Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1170/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 20,
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 12, par. 44, par. 45,  par. 46
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi L. D.-D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi A. T. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A., kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej L. D.-D. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi A. T. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. D.-D., od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmiany dla nieruchomości położonych w [...] przy ul. A w obrębie 0-8 i ul. B w obrębie 0-5, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż na skutek złożonego przez L. D.-D. wniosku z dnia 16 lutego 2013 r. o wprowadzenie w operacie ewidencyjnym zmian dla nieruchomości położonych w [...] przy ul. A w obrębie 0-8 i ul. B w obrębie 0-5 polegających na ujawnieniu aktów notarialnych z roku 1908 i 1913, a także na podstawie zaświadczenia wydanego przez Urząd Miejski w [...] w dniu 30.03.2011 r., z którego, zdaniem strony wynika, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości sięgającej do dawnej drogi (graniczącej z ziemią p. W.) był W.D., Starosta [...] zawiadomieniem z dnia 13 maja 2013 r. wszczął postępowanie w tej sprawie.

W trakcie postępowania ustalono, że dla przedmiotowej nieruchomości ewidencja gruntów została założona w 1969 roku. Z danych zawartych w ewidencji gruntów wynika, iż W. D. syn J. i M. figurował jako właściciel nieruchomości oznaczonych wówczas działkami o numerach 2847 (pow. 0,9017 ha), 2846 (pow. 0.1522 ha) i 2756 (pow. 0,3430 ha) o łącznej powierzchni 1,3969 ha. Podczas prowadzonej w 1979 r. modernizacji ewidencji gruntów, przedmiotowe działki zostały oznaczone nowymi numerami: 240 (pow. 1,0354 ha) i 335 (pow. 0,3412 ha). W trakcie tej pracy, zostały sporządzone protokóły ustalenia stanu władania. Z zapisów znajdujących się w protokóle wynika, iż ówczesna właścicielka nieruchomości W.D., była obecna przy czynnościach ustalenia stanu władania dla działki 335, potwierdzając to własnoręcznym podpisem. Natomiast w protokole ustalenia stanu władania dla działki 240 widnieje podpis córki W.D. – L.D .- D. W roku 1989 wykonana została mapa do celów prawnych z projektem podziału. Zgodnie z operatem technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] oraz decyzją zatwierdzającą podział z dnia 28 lutego 1990 roku znak [...], działka nr 240 została podzielona na działki 240/1, 240/2, 240/3, 240/4, 240/5, 240/6 i 240/7. W latach 1994 - 1995 została ponownie przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów. Oznaczenia działek, powierzchnie oraz przebieg granic przedmiotowych nieruchomości nie uległy zmianie.

Na wniosek właściciela w 1996 roku, na podstawie wyrysów z mapy ewidencji gruntów z dnia 28.11.1995 r. wykonanych przez biegłego sądowego S. Ż., uwzględniających stan prawny wykazany na wspomnianej wcześniej mapie podziałowej działki 240, dla działek 240/1, 240/2, 240/3, 240/4, 240/5, 240/6, 240/7 i 335 została urządzona księga wieczysta nr [...] .W dziale II powyższej księgi wieczystej na mocy aktu notarialnego rep. [...] z 1908 roku i rep. [...] z 1913 roku oraz postanowień spadkowych Sądu Rejonowego w [...] z dnia 30 grudnia 1982 roku sygn. akt Ns 278/82, z dnia 12.08.1987 r. sygn. akt I Ns 448/87, z dnia 28.11.1991 r. sygn. akt I Ns 789/91 oraz Sądu Powiatowego w [...] z dnia 4.04.1956 r. sygn. akt Ns 282/56. wpisani są współwłaściciele: D.D., D. D., K. B., L.D.-D. W 2006 roku z KW [...] odłączono do nowo założonej księgi wieczystej [...] działki 240/3 i 240/5.

Organ odwoławczy wskazał, iż ostatnio przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów została wykonana zgodnie z § 82 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten stanowi, iż podczas wykonywania kompleksowej modernizacji, założonej przed wejście w życie rozporządzenia z 2001 roku, do sporządzenia numerycznego opisu granic działek wykorzystuje się istniejące materiały oraz dane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, iż w przypadku nieruchomości należących do strony został wykorzystany przyjęty do zasobu wykaz zmian gruntowych wraz z decyzją Urzędu Miasta w [...] z dnia 28.02.1990 r., znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.

