Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 232/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1, art. 28.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20.  ust. 1.
journal: Dz.U. 2004 nr 121 poz 1266
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi D. W. i S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rekultywacji i zagospodarowania gruntów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 pkt 16, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania "E.-D." spółki z o.o. w W. od decyzji Starosty z dnia [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie nałożenia na D. i S. małż. W. obowiązku przeprowadzenia rekultywacji ukształtowania terenu na działce nr 933/9 (poprzedni nr 933/5) położonej w miejscowości B., w celu przywrócenia naturalnego ukształtowania terenu, uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Sprawa została wszczęta na wniosek spółki "E.-D." z dnia 26 maja 2006 r. w przedmiocie nałożenia na D. i S. małż. W. obowiązku przeprowadzenia rekultywacji ukształtowania terenu w celu przywrócenia poprzedniego ukształtowania terenu działki nr 933/5.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta decyzją z dnia [...], nałożył na " E.-D. " spółkę z o.o. obowiązek umocnienia skarpy na działce nr 1024 stanowiącą jej własność, w sposób zabezpieczający przed osuwaniem się ziemi i spływem wód na działkę sąsiednią nr 933/5. Po rozpoznaniu odwołania spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ I instancji wydał decyzję z dnia [...], odmawiającą nałożenia na D. i S. małż. W. obowiązku przeprowadzenia rekultywacji ukształtowania terenu na działce nr 933/5 uzasadniając, że dokonane zmiany nie mają znamion niekorzystnego ukształtowania terenu. Organ nie przychylił się do zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego i nie powołał biegłego, gdyż opierając się na posiadanej wiedzy merytorycznej popartej orzecznictwem podtrzymał, że zmiany w ukształtowaniu terenu nie są niekorzystne i nie mają znaczącego oddziaływania na grunty przyległe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] po rozpoznaniu kolejnego odwołania spółki, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając przedmiotową decyzję Kolegium podniosło, że organ I instancji nie uzasadnił dlaczego nie uwzględnił zalecenia organu odwoławczego oraz wniosku strony co do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zdaniem Kolegium opinie biegłych mają istotne znaczenie dla sprawy i w przedmiotowej sprawie ma w szczególności wykazać, na jakim obszarze wystąpiło niekorzystne przekształcenie terenu oraz jakie i czyje działania to spowodowały.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta zwrócił się do biegłego w dziedzinie ochrony środowiska i przyrody o wydanie opinii celem stwierdzenia, czy na działce nr 933/5 nastąpiło niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu i czy zachodzi obowiązek rekultywacji. Powołany biegły w sporządzonej opinii z dnia 20 września 2007 r. stwierdził, że na działce nr 993/5 nastąpiło niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane obniżeniem jej powierzchni (wskutek zebrania z niej wierzchniej warstwy gruntu do lessowego podłoża), co naruszyło przepis art. 101 ust. 1 pkt 2 "b" i "c" ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W ocenie biegłego właściciel tej działki powinien wykonać jej rekultywację zgodnie z art. 20 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ponieważ dokonana zmiana spowodowała degradację gruntu. Biegły stwierdził, że w północnej części działki nr 933/5 teren został obniżony o około 0,5 m, natomiast w południowej części działki nr 1024, przy granicy z działką nr 933/5 teren został podniesiony o 0,8 m w stosunku do powierzchni działek sąsiednich (nr 933/4 i nr 933/5).

Decyzją z dnia [...] Starosta odmówił nałożenia na D. i S. małż. W. obowiązku przeprowadzenia rekultywacji ukształtowania terenu na działce nr 933/5 w celu przywrócenia naturalnego ukształtowania terenu oraz nałożył na nich obowiązek przywrócenia wartości przyrodniczych, mając na celu zachowanie możliwości produkcyjnego wykorzystania powierzchni ziemi, stanowiącej część działki nr 933/5, przy granicy z działką nr 1024.

Od powyższej decyzji ponownie odwołanie wniosła spółka "E.-D.", a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], kolejny raz uchyliło decyzję Starosty. Na decyzję SKO złożona została skarga do sądu administracyjnego przez D. i S. małż. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 782/08 oddalił skargę, a tym samym utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą ponowne rozpatrzenie sprawy. Starosta ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia rekultywacji ukształtowania terenu na działce nr 933/9 (poprzedni nr 933/5), w celu przywrócenia naturalnego ukształtowania terenu. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji stwierdził, że wniosek strony o wszczęcie postępowania jest dla organu jedynie informacją, a organ nie jest zobowiązany do podejmowania rozstrzygnięć wywołujących skutki korzystne dla wnioskodawcy. Art. 7 kpa nakłada obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Starosta wyjaśnił, że wydając wcześniejszą decyzję z dnia [...] błędnie przyjął, że opinia biegłego jest w całości wiążąca dla niego i nie podlega ocenie (tak jak każdy inny dowód) oraz że biegły może w swej opinii ustalać stan prawny sprawy. Organ nie podziela opinii biegłego w tym zakresie, gdyż z akt sprawy tj. pisma małżonków W. z dnia 26 czerwca 2006 r. wynika, że na gruncie przeprowadzane były zabiegi agrotechniczne polegające· na wycinaniu chwastów i krzewów oraz zruszeniu ziemi glebogryzarką. Akta sprawy, ani opinia nie dowodzą, że w przedmiotowej części działki była prowadzona działalność nierolnicza, a skala zjawiska nie może być nazywana ruchami masowymi ziemi i podlegać rekultywacji, co wyczerpywałoby przesłanki wynikające z art. 20 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Organ nie podzielił stanowiska biegłego co do braku warstwy próchnicznej i obniżenia klasy bonitacyjnej gruntu na działce nr 933/5. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna wykonana w 2006 r., w dacie wszczęcia sprawy, również przeczy tezie o braku warstwy próchnicznej a tym samym możliwości produkcyjnego wykorzystania gleby (działka jest porośnięta roślinnością). Organ nie podważa stanu faktycznego na gruncie w dacie wizji co do wskazanych przez biegłego przyczyn. Dysponując pewną wiedzą z zakresu gleboznawstwa, uprawy roślin i roli organ uważa, że przyczyną takiego stanu mogły być inne czynniki np. zmniejszona zdolność czy siła kiełkowania nasion, nieodpowiednie nawożenie, źle dobrane środki chwastobójcze, czy też zbyt duże dawki tych środków, co mogło doprowadzić do "wypalenia roślin". Organ ponownie rozpatrując sprawę przeprowadził oględziny na działce nr 933/9 i 1024 stwierdzając, że działka nr 933/9 porośnięta jest mieszanką traw i rośliny motylkowej o dużej przydatności rolniczej, przez co grunt wykazuje stosunkowo duże możliwości produkcyjnego wykorzystania . Skala obserwowanych różnic w ukształtowaniu terenu na działkach nr 933/9 i 1024/2 leżących w terenie posiadającym rzeźbę falisto - pagórkowatą, jest wkomponowana w naturalne ukształtowanie tego obszaru i nie wykazuje cech wyróżniających analizowany teren w stosunku do gruntów sąsiednich.

Od decyzji I instancji złożyła spółka "E. –D." wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz nałożenie na właścicieli działki nr 933/9 (poprzednio 933/5) obowiązku dokonania rekultywacji gruntu polegającej na przywróceniu naturalnego ukształtowania terenu działki nr 933/9 oraz działki nr 1024/2 tak, aby dokonano odbudowy utraconej powierzchni działki nr 1024/2, w tym zobowiązanie do umocnienia skarpy powstałej na granicy działki o numerze 1024/2 z działką 933/9. Odwołująca się spółka zarzuciła naruszenie art. 104 i 105 § 1 kpa poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie oraz art. 107 § 3 kpa w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia decyzji. Podniosła, że decyzja pozostaje w sprzeczności z zebranym w toku postępowania materiałem dowodowym, a organ I instancji ponownie zignorował zalecenia SKO wyrażone w decyzji z dnia [...], zgodnie z którymi na podstawie całokształtu zebranego w toku postępowania dowodowego, a w szczególności na podstawie opinii biegłego, stwierdzić należy, że wystąpiła degradacja gruntu na działce nr 933/5. Organ I instancji zupełnie nie odniósł się do istoty postępowania toczącego się od 2006 r. tj. do umocnienia skarpy powstałej na granicy działek, lecz skoncentrował się na obalaniu wniosków z opinii biegłego, podważaniu jego wiedzy i doświadczenia oraz na fakcie, że na działce nr 933/5 rosną obecnie chwasty i koniczyna. Istota postępowania nie polegała na ustaleniu, co rośnie na działce nr 933/5, natomiast miała zmierzać do nałożenia obowiązku rekultywacji gruntu po to, aby różnica terenów pomiędzy sąsiadującymi działkami została wyrównana oraz do umocnienia skarpy powstałej na granicy działek. W ocenie skarżącej obowiązek ten może zostać prawidłowo wykonany wówczas, gdy skarpa zostanie odbudowana w sposób trwały, nie jedynie poprzez podsypanie ziemi, która przy pierwszym opadzie atmosferycznym ponownie spłynie. Prawidłowe użytkowanie działki nr 1024/2 jest możliwe dopiero w wypadku całkowitego usunięcia istniejącej skarpy lub też odpowiedniego utwardzenia jej i przesunięcia z granicy działek w głąb działki 933/9 na odległości co najmniej 1,5 do 2 m.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] (zaskarżoną niniejszą skargą) uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium podniosło, że organ I instancji rozstrzygając ponownie sprawę pominął wskazania Kolegium zawarte we wcześniejszej decyzji z dnia [...] oraz ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2009r.

W ocenie Kolegium decyzja organu I instancji podlegała uchyleniu, ponieważ rozpatrując ponownie sprawę organ ten powinien rozważyć kwestie zaznaczone w wyroku Sądu oraz z uwagi na to, że w sprawie są wymagane wiadomości specjalne winien uzyskać opinię biegłego co do degradacji gruntu, co do zarzutu D. i S. W. oraz co do stanowiska "E.-D." Sp. z o.o., że prawidłowe użytkowanie działki nr 1024/2 jest możliwe dopiero w wypadku usunięcia istniejącej skarpy lub też odpowiedniego utwardzenia jej i przesunięcia z granicy działek w głąb działki 933/9 na odległości co najmniej 1 ,5 do 2 metrów.

Kolegium podniosło również, że skoro organ I instancji odmówił wiarygodności opinii biegłego, to powinien po pierwsze uzasadnić dlaczego, a po drugie wywołać nową opinię. Ponadto organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Starosty co do tego, że wniosek strony o wszczęcie postępowania jest dla organu jedynie informacją, zasygnalizowaniem zaistniałej sytuacji, a organ nie jest zobowiązany do podejmowania rozstrzygnięć wywołujących skutki korzystne dla wnioskodawcy. W ocenie Kolegium bezzasadne było umorzenie zaskarżoną decyzją, jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie, ponieważ przedmiot sprawy istnieje. Zaskarżona decyzja wydana została zatem z naruszeniem art. 105 § 1 Kpa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uzupełnieniu materiału dowodowego organ pierwszej instancji winien wydać decyzję uwzględniającą wniosek bądź odmawiającego uwzględnienia. Chodzi o to, aby organ wydał decyzję załatwiającą sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, po uprzednim rozważeniu pełnej treści wniosku spółki oraz pisma D. i S. W. z dnia 17 października 2007 r.

Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wnieśli D. i S. małż. W., domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

I. art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie przez Kolegium kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

II. art. 105 Kpa poprzez jego błędną interpretację;

III. art. 3 ust. 1 pkt 3 i art. 4 pkt 16 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez ich zastosowanie podczas, gdy w niniejszej sprawie zastosowanie ma jedynie przepis art. 101 pkt 1 lit b) i c) ustawy prawo ochrony środowiska.

Zdaniem skarżących w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Poprzez wykonanie obowiązku nałożonego przez Starostwo Powiatowe decyzją z dnia [...] postępowanie w pozostałej części stało się bezprzedmiotowe i jako takie winno zostać umorzone. Skarżący zaznaczyli, że zgodnie z treścią opinii biegłego powołanego w sprawie oraz z zebranym materiałem dowodowym nigdy nie mogło być mowy o konieczności przeprowadzenia rekultywacji ukształtowania terenu na granicy działek 933/9 oraz 1024/2. Przede wszystkim działka 1024/2 w sposób naturalny zgodnie z ukształtowaniem terenu położona jest wyżej niż działka 933/9 należąca do skarżących. Skarżący podnieśli, iż z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (znak [...]) nakładającej na spółkę "E.-D." nakaz rozbiórki części utwardzenia terenu na działce nr 1024/2 od strony działki 933/, wynika, że przekształcenie terenu na działce 1024/2 powstało wskutek działań tej spółki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie art. 105 § 1 kpa, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie i judykaturze podkreśla się, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi jedynie w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Przyjmuje się zgodnie, że postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 462). Od bezprzedmiotowości postępowania należy natomiast odróżnić bezzasadność żądania strony. O ile bowiem bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, to bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. Podkreślić przy tym trzeba, że ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądanie zgłoszonego we wniosku nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 1998 r. SA/Wr 957/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 44). W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zostały spełnione przesłanki wskazane w art.105 § 1 kpa prowadzące do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Postępowanie zostało wszczęte na żądanie podmiotów mających status strony w rozumieniu art. 28 kpa i skierowane do właściwego organu administracji publicznej. Zauważyć przy tym należy, że treść żądania strony wyznacza przedmiot postępowania, a organ administracji publicznej nie jest władny do zamiany kwalifikacji prawnej żądania strony. Natomiast w razie wątpliwości co do treści tego żądania jego sprecyzowanie należy do strony, a nie do organu administracji (por. B. Adamiak/J. Borkowski, - Komentarz", 8 wyd. Warszawa 2006, str. 363). Skoro spółka "E.-D." we wniosku z dnia 26 maja 2006 r. domagała się przeprowadzenia rekultywacji ukształtowania terenu w celu przywrócenia poprzedniego ukształtowania terenu działki nr 933/5, organ był zobowiązany takie żądanie rozpoznać. Ponieważ przepis art. 105 § 1 kpa odnosi się do obiektywnej bezprzedmiotowości postępowania to uzasadnione jest przekonanie, że jeżeli strona domaga się rozstrzygnięcia organu opierając swój wniosek na obowiązujących przepisach prawa materialnego, nie można twierdzić, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. W takiej sytuacji organ zobowiązany jest dokonać oceny zasadności żądania, a ewentualne stwierdzenie braku podstaw do jego uwzględnienia skutkować będzie odmową nałożenia obowiązku żądanego przez stronę. Trafnie zatem organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał Staroście do ponownego rozpoznania.

Podkreślić także trzeba, że przedmiotowa sprawa była już wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. Sąd ten wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 782/08 oddalił skargę D. i S. małżonków W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], uchylającą decyzję Starosty z dnia [...]. w przedmiocie odmowy nałożenia na skarżących obowiązku przeprowadzenia rekultywacji ukształtowania terenu na działce nr 933/5 oraz nałożenia na nich obowiązku przywrócenia wartości przyrodniczych.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ administracji, powołując opinię biegłego, zobowiązany jest do wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, czy i z jakich przyczyn podzielił opinię biegłego, bądź ją zanegował, nie może powołać się wyłącznie na konkluzję opinii. Natomiast decyzja Starosty z dnia 4 lutego 2008 r., pomimo iż przytacza obszerne fragmenty opinii biegłego, w tym także stwierdzające, że na działce nr 933/5 nastąpiło przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu w wyniku obniżenia jej powierzchni oraz pozbawienia warstwy glebowej skutkujące ograniczeniem terenu oraz degradacją gruntu, jednak nie zawiera jednoznacznego stwierdzenia, czy i w jakim zakresie oraz z jakich przyczyn organ pierwszej instancji opinię biegłego podziela. Sąd stwierdził również, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie odpowiada kryterium dobrego uzasadnienia określonym w art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ ze sformułowania zawartego w uzasadnieniu, że nałożenie obowiązku przywrócenia wartości przyrodniczych orzeczono zgodnie z opinią biegłego, można by wnioskować, iż organ pierwszej instancji podzielił opinię biegłego, to wniosek taki pozostawałby w sprzeczności z treścią pkt 1 osnowy decyzji, w którym odmówiono nałożenia obowiązku przeprowadzenia rekultywacji w sytuacji, gdy biegły stwierdził wystąpienie degradacji części terenu tej działki skutkującej koniecznością rekultywacji. Gdyby zaś organ podzielił opinię biegłego co do utraty wartości użytkowej i degradacji gruntu, to byłby zobligowany treścią art. 20 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych do nałożenia na osobę, która spowodowała taki stan rzeczy, obowiązku rekultywacji gruntu. W uzasadnieniu omawianego wyroku Sąd podkreślił, iż organ powinien ustalić i wskazać osoby, których działania bądź zaniechanie spowodowały wskazaną przez biegłego utratę wartości użytkowej części działki nr 933/5 i nałożyć na nie obowiązek rekultywacji, przy czym organ powinien odnieść się do zarzutu skarżących, podnoszonego w postępowaniu odwoławczym, dotyczącego przyczynienia się Spółki "E.-D." do powstania niekorzystnych zmian wartości użytkowej działki nr 933/5. D. i S. W. podnosili bowiem, że do powstania skarpy na granicy działek doszło w wyniku działań na działce nr 1024/2. Zdaniem Sądu organ powinien ustosunkować się do kwestii, czy podniesienie terenu działki nr 1024 miało, czy też nie miało wpływu na degradację terenu działki nr 933/5, niezależnie od negatywnych działań dokonanych na samej działce nr 933/5. W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Sąd rozpoznając sprawę wskazał, jakie czynności powinny być dokonane dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Uzasadnione jest w tej sytuacji przekonanie, że umorzenie postępowania przez organ I instancji było bezzasadne.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.