Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 363/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 par. 2, art. 27 par. 1, art. 33, art. 80 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 7 par 2, art.27  par. 1, art. 33, art. 80 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 13 ust.1 pkt, art. 13b ust 3, ust 4, ust 7, art.13f ust 1, ust 2, ust 3, art.19 ust 5
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 28 lipca 2017 r. Prezydent Miasta K. podjął czynności egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania zaległości z tytułu opłaty dodatkowej powstałej w związku z nieopłaconym przez D. B. (zwanego dalej także Skarżącym lub Zobowiązanym) postojem pojazdu samochodowego o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania w K. w dniach: 13 marca 2013 r., 4 listopada 2013 r., 24 stycznia 2014 r. i 12 maja 2014 r.

Pismem z dnia 25 września 2017 r. D. B. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia przez Prezydenta Miasta K. egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 28 lipca 2017 r. nr [...], zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 24, poz. 151), a w szczególności:

1. art. 33 pkt 1 in fine albowiem nie istnieje obowiązek obciążający go, o którym mowa w w/w tytule wykonawczym, tj. obowiązek dokonania "opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie";

2. art. 33 pkt 4, poprzez błędne skierowanie egzekucji przeciwko niemu, pomimo tego, iż nie był "korzystającym" w rozumieniu ustawy o drogach publicznych ze strefy płatnego parkowania;

3. art. 33 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1, poprzez nieskuteczne doręczenie upomnień, albowiem winny być one doręczone Zobowiązanemu (takiego doręczenia nie było), a nie innym osobom, co jest niezbędne do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego;

4. art. 33 pkt 8, poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego) w sytuacji, gdy nigdy nie uchylał się od zapłaty jakiegokolwiek zobowiązania, dowodem czego było podjęcie czynności związanych z dokładnym wyjaśnieniem sprawy (podjęcie korespondencji i wyjaśnień) - zarówno od strony faktycznej jak i prawnej;

5. art. 33 pkt 10, poprzez niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy, tj.:

. art. 27 § 1 pkt 2 - wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie tytuły wykonawcze nie określają w sposób właściwy Zobowiązanego, błędnie go podano pomimo tego, że nie był korzystającym z płatnej strefy parkowania;

. art. 27 § 1 pkt 3 - wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie organ określił jedynie, że tytułem do wszczęcia egzekucji jest "opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie" nie określając w jakim mieście, na jakiej ulicy i w jakich godzinach, przedmiotowe parkowanie miało miejsce, tak by zobowiązany mógł zweryfikować, czy takowe zobowiązanie powstało. Ponadto organ pomimo istnienia takiego zobowiązania - nie stwierdził, iż obowiązek jest wymagalny, jak również nie dołączono dowodu doręczeń tytułów wykonawczych.

Uzasadniając podniesione zarzuty D. B. stwierdził, że wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego ma obowiązek doręczyć zobowiązanemu upomnienie, co wynika z art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej. Takiego upomnienia jednak Skarżącemu nie doręczono, co stanowi rażące naruszenie procedury i stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (upomnienie zgodnie z ustawą winno być doręczono dla jego skuteczności zobowiązanemu, doręczenie innym osobom nie rodzi skutków doręczenia).

W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 33 pkt 1 in fine D. B. podniósł, że zobowiązanie, o którym mowa w w/w tytule wykonawczym nie istnieje, a organ nie przedstawił mu dowodów, z których by wynikało, iż parkował w strefie płatnego parkowania. Zdaniem Zobowiązanego, zawiadomienia, które rzekomo zostały włożone za wycieraczkę samochodu nie stanowią dowodu tego, iż samochód we wskazanym dniu i godzinie stał w strefie parkowania.

Ponadto Skarżący wskazał, że organ nie przesłał mu zawiadomień, które rzekomo zostały włożone za wycieraczkę pojazdu mechanicznego, tak by mógł je zweryfikować pod kątem ich skuteczności, tj. czy zostały wystawione w dniach, godzinach i miejscu, które rodzą powstanie zobowiązania. Zdaniem D. B., brak przesłania zawiadomień wpływa również na brak możliwości zweryfikowania, czy osoby, które wystawiały zawiadomienia są do tego upoważnione. Osoby podpisujące się pod zawiadomieniem winny bowiem być upoważnione przez wierzyciela (Prezydenta Miasta K.) do dokonywania określonych czynności w jego imieniu. Zawiadomienia winno zatem zawierać numer legitymacji służbowej lub pełnomocnictwa, datę ich wystawienia lub oświadczenia, z którego by wynikało, iż kontrolerzy działają z upoważnienia wierzyciela. Brak przedstawienia zawiadomień Zobowiązanemu lub braki w samej treści zawiadomień doprowadzają do sytuacji, w której mogą być one sporządzane przez osoby do tego nielegitymowane. Dochodzi więc do sytuacji, w której obywatel jest pozbawiony możliwości kontroli, kto i jak wystawia zawiadomienie, które pociągają za sobą poważne konsekwencje finansowe.

