Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 437/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 22 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 1 lutego r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 157 i 156 § 1 kpa odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M. Nr [...] z dnia 14 lutego 2007r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin ze złoża ,,P.Z." metodą odkrywkową, przy użyciu materiałów wybuchowych w granicach dziatki nr [...] w C. Gmina M.

Pełnomocnik wnioskodawców złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 art. 157 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika – E. L.- L., M. T. i A. L. utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję.

Na uzasadnienie Kolegium wskazało, że A. wniosło o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin ze złoża ,,P.Z." metodą odkrywkową przy użyciu materiałów wybuchowych w granicach działki nr [...] w C. Gmina M..

Pismem z dnia 17 lipca 2006 r. organ powiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie, a następnie, powołując się na art. 51 ust 2 i ust. 3 ustawy- Prawo ochrony środowiska zwrócił się do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Świdnicy oraz do Starosty Ś. i Marszałka Województwa D. o wyrażenie opinii w sprawie konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W odpowiedzi wszystkie organy stwierdziły konieczność sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie wymaganym art. 52 ustawy- Prawo ochrony środowiska, Biorąc pod uwagę tę opinię postanowieniem z dnia 1.09.2006 r. nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz zakreślono zakres raportu. Ogłoszenie o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało umieszczone w dostępnym miejscu na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy M. oraz na tablicy ogłoszeń w miejscowości C., termin składania uwag i wniosków określono do 9.11.2006 r. Inwestor przedłożył raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Organ I instancji dokonał wymaganych uzgodnień w trybie art. 48 ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska.

Następnie Wójt Gminy M. powołując się na art. 46 a ust 7 pkt 4 i 56 ustawy z dnia 27.04.2010 r. Prawo ochrony środowiska wydał w dniu 14.02.2007 r decyzję Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin ze złoża ,,P.Z." metodą odkrywkową przy użyciu materiałów wybuchowych w granicach działki nr [...] w C. Gmina M..

W uzasadnieniu podał m.in. treść art. 56 obowiązującej w dacie orzekania ustawy Prawo ochrony środowiska. W myśl ust.1 powołanego przepisu właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Organ stwierdził, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia 14 grudnia 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru zawierającego część terenu górniczego "P.Z. la" (Dz. Urzęd. Woj. Doln. z 2006 r. Nr 21, poz.354).

Wobec niewniesienia odwołania przez żadną ze stron decyzja stała się ostateczna po upływie terminu przewidzianego w art. 129 k.p.a.

Następnie pełnomocnik E. L.- L., M. T. i A. L. zwrócił się z wnioskiem skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy M. Nr [...] z dnia 14 lutego 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin ze złoża ,,P.Z." metodą odkrywkową przy użyciu materiałów wybuchowych w granicach działki nr [...] w C. Gmina M.. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr [...] z dnia 14.12.2005 r.

Wyrokiem z dnia 29.06.2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Nr [...] z dnia 14 12 2005 r. Pełnomocnik wnioskodawców podniósł, iż stwierdzenie nieważności uchwały odnosi skutek od dnia jej podjęcia. Oznacza to, iż zakwestionowany przepis prawa miejscowego był nieważny w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego decyzja została oparta na ustaleniach nieistniejącego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym wydana bez podstawy prawnej.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M. Nr [...] z dnia 14 lutego 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin ze złoża " P.Z." metoda, odkrywkową przy użyciu materiałów wybuchowych w granicach działki nr [...] w C. Gmina M..

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosły strony reprezentowane przez pełnomocnika, który podtrzymał w całości swoje wcześniejsze stanowisko, a mianowicie, iż w decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej, nie wskazując żadnych nowych zarzutów.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest zasadny.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego, jak i z przepisami prawa procesowego.

Przestanki stanowiące podstawy stwierdzenia nieważności decyzji enumeratywnie zostały wymienione w art. art. 156 § 1 pkt. 1-7 k.p.a. W myśl art. 156 § 1 k.p.a, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą 7) zawiera wadę, powodującą nieważność z mocy prawa.

Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 16 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy organ ustali, ze decyzja w sposób oczywisty narusza konkretny przepis prawa - czyli dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 do 7 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w obecnym składzie , podziela stanowisko wyrażone w poprzedniej decyzji. Dodatkowo, odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika stron, iż decyzja wójta została wydana w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który następnie okazał się nieważny, co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 29. 06. 2009 r. i w związku z tym decyzja oparta na ustaleniach tego planu winna być uznana za nieważny -stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa. stwierdza, iż takie stanowisko uznać należy za błędne i nie znajdujące uzasadnienia w obowiązujących przepisach.

