Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3870/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.124
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi K. S. i E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 roku nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących K. S. i E. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz, U. z 2013 r., poz. 267 j. ze zm.) dalej zwanej k.p.a. oraz art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), zwanej dalej u.g.n., po rozpatrzeniu odwołania K.S.i E.S. od decyzji Starosty W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...], dalej decyzja organu I instancji, utrzymał ją w mocy.

Decyzja organu I instancji orzekała o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność K.S. i E.S. o nr. ew [...] położonej w obrębie U., gmina O., KW [...].

W wyniku złożonego odwołania decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy.

Organ II instancji ustalił, że 8 października 2014 r. pełnomocnik P. S.A. z siedzibą w L. złożył do Starosty W., w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wniosek o udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z ww. nieruchomości stanowiącej własność K.S. i E.S. w celu realizacji przez spółkę P. S.A. inwestycji celu publicznego, polegającej na przebudowie istniejących jednotorowych elektroenergetycznych linii napowietrznych 110 kV relacji O. – M. i M. – O. oraz budowie nowego odcinka linii 110 kV w celu stworzenia jednotorowej elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV relacji O. – O., mającej na celu zwiększenie niezawodności systemu elektroenergetycznego Powiatu W. oraz poprawę bezpieczeństwa dostaw energii do odbiorców zlokalizowanych wokół aglomeracji O. i O.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Starosta W. ograniczył sposób korzystania z ww. nieruchomości poprzez udzielenie P. S.A., zezwolenia na realizację inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie istniejącego odcinka jednotorowej elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV relacji O. - M. Organ pierwszej instancji uznał, iż spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 124 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej zwanej U.g.n.).

Od powyższej decyzji odwołanie złożył adw. M.S. - pełnomocnik Pani K.S.i Pana E.S., wnosząc o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości, alternatywnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która nie zawiera wszystkich składników wskazanych w ww. artykule, w szczególności brak określenia zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz braku wskazania w jakim celu dokonuje się ww. ograniczenia; naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji; naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o fikcyjne wypełnienie przesłanek z art. 124 ust. 3 ugn przez wnioskodawcę w sytuacji, w której propozycje wynagrodzenia za służebność przesyłu były rażąco zaniżone, zaś wnioskodawca dążył tylko i wyłącznie do udokumentowania rokowań, które faktycznie były fikcyjne i były oderwane od rzeczywistości; naruszenie art. 124 ust. 3 ugn poprzez wydanie decyzji pomimo, iż przesłanka obowiązku przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości nie została spełniona przez wnioskodawcę.

Organ wskazał, że stosownie do art. 124 ust. 1 U.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Ograniczenie prawa własności w trybie ww. przepisu może nastąpić po spełnieniu dwóch warunków, tj. nieruchomość znajduje się na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyrazi zgody na realizację inwestycji.

Rokowania z właścicielami w sprawie wejścia na przedmiotowy teren w celu realizacji inwestycji nie dały rezultatu. Inwestor i właściciele nieruchomości nie doszli bowiem do porozumienia w sprawie wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo.

Z protokołu z rozprawy administracyjnej oraz z załączonych do wniosku pism jednoznacznie wynika, iż proponowana przez wnioskodawcę kwota wynagrodzenia za zajęcie nieruchomości nie została zaakceptowana przez właścicieli nieruchomości, natomiast wnioskodawca nie wyraził zgody na kwotę wskazaną przez właścicieli nieruchomości.

Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym brak porozumienia pomiędzy stronami toczących się rokowań nie może stanowić podstawy do ich oceny jako pozornych, bądź uznania, że rokowań takich w ogóle nie było. W związku z tym należało uznać, iż rokowania zostały zakończone z wynikiem negatywnym, nie doszło bowiem do zawarcia porozumienia pomiędzy inwestorem a właścicielem nieruchomości.

