Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 923/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2005-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.47 ust. 1 - 3
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński sprawozdawca, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Firmy "A" na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta działając z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...] października 2004 r. wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 i 3 oraz art. 82 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) udzielił Miejskiemu Przedsiębiorstwu Zieleni Spółka z o.o. na jego wniosek pozwolenia na wejście na teren nieruchomości przy ulicy K.P. (działki o nr ewid. [...]i [...]) w pasie o szerokości 2 m wzdłuż granicy działek w obrębie podwórka, który to pas uznano za niezbędny do ustawienia rusztowania celem wykonania robót elewacyjnych (docieplenie ścian i malowanie elewacji) w budynku usługowo-handlowym przy ulicy K.P. i H. K. oraz na prowadzenie robót z pomostów opuszczanych (ściany w obrębie dachu budynku Firmy A i oficyny) w terminie od 3 do 12 listopada 2004 r.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Firmy A (właściciela nieruchomości przy ulicy K.P.) podniósł zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez pominięcie w zaskarżonej decyzji warunków korzystania z nieruchomości sąsiednich uzgodnionych przez strony w ramach postępowania oraz naruszenie art. 89 § 1 kpa i art. 91 § 1 kpa poprzez przeprowadzenie w dniu 11 października 2004 r. czynności nazwanych rozprawą, mimo tego, że na dzień ten nie został – jak twierdzi – wyznaczony żaden termin rozprawy, a strona skarżąca nie została powiadomiona o terminie rozprawy w trybie i terminach przewidzianych w art. 92 kpa. Uważa, że naruszone zostały kolejne przepisy kpa – art. 10 § 1 kpa, art. 94 § 2 kpa poprzez przeprowadzenie rozprawy mimo usprawiedliwionej nieobecności przedstawiciela skarżącego inż. R. D., art. 7 i art. 77 kpa, art. 80 kpa oraz art. 81 kpa poprzez wydanie decyzji mimo braku postanowienia o zamknięciu rozprawy, a nadto w sytuacji, w której wnioskodawca zobowiązał się wyjaśnić kwestie możliwości związania elewacji z kominem oficyn należących do Firmy A oraz ustalenia z Państwową Inspekcją Pracy możliwości wykonania prac metodą alpinistyczną. Pełnomocnik Firmy A zarzucił nadto naruszenie art. 81 kpa w związku z art. 95 § 1 kpa poprzez oparcie się w decyzji na treści opinii J. G. sporządzonej po oględzinach dokonanych w dniu 11 października 2004 r., co do której strona nie miała możliwości wypowiedzenia się, co oznacza, iż zgodnie z art. 81 kpa dokument ten nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie. Zarzucił ponownie naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez sprzeczne z treścią materiału dowodowego skonstatowanie, iż w sprawie nie doszło do zawarcia ugody w sytuacji, gdy w toku rozprawy wnioskodawca uznał w zasadzie wszystkie warunki wejścia na nieruchomość sąsiednią godząc się na ich wykonanie, a jedynie kwestią wymagającą wyjaśnień było zagadnienie sposobu wykonania związania elewacji z kominem w zależności czy komin ma charakter czynny, czy też nie oraz uzgodnienia z PIP możliwości wykonania elewacji metodą alpinistyczną, zaś żadna ze stron nie złożyła oświadczenia, iż nie widzi możliwości zawarcia ugody. Zarzucił również naruszenie art. 107 § 3 kpa przez błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie przytaczające wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, pomijające całkowicie ocenę pisma MPZ zawierającego zgodę na większość zaproponowanych przez Firmę A warunków technicznych oraz przyczyny odmowy akceptacji pozostałych warunków, a także powołujące się na dokumenty nie będące dowodami w sprawie, tj. opinię J. G.

Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, względnie stosownie do treści art. 89 § 1 kpa w związku z art. 136 kpa przeprowadzenia w ramach postępowania odwoławczego rozprawy w celu wyjaśnienia kwestii, do których wyjaśnienia i uzgodnienia zobowiązała się strona wnioskodawcy, a następnie zmiany zaskarżonej decyzji i ustalenia, iż prawo korzystania z nieruchomości sąsiedniej będzie przysługiwało na podanych przez odwołującego się warunkach.

