Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1798/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 190
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia ... na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego (obecnie: Ministra Rozwoju) z dnia ... kwietnia 2013 r. nr ... w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz Stowarzyszenia ... kwotę 3386 zł (słownie trzy tysiące trzysta osiemdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Urząd Pracy w [...] (dalej: WUP) w I kwartale 2010 r. ogłosił konkurs otwarty: "Rynek pracy otwarty dla wszystkich" (w ramach Priorytetu VI, Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Działanie 6.1 – "Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie", Poddziałanie 6.1.1 "Wsparcie dla osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy") nr 2/6.1.1/2010.

W odpowiedzi na ogłoszony konkurs Stowarzyszenie ... (dalej: Skarżąca, Strona, Wnioskodawca) wystąpiło o dofinansowanie projektu "...". Celem projektu było podniesienie poziomu aktywności zawodowej oraz zdolności do zatrudnienia osób bezrobotnych i biernych zawodowo. Wsparcie w ramach projektu miało mieć charakter kompleksowy i obejmować szkolenia zawodowe oraz rozwijanie kompetencji ogólnych uczestników poprzez wsparcie psychologiczne oraz wsparcie doradcy zawodowego. Grupę docelową miały stanowić osoby bezrobotne, pozostające bez zatrudnienia łącznie przez okres ponad 12 miesięcy w ciągu ostatnich dwóch lat (...) oraz osoby bezrobotne, wśród których znajdą się grupy preferowane, tj. m.in. osoby niepełnosprawne - 20 osób. W ramach projektu przewidziano przeprowadzenie szkolenia zawodowego, wsparcie i poradnictwo, zarządzanie projektem. Realizacja projektu została przewidziana na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2011 r., z czego rekrutacja miała odbyć się w okresie luty- kwiecień 2011 r., a szkolenia, wsparcie oraz poradnictwo miały odbyć się w okresie maj-listopad 2011 r.

W dniu [...] listopada 2010 r. pomiędzy WUP a Stroną została zawarta umowa o dofinansowanie ww. projektu. W dniach [...] sierpnia 2011 r. przeprowadzono kontrolę planową, podczas której stwierdzono nieprawidłowości dotyczące realizacji projektu. W zaleceniach pokontrolnych za niekwalifikowane uznano następujące kwoty:

- ... zł - zapłata za usługę transportową;

- ... zł - wynajem platformy translokacyjnej dla osób niepełnosprawnych;

- ... zł - zakup artykułów biurowych uznano za niespełniający wymogów efektywnego zarządzania finansami, w wyniku czego beneficjent - na prośbę WUP - odpowiednio pomniejszył kwotę wydatków objętych wnioskiem o płatność.

Za niekwalifikowane uznane zostały również wydatki związane z udzieleniem wsparcia ... uczestnikom projektu niespełniającym kryteriów grupy docelowej (... zł), z czego:

- kwota ... zł (szkolenia, catering, stypendia),

- kwota ... zł (doradztwo zawodowe, wsparcie psychologiczne) - beneficjent - na prośbę WUP - odpowiednio pomniejszył kwotę wydatków objętych wnioskiem.

Organ w oparciu o wyniki kontroli w dniu ... maja 2012 r. wydał decyzję określającą wysokość kwoty, jaką Wnioskodawca winien zwrócić z uwagi na wykorzystanie środków otrzymanych na realizację projektu z naruszeniem procedur.

Decyzją z dnia ... czerwca 2012 r. Minister Rozwoju Regionalnego uchylił powyższe rozstrzygnięcie z uwagi na naruszenie przepisów dotyczących właściwości organów oraz brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji.

W dniu ... października 2012 r., w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, WUP wydał decyzję nr ..., w której określił przypadającą do zwrotu kwotę ... zł wykorzystanych przez Wnioskodawcę z naruszeniem procedur.

Strona odwołała się od powyższej decyzji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Rozwoju Regionalnego w dniu ... kwietnia 2013 r. uchylił powyższą decyzję i orzekł o obowiązku zwrotu przez Stronę kwoty ... zł wykorzystanej w sposób niezgodny z przeznaczeniem.

