Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2031/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 34 § 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi N. S.A. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów podniesionych w postępowaniu egzekucyjnym; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi C. Spółki z o.o. w W. jest postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] maja 2012 r., Nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem Prezes UKE utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] stycznia 2012 r. odnoszące się do zarzutów przeciwegzekucyjnych zgłoszonych przez Spółkę w piśmie z [...] grudnia 2011 r. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Prezes UKE wystawił w dniu [...] listopada 2011 r. tytuł wykonawczy nr [...] za zobowiązania Spółki z tytułu opłaty za III kwartał 2006 r. oraz opłaty za IV kwartał 2006 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego nr [...] z [...] czerwca 2003 r.

Pismem z [...] grudnia 2011 r. strona wniosła do Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. następujące zarzuty:

1. tytuł wykonawczy nie spełnia wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak wskazania treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny;

2. tytuł wykonawczy nie spełnia wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej w sytuacji, kiedy należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

3. tytuł wykonawczy nie spełnia wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

4. wierzyciel nie doręczył zobowiązanemu uprzednio upomnienia, o którym jest mowa w art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co odpowiada podstawie zarzutu wymienionej w art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

5. wierzyciel określił egzekwowany obowiązek niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, będącego podstawą wystawionego tytułu wykonawczego - co stanowi podstawę zarzutu, o której mowa w art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

6. obowiązek wskazany w tytule wykonawczym został wykonany/nie istnieje - zarzut oparty na podstawie przewidzianej w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W dniu [...] stycznia 2012 r. Prezes UKE - jako wierzyciel - wydał postanowienie, w którym uznał za nieuzasadnione zarzuty opisane w pkt 1-5.

Stwierdził również niedopuszczalność zarzutu opartego na przepisie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zarzutu wykonania/nieistnienia obowiązku wskazanego w przedmiotowym tytule wykonawczym.

Po rozpoznaniu wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UKE postanowieniem z [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] stycznia 2012 r. Wskazał, że tytuł wykonawczy, jako podstawa prowadzenia egzekucji musi wskazywać obowiązek, który ma być wykonywany i przytoczył treść art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślił, iż wierzyciel nie ma możliwości zamieszczenia w tytule wykonawczym treści innej, niż wymagana w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i dostosowanym do treści tego przepisu wzorze tytułu wykonawczego. Powołał się także na orzecznictwo sądowe.

Prezes UKE wskazał, że ustalenie zakresu ciążącego na danym podmiocie obowiązku uiszczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością, tj. wysokości rocznej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie określonego pozwolenia radiowego, jest możliwe wyłącznie na podstawie treści wydanego pozwolenia radiowego oraz treści właściwych przepisów rozporządzenia.

Mając na względzie powyższe organ stwierdził, iż nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ odwoławczy wskazał, że [...] listopada 2011 r. Spółce zostało doręczone upomnienie nr [...] z [...] listopada 2011 r., zawierające wezwanie do zapłaty zaległych opłat za 2006 r. Oznaczenia zaległości dokonano poprzez wskazanie numeru decyzji (pozwolenia radiowego), z którym wiąże się zaległa opłata, terminów zapłaty poszczególnych opłat oraz ich wysokości.

Obowiązek uiszczania opłat za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji oraz opłat za prawo do dysponowania częstotliwościami, wiąże się z wydaniem na rzecz danego podmiotu decyzji przyznającej określone uprawnienie. Podmiot, na którym spoczywa powinność ich uiszczania, ma obowiązek samodzielnie je obliczyć na podstawie obowiązujących przepisów prawa i przy uwzględnieniu zakresu przyznanego mu w decyzji uprawnienia oraz wpłacić na rachunek Urzędu Komunikacji Elektronicznej w określonych przepisami prawa terminach.

Prezes UKE wskazał też, że doręczenie upomnienia z [...] listopada 2011 r., zawierającego dane, które umożliwiały identyfikację zaległych opłat, powinno skutkować zweryfikowaniem przez Zobowiązanego stanu ciążących na nim zobowiązań, a po ustaleniu, iż określone opłaty nie zostały uiszczone, zapłatą zaległości wraz z należnymi odsetkami podatkowymi.

Wbrew stanowisku Spółki upomnienie, jak podkreślił Prezes UKE, o którym jest mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie jest dokumentem, w którym Wierzyciel ma obowiązek udowodnić Zobowiązanemu istnienie i wysokość ciążących na nim zobowiązań, ale ma na celu zwrócenie uwagi zobowiązanego, iż określone należności nie zostały zapłacone, by mógł on dobrowolnie czyli bez wszczynania postępowania egzekucyjnego, należności te uregulować.

