Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 671/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153,  art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr) Sędzia WSA Dariusz Dudra Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ONW 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz skarżącego P. B. kwotę 108,00 zł (sto osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. przyznał P. B. płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w pomniejszonej wysokości. Organ podał, że przeprowadzona w dniach 22 i 26 sierpnia 2005 r. kontrola na miejscu gospodarstwa rolnego wnioskodawcy wykazała, iż działka rolna oznaczona jako D nie była użytkowana rolniczo na dzień kontroli, co wykluczało ubieganie się w stosunku do niej o płatność ONW.

Od decyzji organu I instancji producent wniósł odwołanie.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpatrzeniu wniesionej przez producenta skargi, wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bd 4/07 skargę oddalił.

W konsekwencji wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 436/07 uchylił zaskarżony wyrok

i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Sąd kasacyjny stwierdził, że Sąd I instancji błędnie zaakceptował brak wnikliwej oceny załączonych do odwołania oświadczeń, a tym samym brak uprzedniego ustalenia przez organy, kto był faktycznym posiadaczem działki D, w stosunku do której P. B. ubiegał się o przyznanie płatności

z tytułu ONW za rok 2005. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie tej kwestii ma fundamentalne znaczenie dla dalszych rozważań, z uwagi na prawidłowe zastosowanie przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięć w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżona decyzja wymaga także, w świetle uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponownej oceny co do poprawności identyfikacji działki D, przy uwzględnieniu stanowiska skarżącego, że dokumentacja fotograficzna nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż dotyczy ona tej działki z uwagi na brak protokołu określającego miejsce wykonania fotografii, odległości od fotografowanych obiektów, czy też parametrów wykorzystanego sprzętu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 219/08 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w T. wskazując, że organy orzekające w sprawie

w zakresie niewystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który nadto nie został poddany rzetelnej, merytorycznej analizie

i ocenie. Zaskarżona decyzja w ocenie Sądu została wydana z naruszeniem art. 7,

art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. – po przeprowadzeniu postępowania - przyznał P. B. płatność ONW do działki rolnej AC o powierzchni 2,08 ha położonej w strefie nizinnej I oraz odmówił przyznania płatności ONW do działek rolnych położonych w strefie nizinnej II z uwagi na różnicę między powierzchnią deklarowaną (10,18 ha) a stwierdzoną (3,49 ha). W ramach strefy nizinnej II wykluczona z płatności została działka rolna D o powierzchni 6,55 ha, gdyż stwierdzono, że P. B. nie był faktycznym użytkownikiem gruntów zgłoszonych do płatności na działce ewidencyjnej nr 96. Organ I instancji wskazał, że zeznania świadków potwierdziły, iż działka nr 96 użytkowana była przez E. T. oraz A. B., tymczasem wnioskodawca swoje prawo do dopłat wywodził z faktu posiadania samoistnego działki nr 96. Organ odniósł się również do stwierdzenia kodu DR10 na działce rolnej D wskazując, iż działka rolna D została prawidłowo zidentyfikowana, co potwierdza dołączony do protokołu szkic oraz zeznania świadków.

Od decyzji organu I instancji producent złożył odwołanie, w którym wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem. Strona zarzuciła, że organ nie postępował zgodnie z zasadą, iż ciężar dowodu spoczywa

na organie administracyjnym. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ przyjął rolę strony, która za wszelką cenę chce wygrać sprawę, uciekając się

do nieczytelnych rozwiązań, w tym pomijania dowodów, nadinterpretacji, a nawet podawania nieprawdziwych faktów. W ocenie skarżącego, zeznania świadków jednoznacznie potwierdzają, że to producent decydował o rodzaju uprawy, zabiegach, czasookresie wypasu. Błędne zdaniem strony byłoby przyznanie dopłat A. B.

i E. T., którzy sami uznali, że nie mają prawa do dopłat. Odnosząc się

do protokołu kontroli skarżący zarzucił, że otrzymał go bez załączników i zdjęć dokumentacyjnych. Zaznaczył, że protokół zawiera szereg błędnych zapisów, które nie mają bezpośredniego wpływu na zaskarżoną decyzję, jednak pozwalają zakwestionować wartość materiału dowodowego. Ponadto, producent zarzucił, że organ pominął niezgłoszenie do dopłat na działce nr 96 - 0,12 ha gruntu. Wskazał, że pozostała część działki była utrzymana w dobrej kulturze rolnej, co potwierdzają świadkowie oraz zdjęcie nr 9, na którym widać, iż tylko znikoma część działki ma zadrzewienia. Nadto odwołujący podniósł, że organ nie analizował, jaką powierzchnię działki rolnej D dokumentują zdjęcia 1-10. Zdaniem strony, zdjęcia nie spełniają podstawowych standardów stawianych takim dowodom.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że producent we wniosku z dnia [...]r.

do płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zadeklarował 5 działek rolnych (A, B, C, D, E) położonych w strefie nizinnej II o łącznej powierzchni 10,18 ha oraz jedną działkę rolną - AC położoną w strefie nizinnej I o powierzchni 2,08 ha. Organ podał, że w sprawie bezspornym jest, iż P. B. był posiadaczem następujących działek rolnych: A, B, C, E i AC. Przeprowadzona w dniu [...] r. kontrolna na miejscu w zakresie w/w działek rolnych potwierdziła deklarację producenta. Jedynie w przypadku działki rolnej A stwierdzone zostało nieznaczne przedeklarowanie powierzchni, które wyniosło 0,14 ha. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła działki rolnej D, a sprowadzała się do ustalenia czy wnioskodawca w roku 2005 był faktycznym posiadaczem przedmiotowej działki, oraz do zasadności zastosowania przez kontrolę na miejscu kodu nieprawidłowości DR10 oznaczającego, że cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Powołując się na definicję producenta rolnego zawartą w art. 3 pkt 3 ustawy

z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) organ wskazał, że o przyznaniu lub odmowie przyznania płatności ONW organ decyduje po uprzednim ustaleniu, czy wnioskodawca jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku. Zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Organ podniósł, że w orzecznictwie dotyczącym problematyki posiadania przez wnioskodawców gruntów zgłoszonych do płatności niejednokrotnie wskazywano, iż nie wystarczy być posiadaczem samoistnym działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Składając wniosek producent musi zatem faktycznie dzierżyć dane grunty, to znaczy wykonywać wszelkie władztwo wobec tych gruntów i je fizycznie posiadać. To władztwo przejawia się efektywnym i rzeczywistym decydowaniem o gospodarstwie, korzystaniem z tego gospodarstwa z wyłączeniem innych osób.

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wskazał,

że organ I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające w celu jednoznacznego ustalenia stanu posiadania działki rolnej D. W tym celu przesłuchani zostali świadkowie, przyjmowane były wyjaśnienia strony. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ ustalił, iż P. B. nie był faktycznym użytkownikiem działki rolnej D, gdyż działka ta w roku 2005 była użytkowana przez E. T.

oraz A. B. Z zeznań złożonych przez świadków wynika, że w roku 2005 prowadzili oni na działce nr 96 wypas bydła, jak również wiosną przeprowadzili koszenie działki kosiarką rotacyjną. E. T. zeznał, że "najprawdopodobniej" na początku 2004 r.

P. B. zezwolił mu użytkować przedmiotowy grunt. Na okoliczność powyższego nie została spisana żadna umowa. E. T. nie płacił żadnych pieniędzy

za możliwość wypasania bydła. Koszenie działki wiosną 2005 r. świadek zlecił

W. U., który za wykonaną usługę otrzymał od niego wynagrodzenie. Dopiero za jesienne koszenie wykonane przez W. U. zapłacił P. B. W roku 2006 producent nie zezwolił już E. T. oraz A. B. na użytkowanie gruntu, natomiast W. U. zlecił przeprowadzenie m.in. orki, bronowania.

Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie podważyła skutecznie ustaleń organu I instancji i nie przedłożyła dowodów, które świadczyłyby, że ww. świadkowie wyłącznie wykonywali prace polowe jako zleceniobiorcy w ramach zlecenia tych czynności przez odwołującego, który był producentem rolnym. Zeznania świadków nie potwierdziły, aby byli oni tylko zleceniobiorcami obowiązanymi do wykonania określonych prac polowych. Organ zaznaczył, że wypasanie przez E. T. oraz A. B. bydła na działce rolnej D nie miało charakteru czynności jednorazowej, trwało bowiem przez cały 2005 r. Co więcej, E. T. oraz A. B. z własnej inicjatywy wiosną 2005r. przeprowadzili na działce koszenie kosiarką rotacyjną. Za koszenie części użytkowanej przez E. T., W. U. otrzymał wynagrodzenie.

W ocenie organu II instancji, powyższe okoliczności pozwalają stwierdzić jednoznacznie, że P. B. nie użytkował w roku 2005 działki rolnej D. Producent nie prowadził bowiem na działce rolnej D działalności rolniczej, tj. nie dokonywał nakładów oraz nie czerpał ewentualnych korzyści z takiej działalności. Czynności strony ograniczały się jedynie do zlecenia W. U. jesiennego koszenia oraz zapłaty za wykonaną usługę. Korzyści z uprawy działki rolnej D były udziałem jedynie

E. T. oraz A. B. Strona na żadnym etapie postępowania nie zaprzeczyła faktowi zezwolenia użytkowania gruntu na działce ewidencyjnej nr 96

przez E. T. i A. B. Organ stwierdził, że w dniu 23 grudnia 2008 r.

