Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1140/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6560
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14 g § 1, art. 169
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J.S. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 9 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. Minister Finansów z upoważnienia, którego działa Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) – dalej jako "Ordynacja podatkowa" po rozpatrzeniu zażalenia J. Ś. – Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym – dalej jako "Skarżący" na postanowienie Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2015 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku z dnia 20 grudnia 2014 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podarku od towarów i usług w zakresie obowiązku uiszczenia przez komornika sądowego podatku z tytułu sprzedaży, w trybie licytacji publicznej, ½ niewydzielonej części nieruchomości (...), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

We wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku uiszczenia przez komornika sądowego podatku z tytułu sprzedaży, w trybie licytacji publicznej, ½ niewydzielonej części nieruchomości Skarżący przedstawił następujące zdarzenie przyszłe:

Skarżący prowadzi, jako komornik sądowy, postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi S. M.W. (...). Zgodnie z wnioskiem wierzyciela, egzekucję skierowano do ½ niewydzielonej części nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr KW (...). W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego przeprowadzone zostaną licytacje wskazanej nieruchomości. W przypadku wypełnienia przez licytanta warunków licytacyjnych uzyska on prawo do przysądzenia prawa własności tej nieruchomości.

W ramach dotychczas prowadzonego postępowania ustalono następujące okoliczności: zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177 poz. 1054 ze zm.) – dalej jako "ustawa o VAT", komornik sądowy jest płatnikiem podatku od dokonywanej w trybie egzekucji dostawy nieruchomości. Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej, jest to nieruchomość gruntowa zabudowana, położona w J., w skład której wchodzi działka gruntu o obszarze [...] m2, zabudowana częściowo piętrowym, w części parterowym, podpiwniczonym budynkiem mieszkalnym. Z uzyskanych informacji wynika, że dłużnik jest wspólnikiem w "A Spółka Jawna z siedzibą w S.". Spółka rozpoczęła działalność w dniu 10 lutego 1997 r. Kod i nazwa przeważającego rodzaju działalności według PKD 2007 to 5520Z - Obiekty noclegowe turystyczne miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, co pokrywa się z przeznaczeniem nieruchomości w J., w której wynajmowane są pokoje dla wczasowiczów. W dniu 3 kwietnia 2003 r. została podpisana umowa dzierżawy pomiędzy dłużnikiem a "B" Sp. z o.o. z siedzibą w S. Umowa została zawarta na czas od dnia 15 kwietnia 2003 r. do dnia 30 września 2018 r. Dłużnik był właścicielem ½ udziału w budynku posadowionym na nieruchomości, który jest przedmiotem dzierżawy, "wydzierżawiający oddał również do dyspozycji wydzierżawiającego" ½ gruntu, na którym posadowiony jest przedmiot dzierżawy. Zgodnie z umową dzierżawy, dzierżawca zobowiązany jest do ponoszenia wszelkich opłat związanych z eksploatacją przedmiotu dzierżawy, bieżącej konserwacji przedmiotu dzierżawy, utrzymywania obiektu w stanie technicznym umożliwiającym uzyskanie zezwoleń wymaganych prawem, do wykonywania remontów i modernizacji. Aktualnie właścicielem ½ niewydzielonej części nieruchomości, która jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego w sprawie [...], jest A. W. S.

W związku z powyższym opisem zadano pytanie: Czy przy sprzedaży nieruchomości w trybie licytacji publicznej na organie egzekucyjnym (komorniku) spoczywa obowiązek obliczenia i odprowadzenia podatku VAT?

Zdaniem Skarżącego, zgodnie z treścią art. 18 ustawy o VAT, komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów. W myśl § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w przypadku sprzedaży towarów, wystawiają w imieniu dłużnika i na jego rachunek faktury potwierdzające dokonanie sprzedaży tych towarów. Fakturę wystawia się jeżeli na dłużniku spoczywa obowiązek podatkowy związany ze sprzedażą towarów. Z powyższych przepisów wynika, że komornik dokonuje czynności w imieniu podatnika - dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów, będących własnością dłużnika, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby obowiązany dłużnik, w przypadku gdyby powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie zobowiązany do odprowadzenia podatku. Komornik zatem zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o VAT oraz do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej nieruchomości okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług będzie miało miejsce wtedy, gdy spełnione zostaną przesłanki o charakterze przedmiotowym, tj. wystąpi czynność podlegająca opodatkowaniu w oparciu o przepis art. 5 ustawy o VAT i podmiotowym, tj. gdy czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jest dokonywana przez osobę (lub jednostkę organizacyjną) będącą "płatnikiem" w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, działającą w takim charakterze.