W ocenie Skarżącego, organ naruszył również art. 33 pkt 4 ustawy egzekucyjnej poprzez błąd, co do osoby zobowiązanego. Ustawa o drogach publicznych określa bowiem "korzystającego" jako podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty za korzystanie ze strefy płatnego parkowania. Nie ma tam natomiast mowy o właścicielu, współwłaścicielu, posiadaczu samoistnym, czy też zależnym pojazdu. Jest nim więc podmiot, który faktycznie skorzystał ze strefy płatnego parkowania i tylko na nim ciąży obowiązek zapłaty. Zdaniem Zobowiązanego, organ powołując się na ustawę o drogach publicznych, arbitralnie przyjął, że to on był korzystającym z płatnej strefy podczas, gdy powinien był podjąć czynności w celu ustalenia, kto był w określonych dniach i godzinach "korzystającym" ze strefy parkowania, co ma decydujące znaczenie dla ustalenia zobowiązanego, a co za tym idzie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W ocenie D. B., organ egzekucyjny zastosował niewspółmierny środek egzekucyjny, czym naruszył art. 33 pkt 8 ustawy egzekucyjnej. Skarżący stwierdził, że od początku postępowania nie uchylał się od jakichkolwiek czynności podejmowanych przez organ, nie spowodował też żadną czynnością utrudnienia prowadzenia egzekucji. Skarżący uważa, że skierowanie do strony tytułu wykonawczego bez zajmowania należności na koncie, pozwoliłoby w sposób nie budzący pewnych standardów postępowania odnieść się w zarzutach do czynności podejmowanych przez organ. Poza tym dokonano zajęcia wcześniej niż doręczono mu tytuł wykonawczy. Tym samym zdaniem Zobowiązanego, sytuacja nie wymagała podejmowania czynności mających na celu zajęcie konta, tym bardziej, że po bezskutecznym wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych prawem, dokonałby wpłaty należności wymaganych przez organ.

D. B. wskazał również na braki formalne tytułu wykonawczego, w którym brak jest wzmianki, iż upomnienie zostało mu doręczone, a taką informacje tytuł wykonawczy powinien zawierać. Również wbrew obowiązkowi zawartemu w art. 27 § 1 pkt 3 organ określił jedynie, że tytułem do wszczęcia egzekucji jest "opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie", a nie podał w jakim mieście, na jakiej ulicy i w jakich godzinach, przedmiotowe parkowanie miało miejsce. Zdaniem Skarżącego, godziny i dni parkowania mają tu decydujące znaczenie albowiem obowiązek zapłaty powstaje jedynie w ściśle określonych dniach i godzinach (nie każdy wjazd do strefy płatnego parkowania rodzi obowiązek zapłaty). Poza tym zgodnie z art. 27 § 1 pkt 2 tytuł wykonawczy powinien zawierać wskazanie zobowiązanego i to według zasad określonych we wzorze tytułu wykonawczego określonym w § 5 ust. 2 i stanowiącym załącznik nr [...] do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541 ze zm.). Natomiast organ nie określił w sposób właściwy zobowiązanego, gdyż w tytule wykonawczym w części "A" nie podano m.in. następujących danych Zobowiązanego m.in: imion ojca i matki, daty urodzenia. Skarżący dodał również, że pieczęć nabita jest nieprawidłowa. Powołał się przy tym na stanowisko Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1931/06, że tytuł wykonawczy wystawiony z pominięciem elementów, o których mowa w art. 27 § 1 nie spełnia wymogów określonych tym przepisem. W związku z powyższym Skarżący wniósł o umorzenie postępowania.

Postanowieniem z dnia 26 października 2017 r. nr [...] Prezydent Miasta K. uznał wniesione przez D. B. zarzuty w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 28 lipca 2017 r. Za bezsporny organ I instancji uznał fakt powstania po stronie Zobowiązanego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Pojazd samochodowy o nr rej. [...] - we wskazanym w tytule wykonawczym nr [...] czasie - zajmował bowiem w obszarze strefy płatnego parkowania w K. miejsce objęte obowiązkiem wniesienia opłaty za postój, jednakże bez uprzedniego uiszczenia przez korzystającego z drogi publicznej wymaganej opłaty. Organ I instancji stwierdził, że za szybą pojazdu w czasie przeprowadzania czynności kontrolnych brak było jakiegokolwiek ważnego dowodu wniesienia opłaty za postój (w tym zwłaszcza ważnego biletu postojowego). Potwierdzeniem zaistniałych zdarzeń jest wykonana przez kontrolerów dokumentacja, stanowiąca jednocześnie podstawę wystawienia względem właściciela pojazdu upomnienia i późniejszego prowadzenia egzekucji w celu przymusowego ściągnięcia wymaganej należności. Tym samym podniesiony przez D. B. zarzut nieistnienia obowiązku organ I instancji uznał za nieuzasadniony. Organ I instancji wyjaśnił, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. tj. z przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej - w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej [...] - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Sporządzane zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania - którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu - stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z pojazdu dodatkową informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Organ I instancji podkreślił, że ani przepisy ustawy o drogach publicznych, ani postanowienia uchwały Rady Miasta K. nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień "za potwierdzeniem odbioru", tym bardziej, iż dokument ten nie nakłada jakichkolwiek obowiązków, a jedynie dodatkowo informuje o nieopłaconym postoju. Obowiązek poniesienia opłaty dodatkowej powstał bowiem z mocy prawa w momencie pozostawienia pojazdu w strefie bez uiszczenia opłaty parkingowej.

Prezydent Miasta K. wskazał również, że gminie przysługuje domniemanie, że z drogi bez uiszczenia opłaty korzystał ówczesny właściciel samochodu - tj. zgodnie z danymi pozyskanymi z [...] - D. B.. Organ I instancji stwierdził, że to w interesie właściciela (użytkownika) samochodu pozostaje wiarygodne wskazanie osoby korzystającej z pojazdu w czasie nieopłacenia parkowania, w celu zwolnienia się od obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Wskazanie takie powinno być spersonalizowane i konkretne. Natomiast w innym przypadku nie zwalnia ono od obowiązku uiszczenia wskazanej w tytule wykonawczym należności.