P. B. oświadczył jedynie, iż to on w roku 2005 był posiadaczem samoistnym działki nr 96. Okoliczność podjęcia w roku 2006 przez P. B. prac polowych mających na celu przygotowanie gruntu do zasiewu zboża, nie ma znaczenia

dla rozpatrywanej sprawy. Składając wniosek o płatności do gruntów rolnych na rok 2005 strona nie była bowiem w posiadaniu działki rolnej D. Fakt wejścia w posiadanie działki rolnej D w roku 2006, a więc jeszcze przed wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego w B. decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania

w pomniejszonej wysokości nie spowodował, że P. B. nabył uprawnienia

do płatności na rok 2005 do działki rolnej D. Organ nie zgodził się z twierdzeniem, że

E. T. zeznał, iż skarżący decydował o uprawach i terminach wypasu. Świadek bowiem zeznał, iż "nie mógł bez zgody Pana Piotra B. dowolnie dysponować gruntem np. zaorać lub zasiać na nim inne uprawy". Brak możliwości dokonania płodozmianu przez E. T. na działce będącej własnością P. B. nie czyni z odwołującego faktycznego użytkownika przedmiotowej działki.

W ocenie organu, przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało,

że strona w dacie złożenia wniosku nie użytkowała przedmiotowych gruntów, zatem nie spełniła obligatoryjnej przesłanki dla skutecznego ubiegania się o dopłaty ONW. Stwierdzony brak posiadania przez P. B. działki rolnej D skutkuje jej wykluczeniem z wniosku i uznaniem, że producent zawyżył powierzchnię użytkowaną rolniczo. Ponieważ w ramach strefy nizinnej II różnica między powierzchnią zadeklarowaną (10,18 ha) a stwierdzoną (3,49 ha) wyniosła 191,69%, organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania płatności ONW dla działek rolnych położonych

w przedmiotowej strefie.

Na decyzję organu II instancji P. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i merytoryczne rozpoznanie odwołania od decyzji organu I instancji. Producent zarzucił naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że organ nie przedstawił jasnych dowodów decydujących o treści zaskarżonej decyzji, a dowody korzystne dla strony potraktował

w sposób dowolny uznając je za nieważne. Strona wskazała na brak rozpatrzenia wszystkich wniosków i dowodów ujętych w odwołaniu od decyzji organu I instancji,

a mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym w ocenie skarżącego organ odwoławczy nie wykonał wskazań NSA i WSA odnośnie konieczności ustalenia prawidłowości identyfikacji przedmiotowej działki. Organ nie ocenił szkicu pomiaru z działki D z dnia 22 sierpnia 2005r. Podniesiono, że "w dacie dokumentu nie dokonano pomiarów przedmiotowej działki." Ponadto organ nie przeprowadził żadnej analizy wartości dowodowej zdjęć wykonanych w czasie kontroli 22 sierpnia 2005r.

W ocenie skarżącego, zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na stwierdzenie, że producent utracił prawo do płatności na rzecz innych osób. Pozwalają natomiast

na stwierdzenie, że strona w istotnym dla sprawy okresie władała działką w rozumieniu przepisów o dopłatach rolniczych i orzeczeń sądów administracyjnych. Skarżący podniósł, że współpraca z A. B. i E. T. polegała na tym, że osoby te wykonywały w ramach umowy zlecenia wiosenne wykaszanie gruntu skarżącego

na swój koszt, a w ramach wynagrodzenia uzyskały możliwość wypasania krów

w ustalonych terminach. Użytkowanie gruntu przez sąsiadów ograniczało się zatem jedynie do wypasu krów.