Oceniając zasadność wynajmu mobilnej platformy translokacyjnej organ wskazał, że umowa obejmowała okres od ... stycznia 2011 r. do ... grudnia 2011 r., a jej wartość opiewała na kwotę ... zł. Pierwsi chętni do udziału w projekcie zostali zrekrutowani w maju 2011 r., z czego pierwsza osoba niepełnosprawna wymagająca korzystania z platformy przystąpiła do projektu w sierpniu 2011 r. W ocenie organu zawarcie umowy wynajmu platformy na 8 miesięcy przed powstaniem rzeczywistego zapotrzebowania na nią i zapłacenie za usługę "z góry" było działaniem nieracjonalnym, nieuzasadnionym specyfiką tej usługi i świadczy o braku poczucia odpowiedzialności za powierzone środki publiczne. Organ wyjaśnił, że zgodnie z wyjaśnieniami Wnioskodawcy wynajem platformy obejmował praktycznie cały 2011 r., tj. okres od ... stycznia do ... grudnia 2011 r. - łącznie ... dni roboczych (szkolenia miały odbywać się wyłącznie w dni robocze), a platforma wykorzystywana była zaledwie w trakcie ... dni roboczych z ... dni, na które zawarta została umowa. Organ uznał za uzasadnione wydatki w wysokości odpowiadającej powyższej proporcji (...). Z kwoty ... zł wydatkowanej na wynajem platformy translokacyjnej, organ za kwalifikowalną uznał kwotę ... zł. Pozostałe wydatki w kwocie ... zł uznano za niespełniające warunków kwalifikowalności w zakresie niezbędności dla realizacji projektu, a także racjonalności i efektywności.

Organ odniósł się do zasadności zawartej przez Stronę umowy transportowej i wyjaśnił, że na podstawie umowy wykonawca zobowiązał się do podstawienia w miejscu wskazanym przez zleceniodawcę samochodu przystosowanego do przewozu osób niepełnosprawnych wraz z kierowcą i pomocnikiem. Samochód oraz kierowca byli gotowi do świadczenia usługi w każdy dzień roboczy począwszy od ... maja 2011 r. aż do ... listopada 2011 r. w godzinach od 8.00 do 21.00. Zgodnie z postanowieniami umowy, wykonawca zobowiązany był również do "utrzymywania w pełnej gotowości" drugiego samochodu wraz z kierowcą oraz pomocnikiem. Cena została określona na ... zł za każdy dzień pozostawania samochodów w gotowości, niezależnie od faktycznego ich wykorzystania. Minister zauważył, że zgodnie z zatwierdzonym przez WUP budżetem projektu, wartość usługi o nazwie "transport uczestników projektu" została określona na poziomie ... zł. Minister zaznaczył, że przedstawiony na etapie wnioskowania o dofinansowanie i zatwierdzony w budżecie projektu sposób wyliczenia tej kwoty znacząco odbiegał od sposobu, który został później zastosowany przez Wnioskodawcę, jednakże w sytuacji gdy ani zakres realizowanego projektu, ani wartość oferowanej w ramach niego usługi transportowej nie uległy zasadniczym zmianom, wydatki związane z zapłatą I raty za usługę transportową należy uznać za kwalifikowalne. Podkreślono, że przyjęty w projekcie sposób rozliczenia kosztów transportu (zapłata ... zł za każdy dzień pozostawania w gotowości 2 samochodów - bez znaczenia, czy zostaną one faktycznie wykorzystane, czy też nie) należy uznać za nieracjonalny i nieefektywny, natomiast mając na uwadze, że wydatkowana przez Wnioskodawcę kwota jest zgodna z kwotą zatwierdzoną w budżecie projektu oraz obejmuje cały okres realizacji szkoleń, brak jest podstaw do stwierdzenia jej niekwalifikowalności.

Minister zaznaczył, że projekt skierowany był wyłącznie do osób długotrwale bezrobotnych tymczasem ... uczestników projektu nie było osobami długotrwale bezrobotnymi. Poprzez udzielenie wsparcia osobom niespełniającym wymogów określonych we wniosku o dofinansowanie Strona naruszyła zatem zapisy umowy o dofinansowanie, a tym samym procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. W związku z powyższym kwota ... zł - wydatkowana w związku z udzieleniem wsparcia osobom niekwalifikowalnym w ramach projektu, podlega zwrotowi.

