Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 488/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na rozstrzygnięcie Ministra Rozwoju i Finansów zawarte w piśmie z dnia z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie N. (dalej: "skarżący" lub "stowarzyszenie), złożyło wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]" (projekt numer [...]) w ramach naboru wniosków nr [...] w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 dla Osi priorytetowej VIII, Działanie 8.1 Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury.

Po dokonaniu oceny wniosku o dofinansowanie, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pismem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] poinformowało stowarzyszenie o negatywnej ocenie formalnej jego projektu z powodu niespełnienia kryterium formalnego nr 6 "Zgodność z Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko, Szczegółowym opisem osi priorytetowych PO liŚ oraz Regulaminem konkursu".

Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. stowarzyszenie złożyło protest na powyższą informację, wnosząc o ponowne sprawdzenie złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów.

Minister Rozwoju i Finansów (dalej: "minister"), pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] poinformował skarżącego, że jego protest nie został uwzględniony. Organ zaznaczył, że warunkiem spełnienia kryterium nr 6 jest zapewnienie zgodności projektu co najmniej w poniższym zakresie:

• typ / rodzaj projektu jest zgodny z przewidzianym w SzOOP PO liŚ 2-14-2020,

• projekt jest zgodny z opisem działania / poddziałania (w tym z celem oraz zakresem interwencji),

• wnioskodawca jest zgodny z określonym typem beneficjenta lub katalogiem ostatecznych odbiorców instrumentów finansowych,

• nie przekroczono pułapu maksymalnego poziomu dofinansowania,

• spełniono warunki minimalnej / maksymalnej wartości projektu (o ile dotyczy),

• spełniono warunki minimalnej / maksymalnej wartości wydatków kwalifikowanych projektu (o ile dotyczy)

• wnioskodawca składający wniosek jest uprawniony do ubiegania się o przyznanie dofinansowania w zakresie określonym we wniosku.

Za kwestię sporną minister uznał dokonaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego interpretację postanowień statutu stowarzyszenia w kontekście regulacji SzOOP PO liŚ 2014-2020, zawartych w przypisie nr 318 wskazujących, że realizacja projektów w zakresie rozwoju sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej w miastach wojewódzkich dotyczy remontu, rozbudowy, przebudowy obiektów nie zabytkowych, prac budowlanych w obiektach zabytkowych oraz wyposażenia obiektów, w których prowadzona jest działalność w obszarze objętym wsparciem - w celu podniesienia standardu funkcjonowania instytucji, zwiększenia dostępu do zasobów kultury. Przypis ten stanowi też, że o dofinansowanie mogą ubiegać się wnioskodawcy, dla których prowadzenie działalności w obszarze sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej oraz gromadzenie zbiorów sztuki nowoczesnej i / lub współczesnej jest celem statutowym (...).

Zdaniem organu z powyższego wynika, że wnioskodawca będący organizacją pozarządową, chcąc uzyskać wsparcie ze środków unijnych w obszarze tematycznym obejmującym projekty obejmujące rozwój sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej w miastach wojewódzkich, musi spełnić łącznie następujące warunki:

1. przedmiotem projektu ma być remont, rozbudowa lub przebudowa obiektów nie zabytkowych, prac budowlanych w obiektach zabytkowych lub wyposażenie obiektów, w których prowadzona jest działalność w obszarze objętym wsparciem - w celu podniesienia standardu funkcjonowania instytucji lub zwiększenia dostępu do zasobów kultury,

2. prowadzenie działalności w obszarze sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej oraz gromadzenie zbiorów sztuki nowoczesnej i / lub współczesnej ma stanowić cel statutowy wnioskodawcy.