I tak odwołujący oświadczył, że zgodzi się na wejście na teren nieruchomości Firmy A przy ulicy K.P. pod warunkiem:

a) przedstawienia do wglądu Firmy A atestu rusztowania, które ma zostać postawione na nieruchomości Firmy A, sposobu montażu, demontażu, ciężaru oraz gabarytów, przy wykluczeniu zastosowania rusztowań "warszawskich" (skarżący zastrzega, że zgodzi się na rusztowanie ustawione tylko na odcinku od ściany restauracji Firmy A do ściany budynku oficyn i tylko na takie, którego głębokość nie będzie większa niż 60 cm),

b) wykonania montażu rusztowania w sposób nie powodujący uszkodzeń nawierzchni nieruchomości Firmy A,

c) zabezpieczenia rusztowania oraz pozostałych części elewacji atestowaną siatką, o drobnym oczku, zabezpieczającą otoczenie przed wypadnięciem narzędzi, materiałów itp.,

d) składowania materiałów koniecznych do wykonania prac poza terenem nieruchomości Firmy A,

e) wykonania prac w terminie nie dłuższym niż 5 dni, w dni powszednie, tj. od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 18.00,

f) zaprzestania wszelkich prac w trakcie dostawy surowców dla restauracji Firmy A,

g) zaprzestania wszelkich prac w trakcie odbioru odpadów, nieczystości z restauracji Firmy A

h) nie umieszczania na nieruchomości Firmy A żadnych urządzeń dodatkowych poza rusztowaniem, w szczególności pojazdów, przyczep, wózków, betoniarek itp.,

i) wykonywania wszelkich prac w sposób nie kolidujący z funkcjonowaniem przedsiębiorstw – najemców Firmy A oraz nie utrudniający korzystania z lokali mieszkalnych wynajętych osobom fizycznym, jak również biura znajdującego się nad restauracją Firmy A,

j) utrzymywania części zajętej nieruchomości w czystości,

k) zapewnienia całodobowej ochrony rusztowania, w celu uniemożliwienia dostania się na nie osób nieuprawnionych i mogących wykorzystać je w celu dokonania włamań do obiektów Firmy A,

l) wykonania związania komina położonego nad oficynami Firmy A z elewacją nowobudowanego obiektu oraz wyniesienie jego szczytu ponad 60 cm nad granice dachu tego obiektu,

m) wykonania związania murku oporowego z elewacją nowobudowanego obiektu wraz z wykonaniem jego odwodnienia i zadaszenia.

Odwołujący wniósł ponadto o przeprowadzenie oględzin w miejscu wykonania elewacji w celu ustalenia czy jest możliwe posadowienie rusztowania bez naruszenia konstrukcji murku.

Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego Urzędu Wojewódzkiego działając z upoważnienia Wojewody decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. (zaskarżoną w niniejszej sprawie) uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wyznaczenia terminu wejścia na teren nieruchomości Firmy A celem wykonania ocieplenia ściany i pomalowania elewacji budynku (od 3 listopada 2004 r. do 12 listopada 2004 r.) i w tej części orzekł o niezbędności wejścia na teren nieruchomości przy ulicy K.P. celem wykonania ww. robót w terminie od 12 listopada 2004 r. do 21 listopada 2004 r. W pozostałej części utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

W motywach powyższego orzeczenia wskazano, że organ I instancji rozpatrzył sprawę na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, który obliguje organ administracji architektoniczno-budowlanej w razie nie uzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od złożenia wniosku, do rozstrzygnięcia w drodze decyzji o niezbędności wejścia do budynku sąsiedniego lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości.

Z uregulowania powyższego wynika, że sprawy te winny być załatwione bez zbędnej zwłoki w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Niewątpliwie w procesie budowlanym prowadzenie zewnętrznych robót budowlanych jest uzależnione od warunków atmosferycznych. Wykonywanie elewacji budynku (ocieplanie i malowanie zewnętrznej ściany) może odbywać się tylko w temperaturach dodatnich.

