Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1107/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 847
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania A.P. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] , wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry w kwocie 12 000,00 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji

W podstawie prawnej organ powołał m.in. art. 233 § 1 pkt 1 lit. ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2019r. poz. 900 ze zm., dalej: O.p.) oraz przepisy ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 847 ze zm., dalej: u.g.h.).

W uzasadnieniu odwołano się w pierwszej kolejności do okoliczności faktycznych sprawy. Wskazano, że funkcjonariusze Urzędu Celnego w B. w dniu 7 grudnia 2016 r. przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych w lokalu Restauracja "A" mieszczącym się w P., przy ul. [...], w którym działalność gospodarczą prowadziły w formie spółki cywilnej Z.B. i E. B.. Z przeprowadzonych ustaleń kontroli wynikało, że w chwili rozpoczęcia czynności kontrolnych stwierdzono w lokalu włączone do sieci i gotowe do gry urządzenie o nazwie Hot Spot nr [...]. Kontrolującym nie okazano dokumentów wymaganych dla prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na organizowaniu gier na automatach, a urządzenie nie miało poświadczenia rejestracji. Z przebiegu gier kontrolnych przeprowadzonych na automacie wynikało, że gry w nim zainstalowane mają charakter komercyjny (udział w grze jest odpłatny) i zawierają element losowości – zainicjowany przyciskiem Start obrót bębnów zatrzymywał się samoczynnie w nieprzewidywalnym dla grającego układzie symboli; aby rozegrać grę automat należało zasilić środkami pieniężnymi; wygrane punktowe automatycznie przelewane na licznik WIN, a następnie na licznik BANK pozwalały na przedłużanie gry, a także dawały możliwość rozpoczęcia nowej gry, bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze. Stwierdzono, że na urządzeniu można prowadzić gry w formie automatycznej przez naciśnięcie przycisku AUTOSTART, a ponadto, że zainstalowana była na nim gra karciana American Poker II.

Wskazano przy tym na umowę najmu nr [...] zawartą 1 września 2016 r. pomiędzy Spółką cywilną "B" Z.B., E.B. jako wynajmującym a "C" Spółką z o.o. w organizacji reprezentowaną przez A.P. jako najemcą, której przedmiotem był najem 1m2 powierzchni w lokalu położonym w P. przy ul. [...] w celu prowadzenia działalności gospodarczej; czynsz najmu ustalono w wysokości 200 zł. Wobec braku skuteczności działań Spółki w organizacji, organ uznał, że czynności rodzące konsekwencje prawne podejmował skarżący, dla którego jako nieobecnego, Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z [...] r. o sygn. akt [...] ustanowił kuratora w osobie adwokata M.M.

Postanowieniem z [...] r., organ pierwszej instancji wszczął z urzędu wobec strony postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automacie poza kasynem gry, które zakończone zostało wydaniem w dniu [...] r. decyzji, wymierzającej karę pieniężną w wysokości 12 000,00 zł.

W odwołaniu od tej decyzji, ustanowiony dla strony kurator, wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie oraz zasądzenie kosztów.

Zarzucił naruszenie:

1. art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 6 u.g.h. poprzez brak rozstrzygnięcia Ministra Finansów co do charakteru urządzenia;

