Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 138/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Zientala po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 207/14 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 207/14 przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie oddalił skargę J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] wnioskiem z dnia 26 września 2013 r. zwrócił się do Starosty [...] o skierowanie J. Z. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji tego kierowcy do prowadzenia pojazdami, wskazując, że w okresie od dnia 19 października 2012 r. do dnia 24 września 2013 r. uzyskał on łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. wydaną na podstawie art. 114 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 – dalej jako "ustawa – Prawo o ruchu drogowym" lub w skrócie "P.r.d"), po rozpatrzeniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], skierował J. Z. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii DE, CE, BE, D, C, B w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jednocześnie organ wskazał, że niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , po rozpatrzeniu odwołania J. Z., decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 130 ust. 1 ustawy P.r.d., zakreślają ramy ustaleń, które są konieczne do wydania orzeczenia o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdami. W postępowaniu prowadzonym w takich sprawach ustala się jedynie fakt posiadania uprawnień do kierowania pojazdami oraz liczbę punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Organ w tym postępowaniu nie bada natomiast prawidłowości wpisów dokonanych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Starosta, działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy P.r.d., jest związany wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji w zakresie wskazanej liczby punktów karnych. Ani starosta ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc przedmiotowe postępowanie, nie mają uprawnień do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy za naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego oraz badania zasadności wpisów w ewidencji. Punkty przyznane poszczególnym kierowcom wpisuje do ewidencji komendant wojewódzki Policji w drodze czynności materialno-technicznej. Zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego takie czynności i tylko w ramach takiej skargi może kwestionować ilość przypisanych mu punktów karnych.