Prezes UKE odniósł się też do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 1 w związku z art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznając, iż zachodzi podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu opartego na przepisie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zarzutu wykonania/nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z [...] listopada 2011 r.

Organ rozpatrujący sprawę nadmienił, że zaległości z tytułu opłat za 2006 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami są przedmiotem postępowań egzekucyjnych toczących się przed Naczelnikiem Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W., w tym wynikających z pozwoleń radiowych. W dniu [...] czerwca 2008 r. spółka złożyła do Prezesa UKE wniosek, w którym zwróciła się o rozłożenie na raty zaległych opłat za 2006 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami. W sprawie tej została wydana decyzja częściowa z [...] października 2011 r., w której Prezes UKE rozłożył na raty zaległe opłaty za 2006 r., w odniesieniu do których strona nie posiadała wątpliwości co do podstawy prawnej obliczania wysokości tych opłat. Ponieważ Spółka zgłosiła w ww. postępowaniu wątpliwości w zakresie podstawy prawnej obliczania wysokości opłat za 2006 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami określonymi w pozwoleniach radiowych wniosek, w części dotyczącej tych zaległości, nie został rozstrzygnięty do chwili obecnej, bowiem udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych odbywa się tylko i wyłącznie na płaszczyźnie istniejących i niekwestionowanych przez podatnika zaległości podatkowych.

Dodatkowo wskazał, że przed Prezesem UKE toczy się postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek strony z [...] września 2007 r., w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za III kwartał 2007r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego nr [...] z [...] sierpnia 2005 r. oraz nadpłaty z tytułu opłaty za III kwartał 2007 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego nr [...] z [...] sierpnia 2005 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, iż pozwolenie radiowe nr [...] z [...] sierpnia 2005 r. oraz pozwolenie radiowe nr [...] z [...] sierpnia 2005 r., znajdują się w grupie pozwoleń radiowych, w przypadku których Spółka posiada wątpliwości co do podstawy prawnej obliczania wysokości rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością. Postępowanie dowodowe, które toczy się w sprawie z wniosku z [...] września 2007 r., ma na celu rozstrzygnięcie, w oparciu o które przepisy rozporządzenia należy obliczać roczne opłaty za prawo dysponowania częstotliwością na podstawie pozwolenia radiowego nr [...] z [...] sierpnia 2005 r. oraz pozwolenia radiowego nr [...] z [...] sierpnia 2005 r. Wyniki tego postępowania będą miały znaczenie prawne również dla obliczania wysokości rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwościami na podstawie pozostałych pozwoleń radiowych.

W ocenie organu zarzut zobowiązanego dotyczący wykonania/nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z [...] listopada 2011 r. z uwagi na zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej przy naliczaniu wysokości należności, jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, tj. w postępowaniu z wniosku strony z [...] września 2007 r.

Skargę na postanowienie Prezesa UKE z [...] maja 2012 r. wniosła N. S.A. w W. zarzucając mu naruszenie:

• art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 3 w związku z art. 126 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., nr 220, poz. 1447, ze zm.), polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia dotyczącego sprawy rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym.

• art. 156 § 1 pkt 3 w związku z art. 155 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 9 USDG przez nieumorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy następczo okazało się, że sprawa została załatwiona innym postanowieniem ostatecznym.

• art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że tytuł wykonawczy spełnia wymóg wskazania treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny.

• art. 27 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że nie jest wymagane wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej w sytuacji, kiedy należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej.

• art. 27 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że tytuł wykonawczy spełnia wymóg wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.

• art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że stronie doręczono upomnienie.

Po rozpoznaniu wyżej opisanej skargi tut. Sąd wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt V SA/WA 1677/12:

1. uchylił postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] maja 2012 r. w części utrzymującej

w mocy postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w zakresie punktu II,

2. w pozostałej części skargę oddalił,

3. zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 150 zł tytułem częściowego zwrotu

kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd stwierdził m.in., że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy na podstawie decyzji - pozwolenia radiowego możliwe jest wskazanie wysokości opłaty, która jest egzekwowana na podstawie tytułu wykonawczego, czy jednak – jak twierdzi pełnomocnik skarżącej – potrzebne jest doprecyzowanie wysokości tej opłaty przez Prezesa UKE. Odnosząc się do powyższego, Sąd podniósł, iż egzekwowane od skarżącej spółki należności to zaległe opłaty (I-IV kwartał 2006r.) za używanie częstotliwości zgodnie z udzielonym pozwoleniem radiowym nr [...]. W treści uzasadnienia tegoż pozwolenia wskazano, że za używanie częstotliwości należy uiszczać opłaty zgodnie ze wskazanymi przepisami prawa. Obowiązek dokonywania tych wpłat wynika z treści art. 185 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi, że podmiot nie posiadający rezerwacji częstotliwości, który uzyskał prawo do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu radiowym, jest zobowiązany uiszczać roczne opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością. Aby taki obowiązek powstał po stronie podmiotu niezbędne jest uzyskanie przez niego prawa do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu radiowym, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Ustalenie zakresu ciążącego na danym podmiocie obowiązku uiszczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością, tj. wysokości rocznej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie określonego pozwolenia radiowego, jest zatem możliwe wyłącznie na podstawie treści wydanego pozwolenia radiowego (określonych w nim warunków wykorzystywania częstotliwości oraz danych dotyczących lokalizacji stacji nadawczych lub nadawczo-odbiorczych lub danych dotyczących obszaru, na którym mogą być wykorzystywane częstotliwości) oraz treści właściwych przepisów rozporządzenia, nawiązujących do ww. warunków oraz danych i przepisów Prawa telekomunikacyjnego.

Zgodnie z przepisem § 6 ust. 1 rozporządzenia, opłatę uiszcza się w ratach kwartalnych w wysokości równej 1/4 opłaty rocznej do końca stycznia, kwietnia, lipca i października danego roku. Opłatę można uiścić jednorazowo za cały rok do końca lutego danego roku albo w ratach półrocznych w wysokości równej 1/2 opłaty rocznej do końca lutego i sierpnia danego roku. W myśl ust. 6 opłaty uiszcza się w terminie 14 dni od dnia uzyskania prawa, o ile w decyzji określono termin, od którego prawo przysługuje. Z treści pozwolenia radiowego załączonego do akt sprawy, wynika, że datą rozpoczęcia używania urządzenia radiowego oraz wykorzystywania częstotliwości jest dzień doręczenia postanowienia. Opóźnienie w terminie uiszczenia opłaty rodzi obowiązek zapłaty odsetek ustawowych w takiej wysokości, jak od zaległości podatkowych na podstawie przepisów ordynacji podatkowej, do których odsyła art. 188 Prawa telekomunikacyjnego oraz uzasadnia skierowanie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Z powyższych względów, prawidłowo w Tytule Wykonawczym został wskazany akt normatywny, z którego wynika obowiązek uiszczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością i który zarazem stanowi podstawę prawną do wydania pozwolenia radiowego przyznającego prawo do wykorzystywania częstotliwości (poz. 29) oraz samej decyzji, tj. pozwolenia radiowego, którego treść wpływa na zakres obowiązku uiszczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (poz. 30).

Treść decyzji oraz wskazane przepisy są podstawą do ustalenia wysokości opłaty. Stąd też prawidłowym działaniem organu było wskazanie w poz. 30 Tytułu Wykonawczego jako podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku decyzji administracyjnej. Wysokość egzekwowanej opłaty została wskazana w poz. 33 i 43 Tytułu Wykonawczego, wysokość odsetek w poz. 37 i 47.

Sąd nie podzielił zarzutu dotyczącego naruszenia art. 27 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.

Pierwszeństwo zaspokojenia należności pieniężnej, o którym mowa w pkt 5 musi wynikać z odrębnych przepisów, odnoszących się do danego rodzaju należności pieniężnych. Tylko bowiem w przypadku zmiany kolejności zaspokojenia ustalonej w art. 115 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji istnieje potrzeba przekazania organowi egzekucyjnemu informacji o tym, że należność pieniężna, której dotyczy tytuł wykonawczy korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia.

Zdaniem Sądu niezrozumiały jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 27 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Wskazanie podstawy prawnej egzekucji administracyjnej oznacza, że chodzi o podanie aktu prawnego, gdy podstawą egzekucji jest przepis, z którego wprost wynikają określone obowiązki lub w przypadku gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, koniecznym jest w tytule wykonawczym powołanie tej decyzji. W zasadzie przez pełną realizację tego przepisu należy rozumieć wskazanie w podstawie prawnej obu tych elementów. Nie dotyczy to tylko sytuacji, gdy podstawą egzekucji jest przepis prawa, z którego wprost wynikają obowiązki. Korzystając z tej możliwości Prezes UKE wskazał w Tytule Wykonawczym, jako podstawę prawą egzekucji administracyjnej, również przepis art. 187 w związku z art. 185 ust. 1 i 3 Prawa telekomunikacyjnego w związku z rozporządzeniem.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia dyspozycji art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak doręczenia spółce skutecznego upomnienia.