Zgodnie z § 8 załączonego do wniosku o dofinansowanie statutu stowarzyszenia, uchwalonego w dniu [...] maja 2016 r. – jego celami statutowymi są:

1. działanie na rzecz rozwoju kultury i sztuki, w szczególności G.,

2. zapobieganie niszczeniu zabytków P., w szczególności zabytków w G.,

3. działalność na rzecz zachowania walorów historycznych architektury, zabytków i dzieł sztuki w G. i województwie [...],

4. wszechstronne przygotowanie informacji, metod i technik w zakresie ochrony zabytków,

5. promocja i popieranie kultury i sztuki P.,

6. pobudzanie świadomości kulturalnej społeczeństwa,

7. ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego w województwie [...],

8. działalność na rzecz rewitalizacji zabytków województwa [...] i dzielnic G.,

9. działalność na rzecz rozwoju turystyki i rekreacji w województwie [...],

10. działania na rzecz promocji miasta G. i województwa [...],

11. wspomaganie rozwoju kultury i języka [...],

12. upamiętnianie ważnych postaci, wydarzeń i miejsc w województwie [...],

13. wspieranie działań i przedsięwzięć umacniających poczucie tożsamości regionalnej, [...] i [...],

14. krzewienie i popularyzacja wiedzy o G. i województwie [...]wśród mieszkańców i turystów,

15. podtrzymywanie tradycji narodowej, obywatelskiej i kulturowej,

16. działalność wspierająca rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości w G.

Organ nie podzielił stanowiska skarżącego, że jego działalność, wskazana w § 8 ust. 1, 5 i 7 ww. statutu, zawiera wymagany zakres rozwoju sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej. Minister zauważył, że w SzOOP PO liŚ 2014-2020, w przypisie nr 318, wyraźnie wskazano, że celem statutowym podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie musi być prowadzenie działalności w obszarze sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej oraz gromadzenie zbiorów sztuki nowoczesnej i/lub współczesnej. Zdaniem organu dokładnie taki rodzaj działalności powinien wynikać wprost z celów działalności wnioskodawcy, określonych w jego statucie.

Organ przyznał, że statut stowarzyszenia niewątpliwie zawiera ogólną informację o działalności skarżącego w obszarze sztuki, bowiem w celach statutowych wskazano działania odnoszące się do sztuki P., w szczególności miasta G. Sformułowania zawarte w statucie wskazują na obszar sztuki z wyróżnieniem określonego regionu, jednak nie wprowadzają natomiast wyróżnienia w stosunku do sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej. Ponadto z informacji zawartych w statucie nie wynika, że celem działalności strony jest gromadzenie zbiorów sztuki, a tym bardziej, że dotyczy to sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej. W związku z tym minister stwierdził, że z celów statutowych stowarzyszenia nie wynika wprost działalność określona w SzOOP PO liŚ 2014-2020, kwalifikująca do ubiegania się o dofinansowanie zarówno sam podmiot, jak i planowane przez niego do realizacji przedsięwzięcie.

Jednocześnie, organ nie podzielił argumentacji skarżącego, zgodnie z którą pozycje wskazane w § 8 ust. 1, 5 i 7 statutu, dotyczące działania na rzecz rozwoju kultury i sztuki, promocji i popierania kultury i sztuki oraz ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, zawierają wymagany dokumentacją programową zakres przedmiotowy, czyli prowadzenie działalności w obszarze sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej oraz gromadzenie zbiorów sztuki nowoczesnej i / lub współczesnej. Z postanowień SzOOP PO liŚ 2014-2020 wynika bowiem, że nie jest wystarczające, aby w statucie podmiotu wnioskującego o dofinansowanie, będącego organizacją pozarządową, zawarte było jakiekolwiek odniesienie do działalności w obszarze sztuki - ale aby ta działalność została doprecyzowana poprzez stosowne wskazanie:

1. w określonym obszarze sztuki - współczesnej i / lub nowoczesnej

2. gromadzenia zbiorów tej właśnie sztuki.

