 30 stycznia 2014 r., w sprawie VIII Ns [...], Sąd Rejonowy w K. wydał postanowienie o rozgraniczeniu ww. nieruchomości, wskazując, że przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w granicy. W związku z powyższym, organ I instancji postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r. podjął postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.

Decyzją z dnia 11 lipca 2014 r. PINB udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę w latach 1997-1998. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją WINB z dnia 4 września 2014 r. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. II SA/Ke 937/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, uwzględniając skargę T. K. (właściciela sąsiedniej działki nr 806), uchylił obie te decyzje wskazując, że "aktualnie brak jest podstaw do zastosowana do legalizacji samowoli budowlanej art.49 Prawa budowlanego w jego wersji sprzed 11 lipca 2003r., od tej daty bowiem ustawa nowelizująca Prawo budowlane z 27 marca 2003r. zmieniła dotychczasową treść art. 48 i 49 i co za tym idzie przepis art.49 w dotychczasowym brzmieniu przestał obowiązywać, zaś niekonstytucyjność uregulowań przejściowych zastosowanych przez ustawodawcę w art.7 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. została zastąpiona rozwiązaniem przyjętym w art.3 ustawy zmieniającej (ustawa z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. nr 99,poz.665).

Postanowieniem z dnia 14 lipca 2015 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Pb PINB nakazał inwestorowi wstrzymać zrealizowaną samowolnie budowę przedmiotowego budynku i przedłożyć, w terminie do 30 listopada 2015 r. dokumenty wymagane do legalizacji samowoli budowlanej., m.in. ostateczną decyzję o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego panu zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z dnia 23 listopada 2015 r. inwestor podał, że dotąd Wójt Gminy G. nie rozpatrzył jego wniosku z dnia 16 października o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r. zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj do czasu wydania przez Wójta Gminy G. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez WINB w dniu 21 stycznia 2016r.

W dniu 10 czerwca 2016 r. PINB wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania oraz postanowienie o zmianie postanowienia z dnia 14 lipca 2015 r. w części dotyczącej terminu przedłożenia wymaganych dokumentów, wyznaczając termin do 30 września 2016 r. Postanowieniem z dnia 11 października 2016 r. termin ten zmieniono na 31 grudnia 2016 r. W terminie tym inwestor przedłożył wymagane dokumenty (w tym ostateczną decyzję o warunkach zabudowy z dnia 16 grudnia 2016r.- przyp. Sądu).

Postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r., PINB ustalił M. P. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł w odniesieniu do przedmiotowej samowoli budowlanej. Po wniesieniu przez T. K. zażalenia na to postanowienie, WINB zwrócił projekt budowlany w celu wyeliminowania niezgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Przy piśmie z dnia 4 lipca 2017 r. organ I instancji przesłał do organu odwoławczego poprawiony projekt budowlany wraz z pismem inwestora z dnia 2 czerwca 2017 r. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2017 r., WINB utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia 16 marca 2017 r. Skarga T. K. na postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej została odrzucona przez WSA w Kielcach postanowieniem z dnia 27 października 2017r. z uwagi na uiszczenie wpisu sądowego po terminie(akta adm. organu II instancji –brak numeracji karty).

Następnie organ I instancji, działając na podstawie m.in. art. 49 ust. 4 i 5 Pb, wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 16 stycznia 2018 r. zatwierdzającą projekt budowlany przedmiotowego budynku gospodarczego z pomieszczeniem kotłowni i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku. W odwołaniu T. K. wniósł o nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. Jego zdaniem trzykrotna zmiana terminu uzupełnienia dokumentów niezbędnych do jego legalizacji świadczy o dążeniu do "legalizacji samowoli budowlanej za wszelką cenę". Podniósł, że przedmiotowy budynek usytuowany jest w granicy, co jest niezgodne z przepisami.

Organ odwoławczy, po przywołaniu treści art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 5 oraz art. 49 ust. 1, 4 i 5 Pb stwierdził, że projekt zagospodarowania działki nr 805 jest zgodny z warunkami zabudowy określonymi w ostatecznej decyzji Wójta Gminy G. z dnia 16 grudnia 2015 r., nr [...]. Projekt budowlany jest kompletny i zgodny z przepisami ww. rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Opłata legalizacyjna została wniesiona w ustalonej wysokości. W konsekwencji zasadne było zatwierdzenie projektu budowlanego z jednoczesnym nałożeniem na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że Sąd Rejonowy w K. rozgraniczył nieruchomości oznaczone jako działki nr 805 i 806 po licu wschodnich ścian murowanych budynków gospodarczych M. P.. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania usytuowania przedmiotowego budynku.