Na podstawie ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy O. dla obszaru U. – K. – K. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w O. nr [...] z dnia [...] marca 2007r. opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 166, poz. 4496 z dnia 23 sierpnia 2007 r., przez teren działki ew. nr [...] przechodzą napowietrzne linie elektroenergetyczne El 10kV, E220kV, E400kV ze strefami oddziaływania odpowiednio 19 m, 34m i 43 m w każdą stronę od osi linii.

Z opisu technicznego inwestycji polegającej na przebudowie elektroenergetycznej linii napowietrznej o napięciu znamionowym 110 kV relacji O.-M.-O., a także budowie nowego odcinka linii 110 V (ok. 395 m) na przedpolu elektroenergetycznej stacji (SE) O. wynika, że na obszarze działki nr [...] obręb [...] projektuje się regulację zwisów przewodów fazowych oraz wymianę istniejącego przewodu odgromowego na przewód OPGW. Na istniejącym słupie zostaną wymienione łańcuchy izolatorowe na nowe. Prowadzone prace nie będą miały wpływu na zmianę strefy oddziaływania wokół linii 110 kV wyznaczonej w MPZP.

W przepisie art. 124 ust. 1 U.g.n. w sposób jednoznaczny wskazano w jakim celu może być wydane zezwolenie ograniczające prawo własności. Przebudowa linii elektroenergetycznej niewątpliwie stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

W odniesieniu do braku określenia w decyzji zakresu ograniczenia organ stwierdził, że zakres prac związanych z realizacją inwestycji jest przebudową, która w rozumieniu prawa budowlanego jest wykonaniem prac powodujących możliwość zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu. Mamy więc do czynienia z przebudową istniejącej już linii elektroenergetycznej. Ustalenia te potwierdziły także oględziny nieruchomości.

Tym samym za niezasadny uznano zarzut naruszenia przez Starostę W. art. 107 § k.p.a. poprzez brak określenia zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz braku wskazania w jakim celu dokonuje się ww. ograniczenia, skoro wniosek dotyczył jedynie przebudowy istniejącej linii. Z zaskarżonej decyzji organu I instancji jednoznacznie wynika, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność Pani K.S. i Pana E.S., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], położona w obrębie U., gmina O. związane jest z realizacją inwestycji celu publicznego, polegającej na przebudowie istniejącego odcinka jednotorowej elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV relacji O. - M.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli K.S. i E.S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w całości oraz uchylenie w całości decyzji Starosty W. z dnia [...] czerwca 2015 r.,

Ww. decyzji zarzucili:

I. rażące naruszenie prawa tj. art. 107 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty, która nie zawiera wszystkich składników wskazanych w ww. artykule, w szczególności brak określenia zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz braku wskazania w jakim celu dokonuje się ww. ograniczenia tj. jakiej konkretnie inwestycji dotyczy skoro art. 124 Ustawy o gospodarce nieruchomościami ("UGN") wymienia m in. udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie przewodów i urządzeń do przesyłania i dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej etc. Trudno zaś sobie wyobrazić by ustawodawca godził się na ograniczanie korzystania z nieruchomości dla wszystkich celów wskazanych w art. 124 ust. 1 U.g.n dla jednego Wnioskodawcy, który w tym przypadku zajmuje się wyłącznie energią elektryczną.

II. rażące naruszenie prawa tj. art. 107 § 3 KPA poprzez niepełne uzasadnienie obu ww. decyzji, w szczególności brak wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności dowodom, które przedstawiane były przez Skarżących w toku postępowania, co może świadczyć również o braku przeprowadzenia pełnego i obiektywnego postępowania dowodowego,

III. rażące naruszenie prawa tj. art 156 § 1 pkt. 2 KPA poprzez utrzymanie decyzji Starosty, która została wydana w oparciu o fikcyjne wypełnienie przesłanek z art. 124 ust. 3 UGN przez Wnioskodawcę w sytuacji, w której propozycje wynagrodzenia za służebność przesyłu były rażąco zaniżone, zaś Wnioskodawca dążył tylko i wyłącznie do udokumentowania rokowań, które faktycznie były fikcyjne i oderwane od rzeczywistości,

