Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 32/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) Sędziowie NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz del. NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Jodłownik o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Jodłownik a Burmistrzem Żnina w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. W. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Żnina jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Jodłownik zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Żnina w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. W. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku wskazano następujący stan sprawy: dnia [...] czerwca 2012 r. Z. W. został skierowany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Żninie do Domu Pomocy Społecznej w Szczyrzycu gm. Jodłownik. Tam też po umieszczeniu został zameldowany na pobyt stały. Po roku Z. W. na własne żądanie opuścił Dom Pomocy Społecznej i wrócił do swojego miejsca zamieszkania do Żnina, skąd później trafił do Szpitala dla nerwowo i psychicznie chorych w Gnieźnie.

Dnia 17 października 2013 r. Szpital przesłał do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jodłowniku, jako miejsca ostatniego zameldowania na pobyt stały, dokumentację w sprawie ponownego umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej. Dnia 4 listopada 2013 r. dokumenty zostały przekazane zgodnie z właściwością zamieszkania uprawnionego do MOPS w Żninie z uwagi na fakt, iż uprawniony ma miejsce zamieszkania w okręgu właściwości miejscowości Żnin. Tym samym Gmina Jodłownik uznała się za niewłaściwą w sprawie skierowania do Domu Pomocy Społecznej.

W dniu 22 stycznia 2014 r. Ośrodek w Żninie uznał się za niewłaściwy w sprawie i przekazał dokumentację ponownie do GOPS w Jodłowniku.

Wnioskodawca wskazując na treść art. 59 ust. 1 i 2 oraz art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) stwierdził, iż skoro Z. W. nie można uznać za osobę bezdomną, gminą właściwą do rozstrzygnięcia sprawy skierowania go do domu pomocy społecznej jest gmina jego miejsca zamieszkania w dniu kierowania do domu opieki społecznej.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Żninie, działający z upoważnienia Burmistrza Żnina, stwierdził, iż Z. W. jest osobą bezdomną i nie posiada na terenie Gminy Żnin lokalu mieszkalnego, w którym mógłby przebywać lub zamieszkać. W nawiązaniu zatem do interpretacji Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2013 r. znak DPS.I.074-419-8806/AŁ/13 dotyczącej tożsamej sprawy, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Żninie w oparciu o art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej uznał, że skoro Z. W. był ostatnio zameldowany na pobyt stały w Domu Pomocy Społecznej w Szczyrzycu i tam koncentrowało się jego życie, to organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o skierowanie go do domu pomocy społecznej jest GOPS w Jodłowniku, na terenie którego znajduje się Dom Pomocy Społecznej w Szczyrzycu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Jodłownik a Burmistrzem Żnina, ponieważ oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku Z. W. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W myśl art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.; zwanej dalej u.p.s.), decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Z kolei przepis art. 101 ust. 1 u.p.s. stanowi, że gminą właściwą jest gmina ustalona według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Tylko w przypadku osób bezdomnych art. 101 ust. 2 cyt. ustawy wprowadza właściwość gminy ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały, lecz w niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca.

Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsca zamieszkania", co oznacza, że przy jego ustaleniu należy posłużyć się treścią art. 25 k.c., zgodnie z którym miejsce zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowością, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania decydują, więc dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wystarczy, że zamiar stałego pobytu wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości. Pojęcie miejsca zamieszkania nawiązuje zatem do miejscowości, w której osoba przebywa, a nie konkretnego lokalu mieszkalnego. Fakt zameldowania może służyć pomocniczo w ustaleniu miejsca przebywania, nie powinien zaś mieć znaczenia rozstrzygającego przy ustalaniu miejsca zamieszkania. Obowiązek meldunkowy wynikający z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm.) ma na celu rejestrację faktu pobytu określonej osoby w danej miejscowości, a nie nadanie pobytowi statusu miejsca zamieszkania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, materiał zebrany w aktach administracyjnych świadczy o tym, że Z. W. przebywa w miejscowości Żnin z zamiarem stałego pobytu. W rodzinnym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 17 października 2013 r. wnioskodawca wskazał, że pragnie zostać skierowany do Domu Pomocy Społecznej bliżej swojego miejsca zamieszkania (okolice Żnina) oraz miejsca pochówku swoich najbliższych. Deklaracja ta wyraźnie wskazuje, że zainteresowany przebywa z zamiarem stałego pobytu w miejscowości Żnin.

Zatem, jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej należało wskazać Burmistrza Żnina.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.