Jak wynika z akt sprawy, wniosek Miejskiego Przedsiębiorstwa Zieleni Spółka z o.o. z dnia 19 sierpnia 2004 r., o wydanie przez organ I instancji decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, celem wykonania ocieplenia ściany i pomalowania elewacji budynku wpłynął do tego organu 24 sierpnia 2004 r. We wniosku inwestor poinformował, że nie uzyskał zgody Firmy A . na wejście na jej teren. Do wniosku dołączył – między innymi – mapę sytuacyjną, na której wskazał niezbędny teren na działkach nr ewid. [...] i [...] Firmy A potrzebny do wykonania robót (pas o długości 36 m, biegnący wzdłuż granicy tych działek i o szerokości 2 m). Do wniosku dołączył również wystąpienie z dnia 11 sierpnia 2004 r., skierowane do Firmy A, w którym zwraca się o wyrażenie zgody na ustawienie rusztowania na jej posesji przy ulicy K.P.. Dołączył też odpowiedź Firmy A z dnia 17 sierpnia 2004 r. na ww. wystąpienie, z którego wynika, że w chwili obecnej Firma A nie widzi możliwości pozytywnego rozpatrzenia prośby MPZ. Firma A uzależnia wyrażenie zgody na wejście MPZ na teren jej nieruchomości od rozwiązania innej kwestii spornej, rozstrzygniętej już w decyzji o pozwoleniu na budowę – od zamurowania doświetli znajdujących się w nowowznoszonej od strony działek Firmy A ścianie budynku MPZ.

Organ I instancji zawiadomieniem z dnia 2 września 2004 r., powiadomił strony na zasadzie art. 61 § 4 kpa o wszczęciu w tej sprawie postępowania. Do organu I instancji wpłynęło pismo adw. K.S. z dnia 13 września 2004 r. wraz z udzielonym mu pełnomocnictwem Firmy A do prowadzenia sprawy dotyczącej wejścia na teren nieruchomości przy ulicy K.P.. W piśmie tym zostało przedstawione stanowisko w tej sprawie Firmy A i wniosek tej Spółki, aby organ I instancji przeprowadził zgodnie z art. 89 kpa rozprawę administracyjną. Rozprawa miałaby – zdaniem Firmy A – przyspieszyć i uprościć postępowanie, a także pozwoliłaby uzgodnić interesy stron.

Jak wynika z dalszych dokumentów, organ I instancji podjął się przeprowadzenia rozprawy. Kolejne spotkania przedstawicieli stron przy udziale organu I instancji nie doprowadziły jednak do ugody. W pismach adw. K.S. przedstawiane były kolejne warunki korzystania z nieruchomości Firmy A (19 warunków w piśmie z dnia 1 października 2004 r.).

Miejskie Przedsiębiorstwo Zieleni Spółka z o.o. w piśmie z dnia 4 października 2004 r., znak: PD/677/2004 wyjaśniło, że szereg warunków postawionych przez Firmę A jest niemożliwych – czy to ze względów technicznych, czy też z uwagi na niezgodność z obowiązującymi przepisami – do spełnienia. MPZ przypomniało, że nadal nie ma zgody Firmy A na wejście na jej teren. MPZ wymieniając warunki, których nie może spełnić stwierdziło, że strona przeciwna robi wszystko, aby odwlec w czasie możliwość wejścia na teren jej nieruchomości do zaistnienia temperatur ujemnych, które uniemożliwią jej wykonanie elewacji.

W świetle przywołanych wyżej stanowisk stron organ odwoławczy stwierdził, że podjęcie się przez organ I instancji czynności polegających na przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, w przypadku, gdy zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane organ I instancji jest zobligowany do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, okazało się chybione.

Zgodnie z art. 89 § 1 kpa organ administracji przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo, gdy wymaga tego przepis prawa. Jak wynika z akt sprawy przeprowadzona rozprawa administracyjna w tym przypadku doprowadziła do znacznego przekroczenia terminu załatwienia sprawy.

Wojewoda podkreślił, że wydawanie decyzji w tych sprawach nie jest uzależnione od ostatecznego wyrażenia zgody przez stronę przeciwną na wejście na jej teren. Organ wydający decyzję na podstawie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego rozstrzyga też tylko o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości określając granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości.

