Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 789/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21, art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 678
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18  art. 7 ust. 1 lit. a, art. 7 ust. 2, art. 18 ust. 1, art. 24 ust. 2 w zw. z pkt 1 lit. b załącznika nr X
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1  art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu poddania partii produktu zabiegowi prawidłowego oznakowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: organ/GIJHARS) decyzją z [...] lutego 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze. zm.; dalej: k.p.a.), art. 21 w zw. z art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 678 ze zm.; dalej: ustawa o jakości handlowej), art. 7 ust. 1 lit. a i ust. 2, art. 18 ust. 1, art. 24 ust. 2 w zw. z pkt 1 lit. b Załącznika nr X do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (Dz. Urz. UE L 304 z 22 listopada 2011 r., str. 18-63 ze zm.; dalej: rozporządzenie Nr 1169/2011), art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 1 lutego 2002 r., str. 1 ze zm. Polskie wydanie specjalne: rozdz. 15, t. 6, str. 463 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 178/2002), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: strona, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej organ I instancji) z [...] września 2015 r. nakazującą skarżącej poddanie partii [...]kg ([...] szt.) produktu o nazwie [...], oznaczona: Najlepiej spożyć przed: [...], nr partii: [...], data produkcji: [...]., cena brutto: [...] zł/szt., wyprodukowanej przez skarżącą, zabiegowi prawidłowego oznakowania polegającego na podaniu informacji o warunkach przechowywania bezpośrednio po informacji "Najlepiej spożyć przed" oraz poprzedzeniu wykazu składników słowem "Składniki" lub sformułowaniem zawierającym ten wyraz.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

W dniu [...] sierpnia 2015 r., upoważnieni inspektorzy Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] dokonali kontroli jakości handlowej w zakresie prawidłowości znakowania wybranych grup artykułów rolno-spożywczych (herbaty i herbatki owocowe) w firmie T. z siedzibą w K. W toku kontroli pobrano urzędowe próbki wyrobu o nazwie [...], oznaczona: Najlepiej spożyć przed: [...], nr partii: [...], data produkcji: [...] r., cena brutto: [...]zł/szt., w celu sprawdzenia poprawności oznakowania.

Przeprowadzona kontrola oznakowania ww. partii wykazała, następujące nieprawidłowości:

- umieszczenie w oznakowaniu informacji "Najlepiej spożyć przed" wraz z nadrukowaną obok datą minimalnej trwałości oddzielnie od informacji o warunkach przechowywania, tj.: "Przechowywać w chłodnym, suchym miejscu" co jest niezgodne z art. 24 ust. 2, w związku z Załącznikiem X pkt 1 lit. b do rozporządzenia Nr 1169/2011;

- poprzedzenie w oznakowaniu wykazu składników słowem "Skład", zamiast "Składniki" lub sformułowaniem zawierającym ten wyraz, co jest niezgodne z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Nr 1169/2011.

Z przeprowadzonych czynności sporządzono protokół kontroli z [...] sierpnia 2015 r. nr [...].

Pismem z [...] sierpnia 2015 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie dokonania poprawy oznakowania ww. produktu oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania wniosków i zastrzeżeń.

W toku postępowania strona złożyła zastrzeżenia do protokołu kontroli oraz przedstawiła swoje stanowisko w kwestii stawianych zarzutów (pisma z [...] sierpnia 2015 r.).

W dniu [...] sierpnia 2015 r. organ I instancji wydał zalecenia pokontrolne, w których nakazał stronie usunięcia stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości poprzez: umieszczenie informacji o warunkach przechowywania bezpośrednio po informacji "najlepiej spożyć przed" na opakowaniu produktu o nazwie: [...]; poprzedzenie wykazu składników słowem "Składniki" lub sformułowaniem zawierającym ten wyraz na opakowaniu ww. produktu.

Decyzją z 8 września 2015 r. organ nakazał skarżącej poddanie partii [...]kg ([...] szt.) produktu o nazwie [...], oznaczona: Najlepiej spożyć przed: [...], nr partii: [...], data produkcji: [...]r., cena brutto: [...] zł/szt., wyprodukowanej przez skarżącą, zabiegowi prawidłowego oznakowania polegającego na podaniu informacji o warunkach przechowywania bezpośrednio po informacji "Najlepiej spożyć przed" oraz poprzedzeniu wykazu składników słowem "Składniki" lub sformułowaniem zawierającym ten wyraz.

