Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 575/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 , art. 28 , art. 77 , art. 107
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 81 poz 351
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Jawna – [...] w N. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 10 marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz strony skarżącej [...] Spółki Jawnej [...] w N. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją nr [...] z dnia 17 listopada 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 z późn. zm.), art. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 199l r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity Dz. U. 2009 Nr 178 poz. 1380 z późn. zm.), w związku z § 207 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 Nr 75 poz. 690 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1, § 2 i art. 107 § 1, § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267; obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 23), dalej "K.p.a.". - w związku ze stwierdzonymi w Budynku hotelu "[...]" przy ul. [...] w K. - uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe powodujące zagrożenie życia ludzi, opisanymi w protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 14 września 2015 r. – nakazał [...]Hotel [...]Sp. z o.o. Sp. k. w K. wykonanie w ww. budynku hotelu "[...]" - w terminie do 31 grudnia 2016 r. - niżej wymienionych obowiązków:

1. Dostosować długości dojścia ewakuacyjnego w budynku do wymogów określonych w aktualnie obowiązujących przepisach techniczno-budowlanych.

2. Wyposażyć klatkę schodową w przedmiotowym budynku w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w każdym obiekcie budowlanym, w którym mogą przebywać ludzie bez względu na jego charakter i przeznaczenie, należy zapewnić sprawną oraz bezpieczną ewakuację ludzi na wypadek powstania pożaru lub innego zagrożenia. Podstawą bezpiecznej ewakuacji jest zapewnienie takich warunków technicznych, które umożliwią osobom przebywającym w budynku bezpieczne jego opuszczenie w przypadku powstania pożaru lub innego zagrożenia.

Na podstawie § 256 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w strefach zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL V maksymalna długość dojścia ewakuacyjnego (długość drogi ewakuacyjnej od wyjścia z pomieszczenia na tę drogę, do wyjścia do innej strefy pożarowej lub na zewnątrz budynku) przy jednym kierunku dojścia wynosi 10 m. Przedmiotowy budynek pełni funkcję hotelową i został zaliczony do kategorii zagrożenia ludzi ZL V. W budynku występuje jeden kierunek ewakuacji.

Zmierzona w trakcie kontroli długość dojścia ewakuacyjnego z 3 piętra z najdalej położonego pokoju do wyjścia na zewnątrz budynku wynosiła ok. 69 m (przy jednym kierunku dojścia). Stanowi to przekroczenie dopuszczalnej wartości o ponad 100%. Przekroczona długość dojścia ewakuacyjnego może w przypadku powstania pożaru lub innego zagrożenia stworzyć niekorzystne warunki ewakuacji, wydłużając czas potrzebny do opuszczenia obiektu przez osoby w nim przebywające, a co za tym idzie spowodować zagrożenie dla ich życia.

Zgodnie z § 245 ust. 2 ww. Rozporządzenia, w budynkach średniowysokich (SW), zawierających strefę pożarową ZL V należy stosować klatki schodowe obudowane i zamykane drzwiami oraz wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu.

W trakcie przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych stwierdzono, iż w przedmiotowym budynku (zaliczonym do grupy wysokości średniowysoki) klatka schodowa nie jest wyposażona w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu.

Brak wyposażenia wewnętrznych klatek schodowych w budynku w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu może spowodować, że w przypadku powstania pożaru szkodliwe produkty spalania oraz gazy pożarowe mogą rozprzestrzenić się na cały budynek, tym samym utrudniać lub uniemożliwiać przeprowadzenie bezpiecznej ewakuacji osób w nim przebywających.

Zgodnie z § 16 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. 2010 Nr 109 poz. 719) przedstawione powyżej nieprawidłowości w zakresie ewakuacji stanowią podstawę do uznania obiektu za zagrażający życiu ludzi. Właściciel lub zarządca budynku zobowiązany jest zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła spółka [...] Spółka Jawna [...] w N

W odwołaniu zarzucono podniesiono naruszenie przepisów:

"art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. 2007.303.1) oraz art. 8 K.p.a., a więc prawa do dobrej administracji działającej w sposób bezstronny, fachowy, odbiurokratyzowany i budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez podejmowanie działań, które nie mogą usunąć występujący stan zagrożenia zdrowia lub życia ludzi - użytkowników budynków przy ul. [...] w K. w czasie, który zapewni skuteczną ochronę prawną dla użytkowników budynku hotelu funkcjonującego w budynku przy ul. [...] w K . ",

"art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej poprzez brak wstrzymania eksploatacji obiektu budowlanego - budynku hotelu, pomimo, iż stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi",

"art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej poprzez wyznaczenie rocznego terminu na realizację obowiązków, które powinny podlegać natychmiastowemu wykonaniu ".