Skarżącej spółce upomnienie nr [...] z [...] listopada 2011r., zostało doręczone w dniu [...] listopada 2011 r. Zawierało ono wezwanie do zapłaty zaległych opłat za 2006r. Oznaczenia zaległości dokonano poprzez wskazanie numeru decyzji (pozwolenia radiowego), z którym wiąże się zaległa opłata, terminów zapłaty poszczególnych opłat oraz ich wysokości. Zdaniem Sądu tak zredagowane upomnienie umożliwiało spółce identyfikację zaległych opłat za wykorzystywanie częstotliwości uzyskanych na podstawie pozwolenia radiowego.

Za nietrafny uznano zarzut naruszenia art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez – wadliwe przyjęcie przez organ, że określenie egzekwowanego obowiązku jest zgodne z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. Wskazanie podstawy prawnej należności, których dotyczy Tytuł Wykonawczy nastąpiło przez wskazanie aktu normatywnego, z którego wynika obowiązek uiszczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością i który zarazem stanowi podstawę prawną do wydania pozwolenia radiowego przyznającego prawo do wykorzystywania częstotliwości oraz samego orzeczenia, którego treść wpływa na zakres obowiązku uiszczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością.

Natomiast za uzasadnione Sąd uznał stanowisko skarżącej, iż nierozpoznanie jej zarzutu dotyczącego wykonania/nieistnienia obowiązku nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Przepis ten obliguje wierzyciela do wydania postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu w dwóch sytuacjach:

- jeżeli zarzut zobowiązanego był lub jest przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym,

- jeżeli zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że wysokość należności nie została określona w żadnym orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Prezes UKE wydając postanowienie o niedopuszczalności zarzutu o wykonaniu/nieistnieniu zobowiązania uznał, że zarzut zobowiązanego jest przedmiotem rozpatrzenia w innych postępowaniach administracyjnych, a konkretnie w:

1/ postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek strony z [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłaty rocznej za 2006 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami radiowymi, w tym częstotliwością na podstawie pozwolenia nr [...];

2/ postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek strony z [...] września 2007 r. zmodyfikowanym pismem z [...] marca 2008 r. w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za III kwartał 2007 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwoleń radiowych nr [...] i nr [...]. Zdaniem Sądu stanowisko organu orzekającego uznającego niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu jest nieprawidłowe.

Odnosząc się do pierwszego z postępowań, Sąd wyjaśnił, że nie jest to postępowanie, w którym mogą być rozstrzygane zarzuty dotyczące podstawy prawnej należności, ustalenia wysokości należności i w konsekwencji ustalania wykonania/nieistnienia zobowiązania.

Zakres postępowania, które organ orzekający prowadzi w przypadku złożenia przez zobowiązanego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań poprzez rozłożenie zapłaty należności na raty jest określony przepisami art. 67a i 67b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Przepisy te nie przewidują możliwości ustalania w tym postępowaniu wysokości zobowiązania, czy też podstawy prawnej jego powstania.

Dlatego prowadzenie postępowania w sprawie rozłożenia zadłużenia na raty nie mogło być podstawą do wydania w sprawie zarzutu wykonania/nieistnienia zobowiązania, postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność tego zarzutu na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Nie mogło być taką podstawą także drugie ze wskazanych przez organ orzekający postępowań. Postępowanie to nie dotyczy zobowiązań wynikających z prawa do korzystania z częstotliwości przyznanego pozwoleniem radiowym nr [...], a zarzut zobowiązanego dotyczący wykonania/nieistnienia zobowiązania z tytułu opłat za wykorzystywanie częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego nr [...] nie jest tożsamy z zarzutami podniesionymi w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nadpłaty w zakresie należności wynikających z zezwoleń nr [...] i [...].

Sąd wskazał, że brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 126 k.p.a. oraz w związku z art. 11 ust. 9 USDG polegającego na utrzymaniu w mocy postanowienia dotyczącego sprawy rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym.