Wskazując na treść przepisów art. 2 pkt 6, art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, Skarżący stanął na stanowisku, że sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji publicznej będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, a co za tym idzie będzie zobowiązany do naliczenia i odprowadzenia podatku VAT od sprzedaży udziału we wskazanej nieruchomości.

W związku z tym, że złożony wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w przepisie art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej oraz § 4 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r., Minister Finansów, pismem z dnia 16 marca 2015 r. wezwał Skarżącego do jego uzupełnienia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia - poprzez doprecyzowanie przedstawionego zdarzenia przyszłego przez wskazanie:

1) czy wniosek dotyczy sprzedaży ½ niewydzielonej części nieruchomości;

2) czy S. M. W. był/jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, a jeżeli tak, w jakim okresie (dzień, miesiąc, rok);

3) co było przedmiotem transakcji, na skutek której S. M. W. stał się właścicielem udziału w działce - grunt niezabudowany, czy grunt wraz z posadowionym na nim budynkiem mieszkalnym;

4) w przypadku gdy transakcja, o której mowa powyżej, dotyczyła gruntu zabudowanego budynkiem:

- czy zbywający wystawił fakturę VAT, a jeżeli tak - czy z wykazanym podatkiem należnym oraz czy nabywcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego i kiedy nastąpiło nabycie tego budynku (dzień, miesiąc, rok);

- czy S. M. W. ponosił wydatki na ulepszenia, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, ww. budynku, a jeżeli tak:

- czy stanowiły one co najmniej 30% jego wartości początkowej;

- kiedy miały miejsce poszczególne ulepszenia (dzień, miesiąc, rok);

- czy miał prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na te ulepszenia;

5) w przypadku, gdy przeniesienie własności dotyczyło jedynie gruntu, który obecnie jest zabudowany:

- kiedy budynek oddano do użytkowania (dzień, miesiąc, rok);

- czy wydatki związane z budową udokumentowane były fakturami VAT, a jeżeli tak - czy S. M. W. przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy poniesionych wydatkach;

- czy po wybudowaniu ww. ponosił wydatki na jego ulepszenia, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, a jeżeli tak:

- czy stanowiły one co najmniej 30% jego wartości początkowej;

- kiedy miały miejsce poszczególne ulepszenia (dzień, miesiąc, rok);

- czy S. M. W. miał prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na te ulepszenia;

6) czy A. W. S. była/jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, a jeżeli tak – w jakim okresie (dzień, miesiąc, rok);

7) czy A. W. S. weszła w prawa i obowiązki wydzierżawiającego w związku z umową dzierżawy nieruchomości zawartą z "B" Sp. z o.o. przez S.M. W.;

8) jeżeli A. W. S. nie została stroną ww. umowy - czy nieruchomość, o której mowa we wniosku była/jest przedmiotem najmu, dzierżawy lub innych czynności o podobnym charakterze i w jakim okresie (dzień miesiąc, rok), a jeżeli nie - w jaki sposób była/jest wykorzystywana;

9) czy S. M. W. zbywając nieruchomość wystawił fakturę VAT na rzecz A. W. S., a jeżeli tak - czy przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego i kiedy nastąpiło nabycie tego budynku (dzień, miesiąc, rok);

10) czy A. W. S. ponosiła wydatki na ulepszenia, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, ww. budynku, a jeżeli tak:

- czy stanowiły one co najmniej 30% jego wartości początkowej;

- kiedy miały miejsce poszczególne ulepszenia (dzień, miesiąc, rok);

- czy miała prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na te ulepszenia?

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący odpowiedział jedynie na pytanie nr 1, natomiast nie udzielił odpowiedzi na pozostałe pytania wskazując, że nie posiada informacji w tym zakresie.

3. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 r. Minister Finansów pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że brak informacji nie pozwala ustosunkować się do kwestii, o którą Skarżący zapytał we wniosku.

4. Nie zgadzając się z treścią powyższego rozstrzygnięcia, Skarżący wniósł zażalenie, w którym stwierdził, że informacje, których organ podatkowy zażądał, wykraczają znacząco poza informacje, których uzyskania Skarżący może dochodzić w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem Skarżącego obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego nie oznacza, że powinien pozyskać informacje, do których żądania nie został uprawniony przez obowiązujące przepisy prawa. Żądane informacje w żadnej mierze nie mieszczą się w zakresie informacji, w których posiadaniu mógłby znajdować się organ egzekucyjny, należą one bowiem do zakresu działalności organu podatkowego, do którego został skierowany wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie.

Skarżący wyjaśnił, że A. W. S. nie jest dłużnikiem egzekwowanym w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie, w związku z czym nie ma możliwości uzyskania żadnych informacji w trybie art. 761 K.p.c. jak i art. 2 ust. 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Skarżący może jedynie gromadzić informacje niezbędne do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi egzekwowanemu, a nie pozostałym uczestnikom postępowania.

W ocenie Skarżącego w złożonym wniosku w sposób wyczerpujący przedstawił stan faktyczny zaistniały w prowadzonej sprawie, przedstawił również własne stanowisko, dlatego organ miał obowiązek odnieść się do stanowiska przedstawionego w złożonym wniosku na podstawie przekazanych informacji.

5. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.

Powołując treść art. 14b § 1 ust. 1 i art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej organ wyjaśnił, że interpretacje indywidualne stanowią formę wyrażenia stanowiska, w jaki sposób należy interpretować oraz stosować przepisy prawa podatkowego w indywidualnej sprawie w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Zatem w treści interpretacji indywidualnej organ podatkowy, działający w imieniu Ministra Finansów, dokonując wykładni odpowiednich przepisów prawa podatkowego stanowiących podstawę dokonanej kwalifikacji, potwierdza istnienie lub brak określonych uprawnień lub obowiązków ze sfery prawa podatkowego.

Dokonując analizy zdarzenia przyszłego przedstawionego w niniejszej sprawie organ podatkowy stwierdził, że nie przedstawiono w nim wszystkich informacji niezbędnych do dokonania prawidłowej oceny okoliczności faktycznych sprawy, w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa podatkowego.

Organ wskazał, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, w myśl art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, który na podstawie art. 14h tej ustawy ma zastosowanie również w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej, wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków. Wynikający z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej obowiązek wnioskodawcy do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, nie zamyka organowi drogi do podejmowania czynności w zakresie wyjaśniania okoliczności, które są przedstawione w sposób niepełny lub niejasny, powodując brak możliwości wydania rozstrzygnięcia.

Organ stanął na stanowisku, że w rozpoznawanej sprawie problem przedstawiony we wniosku w kontekście sformułowanego pytania dotyczył obowiązku obliczenia i uiszczenia podatku z tytułu sprzedaży, w postępowaniu egzekucyjnym, nieruchomości zabudowanej. Dla rozstrzygnięcia tego zagadnienia niezbędne było przeanalizowanie treści przepisów 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, a w sytuacji spełnienia przesłanek zawartych w tych przepisach, również treści art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a w związku z art. 2 pkt 14 oraz art. 43 ust 1 pkt 2 i art. 29a ust. 8 tej ustawy.

Powołując treść wskazanych przepisów organ stwierdził, że w związku z tym, iż w toku wydawania interpretacji indywidualnej organ nie dysponuje środkami, o których mowa w art. 180-200 Ordynacji podatkowej, informacje dotyczące sposobu nabycia nieruchomości, poniesienia wydatków na wybudowanie/ulepszenie budynku oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego od tych wydatków, a także inne informacje wskazane w wezwaniu, powinny być przez Skarżącego określone tak, aby organ podatkowy w kontekście powołanych przepisów prawa mógł stwierdzić, czy w transakcji dostawy sprzedający będzie działał w charakterze podatnika, a jeżeli tak - czy dostawa nieruchomości/udziału w nieruchomości będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, a co za tym idzie, czy Skarżący zobowiązany będzie do obliczenia i odprowadzenia tego podatku, czy też nie będzie podlegała opodatkowaniu, a Skarżący nie będzie zobowiązany do obliczenia i odprowadzenia podatku.