Co prawda pierwotna decyzja została oparta m.in., na ustaleniach planu zagospodarowania przestrzennego, który został następnie unieważniony, nie oznacza to jednak, ze decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Z orzecznictwa wynika bowiem, ze rdzeń znaczenia pojęcia ,,decyzja wydana bez podstawy prawej" jest jednoznaczny, albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. (por. Komentarz, kodeks postępowania administracyjnego art. 156). Oznacza to, że przepisy prawa (ustawy i wydane na podstawie ustaw w celu ich wykonania przepisy wykonawcze) decydują o tym, kiedy organ administracji wydaje decyzję administracyjną. Wydanie decyzji na podstawie błędnych ustaleń co do obowiązywania normy prawnej uprawniającej do działania w takiej formie powoduje, ze decyzja wydana jest bez podstawy prawnej, a zatem obarczona jest wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W analizowanej sprawie podstawę prawną do wydania decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r - Prawo ochrony środowiska. A podstawą prawną do władczego rozstrzygnięcia jest art.56 ust.1 tej ustawy, który stanowi ,że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, jeżeli ten plan został uchwalony.

W zakresie skutków prawnych analizowanej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku SN z dnia 05.07.1996r., HI AR 21/96, OSNAP 1997 Nr 3, poz. 32 iż stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana inna decyzja w innej sprawie, stanowi podstawę wznowienia postępowania w sprawie, nie uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji". Wzruszenie orzeczenia sadciiwego lub innej decyzji organu administracji publicznej nie wywołuje skutku automatycznie, a jedynie daje podstawy do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania". Mając powyższe na uwadze okoliczność stwierdzenia nieważności planu zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, czego domagała się strona w ramach niniejszego postępowania. Okoliczność ta winna być ewentualnie rozważona na gruncie przesłanek mających na celu wznowienie postępowania i rozpoznania sprawy w jak to podkreślił sam pełnomocnik w zmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych. Koncepcja wznowienia postępowania opiera się bowiem na założeniu otwarcia możliwości do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Wyeliminowanie z obrotu prawnego planu zagospodarowania przestrzennego spowodowało, że w sprawie powstał nowy stan, którego ustalenie powinno ewentualnie być przedmiotem badania w sprawie wznowienia postępowania.

Tymczasem termin do wniesienia podania w sprawie wznowienia został określony w art. 148 k.p.a. Nadzwyczajne tryby postępowania są w stosunku do siebie niekonkurencyjne, tzn. nie mogą być stosowane zamiennie, albowiem każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji.

Kolegium wychodząc poza granice wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, przeanalizowało wszystkie przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a,, w tym przesłanki wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe, zwłaszcza w sytuacji naruszenia polegającego na niewłaściwym zastosowaniu przepisu, kiedy uchylenie decyzji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa .Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące. W analizowanej sprawie organ nie stwierdził, tego typu naruszeń.

Z przedstawionych względów wniosek pełnomocnika stron o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy M. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin ze złoża ,,P.Z." metodą odkrywkową przy użyciu materiałów wybuchowych w granicach działki nr [...] w C. Gmina M., nie zasługuje na uwzględnienie, a w szczególności kwestionowanej decyzji nie można zarzucić, że została wydana bez podstawy prawnej.

Na tę decyzję skargę do sądu administracyjnego, działając przez pełnomocnika, wniosła M. T.. Wniosła o uchylenie obu decyzji SKO w W., za zasądzeniem na rzecz skarżącej kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego.

Na uzasadnienie autor skargi podnosi, że decyzja Wójta Gminy M. określiła dla A. sp. z o.o. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu granitu ze złoża " P.Z." metodą odkrywkową przy użyciu materiałów wybuchowych. Za podstawę prawną decyzji posłużyły przepisy art. 46a ust. 7 pkt. 4 i art. 56 prawa ochrony środowiska, jak również ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru zawierającego część terenu górniczego " P.Z. [...]" zatwierdzonego uchwala Nr [...] Rady Gminy M. z dnia 14 grudnia 2005 r.

