Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 148/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 8, art. 67 par. 1, art. 67a, art. 67b, art. 121, art. 122, art. 187
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a), art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 19 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek o towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 148/11

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...] , odmawiającą A. S. umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości 14.907,00 zł wraz z odsetkami.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia [...] r. A. S. zwróciła się do organu pierwszej instancji o umorzenie należności z tytułu podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 3 za okres od 2006 r. do 05. 2010 r. w wysokości 14.907,43 zł z odsetkami. Jako podstawę żądania wskazała trudną sytuację finansową rodziny, gdyż utrzymuje się z emerytury w wysokości 595 zł i większość świadczenia przeznacza na leczenie. Nie może podjąć dodatkowej pracy z uwagi na wiek (74 lata) i stan zdrowia. Wyjaśniła również, że przedmiotowa nieruchomość została zlicytowana w sierpniu 2008 r. i cały przychód został zabrany przez urząd skarbowy.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ wezwał stronę do przedłożenia dokumentów, z których wynika aktualna sytuacja finansowa współwłaścicieli nieruchomości, zaświadczenia o ewentualnych zaległościach z tytułu innych należności publicznych, potwierdzenia stosownymi dokumentami faktów przedstawionych we wniosku, wypełnienia formularzy oraz uzasadnienia "ważnego interesu podatnika". Ustosunkowując się do tego wezwania A. S. powtórzyła argumenty wskazane we wniosku wszczynającym postępowanie podatkowe. Jako dowód w sprawie załączyła przekaz pocztowy emerytury za lipiec 2010 r. w wysokości 596,42 zł i postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. sygn. akt [....] z dnia [...] r. o zatwierdzeniu planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości, sporządzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ł. w dniu 3 września 2009 r. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem Z. S., osiągającym dochód z emerytury w wysokości 662 zł i synem T. S. - bezrobotnym. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 46 m2. Innego majątku strona nie posiada. Ponosi koszty z tytułu miesięcznych opłat eksploatacyjnych: czynsz -140 zł, energia elektryczna - 150 zł, gaz - 43 zł, inne - 50 zł. Zaległości w stosunku do urzędu skarbowego wynoszą 25.000 zł, a w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 15.000 zł.

Burmistrz Miasta Ł. odmówił A. S. umorzenia zaległości, wskazując na art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej oraz powołując się na orzecznictwo sądowoadministarcyjne. Organ stwierdził, że prowadząc działalność gospodarczą wnioskodawczyni nie wywiązywała się z obowiązków podatkowych w podatku dochodowym i od nieruchomości, z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych i innych zobowiązań w stosunku do kontrahentów. Środki finansowe uzyskane ze sprzedaży nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 3, w trybie postępowania egzekucyjnego, nie wystarczyły na zaspokojenie wszystkich wierzytelności. Organ uznał, że trudności finansowe, na które powołuje się strona, są elementem ryzyka gospodarczego, dotyczą wielu podatników, zaś budżet gminy nie może ponosić konsekwencji niepowodzeń finansowych.

W odwołaniu strona wskazała na zły stan swojego zdrowia i wiek ([...]lat), podniosła ponadto, że urząd skarbowy pobiera cały czynsz od najemców kamienicy stanowiącej jej własność. Z tej przyczyny nie była w stanie spłacać pozostałych długów, w tym z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości. Strona zakwestionowała również zasadność powstania zobowiązania w podatku od nieruchomości do 15 maja 2009 roku. Nieruchomość została sprzedana bowiem 19 grudnia 2008 roku. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest renta, która ledwie wystarcza na bieżące wydatki. Do odwołania dołączona została korespondencja z Dyrektorem Izby Skarbowej w Ł. oraz Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w S., dotycząca zajęcia wierzytelności z tytułu najmu lokali w Ł. przy ul. A 3.

Utrzymując w mocy decyzję pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę promolgacyjną.

Określając przesłanki udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych ustawodawca użył zwrotów nieokreślonych: "ważny interes podatnika", "interes publiczny", stanowiących klauzule generalne odsyłające do ocen pozaprawnych.

"Ważny interes podatnika" nie może być utożsamiany z uzyskaniem zmniejszenia obciążeń podatkowych, lecz powinien się wiązać z zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, nieprzewidywalnych zdarzeń losowych niezależnych od podatnika. Natomiast dyrektywa "interesu publicznego" nakazuje mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, które mogą uzasadnić obciążenie społeczeństwa kosztami udzielonej podatnikowi pomocy. Wartością konstytucyjną jest bowiem obowiązek ponoszenia przez każdego członka społeczeństwa ciężarów i danin publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji RP). Ryzyko gospodarcze jest wykluczone z kategorii okoliczności losowych i nadzwyczajnych, świadczących o wystąpieniu przesłanki "ważnego interesu podatnika", jako warunku zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Pogląd ten znalazł potwierdzenie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2010 r., II FSK 1547/08 dostępnym w bazie orzeczeń NSA (www.nsa.gov.pl). O istnieniu "ważnego interesu podatnika" nie decyduje jego subiektywne przekonanie, ale kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Nie może zatem przemawiać za umorzeniem zaległości podatkowych przekonanie podatnika o wyrządzonej mu przez organy podatkowe "krzywdzie", odzwierciedlającej się w odmowie umorzenia zaległości podatkowej.

Powołując się na wyrok NSA z dnia 18 lutego 2010 r., II FSK 1569/08, Kolegium wskazało, że nawet w przypadku zajścia jednej z przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może odmówić uwzględnienia wniosku, w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego.

Zdaniem Kolegium postępowanie egzekucyjne z nieruchomości, zajęcie wierzytelności z tytułu czynszu za lokale mieszkalne przez urząd skarbowy, będące konsekwencją niewywiązywania się strony ze zobowiązań podatkowych, a także zaległości wobec ZUS, pozwalają na stwierdzenie, że nie są to nadzwyczajne zdarzenia losowe, niezależne od woli i postępowania podatnika. W tych warunkach umorzenie zaległości podatkowych byłoby sprzeczne z interesem publicznym, rozumianym jako dyrektywa postępowania nakazująca przestrzeganie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, słuszność czy równość wobec prawa. Również kryterium trudnej sytuacji związanej z chorobą podatnika, nie poparte żadnymi dowodami, zarówno dotyczącymi stanu zdrowia, jak i ponoszonymi z tego tytułu znacznymi wydatkami, nie przesądza o konieczności zastosowania ulgi. Trudna sytuacja finansowa związana z powstaniem zadłużenia wobec kilku wierzycieli, w tym reprezentujących Skarb Państwa i Gminę, nie może stanowić przyczyny umożliwiającej skorzystanie z instytucji umorzenia zaległości podatkowych.

Kolegium podkreśliło, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem podejmowania decyzji, które mogą zakończyć się niepowodzeniem finansowym. Od kilku lat sytuacja strony nie uległa znacznej zmianie. Od co najmniej 2005 roku Urząd Skarbowy w S. zajął wierzytelności z tytułu wynajmu lokali w Ł (pismo Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] roku). W 2007 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ł. rozpoczął prowadzenie postępowania egzekucyjnego (postanowienie z [...]r., [...]). Już wówczas istniało zadłużenie wobec kilku wierzycieli, którego wielkość zmniejszyła się w wyniku prowadzonej egzekucji. Obecnie zadłużenie wobec ZUS wynosi 15.000 zł, wobec Urzędu Skarbowego 25.000 zł (oświadczenie strony o stanie majątkowym).

W tej sytuacji Kolegium nie stwierdziło podstaw do zastosowania ulgi, gdyż nie zostały spełnione ustawowe przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". W ocenie Kolegium postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania podatkowego.

Ustosunkowując się do zarzutu strony o braku zasadności opodatkowania nieruchomości w 2009 roku, skoro licytacja miała miejsce [...] roku, SKO wskazało, że postanowienie o przysądzeniu własności ułamkowych jej części uprawomocniło się dopiero 3 czerwca 2009 r.

Decyzja SKO w [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez A. S..

Zdaniem skarżącej w sprawie występuje "ważny interes podatnika". Za krzywdzące strona uznała argumenty Kolegium, że "Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem podejmowania decyzji, które mogą zakończyć się niepowodzeniem finansowym. Za nieusprawiedliwiony pogląd należy uznać słuszność żądania umorzenia zaległości podatkowych wyłącznie ze względu na trudności finansowe, abstrahując od przyczyn powstania zadłużenia". Skarżąca podniosła, że przez kilkanaście lat prowadzenia działalności nie miała żadnych problemów, wywiązywała się należycie ze swoich zobowiązań i nigdy nie korzystała z pomocy finansowej państwa.

Uważa, że przesłanką do umorzenia zaległości jest stan zdrowia, wiek 76 lat, sytuacja finansowa oraz sytuacja, która zaistniała na rynku i uniemożliwiła jej skutecznie prowadzenie działalności. Doprowadziło to do utraty majątku na rzecz Skarbu Państwa (licytacja nieruchomości i pokrycie zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego i innych wierzycieli) i obecnej trudnej sytuacji finansowej, zdrowotnej i psychicznej.

Skarżąca stwierdziła, że potrzebuje pomocy i o tę pomoc prosi, ze względu na to, że ma 76 lat i nie jest w stanie sobie sama z tym wszystkim poradzić, gdyż jest pozostawiona sama sobie, nie mając funduszy na adwokata. Mając 76 lat nigdy nie będzie w stanie spłacić zaległości, a zły stan zdrowia nie pozwala jej na prowadzenie działalności. W ocenie skarżącej przesłanką do umorzenia zaległości jest jej stan zdrowia i podeszły wiek.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone wyłącznie na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, który dotyczy ogólnych zasad udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Nie zastosowano natomiast przepisu art. 67b tej ustawy, który ma odniesienie do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Takie działanie organów należy ocenić za prawidłowe, gdyż w chwili składania wniosku skarżąca działalności takiej już nie prowadziła.

W rozdziale 7a wprowadzonym do Ordynacji podatkowej od 1 września 2005 r., zatytułowanym "Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych", ustawodawca objął tą nazwą m. in. instytucję umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej (art. 67a § 1 pkt 3).

Decyzja w sprawie przyznania ulgi jest decyzją uznaniową, z której istoty wynika pozostawienie organowi swobody wyboru określonego rozwiązania, co oczywiście musi być odpowiednio uzasadnione. Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi. Musi zatem wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne po to, aby na tej podstawie stwierdzić czy występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny".

Pojęcia "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" nie mają definicji ustawowej. Na podstawie analizy orzecznictwa można wskazać na kilka głównych tez, które je precyzują:

"Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych" (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, niepubl.).

"Przesłanki umorzenia (a więc ważny interes podatnika i interes publiczny) należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty" (wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999 r., I SA/Łd 13/98, niepubl.).

"W sprawach stosowania ulg podatkowych przedmiotem oceny organów podatkowych musi być stan faktyczny, w tym głównie sytuacja finansowa, rodzinna i życiowa podatnika istniejąca w dacie rozstrzygnięcia sprawy" (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., I SA/Ka 1821/98 (w:) D. Jankowiak, Ordynacja podatkowa w orzecznictwie SN i NSA, Wrocław 2004, s. 179).

"Przesłanka "ważnego interesu podatnika" wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Jednak organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany" (wyrok NSA z dnia 21 marca 2001, I SA/Ka 577/00, niepubl.).

"Organ podatkowy obowiązany jest nie tylko do ustalania, czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67 § 1 (ważny interes podatnika lub interes publiczny), lecz także obowiązany jest do wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego" (wyrok NSA z dnia 8 października 2002 r., SA/Wr 1458/01, POP 2004, z. 3, poz. 59).

W niniejszej sprawie organy stwierdziły, że nie zaistniały nadzwyczajne zdarzenia losowe, niezależne od woli i postępowania strony, na które nie miała ona wpływu, co jest równoznaczne z brakiem "ważnego interesu podatnika".

W ocenie Sądu arbitralne przyjęcie takiej zasady może prowadzić do pewnego uproszczenia i powierzchownej oceny stanu faktycznego sprawy.

"Pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji rodzinnej podatnika" (wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r., I FSK 31/08, LEX nr 537191).

Należy zgodzić się z organami, że ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa na przedsiębiorcy, jednak wyciąganie z tej tezy wniosków negatywnych dla podatnika, byłoby zasadne tylko wtedy, gdyby organ stwierdził brak należytej staranności w działaniu podatnika, czy też jego niedbalstwo, prowadzące do utraty zdolności finansowych (por. w podobnym duchu wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2008 r., I SA/Gl 60/08, LEX nr 479767).

W ocenie Sądu przez "ważny interes podatnika" należy rozumieć również takie względy, które mogłyby powodować zachwianie podstaw jego egzystencji.

Wprawdzie w decyzjach obu instancji organy kwotowo wskazały dochody rodziny skarżącej pozostającej we wspólnym z nią gospodarstwie domowym, a także główne koszty utrzymania, poinformowały również o postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym innych zobowiązań (w tym podatkowych), nie podały jednak jaką kwotą skarżąca dysponuje po uiszczeniu wszystkich stałych obciążeń (w tym obciążeń wynikających z prowadzonego postępowania egzekucyjnego) i czy w ramach tej kwoty będzie możliwe spłacenie zaległości, o których umorzenie skarżąca wystąpiła przedmiotowym wnioskiem. Podkreślić należy bowiem, że stałe dochody rodziny skarżącej są niewielkie (ok. 1200 zł miesięcznie na trzy dorosłe osoby), niewielkie również są możliwości zwiększenia osobistego dochodu dłużniczki, który na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosił 596,42 zł. Skarżąca ma bowiem 76 lat, a zatem dawno już osiągnęła wiek emerytalny, przez co należy uznać, że prawdopodobieństwo podjęcia przez nią pracy zarobkowej w zasadzie jest znikome.

Zauważyć należy również, że w niniejszej sprawie nie jest ważny stan majątkowy drugiej współwłaścicielki nieruchomości B. R., co błędnie eksponuje organ pierwszej instancji.

Na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej umorzenie zobowiązania należy traktować odpowiednio jako zwolnienie z długu, o którym mowa w przepisie art. 373 K.c. Obie te instytucje prawne powodują też taki sam skutek, tj. wygaśnięcie zobowiązania (vide: art. 59 § 8 Ordynacji podatkowej - umorzenie zaległości podatkowej). Umorzenie zaległości podatkowej wobec jednego z dłużników odpowiedzialnych solidarnie nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania innego współodpowiedzialnego solidarnie dłużnika, a zatem w takiej sytuacji organ podatkowy (wierzyciel) będzie mógł nadal - zgodnie z art. 366 § 1 K.c. - żądać od niego "całości świadczenia" (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 lutego 2010 r., I SA/Sz 795/09, LEX nr 576100).

W decyzjach obu instancji organy podały informację o postępowaniu egzekucyjnym z tytułu innych zaległości, nie jest wiadome jednak, czy postępowanie to zostało już zakończone, czy też prowadzone jest nadal, gdyż – jak wynika z treści decyzji – dokonana przez komornika sprzedaż nieruchomości skarżącej, nie wystarczyła na spłatę tamtych długów. Kwestia ta wymaga szczegółowego wyjaśnienia, gdyż jest istotna dla wykazania jakim dochodem rodzina skarżącej faktycznie może dysponować.

W ocenie Sądu istnienie zaległości z różnych tytułów nie pozbawia podatnika automatycznie możliwości skutecznego ubiegania się o umorzenie jednego z długów. Dla zastosowania ulgi podatkowej ważna jest bowiem aktualna sytuacja życiowa, majątkowa, rodzinna i zdrowotna zobowiązanego, a nie ustalanie hierarchii ważności ciążących na nim zobowiązań.

Powyższe oznacza, że nie zostały ustalone wszystkie istotne elementy stanu faktycznego sprawy, niezbędne dla oceny zaistnienia przesłanki "ważnego interesu podatnika", czym naruszono ogólne zasady postępowania wynikające z Ordynacji podatkowej: zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121), prawdy obiektywnej (art. 122) oraz zupełności postępowania podatkowego (art. 187), co w rezultacie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Może okazać się bowiem, że z dochodów rodziny skarżącej nie będzie możliwe uiszczenie przedmiotowej zaległości w jakiejkolwiek części (również w postępowaniu egzekucyjnym) i stan ten może mieć charakter trwały.

Niewątpliwie umorzenie zaległości stanowi wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, powinno być stosowane w szczególnie uzasadnionych wypadkach i nie może mieć charakteru powtarzalnego. Jednakże odmowa udzielenia ulgi wymaga wnikliwego uzasadnienia, aby kontrolując rozstrzygnięcie organu, sąd administracyjny nie miał wątpliwości, że wszystkie istotne elementy stanu faktycznego zostały wyjaśnione i wzięte pod uwagę.

Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie do dokonania oceny, czy dochód, którym dysponuje rodzina skarżącej umożliwia uregulowanie zaległego podatku, a także czy rodzina ta posiada realną możliwość zwiększenia dochodu w przyszłości.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. P.Z-C.