Pismem z [...] września 2015 r. (wpływ do organu [...] września 2015 r.) skarżąca poinformowała organ, że zgodnie z zaleceniami wprowadziła zmiany w treści (wyglądzie) stosowanych opakowań uwzgledniające zalecenia dotyczące poprzedzenia wykazu składników słowem "składniki" lub sformułowaniem zawierającym ten wyraz zamiast słowem "skład", tak aby kolejny druk opakowań odbył się według zmienionych projektów. Wskazała również, że nadal jednak nie widzi podstaw do umieszczenia informacji o warunkach przechowywania herbaty bezpośrednio po informacji "najlepiej spożyć przed".

W odwołaniu od decyzji z [...] września 2015 r. (pismo z [...] września 2015 r.) skarżąca wnosiła o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania. Jednocześnie domagała się niezwłocznego wstrzymania wykonania decyzji z uwagi na wadliwość rozstrzygnięcia i widoczne naruszenie prawa unijnego oraz krajowego porządku prawnego. Decyzji zarzucała:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię (niezastosowanie) art. 7 k.p.a. i niewłaściwe zastosowanie art. 8 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu odwołującego w prowadzonym wobec niego postępowaniu i wydaniu decyzji niezgodnej z prawem, istotnie podważającej zaufanie odwołującego do organów państwa i stosowania przez nie prawa.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

3. obrazy art 31 ust. 3 Konstytucji RP, ewentualnie w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej, poprzez zastosowanie sankcji zupełnie nieproporcjonalnej do rzekomego naruszenia prawa przez odwołującego, polegającej na wydaniu natychmiast wykonalnej decyzji odnoszącej się do naruszeń prawa, które nie zaistniały, a mogącej być podstawą egzekucji i nałożenia dalszych sankcji na odwołującego oraz brak rozważenia, czy w ogóle istnieje możliwość natychmiastowego wykonania decyzji,

4. błędnej wykładni art. 24 ust. 2 w związku z Załącznikiem X pkt 1 lit. b rozporządzenia nr 1169/2011 polegająca na przyjęciu, że użyte przez ustawodawcę unijnego zwrot "po tych danych szczegółowych następuje opis warunków przechowywania" oznacza konieczność umieszczenia informacji "w sąsiedztwie, bezpośredniej bliskości",

5. obrazę art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej nakładającego, wynikający z zasady pierwszeństwa prawa UE, obowiązek zapewnienia skuteczności prawu unijnemu przez państwo członkowskie, poprzez dokonanie interpretacji bezpośrednio skutecznego rozporządzenia unijnego, która stanowi zmianę i uzupełnienie jego przepisów i zagraża spójnemu i jednolitemu stosowaniu unijnego rozporządzenia na terytorium UE.

Rozpoznając odwołanie decyzją z [...] lutego 2016 r. organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania, w tym podnoszonej przez skarżącą kwestii nie określenia w sposób jednoznaczny przez ustawodawcę unijnego w rozporządzeniu nr 1169/2011 sposobu rozmieszczenia w oznakowaniu wyrobów informacji o warunkach przechowywania i informacji dotyczącej daty minimalnej trwałości, organ przywołał treść pkt 1 Załącznika nr X do ww. rozporządzenia i wskazał, iż po danych dotyczących daty minimalnej trwałości następuje opis warunków przechowywania. Zdaniem organu, powyższe potwierdza, że ustawodawca jasno i jednoznacznie określił sposób rozmieszczania w oznakowaniu żywności przedmiotowych informacji, stwierdzając, że po informacji dotyczącej daty minimalnej trwałości należy wskazać informację dotyczącą warunków przechowywania wyrobu.

Podniósł, że w przedmiotowej sprawie informację dotyczącą warunków przechowywania wyrobu producent zamieścił po danych dotyczących składu herbaty. Następnie podał informacje dotyczące: danych indentyfikacyjnych producenta, instrukcji użycia, ilości netto. Po tych danych producent zamiesił datę minimalnej trwałości. Informacja dotycząca warunków przechowywania wyrobu została zatem wskazana przez stronę w oznakowaniu wyrobu przed informacją o dacie minimalnej trwałości, ponadto informacje te zostały rozdzielone poprzez wskazanie innych informacji, o których mowa powyżej. Powyższe, zdaniem organu, pozwala stwierdzić, iż strona poprzez zastosowanie przedmiotowego oznakowania nie zastosowała się do wymogów pkt 1 i lit. b Załącznika nr X do rozporządzenia 1169/2011.