Organ zaznaczył, iż przedstawione przez L. D.-D. akty notarialne z roku 1908 i 1913 pochodzą z okresu sprzed założenia ewidencji gruntów i dlatego szukano potwierdzenia faktu o odmiennym przebiegu granic przedmiotowej nieruchomości w materiałach zgromadzonych w archiwum powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Najstarszym odnalezionym dokumentem obrazującym przebieg granic działek okazała się mapa w skali 1:1000 wg. stanu z 1937 roku wraz z dziennikiem pomiaru długości boków poligonowych wykonanym w latach 1935-1936 oraz rejestrem pomiarowym z 1938 roku, opieczętowane pieczęcią mierniczego przysięgłego S. L. J. Analiza powyższych dokumentów wykazała, że działki odpowiadające tym, których obecnie L. D.-D. jest współwłaścicielką, także ówcześnie nie miały bezpośredniego dostępu do ulicy C. Organ podkreślił jednak, że mapa z 1937 roku służyła jedynie jako element pomocniczy i nie miała bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie, a jej powołanie miało na celu pokazanie, że służba geodezyjna nie posiada w swoich zasobach dokumentów mogących zadość uczynić żądaniom strony, chociażby pochodziły one z okresu sprzed założenia ewidencji gruntów.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, iż potwierdzeniem faktu, iż przedmiotowa nieruchomość sięga od ulicy A do ulicy C, miała być według odwołującej się załączona przez nią mapa inżyniera F.B. z 1975 roku. Z informacji uzyskanych przez Starostę [...] z Sądu Rejonowego w [...] wynika, iż w tamtejszym sądzie toczyła się sprawa o rozgraniczenie sygn. akt Ns 435/74, dotyczącą nieruchomości stanowiących własność małż. F. oraz W. D. Na potrzeby powyższego postępowania biegły sądowy F.B. w dniu 3.01.1975 roku sporządził mapę nieruchomości stron postępowania. Wykazane tam granice działek W. D. odpowiadają dzisiejszym granicom nieruchomości L. D-D. Z opinii biegłego wynika ponadto, iż także wówczas powierzchnia użytkowanych gruntów znacznie odbiegała (była mniejsza) od powierzchni wymienionej w dokumentach własności. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, iż "powierzchnie nieruchomości określone w aktach notarialnych nie zawsze odpowiadają powierzchni na gruncie, a określone są przez sprzedawcą, nabywca zaś oświadcza, że nabywa nieruchomość w granicach znanych mu na gruncie". Należy, zatem wnioskować, zdaniem organu, iż W. D. znał przebieg granic nieruchomości.

Organ odwoławczy podkreślił, iż akty notarialne przedstawione przez stronę posiadają informacje dotyczące granic i powierzchni ujęte w sposób opisowy i organ prowadzący ewidencję, rejestrujący jedynie wprost dostępne mu dokumenty, nie może ustalić przebiegu granic z dokładnościami narzuconymi przez rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ponadto zgodnie z § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym; w celu podziału nieruchomości; w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z powyższego, akty notarialne, jakkolwiek zawierające w swojej treści opis granic i powierzchni nieruchomości, nie mogą samodzielnie stanowić podstawy wykazania tych granic i powierzchni w ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, Starosta nie posiadając materiałów mogących być podstawą wykazania granic nieruchomości L. D.-D. zgodnie z jej wnioskiem i nie uzyskawszy ich również od wnioskodawczym, nie mógł odpowiedzieć pozytywnie na wniosek strony. Organ zaznaczył również, że załączone do wniosku o dokonanie zmiany zaświadczenie Urzędu Miejskiego Nr [...] z dnia 30.03.2011 r. nie może stanowić podstawy ujawnienia nowego stanu w ewidencji gruntów, gdyż wbrew twierdzeniom strony zaświadczenie nie potwierdza, iż przedmiotowe nieruchomości sięgały kiedykolwiek do dawnej drogi graniczącej z ziemią p. W.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż sprawa obecnie prowadzona była już przedmiotem postępowania zarówno organu pierwszej jak i drugiej instancji, a także Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Starosta [...] wydał decyzję [...] z dnia 20.05.2010 r., którą Wojewódzki Inspektor decyzją [...] z dnia 6 września 2010 r. utrzymał w mocy. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt III SA/Łd 612/10 z dnia 26 stycznia 2011 r. Sprawa musiała być ponownie rozpatrzona, gdyż strona oprócz znanych już organom dokumentów dołączyła ww. zaświadczenie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. D.-D. wniosła o uchylenie decyzji z dnia 30 września 2013 r. ponieważ narusza ona prawo. Wniosła ponadto o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż w ocenie strony organy nie odniosły się w tym postępowaniu do kwestii podpisów skarżącej w protokole granicznym i protokole ustalenia stanów władania z maja 1989 r. Nie wyjaśniono również w przekonywujący sposób dlaczego przedłożone przez skarżącą akty notarialne nie mogą być podstawą wpisu do ewidencji gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga L. D.-D. nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przesłanki określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wprowadzenia żądanej przez L. D.-D. zmiany w operacie ewidencji gruntów dla nieruchomości położonych w [...] przy ul. A w obrębie 0-8 i ul. B w obrębie 0-5 zgodnie z aktami notarialnymi z roku 1908 i 1913, a także na podstawie zaświadczenia wydanego przez Urząd Miejski w [...] w dniu 30.03.2011 r.

Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), zwanego dalej rozporządzeniem.

Jak wynika z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, zakres informacji zawartych w ewidencji w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Cytowana ustawa nie reguluje w zasadzie sposobu i trybu zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz trybu wprowadzania w niej zmian, jako że czynią to przepisy powołanego wyżej rozporządzenia. Regulacja ta nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy) obowiązek m. in. utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zaznaczyć bowiem trzeba, że przepisy rozporządzenia, regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Aktualizacja taka nastąpić może z urzędu lub na wniosek (§ 45 ust. 1, § 46 ust. 1 rozporządzenia).

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Procedura aktualizacji ma zatem charakter rejestrowy, a wprowadzane w jej trakcie zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Jest to zatem procedura sformalizowana w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok NSA z 7 maja 2008r., sygn. akt I OSK 719/07, LEX nr 505313, wyrok WSA w Białymstoku z 8 grudnia 2009r., sygn. akt II SA/Bk 450/09 ).

Wskazać przy tym trzeba, że stosownie do § 44 pkt 2 rozporządzenia starosta jest zobowiązany do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałem źródłowym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia – przy czym zgodnie z ust. 2 do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio § 35, który określa jakie materiały i dokumenty stanowią materiały źródłowe do założenia ewidencji gruntów i budynków). Ponadto zgodnie z § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym; w celu podziału nieruchomości; w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

W rezultacie sformalizowany charakter procedury aktualizacji danych ewidencyjnych obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. Przedstawione rozumienie pojęcia aktualizacji oraz techniczno - deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, która – jak już wskazano na wstępie – jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach, wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 sierpnia 2010r., sygn. akt II SA/Bk 272/10, LEX nr 74481).

Powracając do treści żądania L.D.-D. wskazać trzeba, że skarżąca domaga się wprowadzenia zmian w rejestrze gruntów położonych w [...] przy ul. A w obrębie 0-8 i ul. B w obrębie 0-5, polegającej na wprowadzeniu granic zgodnie z aktami notarialnymi z roku 1908 i 1913. W odniesieniu do tak sformułowanego wniosku należy wyjaśnić skarżącej, że decyzja o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny – co oznacza, że na jej podstawie strona nie nabywa prawa. Natomiast sam rejestr ewidencji gruntów odzwierciedla stan aktualny, nie służy zaś ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów, co oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów, po wydaniu których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2012 r. o sygn. akt III SA/Łd 411/12, LEX nr 1229094). Jednocześnie, z uwagi na treść 134 ustawy p.p.s.a. tut. Sąd kontrolował legalność jedynie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, wobec czego niemożliwe było kwestionowanie poprzednich stanów prawnych, znajdujących odzwierciedlenie w prowadzonej przez organ ewidencji.