Minister uznał również, iż podnoszona przez stronę kwestia braku jednoznacznego rozumienia pojęcia sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej nie ma de facto żadnego (a już na pewno nie istotnego) znaczenia dla kierunku rozstrzygnięcia, bo sposób jego definiowania nie stanowił dla Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego podstawy negatywnej oceny. Jej powodem było stwierdzenie braku spełnienia przesłanki kwalifikowalności przedmiotowej, tzn. że w statucie stowarzyszenia nie wspomniano w ogóle o tego rodzaju sztuce. Tym samym organ nie zgodził się z przywołaną w proteście argumentacją, jakoby samo Ministerstwo w piśmie informującym o negatywnym wyniku oceny projektu, potwierdziło zgodność planowanego do realizacji przez skarżącego przedsięwzięcia z zakładanym w dokumentacji programowej typem projektu, przewidzianym dla tej kategorii potencjalnych beneficjentów, do której - jako organizacja pozarządowa - należy strona.

Ministerstwo, zamieszczając w swoim piśmie fragment, zgodnie z którym "(...) W rozdz. 3.2 studium wykonalności Wnioskodawca uzasadnił, że projekt dotyczy zakupu wyposażenia na potrzeby rozwoju sztuki współczesnej w miastach wojewódzkich. Weryfikacja zakresu rzeczowego projektu, dokonana przez KOP, potwierdziła, iż projekt dotyczy zakupu sprzętu i wyposażenia, które ma posłużyć do rozwoju sztuki współczesnej w mieście wojewódzkim." dokonało wyłącznie stwierdzenia okoliczności, że w niniejszym przypadku chodzi o projekt zakupowy (obejmujący zakup potrzebnego sprzętu i wyposażenia). W ocenie organu intencją Ministerstwa nie było zatem potwierdzenie, że przedsięwzięcie stowarzyszenia spełnia warunek dotyczący rozwoju sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej w miastach wojewódzkich - ponieważ o braku zgodności w tym zakresie jest mowa w dalszej części pisma z dnia [...] października 2016 r., stanowiącej uzasadnienie przyznania projektowi negatywnej oceny.

Analizując przedstawione w proteście argumenty dotyczące zawartych we wniosku dofinansowanie oraz w studium wykonalności odniesień do sztuki współczesnej i / lub nowoczesnej minister zaznaczył, że chociaż nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z przywołanymi fragmentami dokumentacji aplikacyjnej stowarzyszenia jego zamiarem jest stworzenie, w wyniku realizacji przedmiotowego projektu, przestrzeni do prowadzenia działalności kulturalnej i artystycznej również w tym właśnie zakresie, to jednak w niniejszym przypadku nie jest to kwestia determinująca stwierdzenie, czy spełnione zostały wymagania określone w dokumentach programowych, tj. w SzOOP PO liŚ 2014-2020 oraz w Regulaminie konkursu. Kluczowy dla weryfikacji spełnienia ww. kryterium zgodności jest bowiem wynik oceny Ministerstwa, zgodnie z którym skarżący nie może ubiegać się o przyznanie dofinansowania - z uwagi na ograniczenia przewidziane dla organizacji pozarządowych, zawarte głównie w postanowieniach SzOOP PO liŚ 2014-2020, w przypisie nr 318 (wobec których Regulamin konkursu pozostaje wtórny).

W ocenie organu w konsekwencji oznacza to brak kwalifikowalności podmiotowej stowarzyszenia, wskazanej w pkt 73 lit b Regulaminu konkursu, czyli konkluzję, że skarżący - składający dokumentację aplikacyjną nie jest uprawniony do ubiegania się o dofinansowanie w zakresie określonym we wniosku.

