Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 152/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus WSA Izabela Bąk – Marciniak (spr.) Protokolant str. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego Geopoz decyzją z dnia [...] października 2009r. nr [...], na podstawie art. 104 par 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz art. 93 ust.1, art.96 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (T.j. Dz.U. z 2004r, nr 261, poz.2603 ze zm.) oraz par 9 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej P. z dnia [...] czerwca 1991r. w sprawie przekształcenia Poznańskiego Przedsiębiorstwa Geodezyjno - Kartograficznego [...] w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w postępowaniu z urzędu o podział nieruchomości położonej w P przy ul. [...], obręb R, ark. Mapy [...], działka nr [...], o powierzchni 20641 m kw., zapisanej w księdze wieczystej [...]część jako własność Miasta P w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w Pv orzekł:

1. zatwierdzić podział nieruchomości przedstawiony na mapie z projektem podziału, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji;

2. działki oznaczone numerami [...] i [...] wydzielane są jako działki gruntu, o których mowa w art.4 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na treść przepisów powołanych w rubrum decyzji stwierdzając, że niniejsza decyzja wydana została po przeprowadzeniu wymaganej przepisami prawa procedury, z urzędu oraz zaznaczył, że o planowanej inwestycji zawiadomiono strony. Użytkownik wieczysty zgłosił uwagi i podniósł że podziału z urzędu dokonać można wyłącznie, gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste, a nadto podział służy realizacji celu publicznego. Poza tym ustalono, że nieruchomość znajduje się na obszarze obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rataje Łacina część A" w Poznaniu, ustanowionego uchwałą Rady Miasta Poznania nr CI/1149/IV/2006 z dnia 29.08.2006r. Dyrektor Geopoz postanowieniem z dnia [...].07.2009r. pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości poddając ocenie jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego. Natomiast niniejszą decyzją zatwierdza podział przedmiotowej nieruchomości, projektowane działki oznaczone numerami [...] - teren o przeznaczeniu podstawowym pod drogę publiczną (ulica klasy głównej ruchu przyspieszonego) i [...] pozostała część dzielonej nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w P . Domagała się jej uchylenia, bowiem nie jest możliwe w jej ocenie dokonanie podziału przedmiotowej nieruchomości z urzędu, gdyż zgodnie z art.97 ust.3 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Natomiast działka nr [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]"..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...], na podstawie art. 1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz.856 ze zm.) oraz kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 97 ust.3 pkt 1 ustawy o gospodarce |nieruchomościami. Przepis ten określa sytuację, w której można dokonać podziału nieruchomości z urzędu. Wskazuje on na dwa stany faktyczne - podział niezbędny do realizacji celów publicznych oraz przypadek gdy nieruchomość stanowi własność I gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Wykładnia literalna i logiczna przepisu każe traktować je odrębnie, wystąpienie jednej z tych przesłanek pozwala na dokonanie podziału z urzędu. W niniejszej sprawie taki podział został przeprowadzony z uwagi na realizację celu publicznego - budowę drogi. Wydzielenie gruntów pod drogi publiczne jako cel publiczny zostało wskazane w pkt 1 tego przepisu. Dodatkowym i koniecznym warunkiem dla dokonania podziału nieruchomości z urzędu jest zapisanie zamierzenia inwestycyjnego stanowiącego cel publiczny w obowiązującym na tym terenie planie zagospodarowania przestrzennego. Zatwierdzony uchwałą Rady Miasta Poznania plan miejscowy "Rataje Łacina część A" z dnia 29 sierpnia 2006r., pod symbolem 01KD-6P przewiduje przeznaczenie części przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną- ulicę klasy głównej ruchu przyspieszonego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w Poznaniu wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji albowiem wydane zostały z naruszeniem art.97 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art.7, 77 i 104 kpa.

W uzasadnieniu skargi podniosła te same zarzuty co w odwołaniu od decyzji I instancji, dodając iż organy administracji nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania dowodowego i wyjaśniającego. Ponadto nie uwzględniły interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W piśmie z dnia 14 lipca 2010r. strona skarżąca nadto wskazała, iż organ administracji nie wziął pod uwagę przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. (Dz.U. nr 80, poz.721 ze zm.) o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie wskazując, że organy wzięły pod uwagę interes społeczny. Wydzielenie działki pod przyszłą drogę jest niewątpliwie realizacją celu publicznego. Wskazuje na to zresztą art.6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto organ II instancji stwierdził iż wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności sprawy, mianowicie wskazano potrzebę podjęcia postępowania z urzędu, wskazano na odpowiednie zapisy w planie, a także zgodnie z wymogami ustawy zaopiniowano wstępny projekt podziału nieruchomości. Rozstrzygnięcie więc organu I instancji odpowiada prawu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.).