Prezydent Miasta K. wskazał, że w swoim piśmie z dnia 25 września 2017 r. Zobowiązany oświadczył, że "organ administracyjny nie może dobrowolnie "wybierać* podmiotu, który byłby zobowiązany do uregulowania opłaty" oraz, że "w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do uznania, że posiadacz pojazdu, czy też właściciel jest zobowiązany do uiszczenia opłaty". W ocenie organu I instancji, oświadczenie wskazane powyżej nie jest jednak wiarygodnym wskazaniem i nie może zostać uznane za wiążące, gdyż Zobowiązany nie udokumentował w żaden sposób okoliczności faktycznego użytkowania w ww. dniach pojazdu samochodowego o nr rej. [...] przez inną niż właściciel osobę, a zatem dochodzenie w toku postępowania egzekucyjnego od D. B. - jako ówczesnego właściciela ww. pojazdu - należności z tytułu nieopłaconego postoju pozostaje w pełni zasadne.

Ustosunkowując się z kolei do kwestii braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.) Prezydent Miasta K. stwierdził, że również nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż Zobowiązanemu doręczono przesyłkę zawierającą upomnienie nr [...] skutecznie w dniu 19 września 2016 r. (osoba odbierająca: D. B. osobiście). Organ I instancji dopełnił więc obowiązku doręczenia upomnienia, o którym stanowi art. 15 § 1 u.p.e.a., a zatem przesłankę opartą o pkt 7 § 1 art. 33 u.p.e.a. w kontekście wskazanych regulacji przepisów postępowania należy uznać za niezasadną.

Odnosząc się natomiast do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ I instancji uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wystosowanie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego mieści się bowiem w granicach prawa, gdyż zastosowany środek egzekucyjny wynika wprost z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. z art. 80 § 1 u.p.e.a. Zdaniem organu, środek ten jest również jednym z łagodniejszych środków egzekucyjnych, gdyż potrącenia dokonywane z. rachunku bankowego muszą być realizowane z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z przepisów prawa bankowego, które są wyrazem egzekucyjnej zasady poszanowania minimum egzystencji". W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń, rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę.

Odnosząc się do zarzutu niespełnienia wymagań co do treści tytułu wykonawczego, organ I instancji stwierdził, że tytuł wykonawczy nr [...] zawiera wszystkie wymagane art. 27 u.p.e.a. dane. Wystawiony został również według określonego wzoru, zgodnego z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1305). Organ nadmienił przy tym, że ww. elementy tytułu wykonawczego nie wskazują na obligatoryjne umieszczenie w nim imion matki i ojca oraz daty urodzenia Zobowiązanego. Prezydent Miasta K. wyjaśnił, że Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K., reprezentowany przez specjalistę M. Z., działa w ramach udzielonego upoważnienia Prezydenta Miasta K. (zalegającego w aktach sprawy) do kierowania upomnień, wystawiania tytułów wykonawczych oraz występowania w postępowaniu egzekucyjnym w imieniu Prezydenta Miasta K. dotyczącym egzekucji należności pieniężnych w zakresie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy tytuł wykonawczy musi zawierać datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Organ I instancji stwierdził, że w tytule wykonawczym nr [...] w polu nr [...] wskazano datę wystawienia tytułu wykonawczego, zaś w polu F-7 znajduje się podpis, imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe M. Z. (specjalista), upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Poza tym wbrew twierdzeniom Zobowiązanego w tytule wykonawczym w części F pole 9 wskazano, że data doręczenia upomnienia to 19 września 2016 r. W przedmiotowym tytule wykonawczym widnieje ponadto informacja, że należności pieniężne są wymagalne i podlegają egzekucji administracyjnej. Organ I instancji uważa również, że na przedmiotowym tytule wykonawczym znajduje się prawidłowa klauzula organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej wraz ze wskazaniem nazwy i adresu siedziby organu egzekucyjnego, daty nadania klauzuli, a także imię, nazwisko, stanowisko służbowe (inspektor) i podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu organu egzekucyjnego. Natomiast okoliczność, że w przedmiotowym tytule wykonawczym nie wskazano miasta, ulic i godzin parkowania pojazdu nie uniemożliwia, zdaniem organu, identyfikacji miejsc, w których Zobowiązany parkował. W niniejszej sprawie sporządzono bowiem dokumentację fotograficzną, a ponadto doręczone D. B. upomnienie zawierało informacje o datach i miejscach zdarzeń, rodzących obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. Prezydent Miasta K. stwierdził zatem, że wspomniany tytuł wykonawczy wystawiony został prawidłowo, zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym i jako taki nie zawiera on braków formalnych, co błędnie kwestionuje Zobowiązany w swoim piśmie. Organ I instancji uznał więc, że wniesione przez Zobowiązanego zarzuty są nieuzasadnione.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta K. D. B. wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie:

1. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego:

- art. 7 i 77 § 1, poprzez wadliwe zastosowanie tych przepisów, co skutkuje brakiem należytego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy;

- art. 11, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku należytego wyjaśnienia przez organ administracyjny zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia;

2. naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji:

- art. 33 pkt 1 in fine albowiem nie istnieje obowiązek, o którym mowa w tytułach wykonawczych, tj. obowiązek dokonania "opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie";

