Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 504/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5.
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję nr [...] wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] listopada 2010 r. stwierdzającą objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym W. K. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do nadal.

Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w L. zwrócił się z wnioskiem do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji ustalającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego W. K. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r.

W okresie objętym decyzją miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustawaj.:

- art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. nr 28. poz. 153 ze zm.), zwana dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym", art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (D. U. nr 45, poz. 391 ze zm.) zwana dalej ustawą o ubezpieczeniu w NFZ", zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którą "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi rolników, które są osobami prowadzącymi działalność gospodarczą lub osobami z nimi współpracującymi" a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi rolników, które są osobami prowadzącymi działalność gospodarczą lub osobami z nimi współpracującymi z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o działalności gospodarczej".

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ a także art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (D. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Zatem, zdaniem organu, czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

Podjęcie działalności gospodarczej przez W. K., zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (D. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.) mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

W ocenie organu, z dokumentacji zgromadzonej w sprawie przez [...] Oddział Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że W. K. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 5 stycznia 1996 r. pod numerem [...], która jest nadal kontynuowana, albowiem nie nastąpiło jej wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej. W. K. nie dokonywał zawieszenia działalności gospodarczej na podstawie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (D. U. z 2007 r. nr 155 poz. 1095 ze zm.). Potwierdza ten fakt zaświadczenie o wpisie wydane przez Urząd Miasta L. z dnia 6 maja 2010 r.

W. K. w okresie od 1 stycznia 1999 r. do nadal jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę u płatnika [...], przy czym podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne z tego tytułu wynosi w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie, wobec czego nie podlega on do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

W toku postępowania kontrolnego, przedmiotem którego było zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych jak i rzetelność obliczania, potrącania i opłacania składek oraz innych składek i wpłat W. K. zeznał do protokołu przesłuchania, że działalność gospodarczą prowadzi nadal na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej od dnia 5 stycznia 1999 r. Podlega tylko obowiązkowi zdrowotnemu ponieważ jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w [...]. Przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej były spowodowane faktem, że miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne przekraczała wysokość należnego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych. Przerw do Urzędu Skarbowego nie zgłaszał, albowiem prowadzenie działalności gospodarczej jest opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (D. U. nr 1010, poz. 1178 ze zm.) uchylonym z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (D. U. z 2004 r. nr 173, poz. 1808 ze zm.), przedsiębiorca będący osoba fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 r. art. 88e tej ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę – osobę fizyczną powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

O podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej decyduje fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a nie okoliczność czy faktycznie jest prowadzona działalność wpisana do takiej ewidencji, chyba że przedsiębiorca udowodni, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej.

Od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z brzmieniem art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2008 r. o swobodzie działalności gospodarczej (D. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 ze zm.) przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Stosownie do art. 7ba ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej przedsiębiorca, który zamierza zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej jest obowiązany dokonać zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej.

Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej wywiera skutki prawne w zakresie ubezpieczenia społecznego, a zatem i zdrowotnego. W okresie zawieszenia działalności gospodarczej, osoba która dokonała jej zawieszenia przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, określonego w art. 66 ust 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej odbywa się na własny rachunek i na własne ryzyko przedsiębiorcy, a prowadzenie tej działalności występuje w okresach faktycznego wykonywania usług jak i w okresach oczekiwania na kolejne zamówienia bądź poszukiwania zbytu na swoje usługi. Wszystkie te czynności pozostają w związku z prowadzona działalnością gospodarczą, gdyż zmierzają do stworzenia właściwych warunków do jej wykonywania. Zaprzestanie prowadzenia działalności oznacza ostateczne zakończenie jej prowadzenia i nie może być utożsamiane z "przerwą" w prowadzeniu tej działalności. Krótkotrwałe przerwy w wykonywaniu działalności gospodarczej nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Niski dochód z prowadzenia działalności pozarolniczej czy też jego brak nie może stanowić przesłanki do automatycznego wyłączenia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

Decyzja nr [...] wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2010 r. jest jedynie potwierdzeniem faktu, iż W. K. jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do nadal. Sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą, stosownie do art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

W. K. złożył skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. powoływanie się na akty prawne, które zostały uchwalone po roku 2004 podczas gdy badane zdarzenia miały miejsce w okresie od stycznia 2001 r. do marca 2003 r.,

2. przyjęcie do procesowania tendencyjnie dobranej i niepełnej dokumentacji jaką dostarczył ZUS oddział w [...] do NFZ w P.,

3. naruszenie procedury administracyjnej poprzez doręczenie skarżącemu jedynie ośmiu z liczącej jedenaście stron decyzji administracyjnej,

4. nieustosunkowanie się do odwołania z dnia 23 listopada 2010 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

W zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił też obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.

W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zastosował właściwe normy prawa materialnego. Nie budzi też wątpliwości Sądu ich interpretacja dokonana przez organ.

Wbrew zarzutom skarżącego organy administracyjne obu instancji, a więc zarówno Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozstrzygając niniejszą sprawę nie naruszyły prawa w takim stopniu, w jakim mogłoby to skutkować uchylenie zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia procedował w oparciu o wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w L.. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym jego złożenie, stosownie art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (D. U. nr 166, poz. 1171). Wniosek dotyczył uznania W. K. za objętego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. Obowiązkiem organu była więc analiza stanu prawnego dotycząca przedmiotowego zagadnienia w okresie od 1 stycznia 1999 r. do daty wydania decyzji, co też organy obu instancji uczyniły. W celu rozważenia, czy ubezpieczony był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej pomimo posiadania innego tytułu ubezpieczenia zdrowotnego należało zbadać przepisy prawne obowiązujące w okresie prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.

Tym samym zarzut przywoływania i analizy aktów prawnych wydanych po 2004 r. nie jest zasadny.

Decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia odnosi się jedynie do faktu objęcia W. K. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. i nadal. Na żadnym etapie postępowania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie kwestionował dokonanych przez skarżącego wpłat na ubezpieczenie zdrowotne. Decyzja organu nie dotyczy kontroli w przedmiocie prawidłowości dokonania zgłoszeń do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacenia składek. Sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą, stosownie do art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Nieuprawnionym jest zarzut skarżącego jakoby Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję w oparciu o tendencyjnie dobraną i niepełna dokumentacje jaką złożył ZUS. Skarżący nie wskazał jakiej dokumentacji brakuje i która została zinterpretowana tendencyjnie. W. K. miał prawo przedłożenia wszelkich dokumentów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Został poinformowany o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, a także możliwości złożenia ewentualnych wyjaśnień oraz wniosków dowodowych. W. K. nie przedstawił organom orzekającym w przedmiotowej sprawie żadnej nowej dokumentacji dotyczącej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

W stanie prawnym obowiązującym przed 20 września 2008 r. kiedy nie istniała formalna możliwość zawieszania działalności gospodarczej, wystąpienie przerw uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenie społecznego, a więc także i zdrowotnego obciąża stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia. Samo tylko wyrejestrowanie się z ubezpieczenia zdrowotnego bez zaistnienia przyczyny skutkującej zaprzestanie wykonywanie działalności gospodarczej w sposób ciągły nie może być skuteczne.

Zgodzić się należy z organem, że skarżący nie posiadał jakichkolwiek uzasadnionych przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej. Przerwy w działalności gospodarczej zgłaszał, ale działalność gospodarczą nadal prowadził, co wynika z analizy zebranego przez organ materiału dowodowego oraz twierdzeń skarżącego zawartych w skardze. Skarżący nigdy też nie kwestionował prowadzenia działalności gospodarczej. W skardze stwierdził, że "dodatkowa działalność była prowadzona przez 2-3 dni w miesiącu w wymiarze 2 godziny na jeden dzień.

W stanie prawnym od dnia 20 września 2008 r. skarżący posiadając wpis w ewidencji działalności gospodarczej chcąc uchylić się od obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego miał obowiązek zgłosić obowiązek zawieszenia działalności gospodarczej w ewidencji działalności gospodarczej, czego nie uczynił.

Mając powyższe na uwadze za trafne należy uznać stanowisko organu, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza prowadzona była w sposób ciągły i zorganizowany. Zatem objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. i nadal.

Dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Nie jest przy tym istotne czy uzyskuje się z niej przychody. Nie ma też żadnej zależności między obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i obowiązkiem podatkowym. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustanie obowiązku ubezpieczenia powoduje wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej zgłoszone tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nie powoduje ustania podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jej skutki mogą mieć znaczenie w zakresie rozważań odnośnie opłacania składek. Jednakże materia wymiaru, poboru czy też zwolnień z opłacania składek na ubezpieczenia zdrowotne należy, zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych /Dz.U.04.210.2135/, do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Niezrozumiały jest zarzut skarżącego dotyczący ilości stron otrzymanej decyzji. Jak twierdzi, decyzję, którą otrzymał liczy 8 stron, zaś ta będąca w posiadaniu ZUS liczy 11 stron. Taką informacje otrzymał telefonicznie. Skarżący nie podnosi braku jakiejkolwiek zawartości merytorycznej decyzji. W takiej sytuacji ilość stron decyzji nie ma znaczenia.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.