Ponadto strona odwołująca podniosła, iż zaskarżona decyzja nie została doręczona do skarżącej spółki pomimo, iż właściciel budynku przy ul. [...] w K. jest stroną niniejszego postępowania.

W dniu 21 stycznia 2016 r. wpłynęło uzupełnienie odwołania, w którym podniesiono, "że w budynku przy ul. [...] w K. prowadzona jest działalność hotelarska bez wymaganego prawem wpisu do Ewidencji Obiektów Hotelarskich Marszałka Województwa [...] ".

W dniu 22 lutego 2016 r. wpłynęła odpowiedź strony odwołującej na wezwanie organu do wskazania podstaw do uznania spółki za stronę postepowania administracyjnego.

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia 10 marca 2016r. znak: [...], na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, art. 28, art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity z 2016, poz. 191) - po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółka Jawna [...] w N. - umorzył postępowanie odwoławcze.

Organ odwoławczy wskazał, że obowiązkiem organu administracji jest w szczególności dokonanie ustaleń, kto jest stroną danego postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powstałym na tle powyższego przepisu wyrażono pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Podkreślono, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie daje przymiotu strony. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na jej uznanie za stronę. W praktyce interes prawny strony jest ustalany każdorazowo na podstawie norm prawa materialnego, które mogą znaleźć swoje zastosowanie w indywidualnej sprawie administracyjnej.

Organ podkreślił, że interes prawny powinien być osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny (nie może więc być uzasadniony zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi lub niepewnymi, które wystąpią lub mogą wystąpić w przyszłości - przymiotu strony nie posiada osoba, która swój udział w postępowaniu administracyjnym opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu publicznego), a ponadto powinien być oparty na normach prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim administracyjnego (materialnego). Interes prawny powinien być bezpośredni, a więc jego źródłem powinna być wprost norma prawa powszechnie obowiązującego. Pojęcie interesu prawnego uosabia potencjalną możliwość nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień, które muszą wynikać z powszechnie obowiązującego prawa i których adresatem może być wyłącznie osoba określona (wskazana) przez to prawo. Prowadzi to do wniosku, że źródłem tego interesu nie mogą być różnego typu zdarzenia prawne mieszczące się w sferze stosowania prawa.

Organ przytoczył art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, w myśl którego odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizacje obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.

Analiza zgromadzonego dowodu w sprawie, przede wszystkim zapisy "Umowy Najmu zawartej w K., dnia 10.06.2014 r." pomiędzy: [...] Spółka Jawna [...] w N. (Wynajmującym), a [...] Sp. z o.o. Sp. k. w K. (Najemcy) pozwoliła stwierdzić organowi, że Komendant Miejski Państwowej straży Pożarnej w K. nie popełnił błędu i właściwie określił stronę postępowania administracyjnego, w kwestii nałożenia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Zapisy umowy najmu, w ocenie organu, świadczą o konieczności zastosowania w przedmiotowej sprawie zapisów art. 4 ust. 1 a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, nie zaś art. 4 ust. 1 tejże ustawy nakładającego obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej na właściciela obiektu, tym samym stroną prowadzonego postępowania administracyjnego winien być najemca obiektu, bowiem zgodnie z umową i w związku z prowadzoną przez niego w obiekcie działalnością nałożone zostały obowiązki p-poż.

