Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 186/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 22 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Szymon Widłak (spr.) WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] grudnia 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez [...] (dalej: "strona"), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2016 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Na podstawie upoważnienia nr [...] z [...] stycznia 2016 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa strony. Do kontroli okazano licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów związanych z czasem pracy kierowców. Kontrolą objęto okres od [...] lutego 2015 r. do [...] lutego 2016 r. Ustalenia kontroli zostały przedstawione w protokole z kontroli z [...] lutego 2016 r., nr [...]

W związku z ustaleniami poczynionymi w toku kontroli Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z [...] lutego 2016 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie stwierdzonych naruszeń z ustawy o transporcie drogowym.

Decyzją z [...] kwietnia 2016 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 20.000 zł, wskazując, że suma kar za stwierdzone naruszenia wyniosła [...] zł, jednakże na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wysokość kary została ograniczona.

Wymierzona w I instancji kara pieniężna wynikła ze stwierdzenia w toku kontroli naruszeń z lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest przekroczenia maksymalnego czasy prowadzenia pojazdu bez przerwy: – o czas powyżej 15 minut do 30 minut (organ I instancji stwierdził, że doszło do tego pięciokrotnie), – za każde następne rozpoczęte 30 minut (czternastokrotnie), lp. 5.3, to jest skrócenia dziennego czasu odpoczynku: – o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (co miało miejsce dziewięciokrotnie), – za każdą następną rozpoczętą godzinę (trzynastokrotnie), lp. 6.3.7, to jest nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień (organ I instancji wykazał to naruszenie względem [...] dni), lp. 6.3.8, to jest udostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień (względem [...] dni), lp. 6.3.9, to jest udostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień (względem [...] dni), lp. 6.3.11, to jest naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę (względem [...] kierowców), lp. 6.3.12, to jest naruszenia obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd (względem [...] pojazdów). Jednocześnie organ I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b ust. 1 albo art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej stron wniosła o jej uchylenie, zarzucając wydanie jej z naruszeniem prawa. W ocenie odwołującego kontrola przeprowadzona została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem stwierdzone naruszenia dotyczą okresu wykraczającego poza okres objęty upoważnieniem. Ponadto, zdaniem odwołującego nałożona kara powinna wynieść 15.000 zł, jako że przed dniem rozpoczęcia kontroli zatrudnionych było średnio do 10 kierowców. Odwołujący nie zgodził się także z naruszeniami dotyczącymi nieterminowego wczytywania danych z karty kierowcy oraz z tachografu cyfrowego, a także wskazał na podwójne karanie w przypadku naruszenia z lp. 6.3.7 dotyczącego nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz naruszenia z lp. 6.3.9 dotyczącego udostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy, wskazał – odnośnie naruszenia z lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – że: 1) analiza zapisów cyfrowych z karty kierowcy [...] wykazała, że [...] października 2015 r. o godz. 07:19 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek, a w okresie tym kierowca odebrał jedynie 5 godzin i 14 minut nieprzerwanego odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 46 minut; 2) analiza zapisów cyfrowych z karty kierowcy [...] wykazała, że [...] października 2015 r. o godz. 06:54 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek, a w okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 46 minut nieprzerwanego odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 14 minut; 3) analiza zapisów cyfrowych z karty kierowcy [...] wykazała, że [...] września 2015 r. o godz. 05:12 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin, a w okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku jedynie o długości 7 godzin i 56 minut, skracając dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 4 minuty; 4) analiza wykresówki kierowcy [...] wykazała, że [...] września 2015 r. o godz. 09:44 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin, a w okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku jedynie o długości 6 godzin i 11 minut, skracając dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 29 minut; 5) analiza wykresówek kierowcy [...] wykazała, że: a) [...] października 2015 r. o godz. 03:09 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek, a w okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 2 minuty nieprzerwanego odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 58 minut, b) [...] października 2015 r. o godz. 01:05 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek, a w okresie tym kierowca odebrał jedynie 6 godzin i 21 minut nieprzerwanego odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 39 minut, c) [...] września 2015 r. o godz. 00:05 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin, a w okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku jedynie o długości 6 godzin i 21 minut, skracając dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 39 minut, d) [...] września 2015 r. o godz. 03:00 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek, a w okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 3 minuty nieprzerwanego odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 57 minut, e) [...] września 2015 r. o godz. 01:05 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek, a w okresie tym kierowca odebrał jedynie 6 godzin i 56 minut nieprzerwanego odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 4 minuty. Z uwagi na powyższe zdaniem organu odwoławczego zasadnym było nałożenie na odwołującego kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł z tytułu naruszenia z lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Wskazując na naruszenie z lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ II instancji podał, że: 1) analiza wykresówki [...] wykazała, że kierowca [...] października 2015 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 25 minut, prowadząc pojazd przez 6 godzin ii 55 minut – kierowca odebrał przerwę w wymiarze 28 minut w okresie 17:44-18:13, lecz nie odebrał kolejnej przerwy w wymiarze 30 minut; 2) analiza zapisów cyfrowych z karty kierowcy [...] wykazała, że kierowca: a) [...] września 2015 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 18 minut, prowadząc pojazd przez 4 godziny i 48 minut – w okresie tym kierowca odebrał kilka przerw minimum 15-minutowych w okresach 15:31-15:49, 15:50-16:19, 16:47-17:14, 19:11-19:35, lecz nie odebrał kolejnej przerwy w wymiarze minimum 30 minut, b) [...] września 2015 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 48 minut, prowadząc pojazd przez 6 godzin i 18 minut – w okresie tym kierowca odebrał tylko dwie przerwy minimum 15-minutowe w okresach 12:57-13:21, 15:34-16:03, lecz nie odebrał kolejnej przerwy w wymiarze minimum 30 minut, c) [...] października 2015 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 32 minut, prowadząc pojazd przez 5 godzin i 2 minuty – w okresie tym kierowca odebrał tylko dwie przerwy minimum 15-minutowe w okresach 12:35-13:02, 15:32-15:58, lecz nie odebrał kolejnej przerwy w wymiarze minimum 30 minut. Zdaniem organu odwoławczego kara pieniężna z tytułu naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym powinna wobec powyższego wynieść [...] zł. Organ ten nie doszukał się jednakże rzeczonego naruszenia, w odróżnieniu od organu I instancji, względem kierowcy [...] w dniu [...] września 2015 r., odstępując w tym względzie od wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Odnosząc się do naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy podniósł, ze pismem z [...] lutego 2016 r. wezwano stronę do okazania wykresówek, danych cyfrowych, dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu zatrudnionych kierowców, ewidencji czasu pracy kierowców za okres od [...] lutego 2015 r. do [...] lutego 2016 r. W dniu [...] lutego 2016 r. dokonano pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego w postaci danych cyfrowych z kart kierowców oraz z pojazdów. Pismem z [...] lutego 2016 r. organ ponownie wezwał stronę do przedłożenia do kontroli ewidencji czasu pracy kierowców za okres od [...] lutego 2015 r. do [...] grudnia 2015 r., wykresówek, danych cyfrowych, dokumentów świadczących o nieprowadzeniu pojazdu za okres od [...] lutego 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. Z kolei pismem z [...] lutego 2016 r. organ ponownie wezwał stronę do przełożenia do kontroli ewidencji czasu pracy kierowców z okresu od [...] września 2015 r. do [...] listopada 2015 r. dotychczas nieokazanej, wykresówek, danych cyfrowych, wydruków, dokumentów świadczących o nieprowadzeniu pojazdu z okresu od [...] września 2015 r. do [...] listopada 2015 r., także dotychczas nieokazanych. Dnia [...] lutego 2016 r. dokonano pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego w postaci wykresówek [...], [...] i [...].

W wyniku analizy wykresówek oraz danych cyfrowych sczytanych z karty kierowcy stwierdzono, że do kontroli nie okazano wykresówki, danych cyfrowych lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę: 1) [...] w dniach 05, 06, 12, 13, 16, 17, 18, 19, 20, 26 i 27 września 2015 r., 03, 10, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26 i 31 października 2015 r. (łącznie [...] dni), 2) [...] w dniach od 05 do 30 września 2015 r. i od 01 do 31 października 2015 r. (łącznie [...] dni), 3) [...] w dniach 12 i 13 wrzęśnia 2015 r. (łącznie [...] dni), 4) [...] w dniach 13, 14, 27 i 28 września 2015 r., 10, 11, 24 i 25 października 2015 r. (łącznie [...] dni), 5) [...] w dniach 05, 12, 13, 19, 20 i 26 września 2015 r., 03, 04, 10, 11 ,13, 15, 16, 17, 19, 20, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 28, 30 i 31 października 2015 r. (łącznie [...] dni), 6) [...] w dniach 02, 04, 05, 06, 07, 09, 12, 13, 15, 19, 20, 22, 24, 26, 27 i 28 września 2015 r., 01, 03, 04, 05, 06, 07, 10, 11, 12, 13, 14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 26, 28, 29 i 31 października 2015 r. (łącznie [...] dni), 7) [...] w dniach 01, 05, 06, 07, 10, 12, 13, 14, 17, 19, 20, 21, 23, 26, 27 i 29 września 2015 r., 01, 02, 03, 04, 05, 08, 09, 11, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 25 i 31 października 2015 r. (łącznie [...] dni). Reasumując organ odwoławczy uznał, ze odwołujący nie okazał do kontroli wykresówki, danych z karty kierowcy lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za [...] dni. Kara pieniężna z tytułu naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym powinna zatem wynieść [...] zł.

Względem naruszenia z lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ II instancji podał, że analiza okazanych do kontroli wykresówek wykazała, że okazano tarcze niezawierające pełnych danych o okresach aktywności kierowcy: 1) [...] odnośnie wykresówek z dnia 01, 02, 03, 04, 07, 08, 09, 10, 11, 14, 15, 21, 22, 23, 24, 25, 28, 29 i 30 września 2015 r., 01, 02, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 11, 12, 13, 28, 29 i 30 października 2015 r.; 2) [...] odnośnie wykresówek z dnia 01, 03, 08, 10, 11, 14, 16, 21, 23, 25 i 30 września 2015 r., 02, 08, 09, 20, 23, 27 i 30 października 2015 r.; 3) [...] odnośnie wykresówek z dnia 02, 03, 04, 08, 09, 11, 15, 16, 18, 22, 24, 25 i 30 września 2015 r., 06, 07, 12, 13, 14, 15, 16, 19, 22, 26, 27, 28, 29 i 30 października 2015 r. Z uwagi na powyższe zasadnym było w ocenie organu odwoławczego nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.8 z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy stwierdził, ze analiza okazanych danych cyfrowych wykazała, że do kontroli udostępniono niepełne dane o okresach aktywności kierowcy: 1) [...] odnośnie dnia 4 września 2015 r.; 2) [...] odnośnie dni 11 i 14 września 2015 r.; 3) [...] odnośnie dni 12, 15, 26 i 29 września 2015 r., 09, 12, 23, 26 i 31 października 2015 r.; 4) [...] odnośnie dni 04, 06, 11, 14, 18, 21, 25 i 27 września 2015 r., 02, 05, 09, 12, 14, 23 i 29 października 2015 r. W ocenie tego organu uzasadniało to nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu rzeczonego naruszenia.

Organ wskazał przy tym, ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, że kary z tytułu lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym dotyczą tych dni kalendarzowych, co do których odwołujący nie przedstawił żadnych danych lub dokumentów. Z kolei kary z tytułu naruszeń z lp. 6.3.8 oraz lp. 6.3.9 tego załącznika nałożona za te dni, za które okazano wykresówkę lub udostępniono dane cyfrowe ale zapisy te nie obejmują całego dnia, co powoduje, że niemożliwe jest pełne ustalenie aktywności kierowcy w brakującym, wyszczególnionym przez organ okresie.