Organ odwoławczy potwierdził, że aby ocieplić i pomalować od zewnątrz ścianę budynku MPZ Spółka z o.o., zlokalizowaną bezpośrednio przy granicy działek o nr ewid. [...] i [...] przy ulicy K.P., należy wejść na teren tych działek.

Potwierdził również, że niezbędny teren do wykonania tych robót, na którym będzie można bezpiecznie ustawić rusztowanie (aby nie spowodowało to uszkodzenia murku) i na którym będzie można wykonywać niezbędne czynności przy tym rusztowaniu (podawać materiały, itp.) jest to pas o szerokości 2 m, znajdujący się w obrębie podwórka Firmy A wzdłuż ocieplanej ściany budynku MPZ. Niezbędne jest też, używając pomostów podwieszonych, zajęcie przestrzeni o tej samej szerokości nad tarasem budynku Firmy A, jak również nad dachem oficyny. Potwierdził również to, że niezbędny czas, w którym możliwe jest wykonanie wszystkich robót w obrębie nieruchomości Firmy A (montaż rusztowania i pomostów podwieszonych, wykonanie ocieplenia ściany i pomalowanie, demontaż rusztowania i pomostów oraz uporządkowanie terenu) – to 10 dni.

Z uwagi, iż inwestor po zakończeniu robót jest obowiązany (art. 47 ust. 3 Prawa budowlanego) naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, należy domniemywać, że podczas prowadzenia tych robót zachowa szczególną staranność, aby nie dochodziło do powstawania szkód. Uznać należy więc, że mnożenie przez organ I instancji dodatkowych warunków korzystania z sąsiedniej nieruchomości – czego domaga się odwołujący – byłoby nieuzasadnione.

Wniesienie przez Firmę A odwołania wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji i upłynął określony przez organ I instancji termin na wejście na teren jej nieruchomości.

Miejskie Przedsiębiorstwo Zieleni Spółka z o.o. w piśmie z dnia 5 listopada 2004 r., znak: PD/792/2004 skierowanym do organu odwoławczego zwróciło się z prośbą o ustalenie nowego terminu na wejście na teren Firmy A – od 12 listopada 2004 r. do 21 listopada 2004 r.

Wojewoda przychylił się do tej prośby.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Wojewody L. wniósł pełnomocnik Firmy A – adw. K.S. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 139 § 1 kpa poprzez przekroczenie przy orzekaniu przez organ II instancji zakazu reformationis in peius poprzez nałożenie w zaskarżonej decyzji na odwołującego się nowego obowiązku nie będącego przedmiotem postępowania pierwszoinstancyjnego, tj. obowiązku znoszenia obecności MPZ na terenie Firmy A w innym niż pierwotnie terminie,

2) art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 47 § 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez pominięcie w zaskarżonej decyzji warunków korzystania z nieruchomości sąsiednich uzgodnionych przez strony w ramach postępowania, a istotnych z punktu widzenia interesów Firmy A i zaakceptowanych przez MPZ,

3) naruszenie art. 89 § 1 kpa oraz art. 91 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez przeprowadzenie w dniu 11 października 2004 r. czynności nazwanych rozprawą administracyjną, mimo tego, iż na dzień ten nie został wyznaczony żaden termin rozprawy, a strona skarżąca nie została zawiadomiona o wyznaczonym terminie rozprawy w trybie i w terminach przewidzianych w art. 92 kpa,

4) art. 10 § 1 kpa, art. 94 § 2 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez przeprowadzenie w dniu 11 października 2004 r. rozprawy administracyjnej mimo usprawiedliwionej nieobecności przedstawiciela skarżącego inż. R. D., którego nieobecność została wywołana działaniem siły wyższej,

5) art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 81 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez wydanie decyzji mimo braku postanowienia o zamknięciu rozprawy, a nadto w sytuacji, w której wnioskodawca zobowiązał się wyjaśnić kwestie możliwości związania elewacji z kominem oficyn należących do Firmy A oraz miał ustalić z PIP możliwość wykonania prac metodą alpinistyczną,