IV. rażące naruszenie art. 124 ust. 3 U.g.n. poprzez utrzymanie w całości w mocy decyzji Starosty pomimo, iż przesłanka obowiązku przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości de facto nie została spełniona przez Wnioskodawcę ponieważ trudno uznać za element faktycznych rokowań składanie rażąco zaniżonych propozycji wynagrodzenia za służebność, a tym samym można przyjąć, iż celem Wnioskodawcy było tylko i wyłącznie zdobycie dokumentu z rokowań, które realnie nie miały miejsca.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że w świetle art. 107 § 1 KPA oraz art. 124 U.g.n. decyzja Starosty nie zawiera w treści rozstrzygnięcia wszystkich niezbędnych elementów.

Bezspornym jest, iż Wnioskodawca [...] jest podmiotem zajmującym się liniami energetycznymi i przesyłem prądu, zaś treść rozstrzygnięcia Organu I instancji jest taka, że dokonano ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości dla wszystkich rodzajów działalności wskazanych w art. 124 UGN tj. także dla przeprowadzania ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń do dystrybucji płynów, paliw i gazu etc. Tym samym podmiot, który zajmuje się przesyłem energii elektrycznej dostał de facto zgodę także na inne przesyły wskazane w art. 124 UGN, co jest również niezgodne z treścią wniosku [...]. Powyższe oznacza, iż na bazie skarżonej decyzji [...] mogłoby przeprowadzać inne inwestycje np. drenażowe, gazowe etc., a tym samym decyzja jest niepełna i treść jej rozstrzygnięcia stanowi rażące naruszenie art. 107 § 1 Kp.a.

Pomimo tego Wojewoda uznał, iż rozstrzygnięcie Starosty jest prawidłowe, ponieważ to wniosek precyzuje czego dotyczy inwestycja tj. przebudowy istniejącej linii energetycznej. Bezspornym jest, iż wniosek nie jest uzupełnieniem treści merytorycznego zakresu rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Innymi słowy niezależnie od treści wniosku Starosta powinien był jednoznacznie określić w rozstrzygnięciu decyzji w jakim celu i zakresie dokonuje ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Ani treść wniosku ani uzasadnienie decyzji nie mogą być traktowane jako uzupełnienie merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji.

Zgodnie z art. 107 § 3 K.p. uzasadnienie decyzji powinno zawierać przyczyny z powodu których, organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom złożonym przez skarżących do akt sprawy w szczególności w pismach z dnia 10 marca 2015 r. oraz 18 maja 2015 r. Należy więc uznać, że decyzja, która nie zawiera wszystkich składników określonych w § 3 jest decyzją wadliwą. Załączony operat szacunkowy sporządzony był przez uprawnionego rzeczoznawcę a tym samym należycie dokumentował wysokość należnego wynagrodzenia za służebność przesyłu. Dowód ten również potwierdzał fikcyjność prowadzonych rokowań przez [...], której jedynym celem było zdobycie protokołu z rokowań by następnie załączyć go do wniosku o wydanie decyzji z art. 124 UGN.

Według ww. operatu szacunkowego propozycje wynagrodzenia ze strony [...] są nierealne, rażąco zaniżone i miały na celu sztuczne wypełnienie przesłanek ustawowych z art. 124 UGN. Takie kształtowanie treści czynności prawnej należy uznać za próbę obejścia prawa, tym samym decyzja powinna zostać uchylona.

Skoro z operatu szacunkowego sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę wynika, iż skarżącym tytułem wynagrodzenia za służebność przesyłu należne jest 394 500 zł, trudno uznać za poważne i realne propozycje [...], która oferowała kwotę 31 000 zł.