Organ wskazał, że brak informacji, do których uzupełnienia Skarżący został wezwany, uniemożliwił dokonanie jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy planowana sprzedaż licytacyjna ½ niewydzielonej części nieruchomości będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, czy będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, albo art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy o VAT, bądź też będzie opodatkowana tym podatkiem.

Organ wskazał ponadto, że z treści wniosku wynikało, iż współwłaścicielami nieruchomości są S. M. W. (dłużnik) oraz A. W. S.. Z uwagi na fakt, że pytanie i część przedstawionego stanowiska odnosiły się do "sprzedaży nieruchomości", organ zobowiązany był zwrócić się w wezwaniu do usunięcia braków o wyjaśnienie m.in., czy wniosek dotyczy zbycia udziału czy całej nieruchomości, a także o informacje związane nie tylko z dłużnikiem, ale również o informacje dotyczące drugiego współwłaściciela.

Odnosząc się do powołanego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej organ stwierdził, że zapadło ono na skutek pytania prejudycjalnego wniesionego przez Naczelny Sąd Administracyjny w celu stwierdzenia zgodności art. 18 ustawy o VAT z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 str. 1, ze zm.), obarczającego komornika sądowego odpowiedzialnością za odprowadzenie podatku. Tymczasem postępowanie prowadzone przez organ dotyczyło wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, które organ prowadził na podstawie przepisów Działu II, rozdział 1a Ordynacji podatkowej. W konsekwencji wyrok ten nie może mieć wpływu na dokonane rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych, nie uzależniają spełnienia wymogów jakim powinien odpowiadać wniosek od tego, czy wnioskodawcą jest komornik, występujący jako płatnik podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży majątku dłużnika, czy tez inny podmiot.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 14b § 3 i art. 14b § 7 Ordynacji podatkowej, poprzez ich błędną wykładnię mającą wpływ na wynik sprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący stwierdził, że informacje jakich przekazania zażądał organ, wykraczają znacząco poza sferę ustawowych obowiązków komornika. Po zacytowaniu treści art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2014 r. poz. 993), zauważył, że w ramach innych czynności jakie może wykonywać komornik, wskazać należy m.in. art. 18 ustawy o VAT, który zobowiązuje komornika sądowego do odprowadzenia podatku od towarów i usług od dostawy nieruchomości będącej własnością dłużnika, dokonywanej w trybie egzekucji. Zaznaczył, że z treści art. 18 ustawy o VAT wynika jedynie obowiązek komornika sądowego, jako płatnika, do naliczenia i odprowadzenia należnego podatku od nieruchomości poddanej egzekucji, sprzedanej w trybie licytacji publicznej. Powyższy przepis nie zobowiązuje jednak komornika do dokonywania ustaleń, czy nieruchomość będąca przedmiotem egzekucji w ogóle podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Nie wskazuje również innego organu, bądź podmiotu, zobowiązanego do dokonania tego typu ustaleń. W związku z tym Skarżący uważa, że żądanie od niego ustalenia okoliczności, od zaistnienia których zależeć będzie obowiązek odprowadzenia podatku od towarów i usług, należy uznać za pozbawione podstaw prawnych.

W ocenie Skarżącego przepis art. 476 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) uprawnia komornika do żądania udzielenia informacji i wyjaśnień tylko w zakresie czynności ustawowych wskazanych w art. 2 ustawy komornikach sądowych i egzekucji. Przepis ten nie daje komornikowi wystarczających uprawnień do ustalenia, jakich ulepszeń na nieruchomości dokonał dłużnik oraz czy przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na te ulepszenia.