- art. 33 pkt 4, poprzez błędne skierowanie egzekucji na jego osobę pomimo tego, iż nie był "korzystającym" w rozumieniu ustawy o drogach publicznych ze strefy płatnego parkowania;

- art. 33 pkt 1 i 33 pkt 4, poprzez uznanie, iż jest zobowiązany do opłacenia opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Powyższa interpretacja bierze się z błędnej wykładni przepisów zawartych w ustawie z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19 poz. 115), tj. art. 13 ust. 1 pkt 1, który nakłada zobowiązanie jedynie na korzystającego, a nie jak faktycznie przyjął organ na właściciela pojazdu;

- art. 33 pkt 10, poprzez niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy, tj.:

. art. 27 § 1 pkt 2 - wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie tytuły wykonawcze nie określają w sposób właściwy zobowiązanego;

. art. 27 § 1 pkt 3 - wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie organ określił jedynie, że tytułem do wszczęcia egzekucji jest "opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie" nie określając w jakim miejscu i w jakich godzinach przedmiotowe parkowanie miało miejsce, tak by Skarżący mógł zweryfikować, czy takowe zobowiązanie powstało. Ponadto organ pomimo istnienia takiego zobowiązania nie stwierdził, iż obowiązek jest wymagalny, jak również nie dołączono dowodu doręczeń tytułów wykonawczych.

W uzasadnieniu zażalenia Zobowiązany podniósł, że organ I instancji w sposób wadliwy rozpatrzył jego zarzuty lub nie rozpatrzył ich wcale. W związku z tym za konieczne Skarżący uznał powtórzenie argumentów świadczących o tym, iż nie spoczywa na nim obowiązek zawarty w tytułach wykonawczych. Ponadto zaznaczył, że organ nie przesłał mu zawiadomień, które rzekomo zostały włożone za wycieraczkę pojazdu mechanicznego, tak by mógł je zweryfikować pod kątem ich skuteczności, tj. czy zostały wystawione w dniach, godzinach i miejscu, które rodzą powstanie zobowiązania oraz, czy osoby, które wystawiały zawiadomienia są do tego upoważnione. D. B. powtórzył również swoje zarzuty odnośnie nie spełniania przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Rozpoznając przedmiotowe zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 17 stycznia 2018 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 18, art. 33 pkt 1, pkt 4, pkt 7 i pkt 10, art. 34 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 26 października 2017 r. nr [...] W ocenie Kolegium zebrane w rozpatrywanej sprawie dowody pozwalają na stwierdzenie, iż egzekwowany obowiązek istnieje. Z zawiadomień nr [...], [...], [...] i [...] o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w kwocie [...]zł w związku z nieuiszczeniem opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania oraz dokumentacji fotograficznej wynika bowiem, że pojazd samochodowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 13 marca 2013 r., 4 listopada 2013 r., 24 stycznia 2014 r. i 12 maja 2014 r. był zaparkowany w strefie płatnego parkowania przy ulicach: [...] i Z. A. - S. [...], a o wjeździe na teren strefy kierowca był informowany ustawionymi przy każdej ulicy wlotowej do strefy znakami [...]

Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że niezasadny jest zarzut dotyczący braku obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania w dniach 13 marca 2013 r., 4 listopada 2013 r., 24 stycznia 2014 r. i 12 maja 2014 r. Kolegium wyjaśniło, że zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowi dokument potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową i wystarczającą informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty.

W opinii Kolegium, zawiadomienia o nieopłaconym postoju stanowią wystarczający dowód tego, że we wskazanych dniach odnotowano obecność samochodu D. B. w strefie płatnego parkowania bez wymaganej opłaty. Zawiadomienie takie zostało bowiem wystawione przez uprawnionego do tego inspektora, opatrzone numerem służbowym i podpisem (który nie musi być czytelny), oraz nie budzi wątpliwości co do zgodności z prawdą, a dokumentacja fotograficzna włączona do akt sprawy potwierdza fakty ustalone w oparciu o zawiadomienia. Na poparcie swojego stanowiska Kolegium powołało się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 243/10 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1581/13.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., Kolegium wyjaśniło, że organ ma prawo domniemywać, iż korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu, któremu przysługuje prawo korzystania z danego pojazdu. Natomiast w sytuacji, kiedy korzystającym z drogi publicznej jest inna osoba, a nie właściciel pojazdu, to w ramach zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zaległych opłat, właściciel może zgłosić zarzut błędu co do osoby zobowiązanego i wówczas powinien przedstawić dowody na okoliczność, iż nie on jest osobą, na której spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty określonej w art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zobowiązany nie przedstawił jednak żadnych dowodów na okoliczność, że to nie on użytkował pojazd.