Co więcej zdaniem ministra, w piśmie informującym o negatywnym wyniku oceny Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie do końca precyzyjnie wskazało jedynie brak kwalifikowalności przedmiotowej projektu, o którym mowa w pkt 73 lit. a Regulaminu konkursu. Z powyższej analizy wynika, że w praktyce może chodzić raczej o brak kwalifikowalności podmiotowej wnioskodawcy, albo nawet o obydwa te braki łącznie. Wątpliwości organu budzi to, czy stowarzyszenie spełnia warunki określone w SzOOP PO liŚ 2014-2020 (w przypisie nr 318) w zakresie kwalifikowalności przedmiotowej, ale w innym wymiarze niż przeanalizowany przez Ministerstwo. Z pkt A 4 3 i A 4 4 wniosku o dofinansowanie wynika, że strona jest podmiotem celowym, powołanym na potrzeby zarządzania realizacją planowanego do wsparcia projektu, który do tej pory nie prowadził żadnej działalności w obszarze sztuki. Zgodnie z opisem projektu, zawartym m. in. w pkt B.3.1 wniosku o dofinansowanie oraz w pkt 3.5 i 4.3 studium wykonalności, obiekty, które mają zostać wyposażone w wyniku realizacji projektu, tj. zabytkowe piwnice leżakowni oraz fermentowni zlokalizowane na terenie dawnego Browaru [...], nie były dotychczas wykorzystywane do prowadzenia jakiejkolwiek działalności. Sam teren inwestycji jest przygotowany do rozpoczęcia procesu budowlanego, ale prace zostaną dopiero rozpoczęte w 2017 r. Minister uważa więc, że skoro w objętych zakresem rzeczowym projektu obiektach nie jest prowadzona żadna działalność, to tym bardziej nie można stwierdzić, że inwestycja stowarzyszenia dotyczy wyposażenia obiektów, w których prowadzona jest działalność w obszarze objętym wsparciem, a projekt ma na celu podniesienie standardu funkcjonowania instytucji oraz zwiększenie dostępu do zasobów kultury.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na pismo ministra z dnia [...] marca 2017 r. stowarzyszenie zarzuciło organowi:

1. dokonanie oceny formalnej wniosku o dofinansowanie w sposób naruszający prawo, poprzez błędne uznanie, że projekt opisany we wniosku nie spełnia kryterium formalnego w zakresie kryterium nr 6, co miało istotny wpływ na wynik negatywnej oceny projektu zawarty w informacji o nieuwzględnieniu protestu,

2. naruszenie postanowień pkt II.8 SzOOP PO liŚ 2014-2020 dla Osi Priorytetowej VIII Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury. Działanie 8.1. Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury - pkt 6 (Typ beneficjenta) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że projekt nie spełnia przesłanki kwalifikowalności przedmiotowej, co miało istotny wpływ na wynik negatywnej oceny projektu zawarty w informacji o nieuwzględnieniu protestu,

3. naruszenie postanowień Regulaminu konkursu (pkt. 7) poprzez błędną wykładnię w zakresie obszarów tematycznych, co miało istotny wpływ na wynik negatywnej oceny projektu zawarty w informacji o nieuwzględnieniu protestu,

4. naruszenie postanowień statutu wnioskodawcy, w tym § 8 i § 9 poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w działalności wnioskodawcy nie ma odniesienia do obszaru sztuki współczesnej i/lub nowoczesnej, co miało istotny wpływ na wynik negatywnej oceny projektu zawarty w informacji o nieuwzględnieniu protestu,

5. naruszenie postanowienia pkt 73 lit. a i b Regulaminu konkursu poprzez błędne uznanie, że nie było możliwe składanie wyjaśnień oraz ewentualne uzupełnienie lub poprawa wniosku o dofinansowanie, ponieważ nie jest spełniona przesłanka kwalifikowalności przedmiotowej, co miało istotny wpływ na wynik negatywnej oceny projektu zawarty w informacji o nieuwzględnieniu protestu,

6. naruszenie postanowień Załącznika nr 3. Kryteria wyboru projektów dla poszczególnych osi priorytetowych, działań i poddzialań do SzOOP PO liŚ 2014-2020 oraz Załącznika nr 6. System oceny i wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 do SzOOP PO liŚ 2014-2020 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że projekt wnioskodawcy nie spełnia przesłanki kwalifikowalności przedmiotowej, co miało istotny wpływ na wynik negatywnej oceny projektu zawarty w informacji o nieuwzględnieniu protestu,

7. naruszenie przepisu art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 (Dz.U. 2016, poz. 217) poprzez nieuwzględnienie protestu stowarzyszenia,

8. naruszenie postanowień określających kryterium oceny formalnej nr 6 poprzez błędną wykładnię, co miało istotny wpływ na wynik negatywnej oceny projektu zawarty w informacji o nieuwzględnieniu protestu,

9. naruszenie postanowienia pkt II.8 SzOOP PO liŚ 2014-2020 poprzez błędne uznanie, że wnioskodawca nie prowadzi działalności w obszarze sztuki współczesnej i/lub nowoczesnej, co miało istotny wpływ na wynik negatywnej oceny projektu zawarty w informacji o nieuwzględnieniu protestu,

10. naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez pozbawienie go prawa do dofinansowania.

