Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 150/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1, art. 151, art. 200, art. 205 § 2, art. 119 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku do rozpoznania punktu 1, 3 i 14 wniosku A. C. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21 lipca 2022 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku na rzecz skarżącej A. C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. C. wniosła w dniu 18 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

W oparciu o przesłane do Sądu dokumenty ustalono, że pismem z dnia 5 lipca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku wystosował do A. C. upomnienie w związku z niedopełnieniem obowiązku szczepień dziecka.

W piśmie z dnia 21 lipca 2022 r. A. C. ustosunkowała się do kwestii szczepienia dziecka, a ponadto wystąpiła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z wnioskiem o udzielenie w trybie dostępu do informacji publicznej odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19. roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?

3. Według informacji od prof. I. P., ogniska odry

w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

6. Ile dzieci i dorosłych do 19. roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia

na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

8. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać

te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RR który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

9. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

10. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

11. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?

12. Co mogę zrobić, jeżeli stawię się na badaniu kwalifikacyjnym, a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień, ani nie zaszczepi dziecka?

13. W jaki sposób organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP? Ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich

5 latach? Czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów?

14. Czy organ zgłasza działania lekarzy stanowiące uchybienie przepisów prawa

do właściwej Izby Lekarskiej?

15. Ilu organ dokonał zgłoszeń uchybień prawa do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 lat?

16. Czy w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym lekarz jest obowiązany wydać mi jakiś dokument?

17. Czy przychodnia ma obowiązek zgłosić realizację obowiązku szczepień

do organu?

18. W ilu przypadkach zgłoszenia NOP-u organ dokonał zmiany kwalifikacji NOP-u

i jakie to były zmiany?

W piśmie z dnia 2 sierpnia 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

w Gdańsku poinformował A. C., że stwierdzenie przez lekarza przesłanek uniemożliwiających przeprowadzenie szczepienia, stanowi podstawę do odroczenia obowiązku szczepienia dziecka. W tym celu należy przedstawić odpowiednie zaświadczenie lekarskie.

Organ stwierdził, że Państwowa Inspekcja Sanitarna nie jest organem powołanym do udzielania szczegółowych informacji medycznych z zakresu szczepień ochronnych oraz składów preparatów szczepionkowych. Rolę taką pełnią producenci szczepionek, konsultanci do spraw szczepień, a także lekarze kwalifikujący do szczepień, którzy posiadają niezbędną wiedzę z zakresu szczepień ochronnych.

Organ wskazał, że zakres pytań oznaczonych w piśmie numerami 1, 3, 10 i 11 nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej także "u.d.i.p.". Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ wskazał, że w świetle art. 6 ust. 1 u.d.i.p., za informację publiczną uważa się każdą informację dotyczącą sfery faktów i danych, wykonywanych lub odnoszących się do władz publicznych, a także odnoszących się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem skarbu państwa. Zatem informacją publiczną jest w świetle przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 tej ustawy. W związku z powyższym, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku nie udzielił na nie odpowiedzi.

W odpowiedzi na pytanie 2. i 4., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

w Gdańsku wskazał, że nie prowadzi rejestru osób dorosłych powyżej 19. roku życia uchylających się od szczepień, a także nie prowadzi analizy dotyczącej odroczonych szczepień przez lekarzy. Jednocześnie organ poinformował, że wykaz przeciwwskazań do szczepień jest ustalany przez producenta szczepionki i znajduje się

w Charakterystyce Produktu Leczniczego każdego preparatu szczepionkowego.

Odpowiadając na pytanie 5., organ podał, że w ciągu ostatnich 5 lat nie nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego.

Odnośnie pytania 6., organ wskazał, że od początku rejestracji zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych w Powiatowej Stacji Sanitarno

-Epidemiologicznej w Gdańsku nie odnotowano przypadków śmiertelnych.