Odnosząc się do podlegającej zwrotowi części kosztów pośrednich wyjaśniono, że zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL (Podrozdział 4.4 - Koszty pośrednie) "w przypadku rozliczania kosztów pośrednich ryczałtem, wskaźnik kosztów (...) jest wskazany w umowie o dofinansowanie projektu. Wskaźnik ten jest podstawą do rozliczania kosztów pośrednich we wnioskach o płatność w zależności od wysokości przedstawianych do rozliczenia wydatków bezpośrednich, zgodnych z budżetem projektu". Zatem w sytuacji, gdy część wydatków bezpośrednich została poniesiona niezgodnie z Wytycznymi oraz umową o dofinansowanie projektu to odpowiednia część kosztów pośrednich powinna również zostać uznana za niekwalifikowalną i podlegającą zwrotowi. Wobec powyższego skoro kwota niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich wynosi łącznie ... zł., a zgodnie z § 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu "Koszty pośrednie projektu rozliczane ryczałtem (...) stanowią 1,19% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu bezpośrednich wydatków pomniejszonych o kwotę wydatków w ramach coss-financingu", to za niekwalifikowalną uznać należy proporcjonalną część kosztów pośrednich, tj. kwotę ... zł (... zł * 1,19%).

Minister zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania nie została zakwestionowana zasadność wsparcia udzielonego osobom niepełnosprawnych, lecz sposób jej udzielenia. Zaznaczono, że wsparcie udzielane wszystkim uczestnikom w ramach projektu, w tym osobom niepełnosprawnym, powinno być racjonalne i efektywne, gdyż pochodzi w całości ze środków publicznych. Tymczasem, sposób realizacji projektu świadczy o braku gospodarności i poczucia odpowiedzialności za powierzone środki publiczne.

Wnioskodawca nie zgodził się z powyższą decyzją Ministra i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił, że organ nie ustalił, czy w 2011 r. platforma translokacyjna była urządzeniem trudno dostępnym i czy dopuszczalne było zwieranie umów krótkoterminowych na wynajem tego typu sprzętu. W ocenie Stowarzyszenia dokonane w tym przedmiocie rozeznanie w Internecie nie jest wystarczającym środkiem dowodowym, a bez opinii biegło nie sposób ustalić, czy było ono nieracjonalne i nieefektywne. Wynajęcie platformy już w lutym spowodowane było tym, iż nie było wiadomo czy platforma nie będzie potrzebna już w czasie rekrutacji uczestników. Zdaniem Skarżącego organ winien był również ustalić, czy zawarcie umowy na rok było rzeczywiście mniej opłacalne niż wynajęcie na krótszy okres. Za niekwalifikowalne powinny być uznane tylko te wydatki, które poniesione zostały od stycznia do kwietnia, skoro zdaniem organu można było domniemywać, że potrzeba korzystania z platformy powstanie nie wcześniej niż w maju 2011 r. Ponadto organ nie wziął pod uwagę, że w 2012 r. platforma była wykorzystywana bez ponoszenia dodatkowych kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 24 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1471/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Uzasadniając wyrok WSA zauważył, że zgodnie z art. 184 ust. 1 u ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240, ze zm.; dalej: u.f.p.) wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Nietrafny był zdaniem WSA argument Skarżącego, że nie można było wykluczyć zapotrzebowania na platformę już w okresie rekrutacji. Zgłoszenia uczestników przyjmowane były drogą mailową oraz za pośrednictwem poczty, a o przyjęciu do projektu uczestnicy mieli być powiadamiani telefonicznie, mailowo jak również za pośrednictwem poczty. Ponadto lista uczestników miała zostać opublikowana na stronie internetowej projektu. Już na etapie składania wniosku oczywiste było, że z uwagi na wskazany sposób rekrutacji (mailowo i za pośrednictwem poczty), w czasie jej przeprowadzania nie będzie potrzebna platforma translokacyjna. W ocenie Sądu pierwszej instancji ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że pierwsza osoba niepełnosprawna wymagająca korzystania z platformy przystąpiła do projektu w sierpniu 2011 r. i dopiero wtedy uzasadnione było wynajęcie platformy. Wynajęcie jej już w styczniu było w ocenie Sądu nieuzasadnione, zwłaszcza że Skarżący nie wiedział, czy taka platforma w ogóle będzie wykorzystywana, bo mimo, że zakładał, że w projekcie będą brały udział osoby niepełnosprawne, to nie mógł przewidzieć charakteru tej niepełnosprawności. Rzeczywiste zapotrzebowanie na platformę pojawiło się dopiero w sierpniu, kiedy to do projektu przystąpiła osoba wymagająca korzystania z platformy. W 2011 r. platforma użytkowana była przez ... dni roboczych (tj. od ... sierpnia do ... września oraz od ... września do ... października) w pozostałym okresie nie była wykorzystywana. Skarżący pokrył roczny koszt wynajmu platformy i działanie takie słusznie zostało ocenione przez organ jako nieuzasadnione. Oceny tej nie może zmienić argument, że w 2012 r. Skarżący korzystał z platformy bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Za niezasadne Sąd uznał również argumenty wskazujące, że organ jedynie za pomocą Internetu – bez opinii biegłego – ocenił, że w 2011 r platformy dostępne były "od ręki", dopuszczalne było zawieranie umów krótkoterminowych na tego typu sprzęt oraz że nie ustalił w ogóle, czy zawarcie umowy na cały rok było rzeczywiście mniej opłacalne niż wynajęcie na jeden dzień.