6) art. 81 kpa w zw. z art. 95 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez oparcie się w decyzji na treści opinii J. G. sporządzonej po oględzinach dokonanych w dniu 11 października 2004 r., co do której strona nie miała możliwości wypowiedzenia się, co oznacza, iż zgodnie z art. 81 kpa dokument ten nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie,

7) art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez sprzeczne z treścią materiału dowodowego skonstatowanie, iż w sprawie nie doszło do zawarcia ugody, w sytuacji, gdy w toku rozprawy wnioskodawca uznał w zasadzie wszystkie warunki wejścia na nieruchomość sąsiednią godząc się na ich wykonanie, a jedyną kwestią wymagającą wyjaśnień było zagadnienie sposobu wykonania związania elewacji z kominem w zależności czy komin ma charakter czynny, czy też nie oraz uzgodnienia z PIP możliwości wykonania elewacji metodą alpinistyczną, zaś żadna ze stron nie złożyła oświadczenia, iż nie widzi możliwości zawarcia ugody,

8) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie przytaczające wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, pomijające całkowicie ocenę pisma MPZ zawierającego zgodę na większość zaproponowanych przez Firmę A warunków technicznych oraz przyczyny odmowy akceptacji pozostałych warunków, a także powołujące się na dokumenty nie będące dowodami w sprawie, tj. opinię J. G..

W konkluzji skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (na rozprawie pełnomocnik Firmy A sprostował oczywistą pomyłkę zawartą w skardze polegającą na pominięciu wyrazu "nie –‘‘), ewentualnie jej uchylenia.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów skargi organ odwoławczy stwierdził, że istotnie nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania, bowiem uznał, że są nieistotne. Pominął te, które były związane z przeprowadzoną rozprawą administracyjną. Nie przywołał też argumentów MPZ Spółka z o.o. , które przedstawiło dowody potwierdzające, że nieobecność przedstawiciela Firmy A inż. R. D. na rozprawie w dniu 11 października 2004 r. nie była wywołana działaniem siły wyższej. Z potwierdzonej bowiem przez PKP informacji wynikało, że pociąg z G., którym mógł przyjechać na rozprawę inż. R. D., dojechał w dniu 11 października 2004 r. do stacji L. – jedynie komunikacja z dworca G. Główny odbywała się ruchem wahadłowym.

Podkreślono, że w zaskarżonej decyzji – zgodnie z wymogami art. 47 ust. 2 Prawo budowlane – w sposób jednoznaczny zostały ustalone granice niezbędnej potrzeby. Wskazano konkretny fragment nieruchomości podlegający zajęciu – pas na działkach o nr ewid. [...] i [...] przy ulicy K.P. o szerokości 2,0 m, biegnący wzdłuż granicy działek w obrębie podwórka i w obrębie ścian budynku i oficyny Firmy A.

W decyzji ostatecznej określono też termin wykonania wnioskowanych przez inwestora prac, chociaż zgodnie z wykładnią Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ze względu na upływ czasu potrzebnego na wniesienie ewentualnego odwołania i jego rozpatrzenie – podany termin w konkretnej dacie wykonania robót najczęściej staje się nierealny. Toteż w decyzji wystarczyło określić jedynie niezbędny okres, liczony w ilościach godzin, dni lub tygodni, do wykonania robót budowlanych, z określonym początkiem tego okresu w dniu, w którym decyzja uzyskała przymiot ostateczności.

Zmiana terminu wejścia na teren działki sąsiedniej była uzasadniona z przyczyn podanych w decyzji ostatecznej. Przedmiotem wcześniejszych ustaleń i sporów Firmy A i MPZ nigdy nie był określony lub zastrzeżony konkretny termin wykonania robót. Organ odwoławczy przyjął więc i uznał, że najlepszy do przeprowadzenia robót budowlanych termin – również oczekiwany przez inwestora – będzie ten, następujący bezpośrednio po wydaniu decyzji ostatecznej. Był to niewątpliwie ostatni okres ze względów technologicznych, w którym można było przystąpić i wykonać tego typu zewnętrzne roboty budowlane przed nadchodzącą zimą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle bezspornych ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania administracyjnego Miejskie Przedsiębiorstwo Zieleni – Spółka z o.o. uzyskało pozwolenie na budowę budynku usługowo-handlowego przy ulicy K.P. i H. K. na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] Bezsporne jest i to, że wykonanie niektórych robót objętych tym pozwoleniem (docieplenie ścian i malowanie elewacji) wymagało czasowego wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej stanowiącej własność Firmy A.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), w takiej sytuacji inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z nieruchomości, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Ust. 2 cyt. przepisu stanowi zaś, że w razie nieuzgodnienia powyższych warunków właściwy organ – na wniosek inwestora – w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości.

W niniejszej sprawie nie doszło do uzgodnienia między Miejskim Przedsiębiorstwem Zieleni – Spółka z o.o. (inwestorem) a skarżącą Firmą A (właścicielem nieruchomości sąsiedniej) powyższych warunków. W aktach sprawy znajduje się pismo strony skarżącej do inwestora z dnia 17 sierpnia 2004 r. informujące o braku zgody na ustawienie rusztowania na jej gruncie. Zgodę tę uzależniono od uzgodnienia pozostałych kwestii spornych między stronami i zawarcia porozumienia rozwiązującego w całości spór. W szczególności Firma A podniosła kwestię zamurowania doświetli w budynku inwestora. Już w toku postępowania administracyjnego strona skarżąca zgłosiła szereg wymagań, od których uzależniła wyrażenie zgody na zajęcie części nieruchomości w celu przeprowadzenia przez inwestora przedmiotowych robót. Oprócz warunków określonych jako "wymagania techniczne" zawartych w 19 punktach sformułowano 3 punkty "wątpliwości technicznych" i 4 punkty "zabezpieczeń i wynagrodzenia".

Prawdą jest, że część przedstawionych warunków Miejskie Przedsiębiorstwo Zieleni zaakceptowało, jednakże w kilku istotnych punktach sprzeciwiło się żądaniom strony skarżącej (m.in. dotyczących głębokości i wysokości rusztowania oraz wykonania prac nad tarasem restauracji Firmy A z platformy wiszącej). Inwestor nie zgodził się także z żądaniami finansowymi Firmy A – wniesienia kaucji gwarancyjnej w wysokości 100.000 zł i wynagrodzenia w kwocie 3000 zł + VAT za każdy dzień wyłączenia tarasu z użytkowania, stwierdzając, że ze względu na panujące niskie temperatury i tak to nastąpiło.

Uzgodnienie warunków wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, o którym mowa w art. 47 ust. 1 Pr. bud., nie może pozostawiać spornymi jakichkolwiek kwestii, jeżeli bez ich rozwiązania właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na to wejście.

Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, co uzasadniało wszczęcie, na wniosek inwestora, postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania w trybie art. 47 ust. 2 Pr. bud. decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Decyzja taka zastępuje zgodę właściciela nieruchomości.

W świetle powyższego chybiony i niezrozumiały jest zarzut skargi błędności ustalenia, iż w sprawie nie doszło do zawarcia ugody. Okoliczność ta jest oczywista. O zawarciu ugody nie można mówić, co należy jeszcze raz podkreślić, jeżeli nie nastąpiło między stronami porozumienie co do wszystkich kwestii spornych, a następnie którego właściciel wyraziłby zgodę na wejście inwestora na teren jego nieruchomości i to niezależnie od tego, w jak dużym stopniu doszło do zbliżenia stanowisk stron.

Skoro zaszły przesłanki do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 47 ust. 2 Pr. bud., to do organu wydającego tę decyzję należało określenie granic niezbędnej potrzeby oraz warunków korzystania przez inwestora z sąsiedniej nieruchomości. Organ nie był zaś związany ustaleniami poczynionymi przez strony przed wydaniem decyzji i od jego oceny zależało, jakie warunki jako istotne należało zamieścić w decyzji.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że nieuzasadnione byłoby mnożenie w decyzji dodatkowych warunków korzystania z sąsiedniej nieruchomości.

Zauważyć należy, że z mocy art. 47 ust. 3 Pr. bud. inwestor, po zakończeniu robót, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Z tego względu zbędne byłoby zamieszczanie w decyzji warunków strony skarżącej, akceptowanych zresztą przez inwestora, o wykonaniu montażu rusztowania w sposób niepowodujący uszkodzeń nawierzchni nieruchomości Firmy A czy wykonania odpowiednich zabezpieczeń, bądź też bieżącego utrzymywania czystości zajętej części nieruchomości oraz jej otoczenia i zapewnienia całodobowej ochrony rusztowania.

Jak podkreślono trafnie w odpowiedzi na skargę, przedmiotem decyzji wydanej w niniejszej sprawie mogło być tylko zezwolenie na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania robót wynikających z decyzji o pozwoleniu na budowę budynku usługowo-handlowego przez Miejskie Przedsiębiorstwo Zieleni. W warunkach tej pierwszej decyzji nie mogły być więc przywołane – wbrew oczekiwaniom strony skarżącej – roboty związane ze wzmocnieniem komina oficyny Firmy A.

W decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości nie są nadto rozstrzygane wynikające z niej kwestie finansowe. W szczególności organ administracji nie jest uprawniony do ustalenia wysokości rekompensaty z tytułu korzystania z cudzej nieruchomości (wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2002 r. Sygn. II SA/Ka 825/00 i z dnia 10 marca 2000 r. Sygn. II SA/Łd 183/97 – niepubl.). Kwestie te mogą być rozstrzygane jedynie na drodze postępowania sądowego.

Przechodząc do zarzutów natury procesowej należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że podjęcie się przez organ I instancji czynności polegających na przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 47 ust. 2 Pr. bud. Organ ten zobligowany był do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, okazało się chybione. Trafnie wskazano, że w sprawie niniejszej nie zachodziły przesłanki obligatoryjnego przeprowadzenia rozprawy określone w art. 89 kpa, w szczególności nie wymagał tego w niniejszej sprawie przepis prawa.

Wprawdzie wskazany wyżej 14-dniowy termin do wydania decyzji ma charakter przede wszystkim instrukcyjny i jego uchybienie nie powoduje żadnych niekorzystnych skutków procesowych dla strony, tym niemniej jego zamieszczenie w treści omawianego przepisu wskazuje, że ustawodawca nadał szczególną rolę w sprawach rozstrzyganych w oparciu o tę normę – zasadzie szybkości postępowania (art. 12 kpa). Wypada zauważyć, że przepis art. 47 ust. 2 Pr. bud. w zakresie określenia terminu załatwienia sprawy stanowi lex specialis w stosunku do unormowania art. 35 § 3 kpa i skraca przewidziane w tym ostatnim przepisie terminy załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego a nawet sprawy szczególnie skomplikowanej.

Powyższe oznacza, że organ prowadzący postępowanie powinien szczególnie wnikliwie rozważać zasadność podejmowania czynności procesowych mających w danej sprawie charakter fakultatywny.

W sprawie niniejszej wskazany termin został przekroczony przez organ I instancji znacznie. Wniosek Miejskiego Przedsiębiorstwa Zieleni o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości wpłynął bowiem do Urzędu Miasta [...] sierpnia 2004 r., zaś decyzja pierwszoinstancyjna zapadła [...]października 2004 r. Zasadnie zatem Wojewoda stwierdził, że podjęcie się przez organ I instancji przeprowadzenia rozprawy administracyjnej spowodowało znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy. Uznając zaś słusznie tę czynność za zbędną nie odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji do zarzutów w tym zakresie sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Zarzuty te, powtórzone w skardze, są zresztą chybione. W szczególności nie można zgodzić się z argumentacją strony skarżącej, że nie została zawiadomiona o rozprawie w dniu 11 października 2004 r. Wprawdzie w protokole rozprawy z dnia 6 października 2004 r., określono czynności, jakie miały być podjęte 11 października 2004 r. mianem "spotkania roboczego kadry inżynieryjno-technicznej", jednakże przepisy postępowania administracyjnego nie znają takiego rodzaju czynności procesowych. W istocie chodziło zatem o kontynuację w tym dniu rozprawy z udziałem odpowiednich osób celem uzgodnienia spornych zagadnień technicznych. Potwierdza to zresztą stwierdzenie w protokole rozprawy z dnia 6 października 2004 r. (pomijane w skardze), iż termin 11 października 2004 r. "jest terminem ostatecznym celem podjęcia decyzji administracyjnej".

W rozprawie 6 października 2004 r. uczestniczył pełnomocnik Firmy A– adw. K.S., któremu znany był termin kolejnej rozprawy – 11 października 2004 r. W tym dniu adw. K. S. również uczestniczył w rozprawie i podpisał protokół, w którym tę czynność tak właśnie nazwano nie zgłaszając w tej mierze zastrzeżeń. Zawiadomienie pełnomocnika o terminie rozprawy odnosi skutek względem strony.

Wbrew wywodom skargi organ miał też podstawy do przyjęcia, że nieprzybycie reprezentanta kadry inżynieryjno-technicznej Firmy A – inż. R. D. w dniu 11 października 2004 r. nie było wywołane obiektywną przyczyną, gdyż – jak to ustalono na podstawie informacji PKP – w tym dniu pociąg z G. dojechał do L. W tych warunkach organ I instancji mógł wydać w dniu 12 października 2004 r. decyzję zważywszy zwłaszcza cyt. wyżej stwierdzenie w protokole rozprawy z dnia 6 października 2004 r., które winno być interpretowane w ten sposób, że po rozprawie 11 października 2004 r. zostanie podjęta decyzja administracyjna.

Na rozprawie w dniu 11 października 2004 r. prezentowana była opinia projektanta inwestycji, której realizacja wymagała wejścia na teren nieruchomości strony skarżącej – inż. J.G. stanowiąca wyjaśnienie wątpliwości technicznych zawartych w piśmie pełnomocnika Firmy A.

Jak wyżej wskazano, adw. K. S. uczestniczył w tej rozprawie, miał więc możliwość wypowiedzenia się co do powyższego dowodu. Stąd nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa strony do składania wyjaśnień i ustosunkowania się do treści materiału dowodowego. Nieobecność drugiego przedstawiciela strony skarżącej – inż. R. D. na rozprawie nie została zaś wywołana, jak to ustalił organ, żadną nadzwyczajną okolicznością.

Jeżeli chodzi o zarzut wydania decyzji mimo braku postanowienia o zamknięciu rozprawy, to należy stwierdzić, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują takiej formy zakończenia rozprawy. Gdyby nawet zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej o odpowiednim stosowaniu na rozprawie w kwestiach nieuregulowanych w kpa przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, to – zdaniem Sądu – ewentualne uchybienie procesowe w tym zakresie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Zamiar wydania przez organ decyzji po rozprawie w dniu 11 października 2004 r. – jak to już wcześniej wskazano – został jednoznacznie sformułowany w protokole rozprawy z dnia 6 października 2004 r.

Chybiony jest wreszcie zarzut naruszenia przez organ II instancji zakazu reformationis in peius (art. 139 kpa) poprzez nałożenie w zaskarżonej decyzji na odwołującego się nowego obowiązku nie będącego przedmiotem postępowania pierwszoinstancyjnego, tj. obowiązku znoszenia obecności MPZ na terenie Firmy A w innym niż to określono w decyzji organu I instancji terminie.

W ocenie Sądu przesunięcie o 9 dni terminu, w którym udzielono inwestorowi zezwolenia na wejście na nieruchomość sąsiednią (bez jego wydłużenia) nie jest zmianą niekorzystną dla strony skarżącej. Skarga nie wyjaśnia zresztą, z jakich powodów nowy termin jest dla Firmy A mniej dogodny. Jego zmiana została zaś spowodowana wniesieniem odwołania przez Firmę A od decyzji pierwszoinstancyjnej, na skutek czego decyzja ta nie mogła zostać wykonana w przewidzianym w niej terminie.

Końcowo należy podnieść, że jak wynika z protokołu rozprawy sądowej, zaskarżona decyzja została wykonana i według wyjaśnień pełnomocnika strony skarżącej nie spowodowało to w zasadzie żadnych szkód poza – bliżej nieokreślonymi – szkodami w związku z wnoszeniem materiałów przez ciąg komunikacyjny. Skarżący nie wystąpił jednak o odszkodowanie z tego tytułu.

Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego skarga na nią jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).