Stowarzyszenie wniosło o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W ocenie skarżącego z celów statutowych nie musi wprost wynikać, że jego działalność w zakresie sztuki dotyczy sztuki "współczesnej i/lub nowoczesnej". Cele statutowe stowarzyszenia "w zakresie sztuki" obejmują "sztukę współczesną i nowoczesną", skoro nie zostały ograniczone do innego rodzaju sztuki. Określona zatem w statucie stowarzyszenia działalność obejmie swoim zakresem działania związane ze sztuką współczesną. Ponadto wbrew twierdzeniom ministra, z postanowień SzOOP PO liŚ 2014-2020 nie wynika, by działalność wnioskodawcy starającego się o dofinansowanie była doprecyzowana w takim zakresie, by ograniczała się do rodzaju sztuki "nowoczesnej i/lub współczesnej". Definicja "sztuki współczesnej i/lub nowoczesnej" nie została też jednoznacznie zdefiniowana w dokumentacji konkursowej.

Stowarzyszenie podniosło, że zgodność jego projektu z postanowieniami SzOOP PO liŚ 2014-2020 (w szczególności postanowień pkt II.8 SzOOP PO liŚ 2014-2020 dla Osi Priorytetowej VIII Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury. Działanie 8.1. Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury - pkt 6 Typ beneficjenta) oraz Regulaminem konkursu, została dowiedziona w dokumentacji aplikacyjnej, m.in.: pkt. A.4.1, pkt. B.4.1, pkt. D.1, pkt. D.3.2 wniosku o dofinansowanie oraz rozdz. 3.2, rozdz. 3.8, rozdz. 5.3.1 studium wykonalności.

W odpowiedzi na skargę minister wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2017 r. stowarzyszenie podniosło, że błędna pozostaje interpretacja organu, z której wynika, że nie jest wystarczające, aby w statucie stowarzyszenia przewidziana została szerzej ujęta i rozumiana działalność w obszarze sztuki i kultury. Zdaniem skarżącego, przedmiot działalności statutowej może być ujęty szerzej, a o tym, czy dany projekt kwalifikuje się do otrzymania dofinansowania decyduje zakres zgłoszonego przez tę organizację projektu, jakie zamierza ona wykonać. Czyli w ramach szerzej prowadzonej działalności w obszarze sztuki i kultury, stowarzyszenie może realizować projekt nakierowany konkretnie na sztukę i kulturę współczesną i w tym zakresie skarżący uważa się za uprawnionego do ubiegania się o dofinansowanie z PO IiŚ 2014-2020. Celem statutowym stowarzyszenia jest bowiem działalność w obszarze sztuki i kultury, w tym w szczególności sztuki i kultury współczesnej. Odmienna wykładnia znacznie ograniczałaby krąg podmiotów mogących skorzystać z dofinansowania wymagając od nich ścisłego "wpasowania się" akurat w szczegółową działalność.

Stowarzyszenie stoi też na stanowisku, że skoro jego cel statutowy jest szerszy (działalność w obszarze kultury i sztuki), to obejmuje także ten konkretny zakres sztuki (sztuka współczesna i/lub nowoczesna) i tym samym możliwa jest ocenia, czy spełnia kryterium formalne w zakresie kryterium nr 6.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217 j.t. ze zm. – dalej: "ustawa wdrożeniowa" lub "u.z.r.p") w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a.

