Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 1714/93
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1994-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Działalność gospodarcza
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 39
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
article: art. 37 ust. 5
journal: Dz.U. 1991 nr 60 poz. 253
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym.
Teza: Podstawą prawną dla zwolnień celnych towarów sprowadzanych przez spółki z udziałem zagranicznym po dniu 4 lipca 1991 r. jest przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253 ze zm./.

TEZY

Podstawą prawną dla zwolnień celnych towarów sprowadzanych przez spółki z udziałem zagranicznym po dniu 4 lipca 1991 r. jest przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253 ze zm./.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego wymierzył należności celne z tytułu sprowadzenia do Polski przez Spółkę z o.o. towaru w postaci żywic poliestrowych. Odwołując się od powyższej decyzji Spółka domagała się zwrotu pobranego cła jako nienależnie pobranego. Zarzuciła, iż działa na podstawie zezwolenia Prezesa Agencji ds. Inwestycji Zagranicznych z 21.8.1991 r. jako spółka z udziałem zagranicznym, wobec czego sprowadzony surowiec, jako przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej Spółki, winien być objęty zwolnieniem od cła na podstawie przepisu art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./, utrzymanego w mocy przez przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253 ze zm./.

Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał na zakres zwolnień od cła wynikający z przepisu art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego i stwierdził, że sprowadzony przez Spółkę poliester ciekły jako surowiec służący do produkcji nie odpowiada zakresowi powołanego przepisu.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł jako wydanej na niewłaściwej podstawie prawnej. Powtarzała wywód zawarty w odwołaniu, opierający zwolnienie od cła na przepisach art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. oraz art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym.

Odpowiadając na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie z podtrzymaniem stanowiska co do zakresu zwolnień celnych wynikających z art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego. Ustosunkowując się do zarzutu skargi wywodził, iż w sprawie nie został spełniony warunek z art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym. Skarżąca Spółka bowiem otrzymała zezwolenie Prezesa Agencji ds. Inwestycji Zagranicznych już po uchyleniu ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. Jest to zatem zezwolenie wydane jedynie w trybie i na zasadach tej ustawy, lecz podstawą utworzenia o której mowa w art. 37 ust. 4 są już przepisy ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim trzeba zauważyć, że nie znajduje uzasadnienia pogląd przedstawiony w odpowiedzi na skargę a sprowadzający się do stwierdzenia, jakoby podstawą utworzenia Spółek z udziałem zagranicznym utworzonych w wyniku uwzględnienia wniosku rozpatrzonego po dniu 4.7.1991 r. były przepisy ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym z dnia 14 czerwca 1991 r. /Dz.U. nr 60 poz. 253/.

Przepis przejściowy tej ustawy art. 43 ust. 1 stanowi wprawdzie o utracie mocy obowiązującej ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./, lecz czyni to jednakże z zastrzeżeniem ust. 2. Z przepisu zaś art. 43 ust. 2 wynika obowiązek rozpatrzenia wniosków w sprawie wydania zezwolenia na utworzenie spółki, złożonych lecz nie rozpatrzonych do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. Sformułowanie powołanych przepisów pozwala zatem na ustalenie, iż ustawa uchylona z dniem 4.7.1991 r. zachowywała moc obowiązującą względem wniosków wniesionych lecz nie rozpatrzonych przed tą datą. Utrzymanie mocy obowiązującej ustawy z 1988 r. względem tych wniosków oznacza nie tylko formalną możliwość ich rozstrzygnięcia w trybie przepisów ustawy uchylonej, lecz także poddanie jej przepisom merytorycznej materii zezwoleń wydanych w wyniku rozpatrzenia wniosków. Stąd też zezwolenia wydane po 4.7.1991 r. wskutek wniosków złożonych a nie rozpatrzonych przed tą datą, są zezwoleniami wydanymi nie tylko w trybie i na zasadach /art. 43 ust. 2 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym/, lecz także na podstawie /art. 37 ust. 1 i 5 tej ustawy/.

Tak więc rozstrzygnięcie sprawy niniejszej zależy od ustalenia, czy sprawdzony przez skarżącą Spółkę towar mieści się w dyspozycji przepisu art. 37 ust. 5. Brak natomiast zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podstaw do zastosowania w tej sprawie przepisu art. 14 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445/.

Nie można podzielić poglądu skarżącej Spółki, jakoby przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych został utrzymany w mocy przez przepis art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym.

Sąd Najwyższy bowiem w uchwale z dnia 29 lipca 1993 r. /III AZP 7/93/, podjętej po rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przekazanego przez Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uchylenie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. i brak odwołania się do jej przepisów w art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym, nie daje podstaw do określenia zakresu uprawnień w obrocie towarowym z zagranicą na podstawie art. 30 ustawy z 1988 r.

Zatem jedyną podstawą prawną dla rozstrzygnięcia zakresu zwolnień celnych towarów sprowadzonych przez spółki z udziałem zagranicznym jest przepis art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym. Przepis ten stanowi, że spółki, na których utworzenie zezwolenia zostały wydane na podstawie ustawy o której mowa w art. 35, korzystają ze zwolnień od cła przywozowego w okresie 3 lat od utworzenia spółki w zakresie przedmiotu działalności gospodarczej określonej w zezwoleniach.

Sformułowanie powołanego przepisu zdaje się wskazywać na niewłaściwość stanowiska poglądu zaprezentowanego w sprawie przez organy celne, zgodnie z którym przedmiotowy w sprawie towar nie mógłby powodować zwolnienia od cła jako surowiec. Taka interpretacja przepisu art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym jest w niedopuszczalny sposób zawężająca. Samo brzmienie przepisu nie pozwala na przyjęcie, iż "zakres przedmiotowy działalności gospodarczej" odnosić się może jedynie do towarów charakteryzujących się cechą trwałości, służących bezpośrednio do przekształcenia przedmiotów pracy.

Natomiast kryterium ustawowe, konieczne do uzyskania zwolnienia celnego, odnosi się do przedmiotu działalności gospodarczej określonego w zezwoleniu. Wymogowi ustawowemu odpowiadają te wszystkie towary, których sprowadzenie z zagranicy warunkuje rozpoczęcie i kontynuowanie działalności spółki w zakresie ukształtowanym przez zezwolenie.

W sprawie niniejszej zezwolenie Prezesa Agencji do Spraw Inwestycji Zagranicznych z 21.8.1991 r. ustalało, że przedmiotem działalności Spółki jest m.in. produkcja materiałów wykonanych z formowanych betonów polimerycznych. Sprowadzone z Niemiec ciekłe żywice poliestrowe służyły do produkcji formowanych betonów polimerycznych, która oparta jest na patencie zagranicznego wspólnika, stanowiącym aport w kapitale Spółki.

W tej sytuacji faktycznej sprowadzone na polski obszar celny żywice poliestrowe, mieszczące się w przedmiocie działalności gospodarczej Spółki i warunkujące tę działalność odpowiadają ustawowemu kryterium z art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym.

Decyzje organów celnych pomijające przepis art. 37 ust. 5 powołanej ustawy i oparte na przepisie art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego, nie mogłyby się zatem ostać jako wydane z naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił więc decyzję zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 207 1 i 2 pkt 1 Kpa.