W ocenie Sądu I instancji informacje dotyczące usługi jaką jest transport osób niepełnosprawnych i związany z nią wynajem służącego do tego sprzętu są powszechnie dostępne i możliwe było sprawdzenie dostępności tego typu usług. Bez znaczenia jest, że umowa została zawarta półtora roku przed przeprowadzonym przez organ rozeznaniem gdyż większość firm oferujących tego typu usługi działa na rynku od ponad pięciu lat. Nie jest konieczna opinia osoby posiadającej praktyczne i teoretyczne wiadomości żeby ocenić, że nie znajduje uzasadnienia zawarcie umowy najmu określonego sprzętu, która ma obowiązywać rok, podczas gdy nie wiadomo, czy sprzęt ten będzie w ogóle wykorzystany.

Sąd I instancji nie zgodził się, że koszty poniesione na szkolenie uczestników, niespełniających warunków określonych we wniosku o dofinansowanie nie powinny polegać zwrotowi z uwagi na fakt, że Skarżący nie miał możliwości zweryfikowania, czy złożone przez uczestników dane co do ich statusu są prawdziwe. Zaznaczył, że umowa zobowiązała Skarżącego do realizowania projektu zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie. Jednocześnie Skarżący przyjął na siebie odpowiedzialność za prawidłowość wydatkowania środków publicznych zgodnie z § 13 umowy.

W skardze kasacyjnej wnioskodawca zaskarżył w całości wyrok z 24 września 2014 r., zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i § 4 oraz w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że stan faktyczny ustalony przez organ II instancji pozwalał na uznanie, że skarżący w sposób niewłaściwy użytkował środki z dotacji, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie pozwala na takie ustalenie; w szczególności Sąd I instancji uznał za słuszne i prawidłowe ustalenia Ministra Rozwoju Regionalnego polegające na:

- przyjęciu, iż platforma translokacyjna nie była w okresie objętym programem urządzeniem trudno dostępnym, a w konsekwencji zawarta umowa o jej wynajem była nieracjonalna i nieefektywna,

- przyjęciu, iż uzasadniony koszt wykorzystania platformy wyliczyć należy jako ułamek kwoty wykorzystanej na ten cel przez skarżącego proporcjonalny do liczby dni, w których platforma była wykorzystywana, w sytuacji gdy krótkoterminowe wynajęcie platformy generuje dużo wyższe koszty niż, wynajęcie jej na okres roku, a więc uzasadniony koszt wynajmu platformy translokacyjnej winien zostać wyliczony zgodnie z kosztem wynajmu urządzenia ad hoc na każdy dzień korzystania platformy z osobna, co doprowadziłoby do całkowicie odmiennych wyliczeń niż te, których dokonał Sąd w zaskarżanym wyroku;