Zaskarżona decyzja oparta została na przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( T.j. Dz.U. nr 261, poz. 2603 ze zm.), a nie jak błędnie podnosi skarżący w swym piśmie z dnia 14 lipca 2010r. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. (Dz.U. nr 80, poz.721 ze zm.) o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż przedmiot niniejszej sprawy sprowadza się do oceny legalności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organ I instancji poinformował o wszczęciu postępowania z urzędu strony. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r. Dyrektor Geopoz zaopiniował pozytywnie proponowany wstępny projekt podziału nieruchomości poddając ocenie jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego. Nieruchomość znajduje się na obszarze obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rataje Łacina część A" w Poznaniu, ustanowionego uchwałą Rady Miasta Poznania nr Cl/1149/IV/2006 z dnia 29.08.2006r. Zgodnie z planem miejscowym, projektowane działki, oznaczone na projekcie podziału numerami [...] - stanowi teren o przeznaczeniu podstawowym pod drogę publiczną (ulicę klasy głównej ruchu przyspieszonego) i [...] stanowi pozostałą część nieruchomości.

Zgodnie z art.6 ust.1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest m. In. wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Przepis art.97 ust.3 tejże ustawy stanowi, iż podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli:

1) jest on niezbędny do realizacji celów publicznych;

2) nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste.

A zatem przepis powyższy określa dwa stany faktyczne, a wykładnia nakazuje przesłanki te traktować oddzielnie. Wystąpienie chociażby jednej z nich pozwala na dokonanie podziału nieruchomości z urzędu.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że podział został przeprowadzony z uwagi na realizację celu publicznego - budowę drogi, a cel ten został zapisany jako zamierzenie inwestycyjne w planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Poznania z dnia 29 sierpnia 2006r.

Nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. W tej sytuacji została spełniona przesłanka wskazana w art.97 ust.3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami warunkująca możliwość dokonania podziału nieruchomości z urzędu (wyrok NSA z 19 marca 2008r. IOSK 410/07).

Należy podkreślić, że art. 1 ust. 1 ustawy specjalnej ("ustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych...") należy rozumieć w ten sposób, iż ustawę stosuje się do każdego procesu inwestycyjnego dotyczącego obiektów docelowo mających uzyskać status (kwalifikację) dróg publicznych. Przyjęcie stanowiska przeciwnego, to jest ograniczenie zastosowania ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. jedynie do inwestycji na drogach zaliczonych do określonej kategorii drogi, powodowałoby, że w praktyce ustawa mogłaby mieć zastosowanie tylko do remontów dróg już istniejących. Nie może być bowiem zaliczona do określonej kategorii działka przeznaczona pod drogę, na której droga (w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych) nie została jeszcze wybudowana, a tym bardziej nie może być zaliczona do kategorii drogi publicznej działka, która nie jest własnością właściwego dysponenta drogi (art. 2a ustawy). Na marginesie Sąd wskazuje, że powyższy pogląd jest zbieżny ze stanowiskiem prezentowanym w najnowszej doktrynie. Marian Wolanin stwierdza, iż "za oczywiste należy przyjąć, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych znajduje zastosowanie przede wszystkim w przypadku budowy nowych dróg publicznych. Wtedy to jednak tereny zamierzone do zainwestowania pod drogę publiczną, nie są jeszcze w całości wyodrębnione ani planistycznie, ani ewidencyjnie, ani też własnościowe Także w ewidencji gruntów i budynków tereny te nie stanowią zwykle użytków drogowych". Zdaniem tego autora "istotne jest (...) określenie, jaką funkcję w sieci drogowej, dana droga ma pełnić, aby na tej podstawie ustalić, czy przedmiotem budowy będzie droga wewnętrzna, czy droga publiczna. Pozostałe natomiast kwestie dotyczące planistycznego, ewidencyjnego (geodezyjnego) i własnościowego wyodrębnienia terenu pod drogę publiczną mają być przedmiotem zezwolenia na realizację inwestycji drogowej wydawanej na podstawie ustawy" (M. Wolanin, Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, Komentarz, Warszawa 2009, s. 52, 53).

A zatem niewątpliwie ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest ustawą szczególną (lex specialis) w stosunku do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednakże w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie dochodzi jednak do wydzielenia odrębnych nieruchomości. Nie jest to bowiem przedmiotem zawartego w niej orzeczenia. Zatwierdzenie zaś podziału nieruchomości odbywa się na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Chociaż istotnie ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych służy realizacji celu publicznego, jakim jest niewątpliwie budowa dróg publicznych (zob. art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

W związku z powyższym Sąd podziela w całości argumentację zawartą w uzasadnieniach decyzji organów I i II instancji, a postępowanie dowodowe zostało w sprawie przeprowadzone prawidłowo.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

MZ