Tytuł wykonawczy z [...] listopada 2011 r. jest dokumentem, na którego podstawie organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną, nie jest zaś aktem administracyjnym, którego celem jest reglamentacja działalności gospodarczej. Postanowienia organów obu instancji nie dotyczą kwestii reglamentacji działalności gospodarczej, ale kwestii ściągnięcia od Spółki w trybie określonym przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należności pieniężnych z tytułu prawa do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego.

Za niezasadny uznano zarzut skargi dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 155 k.p.a. i w związku z art. 11 ust. 9 USDG przez nieumorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy następczo okazało się, że sprawa została załatwiona innym postanowieniem ostatecznym. Otóż niewyrażenie przez wierzyciela we właściwym terminie stanowiska w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, nie pociąga za sobą skutku, o jakim jest mowa w art. 11 ust. 9 USDG, lecz skutek w postaci (obowiązku) zawieszenia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego do czasu otrzymania przez niego ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Od wyroku wydanego przez Sąd I instancji skargi kasacyjne wniósł zarówno organ jak i N. S.A. Po ich rozpoznaniu NSA orzeczeniem z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 466/13:

1. uchylił zaskarżony wyrok w pkt 1 i 3 i w tym zakresie przekazał sprawę do

ponownego rozpoznania sądowi I instancji;

2. oddalił skargę kasacyjną N. S.A.;

3. orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu własnego wyroku NSA podniósł m.in., że zakwestionowane orzeczenie sądu I instancji nie zawiera wskazań jakie powinien wykonać Prezes UKE rozpoznający zarzuty przeciwegzekucyjne zgłoszone przez spółkę i w ogóle nie odnosi się do przyszłego postępowania egzekucyjnego prowadzonego po uwzględnieniu skargi. Brak tej części uzasadnienia narusza zatem dyspozycję art. 141 § 4 p.p.s.a.

Poza tym skoro z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika, że Sąd I instancji ma wyjaśnić w uzasadnieniu podstawę prawną orzekania, to również ma obowiązek wskazania i uzasadnienia podstawy prawnej orzeczenia dotyczącą kosztów postępowania. Z sentencji zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji zasądził od Prezesa UKE na rzecz Spółki częściowy zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał jako podstawę prawną tego orzeczenia art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Z treści tych przepisów wynika zasada pokrywania kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz sposób ustalania wysokości tych kosztów. Jednak nie wynika z nich uprawnienie i podstawy miarkowania kosztów w postępowaniu. Jeżeli Sąd I instancji skorzystał z takiej możliwości to w uzasadnieniu wyroku powinien wskazać właściwe przepisy uprawniające do miarkowania kosztów i podać argumentację przemawiającą na rzecz skorzystania z takiego rozwiązania prawnego. Uzasadnienie wyroku WSA nie zawiera takich rozważań.

NSA podkreślił, że strony nie kwestionują stanu faktycznego, natomiast toczą spór o to, jaki jest związek zarzutu podnoszonego przez Spółkę z jego rozpatrzeniem w odrębnym postepowaniu.

W ocenie NSA podniesione przez Prezesa UKE zarzuty naruszenia prawa materialnego są zasadne. Trudno zgodzić się z argumentacją Sądu I instancji, że zarówno postępowanie w sprawie rozłożenia zadłużenia Spółki na raty, jak i postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w stosunku do zobowiązań wynikających z pozwoleń radiowych, z tytułu których Spółka nie uiszczała stosownych opłat i na tej podstawie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, w którym Prezes UKE wydał postanowienie i zapadł wyrok Sądu I instancji, nie prowadzi do rozpoznania zarzutu zobowiązanego w innym postępowaniu administracyjnym, a to wyczerpuje treść art. 34 § 1a u.p.e.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafne jest stanowisko Prezesa UKE, że w przypadku egzekucji należności pieniężnych, których wysokość jest ustalana przez przepisy prawa i one nakładają na zobowiązanego obowiązek ich uiszczenia w oznaczonym czasie, wszczęte przez Spółkę postępowanie obejmujące rozłożenie na raty i stwierdzenie nadpłaty tych należności musi być potraktowane jako rozpatrzenie zarzutu w odrębnym postępowaniu, a więc w warunkach wynikających z treści art. 34 § 1a u.p.e.a. W takich przypadkach brak jednoznacznego rozstrzygnięcia organu o wysokości należności uniemożliwiałby prowadzenie skutecznej egzekucji, gdyż jej wysokość byłaby nieokreślona i niepewna, ze względu na możliwe rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniu o rozłożenie na raty lub stwierdzeniu nadpłaty. Wynik obu postępowań ma wpływ na wysokość obliczenia należności, której dotyczy tytuł wykonawczy, zatem przyjęcie przez Sąd I instancji, że kontrolowane postanowienie narusza treść art. 34 § 1a u.p.e.a. nie znajduje prawnego uzasadnienia. Z tych powodów NSA przyjmuje, że stanowisko WSA w zakresie rozumienia treści art. 34 § 1a u.p.e.a. nie odpowiada prawu.