- przyjęciu, iż faktem znanym organowi z urzędu jest powszechna dostępność (tzw. z dnia na dzień) platformy translokacyjnej w sytuacji gdy okoliczność ta wymagała przeprowadzenia stosownych dowodów;

- przyjęciu, iż koszt wynajmu platformy translokacyjnej na okres jednego roku opłacony z góry, jest wyższy niż koszt wynajęcia platformy "z dnia na dzień" od firm świadczących takie usługi na każdy z ... dni, w których niezbędne było korzystanie z urządzenia, w sytuacji gdy okoliczność ta wymagała przeprowadzenia stosownych dowodów.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 184 w zw. z art. 207 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na:

- przyjęciu, iż środki wydatkowane na wynajem platformy translokacyjnej były zbędne, a także nieracjonalne i nieefektywne,

- przyjęciu, iż beneficjent nie dochował należytej staranności przy udzielaniu uczestnikom wsparcia, a w konsekwencji zostało ono udzielone czterem uczestnikom nienależnie,

- przyjęciu, iż to na uczestniku ciąży ryzyko weryfikacji spełniania przez zgłaszające się do programu osoby warunków koniecznych do przystąpienia do programu w sytuacji gdy skarżący nie miał możliwości ich sprawdzenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rozwoju Regionalnego (obecnie Minister Rozwoju) wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Postanowieniem z dnia 4 lutego 2015 r. II GSK 64/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 maja 2016 r. II GSK 64/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 77 § 1 i § 4 oraz w zw. z art. 80 k.p.a. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zakresie zaakceptowanego przez WSA w Warszawie ustalenia organów, że uzasadniony koszt wykorzystania platformy wyliczyć należy jako ułamek kwoty wykorzystanej na ten cel przez skarżącego - proporcjonalny do liczby dni, w których platforma była wykorzystywana.

Zdaniem NSA nietrafnie WSA stwierdził, że nie ma znaczenia prawnego argument, że w 2012 r. Skarżący korzystał z platformy bez ponoszenia dodatkowych kosztów. W sytuacji, gdy za zgodą organu nastąpiło wydłużenie okresu realizacji projektu także na rok 2012 dla wyliczenia kwalifikowanych kosztów wykorzystania platformy translokacyjnej należałoby wziąć pod uwagę także okres użytkowania platformy w tym roku. Zasadne było twierdzenie WSA, iż nie jest konieczna opinia osoby posiadającej praktyczne i teoretyczne wiadomości specjalne (biegłego) w celu oceny uzasadnienia zawarcia umowy najmu określonego sprzętu. Jednakże, za dowolne NSA uznał zaakceptowane przez Sąd I instancji ustalenia dokonane przez organ, wskazujące że skoro wynajem platformy obejmował praktycznie cały 2011 r., tj. okres od ... stycznia do ... grudnia 2011 r. - łącznie ...dni roboczych (szkolenia miały odbywać się wyłącznie w dni robocze), a platforma wykorzystywana była zaledwie w trakcie ... dni roboczych z ... dni, na które zawarta została umowa, to za uzasadnione można wydatki w wysokości odpowiadającej proporcji. Powyższe prowadziło do uznania przez WSA prawidłowości wyliczeń organu, że z kwoty ... zł wydatkowanej na wynajem platformy translokacyjnej jako kwalifikowalną można traktować kwotę ... zł. Skoro bowiem organ i Sąd I instancji za uzasadnione uznały wynajmowanie platformy translokacyjnej "od ręki" – w razie zaistnienia takiej potrzeby, to dla dokonania stosownych obliczeń powinien być brany koszt wynajęcia platformy ad hoc, a nie ułamek kosztu wynajmu długookresowego. W zakresie kosztu takiego wynajmu organ nie poczynił jednak właściwych ustaleń. Co najmniej przedwczesna jest zatem teza, że koszt wynajmu platformy translokacyjnej na okres jednego roku opłacony z góry, jest wyższy niż koszt wynajęcia platformy "z dnia na dzień" od firm świadczących takie usługi na każdy z dni, w których niezbędne było korzystanie z urządzenia. Wniosek o dofinansowanie dopuszczał nie tylko wynajem, ale i zakup mobilnej platformy translokacyjnej, a skoro tak, to oczywiste jest, że w przypadku zakupu organ zaakceptował sytuację, w której nawet poza okresem rekrutacji i szkoleń platforma translokacyjna pozostawałaby w dyspozycji beneficjenta, ale nie była faktycznie używana.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy ma wydany w niej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 64/15 oraz zawarta w nim ocena prawa.