W świetle powyżej opisanych przepisów istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot, legitymujący się tym interesem, może wywodzić swoje racje. Stronami postępowania w przedmiocie realizacji obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest więc [...] Sp. z o.o. Sp. k. - najemca nieruchomości, której dotyczy to postępowanie.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pismem z dnia 3 lutego 2016 r. znak: [...] wezwał stronę odwołującą do wskazania podstaw do uznania jej za stronę postępowania administracyjnego uprawnioną do realizacji i przestrzegania zapisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Odpowiadając na powyższe wezwanie strona odwołująca przesłała jedynie wyciąg z księgi wieczystej, potwierdzający fakt, iż jest właścicielem budynku - okoliczność znaną uprzednio organom. Źródłem interesu prawnego w sprawach dotyczących ochrony przeciwpożarowej są zasadniczo normy prawa materialnego, z których wynikają prawa do nieruchomości w tymże zakresie.

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej stanął na stanowisku, iż spółce [...] Spółka Jawna [...] w N. nie przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu, w którym została wydana sporna decyzja. Interes prawny spółki powinien się wyrażać w możliwości zastosowania w sprawie konkretnej normy prawa materialnego. Tymczasem zarzuty przedstawione w odwołaniu wskazują na interes faktyczny odwołującej się spółki, która jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie daje przymiotu strony. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Nadto podkreślono, że nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 K.p.a., które można by zastosować automatycznie w każdej sprawie. Zdaniem organu strona odwołująca nie wykazała interesu prawnego w niniejszej sprawie.

To do organu odwoławczego należy obowiązek przeprowadzenia analizy, czy odwołanie pochodzi od strony, czy też od osoby niemającej tego statusu. Zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. jedynie stronie przysługuje legitymacja do wniesienia odwołania i to na tym etapie winna mieć miejsce ww. analiza. Powinnością organu odwoławczego po wypłynięciu odwołania jest wyjaśnienie, czy osoby wnoszące odwołanie posiadają przymiot strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Konsekwencją braku przymiotu strony musiało być więc umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a..

Wskazano również, iż z uwagi na zakres niniejszego postępowania, w ramach którego oceniana jest wyłącznie kwestia przymiotu strony przez wnoszącą odwołanie, nie pozwala to organowi odwoławczemu na przeprowadzenie oceny zasadności zarzutów dotyczących prawidłowości postępowania organu I instancji oraz samej decyzji o nakazującej [...] [...] Sp. z o.o. Sp. k. w K. wykonanie w budynku zlokalizowanym przy ul. [...] w K. obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

[...] Spółka Jawna – [...] w N. w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 10 marca 2016r. znak: [...] . zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 28 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej, art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane oraz art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks Cywilny poprzez uznanie, że właściciel budynku, w którym istnieje obowiązek wykonania czynności, w tym robót budowlanych w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej, nie jest stroną postępowania, jeżeli budynek ten jest przedmiotem umowy najmu, a najemca doprowadził do powstania stanu niezgodnego z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej wbrew postanowieniom umowy najmu i bez zgody właściciela budynku,

- art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz art. 140 ustawy Kodeks Cywilny poprzez uznanie, że stroną i adresatem obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej może być wyłącznie najemca, nie posiadający prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, natomiast przymiotu strony nie może mieć właściciel budynku,

- art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. 2007.303.1) oraz art. 8 K.p.a., a więc prawa do dobrej administracji, działającej w sposób bezstronny, fachowy, odbiurokratyzowany i budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez podejmowanie działań, które nie mogą usunąć występującego stanu zagrożenia zdrowia lub życia ludzi - użytkowników budynków przy ul. [...] w K. w czasie, który zapewni skuteczną ochronę prawną dla użytkowników budynku hotelu funkcjonującego w budynku przy ul. [...] w K. ,

- art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej poprzez brak wstrzymania eksploatacji obiektu budowlanego - budynku hotelu pomimo, iż stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi oraz wyznaczenie rocznego terminu na realizację obowiązków, które winny podlegać natychmiastowemu wykonaniu,

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zbyt skrótowe i ogólnikowe sformułowanie uzasadnienia decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu wskazano, że spółka [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. jest najemcą budynku przy ul. [...] w K. , który jest własnością spółki [...] Spółka jawna – [...] Budynek przy ul. [...] w K. jest zabytkiem wpisanym indywidualną decyzją administracyjną do rejestru zabytków. Budynek ten został nielegalnie przebudowany przez jego najemcę i jest w chwili obecnej wykorzystywany do prowadzenia działalności hotelarskiej, pomimo braku zapewnienia zachowania norm dotyczących bezpieczeństwa przeciwpożarowego - co powoduje stan zagrożenia życia i zdrowia wszystkich użytkowników budynku, w tym gości hotelu.