Stwierdzając naruszenie z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ II instancji uznał, że analiza plików źródłowych z kart kierowców okazanych do kontroli wykazała, że dane z karty kierowcy: 1) [...] zostały wczytane w dniach 1 grudnia 2015 r., 29 grudnia 2015 r. i 30 stycznia 2016 r. – [...] dni od poprzedniego odczytu); 2) [...] zostały wczytane w dniach 3 lipca 2015 r. oraz 21 stycznia 2016 r. – [...] dni od poprzedniego odczytu; 3) [...] zostały wczytane w dniach 16 maja 2015 r. i 24 czerwca 2015 r. – [...] dni od poprzedniego odczytu, 14 sierpnia 2015 r. – [...] dni od poprzedniego odczytu, 9 października 2015 r. – [...] dni od poprzedniego odczytu, 24 listopada 2015 r. – [...] dni od poprzedniego odczytu, 9 stycznia 2016 r. – [...] dni od poprzedniego odczytu; 4) [...] zostały wczytane w dniach 29 kwietnia 2015 r. oraz 22 stycznia 2016 r. – [...] dni od poprzedniego odczytu. Z uwagi na powyższe zdaniem organu II instancji zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Natomiast względem naruszenia z lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy podał, że analiza plików źródłowych wczytanych z tachografów cyfrowych zainstalowanych w pojazdach wykazała, że dane z urządzenia rejestrującego w pojeździe: 1) [...] zostały wczytane w dniu 29 czerwca 2015 r. oraz 24 listopada 2015 r. – z przekroczeniem terminu na pobranie tych danych o [...] dni; 2) [...] zostały wczytane w dniu 3 lipca 2015 r. oraz 31 stycznia 2016 r. – z przekroczeniem terminu na pobranie tych danych o [...] dni; 3) [...] zostały wczytane w dniu 31 lipca 2015 r., chociaż odwołujący używał ten pojazd co najmniej od lutego 2015 r. Ze względu na powyższe według organu odwoławczego kara pieniężna z tytułu naruszenia z lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym powinna wynieść [...] zł. Organ II instancji uznał przy tym, że brak jest podstaw do nałożenia tej kary za nieterminowe wczytanie danych z tachografu cyfrowego w pojeździe o numerze rej. [...] (z uwagi na nie zarejestrowanie ponad 90 dni aktywności pomiędzy kolejnymi odczytami danych), a także [...] (z uwagi na zarejestrowanie pojazdu dopiero w listopadzie 2015 roku).