W ocenie organu, niezastosowanie przez producenta w oznakowaniu przedmiotowej partii herbaty formy wskazywania wykazu składników, tj.: poprzedzenie wykazu składników słowem "Skład" zamiast "Składniki" lub sformułowaniem zawierającym ten wyraz, narusza art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011.

Organ nie podzielił również zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez nie zastosowanie zasady pierwszeństwa prawa UE oraz zasady jednolitej interpretacji przepisów prawa wspólnotowego. Wskazał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji udowodnił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że zakwestionowana partia herbaty była oznakowana niezgodnie z art. 18 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2 w zw. z pkt 2 lit. b załącznika nr X do rozporządzenia Nr 1169/2011. Ponadto przywołane przez organ I instancji przepisy prawa, jednoznacznie wskazują w jaki sposób oraz w jakiej formie należy w oznakowaniu środków spożywczych wskazywać informacje dotyczące wykazu składników, jak też warunków przechowywania wyrobów. Powyższe, zdaniem organu, wyklucza twierdzenie, iż organ dokonał niewłaściwej interpretacji ww. przepisów prawa unijnego.

Odnosząc się do użytego przez ustawodawcę unijnego określenia "po tych danych", organ odwoławczy wskazał, że należy interpretować je jako w następnej kolejności, czy też w następnym wierszu. Użyte w zaskarżonej decyzji określenie "bezpośrednio po" nie stanowi, zdaniem organu, błędnej interpretacji art. 24 ust. 2 w zw. z pkt 1 lit. b Załącznika nr X do rozporządzenia 1169/2011.

Organ zaznaczył, że konsument jest słabszym uczestnikiem rynku i to na producencie ciąży obowiązek prawidłowego oznakowania artykułu rolno-spożywczego w taki sposób, aby na podstawie wskazanych w oznakowaniu informacji konsument mógł uzyskać pełną i przejrzystą wiedzę o produkcie.

Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organ wskazał, że ustawa o jakości handlowej nie przewiduje możliwości wstrzymania wykonalności decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzje wydane na podstawie art. 29 ust 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej z mocy ustawy podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Organ nie bada przesłanek stanowiących podstawę do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz nie jest zobowiązany do wskazania terminu wykonania decyzji.

Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wnioskowała o przeprowadzenie w sprawie postępowania mediacyjnego, sugerując możliwość przyjęcia przez strony ustaleń co do sposobu załatwienia przedmiotowej sprawy w granicach obowiązującego prawa, które będą należycie wyważały słuszny interes skarżącej i interes publiczny. W przypadku braku mediacji wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z decyzją poprzedzającą, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) błędną wykładnię (niezastosowanie) art. 7 k.p.a. i niewłaściwe zastosowanie art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej w prowadzonym wobec niej ex officio postępowaniu i wydaniu decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji niezgodnej z prawem i podważającej zaufanie strony do organów Państwa i stosowania przez nie prawa;

b) niewłaściwe zastosowanie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która nie odnosi się całościowo do problematyki wskazanej przez stronę w odwołaniu oraz w dalszych pismach w toku sprawy, tym samym nieprzekonującej skarżącej o trafności argumentów organu sprowadzających się w dużej mierze do powtórzenia i zaakceptowania niewłaściwej argumentacji organu I instancji;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci;

a) obrazy art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ewentualnie w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej poprzez zastosowanie sankcji nieproporcjonalnej do zarzucanego naruszenia prawa przez skarżącą, polegającej na wydaniu w sprawie decyzji administracyjnych odnoszących się do naruszeń prawa, które nie zaistniały, a mogły być już od dnia wydania (wobec nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności) podstawą egzekucji i nakładania dalszych nieuzasadnionych sankcji na skarżącą;

b) błędnej wykładni art. 24 ust. 2 w związku z załącznikiem X pkt 1 lit b) rozporządzenia nr 1169/2011 polegającej na przyjęciu, że użyty przez ustawodawcę unijnego zwrot "po tych danych szczegółowych następuje opis warunków przechowywania" oznacza konieczność umieszczenia informacji "w sąsiedztwie, bezpośredniej bliskości";