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Kolegium wskazało, że organ wysłał upomnienia nr [...] i zostało ono doręczone Zobowiązanemu w dniu 19 września 2016 r. W doręczonym upomnieniu wskazano konkretną datę i miejsce wydarzenia, a następnie Zobowiązanemu został doręczony tytuł wykonawczy, w którym wskazano, że dotyczy on opłat dodatkowych za postoje w konkretnych dniach, zbieżnych z datami zawartymi w upomnieniu. Ponadto w tytule wykonawczym wskazano, że upomnienie zostało doręczone w dniu 19 września 2016 r. Zobowiązany był więc w posiadaniu informacji pozwalających na ustalenie miejsca zdarzeń, w związku z którymi powstały z mocy prawa opłaty dodatkowe. W ocenie Kolegium brak wskazania w tytule wykonawczym ulicy i godziny parkowania nie skutkuje przyjęciem, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27. W tytule wykonawczym nad rubryką poz. 72 wskazano również, że zobowiązanie pieniężne jest wymagane i podlega egzekucji. Odnosząc się do zarzutu, że nie dołączono dowodu doręczenia tytułu wykonawczego Kolegium stwierdziło, że w aktach znajduje się dowód odbioru tytułu wykonawczego przez D. B.. Zdaniem organu II instancji, nie zasługuje więc na uwzględnienie zarzut oparty na art. 33 § 1 pkt 10, gdyż tytuł wykonawczy spełnia bowiem wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., jak i zarzut oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., gdyż organ wykonał obowiązek doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Kolegium nie zgodziło się również z zarzutem naruszenia art. 33 § 1 pkt 8, tj. zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Środek w postaci zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego jest bowiem powszechnie stosowany w egzekucji administracyjnej i jest on również jednym z łagodniejszych środków egzekucyjnych, gdyż potrącenia dokonywane z rachunku bankowego muszą być realizowane z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z przepisów prawa bankowego, które są wyrazem egzekucyjnej zasady "poszanowania minimum egzystencji".

Kolegium nie podzieliło stanowiska Żalącego się odnośnie naruszenia przepisów k.p.a., uznając równocześnie, iż postanowienie organu I instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym organ ten odniósł się do ustalonego stanu faktycznego i stosowanych przepisów prawnych.

Z powyższym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się D. B. i pismem z dnia 27 lutego 2018 r. wniósł na nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich błędną wykładnię, tj.:

- art. 33 pkt 1 in fine, albowiem nie istnieje obowiązek, o którym mowa w tytułach wykonawczych, tj. obowiązek dokonania "opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie";

- art. 33 pkt 4, poprzez błędne skierowanie egzekucji przeciwko niemu pomimo tego, iż nie był "korzystającym" w rozumieniu ustawy o drogach publicznych ze strefy płatnego parkowania;

- art. 33 pkt 1 i 33 pkt 4 poprzez uznanie, iż jest zobowiązany do opłacenia opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Powyższa interpretacja bierze się z błędnej wykładni przepisów zawartych w ustawie z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, tj. art. 13 ust. 1 pkt 1, który nakłada zobowiązanie jedynie na korzystającego, a nie jak faktycznie przyjął organ na właściciela pojazdu.

2. następujących przepisów ustawy egzekucyjnej:

- art. 33 pkt 10 poprzez niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy, tj.:

. art. 27 § 1 pkt 2 - wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie tytuły wykonawcze nie określają w sposób właściwy zobowiązanego,

. art. 27 § 1 pkt 3 – wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie organ określił jedynie, że tytułem do wszczęcia egzekucji jest "opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie" nie określając w jakim mieście, na jakiej ulicy i w jakich godzinach przedmiotowe parkowanie miało miejsce, tak by Skarżący mógł zweryfikować, czy takowe zobowiązanie powstało. Ponadto organ pomimo istnienia takiego zobowiązania nie stwierdził, iż obowiązek jest wymagalny.

W uzasadnieniu skargi D. B. powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 686/11 i podniósł, że rozpatrując sprawę organ musi mieć wgląd w cały materiał dowodowy, który stał u podstaw wydania rozstrzygnięć administracyjnych rodzących określone skutki prawne dla skarżącego, tym bardziej, gdy skarżący podważa ich zasadność, podstawę wystawienia i legitymację osoby, która dokonała wystawienia tego dokumentu. Zdaniem Skarżącego, wbrew temu, co twierdzi SKO, czytelność podpisu na zawiadomieniu ma znaczenie, albowiem pozwala on dokonać weryfikacji, czy osoba wystawiająca i podpisująca dokument jest do tego w ogóle uprawniona. Natomiast stanowisko SKO prowadzi do sytuacji, w której każdy może takie zawiadomienie wystawić, a więc również osoby do tego nieuprawnione przez odpowiedni organ. Wątpliwości Skarżącego wzbudziło to, czy osoby, które wystawiały zawiadomienia są do tego upoważnione. Osoby podpisujące się pod zawiadomieniem winny bowiem być upoważnione przez wierzyciela (Prezydenta Miasta K.) do dokonywania określonych czynności w jego imieniu. Zawiadomienia winny zatem zawierać numer legitymacji służbowej lub pełnomocnictwa, datę ich wystawienia lub oświadczenia, z którego by wynikało, iż kontrolerzy działają z upoważnienia wierzyciela. Natomiast brak przedstawienia zawiadomień zobowiązanemu lub braki w samej treści zawiadomień doprowadzają do sytuacji, w której mogą być one sporządzane przez osoby do tego nielegitymowane. Dochodzi do sytuacji, w której obywatel jest pozbawiony możliwości kontroli, kto i jak wystawia zawiadomienie, które pociągają za sobą konsekwencje finansowe. W związku z powyższym całkowicie nie do zaakceptowania są, zdaniem Skarżącego, stwierdzenia Kolegium, że dane wskazane w zawiadomieniu są dowodem na to, że to właśnie on był użytkownikiem pojazdu w określonym miejscu i czasie i są wystarczające do obciążenia dodatkową opłatą za parkowanie. Zatem czynności (a raczej ich brak) dokonane przez organ II instancji w celu kontroli zasadności wydanych zawiadomień nie może być uznana za wypełnienie zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a. w zw. z art 7, 77, i 107 k.p.a.), jest ona w tym przypadku fikcją. Tym bardziej, że został postawiony zarzut nieistnienia obowiązku dokonania dodatkowej opłaty (art. 33 pkt 1), oraz błędne uznanie, iż Skarżący był korzystającym ze strefy płatnego parkowania (art. 33 pkt 4 ustawy o egzekucji w administracji).

Skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom organów nie miał on obowiązku wskazać rzeczywistego korzystającego z pojazdu w celu uwolnienia się od obowiązku uiszczenia dodatkowej opłaty za korzystanie ze strefy płatnego parkowania. Zdaniem Skarżącego, opłatą dodatkową nie może być obciążany właściciel, czy też współwłaściciel pojazdu w sytuacji, gdy nie wie on kto był korzystającym ze strefy parkowania, a tym bardziej, gdy nie ma dowodów świadczących, iż ktokolwiek korzystał ze strefy płatnego parkowania. W opinii autora skargi, to, że był współwłaścicielem pojazdu (bo nie jest nim od wielu lat), który parkował w strefie płatnego parkowania, nie rodzi podstaw do zastosowania domniemania, że to właśnie on jest tym, który parkował. Nie ma bowiem dowodów na to, że pojazdy, które były współwłasnością Skarżącego parkowały w strefie płatnego parkowania. Poza tym ustawa o drogach publicznych, która stanowi dla organów podstawę obciążenia korzystającego nie mówi nic o domniemaniu, wskazując jedynie na korzystającego. Stosowanie zatem domniemania nie jest uprawnione.

Skarżący podniósł również, że art. 27 ustawy egzekucyjnej bardzo precyzyjnie i enumeratywnie wymienia wszystkie elementy tytułu wykonawczego, a skutkiem braku któregokolwiek z elementów wskazanych w tych przepisach jest niedopuszczalność egzekucji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie to nie narusza prawa.

Materialnoprawną podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności taksatywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Zgodnie z treścią przepisu art. 33 tej ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Stosownie zaś do przepisu art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1).

W rozpoznawanej sprawie skarżący pismem z dnia 25 września 2017 r. podniósł następujące zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wymienione w art. 33 u.p.e.a.: 1) nieistnienie obciążającego go obowiązku do dokonania opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie (art. 33 pkt 1 in fine), 2) błąd co do osoby zobowiązanego, gdyż nie był "korzystającym" w rozumieniu ustawy o drogach publicznych ze strefy płatnego parkowania (art. 33 pkt 4), 3) nieskuteczne doręczenie upomnienia (art. 33 pkt 7), 4) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8), 5) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy (art. 33 pkt 10).

Odnosząc się do pierwszego podniesionego przez skarżącego zarzutu, tj. nieistnienia obciążającego go obowiązku do dokonania opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie należy stwierdzić, że nie jest on zasadny.

Jak wynika z akt sprawy samochód o nr rej. KR5458T, którego współwłaścicielem był skarżący, znajdował się w strefie płatnego parkowania w K. w dniach 13 marca 2013 r., 4 listopada 2013 r., 24 stycznia 2014 r. i 12 maja 2014 r. bez wniesienia wymaganej opłaty. Potwierdza to obok treści wystawionych zawiadomień także załączona dokumentacja fotograficzna.

Obowiązek poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania wynika z treści przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm., zwana dalej u.d.p.). W myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat m.in. za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę płatnego parkowania ustala rada gminy (art. 13b ust. 3 u.d.p.). Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy ustala też wysokość stawek opłaty oraz określa sposób ich pobierania, może też wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi (art. 13b ust. 4 u.d.p.). Za nieuiszczenie opłat w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2 u.d.p.). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie tej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5 u.d.p.), jak ma to miejsce w przypadku miasta K.. Aktem prawa miejscowego regulującym zasady parkowania w K. jest uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. Nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2017 r. poz. 8013), która weszła w życie w dniu 7 stycznia 2018 r. oraz uchyliła wcześniejszą uchwałę z dnia 6 lipca 2011 r. Nr XXI/229/11 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat (Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 363, poz. 3099 ze zm.).

Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Winien on być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowanie w strefie płatnego parkowania; nieuiszczenie opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonalne związanie z opłatą za parkowanie w strefie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest wymagane, zaś sporządzenie przez inspektorów (działających z upoważnienia zarządcy drogi) zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania stanowi dla korzystającego z drogi wystarczającą informację o obowiązku uiszczenia takiej opłaty. Ani przepisy ustawy o drogach publicznych, ani postanowienia uchwały Rady Miasta Krakowa nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień za potwierdzeniem odbioru, tym bardziej, że dokument ten nie nakłada jakichkolwiek obowiązków, a jedynie dodatkowo informuje o nieopłaconym postoju. Obowiązek poniesienia opłaty dodatkowej powstał bowiem z mocy prawa w momencie pozostawienia pojazdu w strefie bez uiszczenia opłaty parkingowej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26.03.2015 r. sygn. akt I SA/Kr 36/15). Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że nie ciąży na nim obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w strefie parkowania. Obowiązek uiszczenia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania powstał bowiem z momentem zaparkowania przez skarżącego w tej strefie. Skoro jednak skarżący tej opłaty nie uiścił konieczne stało się pobranie od niego opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f ust. 1 u.d.p.