Jednocześnie w ocenie organu odwoławczego nie zaistniały okoliczności, o których stanowi art. 92b bądź 92c ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił, że odwołujący nie wykazał, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywało się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Przedłożone dokumenty potwierdzające m.in. odbycie przez kierowców szkoleń z zakresu czasu pracy są potwierdzeniem spełnienia jedynie wstępnych wymogów, jednak to do przedsiębiorca należy umożliwienie kierowcy przestrzegania tych przepisów. Odwołujący nie przedstawił natomiast dowodów potwierdzających fakt prawidłowej organizacji zadań zlecanych swoim pracownikom ani w jakikolwiek sposób nie wykazał, by zlecał kierowcom zadania w sposób umożliwiający przestrzeganie norm czasu pracy. Odwołujący nie wskazał także przyczyn, z powodu których nie okazał w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie kompletnej ewidencji czasu pracy kierowców.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podał, że całkowita kata pieniężna z tytułu wszystkich stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń wyniosła [...] zł (odmienne ustalenia co do naruszeń z lp. 5.2, lp. 6.3.7 oraz lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, niż poczynione w I instancji). W ocenie tego organu odwołujący zatrudniał w okresie od [...] sierpnia 2015 r. do [...] stycznia 2016 r. średnio poniżej 10 kierowców, co spowodowało konieczność uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i orzeczenie w przedmiocie kary pieniężnej, której wysokość zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy nie może przekroczyć 15.000 zł.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Decyzji tej zarzucił naruszenie: 1) art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz odpowiedzialności skarżącego, 2) art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, przez ustalenie odpowiedzialności za naruszenia, na które skarżący nie miał wpływu, 3) art. 10 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z 15 marca 2006 r., przez pominięcie zapisu o wyłączeniu odpowiedzialności przedsiębiorstwa, 4) podwójne karanie wynikające z tego samego naruszenia.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że kontrola w jego przedsiębiorstwie przeprowadzona została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem większość naruszeń wychodzi poza okres wskazany w upoważnieniu. Skarżący nie zgodził się przy tym z naruszeniami polegającymi na nieterminowym wczytywaniu danych z karty kierowcy oraz z tachografu cyfrowego. W ocenie skarżącego o ile organ odwoławczy odstąpił od nałożenia kary za jakieś naruszenie winien on umorzyć w tym zakresie postępowanie jako bezprzedmiotowe. Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub z dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz udostępnienie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności, dochodzi zdaniem skarżącego do dwukrotnego karania za to samo – niewystawienie jednego zaświadczenia urlopowego lub innego dokumentu potwierdzającego rodzaj aktywności. Skarżący stwierdził wreszcie, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń związanych z przekroczeniem czasu pracy kierowców, skoro nie można ich na bieżąco kontrolować. Skarżący tak planuje trasy, aby kierowca mógł wykonywać swój zawód zgodnie z przepisami prawa. To samowolna inicjatywa kierowców doprowadziła do stwierdzonych naruszeń. W ocenie skarżącego to organ powinien przesłuchać kierowców na okoliczności związane z naruszeniem czasu pracy kierowców. Skarżący natomiast wyciągnął wobec kierowców odpowiednie konsekwencje. Skarżący podkreślił także, że nie zna kierowców [...] i [...].

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Organ zauważył także, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji doszło do oczywistego błędu w pisowni nazwisk kierowców – zamiast nazwiska [...] użyto [...], z kolei zamiast [...] użyto [...], co pozostaje jednakże bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...].12.2016 r. nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") oznaczałby konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że materialnoprawną podstawę wydania skarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej: "u.t.d."). Zgodnie z art. 92a ust. 1 tej ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy, o czym stanowi już art. 92a ust. 6 u.t.d.

Powyżej przywołane regulacje przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków tego przewozu. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej określony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie wyłącznie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tegoż zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot – o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje (sankcję administracyjną). Zbędne staje się zatem badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład wina podmiotu administrowanego, które nie mają wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej.

W realiach kontrolowanej sprawy organ Inspekcji Transportu Drogowego, na skutek przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego, stwierdził, że skarżący dopuścił się deliktów administracyjnych określonego w lp. 5.3, 5.3.1, 5.3.2, 5.2.1, 5.2.2, 6.3.7,6.3.8, 6.3.9, 6.3.11, 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Łącznie całkowita kara pieniężna z tytułu wszystkich stwierdzonych naruszeń wyniosła [...] zł, ograniczona została z uwagi na brzmienie art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym do kwoty 15000 zł. Zauważyć należy, że już samo naruszenie obowiązku udokumentowania aktywności kierowców za okres [...] dni (6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) dał podstawy do określenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Skarżący zarzucił błędne i niezgodne z regułami prowadzenia postępowania administracyjnego ustalenie stanu faktycznego sprawy. Faktycznie jednak nie kwestionował istnienia stwierdzonych przez organ naruszeń prawa. Przyjęte przez niego stanowisko zmierzało do wykazania, że za część z nich karany został podwójnie, jak też, że nie ponosi za nie odpowiedzialności, a zatem organ winien zastosować przepisy 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie sądu wbrew twierdzeniom skarżącego organ odniósł się do jego stanowiska wyrażonego odwołaniu, czego rezultatem jest decyzja organu II – ej instancji eliminująca z podstawy kary część uchybień a także zmieniająca wysokość kary, dostosowująca ją do treści art. 92 a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Sąd jako prawidłowe i oparte na zawartych w aktach administracyjnym materiale dowodowym uznał wszystkie dokonane przez organ II- ej instancji ustalenia faktyczne będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