Skarżąca E. L.- L., M. T. i A. L. zamieszkują na działce przylegającej do tego obszaru. Skarżący nie mogli się pogodzić z decyzją, która faktycznie otwiera przedsiębiorcy drogę do uzyskania koncesji na odkrywkowa działalność górniczą. z użyciem materiałów wybuchowych na działce sąsiadującej z ich posesją, gdyż taka działalność w sposób oczywisty zagraża zarówno im osobiście jak i ich mieniu. Z tego względu skarżący niezwłocznie po powzięciu wiadomości o wydaniu przedmiotowej decyzji złożyli wniosek o stwierdzenie jej nieważności. We wniosku, obok bezspornego ich zdaniem, naruszenia przepisów prawa materialnego, skarżący wskazywali na rażące uchybienie przepisom procedury administracyjnej polegające w szczególności na pominięciu ich w postępowaniu administracyjnym oraz zatajeniu przed nimi faktu wydania tej decyzji mimo, iż organowi pierwszej instancji wiadomo było, ze skarżący biorą udział w charakterze stron w postępowaniu koncesyjnym. Oddzielnie skarżący wystąpili na drogę sądową z żądaniem stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy M. z dnia 14 grudnia 2005 r., w wyniku czego prawomocnym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność tej uchwały w całości.

Dla skarżącej jest oczywiste, iż warunki środowiskowe zgody na realizacje przedsięwzięcia mogły być wydane jedynie w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź też - w przypadkach prawem przewidzianych - o ustalenia studium kierunków i uwarunkowań i planowania przestrzennego dla gminy M.. W kwestionowanej decyzji z 14 lutego 2007 r. wójt gminy M. powołał się na zgodność zamierzonego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dla działki nr [...] w C. przewidywał przeznaczenie na powierzchniową eksploatację granitu i działalność przemysłową oraz składową związana z jego przerabianiem i na zwałowisko mas ziemnych lub skalnych wraz z komunikacją wewnętrzną.

Wyrok WSA stwierdzający nieważność uchwały zatwierdzającej mpzp odnosi ten skutek, iż uchwalony plan uznany zostaje za nieistniejący ex tunc. Decyzja administracyjna oparta na ustaleniach takiego planu musi być uznana za niezgodna z art. 56 ust. 1 prawa ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania. Stwierdzeniu nieważności decyzji nie mógł stać na przeszkodzie fakt późniejszego uchylenia przepisów art. 46a i art. 56 tej ustawy.

Obowiązkiem organu było uwzględnienie wszystkich tych okoliczności przy rozpoznawaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...]. W równym stopniu organ winien był wziąć pod uwagę rażącą wadliwość całego postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, polegające na zignorowaniu prawa skarżących do udziału w postępowaniu w charakterze stron oraz na zatajeniu przed nimi samego faktu wydania tej decyzji. Do rażącego naruszenia prawa materialnego dochodzi tu zatem istotne naruszenie przepisów procedury, a w szczególności art. 28 i n, k.p.a. w zw. z art. 7, art. 9-10 i art. 109 § 1 k.p.a. Decyzja Wójta Gminy M. obciążona była tak poważnymi wadami prawnymi, iż zadanie stwierdzenia jej nieważności było w pełni uzasadnione, zwłaszcza jeśli zważyć, ze organ był w tej sprawie związany wyrokiem WSA z 29 czerwca 2009 r. na zasadzie art. 170 p.p.s.a.

W opisanej sytuacji odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wójta okazuje się nieuzasadniona i niezgodna z prawem. Obie wydane w tej sprawie decyzje SKO w W. podlegają zatem uchyleniu na zasadzie art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Wskazać bowiem w pierwszym rzędzie należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia.

W postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej (z czym mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu) organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 K.p.a., a to oznacza, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty w granicach określonych decyzją, bowiem celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy kwestionowane orzeczenie dotknięte jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. W myśl przywołanego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą 7) zawiera wadę, powodującą nieważność z mocy prawa.

Przesłanka rażącego naruszenia prawa może dotyczyć przepisów prawa materialnego, procesowego, a nawet norm ustrojowych (vide: wyrok NSA z 8.08.1986 r. SA/Wr 370/86, co akceptuje także doktryna E. Smoktunowicz, D. Kijowski, J. Mieszkowski – Postępowanie administracyjne ... s. 563). Aktualna wykładnia pojęcia "rażącego naruszenia prawa" (jakim posługuje się ustawodawca) wskazuje, że tylko ewidentne przypadki takiego naruszenia dają podstawę do eliminacji decyzji administracyjnej w trybie przywołanego przepisu.

Dotychczasowe rozważania prowadzą do wniosku, że naruszenie przepisów procedury może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jedynie w wyjątkowych, rażących przypadkach jej naruszenia. Wbrew odmiennym zarzutom skargi rozpoznający niniejszą sprawę sąd uznał, że nie znajdując wskazanego naruszenia kolegium postąpiło prawidłowo.

Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych i co pozostaje niesporne między stronami (vide: uzasadnienie skargi) decyzja, której wzruszenia w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności - domaga się pełnomocnik skarżących została wydana w okresie, kiedy plan zagospodarowania przestrzennego obwiązywał. Należy przypomnieć, że stosownie do art. 87 Konstytucji R.P. źródłem powszechnie obowiązującego prawa są przede wszystkim Konstytucja, ustawy i rozporządzenia. Źródłem tym są także akty prawa miejscowego, powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Aktem prawa miejscowego jest zatem także miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowiony na podstawie upoważnienia ustawowego w drodze uchwały rady gminy (rady miejskiej). Akt ten obowiązuje powszechnie na obszarze gminy (art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. 2001 Nr 142, poz. 1591 z póżn. zm.).Stanowi zatem podstawę prawną do wydawania decyzji administracyjnych, dla których ustawodawca wymaga np. zgodności z PZM.

Jak dalej wskazują akta administracyjne sprawy, kwestionowana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin ze złoża P.Z. metodą wybuchową....została wydana, stosownie do wymogów ówcześnie obowiązującego art. 46a ust. 7 pkt 4 i 56 ustawy Prawo ochrony środowiska, z poprzedzeniem jej podjęcia poprzez wyczerpanie w całości nakazanej ustawą procedury, w tym po stwierdzeniu zgodności zamierzenia z obwiązującym w tamtej dacie planem zagospodarowania przestrzennego. W efekcie decyzji tej nie sposób zarzucić rażącego naruszenia prawa, a tylko w takim przypadku wniosek mógłby być uwzględniony.

Problematyką ważności decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego, który następnie został wyeliminowany z obrotu prawnego, zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 29 września 2006 r. (IIOSK 1174/05) stwierdził, że "skoro zatem w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ administracji orzeka jako organ kasacyjny na podstawie przepisów i stanu faktycznego obowiązujących w dacie wydania decyzji podlegającej ocenie pod względem istnienia przesłanek do stwierdzenia jej nieważności, późniejsza zmiana przepisów prawa polegająca na utracie mocy obowiązującej ustawy (....) oraz utracie mocy (....) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej m.in. działki nr [...], nie ma znaczenia w sprawie. Stanowisko takie, wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi skarżącego, nie narusza konstytucyjnych zasad wyrażonych w art. 32 i w art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga jednoznacznego ustalenia, że decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. art. 156 § 1 k.p.a., które to wady, wyliczone w w/w przepisie w sposób wyczerpujący stanowią przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Przesłanki te należy interpretować w sposób ścisły. W związku z zarzutami skargi kasacyjnej podnieść należy, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ administracji orzeka jako organ kasacyjny na podstawie przepisów i stanu faktycznego obowiązujących w dacie wydania decyzji podlegającej ocenie pod względem istnienia przesłanek do stwierdzenia jej nieważności, a nie w dacie orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności".

Zupełnie inną kwestią pozostaje ewentualna możliwość (przy spełnieniu ustawowych przesłanek) wznowienia postępowania w zakresie wskazanej w skardze decyzji. Ustawodawca odmiennie ustanowił przesłanki obu ekstraordynaryjnych trybów, pozwalających na nadzwyczajną eliminację ostatecznej decyzji z obrotu prawnego. Należy także pamiętać, że eliminacja decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym stanowi wyjątek od jednej fundamentalnych z zasad postępowania administracyjnego, zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 kpa), stąd musi być stosowana w sposób bardzo wyważony, gdy jedna z wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa okazuje się ewidentna.

Marginalnie już tylko można dodać, że ustawodawca wprowadził do ustaw regulujących zasady procedur ustawową (ograniczoną czasowo) możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przypadku eliminacji z obrotu prawnego konkretnych unormowań prawnych przez Trybunał Konstytucyjny, na podstawie których orzekały organy władzy publicznej (vide np. art. 145a kpa, art. 272 § 1 ppsa). Jednakże nie wprowadził innej, odmiennej regulacji w zakresie możliwości eliminacji zapadłych, na podstawie uznanych jako niekonstytucyjne orzeczeń.

Podsumowując Sąd uznał, że obie skarżone decyzje są zgodne z prawem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyło stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniło motywy, jakimi się kierowało przy jej rozstrzyganiu. Dokonując analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy niewadliwie stwierdziło brak podstaw (przesłanek ustawowych) do stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody. Uznając niewyczerpanie przesłanki "rażącego naruszenia prawa"(art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) słusznie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M. Nr [...] z dnia 14 lutego 2007r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin ze złoża ,,P.Z." metodą odkrywkową, przy użyciu materiałów wybuchowych w granicach dziatki nr [...] w C. Gmina M. jako zgodnej z prawem.

Mając zatem na względzie prawidłowość skarżonych orzeczeń skargę należało oddalić na zasadzie art. 151 ppsa.