Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 973/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 6, art. 147
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant sekr. sąd. Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B.P. i G.P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały


UZASADNIENIE

Zarząd Dzielnicy [...] (dalej jako "organ") uchwałą z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust 1 Statutu Dzielnicy [...] miasta [...] stanowiącego załącznik nr 7 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m. st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 roku w sprawie nadania Statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Woj. Maz. z 2016r. poz. 420 ze zm.), w związku z § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVIII/1422/2008 Rady W. z dnia 18 grudnia 2008 roku., w sprawie przekazania dzielnicom do wykonania zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. U. Woj. Maz. z 2016r. poz. 6725) oraz § 26 ust. 3 w związku z § 27 ust. 2 oraz § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr LVI11/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (Dz. U. Woj. Maz. z 2009r. Nr 132 poz. 3937 ze zm.) podjął uchwałę następującej treści

§ 1 Skreślić B.P. i G.P. zam. ul. [...] m [...] w W. z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu [./..], Dzielnicy [...] § 16 ust. 1 pkt 1 poz. 2 załącznik nr [...] do uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. Zarządu Dzielnicy [...]

§ 2 Wykonanie Uchwały powierza się Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...]

§ 3 Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że w ramach realizacji wyroku eksmisyjnego z lokalu nr [...] przy ul. [...] (budynek prywatny) wnioskodawcy otrzymali obecnie zajmowany lokal socjalny nr [...] przy ul. [...] na okres 1 roku. Zajmowany lokal użytkowany jest zgodnie z warunkami poprzedniej umowy, bez zaległości czynszowych. Wnioskodawcy wystąpili z wnioskiem o wynajem lokalu mieszkalnego po zakończonej umowie najmu lokalu socjalnego na czas nieoznaczony. Uchwałą Nr [...] w dniu [...] czerwca 2013 r. Zarząd Dzielnicy [...] rozstrzygnął o zakwalifikowaniu i umieszczeniu B.P. i G.P. na liście osób oczekujących na najem innego lokalu na czas nieoznaczony. W dniu [...] września 2013 r. Uchwałą nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] zostali umieszczeni na liście osób zakwalifikowanych do udzielenia w roku 2013 pomocy mieszkaniowej w załączniku nr 1 pod pozycją nr 27 zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 1 Uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 roku. W ramach realizacji listy zaproponowano zainteresowanej kolejno dwa lokale mieszkalne:

I propozycja: lokal nr [...] przy ul. [...] w W., 1 pokój z aneksem kuchennym o powierzchni użytkowej 24,00 m2, w tym mieszkalnej 16,06 m2. Lokal wyposażony w instalację elektryczną, wodnokanalizacyjną, co, ccw oraz łazienkę, usytuowany na parterze - odmowa z uwagi na zbyt mały metraż oraz okolicę.

II propozycja: lokal nr [...] przy ul. [...] w W., 1p+k powierzchni użytkowej 46,11m2, w tym mieszkalnej 21,60 m2. Lokal wyposażony w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną, gaz i wc , usytuowany na parterze - zbyt wysoko usytuowane okna w lokalu, brak centralnego oraz zbyt duże progi pomiędzy izbami.

Wnioskodawcy na żadną z dwóch propozycji nie wyrazili zgody, gdyż lokale nie spełniały ich oczekiwań. Proszą o lokal dwupokojowy z pełnym wyposażeniem technicznym w spokojnej okolicy oraz na parterze lub I piętrze z uwzględnieniem ich specyficznych potrzeb (orzeczenia o niepełnosprawności).

Z uwagi na odmowę dwóch zaproponowanych lokali w dniu [...] listopada 2015r. zgodnie z § 26 ust. 3 obowiązującej uchwały do wnioskodawczym wysłano pismo z prośbą o złożenie dokumentów w celu weryfikacji sprawy. W piśmie poinformowano, że przedmiotowa sprawa zostanie przekazana do opinii Komisji Mieszkaniowej oraz rozstrzygnięcia przez Zarząd Dzielnicy [...] zgodnie z § 27 ust. 2 w/w uchwały" w przypadku nieprzyjęcia przez wnioskodawcę żadnej z dwóch propozycji wskazanych w ust. 1, zarząd dzielnicy, po zasięgnięciu opinii Komisji, może postanowić o przesunięciu takiej osoby na koniec kolejki listy albo o skreśleniu jej z listy, przy czym przesunięcia na koniec listy można dokonać nie więcej niż jeden raz". W dniu 2 grudnia 2015 r. zainteresowani złożyli wymagane dokumenty.

Dwuosobowe gospodarstwo domowe nie przekracza minimum dochodowego i na dzień weryfikacji spełniali warunki określone w § 16 ust. 1 pkt 1, gdyż miesięczny dochód z tytułu otrzymywanych rent wynosi 2192,91zł. Zgodnie z definicją dochodu § 5 ust. 3a minimum dochodowe określone w § 4 pkt 2 zwiększa się o 60% w stosunku do osób o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1.

Mając na uwadze powyższe po przeanalizowaniu akt lokalowych, uzyskaniu opinii Komisji Mieszkaniowej Zarząd Dzielnicy [...] podjął uchwałę w sprawie przesunięcia B.P. oraz G.P. na koniec kolejki listy osób zakwalifikowanych do udzielenia w roku 2016 pomocy mieszkaniowej z mieszkaniowego zasobu [...] Dzielnicy [...] zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 1 Uchwały.

Po przesunięciu na koniec kolejki listy kolejno ponownie wskazano dwuosobowej rodzinie dwie propozycje tj.:

I propozycja: lokal nr [...] przy ul. [...] w W , 1 p+k o powierzchni użytkowej 34,26 m2, w tym mieszkalnej 20,45 m2. Lokal wyposażony w instalację elektryczną, wodnokanalizacyjną, gaz, wc. Budynek doposażony w co i ccw usytuowany na parterze - odmowa z uwagi na zbyt mały metraż oraz brak drugiego pokoju.

II propozycja: lokal nr [...] przy ul. [...] w W., 1 p+k powierzchni użytkowej 38,54 m2, w tym mieszkalnej 22,04 m2. Budynek doposażony w co i ccw Lokal wyposażony w instalację elektryczną, wodnokanalizacyjną, gaz, wc, usytuowany na I piętrze - lokal nie spełniał oczekiwań.

Żaden z zaproponowanych lokali nie został przyjęty przez zainteresowanych. Obecnie dwuosobowa rodzina znajduje się na liście osób zakwalifikowanych do udzielenia w roku 2018 pomocy mieszkaniowej zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 1 pozycja nr 2 w załączniku nr [...] uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. Zarządu Dzielnicy [...]

Z uwagi na wyczerpanie wszelkich możliwości odnośnie udzielenia pomocy mieszkaniowej dwuosobowej rodzinie oraz faktu, iż przesunięcia na koniec listy można dokonać nie więcej niż jeden raz zgodnie z § 27 ust. 2 obowiązującej Uchwały Zarząd Dzielnicy [...] rozstrzygnął o skreśleniu z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu B.P. i G.P. zam. ul. [...] m [...] w W. z mieszkaniowego zasobu W. Dzielnicy [...]

B.P. i G. \P. 14 maja 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Zarządu Dzielnicy [...]. Zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie § 27 ust. 1 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] oraz art. 32 w związku z art.75 ust. 1 Konstytucji RP.

Ponadto zwrócili uwagę, że władze publiczne są zobowiązane art. 32, art. wKonstytucji RP do równego traktowania wszystkich obywateli m.in. poprzez realizację powiązanego z art. 32, art. 75 ust. 1 zobowiązującego te władze do przeciwdziałania bezdomności, art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz Uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 roku.

Powołując się na powyższe zarzuty wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu wskazali, że od 2014 r. przedstawiono im 4 propozycje zawarcia umowy lokalu. Niestety żadna z tych propozycji nawet w minimalnym stopniu nie uwzględniała ich specyficznych potrzeb jako osób niepełnosprawnych. Skarżąca podniosła, że nabawiła się choroby zawodowej – poważnej choroby skóry, wymagającej bardzo częstej pielęgnacji oraz zachowania czystości. Tym czasem żadna, prócz pierwszej, propozycji najmu lokalu nie miała łazienki. Ostatni zaproponowany lokal miał tylko WC, podłączone do tej samej kanalizacji co urządzenia kuchenne i znajdował się praktycznie w kuchni. Nie było tam nawet możliwości technicznej zainstalowania natrysku, a musi się kąpać codziennie. II propozycja najmu lokalu, prócz tego, że nie miała łazienki, to lokal w środku posiadał schody (3 schodki do kuchni, pokój 1 m niżej od reszty mieszkania) co jest nie do zaakceptowania, ponieważ oprócz choroby skóry, cierpi także na zawroty głowy i omdlenia, nadciśnienie, zdiagnozowanego tętniaka tętnicy głównej. W takim mieszkaniu mogłaby zrobić sobie krzywdę. W tej propozycji lokalu aby otworzyć okno, musiałaby wspiąć się na drabinkę. Dalej skarżąca wskazała, że jej niepełnosprawność postępuje, problemy z chodzeniem ma w tej chwili tak duże, że według lekarzy w przyszłości czeka ją wózek inwalidzki.

Powołując się na § 27 ust. 1 uchwały Rady [...] z [...], lipca 2009 r. podniosła, że realizacja listy polega na złożeniu wnioskodawcy kolejno dwóch propozycji najmu lokalu odpowiedniego dla struktury gospodarstwa domowego wnioskodawcy, z uwzględnieniem jego specyficznych, uzasadnionych potrzeb, w szczególności takich jak niepełnosprawność lub podeszły wiek. W przypadku skarżących nie uwzględniono ani struktury rodziny, tj. tego, że mieszka z dorosłym (46 lat) niepełnosprawnym synem i że każde z nich potrzebuje chociaż odrobiny intymności i wydzielonej, chociażby minimalnej własnej przestrzeni, co nie jest możliwe w jednym małym pokoju, ani potrzeb wynikających z jej i syna niepełnosprawności. Obecnie za to, że nie przyjęli żadnej z 4 opisanych propozycji lokalu, wymierzono im "karę" skreślenia z listy.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz wskazał, że Urząd Dzielnicy zwrócił się do osoby będącą stroną w toczącym się postępowaniu reprywatyzacyjnym dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] z zapytaniem czy nie wnosi sprzeciwu odnośnie zawarcia umowy najmu na czas nieoznaczony z rodziną skarżących na zajmowany przez nich lokal socjalny nr [...] przy ul. [...]. Niestety Urząd Dzielnicy [...] [...] nie uzyskał pozytywnej odpowiedzi.

W piśmie procesowym pełnomocnik z urzędu skarżących precyzując stanowisko wyrażone w skardze zarzucił zaskarżonej uchwale:

1. naruszenie Uchwały Rady [...] z dnia [...] lipcu 2009 r. poprzez nieuwzględnienie przy składaniu dwóch kolejnych propozycji najmu lokalu państwu P. ich uzasadnionych potrzeb, w szczególności ich inwalidztwa;

2. naruszenie § 27 ust. 2 Uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. poprzez skreślenie B. i G. P. z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu [...] Dzielnicy [...], w sytuacji, gdy przepis ten stanowi, iż "zarząd dzielnicy, po zasięgnięciu opinii Komisji, może postanowić o przesunięciu takiej osoby na koniec listy albo o skreśleniu jej z listy", co wskazuje na działanie organu w warunkach uznania administracyjnego, które nie oznacza dowolności, lecz zobowiązuje organ do wydania, z uwzględnieniem wszelkich okoliczności sprawy, rozstrzygnięcia uwzględniającego interes społeczny oraz słusznego interesu obywateli, zaś zaskarżona uchwała kryteriów tych nie spełnia, gdyż prowadzi w istocie do ukarania skarżących za brak akceptacji dla oferowanych im lokali, całkowicie abstrahując od trudnej sytuacji zdrowotnej skarżących i konieczności zaoferowania im lokali o właściwościach uwzględniających tę sytuację zdrowotną i pozwalającą na samodzielną i nieograniczoną egzystencję w jednym z zaoferowanych mieszkań.

Mając na uwadze powyższe, wniósł o stwierdzenie nieważności w całości uchwały Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...]kwietnia 2018 r. oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu, w ramach udzielonego prawa pomocy i wskazał, że koszty te nie zostały uiszczone przez skarżących w całości ani w części.

Dodatkowo, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., wniósł o przeprowadzenie uzupełniająco przez sąd dowodu z następujących dokumentów:

a. decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej (wyprysk kontaktowy zawodowy) u B. P;

b. informacji z Samodzielnego Zespołu Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego [...] dla lekarza kierującego z dnia [...] maja 2018 r. wydanej przez A. N., specjalistę chorób wewnętrznych, kardiologa, że B, P, cierpi na samoistne (pierwotne) nadciśnienie oraz ma tętniaka i tętniaka rozwarstwiającego tętnicy głównej;

c. wyniku badania TK tętnic klatki piersiowej opisanego przez M.H., specjalistę radiologii i diagnostyki obrazowej, a przeprowadzonego przez [...] Szpital [...] Spółka z o.o. u B.P. w dniu [...]kwietnia 2017 r.

- w celu wykazania, że B.P. jest osobą schorowaną, cierpiącą na szereg poważnych chorób, w tym chorobę zawodową, które uniemożliwiają jej normalne funkcjonowanie;

d. wypis z treści orzeczenia z dnia [...].03.1995 r. Komisji Lekarskiej do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nr [...] w W., która zaliczyła G.P. do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia;

e. karta informacyjna leczenia szpitalnego G.P. w G. z [...]czerwca 1980 r.;

f. karty informacyjnej z leczenia szpitalnego G.P. z [...]czerwca 1985 r. w Dziennym Oddziale Terapeutycznym dla Dzieci w W;

g. orzeczenia Komisji Opiniodawczej z dnia [...] września 1994 r. o przyznaniu na stale G.P. dodatkowej powierzchni mieszkaniowej; w celu wykazania, że G.P. jest osobą niepełnosprawną

- w celu wykazania, że G.P. jest osobą niepełnosprawną.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących wskazał, że konstrukcja § 27 ust. 2 uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nie wymusza obligatoryjnego zastosowania wobec osoby odmawiającej przyjęcia dwóch propozycji lokali, sankcji w postaci przesunięcia takiej osoby na koniec listy albo wręcz skreślenia jej z listy. Dlatego powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały na okoliczność, że z powodu wyczerpania wszelkich możliwości odnośnie udzielenia pomocy mieszkaniowej oraz lakonicznej informacji, że żaden z zaproponowanych lokali nie został przyjęty przez skarżących Zarząd Dzielnicy [...] zaskarżoną uchwałą postanowił o skreśleniu skarżących z listy osób oczekujących na najem lokalu socjalnego, nie stanowi właściwego wyjaśnienia sprawy. Nie wiadomo dlaczego w ogóle w tej sprawie zastosowano najsurowszą sankcję, skoro ich stosowanie poprzedzone jest wyrażeniem "może", co znaczy, iż organ ma w tym aspekcie pełną swobodę uznania.

Dalej pełnomocnik wskazał, że organ uzasadniając zaskarżoną uchwałę pobieżnie opisał stany wszystkich proponowanych lokali, tj. lokalu nr [...] przy ul. [...], lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] , lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz lokalu nr [...] przy ul. [...]. Brak jest w tym opisie wykazania, że lokale te zbliżone są do standardu dotychczasowego lokalu zajmowanego przez skarżących, albowiem brak tu w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały dokładnego i aktualnego opisu lokali. Ponadto z wyjaśnień skarżących wynika zupełnie inny obraz lokali, które nie nadają się, by mogły w nim zamieszkać osoba starsza schorowana oraz jej niepełnosprawny dorosły syn. Wszystkie propozycje lokali złożone skarżącym nie spełniały podstawowych wymogów sanitarnych i znacząco pogarszały ich sytuację mieszkaniową. Lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] został przez nich odpowiednio zaadoptowany. Na własny koszt przebudowali kuchnię, tworząc w pomieszczeniu tym pokój dla niepełnosprawnego G.P., kuchnia została przeniesiona do pokoju, który zajmuje B.P., a w łazience została zainstalowana kabina prysznicowa. Skarżący chcą jedynie, by zaproponowany im lokal był choć podobny gabarytowo do obecnie zajmowanego, tak by można w nim wydzielić dwa oddzielne pomieszczenia. Skarżący posiadają wiedzę, że w zasobach lokalowych Dzielnicy [...]brak jest lokali dwupokojowych, ale liczą, że znajdzie się lokal z oddzielną kuchnią, którą będzie można przystosować do ich potrzeb.

Pełnomocnik skarżących podkreślił, ż Zarządu Dzielnicy [....] w ogóle nie odniósł się do sytuacji życiowej skarżących, tj. ich szczególnych potrzeb. Odmowa przyjęcia przez skarżących proponowanych lokali była jak najbardziej uzasadniona. Proponowane lokale w żaden sposób, zgodnie z § 27 ust. 1 uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca nie uwzględniały specyficznych, uzasadnionych potrzeb B.P.i jej syna – G.P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana skarga B.P. i G.P. zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. skreślająca skarżących z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] narusza w sposób oczywisty przepisy § 27 ust. 1 i 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady W. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu W.

Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

W uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, NSA wyraźnie uznał, że uchwała zarządu dzielnicy [...], odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wydanej uchwały NSA stwierdził, że tego rodzaju rozstrzygnięcie nie jest załatwieniem sprawy cywilnej, ale rozstrzygnięciem w sprawie z zakresu administracji publicznej podjętym przez organ dzielnicy, a więc aktem, do którego ma zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Powyższe stanowisko składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało zaakceptowane zarówno w dotychczasowej judykaturze, jak i poglądach doktryny. W tej sytuacji, uznać należy, iż nie ma najmniejszych wątpliwości formalnoprawnych, że skarga dotycząca spornej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...]kwietnia 2018 r. podlega kognicji (właściwości) sądu administracyjnego.

Jeśli chodzi o charakter spornej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. odmawiającej zakwalifikowania i umieszczenia skarżących na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...], to uznać należy, iż jest ona innym, niż prawo miejscowe, aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. i podlega kontroli sądu administracyjnego. Skoro zatem zaskarżona uchwała nie mieści się w katalogu aktów wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., to - na mocy wyłączenia z art. 52 § 4 P.p.s.a. - 14-dniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a., nie ma w sprawie niniejszej zastosowania. W tej sytuacji należało ją uznać za dopuszczalną.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały, zauważyć należy, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.), ustawodawca określił działania organu gminy, jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r., wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2151/16, wyraźnie wskazał, że z przepisów cyt. uchwały Nr [...] Rady Miasta [...]z dnia [...] lipca 2009 r., a także z art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz o zmianie Kodeksu cywilnego oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać praworządnie oraz uwzględniać interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. W tym kontekście, pamiętając, że zaskarżona uchwala ma charakter rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, można mówić o obowiązku stosowania standardów odpowiadających standardom wyznaczonym przez zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 7 k.p.a. (por. cyt. wyżej wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09).

Mając powyższe na względzie, uznać należy, że obowiązkiem Zarządu Dzielnicy [...], wydającego sporną uchwałę z dnia [...] kwietnia 2018 r., było podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Przy czym, wskazać należy, iż czynnościami niezbędnymi są czynności odnoszące się do okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Zarząd Dzielnicy [...], wydając sporną uchwałę nr [...] z [...] kwietnia 2018 r., w sposób oczywisty naruszył przepisy § 27 ust. 1 i ust. 2 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy przez nieprawidłowe ich zastosowanie.

Należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, że z uwagi na wyczerpanie wszelkich możliwości odnośnie udzielenia pomocy mieszkaniowej dwuosobowej rodzinie oraz faktu, że przesunięcia na koniec listy można dokonać nie więcej niż jeden raz, zgodnie z § 27 ust. 2 obowiązującej uchwały skreślono skarżących z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...].

Z treści § 27 ust. 1 i 2 wynika, że realizacja listy polega na złożeniu wnioskodawcy kolejno dwóch propozycji najmu lokalu odpowiedniego dla struktury gospodarstwa domowego wnioskodawcy, z uwzględnieniem jego specyficznych potrzeb, w szczególności takich jak niepełnosprawność lub podeszły wiek (ust. 1). W przypadku nieprzyjęcia przez wnioskodawcę żadnej z dwóch propozycji, zarząd dzielnicy, po zasięgnięciu opinii Komisji, może postanowić o przesunięciu takiej osoby na koniec listy albo o skreśleniu jej z listy, przy czym przesunięcia na koniec listy można dokonać nie więcej niż jeden raz.

Sąd stwierdza, że konstrukcja § 27 ust. 2 nie wymusza obligatoryjnego zastosowania wobec osoby odmawiającej przyjęcia dwóch propozycji lokali sankcji w postaci przesunięcia takiej osoby na koniec listy albo skreślenia jej z listy. Użycie zwrotu "może" oznacza jedynie, że organ ma w tym przedmiocie swobodę działania – może kontynuować dalszą procedurę poszukiwania odpowiedniego lokalu, a także skreślić osobę oczekującą z listy. Nadto zastosowanie dyspozycji § 27 ust. 2 może nastąpić tylko wtedy, gdy odmowa przyjęcia przez wnioskodawcę dwóch propozycji jest nieuzasadniona. Jak bowiem wynika wprost z § 27 ust. 2, chodzi o propozycje wskazane w ust. 1. Przy czym mają to być propozycje najmu lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem specyficznych potrzeb wnioskodawcy, w szczególności takich jak niepełnosprawność lub podeszły wiek.

Jednakże z uzasadnienia skarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] nie wynika, że odmowa przyjęcia przez B.P. i jej dorosłego 46 letniego syna G.P. czterech propozycji przyjęcia lokali była nieuzasadniona. Organ w ogóle pominął okoliczność, że skarżący są osobami niepełnosprawnymi, a zatem cztery złożone propozycje najmu lokali powinny uwzględniać ich szczególne potrzeby. Skarżący odnieśli się do wszystkich przedstawionych propozycji i wskazali dlaczego odmawiają ich przyjęcia (pismo z 31 marca 2014 r., z 8 kwietnia 2015 r., z 5 kwietnia 2016 r. i 15 marca 2018 r.). Odmowa ta spowodowana była między innymi brakiem łazienki (w trzech lokalach) i możliwości jej wydzielenia z powierzchni proponowanych lokali, zagrzybieniem i ich ogólnym złym stanem technicznym. Zarówno w aktach sprawy jak i uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ nie odniósł się do tych kwestii, ale również nie negował stanowiska skarżących. Nadto pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. stwierdził, że nie kwestionuje, iż skarżący są osobami niepełnosprawnymi, wskazał też, że proponowane lokale przedstawiane były skarżącym przed przeprowadzeniem w nich remontów. Oznacza to, zdaniem Sądu, że lokale te z powodu ich stanu technicznego, nie nadawały się do zamieszkania. XXI. wieku łazienka w lokalu mieszkalnym jest rzeczą oczywistą. Przestawiona ocena lokali w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały jest bardzo lakoniczna i nie odzwierciedla ich rzeczywistego stanu. Tym czasem obowiązkiem organu jest ustalenie i ocena stanu faktycznego w taki sposób aby możliwa była ocena o zaistnieniu bądź braku przesłanek materialnych sformułowanych w § 27 ust. 2 w związku z ust. 1 uchwały. Inaczej mówiąc to, że zaistniały warunki do skreślenia z listy powinno być wykazane w uzasadnieniu uchwały. Takiej analizy w uzasadnieniu uchwały nie zawarto. Wynika z niego jedynie, że odmowa przyjęcia czterech lokali, z pominięciem omówienia wskazanych powyżej kwestii, spowodowała skreślenie z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Wskazać również należy, że umowa na obecnie zajmowany lokal socjalny ([...]) przez skarżących wygasła w 2009 r. Na dalsze zamieszkanie tam skarżących nie wyraża zgody strona toczącego się postępowania reprywatyzacyjnego tej nieruchomości. Skarżący wniosek o przedłużenie umowy najmu tego lokalu na czas nieoznaczony złożyli [...] czerwca 2009 r. Został on pozytywnie zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową [...] września 2009 r. Przez okres prawie 9 lat Zarząd Dzielnicy [...] nie przedstawił skarżącym lokalu spełniającego ich potrzeby (łazienka i możliwości wydzielania z powierzchni lokalu dwóch oddzielnych izb) i postępowanie zakończył skreśleniem z listy oczekujących na najem lokalu z uwagi na wyczerpanie wszelkich możliwości udzielenia pomocy mieszkaniowej. Takie postępowanie pozbawia praktycznie skarżących zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak dokładnego wyjaśnienia motywów uchwały z dnia [...] kwietnia 2018 r., zwłaszcza w wyżej wskazanych kwestiach stanowi o istotnym naruszeniu § 27 ust. 2 i ust. 1. tej uchwały. Prawo do mieszkania stanowi jeden z podstawowych elementów egzystencji człowieka. Twierdzenie to jest oczywiste. Dlatego też każda przesłanka decydująca o tym prawie, powinna zostać w sposób wnikliwy i wszechstronny zbadana. Zasada ta jest szczególnie istotna, gdy organ rozstrzyga na niekorzyść obywatela, pozbawiając go uzyskania pomocy mieszkaniowej, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem arbitralną uchwałą [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżący ubiegający się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, zostali skreśleni z listy osób oczekujących na najem takiego lokalu. Jeżeli organ ucieka się do zastosowania tak kategorycznego środka i to wobec lokatorów, którym wygasła umowa najmu lokalu socjalnego, to powinien dokładnie uzasadnić, dlaczego podjął takie rozwiązanie.

Dotknięta tymi wadami uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nie może pozostawać w obiegu prawnym. Zarząd Dzielnicy ponownie rozpatrując niniejszą sprawę dokona dokładnego jej zbadania i rozpatrzy ją zgodnie z odpowiadającymi jej przepisami prawa miejscowego oraz wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.