Jak wynika z zebranego w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego dla przedmiotowej nieruchomości ewidencja gruntów została założona w 1969 roku. Z danych zawartych w ewidencji gruntów wynika, iż W. D. syn J. i M. figurował jako właściciel nieruchomości oznaczonych wówczas działkami o numerach 2847 (pow. 0,9017 ha), 2846 (pow. 0.1522 ha) i 2756 (pow. 0,3430 ha) o łącznej powierzchni 1,3969 ha. Podczas prowadzonej w 1979 r. modernizacji ewidencji gruntów, przedmiotowe działki zostały oznaczone nowymi numerami: 240 (pow. 1,0354 ha) i 335 (pow. 0,3412 ha). W trakcie tej pracy, zostały sporządzone protokóły ustalenia stanu władania. Z zapisów znajdujących się w protokole wynika, iż ówczesna właścicielka nieruchomości W. D. , była obecna przy czynnościach ustalenia stanu władania dla działki 335, potwierdzając to własnoręcznym podpisem. Natomiast w protokole ustalenia stanu władania dla działki 240 widnieje podpis córki W.D. – L. D.-D.. W roku 1989 wykonana została mapa do celów prawnych z projektem podziału. Zgodnie z operatem technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] oraz decyzją zatwierdzającą podział z dnia 28 lutego 1990 roku znak [...], działka nr 240 została podzielona na działki 240/1, 240/2, 240/3, 240/4, 240/5, 240/6 i 240/7. W latach 1994 - 1995 została ponownie przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów. Oznaczenia działek, powierzchnie oraz przebieg granic przedmiotowych nieruchomości nie uległy zmianie.

Na wniosek właściciela w 1996 roku, na podstawie wyrysów z mapy ewidencji gruntów z dnia 28.11.1995 r. wykonanych przez biegłego sądowego S.Ż., uwzględniających stan prawny wykazany na wspomnianej wcześniej mapie podziałowej działki 240, dla działek 240/1, 240/2, 240/3, 240/4, 240/5, 240/6, 240/7 i 335 została urządzona księga wieczysta nr [...]. W dziale II powyższej księgi wieczystej na mocy aktu notarialnego rep. [...] z 1908 roku i rep. [...] z 1913 roku oraz postanowień spadkowych Sądu Rejonowego w [...] z dnia 30 grudnia 1982 roku sygn. akt Ns 278/82, z dnia 12.08.1987 r. sygn. akt I Ns 448/87, z dnia 28.11.1991 r. sygn. akt I Ns 789/91 oraz Sądu Powiatowego w [...] z dnia 4.04.1956 r. sygn. akt Ns 282/56. wpisani są współwłaściciele: D.D., D. D., K. B., L.D.-D.. W 2006 roku z KW [...] odłączono do nowo założonej księgi wieczystej [...] działki 240/3 i 240/5.

Ponadto, w czasie ostatnio przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów w przypadku nieruchomości należącej do strony został wykorzystany przyjęty do zasobu wykaz zmian gruntowych wraz z decyzją Urzędu Miasta w [...] z dnia 28 lutego 1990 r, znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.

W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedstawione w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 125/09, LEX nr 550787 – które tut. Sąd w pełni podziela. Mianowicie, jak wynika z uzasadnienia prawomocnego wyroku z dnia 4 maja 2009 r. wydanego w ww. sprawie, "dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu". Należy przy tym wyjaśnić skarżącej, że podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2011r. o sygn. akt II SA/Rz 645/11, LEX nr 1153226).

Tym samym, w świetle opisanego powyżej materiału dowodowego wprowadzenie do ewidencji zmian granic dla nieruchomości położonych w [...] przy ul. A w obrębie 0-8 i ul. B w obrębie 0-5 nie może nastąpić na podstawie aktów notarialnych z roku 1908 i 1913. Są to bowiem dokumenty pochodzące z okresy sprzed założenia ewidencji gruntów, a ponadto zawierają informacje dotyczące granic i powierzchni ujęte w sposób opisowy, co powoduje, że organ prowadzący ewidencje – rejestrujący jedynie wprost dostępne mu dokumenty – nie ma możliwości ustalenia przebiegu granic z dokładnościami narzuconymi przez rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Akty notarialne, jakkolwiek zawierające w swojej treści opis granic i powierzchni nieruchomości, nie mogą samodzielnie stanowić podstawy wykazania tych granic i powierzchni w ewidencji gruntów i budynków (§ 36 rozporządzenia).

Jak wynika bowiem z art. 2 pkt 8 ustawy ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Z kolei stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia prawa właścicieli do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych i umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Przenosząc treść cyt. przepisów na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić trzeba, że skarżąca nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu (o charakterze następczym wobec ww. aktów administracyjnych), wymienionego w zamkniętym katalogu zawartym w cytowanym § 12 ust. 1 rozporządzenia, który mógłby stanowić podstawę żądanych zmian w ewidencji gruntów dla nieruchomości położonych w [...] przy ul. A w obrębie 0-8 i ul. B w obrębie 0-5. Również załączone do wniosku o dokonanie zmiany zaświadczenie Urzędu Miejskiego Nr [...] z dnia 30 marca 2011 r. nie może stanowić podstawy ujawnienia nowego stanu w ewidencji gruntów, gdyż wbrew twierdzeniom strony zaświadczenie po pierwsze nie potwierdza, iż przedmiotowe nieruchomości sięgały kiedykolwiek do dawnej drogi graniczącej z ziemią p. Wesołowskiej, a po drugie nie jest żadnym z dokumentów, o których mowa w cytowanym wyżej § 12 rozporządzenia.

W tym miejscu jeszcze raz należy wyjaśnić, że ewidencja gruntów i budynków służy jedynie rejestrowaniu aktualnego stanu prawnego działek gruntu wynikającego z dokumentów określonych w powołanym wyżej § 12 ust. 1 rozporządzenia, a dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Prawidłowo zatem organy obu instancji odmówiły J. D.-D. wprowadzenia żądanej zmiany.

Istotne jest również, iż sprawa obecnie prowadzona była już przedmiotem postępowania zarówno organu pierwszej jak i drugiej instancji, a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Starosta [...] wydał decyzję [...] z dnia 20 maja 2010 r. o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmiany dla nieruchomości położonych w [...] przy ul. A w obrębie 0-8 i ul. B w obrębie 0-5, polegającej na ujawnieniu stanu prawnego wykazanego w aktach notarialnych rep. [...] z 1908 r. i rep. [...] z 1913 r., którą Wojewódzki Inspektor decyzją [...] z dnia 6 września 2010 r. utrzymał w mocy. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem sygn. akt III SA/Łd 612/10 z dnia 26 stycznia 2011 r. Sprawa musiała być ponownie rozpatrzona, gdyż strona oprócz znanych już organom dokumentów dołączyła ww. zaświadczenie. Tym niemniej, w zakresie wniosku strony z dnia 16 lutego 2013 r. o wprowadzenie w operacie ewidencyjnym zmiany dla nieruchomości położonych w [...] przy ul. A w obrębie 0-8 i ul. B w obrębie 0-5 polegających na ujawnieniu aktów notarialnych z roku 1908 i 1913, sprawa była już zatem przedmiotem oceny Sądu, a rozważania zawarte w wyroku sygn. akt III SA/Łd 612/10 pozostają wiążące i aktualne, bowiem nie zmienił się w sposób istotny stan faktyczny ani prawny sprawy. Sąd w obecnym składzie w pełni podziela ocenę prawną wyrażoną w powołanym wyżej wyroku sygn. akt III SA/Łd 612/10 z dnia 26 stycznia 2011 r.

Zarzut pełnomocnika skarżącej podniesiony na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r., iż w ocenie strony organy nie odniosły się w tym postępowaniu do kwestii podpisów skarżącej w protokole granicznym i protokole ustalenia stanów władania z maja 1989 r., uznać należy za niezasadny. Jak wynika z akt administracyjnych, w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca nie podnosiła kwestii podpisów w protokole granicznym i protokole ustalenia stanów władania z maja 1989 r., zatem trudno jest czynić organowi zarzut, iż nie odniósł się do czegoś, co nie było w trakcie postępowania podnoszone. Zresztą zarówno odwołanie od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 2 lipca 2013 r., jak również skarga do Sądu są niezwykle lakoniczne i oprócz zawartego wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia. Organ odwoławczy nie miał zatem obowiązku odnoszenia się do stanowiska skarżącej, skoro dotyczyło ono ogólnego zarzutu naruszenia prawa, który podlegał rozpatrzeniu w ramach postępowania instancyjnego. Wskazać ponadto należy, iż kwestia podpisów skarżącej w protokole granicznym i protokole ustalenia stanów władania z maja 1989 r. była przedmiotem oceny i rozpoznania w postępowaniu zakończonym wyrokiem sygn. akt III SA/Łd 612/10 z dnia 26 stycznia 2011 r.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu sądowym przez adwokata z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 t. j.).

ab/