W odpowiedzi na pytanie 7., organ wyjaśnił, że wśród szczepionych dzieci

z terenu G., w 2017 r. wystąpił 1 odczyn ciężki w postaci drgawek i epizodu hypotoniczno-hyporeaktywnego, w 2019 r. 1 odczyn ciężki w postaci encefalopatii, drgawek, utraty przytomności i gorączki. W latach 2018 i 2020 nie odnotowano ciężkich przypadków odczynów poszczepiennych. W 2021 r wystąpiło 8 ciężkich odczynów poszczepiennych u osób dorosłych, po szczepieniu przeciwko wirusowi SARS-CóW-2. Odczyny miały postać gorączki powyżej 38°C trwającej 5 dni, wysypki na ciele,

rzutu stwardnienia rozsianego, utraty przytomności z bezdechem i zapaści, udaru niedokrwiennego pnia mózgu, zatorowości płucnej, niedowładu twarzowo

-ramieniowego, zaburzenia czucia w obrębie pasa, pośladków i kończyn dolnych, drgawek niegorączkowych, napadów padaczkowych, bólu głowy, okresowej niepamięci, braku koordynacji ruchowej, bełkotliwej mowy.

Odpowiadając na pytanie 8., organ poinformował, że zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych (w tym zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Realizacja zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych oraz innych chorób o charakterze społecznym jest możliwa dzięki racjonalnym działaniom w obszarze zdrowia publicznego podejmowanym przez organy

i instytucje państwa. Działania te skupiają się na właściwej regulacji prawnej szczepień ochronnych, działalności oświatowo-zdrowotnej, egzekwowaniu obowiązku poddawania się szczepieniom w odniesieniu do tych szczepień ochronnych, które są szczepieniami obowiązkowymi, zapewnieniu bezpieczeństwa szczepień ochronnych. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w demokratycznym państwie prawa konstytucyjne wolności

i prawa mogą być ograniczane w drodze ustawy, m.in. gdy jest to niezbędne dla ochrony zdrowia. Zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych jest też jednym

z ważniejszych celów programów polityki zdrowotnej.

W odpowiedzi na pytanie 9., Organ poinformował, że w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego, koszty świadczeń zdrowotnych, zgodnie

z art. 21 ust. 6 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń

i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2069 ze zm.), są finansowane

na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej, finansowanych ze środków publicznych. W Polsce nie ma systemu odszkodowawczego po wystąpieniu niepożądanych odczynów poszczepiennych. Dochodzenie odszkodowania, zadośćuczynienia za szkodę spowodowaną niepożądanymi odczynami poszczepiennymi, odbywa się na zasadach ogólnych przed sądami powszechnymi.

W odpowiedzi na pytanie 12. i 16., organ wyjaśnił, że w sytuacji, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długoterminowego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje dziecko na konsultację do lekarza specjalisty. Lekarz specjalista odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ochronnych ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 753 ze zm.). W załączniku nr 1 do tego rozporządzenia jasno określone są zasady wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Ponieważ zaświadczenie stanowi rodzaj indywidualnej dokumentacji zewnętrznej, przeznaczonej wyłącznie na potrzeby pacjenta korzystającego ze świadczeń zdrowotnych, które ma związek z dalszym leczeniem w innej placówce, nie wystawia się go bez ww. potrzeby - wynika to z celu i definicji tego typu dokumentacji medycznej.

Udzielając odpowiedzi na pytanie 13., organ wyjaśnił, że Inspekcja Sanitarna prowadzi nadzór epidemiologiczny nad zgłaszalnością Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych. Wszystkie NOP łagodne, poważne i ciężkie zgłaszane są

do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH. Inspektor Sanitarny poinformował, że w ciągu ostatnich 5 lat nie było przypadków dotyczących niezgłaszania przez lekarza niepożądanego odczynu poszczepiennego. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia

5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2069 ze zm.) to lekarz lub felczer, który podejrzewa lub rozpoznaje wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego, ma obowiązek,

w ciągu 24 godzin od powzięcia podejrzenia lub wystąpienia, zgłoszenia takiego przypadku do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca powzięcia podejrzenia jego wystąpienia. Ustawa przewiduje także sankcje karne w postaci grzywny dla tego "kto wbrew obowiązkowi, o którym mowa

w art. 21 ust. 1 nie zgłasza niepożądanego odczynu poszczepiennego".