Producent zarzucił, że teza organu, iż strona nie była w dniu złożenia wniosku użytkownikiem gruntu, nie została poparta żadnymi dowodami. Organ nie przedstawił żadnych dowodów, iż A. B. i E. T. byli osobami uprawnionymi do otrzymania dopłat. Nie przedstawił także dowodów, że ww. osoby były posiadaczami do dnia wydania decyzji. Skarżący podniósł, że organy nie zaakceptowały "prawnego aspektu działalności organizacyjnej i kierowniczej", a zajęły się tylko tematem bezpośredniej pracy fizycznej." Organ nie "ujawnił" kto jego zdaniem decydował o rodzaju upraw. Nie ustosunkował się do korzyści, jakie skarżący osiągnął z tytułu wypasu bydła

przez E. T. i A. B. Skarżący podniósł, że zaproponował sąsiadom, iż

za wykonanie koszenia zapłaci "możliwością wypasu." Jednocześnie skarżący uzyskał nawożenie bezpłatne działki przed zasiewami wiosennymi 2006r. Obiektywne spojrzenie na całość sprawy pokazuje, że skarżący nigdy nie utracił władztwa

nad przedmiotową działką, tym samym jest on osobą uprawnioną do otrzymania przedmiotowych dopłat.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w świetle obowiązujących regulacji prawnych oraz zaistniałego w sprawie stanu faktycznego zasadnym było przyznanie skarżącemu płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania (w skrócie ONW) w pomniejszonej wysokości.

Wskazać należy, że sprawa wyżej wymienionych płatności była już przedmiotem rozstrzygania przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 436/07), jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Bydgoszczy (wyrok z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/BD 219/08)

Stosownie do art. 153 ww. ustawy "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia."

Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 sierpnia 2007 roku (sygn. akt I SA/Bd 4/07) stwierdził, że Sąd I instancji uznał za trafną dokonaną przez organ ocenę oświadczeń E. T., W U. i A. B. jednocześnie akceptując brak rozważenia treści tychże oświadczeń i ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto NSA wskazał, iż Sąd I instancji nie wypowiedział się w kwestii istnienia podstaw do odmowy wiarygodności tych oświadczeń przyjmując jednocześnie, że osoby składające oświadczenia od 2002 r. użytkują rolniczo działkę D, co zostało potwierdzone przez skarżącego na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2007 roku. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w swym wyroku, że wątpliwości pojawiające się w sprawie, a dotyczące tego, kto jest posiadaczem działki D nie zostały przez Sąd I instancji zauważone. Ze względu na jednoczesne powoływanie przez Sąd I instancji oświadczeń osób twierdzących, że użytkują rolniczą działkę D od 2002r. zachodzi konieczność ponownego przeanalizowania, czy postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy orzekające w sprawie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. Podstawowym zagadnieniem jakie musi zostać rozstrzygnięte jest to, czy uzasadnionym było ograniczenie się do niejednoznacznej treści pisemnych oświadczeń i czy kwestia ta nie powinna zostać wyjaśniona na przykład poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków. Dopiero bezsporne ustalenie, kto był posiadaczem działki D pozwoli bowiem na dokonanie trafnej oceny czy wnioskujący spełniał pozostałe prawem przewidziane przesłanki warunkujące przyznanie płatności z tytułu ONW na rok 2005. Dodatkowo zaskarżona decyzja wymaga ponownej oceny w przedmiocie poprawności identyfikacji działki D. Identyfikacja ta winna zostać dokonana z uwzględnieniem stanowiska skarżącego wskazującego, że dokumentacja fotograficzna nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że dotyczy ona przedmiotowej działki, co wynika z faktu braku protokołu określającego miejsce wykonania fotografii czy parametry wykorzystanego sprzętu.

Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, któremu sprawa została przekazana przez Naczelny Sąd Administracyjny do ponownego rozpoznania,

w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 czerwca 2008 roku (sygn. akt I SA/Bd 219/08) wskazał jednoznacznie, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy przede wszystkim w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, kto był posiadaczem przedmiotowej działki D uprawnionym co do zasady o ubieganie się o pomoc obszarową. Ustalenia te winny zostać dokonane między innymi poprzez przesłuchanie na powyższą okoliczność świadków E. T., W U. oraz A. B. twierdzących w złożonych oświadczeniach, że wykorzystywały rolniczo przedmiotową działkę D. Dogłębna analiza takich zeznań jak również twierdzeń skarżącego winna doprowadzić do jednoznacznych ustaleń w kwestii posiadania działki D uzasadniającego wystąpienie z wnioskiem o dopłaty z tytułu ONW. Ponadto WSA w Bydgoszczy podał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien ocenić również czy identyfikacja przedmiotowej działki D przeprowadzona została w sposób poprawny. Poczynienie precyzyjnych ustaleń w zakresie posiadania działki D oraz jej właściwej identyfikacji pozwoli dopiero na poczynienie kolejnych ustaleń w zakresie, czy była ona wykorzystywana rolniczo w stopniu uzasadniającym przyznanie dopłat obszarowych.

Mając na uwadze przedstawione powyżej stanowiska NSA oraz WSA

w Bydgoszczy należy stwierdzić, że organ nie wykonał w całości zaleceń tych Sądów.