Za niezasadny należy również uznać kolejny podniesiony przez skarżącego zarzut, tj. błędnego ustalenia osoby zobowiązanego, gdyż nie był on "korzystającym" w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Ustawa ta nie definiuje bliżej podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat, tj. nie określa, kogo uważa za korzystającego z drogi publicznej lub za jej użytkownika. Skoro jednak władztwo fizyczne nad pojazdem samochodowym sprawowane jest z reguły przez jego właściciela, a obowiązek uiszczenia opłaty o jakiej mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. związany jest z parkowaniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, tj. z fizycznym pozostawieniem go w określonym miejscu, to oczywistym jest w tych warunkach wniosek, że to właściciela pojazdu samochodowego omawiana ustawa uważa za korzystającego z drogi publicznej, po której pojazd ten się porusza i to niezależnie od tego, czy korzysta on z tej drogi osobiście, czy też przez inne osoby, którym okazjonalnie oddał ten pojazd w fizyczne władanie.

O ile więc, jak to już wyżej podkreślono, dla wylegitymowania się właściciela pojazdu samochodowego z obowiązku wnoszenia opłat parkingowych w strefie płatnego parkowania nie jest istotnym, kto w konkretnym przypadku fizycznie władał tym pojazdem (kierował nim po drodze publicznej), legitymacje tę stanowią bowiem umieszczone za przednią szybą samochodu bilety lub nalepki, o tyle w przypadku braku takiej legitymacji, wskazującego na brak uiszczenia opłaty parkingowej w tejże strefie, istotnym jest ustalenie osoby korzystającej w konkretnym przypadku z drogi publicznej, bowiem to na niej z mocy samego prawa spoczywa ciężar poniesienia opłaty dodatkowej, o jakiej stanowi art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który nakazując pobieranie opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, tj. opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania, nie wskazuje jednak wprost podmiotu zobowiązanego do jej uiszczenia. Tak więc, skoro korzystającym z pojazdu samochodowego, a tym samym z drogi publicznej, jest z reguły jego właściciel (współwłaściciel), to jest oczywistym, iż w razie stwierdzenia braku wniesienia opłaty parkingowej zarządza drogi, a więc podmiot uprawniony do poboru tych opłat, we właścicielu pojazdu upatruje zobowiązanego do uiszczenia opłaty dodatkowej z mocy samego prawa, chyba że ten wykaże, że wyzbył się władztwa fizycznego nad pojazdem na rzecz innej osoby, czy to na skutek własnego oświadczenia woli, czy też wbrew własnej woli (na skutek np. bezprawnego działania tej osoby). To na właścicielu samochodu spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których wywodzi określone skutki. Jeżeli właściciel nie przedstawi dowodu, że nie parkował i nie korzystał z pojazdu, to organ nie będzie prowadził postępowania dotyczącego ustalenia osoby faktycznie władającej pojazdem. Obowiązek udokumentowania zgłoszenia zarzutu egzekucyjnego obciąża właściciela pojazdu. W niniejszej sprawie skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku, gdyż ani w piśmie z dnia 25 września 2017 r., ani w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, ani też w skardze nie wskazał innej osoby, która w dniach 13 marca 2013 r., 4 listopada 2013 r., 24 stycznia 2014 r. i 12 maja 2014 r. zaparkowała samochód o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania w K..

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że był współwłaścicielem przedmiotowego pojazdu. Z uwagi na to, że w ustawie o drogach publicznych brak szczególnych regulacji dotyczących odpowiedzialności współwłaścicieli za zobowiązania powstałe z mocy tej ustawy, należy sięgnąć do unormowań zawartych w innych gałęziach prawa. Zgodnie z art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, zwanej dalej k.c.) własności tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kliku osobom (współwłasność). Według art. 370 k.c. jeżeli kilka osób zaciągnęło zobowiązanie dotyczące ich wspólnego mienia, są one zobowiązane solidarnie, chyba że umówiono się inaczej. Art. 369 k.c. stanowi zaś, że zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. W ocenie składu orzekającego odnośnie stosunków publicznoprawnych przyjąć należy, że zobowiązanie współwłaścicieli powstające z mocy prawa należy traktować tak jak zobowiązanie zaciągnięte przez wszystkich współwłaścicieli. A zatem – stosownie do treści art. 370 k.c. - jako zobowiązanie, za które współwłaściciele ponoszą odpowiedzialność solidarnie. Powyższe oznacza, że skarżący – jako jeden ze współwłaścicieli pojazdu samochodowego - nie jest zatem osobą wyłącznie zobowiązaną do uiszczenia opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f ustawy o drogach publicznych. Na etapie postępowania egzekucyjnego istotne jednak jest to, że wierzyciel ma określoną art. 366 § 1 k.c. możliwość wyboru dłużnika - spośród solidarnie zobowiązanych - w stosunku do którego prowadzona będzie egzekucja. Jak to już zostało wyżej wskazane skarżący mógł uwolnić się od egzekucji wskazując osobę (np. innego współwłaściciela), która korzystała z przedmiotowego pojazdu, czego jednak nie uczynił. Prawidłowo zatem organy ustaliły, że to skarżący był korzystającym w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i to on jest zobowiązany do uiszczenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania.

Na uwzględnienie nie zasługuje również podnoszony przez skarżącego zarzut nieskutecznego doręczenia mu upomnienia. Jak bowiem wynika z akt sprawy upomnienie z dnia 15 września 2016 r. nr [...] zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 września 2016 r. co potwierdził własnoręcznym podpisem (k. 66 akt administracyjnych).