2. art. 14 ust. 1 i art. 6 u.g.h. z uwagi na brak dopełnienia obowiązku notyfikacji.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne uznając podniesione zarzuty za nieskuteczne. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przepisy prawa materialnego, związane z działalnością w zakresie urządzania gier na automatach, zawarte są w ustawie z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2010 r. Dalej wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepsy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dniu zaistnienia zdarzenia, tj. w dniu przeprowadzenia kontroli. W myśl art. 8 ww. ustawy, do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa chyba, że ustawa stanowi inaczej, a w przedmiotowej sprawie zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że podmiotem urządzającym gry - w rozumieniu art. 2 ust. 3 i ust. 4 ustawy o grach hazardowych - poza kasynem gry był A.P., który w kontrolowanym lokalu eksploatował automat do gier, bowiem reprezentując Spółkę z o.o. w organizacji "C" podpisał umowę najmu w dniu 1 września 2016 r. z Z.B. i E.B. - Spółka Cywilna i wstawił jako najemca sporne urządzenie do lokalu Restauracja "A". Skarżacy był jedynym wspólnikiem tej Spółki i zarazem jednoosobowym Zarządem, nie zarejestrował Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym, a sam pozostaje nieznany z miejsca pobytu. Nadto Sąd Rejonowy w P. prawomocnym wyrokiem w sprawie o sygn. akt [...] uznał oskarżonego A. P. za winnego popełnienia czynu zabronionego określonego w art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, w związku z ustaleniami ww. kontroli.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że strona była podmiotem urządzającym gry; wynajęła część powierzchni w lokalu, za czynsz w wysokości 200 zł, który wykorzystała w celu instalacji urządzenia do gier, na którym prowadziła działalność gospodarczą. Ze wskazanej umowy najmu oraz wyników oględzin automatu wynikało, że strona reprezentowała "C" Spółkę z o.o. w organizacji, która była właścicielem automatu eksploatowanego w opisanym powyżej lokalu. Nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry, salonu gier na automatach, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, stąd organizowanie tej działalności w kontrolowanym lokalu odbywało się bez zezwolenia lub koncesji i poza kasynem gry. Eksploatowany w lokalu automat nie został zarejestrowany, przez co niemożliwe było jego legalne użytkowanie. Gry były urządzane w celu osiągnięcia zysku i przynosiły właścicielowi urządzenia określone dochody, bowiem przed przystąpieniem do gry grający opłacał możliwość jej prowadzenia. Skarżący w sposób aktywny brał udział w urządzaniu gier na przedmiotowym w sprawie automatacie. Wynajął powierzchnię użytkową w lokalu, w którym gry miały być organizowane, doprowadził do zainstalowania w lokalu automatu do gier hazardowych, zapewnił bieżącą obsługę i nadzór nad urządzeniem. Zatem zgodnie z obowiązującym przepisem art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. był podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry.

Odnosząc się do podniesionych zarzutów dotyczących "techniczności" przepisów ustawy o grach hazardowych i nieprawidłowej ich notyfikacji, organ wyjaśnił, że przepisy ustawy hazardowej są częścią polskiego systemu prawnego i do czasu utraty ich obowiązywania organy, realizując zasadę praworządności mają nie tylko prawo ale i obowiązek ich stosowania. Realizacja natomiast przez organy ustawowych kompetencji i stosowanie przepisów powszechnie obowiązujących nie może być traktowane jako naruszenie prawa, jak też nie stanowią o jego nadużyciu. Świadczy o tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 marca 2015 r. sygn. P 4/14, który uznał zgodność ustawy o grach hazardowych z Konstytucją RP.

Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał orzecznictwo sądowe i wyroki TSUE z 19 lipca 2012r. o sygn. akt C-213,214 i 217/11 oraz z 13 października 2016r. o sygn. akt C-303/15. Zaakcentował, że skuteczność zastosowanych w niniejszej sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, w uchwale z 16 maja 2016r. o sygn. akt II GPS 1/16.

Konkludując organ stwierdził, że w świetle uregulowań prawnych i zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego w niniejszej sprawie należy uznać stronę za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry.

Organ wskazał, że skarżący działając jako prezes zarządu "C" Spółka z o.o. w organizacji, a jednocześnie jedyny wspólnik działał z przekroczeniem kompetencji organu Spółki wynikających z art. 162 k.s.h., zgodnie z którym w spółce jednoosobowej w organizacji, jedyny wspólnik nie ma prawa reprezentowania Spółki, przy czym nie dotyczy to zgłoszenia Spółki do sądu rejestrowego, co w tym przypadku nie miało miejsca. Zatem skarżący działając w sposób nieuprawniony w imieniu Spółki w organizacji, działał we własnym imieniu

Zgodnie zatem z przepisem art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli organ pierwszej instancji prawidłowo wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 12.000,00 zł, jako urządzającemu gry na automatach poza kasynem gry. Nadto wskazał na uprawnienia funkcjonariuszy celnych do wykonywania określonych czynności dowodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ustanowiony dla skarżącego kurator wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