Jeśli chodzi o zarzuty kasacyjne N. S.A., to wszystkie zostały uznane za bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga N. S.A. nie jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć jednak należy, że w przedmiotowej sprawie zajmował stanowisko zarówno WSA w Warszawie jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Zostało ono wyrażone w uzasadnieniach wyroków tychże sądów jakie zapadły w sprawach o sygn. akt V SA/WA 1677/12 oraz II GSK 466/13. Ma to istotne znaczenie ze względu na treść dwóch przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.). Chodzi mianowicie a art. 190 oraz art. 153.

Pierwszy z nich stanowi, że sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Drugi zaś wskazuje, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie decydujące, a zarazem wiążące są poglądy jakie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny.

Jak już wyżej podkreślono NSA uchylił wyrok sądu I instancji w pkt 1 i 3 tzn. w zakresie w jakim uchylił on zaskarżone postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2012 r. (tj. w zakresie pkt II), oraz co do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. NSA uznał natomiast trafność wyroku sądu I instancji w części, w której oddalił on skargę zwykłą.

Z uzasadnienia wyroku NSA wynika, iż rozważania WSA poczynione odnośnie rozstrzygnięcia w części oddalającej skargę są prawidłowe. Potwierdzeniem tego jest w oczywisty sposób oddalenie skargi kasacyjnej N. S.A., która kwestionowała wyrok WSA w części dotyczącej oddalania skargi zwykłej .

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast trafności wyroku Sądu I instancji w pozostałym zakresie. Zarzucił bowiem temu sądowi, iż nie uzasadnił on rozstrzygnięcia o kosztach postępowania sądowego, a także to, iż błędnie przyjął jakoby w postępowaniu przed Prezesem UKE doszło do naruszenia art. 34 § 1a u.p.e.a.

W tej kwestii NSA zgodził się z organem, że w przypadku egzekucji należności pieniężnych, których wysokość jest ustalana przez przepisy prawa i one nakładają na zobowiązanego obowiązek ich uiszczenia w oznaczonym czasie, wszczęte przez Spółkę postępowanie obejmujące rozłożenie na raty i stwierdzenie nadpłaty tych należności musi być potraktowane jako rozpatrzenie zarzutu w odrębnym postępowaniu, a więc w warunkach wynikających z treści art. 34 § 1a u.p.e.a.

W takich bowiem przypadkach brak jednoznacznego rozstrzygnięcia organu o wysokości należności uniemożliwiałby prowadzenie skutecznej egzekucji, gdyż jej wysokość byłaby nieokreślona i niepewna, ze względu na możliwe rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniu o rozłożenie na raty lub stwierdzenie nadpłaty.

Zdaniem NSA wynik obu postępowań ma wpływ na wysokość obliczenia należności, której dotyczy tytuł wykonawczy, zatem przyjęcie przez sąd I instancji, że zaskarżone postanowienie narusza art. 34 § 1a u.p.e.a. nie jest zasadne.

Wobec powyższego Prezes UKE wydając postanowienie o niedopuszczalności zarzutu o wykonaniu/nieistnieniu zobowiązania miał rację jeśli uznał, że zarzut ten jest przedmiotem rozpatrzenia w innych postępowaniach administracyjnych a mianowicie w:

- postępowaniu administracyjnym wszczętym wnioskiem strony z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłaty rocznej za 2006 r., za prawo do dysponowania częstotliwościami radiowymi, w tym częstotliwością na podstawie pozwolenia nr [...],

- postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek strony z dnia [...] września 2007 r., zmodyfikowanym pismem z dnia [...] marca 2008 r. w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty na III kwartał 2007 r., za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwoleń radiowych nr [...] i nr [...].

W tym stanie rzeczy zasadnym było oddalenie skargi w całości (czego Sąd I instancji rozpoznając sprawę po raz pierwszy nie uczynił).

Postawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.

Niejako na marginesie powyższego Sąd podnosi, iż wniosek o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego (złożony na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku) nie był zasadny jako, że wykładni art. 34 § 1a u.p.e.a. dokonał w niniejszej sprawie NSA.