Jak wskazano powyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nakazał

w swych zaleceniach przesłuchać E.T., W.U. oraz A.B.. Pomimo tego organ ograniczył się do przesłuchania jedynie dwóch świadków pomijając jednocześnie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. B.Tym samym organ będąc związanym wyrokiem WSA w Bydgoszczy (wyrok z dnia 20 czerwca 2008r. sygn. akt I SA/BD 219/08) nie wykonał go, co w konsekwencji doprowadziło również do niewykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 436/07). W przekonaniu Sądu kolejne oświadczenie A. B. z dnia [...] r. nie czyni zadość wyżej wymienionym zaleceniom sądów administracyjnych. Wprawdzie pismem z dnia [...] r., które wpłynęło do organu dnia [...] r., skarżący wniósł wyłącznie o przesłuchanie świadków W. U. i E. T. rezygnując jednocześnie z "prawa zadawania pytań świadkowi p. A. B." jednak zdaniem Sądu nie stanowi to podstawy do odstąpienia od przesłuchania tego świadka. Zadawanie pytań świadkowi jest prawem strony skarżącej, jednakże nie oznacza to zwolnienia organu z obowiązku przeprowadzenia dowodu. Dowód wskazany przez sądy administracyjne powinien bowiem zostać przeprowadzony przez organ bez względu na to, czy strona postępowania wnosi o jego przeprowadzenie, czy ma zamiar uczestniczenia w jego przeprowadzeniu oraz czy wyraża wolę zadawania pytań. Zauważyć należy, że kierunek dalszego postępowania organu w przedmiotowej sprawie wyznaczony został przez sądy administracyjne. Organ nie jest więc uprawniony do kierowania się ewentualnym zamiarem strony, co do skorzystania przez nią z przysługujących jej praw. Tym bardziej, że skarżący we wskazanym wcześniej piśmie wyraził wolę odstąpienia

od zadawania pytań A. B. po czym w skardze skierowanej do tut. Sądu podnosi (na stronie nr 5), że A. B. "na ten temat, tzn. inicjatywy wiosennej w ogóle się nie wypowiadała." Dlatego też organ bez względu na deklaracje P. B. obowiązany jest przeprowadzić dowód z zeznań A. B., tak jak zalecił to WSA

w Bydgoszczy w wyroku z dnia 20 czerwca 2008 r., zawiadamiając producenta

o przesłuchaniu zgodnie z treścią art. 79 § 1 kpa. Stosownie do tego przepisu strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym

i stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2). Sąd zauważa, że stosownie do art. 50 kpa organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście (...), jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych (art. 50 § 1).

Ponadto Sąd zauważa, że organ obowiązany jest ustosunkować się do zarzutów

w przedmiocie identyfikacji działki, na którą to okoliczność wskazały sądy administracyjne. Należy zauważyć, że na s. 5 decyzji organu I instancji stwierdzono, iż "kontrolowana działka D została prawidłowo zidentyfikowana, o czym świadczy sporządzony szkic, który całkowicie odzwierciedla kontury działki ewidencyjnej nr 96." W odwołaniu (s. 1) skarżący wniósł m.in. o wyjaśnienie sposobu i daty powstania szkicu z pomiaru działki 96 (dalej wyraz nieczytelny), skoro w tym dniu pomiarów nie wykonano.

Organ II instancji do tego zarzutu strony nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podał, że ustalenia w zakresie posiadania działki rolnej D były poprzedzone zidentyfikowaniem działki przez świadków.

W związku z tym, organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę obowiązany jest ustosunkować się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących także identyfikacji działki (pkt 4 i 5 strony pierwszej odwołania). Nie wystarczy samo włączenie do akt administracyjnych dokumentów bez ich oceny w uzasadnieniu decyzji

i podania konkretnych dowodów zawartych w aktach, które zdaniem organu czynią zarzuty bezzasadnymi. Stosownie bowiem do art. 107 § 3 kpa "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał

za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (...)". Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość ww. wymogom.

Sąd zauważa, że strona ma prawo składać wnioski dowodowe na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy stosownie do art. 78 § 1 kpa "Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy." Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, o którym mowa w § 1, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie

dla sprawy (art. 78 § kpa).

Podsumowując Sąd nie przesądza, czy skarżącemu należą się płatności

w pomniejszonej, czy w nie pomniejszonej wysokości. Sąd stwierdza, że na obecnym etapie nie jest możliwe ostateczne rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie dokonanie pełnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie w kontekście orzeczeń sądów administracyjnych.

Tut. Sąd podejmując niniejsze rozstrzygnięcie miał na uwadze przywołany wyżej art. 153, ale także art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony

i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Mając na uwadze powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.