c) obrazę art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej nakładającego, wynikający z zasady pierwszeństwa prawa UE, obowiązek zapewnienia skuteczności prawu unijnemu przez państwo członkowskie poprzez dokonanie takiej interpretacji bezpośrednio skutecznego rozporządzenia unijnego, która stanowi zmianę i uzupełnienie jego przepisów i zagraża spójnemu i jednolitemu stosowaniu unijnego rozporządzenia na terytorium UE.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty powtarzając na użytek skargi argumentację zaprezentowana w odwołaniu oraz innych pismach wnoszonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego stwierdził brak podstaw do jego przeprowadzenia.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego Sąd wskazuje, że nie każdy wniosek strony złożony w terminie uzasadnia przeprowadzenie mediacji. Decyzję o skierowaniu sprawy na posiedzenie mediacyjne podejmuje sędzia sprawozdawca jeśli uzna, że w sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia takiego postępowania. W przeciwnym wypadku kieruje sprawę na rozprawę. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie zachodziły okoliczności wskazujące na celowość przeprowadzenia postępowania mediacyjnego. Wniosek skarżącej nie uzyskał również akceptacji organu.

Skarżone rozstrzygnięcie dotyczy nakazu poddanie partii [...]kg ([...] szt.) produktu o nazwie [...], oznaczona: Najlepiej spożyć przed: [...], nr partii: [...], data produkcji: [...]r., cena brutto: [...]zł/szt., wyprodukowanej przez skarżącą, zabiegowi prawidłowego oznakowania polegającego na podaniu informacji o warunkach przechowywania bezpośrednio po informacji "Najlepiej spożyć przed" oraz poprzedzeniu wykazu składników słowem "Składniki" lub sformułowaniem zawierającym ten wyraz.

Podstawę materialnoprawną ww. decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, które weszło w życie w grudniu 2014 r.

Na wstępie poniższych rozważań podkreślić należy, że celem polityki Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa żywności jest ochrona zdrowia i interesów konsumentów. Aby osiągnąć ten cel, UE zapewnia określenie i przestrzeganie norm kontroli w zakresie higieny żywności i produktów żywnościowych. Ustanawia również zasady prawidłowego etykietowania artykułów spożywczych i produktów żywnościowych.

Art. 169 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej TFUE) przewiduje, że UE przyczynia się do osiągania wysokiego poziomu ochrony konsumenta. Aby uzyskać wysoki poziom ochrony zdrowia konsumentów i zagwarantować im prawo do informacji, UE nakazuje odpowiednie informowanie konsumentów na temat spożywanej przez nich żywności.

Jeden z podstawowych aktów prawnych w zakresie bezpieczeństwa żywności, rozporządzenie nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności przewiduje, że generalną zasadą prawa żywnościowego jest zapewnienie konsumentom podstawy do dokonywania świadomych wyborów dotyczących spożywanej przez nich żywności i uniemożliwienie jakichkolwiek praktyk, które mogłyby wprowadzić konsumenta w błąd (art. 8 ust. 1). Bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd (art. 16). Podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów (art. 17 ust. 1). Państwa Członkowskie wprowadzają w życie prawo żywnościowe oraz monitorują i kontrolują przestrzeganie przez podmioty działające na rynku spożywczym odpowiednich wymogów prawa żywnościowego na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji. W tym celu Państwa Członkowskie zachowują system oficjalnych kontroli i innych działań stosownych do okoliczności, z uwzględnieniem informowania opinii publicznej o bezpieczeństwie i ryzyku związanym z żywnością i paszami, nadzorem nad bezpieczeństwem żywności i pasz oraz innych działaniach monitorujących, obejmujących wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji. Państwa Członkowskie ustanawiają również zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego. Ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające (art. 17 ust. 2).

Najistotniejszym jednakże aktem prawnym w zakresie znakowania produktów spożywczych jest rozporządzenie nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, które weszło w życie w grudniu 2014 r. Przed tą datą obowiązywały ogólne przepisy dotyczące etykietowania ujęte w dyrektywie 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych . Dyrektywa 2000/13/WE co do zasady zakazywała posługiwaniem się informacjami, które wprowadzałyby nabywcę w błąd lub przypisywałyby żywności np. właściwości lecznicze. Przepisy tej dyrektywy w świetle rozwoju produkcji i handlu produktami spożywczymi wymagały uaktualnienia.