Z utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego jednoznacznie wynika, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Dla oceny tej nie jest też obojętna udostępniona potencjalnym beneficjentom dokumentacja konkursowa.

Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez organy, w tym również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji z [...] stycznia 2017 r., stwierdzić wypada, iż odpowiadają one prawu.

Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania IOK oraz organu rozpoznającego protest z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z:

- rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE. L 347/320),

- rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i przepisów szczególnych dotyczących celu " Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia " oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr. 1080/2006

- ustawą z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020,

- Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko 2014-2020, przyjętym decyzją Komisji Europejskiej z dnia 16 grudnia 2014r.

-- Wytycznymi Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie trybu wyboru projektów na lata 2014 – 2020 (wydanymi na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy wdrożeniowej),

-- Szczegółowym opisem osi priorytetowych PO IiŚ 2014-2020 wraz z załącznikiem nr. 6 pn. System oceny i wyboru projektów w ramach PO IiŚ 2014-2020,

-- Regulaminem konkursu VIII Oś priorytetowa Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury PO IiŚ 2014-2020

-- Kryteriami wyboru projektów dla VIII Osi priorytetowej PO IiŚ przyjętymi przez Komitet Monitorujący PO IiŚ.

Dokonując oceny zaskarżonej informacji należy zauważyć, że projekt skarżącego nie spełnił kryterium oceny formalnej nr 6 –"Zgodność z Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko, Szczegółowym opisem osi priorytetowych PO liŚ oraz Regulaminem konkursu". Powyższe kryterium oceniane było metodą "0/1", co oznaczało, że weryfikacja dokonywana była pod kątem spełnienia bądź niespełnienia danego kryterium.

Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 i 2 u.z.r.p. właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Ustawa wdrożeniowa nie definiuje żadnego z tych pojęć. Zasady przejrzystości i rzetelności zostały natomiast zdefiniowane w Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt 1 lit. b Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014 - 2020, za pomocą których na podstawie art. 5 ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określa ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych. Zgodnie z tymi Wytycznymi, przejrzystość rozumiana jest jako zapewnienie dostępu do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu, jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie na stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem. W ramach konkursu na bieżąco informuje się wnioskodawców w drodze komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs oraz udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców. Zgodnie z Wytycznymi, rzetelność rozumiana jest jako obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub wskazanie okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu określonej liczby punktów.

Kontrolowane stanowisko organu zawiera pisemne uzasadnienie wyniku oceny braku spełnienia kryterium, które zostało ocenione negatywnie oraz zawiera wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium.

Zarzut skarżącego dotyczący naruszenia prawa poprzez błędne przyjęcie, że wniosek nie spełnia kryterium formalnego nr.6, w sytuacji, gdy podane we wniosku dane pozwalały na uznanie, iż warunek ten został spełniony, nie znajduje uzasadnienia.

Przede wszystkim wskazać należy, że w zatwierdzonym Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko 2014 – 2020 zastrzeżono, iż wybór projektów do dofinansowania będzie następował w wyniku oceny poszczególnych przedsięwzięć w oparciu o obiektywne kryteria zatwierdzone przez Komitet Monitorujący. Kryteria wyboru będą służyły zapewnieniu efektywnej i prawidłowej realizacji celów określonych dla osi priorytetowej. Kryteria będą precyzyjne, mierzalne i obiektywne. Dodatkowo dopuszcza się możliwość nadania kryteriom merytorycznym odpowiedniej punktacji oraz określonych wag punktowych.