Organ wskazął, że rodzic bądź opiekun, może sam zgłosić podejrzenie NOP bezpośrednio do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, gdzie są one gromadzone i analizowane w Departamencie Monitorowania Działań Niepożądanych tego Urzędu, a następnie przekazywane do europejskiej bazy danych tzw. EudraVigilance.

Odnosząc się kolejno do pytań 14, 15, 17 i 18 organ wskazał, że Inspektor Sanitarny w ciągu ostatnich 5 lat, nie miał informacji o przypadkach uchybienia przepisów prawa przez lekarzy, przychodnia nie jest zobowiązana zgłaszać do Inspekcji Sanitarnej wykonania obowiązku szczepień przez osobę zobowiązaną oraz, że w ciągu ostatnich 5 lat dokonał jednej zmiany kwalifikacji odczynu poszczepiennego - z ciężkiego na poważny.

W skardze na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego A. C. zarzuciła organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej.

Skarżąca wniosła o:

1. zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej,

2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej

w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono jej innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 2 sierpnia 2022 r. Przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, aby móc mówić

o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącej informacji publicznej.

Skarżąca, powołując się na orzecznictwo wskazała, że udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.) wyczerpuje znamiona bezczynności

w udzielaniu informacji uzasadniającej zastosowanie art. 149 § 1 p.p.s.a. i uznanie,

że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżąca stwierdziła, że prawo do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji RP. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi ustawa o dostępie do informacji publicznej. Organ powinien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej, albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi w całości.

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 2 sierpnia 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku udostępnił skarżącej żądane,

pełne i wyczerpujące informacje w ustawowym terminie. Skarga na bezczynność została złożona w dniu 26 sierpnia 2022r., a więc już po udzieleniu ww. informacji. Wniosek skarżącej jest bezprzedmiotowy albowiem otrzymała ona żądaną informację.

Organ wskazał też na znaczny zakres i stopień skomplikowania żądanych informacji. Organ stwierdził, że oceny przez sąd wymaga również kwestia, czy żądane informacje stanowią informację publiczną, czy jedynie polemikę i ciąg dalszy korespondencji z organem, która trwa już od wielu miesięcy. Celowe jest zatem ustalenie, czy do rozstrzygnięcia sprawy zastosowanie mają przepisy ustawy oraz czy na organie ciążą wynikające z ustawy zobowiązania w odniesieniu do przedmiotowych zapytań.

Organ wskazał, że celem skargi na bezczynność jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, lecz mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy tego postępowania. W okolicznościach sprawy brak jest natomiast podstaw do orzeczenia, że miała miejsce bezczynność z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia organowi grzywny. Powołując się na orzecznictwo, organ dodał, że nałożenie grzywny ma charakter represyjny, zaś nałożenie sumy pieniężnej charakter kompensacyjny. Środki te powinno być zatem zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Tak więc tego rodzaju świadczenie może być przyznane w przypadku dopuszczenia się przez organ bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego w związku z bezczynnością. W okolicznościach sprawy nie mamy do czynienia z naruszeniem prawa bądź bezczynnością o szczególnym charakterze.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ dokonał również wyjaśnienia pojęcia rażącego naruszenia prawa i wskazał, że okoliczności faktyczne sprawy nie przejawiają cech naruszenia prawa, a w szczególności naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Organ udostępnił skarżącej informacje we właściwej formie i terminie, zatem postawa organu nie wykazuje cech bezczynności, ani bezczynności o kwalifikowanym, rażącym charakterze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4.

Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (vide: T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86). Celem skargi na bezczynność organu administracji jest, o do zasady, zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej.

Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została przez organ dokonana. Przy czym sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Zasady i tryb dostępu do informacji publicznej zostały kompleksowo uregulowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Przyjmuje się, że postępowanie regulowane wymienioną ustawą nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym. Udzielenie informacji publicznej w sprawie indywidualnej następuje poprzez podjęcie przez podmiot zobowiązany czynności materialno-technicznej, której treścią jest żądana informacja (J. Drachal, Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji, ZNSA 2010, nr 5–6, s. 108). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 14 ustawy, według której udostępnienie informacji powinno nastąpić zgodnie z wnioskiem w terminie 14 dni od dnia jego złożenia (art. 13 ust. 1 ustawy). W tym terminie powinien on być więc załatwiony przez udzielenie informacji (w formie czynności materialno-technicznej) lub wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy) bądź zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, chyba że przepisy szczególne przewidują stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego. Wówczas w zależności od kompetencji organ wydaje odpowiedni akt (decyzję, postanowienie) bądź też przekazuje żądanie właściwemu organowi (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 990/06).

Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA 2867/02, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt II SAB/Wa 19/07).

Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani też niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza, że organ pozostaje w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05).

Bezsporna w sprawie pozostaje kwestia, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku należy do kręgu podmiotów obowiązanych do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej i zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych.

Spór w sprawie ogniskuje się wokół oceny charakteru żądanej informacji i treści udzielonej skarżącej odpowiedzi.

Organ nie uchylił się od realizacji ciążącego na nim obowiązku udostępnienia informacji publicznej. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2022 r. organ udostępnił skarżącej informację żądaną w punktach 2,4,5,6,7,8,9,12,13,15,16,17,18.

Organ jednocześnie wskazał, że informacja żądana w punktach 1,3,10,11 nie ma charakteru informacji publicznej i wobec tego nie zostanie udostępniona.

Organ wskazał w piśmie z dnia 2 sierpnia 2022 r., że udostępnia informację żądaną w punkcie 14. W ocenie Sądu, organ w istocie informacji tej nie udostępnił. Postawione pytanie brzmiało: czy organ zgłasza działania lekarzy stanowiące uchybienie przepisów prawa do właściwej Izby Lekarskiej ? Organ odpowiedział, że w ciągu ostatnich 5 lat nie było informacji o naruszeniu przez lekarzy przepisów prawa. Zadane pytanie nie zawierało ograniczenia czasowego i dotyczyło odpowiedzi, czy co do zasady, organ dokonuje takich zgłoszeń. Organ udostępniając informację publiczną w istocie odpowiedział jedynie na pytanie zawarte w punkcie 15.

Sąd nie podzielił stanowiska organu, że pytania zadane w punktach 1 i 3 nie mają charakteru informacji publicznej. W ocenie Sądu, pytania o konkretne dane dotyczące szczepień na terenie działania urzędu stanowią informację publiczną, którą organ winien udostępnić, jeżeli informacja ta znajduje się w jego posiadaniu. Poddanie się szczepieniom obowiązkowym, wynikającym z ustawy, dotyczy kwestii publicznej. Informacja o szczepieniu emigrantów na terenie działania organu oraz o okresie utrzymywania się odporności u osób zaszczepionych na terenie działania urzędu ma walor informacji publicznej. Sąd nie ocenia przy tym, czy organ posiada informację w tym zakresie i czy obowiązany jest ją udostępnić, niewątpliwie jednak zadane pytanie dotyczyło informacji publicznej i organ winien rozpoznać złożony w tym zakresie wniosek we właściwej formie.

Sąd podzielił natomiast stanowisko organu, że informacja żądana w punkcie 10 i 11 nie stanowiła informacji publicznej.

Żądanie sformułowane w punkcie 10 dotyczyło działań lekarza, wymagało wiedzy medycznej. Skarżąca nie wykazała związku zadanego pytania z działaniem organu, ani nie wykazała, dlaczego uważa, że odpowiedź na to pytanie znajduje się w posiadanej przez organ dokumentacji. Podobnie żądanie sformułowane w punkcie 11 dotyczyło działania innego organu - Światowej Organizacja Zdrowia i nie stanowiło informacji, którą udostępnić winien udostępnić Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku.