Organ wskazał, że nakaz rozbiórki jest najbardziej dotkliwą sankcją wynikającą z przepisów Prawa budowlanego. Ustawodawca umożliwił legalizację samowoli budowlanej pod warunkiem spełnienia określonych warunków, a zatem żądanie rozbiórki w przypadku możliwości legalizacji samowoli budowlanej jest sprzeczne z intencją ustawodawcy. Organ wyjaśnił, że terminy wyznaczone przez organ administracji nie są terminami ustawowymi i mogą ulegać zmianie. W tym kontekście przywołano art. 77 § 1 Kpa i art. 48 ust. 2 i 3 Pb.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, T. K. wniósł o wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i nakazanie rozbiórki nielegalnie wybudowanego budynku gospodarczego z pomieszczeniem kotłowni.

W uzasadnieniu skarżący opisał przebieg postepowania administracyjnego w tej sprawie i podkreślił, że trwa ono już 8 lat. Wskazał, że wnioskiem z dnia 19 stycznia 2012 r. wystąpił do PINB o nakazanie rozbiórki ww. budynku, następnie występował o przeprowadzenie kontroli. Podniósł, że inwestor nie wywiązał się z nałożonego postanowieniem z dnia 14 lipca 2015 r. obowiązku dostarczenia do dnia 30 listopada 2015 r. decyzji o warunkach zabudowy. Z wnioskiem o wydanie takiej decyzji wystąpił dopiero w dniu 5 września 2015 r. Ponadto, wnioskując w dniu 23 listopada 2015 r. o zawieszenie postępowania administracyjnego powołał się na dokument Wójta o wszczęciu postępowania z dnia 16 października 2015 r. Dalej skarżący wskazał, że inwestor nie dotrzymał kolejnego terminu wyznaczonego w postanowieniu z dnia 10 czerwca 2016 r. Wniosek o wydłużenie tego terminu uzasadnił długim oczekiwaniem na wykonanie mapy do celów ewidencyjnych. Tymczasem mapa, wykonana w dniu 15 lipca 2016 r., została zaewidencjonowana w dniu 21 września 2016 r., a wniosek o przedłużenie terminu został złożony 5 dni po tym fakcie. Skarżący za nieprawidłowe uznał również to, że po wniesieniu zażalenia na postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną organ II instancji zwraca zawierający nieprawidłowości projekt budowlany, zamiast ocenić przedstawiony materiał dowodowy.

Na koniec skarżący stwierdził, że posadowienie przedmiotowego budynku gospodarczego w granicy działki jest niezgodne z przepisami, a wydłużanie terminu do przedłożenia stosownych dokumentów nie może odbywać się bez uzasadnionej przyczyny.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. pełnomocnik organu podniósł, że lokalizacja przedmiotowego budynku jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy i organ dopuszczając usytuowanie budynku w granicy opierał się na tej decyzji, a nie na przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).

Na wstępie należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Z przepisów tych wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ administracji publicznej. W toku postępowania organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 Kpa. Wyniki oceny materiału dowodowego muszą mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Stosownie bowiem do art. 107 § 3 Kpa, uzasadnienie decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że przedmiotowy budynek gospodarczy z pomieszczeniem kotłowni został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej w latach 1997-1998. Będąc związanymi z mocy art.153 Ppsa oceną prawną wyrażoną przez WSA w Kielcach w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie sygn. II SA/Ke 937/14, organy nadzoru budowlanego słusznie zastosowały w tej sprawie przepisy art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), dalej "Pb". Przepis art. 48 ust. 2 tej ustawy umożliwia legalizację samowoli budowlanej, o ile budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie był natomiast art. 49 ust. 4 pkt 2 Pb, zgodnie z którym w razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Przepis art. 49 ust. 1 stanowi zaś, że organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W decyzji, o której mowa w ust. 4, nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 49 ust. 5). Artykułu 49 Pb nie można stosować w oderwaniu od art.48 tej ustawy, ponieważ stanowi on dalszy ciąg procedury legalizacyjnej rozpoczętej właśnie na podstawie art.48 Pb.

Z art. 48 ust. 2 Pb wynika jednoznacznie, że budowa nie może naruszać przepisów techniczno-budowlanych. Jeśli więc obiekt budowlany lub jego część zrealizowano z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, to legalizacja tej zabudowy albo nie będzie możliwa, albo będzie uzależniona od doprowadzenia jej do stanu zgodnego z tymi przepisami (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. II OSK 722/11 publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl tak jak i poniżej powoływane wyroki). Samo złożenie projektu budowlanego i ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy nie legalizuje jeszcze samowoli budowlanej. Projekt budowlany podlega bowiem ocenie m.in. w ww. zakresie, a obowiązkiem inwestora w omawianym trybie jest przedstawienie takiej dokumentacji budowlanej, która będzie wskazywała na zgodność inwestycji z przepisami, w razie konieczności będzie przewidywała wykonanie robót doprowadzających inwestycję do stanu zgodnego z prawem. W przypadku niespełnienia tego wymogu, nie można stwierdzić, aby przesłanki wynikające z art. 48 ust. 2 i 3 Pb zostały spełnione, a wówczas orzeka się nakaz rozbiórki (art. 48 ust. 4 Pb).