W kryteriach wyboru projektów dla VIII Osi priorytetowej PO IiŚ przyjętych przez Komitet Monitorujący PO IiŚ. wskazano m. in. horyzontalne kryteria formalne, a wśród nich kryterium nr. 6 pn. "Zgodność z Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko, Szczegółowym opisem osi priorytetowych PO liŚ oraz Regulaminem konkursu". W opisie tego kryterium wskazano: " Warunkiem spełnienia kryterium jest zapewnienie zgodności projektu co najmniej w zakresie: - Typ/rodzaj projektu jest zgodny z przewidzianym w szczegółowym opisie osi priorytetowych PO IiŚ, - Zgodność projektu z opisem działania/podziałania ( w tym celem oraz zakresem interwencji), - Wnioskodawca jest zgodny z określonym typem beneficjenta lub katalogiem ostatecznych odbiorców instrumentów finansowych, - Nie przekroczono pułapu maksymalnego poziomu dofinansowania, - Spełniono warunki minimalnej / maksymalnej wartości projektu (o ile dotyczy), - Spełniono warunki minimalnej / maksymalnej wartości wydatków kwalifikowanych projektu (o ile dotyczy), - Wnioskodawca składający wniosek jest uprawniony do ubiegania się o przyznanie dofinansowania w zakresie określonym we wniosku."

W tym miejscu podkreślić należy wymaganą zgodność z opisem działania i zakresem interwencji.

W Szoop PO IiŚ 2014-2020, w opisie działania 8.1 Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury, w pkt.2. wskazano m.in., że "w ramach działania realizowane będą inwestycje dotyczące zarówno ochrony zabytków, jak też rozwoju zasobów kultury. (..) W ramach działania możliwe będzie wsparcie zakupu wyposażenia do prowadzenia działalności kulturalnej, w tym edukacji artystycznej. W ramach działania finansowany będzie także zakup aparatury specjalistycznej na cele działalności związanej z ochroną i zachowaniem dziedzictwa kulturowego i rozwojem zasobów kultury." W ostatnim zdaniu ww. punktu podano, że " Linia demarkacyjna dotycząca zakresu wsparcia w ramach VIII osi priorytetowej znajduje się w punkcie Typ beneficjenta"

Zatem opis działania i zakres wsparcia związano również z typem beneficjenta. W punkcie dotyczącym " Typ beneficjenta" ( pkt.8.1.6 Szoop) wskazano m.in. na organizacje pozarządowe (taką jest skarżący) oraz wskazano wprost na warunki konieczne do spełnienia aby taki podmiot mógł uzyskać wsparcie w tym działaniu. Użyto zwrotu, że w przypadku takiego beneficjenta możliwa jest realizacja "wyłącznie" projektów mieszczących się w określonych obszarach tematycznych, m. in. projektów dotyczących rozwoju sztuki współczesnej i/lub nowoczesnej w miastach wojewódzkich. Przy czym przy wymienionych projektach dotyczących rozwoju sztuki współczesnej i/lub nowoczesnej wskazano przypis o nr. 318 o treści umieszczonej poniżej opisu typu beneficjentów, tj: " dotyczy remontu, rozbudowy, przebudowy obiektów nie zabytkowych, prac budowlanych w obiektach zabytkowych oraz wyposażenia obiektów, w których prowadzona jest działalność w obszarze objętym wsparciem w celu podniesienia standardu funkcjonowania instytucji, zwiększenia dostępu do zasobów kultury. O dofinansowanie mogą ubiegać się beneficjenci, dla których prowadzenie działalności w obszarze sztuki współczesnej i /lub nowoczesnej oraz gromadzenia zbiorów sztuki współczesnej i /lub nowoczesnej jest celem statutowym. W przypadku muzeów wsparcie w powyższym zakresie będzie mogło zostać przyznane . o ile posiadają one stosowny zapis w statucie lub wyodrębniono w ich strukturze organizacyjnej oddziały sztuki nowoczesnej i /lub współczesnej. Wsparcie dotyczy przedsięwzięć realizowanych w granicach administracyjnych miast wojewódzkich."