Celem nowych regulacji jest uproszczenie przepisów, aby ułatwić ich przestrzeganie i zapewnić większą jasność dla zainteresowanych stron, a także ich aktualizacja w sposób uwzględniający zmiany, do których doszło w dziedzinie informacji na temat żywności. Jak wskazano w preambule, rozporządzenie gwarantuje pewność prawa i wprowadza wymóg jasnego, zrozumiałego i czytelnego etykietowania środków spożywczych. Informacje żywieniowe należy przekazywać tak, aby przemawiały do przeciętnego konsumenta i służyły celowi informacyjnemu, w którym je wprowadzono, z uwzględnieniem aktualnego stanu wiedzy na temat żywienia. Każda informacja powinny być prosta i łatwa do zrozumienia dla każdego.

Rozporządzenie stanowi podstawę zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów w zakresie informacji na temat żywności, przy uwzględnieniu różnic percepcji ze strony konsumentów i ich potrzeb informacyjnych, z równoczesnym zapewnieniem płynnego funkcjonowania rynku wewnętrznego (art. 1). Określa ogólne zasady, wymogi i zakresy odpowiedzialności dotyczące informacji na temat żywności, a w szczególności etykietowania żywności. Ustanawia ono środki gwarantujące konsumentom prawo do informacji oraz procedury przekazywania informacji na temat żywności, przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia elastyczności wystarczającej do reagowania na przyszłe zmiany i nowe wymogi w zakresie informacji (art. 2).

Stosownie do art. 7 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 2, informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne łatwe do zrozumienia dla konsumenta.

Na gruncie prawa krajowego, w myśl art. 3 pkt 5 ustawy o jakości artykułów rolno-spożywczych jakość handlową stanowią cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zdeklarowane przez producenta.

Z treści ww. przepisów jednoznacznie wynika, że oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych w sposób, rzetelny.

Przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2015 r. kontrola oznakowania partii [...]kg ([...] szt.) produktu o nazwie [...], oznaczona: Najlepiej spożyć przed: [...], nr partii: [...], data produkcji: [...]r., cena brutto: [...]zł/szt., wyprodukowanej przez skarżącą, wykazała nieprawidłowości w zakresie: umieszczenia w oznakowaniu informacji "Najlepiej spożyć przed" wraz z nadrukowaną obok datą minimalnej trwałości oddzielnie od informacji o warunkach przechowywania, tj.: "Przechowywać w chłodnym, suchym miejscu" oraz poprzedzenie w oznakowaniu wykazu składników słowem "Skład", zamiast "Składniki" lub sformułowaniem zawierającym ten wyraz. Zastosowane przez producenta oznakowanie organ uznał za niezgodne z art. 24 ust. 2 w związku z Załącznikiem X pkt 1 lit. b do rozporządzenia Nr 1169/2011 oraz art. 18 ust. 1 rozporządzenia Nr 1169/2011.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Nr 1169/2011 wykaz składników rozpoczyna się lub jest poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu "składniki" lub zawiera ten wyraz. Obejmuje on wszystkie składniki środka spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia i składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego.

W rozpatrywanej sprawie producent w oznakowaniu przedmiotowej partii herbaty, nie zastosował określonej przez ustawodawcę formy wskazywania wykazu składników. Wykaz składników został poprzedzony słowem "Skład", zamiast "Składniki" lub sformułowaniem zawierającym ten wyraz. Tym samym producent naruszył art. 18 ust. 1 ww. rozporządzenia Nr 169/2011. Pojęcia "składniki" użyte w polskiej wersji językowej ww. rozporządzenia w dosłownym tłumaczeniu odpowiada angielskiemu "ingredients", francuskiemu "ingrèdients", czy niemieckiemu "Zutaten".

W skardze skarżąca prawidłowo zauważa, że w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie rozporządzenia Nr 1169/2011, tj. art. 6 ust. 5 dyrektywy 2000/13 implementowany w § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2014, poz. 774) dopuszczał alternatywne używanie słowa "składniki" albo "skład". Niemniej jednak uwzględniając cel, jaki przyświecał ustawodawcy unijnemu przy wprowadzeniu nowych regulacji tj. uproszczenie przepisów oraz wprowadzenie wymogu jasnego, zrozumiałego i czytelnego etykietowania środków spożywczych, niezastosowanie się przez skarżącą do wymogu poprzedzania wykazu składników właściwym nagłówkiem, składającym się z wyrazu "składniki" lub zawierającego ten wyraz powoduje, że zaskarżona decyzja w tym zakresie odpowiada prawu.

Art. 24 rozporządzenia Nr 1169/2011 dotyczy daty minimalnej trwałości, terminu przydatności do spożycia i daty zamrożenia środka spożywczego. W ust. 2 ww. artykułu wskazano, że odpowiednia data jest podawana zgodnie z Załącznikiem nr X do rozporządzenia. Zgodnie z pkt 1 ww. Załącznika, data minimalnej trwałości jest oznaczona następująco:

a) datę poprzedza sformułowanie:

- "Najlepiej spożyć przed..." - gdy data zawiera oznaczenie dnia,

- "Najlepiej spożyć przed końcem ..." - w innych przypadkach,

b) sformułowaniom określonym w lit. a) towarzyszy:

- sama data, albo

- odesłanie do miejsca, gdzie data jest podana w etykietowaniu,

W razie potrzeby po tych danych szczegółowych następuje opis warunków przechowywania, które muszą być przestrzegane, aby produkt mógł być przechowywany przez określony okres.

W przedmiotowej sprawie skarżąca nie kwestionuje potrzeby wskazania warunków przechowywania dla produktu spożywczego, jakim jest herbata. W poddanej kontroli partii produktu spożywczego informację dotyczącą warunków przechowywania herbaty producent zamieścił po danych dotyczących jej składu. Następnie wskazał informacje dotyczące: danych indentyfikacyjnych producenta, instrukcji użycia, ilości netto. Po tych danych producent wskazał datę minimalnej trwałości. Skoro zatem producent w oznakowaniu kontrolowanej partii wyrobu nie umieścił informacji o warunkach przechowywania (Przechowywać w chłodnym, suchym miejscu) po danych szczegółowych dotyczących daty minimalnej trwałości (Najlepiej spożyć przed) wraz z nadrukowaną obok datą, to tym samym zastosowane przez producenta oznakowanie organ prawidłowo uznał za niezgodne z ww. przepisem.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazuje, iż ustawodawca unijny nie określił w sposób jednoznaczny rozmieszczenia w oznakowaniu wyrobów informacji o warunkach przechowywania i informacji dotyczącej daty minimalnej trwałości. Podnosi, że gdyby ustawodawca chciał określić jednoznacznie rozmieszczenie w oznakowaniu ww. informacji, takie dookreślenie zawarłby w konkretnym przepisie co ma miejsce w art. 30 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011, poprzez zastosowanie zwrotu "bezpośrednio w pobliżu" albo w art. 32 ust. 5 poprzez zastosowanie zwrotu "bezpośrednio w ich pobliżu".

Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom strony ustawodawca w pkt 1 Załącznika nr X do ww. rozporządzenia precyzyjnie wskazał, iż po danych dotyczących daty minimalnej trwałości następuje opis warunków przechowywania. Tym samym ustawodawca w jasny i jednoznaczny sposób określił zasady według jakich należy rozmieścić w oznakowaniu żywności przedmiotowe informacje. Uwzględniając jedną z podstawowych zasad w zakresie bezpieczeństwa żywności nakazującą, aby przekazywane informacje żywieniowe przemawiały do przeciętnego konsumenta i służyły celowi informacyjnemu, a co za tym idzie przyczyniały się do ochrony zdrowia konsumenta, za w pełni uzasadnione jest twierdzenie, że informacje dotyczące daty minimalnej trwałości oraz warunków przechowywania wzajemnie się uzupełniają. Dla zachowania minimalnej trwałości produktu, jakim jest herbata, koniecznym jest przechowywanie jej w odpowiedni sposób. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że informacje te stanowią logiczną całość i muszą następować po sobie dla zachowania wymogu prawidłowego informowania o produkcie.

Odwołując się do innych wersji językowych przedmiotowego przepisu (angielskiej, francuskiej i niemieckiej) wskazać należy, że uwzględniając różnice wynikające ze składni i specyfiki danych języków jasnym jest, że ustawodawca unijny wskazywał, iż opis warunków przechowywania ma – następować po/towarzyszyć/ uzupełniać/kompletować - informację o minimalnej trwałości.

W przedmiotowej sprawie bezsprzecznie informacja dotycząca warunków przechowywania wyrobu została wskazana przez stronę w oznakowaniu wyrobu przed informacja o dacie minimalnej trwałości, ponadto informacje te zostały rozdzielone poprzez wskazanie innych informacji tj. dane indentyfikacyjne producenta, instrukcja użycia, ilość netto. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, jednoznacznie należy stwierdzić, iż strona poprzez zastosowanie przedmiotowego oznakowania nie zastosowała się do wymogów pkt 1 i lit. b Załącznika nr X do rozporządzenia Nr 1169/2011.

Sąd potwierdza, że wprawdzie w przepisie art. 24 ust 2 w związku z Załącznikiem nr 1 pkt b ww. rozporządzenia nie użyto sformułowania, iż ww. informacje winny być umieszczone "bezpośrednio obok siebie" niemniej jednak względy wykładni celowościowej a przede wszystkim ochrona interesów konsumentów, przemawiają za takim rozumowaniem przepisu, aby powyższe informacje znajdowały się w sąsiedztwie, bezpośredniej bliskości. Powyższe nie miało miejsca w kontrolowanym przypadku. W ocenie Sądu użycie przez organ w decyzji określenia, że informacja ta powinna być podana bezpośrednio po informacji o dacie przydatności do spożycia nie może być uznane za istotne naruszenie prawa.

W świetle powyższego za niezasadny Sądu uznał zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez niezastosowanie pierwszeństwa prawa UE oraz zasady jednolitej interpretacji przepisów prawa wspólnotowego.

Odnosząc się do kwestii, sugerowanej przez skarżącą, obrazy art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ewentualnie w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez zastosowanie sankcji zupełnie nieproporcjonalnej do rzekomego naruszenia prawa Sąd wskazuje, że zgodnie art. 29 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wykonując zadania, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a, e i f, wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, może:

1) zakazać wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania;

2) nakazać poddanie artykułu rolno-spożywczego, o którym mowa w pkt 1, określonym zabiegom;

3) zakazać składowania artykułu rolno-spożywczego w nieodpowiednich warunkach albo jego transportowania środkami transportu nienadającymi się do tego celu;

4) przeklasyfikować artykuł rolno-spożywczy do niższej klasy, jeżeli artykuł ten nie spełnia wymagań jakościowych dla danej klasy jakości handlowej;

5) nakazać zniszczenie artykułu rolno-spożywczego, o którym mowa w pkt 1, na koszt jego posiadacza.

Państwa członkowskie, przy ustaleniu zasad stosowania kar za naruszenie przepisów prawa w zakresie bezpieczeństwa żywności mają obowiązek przestrzegania warunków i granic ustanowionych w prawie. Środki karne przyjęte w ustawodawstwie krajowym nie powinny wykraczać poza to, co odpowiednie i konieczne do realizacji uzasadnionych celów tej regulacji, przy czym tam, gdzie istnieje możliwość wyboru spośród większej liczby odpowiednich rozwiązań, należy stosować najmniej dotkliwe, a wynikające z tego niedogodności nie mogą być nadmierne w stosunku do zamierzonych celów.

W przedmiotowej sprawie organ stwierdzając opisane wyżej nieprawidłowości nakazał poddanie kontrolowanego artykułu spożywczego zabiegowi prawidłowego oznakowania. W ocenie Sądu, zastosowany przez organ środek karny jest w pełni adekwatny do stwierdzonego naruszenia. Jego zastosowanie nie może być zatem oceniane jako nadmiernie surowe lub też nieproporcjonalne.

Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Natychmiastowa wykonalność decyzji nie jest zatem zależna od uznania organu ale wynika wprost z przepisów ustawy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd nie stwierdza naruszenia przez organ zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., i tym samym uznaje że organ wydał poprawną decyzję, której treść jest zgodna z wymaganiami art. 107 w tym § 1 i § 3 k.p.a. W uzasadnieniu prawnym decyzji organ przytoczył właściwe przepisy prawa oraz wyjaśnił podstawę prawną, natomiast uzasadnienie faktyczne zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodniony oraz dowodów, na których się oparł. Uzasadnienie przedmiotowego rozstrzygnięcia zawiera zatem pełne wyjaśnienie okoliczności branych przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Reasumując, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy potwierdzają, że skarżąca naruszyła przepisy prawa żywnościowego, co zostało wykazane w toku postępowania przed organami I i II instancji. Brak jest zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)