- art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych wobec braku rozstrzygnięcia ministra właściwego do spraw finansów publicznych, w tym braku badań przeprowadzonych przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier czy zatrzymane urządzenia rzeczywiście stanowią automaty do gier, na których zainstalowane są gry losowe albo gry na automacie w rozumieniu ustawy;

- art. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, poprzez ich zastosowanie w niniejszej sprawie pomimo tego, że powyższe przepisy jako przepisy techniczne, w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE nie zostały notyfikowane przez Polskę i nie powinny być stosowane, wobec czego bezpodstawne jest wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych;

- przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu kosztów poniesionych przez kuratorów.

W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz jego argumentację w sprawie. Odnośnie kosztów wskazał, że ta kwestia będzie rozpatrzona w odrębnym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, żes zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zasadności nałożenia kary pieniężnej na skarżącego jako podmiotu urządzającego gry w lokalu, w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wobec braku jego notyfikacji. Strona kwestionuje zarówno ustalenia faktyczne jak i ocenę prawną, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji wskazując na brak podstaw prawnych do nałożenia kary pieniężnej.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (art. 91 u.g.h.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry.

W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że urządzenie o nazwie Hot Spot nr [...], było własnością "C" Spółki z o.o. w organizacji, w której imieniu działał skarżący jako jedyny wspólnik i zarazem prezes zarządu Spółki oraz, że zainstalowane było w lokalu, na podstawie tytułu prawnego tj. umowy najmu; lokal nie był objęty koncesją na prowadzenie kasyna gry.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach, zgodnie z art. 2 ust. 4 u.g.h., jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Grami na automatach, stosownie do art. 2 ust. 5 u.g.h., są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Zgodnie z art. 3 u.g.h., urządzanie gier i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie.

W rozpoznawanej sprawie przeprowadzone prawidłowo przez organy postępowanie pozwoliło na ustalenie, że gry na ujawnionym w trakcie kontroli spornym urządzeniu wypełniały definicje gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h. Urządzenie oferowało gry o charakterze losowym w celach komercyjnych, a także grę karcianą American Poker II. Potwierdziły to dowody w postaci oględzin zewnętrznych automatu i przeprowadzonego eksperymentu - gry kontrolnej, który stwierdził m.in., że urządzenie oferuje gry w celach komercyjnych; gry mają charakter losowy, gdyż wynik pojedynczej gry jest zależny od przypadku, o wyniku decyduje algorytm a grający nie ma żadnego wpływu na wynik końcowy uruchomionej gry. Wyczerpuje to przesłanki określone w art. 2 ust 3 i ust. 4 u.g.h.

W sprawie nie jest sporne, że urządzenie eksploatowane było w lokalu niebędącym kasynem gry, bez wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna gry w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.g.h., a także nie posiadało poświadczeń rejestracji oraz umieszczonego numeru rejestracji, o którym mowa w art. 23a u.g.h.

Istota sporu i główny zarzut skargi dotyczy zasadności zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w sytuacji, gdy przepisy art. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.g.h. – jako przepisy techniczne nie zostały nienotyfikowane Komisji Europejskiej i nie powinny być stosowane, wobec czego bezpodstawne było wymierzenie kary pieniężnej.

Wskazać więc należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów w dniu 16 maja 2016 r. podjął uchwałę o sygn. akt II GPS 1/16, o treści:

1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.

2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.).

Powołana uchwała jest tzw. uchwałą abstrakcyjną, podjętą w składzie 7 sędziów NSA i posiada ogólną moc wiążącą na podstawie art. 269 p.p.s.a.

Stosownie do powołanego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby, albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

Sąd orzekający w pełni podzielił pogląd zaprezentowany w w/w uchwale i nie przedstawił w tej sprawie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia w drodze kolejnej uchwały składowi siedmiu sędziów. Powyższe oznacza, że jest związany poglądem wyrażonym w uchwale. Powołany art. 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Nie można także pominąć, że TSUE w wyroku z 13 października 2016 r. sygn. C-303/15 orzekł, że artykuł 1 dyrektywy 98/34/WE w brzmieniu zmienionym na mocy dyrektywy 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej samej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu. Dodał przy tym, że nie należy uznać art. 6 ust. 1 u.g.h. za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34, ponieważ zezwolenie wymagane przez ten przepis krajowy na urządzanie gier hazardowych stanowi warunek nałożony względem prowadzenia działalności w zakresie organizowania takich gier w odróżnieniu od art. 14 ust. 1 tej ustawy, który ustanawia warunki względem danych produktów, zakazując ich użytkowania poza kasynami gry. Dodał dalej, że zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem, przepisy krajowe, które ograniczają się do ustanowienia warunków zakładania przedsiębiorstw lub świadczenia usług przez przedsiębiorstwa, jak na przykład przepisy poddające wykonywanie jakiejś działalności zawodowej uprzedniemu uzyskaniu zezwolenia, nie stanowią przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 (podobnie wyrok z 4lutego 2016 r., Ince, C-336/14, EU:C:2016:72, pkt 76 i przytoczone tam orzecznictwo). W konsekwencji TSUE stwierdził jednoznacznie, że przepis taki jak art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie stanowi "przepisu technicznego" w rozumieniu dyrektywy 98/34.

Ponadto, wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt P 4/14) orzekł m.in., że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne z art. 2 i art. 7 w zw. z art. 9 oraz z art. 20 i 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Co więcej, należy wskazać, że kontrola w lokalu "A", mieszczącym się w P. została przeprowadzona w dniu 7 grudnia 2016r., a więc po dniu 3 września 2015r. tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r. Nr 1201). W art. 1 pkt 7 znowelizowano brzmienie art. 14, która to nowelizacja nie zmieniła uprzedniej regulacji objętej tym przepisem. Art. 14 ust. 1 ustawy otrzymał brzmienie "Urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy".

Ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 5 listopada 2014 r. pod numerem 2014/0537/PL zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. IJE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337).

Przedstawione Komisji rozwiązania zostały przez nią zaakceptowane, a Komisja nie zakwestionowała skorzystania przez Polskę z klauzuli bezpieczeństwa przewidzianych w dyrektywie 98/34/WE.

Jeśli chodzi o zagadnienie odnoszące się do ustalenia podmiotu wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, to w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry, względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. - nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niebędąca spółką akcyjną lub spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Status ten jak wyżej wskazano posiada skarżący.

W świetle przedstawionych argumentów za chybione uznał Sąd zarzuty skargi, skoro za urządzającego gry na automatach poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. uznana powinna zostać osoba stwarzająca komuś odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem gry, a taki stan rzeczy został w przedmiotowej sprawie bezspornie wykazany w odniesieniu do skarżącego jako inicjatora przedsięwzięcia.

Dodać można, że w rozpoznawanej sprawie organy orzekały już po 1 kwietnia 2017 r., kiedy brzmienie art. 2 i art. 89 u.g.h. uległo istotnej zmianie. Z dniem 1 kwietnia 2017 r. art. 89 u.g.h. został zmieniony przez art. 1 pkt 67 ustawy z 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017, poz. 88 – zwanej dalej "ustawą nowelizującą"). Ustawodawca nie przewidział okresu przejściowego dla stanów faktycznych zaistniałych na podstawie art. 89 u.g.h. w brzmieniu sprzed 1 kwietnia 2017 r., a rozstrzyganych ostatecznie po tym terminie.

W rozpoznawanej sprawie, stan prawny i faktyczny dotyczący naruszenia przez stronę zasad prowadzenia gier hazardowych został ukształtowany w całości przed wejściem w życie zmiany u.g.h. Bezprawne prowadzenie gier na automatach poza kasynem gry stwierdzone zostało bowiem 7 grudnia 2016 r. W tym stanie rzeczy rozstrzyganie przez organ sprawy w oparciu o dawne przepisy obowiązujące w czasie, gdy strona dopuściła się naruszenia prawa – było prawidłowe. Nie można przy tym pominąć i tego, że przepisy znowelizowane zaostrzyły wymiar kary pieniężnej (obecnie wynosi ona 100.000 zł). Zastosowanie retroaktywne nowych przepisów – niezależnie od argumentów już wyżej wskazanych naruszałoby zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy prawidłowo zastosował - obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa - regulacje art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. stanowiące, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry oraz że wysokość tej kary wynosi 12 000,00 zł od każdego automatu.

Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy podmiotem wyłącznie uprawnionym do rozstrzygania charakteru gry urządzanej na konkretnym automacie jest minister właściwy do spraw finansów. Decyzja ministra w w/w zakresie wymagana jest na etapie planowania lub podjęcia realizacji przedsięwzięcia, a postępowanie w sprawie o jej wydanie inicjowane jest na wniosek podmiotu realizującego lub planującego realizację przedsięwzięcia, który powziął wątpliwości co do jego charakteru (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt. I SA/Gd 37/13, LEX nr 1368496).

W tym stanie rzeczy, skoro postępowanie organów nie dotyczyło planowanego lub realizowanego działania (automat do gry był już użytkowany bez zezwolenia), to art. 2 ust. 6 u.g.h. nie znajdował zastosowania. Należy przypomnieć, że celem uzyskania wiążącej decyzji w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h., to urządzający gry na automacie powinien złożyć wniosek (spełniając stosowne warunki), przy czym winien on do wniosku dołączyć badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W przypadku zaś, gdy urządzający gry na automacie nie skorzysta z tego uprawnienia, pozwalającego mu na pozyskanie pewności co do charakteru prowadzonej działalności, organy na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h. uzyskują autonomiczne uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek wymierzenia kary za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry (por. art. 8 i art. 91 u.g.h.). Tylko wystąpienie uzasadnionych wątpliwości, choć nie wyrażone wprost w przytoczonym przepisie, jest w każdym przypadku przesłanką warunkującą konieczność uzyskania decyzji ministra. Przyjęcie odmiennej koncepcji prowadziłoby do uznania, że w każdym przypadku uruchamiania na terenie kraju jakiejkolwiek gry, na jakimkolwiek automacie, wymagane jest uzyskanie decyzji organu centralnego co do charakteru takiej gry. Prowadziłaby to do paraliżu organu centralnego, który zmuszony byłby orzekać o charakterze gry w niezliczonej liczbie spraw (por. m.in.wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 sierpnia 2014 r. III SA/Gl 45/14, LEX nr 1513689). Powyższe oznacza zatem, że organy podatkowe mają kompetencję do samodzielnego rozstrzygania w tym zakresie, co zarzut skargi czyni bezzasadnym.

Natomiast odnośnie zarzutu naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu kosztów poniesionych przez kuratorów, organ zauważył, że ta kwestia będzie przedmiotem odrębnego postępowania.

Konkludując, należy stwierdzić, że wbrew podniesionym zarzutom organy podatkowe nie naruszyły w rozpatrywanej sprawie przepisów prawa materialnego, a ponadto działały z poszanowaniem reguł postępowania. Organ odwoławczy wyczerpująco odniósł się do wszystkich podniesionych zarzutów, które okazały się bezzasadne. Organy w sposób wyczerpujący wyjaśniły przyczynę wszczęcia i prowadzenia postępowania wobec skarżącego, który wprawdzie zawarł umowę najmu powierzchni lokalu jako prezes zarządu C Spółki z o.o. w organizacji, ale Spółka nigdy nie została zgłoszona do KRS-u, skarżący faktycznie działał we własnym imieniu, figuruje w Kartotece osób pozbawionych wolności lecz nie odbywa kary pozbawienia wolności, nie przebywa w miejscu zameldowania i jest nieznany z miejsca pobytu co wywołało potrzebę ustanowienia dla niego kuratora przez Sąd Rodzinny. Należy również dodać, że sprawy skarżącego były już przedmiotem rozważań tut. Sądu m.in. w wyrokach z 18 września 2019r. o sygn. akt III SA/Gl 539/19, z 8 sierpnia 2019r. o sygn..III SA/Gl 351,487/19 oraz z 12 lutego 2020 r., sygn. III SA/Gl 1106/7.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.

-----------------------

1