Strona skarżąca podkreśliła, iż organ I instancji nie przyznał przymiotu strony skarżącej pomimo, iż podmiot ten jest właścicielem budynku przy ul. [...] w K.

Nadto wskazano, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach.

Zdaniem strony skarżącej, w stanie faktycznym niniejszej sprawy wyłącznie właściciel może wykonać obowiązki nałożone przez organ Państwowej Straży Pożarnej, bo tylko właściciel posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, umożliwiające wykonanie robót budowlanych, które doprowadzą budynek przy ul. [...] w K. do stanu zgodnego z prawem, w tym w szczególności w zakresie przepisów przeciwpożarowych. Uprawnienia takiego nie posiada natomiast najemca budynku - spółka [...] Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w K. , która na podstawie zawartej umowy najmu nie może bez zgody właściciela wykonać żadnych robót budowlanych w budynku będącym przedmiotem postępowania. Już sam ten fakt przesądza o posiadaniu przez stronę skarżącą interesu prawnego wywiedzionego z art. 140 Kodeksu cywilnego, który to interes prawny powodował, że strona skarżąca była stroną postępowania przed organem Państwowej Straży Pożarnej.

Wskazano również, że interes prawny skarżącego w zakończonym postępowaniu administracyjnym wynika bezsprzecznie z treści art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w ort. 5 ust. 2; zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Podkreślono, iż wszelkie decyzje administracyjne dotyczące bezpośrednio nieruchomości wpływają na treść prawa własności tejże nieruchomości przysługującego skarżącej spółce, którego granice zakreślone są w treści art. 140 Kodeksu Cywilnego.

W ocenie strony skarżącej ze względu na wszelkie opisane powyżej normy prawne określające interes prawny, wynikające z wyliczonych szczegółowo przepisów, zgodnie z treścią art. 28 K.p.a. skarżąca spółka, jako właściciel budynku przy ul. [...] w K. posiada status strony postępowania toczącego się przed organami Państwowej Straży Pożarnej.

Przywołano treść art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek oraz podkreślono, iż toczące się obecnie postępowanie dotyczy interesów prawnych i obowiązków skarżącej spółki, określonych między innymi w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1891 roku o ochronie przeciwpożarowej, art. 61 ust. 1 pkt i 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 140 ustawy Kodeks Cywilny. Zdaniem strony skarżącej interes prawny i obowiązki właściciela obiektu budowlanego czynią go stroną postępowania administracyjnego dotyczącego spełniania przez powyższy obiekt budowlany norm z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Nadto wskazano, że zaskarżona decyzja administracyjna narusza art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej, ponieważ utrwala stan, w którym obiekt funkcjonującego hotelu nie spełnia minimalnych standardów ochrony przeciwpożarowej.

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a..

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej umarzająca postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem spółki [...] Spółka Jawna – [...] w N. , bowiem – zdaniem organu – odwołującej spółce nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym, w którym została wydana zaskarżona decyzja organu I instancji nakazująca najemcy budynku - spółce [...] Sp. z o.o. Sp. k. w K. - wykonanie w budynku hotelu "[...]" przy ul. [...] w K. obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej – w związku ze stwierdzonymi uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe powodujące zagrożenie życia ludzi.

Podzielając przedstawione przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji teoretyczne rozważania na temat interesu prawnego, nie sposób podzielić argumentacji tego organu uzasadniającej zaskarżone rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Nie budzi wątpliwości w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie jest też kwestionowane przez strony, że strona skarżąca [...] Spółka Jawna – [...] w N. jest właścicielem budynku położonego w K. przy ul. [...], zaś [...] Sp. z o.o. Sp. k. w K. jego najemcą, na podstawie umowy najmu zawartej w K. dnia 10 czerwca 2014 r..

Kwestia ochrony przeciwpożarowej została uregulowana w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tj. Dz.U. 2016, poz. 191).

Zgodnie z regulacją art. 4 ust. 1 ww. ustawy właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany:

1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych;

2) wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice;

3) zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie;

4) zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji;

5) przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej;

6) zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi;

7) ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Natomiast art. 4 ust. 1a ww. ustawy stanowi, że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Oznacza to, że w zakresie podlegającym regulacji art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, odpowiedzialnym za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej może być wyłącznie podmiot faktycznie władający budynkiem (obiektem budowlanym, terenem).

Z treści ww. umowy najmu z dnia 10 czerwca 2014 r. wynika, że wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy do użytkowania cały budynek (§ 2 ust. 1 umowy); przedmiot najmu będzie wykorzystywany przez najemcę na prowadzenie w nim hotelu (§ 3 ust. 1 umowy); najemca uprawniony jest do wykonania prac adaptacyjnych, mających na celu przystosowanie przedmiotu najmu do wykonywania działalności... (§ 3 ust. 2 umowy); w przypadku powzięcia zamiaru wykonania prac adaptacyjnych najemca zobowiązany będzie do przedłożenia wynajmującemu projektu budowlanego i innych dokumentów zawierających zakres i plan przebudowy, oraz do uzyskania od odpowiednich organów wszelkiej dokumentacji technicznej niezbędnej do wykonywania prac budowlanych (§ 3 ust. 3 umowy); wszelkie prace adaptacyjne zostaną przeprowadzone na koszt najemcy i nie będą podlegały zwrotowi ani rozliczeniu w czynszu w trakcie trwania umowy ani po rozwiązaniu umowy ( § 3 ust. 6 umowy).

Zacytowane zapisy umowy najmu, jak trafnie wskazały organy, uzasadniają zastosowanie w przedmiotowej sprawie zapisów art. 4 ust. 1 a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, nie zaś art. 4 ust. 1 tej ustawy, nakładającego obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej na właściciela obiektu.

Nie znaczy to jednak, że właściciel budynku spółka [...] Spółka Jawna – [...] w N. jest pozbawiona statusu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Należy bowiem wskazać, że decyzja administracyjna, której przedmiotem jest nakaz wykonania w budynku hotelu "[...]" przy ul. [...] w K. obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej (w związku ze stwierdzonymi uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe powodujące zagrożenie życia ludzi), nawet jeśli nakaz ten nie jest skierowany do właściciela, a do najemcy budynku – dotyczy bezpośrednio tej nieruchomości i wpływa na treść przysługującego stronie skarżącej prawa własności tej nieruchomości, którego granice są określone w treści art. 140 Kodeksu Cywilnego.

Trzeba zatem stwierdzić, że skarżąca spółka - jako właściciel budynku przy ul. [...] w K. - posiada status strony przedmiotowego postępowania toczącego się przed organami Państwowej Straży Pożarnej. Właściciel budynku, w którym istnieje obowiązek wykonania czynności, w tym robót budowlanych w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej jest stroną postępowania, nawet jeśli budynek jest przedmiotem umowy najmu, a najemca doprowadził do powstania stanu niezgodnego z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej wbrew postanowieniom umowy najmu. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Tak więc kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem wymogów zawartych w art. 7, 28, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 K.p.a., zaś stwierdzone uchybienie w kwestii określenia kręgu stron postępowania należy do mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy także wskazać, że z uwagi na powyższe, bez uprzedniego prawidłowego ustalenia w postępowaniu administracyjnym kręgu stron, przedwczesne byłoby wypowiadanie przez Sąd wiążących ocen materialnoprawnych oraz dokonywanie oceny zasadności zarzutów dotyczących prawidłowości postępowania organu I instancji oraz samej decyzji o nakazującej [...] Sp. z o.o. Sp. k. w K. wykonanie w budynku zlokalizowanym przy ul. [...] w K. obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji wyda decyzję merytoryczną, z uwzględnieniem stanowiska Sądu wyrażonego powyżej, a zatem z udziałem w charakterze strony spółki wnoszącej odwołanie od decyzji organu I instancji.

W świetle poczynionych rozważań Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.