Skarżący podniósł, że informacje dotyczące rozliczeń oraz deklaracji składanych przez dłużnika w związku z dokonywanymi transakcjami opodatkowanymi podatkiem VAT, bądź z niego zwolnionymi, znajdują się w posiadaniu organów podatkowych i objęte są tajemnicą skarbową. W związku z powyższym brak jest podstaw do przerzucenia na komornika sądowego obowiązku uzyskiwania tych informacji i przekazywania ich organom podatkowym. Zadaniem komornika sądowego jest bowiem dokonywanie czynności zmierzających do ustalenia składników majątku dłużnika służących zaspokojeniu roszczeń wierzyciela. Przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym to komornik miałby dokonywać ustaleń dotyczących powstania bądź nie obowiązku odprowadzenia podatku od towarów i usług od sprzedaży nieruchomości będącej przedmiotem egzekucji, spowodowałoby całkowity paraliż prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak możliwości uzyskania przez komornika tych informacji, przede wszystkim z uwagi na częstą niechęć dłużnika do współpracy z organem egzekucyjnym bądź całkowity brak kontaktu z nim. Nawet w przypadku przyjęcia, że dłużnik złoży odpowiednie oświadczenie w przedmiocie dokonywanych na nieruchomości ulepszeń oraz odliczenia podatku należnego, komornik sądowy nie dysponuje instrumentami umożliwiającymi weryfikację prawdziwości tego oświadczenia. W przypadku przyjęcia błędnego stanowiska, że sprzedaż nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług to komornik zostanie pociągnięty do odpowiedzialności za niewykonanie obowiązku z art. 18 ustawy o VAT - odpowiedzialności zarówno majątkowej jak i karnej.

Skarżący stwierdził, że w złożonym wniosku wskazał w sposób wyczerpujący stan faktyczny zaistniały w prowadzonej sprawie, przedstawił również własne stanowisko.

7. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

8.1. Skarga nie jest zasadna.

8.2. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – określanej dalej jako "p.p.s.a.", w tym również interpretacji indywidualnych poddanych kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 a) p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie.

Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Mając na względzie powołane powyżej kryteria, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

8.3. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy organ prawidłowo pozostawił wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego bez rozpatrzenia, z uwagi na nieprzedstawienie przez Skarżącego wyczerpującego stanu faktycznego sprawy (zdarzenia przyszłego).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega między innymi na tym, że organ wydający interpretację może "poruszać się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej - zajętego stanowiska (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 897/10, dostępny, podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ podatkowy, jako organ interpretujący obowiązany jest stwierdzić, czy we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sposób wyczerpujący, pełny i kompleksowy przedstawiono zaistniały stan faktyczny, a więc czy w oparciu o ten stan możliwa jest ocena stanowiska wnioskodawcy. Wynikający z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej wymóg, aby stan faktyczny przedstawiony we wniosku był wyczerpujący wiąże się z koniecznością podania wszystkich jego elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. Organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego jaki strona przedłoży we wniosku. Na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej organy podatkowe nie są bowiem uprawnione do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego ani też do udzielania interpretacji w obszarze regulacji prawnych nieprzedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1523/10). Opisując stan faktyczny w celu uzyskania interpretacji prawa wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego kompletność i jego też obciążać będą ewentualne nieścisłości. Celem bowiem interpretacji indywidualnej jest udzielenie wnioskodawcy ochrony przewidzianej w art. 14k-14n Ordynacji podatkowej.

Zatem interpretacja oparta na niepełnym, a przez to na wadliwym (budzącym wątpliwości co do zakresu interpretacji) wniosku będzie bezużyteczna w ramach ewentualnego postępowania podatkowego czy karnego skarbowego.

Organ podatkowy, działając jako organ interpretacyjny, w pierwszej kolejności jest zatem zobowiązany stwierdzić, czy we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sposób wyczerpujący, pełny i kompleksowy przedstawiono zaistniały stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), a więc czy w oparciu o ten stan możliwa jest ocena stanowiska wnioskodawcy i wydanie bez jakichkolwiek uzasadnionych wątpliwości zgodnej z prawem indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 438/12). Stosownie bowiem do art. 14g § 1 Ordynacji podatkowej, wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej pozostawia się bez rozpatrzenia. W świetle powyższego, wniosek niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej to wniosek, który nie zawiera przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego lub nie jest ono wyczerpujące, co uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej i dokonanie oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy na gruncie przepisów prawa podatkowego, nie zawiera stanowiska wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego (zob. Ordynacja podatkowa. Komentarz pod red. H. Dzwonkowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 192).