Należy się zgodzić ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym z wyroku z dnia 13 lipca 2012r. w sprawie II OSK 722/11, że generalnym warunkiem umożliwiającym legalizację wzniesionego już obiektu jest nie tylko zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale także brak sprzeczności z przepisami, w tym normami techniczno-budowlanymi. W tej sprawie – co także wynika z wyjaśnień złożonych na rozprawie przez pełnomocnika organu - organy nadzoru budowlanego legalizując przedmiotowy budynek, przede wszystkim oparły się na treści decyzji ustalającej warunki zabudowy dla popełnionej samowoli budowlanej co jest niewystarczające.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że badanie zgodności zrealizowanej samowolnie budowy z przepisami techniczno-budowlanymi musi być oceniane wg przepisów obowiązujących w dacie jej legalizacji. Celem regulacji z art. 48 ust. 2 Pb jest bowiem doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem (a więc w czasie teraźniejszym), nie zaś do stanu prawnego, który utracił już moc. Nie sposób przyjąć, aby legalizowany obiekt budowlany mógł nie spełniać wymogów wynikających z aktualnych przepisów techniczno-budowlanych, które dostosowywane są do zmieniających się możliwości technicznych oraz stale podnoszonych standardów bezpieczeństwa.

Z ustaleń organu wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy został zrealizowany samowolnie w latach 1997-1998, tj. przed wejściem w życie aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), dalej jako "warunki techniczne". Rozporządzenie to zawiera wprost przepisy, które wyjątkowo wykluczają stosowanie nowego prawa w odniesieniu do niektórych stanów faktycznych (§ 330), co dodatkowo potwierdza, że w pozostałych przypadkach należy je stosować bezpośrednio. Należy mieć przy tym na uwadze, że w sytuacji gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie nowych przepisów mamy do czynienia z przypadkiem dopuszczalnego, retrospektywnego (nie retroaktywnego) działania prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., sygn. II OSK 2385/15).

W ten sposób zagadnienie to ujmuje również Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 18 października 2006 r., sygn. P 27/05 (publ. OTK-A z 2006 r., nr 9, poz. 124), przyjął, że naruszenie zasady nieretroaktywności następuje wtedy, gdy aktowi normatywnemu nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tego aktu w życie. Retrospektywność prawa polega zaś na tym, że prawodawca stanowi akty normatywne mające zastosowanie do sytuacji trwających po wejściu w życie tych aktów. Z retrospektywnym działaniem prawa wiąże się zasada bezpośredniego stosowania prawa. W tym przypadku prawo jest stosowane na przyszłość (pro futuro) od chwili wejścia nowej ustawy w życie.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że istnienie budynku, który został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej pod rządami "starego" rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1995 r. nr 10, poz. 46 ze zm.), ale istnieje i jest użytkowany pod rządami "nowych" warunków technicznych jest zdarzeniem "ciągłym", sytuacją trwającą, także po wejściu w życie nowych przepisów.

Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2018 r., znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. poz. 2285), jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). Ponadto, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m (ust. 3 pkt 1); sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych (ust. 3 pkt 4).

W świetle powyższego, w niniejszej sprawie inwestor mógłby uzyskać zatwierdzenie projektu budowlanego dla budynku gospodarczego usytuowanego w granicy, w trybie art. 49 ust. 4 Pb, o ile takie usytuowanie wynikałoby z decyzji o warunkach zabudowy, względnie spełnione byłyby przesłanki z § 12 ust. 3 pkt 1 lub 4 warunków technicznych, przy uwzględnieniu przepisów odrębnych oraz zawartych w § 13, 60 i 271-273 warunków technicznych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jednak jakichkolwiek rozważań w tym zakresie. Decyzja Wójta Gminy G. z dnia 16 grudnia 2015 r. nie zawiera żadnych ustaleń w kwestii sytuowania przedmiotowego budynku gospodarczego w granicy. Ustalono w niej jedynie gabaryt, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, wysokość kalenicy, szerokość elewacji frontowej (pkt 1a), parametry dachu (pkt 1b) oraz zalecono stosowanie poszerzonych okapów (pkt 1c). Wyraźnie przy tym wskazano, że ostateczny sposób zabudowy i zagospodarowania działki należy ustalić w postępowaniu zmierzającym do udzielenia pozwolenia na budowę, w dostosowaniu do wymogów obowiązujących przepisów szczególnych, w tym techniczno-budowlanych.

Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły również żadnych rozważań, czy usytuowanie przedmiotowego budynku w granicy działki możliwe jest na podstawie § 12 ust. 3 pkt 1 lub 4 warunków technicznych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnych ustaleń co do szerokości działki inwestora (pkt 1), a już z samych wymiarów budynku w rzucie (11,20 x 5,00 m) wynika, że budynek nie spełnia wymogu długości poniżej 5,5 m (pkt 4). Organ nie wskazał również żadnych innych przepisów, które umożliwiałyby usytuowanie przedmiotowego budynku w granicy. Nie przeprowadził też jakiejkolwiek analizy w odniesieniu do spełnienia wymogów z § 13, § 60 i § 271-273 warunków technicznych, w szczególności usytuowania budynku z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Tymczasem postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane przez właściciela sąsiedniej nieruchomości, w granicy której usytuowany jest przedmiotowy budynek gospodarczy wraz z kotłownią ("zbliźniaczonego" z domem mieszkalnym inwestora) – T. K. , który w piśmie z dnia 21 października 2009 r., domagał się niezwłocznej interwencji w sprawie "zanieczyszczenia z komina centralnego ogrzewania" znajdującego się na tym budynku gospodarczym wskazując na zanieczyszczenia w postaci dymu, odpadów, zagrożenia pożarowego w szczególności dotyczącego jego stodoły usytuowanej w pobliżu (k.I-1 akt adm.) Zagrożenie to, co konsekwentnie podkreślał w toku postępowania administracyjnego w jego ocenie wynika ze zbyt bliskiego usytuowania komina na budynku gospodarczym. W aktach sprawy znajduje się co prawda opinia mistrza kominiarskiego A. K. z dnia 4 stycznia 2011 r., z której wynika, że przewody kominowe dymowe i wentylacyjne wykonano zgodnie z Polską Normą, są drożne, ciągi dobre, ilość wystarczająca, stan techniczny dobry. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jednak ustaleń, czy ww. opinia zachowuje swoją aktualność na datę legalizacji, ani jakichkolwiek innych ustaleń, z których wynikałoby, że tak bliskie usytuowanie komina w stosunku do działki sąsiedniej nie stwarza zagrożenia pożarowego dla sąsiedniej nieruchomości.

Żadnych rozważań we wskazanym powyżej zakresie organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły w postępowaniu w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. Dla wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego nie wystarczy samo ustalenie przez organ opłaty legalizacyjnej. Organ nadzoru budowlanego w rozpoznawanej sprawie miał obowiązek ocenić przedmiotowy budynek pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi niezależnie od jego usytuowania. Nawet gdyby uznać, że jego usytuowanie w granicy było dopuszczalne, organ zobligowany był do oceny, czy obiekt ten spełnia warunki techniczne, np. w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Wszystko te uchybienia oznaczają, w ocenie Sądu, że w rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa.

Nie mogą natomiast odnieść skutku zawarte w skardze zarzuty nieuzasadnionego przedłużania inwestorowi wyznaczonych terminów do złożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej. Termin, o którym mowa w art. 48 ust. 3 Pb jest terminem procesowym (instrukcyjnym), którego określenie ustawodawca pozostawił organowi wydającemu postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 Pb. Termin przedłożenia wymaganych dokumentów określa sam organ w ramach posiadanego przez siebie luzu decyzyjnego. Niemniej termin ten powinien zostać określony w sposób odpowiadający realiom rozpoznawanej sprawy, przy czym musi być wystarczająco długi, by umożliwić stronie skuteczne spełnienie nałożonych na nią obowiązków. Termin ten nie ma charakteru metarialnoprawnego, jest terminem procesowym, który może być przez organ zarówno przedłużany, jak i skracany (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 28/10). W niniejszej sprawie postępowanie przed organami nadzoru budowlanego było dwukrotnie zawieszane z przyczyn prawnie uzasadnionych, co niewątpliwie wpłynęło także na jego wydłużenie. W ocenie Sądu w tej sprawie nie można organom zarzucić nieuzasadnionego przedłużania terminu do złożenia wymaganych do legalizacji budynku gospodarczego dokumentów.

Jednak stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. Orzeczenie w przedmiocie kosztów, na które złożył się wpis w kwocie 500 zł, znajduje oparcie w art. 200 Ppsa.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ odwoławczy weźmie pod uwagę przedstawione wyżej wywody, z których wynika, że konieczne jest wyjaśnienie czy możliwa jest legalizacja w trybie art.48 Pb. przedmiotowego budynku gospodarczego z pomieszczeniem kotłowni usytuowanego w granicy nieruchomości, w świetle obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych.