Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1249/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skarg D. R. i B. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz skarżących D. R. i B. R. kwoty po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania D. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 1984 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości i składniki w części dotyczącej wywłaszczenia działki nr [...] w obrębie [...] m. P. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [....] marca 1984 r. Prezydent Miasta P. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę szkoły, m.in. nieruchomości stanowiącej współwłasność B. N., S. N., M. N. i T. N., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m² obj. KW [...].

Po rozpatrzeniu wniosku D. R. o stwierdzenie nieważności tej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, w części dotyczącej wywłaszczenia działki nr [...], a Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 1984 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu.

Po rozpatrzeniu odwołania D. R., która zarzuciła, że strony wywłaszczenia pozbawione zostały możliwości działania, ponieważ trzech ujawnionych w decyzji współwłaścicieli w dniu wydania decyzji już nie żyło, a B. N., którą błędnie nazwano B. N., nie została prawidłowo powiadomiona o decyzji i nie brała udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Minister Infrastruktury stwierdził, że celem postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest ustalenie, czy decyzja dotknięta jest jedną w wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Organ stwierdził, że istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie ma ocena, czy zostały spełnione materialnoprawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona z przeznaczeniem pod budowę szkoły na osiedlu [...], zgodnie z decyzją Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w P. z dnia [....] kwietnia 1979 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji zbiorczej szkoły z przedszkolem, a zatem, zdaniem organu, spełniona została przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia, wskazana w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Organ stwierdził również, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawca wywłaszczenia pismem z dnia 7 lutego 1984 r. zwrócił się do B. N., S. N., M. N. i T. N. – dzieci A. i H. - z ofertą dobrowolnego odstąpienia nieruchomości oraz z prośbą o przedłożenie postępowań spadkowych. Użytkownik nieruchomości W. N. pismem z dnia 23 lutego 1984 r. wyraził zgodę na zaproponowane przez Zarząd Gospodarki Terenami warunki wykupu nieruchomości, ale ponieważ nie dysponował dokumentem potwierdzającym jego prawa do nieruchomości, nie mógł zbyć udziału w nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto, jak stwierdził organ, w aktach sprawy brak jest odpowiedzi od pozostałych osób.

W aktach archiwalnych sprawy nie zachował się protokół rozprawy, jednakże jak wynika z treści decyzji, rozprawa odbyła się w dniu 27 marca 1984 r., a dowodem potwierdzającym ten fakt są uwagi zamieszczone w uzasadnieniu decyzji zgłoszone przez właścicieli działki nr [...].

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] marca 1984 r. Prezydent Miasta P. orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczane nieruchomości i składniki w części dotyczącej wywłaszczenia działki nr [...] m. P., w kwocie łącznej [...] zł w oparciu o opinię biegłego.

Organ stwierdził również, że podniesione przez wnioskodawcę okoliczności, iż nie ustalono prawnych spadkobierców, co spowodowało, że uprawnione osoby nie brały udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, a zatem nie mogą stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 kpa.

Skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły B. R. i D. R. i domagały się uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest zasadna, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu.

Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek D. R. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 1984 r. o wywłaszczeniu nieruchomości.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 1984 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości i składniki w części dotyczącej wywłaszczenia działki [...] miasta P., a Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt administracyjnych wynika, że Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] marca 1984 r. orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonych w gm. kat. P. i odszkodowaniu za wywłaszczane nieruchomości i składniki w tym: działki nr [...] o pow. [...] m² położonej w gm. kat. P., stanowiącej współwłasność:

1) B. N. c. A. - w [...] cz.,

2) S. N. z d. R. c. A. - w [...] cz.,

3) M.N. s. A. - w [...] cz.,

4) T.N. s. A. - w [...] cz.,

i przyznał za nią odszkodowanie w kwocie [...] zł.

Decyzja ta została doręczona W. N. - użytkownikowi przedmiotowej nieruchomości, ale nie została doręczona współwłaścicielom nieruchomości - wymienionym w decyzji.

Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że T. N. zmarł [...] maja 1949 r. w L., B. N. (N.) zmarła [...] kwietnia 1986 r., S. R. zmarła [...] kwietnia 1976 r., M. N. zmarł [...] września 1979 r., R. R. zmarł [...] października 1984 r., J.R. zmarł [...] października 1977 r. a A. R. zmarł dnia [...] lipca 1982 r. - co oznacza, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone wobec 3 - spośród 4 - nieżyjących współwłaścicieli, a decyzja wywłaszczeniowa wydana została wobec osób nieżyjących.

Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej stanowi rażące naruszenie prawa. W wyniku tego uchybienia powstają skutki niemożliwie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, ponieważ charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią. W stosunku do osoby zmarłej nie można ani wszcząć postępowania ani wydać decyzji.

Z powyższego względu należało uznać, że decyzje organów orzekających w sprawie naruszyły przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Koszty obejmują wyłącznie wpis od skargi.