Ponadto Kolegium stwierdziło, że stosownie do art. 130 ust. 2 P.r.d. punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia pierwszego naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba przekroczyłaby 24 punkty. Z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust. 2 P.r.d. wynika, że dla oceny zasadności skierowania danego kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji miarodajny jest moment uzyskania 24 punktów, nie zaś data złożenia wniosku o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji czy dzień wydania decyzji. Uprawnienie do wydania omawianej decyzji wiąże się z wiarygodnym ustaleniem faktu przekroczenia ustawowego limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie wynikającym z cytowanego art. 130 ust.2 P.r.d. Ostatnio powołany przepis przesądza o konieczności uwzględnienia przy ocenie liczby punktów daty naruszeń, za które kierowca otrzymał 24 punkty. Skoro wskazana we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] liczba punktów za naruszenie przez J. Z. przepisów ruchu drogowego w okresie 1 roku przekroczyła dopuszczalny limit, to podjęta wobec tego kierowcy decyzja organu I instancji była zasadna.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] J. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że od daty pierwszego wykroczenia (19 października 2012 r.) do daty wydania decyzji przez organ I instancji (4 listopada 2013 r.) upłynął 1 rok. W dniu wydania decyzji ustawowy limit punktów nie był już przekroczony. J. Z. zauważył również, że skoro w zakresie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji starosta jest związany wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji, to powinien być związany wszystkimi elementami takiego wniosku. Jeżeli Komendant Wojewódzki Policji w [...] w swym wniosku określił, że naruszenie przepisów ruchu drogowego nastąpiło w trakcie poruszania się przez skarżącego samochodem osobowym, to organ miał możliwość skierowania skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji jedynie w zakresie tych kategorii prawa jazdy dotyczący jazdy samochodem osobowym. Tymczasem organ I instancji objął swoją decyzją wszelkie posiadane przez stronę kategorie prawa jazdy, co zaaprobował organ odwoławczy. Oznacza to, że oba organy orzekające w sprawie wyszły poza wiążące ich granice wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], naruszając tym samym art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b w zw. z art. 130 ust. 2 P.r.d.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśniło, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. nie ogranicza kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji wyłącznie do uprawnienia kierowania pojazdami, w ramach którego doszło do naruszenia przepisów ruchu drogowego. W sytuacji, gdy osoba przekraczająca przepisy ruchu drogowego posiada prawo jazdy wielu kategorii, trudno przyjąć, by organ mógł nałożyć obowiązek sprawdzenia kwalifikacji tylko dla danej kategorii prawa jazdy. W takim przypadku osoba, co do której ustawodawca uznał za konieczne poddanie jej merytorycznej kontroli w zakresie umiejętności poruszania się po drogach, nadal byłaby uprawniona do poruszania się po drogach pojazdami, tyle że innej kategorii. Osoba taka nadal mogłaby stwarzać zagrożenie dla ruchu drogowego. Dlatego w takiej sytuacji zachodzi konieczność sprawdzenia, czy kierowca dysponuje umiejętnościami i wiedzą niezbędną do prowadzenia wszystkich pojazdów, do których kierowania legitymuje się uprawnieniem.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę J. Z. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji zwrócił uwagę, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten należy odczytywać i interpretować w powiązaniu z art. 130 ust. 1 P.r.d. Z zestawienia obu powołanych przepisów wynika, że prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i dokonywanie w niej odpowiednich wpisów następuje w odrębnym postępowaniu, niż postępowanie w przedmiocie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Postępowania te należą do właściwości dwóch różnych organów administracji publicznej. Ewidencję kierowców, o której mowa w art. 130 ust. 1 P.r.d., prowadzi komendant wojewódzki Policji. Zatem tylko ten organ zobowiązany jest do czuwania nad prawidłowością wpisów dokonywanych w ewidencji oraz władny jest do ewentualnej zmiany wprowadzonych tam wpisów. Natomiast skierowanie kierowcy na sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdów mechanicznych następuje w postępowaniu prowadzonym przez właściwego starostę. Ten ostatni organ wydając decyzję, związany jest wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji w tym sensie, że nie posiada kompetencji do zmiany liczby punktów przypisanych określonemu kierowcy i wskazanych we wniosku tego komendanta. Taki sposób rozumienia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 130 ust. 1 P.r.d. oraz wzajemnej relacji tych przepisów w sposób klarowny przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kwestia ta była też wielokrotnie wyjaśniana w judykaturze. Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 855/12 (LEX 1363638) oraz z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2187/11 (LEX nr 1339609) stwierdził, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania liczby punktów przypisanych kierowcy za naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jeżeli komendant wojewódzki Policji jest organem, który jedynie dokonuje wpisów do ewidencji a więc w drodze czynności materialno-technicznej ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje wykreśleń takich wpisów, to zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Kwestia prawidłowości omawianych wpisów, a co za tym idzie ilości punktów karnych przypisanych danemu kierowcy, może być rozważana tylko w sprawie ze skargi na wskazaną czynność. W niniejszej sprawie dotyczącej skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie było zatem żadnych podstaw prawnych do kwestionowania ustaleń wskazujących na fakt przekroczenia przez skarżącego 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

WSA w Szczecinie dodatkowo wyjaśnił, że art. 130 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje bezwarunkowego usunięcia z ewidencji punktów za konkretne naruszenie po upływie roku od jego popełnienia. W zdaniu drugim wskazanego przepisu ustawodawca wprowadził warunek negatywny, stanowiąc, iż "chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty" lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3, przekroczyłaby 20 punktów. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w sprawie J. Z. Pierwszy wpis w ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] został dokonany w dniu 19 października 2012 r., a ostatni wprowadzony był przed dniem 24 września 2013 r., tj. przed sporządzeniem przez Komendanta wniosku o skierowanie skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji. Po drugie, art. 130 ust. 2 P.r.d. odnosi się do sposobu prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a nie dotyczy trybu i terminu wydawania decyzji przez starostę. Decyzja jest wydawana przez starostę na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d., a przepis ten nie określa, w jakim czasie od popełnienia pierwszego z naruszeń objętych przedmiotową ewidencją, powinna być wydana decyzja.