Nie ulega wątpliwości, że przypis o nr. 318 i treści ww. jest integralną częścią opisu dotyczącego " typu beneficjenta". Obejmuje go również warunek główny zawarty w twierdzeniu "wyłącznie", a wszystko to razem jest elementem uzupełniającym opis działania i zakres wsparcia w przedmiotowej osi priorytetowej i w przedmiotowym konkursie. Z treści przypisu nr. 318 wynika wprost, że o dofinansowanie mogą ubiegać się beneficjenci, dla których prowadzenie działalności w obszarze sztuki współczesnej i /lub nowoczesnej oraz gromadzenia zbiorów sztuki współczesnej i /lub nowoczesnej jest celem statutowym. Wyraźne odwołanie się do takiego przedmiotu działania oraz do jego wykazywania w statucie, czyli w akcie głównym zawierającym ustrojowe zasady funkcjonowania podmiotu, nie mogą budzić wątpliwości interpretacyjnych. Podkreślają je zdania poprzedzające i następujące zawarte w przypisie po wymienionym warunku " prowadzenia działalności ..." objętej "celem statutowym". Słusznie organ rozpoznający protest podniósł zwiększona argumentację dotycząca konieczności " prowadzenia takiej działalności" i jej udokumentowania w statucie skarżącego. Nie jest to, wbrew zarzutom skargi, rozszerzenie zarzutów tylko zwiększenie argumentacji na okoliczność zarzutu braku spełnienia przedmiotowego wymogu i co nie stoi w sprzeczności z treścią art. 57 ustawy wdrożeniowej.

Wymienienie ww. wymogów w Szoop i odwołanie się do nich w kryteriach wyboru projektów musi być ściśle interpretowane. Jest to związane z zachowaniem zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów w ramach programu oraz zapewnieniem przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Nie ma tu miejsca na uznaniową interpretacją czy też poszukiwanie zakresu działania podmiotu zgłaszającego projekt do dofinansowania, w ogólnym zapisie przedmiotu działania zawartym w statucie. Nie ma tu też miejsca na uszczegółowianie przedmiotu działania wnioskodawcy w poszczególnych punktach wniosku.

Wynika to z faktu, że oceniany projekt uczestniczył w konkursie otwartym. Warunki konkursu zostały ściśle określone w dokumentach wskazanych przy jego ogłoszeniu. Były to szczegółowe dokumenty określające zasady udziału w konkursie, poczynając od instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu poprzez regulamin konkursu, szczegółowy opis osi priorytetowych, czy kryteria wyboru projektów. Warunki w nich opisane wiązały skarżącego, co oznaczało konieczność ich spełnienia w przedłożonym projekcie ( i załącznikach). Ocena projektu natomiast musiała być przeprowadzona zgodnie z przyjętymi kryteriami i w sposób w nich przedstawiony. Sama zasada postępowania konkursowego sprowadza się do wyłonienia najlepszego projektu, czyli takiego, który w przewidzianym we właściwym Programie Operacyjnym zakresie przyczyni się najpełniej do osiągnięcia założonego celu.

Ocena formalna musiała być przeprowadzona w systemie 0/1. Brak spełnienia jednego kryterium stanowiło o negatywnej ocenie. Wynika to z załącznika nr. 6 do Szoop PO IiŚ 2014-2020- systemu oceny i wyboru projektów w ramach tegoż programu operacyjnego.

Słusznie w sprawie też uznano, że brak stosownego wpisu w statucie skarżącego o prowadzeniu działalności w obszarze sztuki współczesnej i /lub nowoczesnej jest brakiem nieusuwalnym w trybie pkt.73 regulaminu konkursu, gdyż nie dotyczy on braku formalnego tylko braku o charakterze materialnym.

Zarzuty skargi w rzeczywistości sprowadzają się do polemiki z organem i próbą wykazania, że ogólne zapisy dotyczące przedmiotu działania skarżącej, zawarte w jej statucie, zawierają w sobie treści wymagane konkursem lub też że można je było uzupełnić zapisami zawartymi we wniosku. Sąd nie podziela twierdzeń skarżącej. Uznaje, że ustalenia zarówno faktyczne jak i prawne dokonane przez organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w przedłożonej dokumentacji oraz w ww. i omówionych aktach prawnych.

Reasumując skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. W sprawie nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów prawa. Zatem ocena projektu została dokonana w sposób właściwy i z tych względów , działając na podstawie art.61 ust.8 pkt.2 ustawy wdrożeniowej, Sąd oddalił skargę.