Jako niezasadne i nieznajdujące oparcia w treści decyzji sąd uznał zarzut podwójnego karania skarżącego za te same naruszenia. Opisane w decyzji naruszenia pkt 6.3.7.załącznika nr 3 u.t.d. dotyczą tych dni kalendarzowych, za które przedsiębiorca nie przedstawił żadnych danych lub dokumentów. Tymczasem naruszenia 6.3.8 i 6.3.9 załącznika dotyczą tych dni, za które nie przedstawiono danych pełnych. Treść wyjaśnień zawartych w decyzji jest jasna, przejrzysta i powinna być czytelna dla profesjonalnego przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego.

Niezasadny jest także zarzut wymierzenia kar za okres nie objęty kontrolą. Z treści zawiadomienia o kontroli z [...] stycznia 2016r. wynika, że kontrolą objęty miał być okres od lutego 2015r do lutego 2016r. Tych okresów też dotyczą wymierzone decyzją kary.

W ocenie Sądu organy zasadnie odmówiły również zastosowania przepisu art. 92 b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 u.t.d.

Zgodnie z przepisem art. 92 b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Przepis art. 92 c ust. 1 u.t.d. wskazuje natomiast okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym lub odpowiedniego przepisu prawa unijnego.

Utrwalony jest w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności.

Istotną przesłanką dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt administracyjny, jest wykazanie należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, iż pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec. O ile w stosunkach danego rodzaju, przepis prawa administracyjnego nie określa konkretnych działań, jakie powinien podjąć przedsiębiorca w ramach swojej działalności, należałoby odwołać się do kryteriów należytej staranności wypracowanych na gruncie prawa cywilnego, mając w szczególności na uwadze zawodowy charakter działalności przedsiębiorcy (art. 355 § 2 k.c.). Staranność można określić zespołem pozytywnych cech, takich jak: pilność, sumienność, rozsądek, ostrożność, zapobiegliwość, dbałość o osiągnięcie zamierzonego celu, przezorność, rozwaga (por. A. Rzetecka-Gil, komentarz do art. 355; LEX/el 2011). Miernik należytej staranności ma charakter obiektywny (abstrakcyjny). Dlatego zachowanie przedsiębiorcy powinno być oceniane przy uwzględnieniu cech danego rodzaju działalności gospodarczej, nie zaś pod kątem indywidualnych cech danego przedsiębiorcy.

Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).Trzeba też dodać, że odpowiedzialność za naruszenie prawa, które ma postać deliktu administracyjnego, jest zobiektywizowana.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy zasadnie stwierdziły, że strona nie wykazała braku swojej winy w naruszeniach prawa stwierdzonych w toku kontroli. Wbrew stanowisku skarżącego organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów braku winy strony. To na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, iż w jej przypadku zachodzą okoliczności wyłączające jej winę w rozumieniu przepisów 92 b bądź c u.t.d. W ocenianej sprawie skarżący ograniczył się do prostego kwestionowania swej winy poprzez zaprzeczenie, bez podania nawet jakichkolwiek okoliczności podlegających weryfikacji.

Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania. Organy zebrały w wyczerpujący sposób niezbędny materiał dowodowy i dokonały jego profesjonalnej i prawidłowej oceny. Strona nie była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu i mogła w nim bronić swoich praw. Strona nie wykazała skutecznie w toku prowadzonego postępowania, ani we wniesionej skardze, że którekolwiek ze stwierdzonych naruszeń przepisów prawa w rzeczywistości nie miało miejsca. Organy zasadnie wykazały, że w sprawie nie miał zastosowania art. 92 b ust. 1 czy art. 92 c ust. 1 u.t.d., co umożliwiałoby organowi odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone bezspornie naruszenia przepisów prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, wobec czego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718