Jednakże pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia może nastąpić dopiero wówczas, gdy wnioskodawca nie uzupełni lub nie poprawi wniosku według zaleceń organu wydającego interpretację i w wyznaczonym przezeń terminie (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 941/10).

Zgodnie bowiem z art. 14h Ordynacji podatkowej w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio m.in. art. 169 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. W myśl art. 169 § 1 cyt. ustawy, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Jeżeli zatem wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów określonych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, tj. nie zawiera wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, co uniemożliwia dokonanie oceny stanowiska w nim wyrażonego, organ podatkowy obowiązany jest w pierwszej kolejności wezwać wnioskodawcę, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, do uzupełnienia braków takiego wniosku.

Podkreślenia przy tym wymaga też, że wezwanie do uzupełnienia opisanego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) powinno zmierzać do ustalenia stanu faktycznego, który jest konieczny dla jego podatkowoprawnej oceny z punktu widzenia przepisów budzących wątpliwości interpretacyjne. Wzywając zatem wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, organ zobowiązany jest do szczegółowego wskazania, w jakim zakresie wniosek powinien być uzupełniony. Wezwanie musi zawierać kompletną i wyczerpującą informację o tym, jak ma zostać przeprowadzone usunięcie braku podania przez podmiot je wnoszący. Ocena, czy strona usunęła braki formalne wniosku/podania sprowadza się do prostego porównania tego, do czego była wzywana i tego, co uczyniła.

8.4. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organ interpretacyjny prawidłowo uznał, że wniosek o interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego złożony przez Skarżącego jest dotknięty wadami wymagającymi jego uzupełnienia.

Z treści złożonego wniosku wynikało, że intencją Skarżącego było uzyskanie informacji czy w wyniku przeprowadzenia transakcji sprzedaży udziału ½ niewydzielonej części nieruchomości w trybie licytacji publicznej, będzie obowiązany do odprowadzenia podatku należnego. Innymi słowy, Skarżący zamierzał uzyskać interpretację, czy sprzedaż nieruchomości będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług skutkiem czego - jako płatnik - będzie zobowiązany do wpłaty tego podatku do właściwego organu podatkowego.

Kwestia, o którą Skarżący zapytał, wymagała analizy przepisów ustawy o VAT pod kątem podlegania sprzedaży nieruchomości opodatkowaniu, a następnie możliwości zastosowania ewentualnego zwolnienia od podatku.

Z treści przedstawionego zdarzenia przyszłego wynikało, że dłużnik jest wspólnikiem w Spółce jawnej prowadzącej działalność w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania wczasowiczów, co pokrywa się z przeznaczeniem nieruchomości podlegającej licytacji, w której wynajmowane są pokoje dla wczasowiczów. W dniu 3 kwietnia 2003 r. została podpisana umowa dzierżawy pomiędzy dłużnikiem a "B" Sp. z o.o. z siedzibą w S. Umowa została zawarta na czas od dnia 15 kwietnia 2003 r. do dnia 30 września 2018 r. Dłużnik był właścicielem ½ udziału w budynku posadowionym na nieruchomości, który jest przedmiotem dzierżawy, "wydzierżawiający oddał również do dyspozycji wydzierżawiającego" ½ gruntu, na którym posadowiony jest przedmiot dzierżawy. Zgodnie z umową dzierżawy, dzierżawca zobowiązany jest do ponoszenia wszelkich opłat związanych z eksploatacją przedmiotu dzierżawy, bieżącej konserwacji przedmiotu dzierżawy, utrzymywania obiektu w stanie technicznym umożliwiającym uzyskanie zezwoleń wymaganych prawem, do wykonywania remontów i modernizacji. Aktualnie właścicielem ½ niewydzielonej części nieruchomości, która jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego, jest A. W. S..

Dla rozstrzygnięcia tego zagadnienia niezbędne było przeanalizowanie treści przepisów 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, a w sytuacji spełnienia przesłanek zawartych w tych przepisach, również treści art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a w związku z art. 2 pkt 14 oraz art. 43 ust 1 pkt 2 i art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.

Brak informacji, o które organ zapytał w wezwaniu, a w szczególności informacji dotyczących sposobu nabycia nieruchomości, poniesienia wydatków na wybudowanie/ulepszenie budynku oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego od tych wydatków, a także informacji związanych nie tylko z dłużnikiem, ale również dotyczących drugiego współwłaściciela, uniemożliwił dokonanie jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy planowana sprzedaż licytacyjna ½ niewydzielonej części nieruchomości będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, czy będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, albo art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy o VAT, bądź też będzie opodatkowana tym podatkiem.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu zaistniały przesłanki do pozostawienia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji bez rozpatrzenia, na podstawie art. 14g § 1 w związku z art. 14h i art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Bez znaczenia przy tym pozostaje kwestia przyczyn niewywiązania się przez Skarżącego z obowiązku wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, określonego w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej.

8.5. Przychylić należy się również do argumentacji organu, że komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o VAT i do uwzględnienia, w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów, okoliczności decydujących o opodatkowaniu VAT. W myśl bowiem art. 18 ustawy o VAT, komornik wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jest płatnikiem podatku od dostawy, dokonanej w trybie egzekucji, towarów, m.in. będących własnością dłużnika. Przepis ten pozostaje w bezpośredniej korelacji z art. 8 Ordynacji podatkowej, który zawiera definicję płatnika. Stanowi on, że płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Z powyższego jednoznacznie wynika, że komornik jako płatnik jest obowiązany do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego, w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne. Niezrozumiała jest zatem argumentacja Skarżącego, że art. 18 ustawy o VAT nie zobowiązuje komornika do dokonywania ustaleń, czy nieruchomość będąca przedmiotem egzekucji w ogóle podlega opodatkowaniu podatkiem VAT ani nie wskazuje innego organu bądź podmiotu zobowiązanego do dokonywania takich ustaleń. Rodzi się więc pytanie, kto według Skarżącego miałby ustalać, czy jest on zobowiązany jako płatnik do odprowadzenia podatku VAT od sprzedaży licytacyjnej nieruchomości, czy też nie.

Zaznaczenia przy tym wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika - dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik, natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona - komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku. W tym przypadku komornik pełni rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem (dłużnikiem) a organem podatkowym, przekazując jedynie organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik, będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego podatku. Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem, zapewnia odprowadzenie należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności egzekucyjnych.

Należy podkreślić, że przepisy Ordynacji podatkowej Rozdziału 1a dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych, nie uzależniają spełnienia wymogów, jakim powinien odpowiadać wniosek od tego, czy wnioskodawcą jest komornik, występujący jako płatnik podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży majątku dłużnika, czy też inny podmiot. W myśl art. 14h Ordynacji podatkowej, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. Uwzględniając zakres, jaki wyznacza ww. przepis w odniesieniu do działania organu w ramach postępowania dotyczącego interpretacji indywidualnych, należy stwierdzić, że wobec szczególnego charakteru instytucji interpretacji indywidualnych, gdzie postępowanie "interpretacyjne" opiera się wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę, w jego ramach nie może toczyć się spór o stan faktyczny, ani też nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe. Tryb przewidziany w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej (który stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia) jest jedyną formą, przy użyciu której organ może zweryfikować, czy spełnione są warunki określone w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, a więc m.in. pozyskać informacje co do tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, których nie zawiera wniosek, a są niezbędne do wydania interpretacji. Organ nie ma też - wbrew oczekiwaniom Skarżącego - umocowania prawnego, aby współdziałać z komornikiem w celu ustalenia stanu faktycznego dotyczącego nieruchomości, mającej być przedmiotem sprzedaży w ramach postępowania egzekucyjnego. Ustalanie stanu faktycznego może być bowiem przedmiotem postępowania prowadzonego jedynie przez właściwy organ podatkowy lub kontrolny, który posiada uprawnienia do przeprowadzenia czynności kontrolnych w trybie przewidzianym w przepisach Działu VI Ordynacji podatkowej, a nie przez organ interpretacyjny.

8.6. Podsumowując, wobec nieudzielenia przez Skarżącego odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosku, a tym samym braku możliwości ustalenia, czy sprzedaż udziału w nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu oraz czy będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku, zaskarżone postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia odpowiada prawu.

8.7. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.