Za niezasadny Sąd uznał także zarzut zastosowania wobec skarżącego zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przepis ten pozostawia zatem organowi egzekucyjnemu swobodę w wyborze środka egzekucyjnego, który zostanie zastosowany wobec zobowiązanego. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w odczuciu zobowiązanego każdy z zastosowanych środków egzekucyjnych może być uciążliwy. W niniejszej sprawie skarżący podniósł, że zastosowany wobec niego środek (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego) jest zbyt uciążliwe, gdyż nigdy nie uchylał się od zapłaty jakiegokolwiek zobowiązania ani nie utrudniał prowadzenia egzekucji. Zdaniem Sądu, podniesione przez skarżącego argumenty w żaden sposób nie wskazują by zastosowany wobec niego środek egzekucyjny był zbyt uciążliwy. Należy zauważyć, że wystosowanie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego mieści się w granicach prawa, gdyż wynika wprost z art. 80 § 1 u.p.e.a. W ocenie Sądu, środek ten jest również jednym z łagodniejszych środków egzekucyjnych, gdyż potrącenia dokonywane z rachunku bankowego muszą być realizowane z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z przepisów prawa bankowego, które są wyrazem egzekucyjnej zasady "poszanowania minimum egzystencji". W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany nadal może korzystać ze zgromadzonych na rachunku środków pieniężnych z wyłączeniem jednak zajętej kwoty wierzytelności.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 polegające na błędnym wskazaniu w nim skarżącego jako zobowiązanego oraz niepodaniu miejsca i czasu, w którym miało miejsce parkowanie pojazdu. Wskazać należy, że elementy składowe tytułu wykonawczego określone w treści art. 27 § 1 u.p.e.a. Z kolei przesłany skarżącemu tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 28 lipca 2017 r. jest zgodny ze wzorem określonym w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej. W przesłanym skarżącemu tytule wykonawczym w części A wskazano skarżącego jako zobowiązanego poprzez podanie jego imienia, nazwiska, adresu oraz numeru PESEL. Zdaniem Sądu, powyższe dane są wystarczające do ustalenia osoby zobowiązanego, a niepodanie jego daty urodzenia, czy też imienia matki lub ojca nie powoduje, że tytuł wykonawczy jest nieskuteczny. W części B tytułu wykonawczego podano podstawę prawną nałożonych na skarżącego należności pieniężnych, a w polu 9 datę doręczenia skarżącemu upomnienia. Podano również daty, w których powstały należności pieniężne. Zdaniem Sądu, nie było konieczne podanie w tytule wykonawczym w jakim mieście, na jakiej ulicy i w jakich godzinach miało miejsce parkowanie pojazdu, gdyż formularz tytułu wykonawczego nie zawiera rubryk, w które te dane można wpisać, a zatem nie są one konieczne do prawidłowego wydania tytułu wykonawczego. Natomiast informacje o miejscu i czasie parkowania pojazdu zostały zawarte w doręczonym skarżącemu upomnieniu z dnia 15 września 2016 r. Z kolei w części F tytułu wykonawczego wskazano wierzyciela, jego adres, NIP, REGON, numer rachunku bankowego oraz imię, nazwisko, stanowisko służbowe oraz podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. W ocenie Sądu, kwestionowany przez skarżącego tytuł wykonawczy wystawiony został w sposób prawidłowy, zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym i nie zawierał braków formalnych, które uniemożliwiałyby przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący kwestionował również prawidłowość wystawionych zawiadomień, gdyż jego zdaniem powinny one zawierać numer legitymacji służbowej lub pełnomocnictwa, datę ich wystawienia lub oświadczenia, z którego by wynikało, że kontrolerzy działają z upoważnienia wierzyciela oraz czytelny podpis osoby wystawiającej zawiadomienie. Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącego nie jest prawidłowe. W znajdujących się w aktach administracyjnych zawiadomieniach wyraźnie bowiem wskazano miejscowość, datę, godzinę oraz strefę parkowania, w której pozostawiono samochód o nr rej. [...] Zawiadomienia zostały opatrzone numerem oraz podpisem kontrolera. Zawiadomienia te nie nakładają na stronę jakichkolwiek obowiązków, a jedynie stanowią niewątpliwy i wystarczający dowód tego, że we wskazanych dniach odnotowano obecność samochodu skarżącego w strefie płatnego parkowania bez wymaganej opłaty, stanowiąc równocześnie informację o powstałym z mocy prawa obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Do ich prawidłowości nie są potrzebne wskazane przez skarżącego dane, gdyż do identyfikacji wystawiającego je kontrolera wystarczy jego numer.

Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, tym bardziej, że skarżący nie wskazał na czym to naruszenie miałoby polegać. Za naruszenie ww. zasady nie można w szczególności uznać zajęcia przez organ stanowiska nieodpowiadającego oczekiwaniom strony. Do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Nakaz dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oznacza, że zadaniem organu II instancji nie jest kontrola decyzji wydanej przez organ I instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swej decyzji lub postanowieniu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż najpierw została ona rozpoznana przez Prezydenta Miasta K. (organ I instancji), a następnie, na skutek wniesionego przez skarżącego zażalenia, przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które w swoim postanowieniu dokonało oceny zebranego materiału dowodowego oraz ustosunkowało się do zarzutów zażalenia. Zdaniem Sądu, nie doszło więc w niniejszej sprawie do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

Mając wszystkie wskazane wyżej okoliczności na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a w związku z tym na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił.