Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1762/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7,11,77,80,107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Głowacki SWSA Grażyna Firek (spr.) SWSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi P.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P.M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta L. postanowieniem z dnia 22 maja 2015 r., znak: [...] uznał zarzuty P.M. w zakresie prowadzenia postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym Nr 3/2015 z datą wystawienia 4 marca 2015 r. dotyczącego egzekucji należności pieniężnej z tytułu opłat za bezumowne korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie Miasta L. za nieuzasadnione.

Burmistrz Miasta L. wskazał w uzasadnieniu, że ustalił (w piśmie) opłatę za bezumowne korzystanie z przystanków komunikacyjnych na drogach krajowych i drogach powiatowych na terenie Miasta L. oraz na drogach miejskich. W toku postępowania egzekucyjnego P.M. wniósł zarzuty:

- nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym- art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż obowiązek opłaty za bezumowne korzystanie z przystanków nie wynika z mocy samego prawa ani również z decyzji czy postanowienia;

- określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 - art. 33 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż rzekomy obowiązek za bezumowne korzystanie z przystanków nie wynika z orzeczenia, decyzji czy postanowienia;

- niedopuszczalności egzekucji - art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż kwestia korzystania z przystanków była regulowana między stronami poprzez umowy cywilnoprawne, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt III Ca 403/14;

- brak określenia egzekwowanego obowiązku, brak określenia rodzaju należności pieniężnej i tym samym wierzyciel nie spełnił w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji -art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji wskazał, iż uchwały Rady Miasta L. stanowią podstawę działania Burmistrza w przedmiocie egzekwowania od przewoźników opłat za korzystanie z przystanków zarządzanych przez Miasto L., niezależnie od tego czy zostały formalnie uzgodnione warunki, na jakich to korzystnie się odbywa. Stwierdził również, iż skarżący wykonując transport drogowy ma obowiązek stosować się do regulacji prawnych, które stanowią podstawę prawną dla uchwalenia przez miasto L. opłat za korzystanie z przystanków.

P.M. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem, wnosząc w terminie zażalenie. Domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucił:

- naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego i brak odniesienia się do zarzutów;

- naruszenie przepisów art. 124 § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia, w szczególności brak wskazania faktów oraz dowodów, na których oparł się wierzyciel wydając skarżone postanowienie;

- błędne uznanie, iż do opłaty za bezumowne korzystanie z przystanków stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, co bezsprzecznie wynika z wystawionego tytułu wykonawczego nr 3/2015;

- błędne uznanie, że Burmistrz Miasta L. jest uprawniony do pobierania opłaty za bezumowne korzystanie z przystanków na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym;

- bezprawne pobieranie odsetek podatkowych za bezmowne korzystanie z przystanków w wysokości 8%;

- brak logicznego i merytorycznego odniesienia się do podnoszonych zarzutów, a mianowicie nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym- art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji -gdyż obowiązek opłaty za bezumowne korzystanie z przystanków nie wynika z mocy samego prawa ani również z decyzji, czy postanowienia, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4- art. 33 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji- gdyż rzekomy obowiązek opłaty za bezumowne korzystanie z przystanków nie wynika z orzeczenia, decyzji czy postanowienia, niedopuszczalności egzekucji- art. 33 § 1 pkt 6- kwestia korzystania z przystanków była regulowana między stronami poprzez umowy cywilnoprawne, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt [...], braku określenia egzekwowanego obowiązku ad meritum, brak określenia rodzaju należności pieniężnej oraz stwierdzenia, że obowiązek ten jest wymagalny;

- naruszenie art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 6 i art. 156 § 2 w zw. z art. 104 § 1 i § 2 oraz art. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 k.p.a., polegającej na wydaniu przez Burmistrza Miasta L. administracyjnego tytułu wykonawczego określającego wysokość obciążającej opłaty za bezumowne korzystanie z przystanków na drogach krajowych i powiatowych na terenie miasta L. bez uprzedniego wydania stosownej decyzji administracyjnej poprzedzonej przeprowadzonym postępowaniem dowodowym, tj. bez wydania indywidualnego i konkretnego aktu administracyjnego, w sytuacji, gdy rzekomy obowiązek uiszczenia opłaty za bezumowne korzystanie z przystanków nie wynika z przepisów prawa;

- naruszenie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 11 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16.12.2011 r. o publicznym transporcie zbiorowym polegającej na uznaniu skarżącego za przewoźnika w rozumieniu przepisów w/w ustawy i nałożenie obowiązku finansowego w drodze zastosowania niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej, w sytuacji, gdy nie są świadczone przez skarżącego usługi przewozowe na podstawie przewidzianego wymienioną ustawą-potwierdzenia zgłoszenia przewozu, lecz na podstawie stosownego zezwolenia w myśl nadal obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym;.

- przedwczesne i sprzeczne z prawem nałożenie obowiązku finansowego, ponieważ co prawda art. 73 pkt 5 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym w ustawie o transporcie drogowym uchyla art. 22 ust. 1a stanowiący, iż korzystanie z przystanków w ramach regularnych przewozów osób, jest nieodpłatne, to zgodnie z wolą ustawodawcy z mocy art. 90 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, uchylenie to nastąpi dopiero z początkiem dnia 1 stycznia 2017 r.;

- naruszenie art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP- poprzez wydanie skarżonego postanowienia, które nie dość, iż podważa racjonalność ustawodawcy to dodatkowo stoi w sprzeczności z zasadą legalizmu oraz sprawiedliwości społecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 24 września 2015 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Kolegium omówiło podstawy prawne pobierania opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, wskazując na przepisy ustawy o transporcie zbiorowym oraz fakt, że stawki opłat ustalane są w uchwałach jednostek samorządu terytorialnego. Zaznaczyło, że z uchwał Rady Miasta L. wynikają wprost zarówno sposób korzystania z przystanków, jak i stawki opłaty za takie korzystanie. Obowiązek uiszczania opłat wynika z samego prawa, mogą być one pobierane w drodze egzekucji administracyjnej.

Dalej organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 26, art. 27, art. 33 i art. 34) i wskazał, w świetle powołanych przepisów nie może budzić wątpliwości, iż podstawą egzekucji w trybie administracyjnym jest wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy, sporządzony zgodnie z ustalonym wzorem i poprawny pod względem formalnym. Bezspornym w sprawie pozostaje, że podstawą do prowadzenia egzekucji administracyjnej był wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia 4 marca 2015 r., podstawę prawną obowiązku stanowiły zaś przepisy art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym i uchwały Rady Miasta L., co determinowało również brak konieczności prowadzenia pełnego postępowania administracyjnego.

We wniesionej w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze P.M. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego i brak odniesienia się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie art. 124 § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego rzeczonego postanowienia, w szczególności brak wskazania faktów oraz dowodów na których oparł się organ wydając skarżone postanowienie;

- brak merytorycznego odniesienia się dwóch upomnień o nr 5/2015 z dnia 13 stycznia 2015 r. oraz z dnia 10 lutego 2015 r. o nr 3/2015, które zawierają różne kwoty zaległości i różny sposób pobierania odsetek;

- brak merytorycznego odniesienia się do pism ustalających opłatę za bezumowne korzystanie z przystanków, które zawierają różne pouczenia, że w przypadku nieuregulowania należności zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne a w piśmie z dnia 27.01.2015 zostanie wszczęte postępowanie sądowe.

- błędne uznanie że Burmistrz Miasta L. jest uprawniony do pobierania opłaty za bezumowne korzystanie z przystanków na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, skoro wskazany przepis nie upoważnia do pobierania opłaty za rzekome bezumowne korzystanie z przystanków,

- naruszenie art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak logicznego i merytorycznego odniesienia się do braku spełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w ww. przepisie,

- całkowite zignorowanie i nieodniesienie się do podniesionych zarzutów podniesionych w zażaleniu;

- naruszenie art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 6 i art. 156 § 2 w zw. z art. 104 § 1 i § 2 oraz art. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 k.p.a., polegającej na wydaniu przez Burmistrza Miasta L. administracyjnego tytułu wykonawczego określającego wysokość opłaty za bezumowne korzystanie z przystanków na drogach krajowych i drogach powiatowych na terenie Miasta L. bez uprzedniego wydania stosownej decyzji administracyjnej poprzedzonej przeprowadzonym postępowaniem dowodowym tj. bez wydania indywidualnego i konkretnego aktu administracyjnego, w sytuacji gdy rzekomy obowiązek uiszczenia opłaty za bezumowne korzystanie z przystanków nie wynika z przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec zasadności części podniesionych w niej zarzutów.

W postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. (art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego. Uzasadnienie faktyczne w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń wniosku dotyczących istotnych okoliczności faktycznych czy prawnych, a także zarzutów podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. (tak między innymi komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego : M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005, a także J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., I SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Naruszenie powyższych przepisów prowadzi w efekcie uchybienia zasadom praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz budzenia zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Nadto, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Wyżej wskazane przepisy obowiązują również w postępowaniu przed organem drugiej instancji (art. 140 k.p.a.) Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy oraz jej rozstrzygnięcia, w ramach czego następuje równolegle kontrola prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji (art. 15, art. 138 k.p.a.). Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Niewątpliwie zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczany zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji, a więc musi zachodzić tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2014r., sygn. akt II OSK 1173/13, Lex Omega nr 1658267).

Analiza treści zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że nie odpowiada ono wymogom, wynikającym z powyższych przepisów. Rzeczą Kolegium było rozpatrzenie zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji, a nadto odniesienie się do wszystkich kwestii, poruszonych w zażaleniu. Taki obowiązek jest niezależny od tego, czy zarzuty zażalenia mieszczą się w granicach zarzutów, podniesionych w trybie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w terminie, przewidzianym w art. 27 § 1 ust. 9 tej ustawy. Jeżeli podniesienie w zażaleniu konkretnych kwestii nie jest dopuszczalne, ponieważ zobowiązany nie wniósł w stosownym zakresie zarzutów w ustawowym terminie, to taką okoliczność organ odwoławczy powinien wskazać.

Rozważania prawne w zaskarżonym postanowieniu odnoszą się jedynie do części zarzutów skarżącego. Organ odwoławczy stwierdził, że opłaty za korzystanie z przystanków wynikają z mocy samego prawa – odpowiednich przepisów ustawy o publicznym transporcie drogowym oraz uchwał jednostek samorządu terytorialnego, a zatem do ich egzekwowania nie jest konieczne wydanie decyzji administracyjnej, ustalającej opłatę. Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. Ponadto Kolegium omówiło przepisy, dotyczące zarzutów wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Po tych teoretycznych rozważaniach wskazało, że podstawą egzekucji jest poprawny tytuł wykonawczy, a taki został wystawiony, wskazało też ponownie na przepisy ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz przepisy prawa miejscowego.

Stwierdzić trzeba, że organ odwoławczy nie odniósł się do większości zarzutów, podniesionych w zażaleniu. Nie poddał analizie, czy Burmistrz Miasta L. w rzeczywistości nie odniósł się do zarzutów wobec prowadzonego postępowania, czy jego postanowienie nie zawiera uzasadniania, w szczególności co do faktów i dowodów, na których się opiera, czy odsetki zostały wyliczone prawidłowo. Kolegium nie wypowiedziało się na temat zarzutu, zgodnie z którym kwestia korzystania z przystanków była między stronami regulowana umowami cywilnoprawnymi. Bez komentarza organ odwoławczy pozostawił również argumenty skarżącego w tym zakresie, w jakim wywodzi on, że nie może być uznany za przewoźnika w świetle ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, a przepisy ustawy o transporcie drogowym, przewidujące nieodpłatne korzystanie z przystanków w ramach regularnych przewozów osób nie zostały jeszcze uchylone. Wskazać trzeba, że te okoliczności mieszczą się w granicach zgłoszonego w terminie zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Należy w tym miejscu zauważyć, że o ile możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie samego prawa (a nie wydawanego w osobnym postępowaniu aktu administracyjnego, ustalającego albo określającego wysokość należności) stanowi dla organu administracji publicznej pewnego rodzaju ułatwienie, to jednocześnie nakłada na organy egzekucyjne obowiązek szczególnej staranności w ustalaniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, z których wynika egzekwowany obowiązek. Wprawdzie z art. 28 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a przepis ten stanowi zasadę postępowania egzekucyjnego sprowadzającą się do przyjęcia, że zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego (nie służą one weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego). Jednak należy mieć na uwadze zasygnalizowany wcześniej istotny dla sprawy charakter obowiązku uiszczenia opłaty jako wynikający bezpośrednio z ustawy. Powoduje to, że w sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie mamy więc w tej sytuacji do czynienia z ostateczną decyzją administracyjną (czy postanowieniem). Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. Pomimo więc ogólnej zasady wyrażonej w art. 29 § 1 należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie zasadności samego obowiązku. Organ egzekucyjny jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu k.p.a. W sytuacji bowiem kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony praw przez dłużnika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 107/12, Lex Omega nr 1212509 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 503/14, Lex Omega nr 1478908).

Zaskarżone postanowienie nie spełnia tych wymogów, ponieważ zawiera ogólne rozważania, dotyczące jedynie niewielkiej części argumentów, sformułowanych przez skarżącego. Ze względu na nieodniesienie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do większości kwestii, na jakie zwracał uwagę P.M., postanowienie nie poddaje się wręcz kontroli sądowej; organ odwoławczy nie wypowiedział się o szeregu istotnych zagadnień, a nie jest rzeczą Sądu zastępować go w tym obowiązku. Strona postępowania administracyjnego – w tym zobowiązany w postępowaniu egzekucyjnym w administracji – ma prawo do rozpatrzenia sprawy przez organy administracji publicznej dwu instancji, a następnie zaskarżenia stanowiska organów do sądu administracyjnego. Aby to prawo zostało zrealizowane, niezbędne jest sformułowanie pełnego stanowiska przez organy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wobec tego zaskarżone postanowienie należało uchylić, jako naruszające art. 7, art.11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze będzie obowiązane odnieść się do wszystkich zarzutów, zgłoszonych przez P.M. na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wszystkich zarzutów, na których oparł on swoje zażalenie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto w punkcie II orzeczenia, na zasadzie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.