Starosta, jak i następnie Wojewoda, nie odnieśli się również do tego, iż wniosek [...] błędnie wskazywał obszar pasa służebności przesyłu tj. obszar ten został zaniżony przez [...]. Skarżący złożyli do akt operat szacunkowy wskazujący prawidłowy obszar pasa służebności przesyłu. Pomimo tego organ nie wskazał w uzasadnieniu dlaczego odmówił uznania i tego dowodu, choć Skarżący podnosili w ww. pismach. Tym samym, podstawa prawna ww. decyzji tj. art. 124 ust. 1. UGN, zgodnie z którym ograniczenie korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym została naruszona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).

Wskazywaną przez organy podstawą prawną był art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy te umożliwiają podmiotowi, który zamierza m.in. poprowadzić na nieruchomości osoby trzeciej przewody i urządzenia służące do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, uzyskanie prawa do korzystania z nieruchomości, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody i o ile jest to zgodne z planem miejscowym a w przypadku braku tego planu, zgodne z decyzją o lokalizacji celu publicznego. (art. 124 ust. 1 U.g.n.). Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym w przedmiocie uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. (art. 124 ust. 3 U.g.n.). Z ust. 4 wynika natomiast, że osoba lub jednostka organizacyjna, która występuje o zezwolenie, ma obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac, a w sytuacji w której wykonane ciągi, przewody lub urządzenia uniemożliwiają właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, dają mu możliwość żądania aby albo starosta albo występujący z wnioskiem o zezwolenie, w drodze umowy, nabył własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości.

Ustawodawca gwarantuje więc podmiotowi w stosunku do którego została wydana decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, że w przypadku gdyby okazało się niemożliwym korzystanie z nieruchomości na dotychczasowych zasadach, prawo do domagania się od ww podmiotów przeniesienia własności na jego rzecz.

Prawo własności jest prawem zagwarantowanym konstytucyjnie, co wynika z art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a jego ograniczenie jest możliwe tylko ustawą. Jedną z nich jest ustawa o gospodarce nieruchomościami.

Przysługujące właścicielowi prawo do korzystania z jego rzeczy, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, zagwarantowane jest w artykule 140 kodeksu cywilnego. Nie jest to jednak, prawo bezwzględne. Z względu na różne, także chronione konstytucyjnie prawa, możliwe jest ograniczenie przysługującego obywatelowi prawa własności. Jak wskazuje jednak Naczelny Sąd Administracyjny naruszenie tych praw nie może doprowadzić do sytuacji, w której doszłoby do ponadustawowego i nieuzasadnionego racjami społecznymi ograniczenia tego prawa. Konieczne jest więc w tym wypadku zachowanie zasady proporcjonalności. (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2011 r. II OSK 2062/11, Lex nr 1152132). Zasada proporcjonalności, zwana zakazem nadmiernej ingerencji, to konieczność zachowania odpowiedniej proporcji między środkiem jakim jest ograniczenie prawa lub wolności a celem rozumianym jako szeroko pojęty interes publiczny.

W wypadku skarżących nie powinno ulegać wątpliwości, że ograniczenie prawa własności podyktowane jest racjami społecznymi, publicznymi wynikającymi z konieczności przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej.

Ustawodawca zezwalając na ograniczenie prawa własności nie czyni tego dowolnie. Ustawa jasno wskazuje na konieczność zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W tym wypadku są to postanowienia powołanego przez organ miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Postępowanie z art. 124 U.g.n. ma na celu wykonanie inwestycji celu publicznego. Ingerencja podmiotu, który będzie wykonywał czynności na cudzym gruncie musi być oczywiście jak najmniej uciążliwa dla właściciela nieruchomości. Ocena uciążliwości jest w tym wypadku ogranicza się jednak do czynności ściśle związanych z istotą zezwolenia. Kwestia lokalizacji linii zostaje bowiem wcześniej przesądzona w planie miejscowym. Tym bardziej jest to oczywiste skoro planowana inwestycja to przebudowa już istniejącej linii przesyłowej.

Organ, wydając decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ocenia wyłącznie to czy istnieją podstawy do ograniczenia na pewien czas prawa do korzystania przez właściciela z gruntu tylko po to i w takim zakresie w jakim jest to niezbędne dla realizacji celu publicznego, określonego wcześniej w planie miejscowym lub decyzji lokalizacyjnej.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, że planowana inwestycja stanowi cel publiczny i podziela w związku z tym zaprezentowaną przez organ argumentacją w tym zakresie – co wypełnia jedną z przesłanek o jakich mowa w art. 124 ust. 1 U.g.n.in fine.

Spełniona została także druga z przesłanek, wynikająca z art. 124 ust. 3 U.g.n. zgodnie z którym udzielenie zezwolenia o którym mowa w ust. 1 powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Rokowania dotyczą "uzyskania zgody na wykonanie prac o których mowa w ust. 1".

Dokonując wykładni gramatycznej ale i celowościowej przepisów art. 124 nie powinno budzić wątpliwości, że rokowania nie mają na celu rozwiązanie wszystkich kwestii dotyczących korzystania przez przedsiębiorstwo przesyłowe z nieruchomości (taka jest racja ustanowienia służebności przesyłu) ale wyłącznie kwestii związanych z czasowym ograniczeniem korzystania z nieruchomości na czas wykonywania prac stanowiących cel publiczny. Nie ulega wątpliwości, że powodem nie zawarcia była zbyt dużą rozbieżność pomiędzy oczekiwaniami właścicieli a propozycjami operatora energetycznego. Świadczy o tym przedstawiony operat dotyczący wartości służebności przesyłu.

Podkreślić w tym miejscu jeszcze raz należy, że rokowania nie dotyczą wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu ale zgody na wykonanie prac. To, że w ramach tych rokowań strony dyskutują o ewentualnej wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu nie stanowi essentialia negotii tych ustaleń w świetle art. 124 ust. 1 i 2 U.g.n.

W związku z tym niezasadny jest zarzut pozorności rokowań.

Jednakże, w ocenie Sądu, decyzja została wydana z naruszeniem art. 124 ust. 1 u.g.n. w zakresie w jakim nie wskazuje sposobu ograniczenia, rozstrzygnięcia o udostępnieniu określonej części nieruchomości w celu wykonania prac a następnie ewentualnych prac konserwatorskich, usuwaniem awarii i eksploatacji i korzystania z pasa przy uwzględnieniu zakazów i nakazów wynikających z przepisów prawa, zobowiązania do przywrócenia terminu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, zobowiązaniu do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego a gdy to niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności do ustalenia odszkodowania i wreszcie terminu ograniczenia. Rozstrzygnięcia tego nie zawierała decyzja organu I instancji, co powinno skutkować uchyleniem przez organ II instancji tej decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

Decyzja ograniczająca prawo własności wydana na podstawie art. 124 ust. 1 U.g.n. daje podstawę do wejścia na grunt w celu realizacji postanowień tej decyzji. W pojęciu "udzielenia zezwolenia na zakładania i przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłu płynów, pary, energii" – z art. 124 ust. 1 U.g.n mieści się zezwolenie na wejście inwestora na grunt a od strony właściciela stanowi o obowiązku znoszenia tego stanu rzeczy w określonym w decyzji czasie. Konsekwencją wybudowania urządzeń jest pozostawienie tych urządzeń na gruncie a co za tym idzie rodzi po stronie ich właściciela lub użytkowania wieczystego obowiązek udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z usuwaniem awarii lub konserwacji (zob. M Wolanin w W Jaworski, A Prusarczyk, A Tułodziecki, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, 2011, s 909, Komentarz do art. 124 Ustawy o gospodarce nieruchomościami Paweł Wojciechowski w Lex).

W niniejszej istniejąca sieć znajduje się na określonym terenie gruntu w stosunku do którego ustanawia się tzw. pas technologiczny, na którym obowiązują ograniczenia co do ograniczonego sposobu korzystania przez właściciela z jego gruntu. Zazwyczaj parametry tego ograniczenia określone są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego – co potwierdza uzasadnienie decyzji organu II instancji w którym wskazuje się strefy oddziaływania nad działką skarżących linii energetycznej odpowiednio 19 m, 34 m, i 43 m w każdą stronę od osi linii.

W niniejszej sprawie organ powołał się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy O. dla obszaru U.-K.-K. zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] marca 2007 r. (D.Urz. Woj. [...]. Nr 166, poz. 4496). To na jego podstawie powinien m.in. określić zakres ograniczenia – czego w sentencji decyzji nie uczynił. Nie ustosunkował się także do zarzutu skarżących dotyczącego wadliwego ustalania w uzasadnieniu rozstrzygnięcia pasa służebności przesyłu.

Choć wprost z art. 124 § 1 U.g.n. nie wynika obowiązek ustalenia terminu ograniczenia, to jednak dokonując wykładni celowościowej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami – art. 124, należy dojść do wniosku, że wymóg ustalenia terminu ograniczenia jest niezbędnym elementem decyzji. Z samego brzmienia art. 124 U.g.n. wynika ograniczony w czasie sposób korzystania z nieruchomości przez osoby nie będące właścicielami lub użytkownikami wieczystymi. Wobec chronionego konstytucyjnie prawa własności oczywistym jest więc, że o ile ustawa nie przewiduje odjęcia prawa własności w drodze wywłaszczenia za które należy się stosowne odszkodowanie, to jego ograniczenie nie może być nieograniczone w czasie. Tym bardziej na gruncie art. 124 pkt 5 U.g.n. z którego wynika, że w przypadku gdy na skutek przeprowadzenia ciągów, przewodów i urządzeń, nieruchomość nie mogłaby być wykorzystywana przez właściciela w sposób zgody z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje roszczenie o wykup nieruchomości. Inaczej mówiąc właściciel lub użytkownik wieczysty ma prawo wiedzieć jak długo będzie trwać ograniczenie jego konstytucyjnych praw i w konsekwencji kiedy będzie mógł ocenić wpływ inwestycji na sferę jego praw właścicielskich (art. 21 pkt 1 i 64 Konstytucji R.P.).

Mają także rację skarżący wywodząc, że wydając decyzję w trybie art. 124 § 1 U.g.n. organ powinien w niej określić cel ograniczenia, tym bardziej, że decyzja tego rodzaju, zgodnie z art. 127 § 7 tej ustawy stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Zawarcie tej kwestii wyłącznie w uzasadnieniu nie spełnia wymagań ustawowych.

Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ ma obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego a rozważania organu zawrzeć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia – art. 107 § 3 K.p.a. W toku postępowania strona skarżąca złożyła opinię na temat wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Organ się do tego dokumentu w żaden sposób nie odniósł. Wyżej wskazane uchybienie organu, nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia gdyż, jak to zostało wskazane wyżej kwestia wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu nie stanowi przedmiotu rokowań.

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zarzut rażącego zaniżenia proponowanego przez operatora wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu nie jest przedmiotem oceny ani organu ani sądu, o czym była mowa wyżej.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 124 § 1 U.g.n. w zw. z art. 7, 77 § 1,107 § 1 i 3, 138 § 2 K.p.a. co uzasadniało jej uchylenie łącznie z decyzją organu I instancji ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji będzie miał na względzie powyższe wskazania co do dalszego toku postępowania w zakresie ustalenia zakresu ograniczenia, terminu ograniczenia korzystania z nieruchomości oraz wskazania celu ograniczenia. Kwestie te muszą być zawarte w sentencji decyzji i uargumentowane w jej uzasadnieniu.

Organ zadba aby uzasadnienie decyzji spełniało wymogi art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie podstawy faktycznej i prawnej i aby jego treść nie budziła zastrzeżeń interpretacyjnych.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 1 pkt 1 a i c i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270) orzeczono jak w wyroku.