Zdaniem WSA w Szczecinie zarzuty sformułowane przez J. Z. w skardze, a wcześniej w odwołaniu, wskazują na niezrozumienie treści przepisów zastosowanych w niniejszej sprawie. Dowodzą tego także stwierdzenia skarżącego, że skoro starosta jest związany wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, to dla organu wiążące są wszystkie elementy takiego wniosku. Zatem jeżeli we wniosku z dnia 26 września 2013 r. określono, iż naruszenie przepisów ruchu drogowego skutkujące przekroczeniem ustawowego limitu punktów nastąpiło w rezultacie poruszania się przez J. Z. samochodem osobowym, to organ miał możliwość skierowania skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji jedynie w zakresie tej kategorii prawa jazdy, to jest uprawniającego do poruszania się samochodem osobowym. Stanowisko takie – w ocenie Sądu I instancji - nie znajduje oparcia w analizowanych wyżej przepisach prawa materialnego. Tak jak starosta, orzekający na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. nie posiada kompetencji do władczej ingerencji w uprawnienia komendanta wojewódzkiego Policji w zakresie prowadzenia omawianej ewidencji (art. 130 ust. 1 P.r.d.), tak i komendant wojewódzki Policji, jako organ zobligowany do prowadzenia ewidencji i do występowania z wnioskiem o skierowanie na sprawdzenie kwalifikacji, nie posiada kompetencji do władczej ingerencji w uprawnienia starosty decydującego w indywidualnej sprawie w przedmiocie skierowania kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji. To do starosty należy określenie warunków tego skierowania. Celem skierowania na sprawdzenie kwalifikacji nie jest tylko sprawdzenie umiejętności do prowadzenia pojazdu określonej kategorii. Takie skierowanie ma na celu także sprawdzenie znajomości przepisów prawa o ruchu drogowym i ich praktycznego zastosowania w ruchu drogowym podczas kierowania pojazdami różnej kategorii. Kierowca musi mieć wyrobione nawyki stosowania przepisów o ruchu drogowym w pojeździe każdej kategorii, na jaką posiada uprawnienia. Odwoływanie się w tym przypadku do prawa karnego, które daje możliwość orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdu mechanicznego określonej kategorii, jest zabiegiem całkowicie chybionym. Odpowiedzialność karna kształtuje się bowiem na zasadzie winy, a wymierzona kara musi zawierać element współmierności do stopnia winy i szkodliwości społecznej czynu. Odpowiedzialność administracyjna prowadząca do zastosowania przez właściwy organ art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. ma charakter zobiektywizowany. Ustalenie, że wystąpił fakt mający znaczenie prawne, uzasadnia zastosowanie konsekwencji administracyjnoprawnych wynikających z przepisu prawa materialnego w granicach tego przepisu. Art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. stanowi o osobie posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami. Nie wprowadza żadnego ograniczenia w zakresie kategorii posiadanych przez sprawcę uprawnień. Oznacza to, że skierowanie to odnosi się do wszystkich kategorii uprawnień do kierowania pojazdami posiadanych przez daną osobę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Szczecinie złożył J. Z., reprezentowany przez radcę prawnego. Skarżący kasacyjnie zaskarżając wyrok w całości, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi J. Z. zarzucił "mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy-- Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwą interpretację wyrażającą się w uznaniu, że skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w każdym przypadku obejmuje wszystkie prawa jazdy i nie dopuszcza skierowanie w zakresie części kategorii praw jazdy posiadanych przez kierowcę".

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. wymaga skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji co do wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy. Interpretacja powołanego przepisu wymaga odwołania się do § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającym przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488). Zgodnie z tym przepisem komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na termin "w zakresie", który w ocenie skarżącego kasacyjnie dopuszcza również wariantowe określenie kategorii praw jazdy, co do których kierowany jest wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Nie ulega wątpliwości, że wskazany przepis dopuszcza skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji co do wszystkich posiadanych przez kierowcę kategorii prawa jazdy, co stanowi "maksymalny" wymiar tej swoistej sankcji. Sformułowanie "w zakresie wszystkich posiadanych przez kierowcę kategorii prawa jazdy"- zdaniem skarżącego kasacyjnie - ma inną funkcję niż wyznaczenie sztywnego zakresu decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zatem trudne do pogodzenia z zasadami logiki byłoby kierowanie kierowców na kontrolne sprawdzenie pojazdów w zakresie kategorii praw jazdy, co do których dani kierowcy nigdy nie zdobyli uprawnień. Dlatego kierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji może dotyczyć tylko tych kategorii praw jazdy, którymi dysponuje kierowca. Powyższe nie wyklucza jednak, by skierowanie w zakresie wszystkich posiadanych przez kierowcę kategorii prawa jazdy objęło jedynie część kategorii prawa jazdy posiadanych przez kierowcę. Skoro dany kierowca narusza przepisy ruchu drogowego tylko w jednym typie pojazdu i w tym zakresie przekracza dopuszczalny limit punktów karnych, to brak podstaw do stwierdzenia, że nie dysponuje on odpowiednimi umiejętnościami także przy prowadzeniu innych typów pojazdów. W przekonaniu skarżącego nie sposób zgodzić się argumentacją Sądu, że odpowiedzialność przewidziana w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.r.d. nie może być miarkowana w zależności od stopnia zawinienia czy też stopnia społecznej sprawiedliwości. Trudno bowiem zaprzeczyć, że prawo karne chroni dobra o szczególnym znaczeniu, wobec czego sankcja karna jest co do zasady najsurowsza spośród prawnych sposobów reakcji na dane zdarzenie. Jednakże nie sposób też przyjąć, by środek wymierzany w ramach prawa karnego mógł być miarkowany, a takie miarkowanie nie mogło obejmować środka stosowanego w oparciu o przepisy prawa administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania w rozumieniu w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był zatem ograniczyć się do zarzutu wyartykułowanego w podstawie skargi kasacyjnej. Wytyk ten nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.

W skardze kasacyjnej podniesiono tylko jeden zarzut, wtykając Sądowi I instancji wyłącznie błędną wykładnię art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten w dacie wydania kwestionowanych przez skarżącego decyzji organów administracji oraz w dacie wydania zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, stanowił, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust.1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Treść powołanego art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.r.d. jednoznacznie wskazuje, że jedynymi przesłankami skierowania kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdem jest złożenie stosownego wniosku przez wskazany organ Policji, posiadanie przez kierowcę określonych uprawnień do kierowania pojazdami oraz przekroczenie ustalonego limitu punktów wpisanych do ewidencji, o jakiej mowa w art. 130 ust. 1 P.r.d.

Należy przy tym podkreślić, że ani punkty za naruszenie przepisów o ruchu drogowym ani obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji nie stanowią środka karnego. Odpowiedzialność karna - jak słusznie wskazał Sąd I instancji - kształtuje się na zupełnie innych zasadach niż odpowiedzialność administracyjna. Ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 114 ust. 1 oraz inne przepisy regulujące kwestie wpisów punktów karnych do omawianej ewidencji nie zawierają żadnego odesłania do stosowania w tym zakresie zasad prawa karnego. Zatem, wbrew sugestiom skarżącego kasacyjnie, przewidziane w prawie karnym zasady wymierzania określonych tam sankcji nie mogą mieć jakiegokolwiek wpływu na sposób stosowania instytucji wprowadzonej w art. 114 ust. 1 pkt b) P.r.d. Tym samym w sprawach prowadzonych na podstawie ostatnio powołanego przepisu ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie ma żadnego znaczenia to, czy wobec kierowcy naruszającego przepisy o bezpieczeństwie w ruchu lądowym dopuszczalne jest orzeczenie zakazu prowadzenia wszystkich pojazdów mechanicznych oraz jaki był ewentualnie zakres orzeczonego zakazu wobec konkretnego kierowcy.

Skarżący bezzasadnie próbuje ponadto wyprowadzić ograniczenia w zakresie stosowania art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.r.d. z regulacji zawartej w § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającym przepisy ruchu drogowego. Chyba nie zauważa, że po pierwsze, odmienny jest krąg adresatów tych unormowań. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.r.d skierowany jest bowiem do organu prowadzącego postępowanie w sprawach wydawania prawa jazdy, natomiast adresatem § 7 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia jest do właściwy komendant wojewódzki Policji, czyli inny organ posiadający własne, odrębne kompetencje. Po drugie, wniosek komendanta wojewódzkiego Policji jest jedynie sygnałem do uruchomienia stosownej procedury weryfikacyjnej, jednak o wszczęciu postępowania i skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji samodzielnie decyduje właściwy organ administracji. Niezależnie od tego zauważyć należy, że w § 7 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia jest mowa o tym, że komendant wojewódzki Policji występuje do organu z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy "w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy". Zawarte tam sformułowanie "w zakresie wszystkich posiadanych" przez kierowcę kategorii praw jazdy nie może budzić wątpliwości, że w razie przekroczenia przez kierowcę określonego limitu punktów organ Policji zobowiązany jest zainicjować uruchomienie przez organ administracji pełnej kontroli posiadanych przez tego kierowcę uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Nie ma znaczenia, jaki typ pojazdu kierowca prowadził, łamiąc przepisy o ruchu drogowym i uzyskując z tego tytułu punkty wpisane do ewidencji kierowców. Zatem bez względu na to, czy kierowca naraził się na takie sankcje, prowadząc jeden czy kilka różnych rodzajów pojazdów mechanicznych, komendant wojewódzki Policji powinien wnioskować o wszczęcie przeciwko takiemu kierowcy postępowania zmierzającego do sprawdzenia jego uprawnień w zakresie wszystkich posiadanych kategorii praw jazdy. Gdyby prawodawca zamierzałby wyposażyć komendanta wojewódzkiego Policji w uprawnienie do inicjowania procedury kontrolnej tylko w określonej części, to z pewnością przewidziałby takie możliwości. Skoro tego jednak nie uczynił, to nie można przyjąć – jak tego oczekuje skarżący kasacyjnie – by wniosek właściwego organu Policji w ogóle mógł mieć inny zakres niż ten, który jednoznacznie wnika z treści § 7 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia.

Z podobnych względów nie może budzić wątpliwości, że decyzja starosty, podjęta w trybie przewidzianym w art.114 ust.1 pkt 1 lit. b) P.r.d. dotyczy zobowiązania kierowcy do sprawdzenia posiadanych przez niego kwalifikacji do kierowania wszystkimi pojazdami a nie do weryfikacji tylko umiejętności posługiwania się określonym typem pojazdu. Za takim stanowiskiem przemawia wykładnia gramatyczna i celowościowa powołanego przepisu. W art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.r.d. jest bowiem mowa o kontrolnym sprawdzeniu kwalifikacji osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem, czyli kierowcy. W przypadku uzyskania ponad 24 punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, za niezbędne uznano zatem sprawdzenie ogólnych kwalifikacji kierowcy a nie samo weryfikowanie jego technicznych umiejętności do kierowania pojazdem określonej kategorii. Oznacza to, że ustawodawca z góry założył, że wielokrotne naruszanie przepisów o ruchu drogowym świadczy o utracie kwalifikacji niezbędnych każdemu kierowcy i w związku z tym taka osoba powinna być poddana obowiązkowemu ich sprawdzeniu. Uzasadnieniem wprowadzenia takiej instytucji do polskiego porządku prawnego oraz opracowania znanego w wielu krajach punktowego systemu represjonowania kierowców dopuszczających się naruszeń przepisów drogowych było zwiększenie bezpieczeństwa ruchu na drogach, co bezspornie powinno być nadrzędnym celem wszystkich działań w sferze ruchu drogowego. Z powyższych względów w zaskarżonym wyroku bezbłędnie przyjęto, że art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b) P.r.d. nie wprowadza żadnych ograniczeń w zakresie kontroli posiadanych przez kierowcę uprawnień. Oznacza to, że w omawianym przypadku skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji odnosi się do wszystkich uprawnień do kierowania posiadanych przez taką osobę.

W niniejszej sprawie WSA w Gdańsku prawidłowo zinterpretował obowiązujące przepisy prawa materialnego. Uznać zatem należy, że sformułowany pod adresem Sądu I instancji zarzut błędnej wykładni art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.