Wskazać należy, że organ ma obowiązek udzielić informację publiczną wynikającą z posiadanych przez niego dokumentacji. Informacja ta może mieć charakter informacji prostej lub informacji przetworzonej, o której jest mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., udostępnianej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Każdorazowo jednak, wniosek o udostępnienie informacji publicznej zmierza do uzyskania takiej informacji, którą organ w swoich zasobach posiada. Udostępnienie informacji publicznej nie polega na stworzeniu nowej informacji, która nie wynika z posiadanej dokumentacji (informacja przetworzona jest także informacją wynikającą z sumy posiadanych informacji prostych). Wnioskodawca nie może skutecznie domagać się udostępnienia informacji publicznej, której organ nie posiada, w szczególności nie może on żądać od organu oceny działania innych podmiotów, jeżeli ocena w tym zakresie nie znajduje się w dokumentacji tego organu, ani domagać się od organu wyjaśnień kwestii nie wynikających z posiadanych przez organ dokumentów.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym pojęcie informacji publicznej należy odnosić do sfery faktów. W orzecznictwie tym wskazano m.in., że wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 557/21, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Go 52/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 126/17). Instytucja dostępu do informacji publicznej nie ma na celu kontroli prawidłowości funkcjonowania organu. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań i do których realizacji powołane są właściwe organy kontrolne.

Skarżąca kwestionowała fakt udostępnienia informacji publicznej.

Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności.

Wskazać należy, że przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie wówczas, gdy konieczna jest odmowa udostępnienia informacji lub umorzenia postępowania i spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) oraz podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji). Brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Podobnie niedopuszczalne jest wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2022 r. II SAB/Wa 510/21).

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Sąd uwzględnił skargę w zakresie dotyczącym punktu 1, 3 i 14 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązując organ do rozpoznania wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

W pozostałym zakresie, wobec stwierdzenia, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie reakcja organu na wniosek strony miała niewątpliwie miejsce. Bezspornie organ wystosował do wnioskodawczyni pismo z dnia 2 sierpnia 2022 r., w którym zawarł, co do zasady, stanowisko w przedmiocie wszystkich zgłoszonych żądań. Organ nie wykazał się złą wolą i w świetle ogółu podjętych czynności nie można mu zarzucić pominięcia wniosku ani zwlekania z jego rozpoznaniem. Wniosek skarżącej z dnia 21 lipca 2022 r. został rozpoznany pismem z dnia 2 sierpnia 2022 r. Czternastodniowy termin udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. został więc zachowany.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 35/17). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Naruszeniem prawa o takim charakterze będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy przy tym dokonywać, mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15).

Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ rozpoznał wniosek z dnia 21 lipca 2022 r. w dniu 2 sierpnia 2022 r. a więc z terminie 14-dniowym. Organ częściowo nie udostępnił żądanej informacji, nie wynikało to jednak z zaniechania organu, lecz z błędnej oceny charakteru żądanej informacji.

W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił wniesioną skargę w pozostałym zakresie, dotyczącym stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenia organowi grzywny. Wobec braku rażącego naruszenia prawa, nie było uzasadnione ani celowe karanie organu grzywną, która, co do zasady, ma charakter represyjny i ma na celu wywarcie wpływu na pozostający w zwłoce organ, by podjął w sprawie czynności.

Sąd nie podzielił stanowiska, że udzielone odpowiedzi dotyczące punktów od 2-18, z wyłączeniem punktu 3 i 14, są niewystarczające. Skarżąca nie wskazała, w jakim zakresie odpowiedzi na zadane pytania nie zostały jej udzielone. W ocenie Sądu, porównanie zakresu zadanych pytań z zakresem udzielonych odpowiedzi wskazuje, że organ zrealizował obowiązek udostępnienia informacji, udzielając żądanej informacji w pełnym zakresie.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł, w tym kwotę 100 zł tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego, kwotę 480 zł tytułem wynagrodzenia reprezentującego skarżącego adwokata, ustalonego zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa procesowego.

Wyrok w niniejszej sprawie został wydany w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).