Stosownie bowiem do art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna o wiążącym charakterze dokonywana jest w uzasadnieniu orzeczenia. Dotyczy ona właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. W literaturze oraz orzecznictwie wskazuje się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy.

Związanie Sądu oraz organu oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Te kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i których także strona nie kwestionowała poprzez zaskarżenie orzeczenia sądowego, nie mogą być następnie powtórnie oceniane. Oznacza to również, że także organ jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, jak również nie jest związany odmiennym poglądem co do wykładni przepisów prawa materialnego prezentowanym przez stronę (por. analogicznie wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt GSK 961/09, publ. LEX nr 746364).

Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa istnieje tylko wówczas, gdy stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy zmienił się tak istotnie, że nie mają do niego zastosowania przepisy interpretowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, a ponadto w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 191). Stanowisko takie jest również prezentowane w orzecznictwie sądowym.

Odnosząc przywołane wyżej unormowania do realiów rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że orzekający ponownie w niniejszej sprawie WSA w Warszawie został związany wykładnią wyrażoną w motywach wyroku NSA, bowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wcześniej przesłanki. Z tego powodu wszystkie rozważania na temat prawidłowości zaskarżonej decyzji muszą być rozpatrywane w oparciu o stanowisko wyrażone przez Sąd wyższej instancji.

Zasadniczą kwestią w rozpatrywanej sprawie jest to, że Skarżący w 2012 r. korzystał z platformy translokacyjnej. Wydłużenie okresu realizacji projektu na 2012 r. (poza czas trwania realizacji projektu czyli 2011 r. z czego od lutego do kwietnia prowadzono działania rekrutacyjne, a od maja realizowano szkolenia, a także poza czasem umowy na wynajem platformy, czyli od ... stycznia do ... grudnia 2011 r.) nastąpiło za zgodą organu, zatem dla wyliczenia kwalifikowanych kosztów wykorzystania platformy organ winien był uwzględnić także okres użytkowania platformy w 2012 r. Skoro bowiem za uzasadnione organ uznał wynajmowanie platformy translokacyjnej od ręki w razie wystąpienia potrzeby, to dla dokonania obliczeń w zakresie kwalifikowanych kosztów wykorzystania tej platformy powinien był wziąć pod uwagę koszt wynajęcia jej ad hoc, a nie ułamek kosztu wynajmu długookresowego. Organ nie poczynił jednak ustaleń w zakresie kosztu takiego wynajmu i dlatego przedwczesna jest teza, że koszt wynajmu platformy na okres jednego roku ponoszony z góry jest wyższy niż koszt wynajęcia platformy z dnia dna dzień od firm świadczących takie usługi na każdy z dni, w których niezbędne było korzystanie z urządzenia.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wniosek o dofinansowanie dopuszczał nie tylko wynajem, ale także zakup mobilnej platformy transakcyjnej. Konsekwentnie, w przypadku zakupu takiej platformy organ uznał za dopuszczalną sytuację, w której nawet poza okresem rekrutacji i szkoleń platforma ta pozostawałaby w dyspozycji beneficjenta – ale (jak wskazał NSA w orzeczeniu, którym związany jest niniejszy Sąd rozpoznający sprawę ponownie) – nie była faktycznie używana.

Badając zaskarżone rozstrzygnięcie we wskazanym wyżej zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zatem, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przy wydaniu zaskarżonej decyzji reguł postępowania administracyjnego zawartych w art. 77 § 1 i § 4 w zw. z art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie poczynił bowiem ustaleń koniecznych do wydania rozstrzygnięcia, a tym samym wydane rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu.

Rozpoznając sprawę ponownie Minister Rozwoju przeprowadzi konieczne ustalenia w zakresie kosztu wynajmu mobilnej platformy translokacyjnej, przy uwzględnieniu powyższych wytycznych.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu odwoławczego na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania