Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 135/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Informacja prasowa
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
article: art. 7 ust. 2 pkt 5-8
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Zarządu [...] Związku [...] w T. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Redaktor naczelny dziennika "A" P. G. złożył skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Ł. w T. w udzieleniu informacji publicznej prasie, na wniosek K. M. z dnia ... 2014 r. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w zw. z art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 ww. ustawy z 6 września 2001 r., poprzez bezczynność w udzieleniu informacji publicznej prasie, wnosząc o nakazanie udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem w ciągu 14 dni oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, że ww. wniosek o przesłanie kopii protokołów i podjętych uchwał z posiedzeń Zarządu Okręgowego PZŁ w roku 2014 nie został do dnia złożenia skargi rozpatrzony; organ nie wykonał żadnej czynności, o których mówi ustawa z 6 września 2001 r.

W odpowiedzi Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Ł. w T. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że mając na uwadze art. 11 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo prasowe wezwał wnioskodawcę do wykazania, iż posiada uprawnienie do uzyskania żądanej informacji, bowiem nie zna K. M. i nie posiada wiedzy, że jest dziennikarzem albo posiada upoważnienie redakcji i do momentu potwierdzenia, iż jest, dziennikarzem brak podstaw do udzielenia informacji prasowej skoro jako podstawę żądania wskazał art. 11 ust. 1 Prawa prasowego. Wnioskodawca nie występował we własnym imieniu, jako osoba fizyczna, ale powołał się na upoważnienie, którego nie dołączył.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Wg art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z zm.; dalej - P.p.s.a.), rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga na bezczynność w niniejszej sprawie wniesiona przez redaktora naczelnego dziennika "A" jako niezasadna podlega oddaleniu.

Przede wszystkim - wg art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782 dalej –" u.d.i.p."), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Pozostawanie w bezczynności, to brak podjęcia przez zobowiązany podmiot, w ustawowym terminie stosownych czynności, tj. albo udostępnienie informacji - w drodze czynności materialno - technicznej, albo wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub o umorzeniu postępowania. Na równi z brakiem czynności należy traktować przedstawienie informacji innej niż oczekiwana przez wnioskodawcę - informacji niepełnej lub nieadekwatnej do wniosku, co może powodować wątpliwości adresata odpowiedzi co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na wniosek. Udostępnienie informacji jest czynnością materialno-techniczną, podobnie jak poinformowanie wnioskodawcy, że podmiot, do którego skierował żądanie nie posiada wskazanej informacji lub, że została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. Brak podjęcia czynności w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku, uzasadnia stwierdzenie bezczynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykonać, jest przejawem nielegalności zachowań administracji publicznej.

Stwierdzenie bezczynności zobowiązuje sąd do zastosowania art. 149 § 1 P.p.s.a., wg którego uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza też, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący niesłusznie zarzuca Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Ł. w T. bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej prasie na wniosek K. M. z dnia ... 2014 r.

Jest okolicznością bezsporną, że organy Polskiego Związku Ł., w tym zarządy okręgowe są organami, które wykonują określone ustawowo i przekazane im zadania publiczne, są w posiadaniu informacji publicznej, przez co z mocy u.d.i.p., obowiązane są do jej stosowania, co także dotyczy wniosków składanych przez przedstawicieli prasy. Analizując kompetencje Polskiego Związku Ł. wynikające z przepisów, stwierdzić trzeba, że ustawodawca przekazał mu zadania z zakresu administracji publicznej, które wynikają m. in. z art. 34 ustawy z 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2013 r., poz. 1226 z zm.). Są nimi m.in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje też inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Zadania nałożone na PZŁ ze względu na ich cel mają charakter publiczny

W sytuacji gdy dziennikarz żąda od określonego organu PZŁ dostępu do informacji publicznej, to na podstawie art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz.U. z 1984 r., Nr 5, poz. 24 ze zm.; dalej-u.P.p.), stosować należy względem takiego wniosku tryb udostępniania informacji publicznej określony w tej ustawie. O takim trybie decydują: charakter informacji i cechy podmiotu, który nią dysponuje, co oznacza, że art. 4 u.P.p. może mieć zastosowanie wyłącznie względem przedsiębiorcy i podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku w zakresie informacji niebędącej informacją publiczną.

Zdaniem Sądu należało podzielić stanowisko Zarządu Okręgowego PZŁ, iż do momentu potwierdzenia posiadania przez wnioskującego o dostęp do informacji publicznej K. M. statusu dziennikarza, nie było możliwości udzielenia odpowiedzi na jego wniosek poprzez zastosowanie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3a u.P.p. Kierując się art. 3a u.P.p. nie sposób poddawać w wątpliwość, że przepis ten wyposaża przedstawicieli prasy w prawo dostępu do informacji publicznej. Prasa to wg definicji ustawowej publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską (art. 7 ust. 2 pkt 1 u.P.p.). Dziennikarzem wg art. 7 ust. 2 pkt 5 u.P.p. jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji, natomiast redaktorem - dziennikarz decydujący lub współdecydujący o publikacji materiałów prasowych, a redaktorem naczelnym - osoba posiadająca uprawnienia do decydowania o całokształcie działalności redakcji, czyli jednostki organizującej proces przygotowywania (zbierania, oceniania i opracowywania) materiałów do publikacji w prasie (art. 7 ust. 2 pkt 5- 8). Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.P.p., dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4.

Zatem aby wniosek o udzielenie informacji prasie składany w trybie art. 4 ust. 1 u.P.p., mógł być rozpoznany zgodnie z tą ustawą, nie jest wystarczające - jak w niniejszej sprawie - powołanie się na fakt bycia dziennikarzem (nawet ze wskazaniem konkretnego tytułu prasowego) i upoważnienie redaktora naczelnego. Nieodzowne jest wykazanie, że wniosek pochodzi od "prasy" w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 u.P.p. Zatem gdy wnosi go osoba niebędąca redaktorem naczelnym i powołująca się na fakt bycia dziennikarzem konkretnego dziennika, winna to udokumentować – co w niniejszej sprawie nie nastąpiło - stosownymi dokumentami, czyli wykazać, że jest osobą zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostającą w stosunku pracy z redakcją albo zajmującą się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. Winna też udokumentować upoważnienie redaktora naczelnego, na które się powołuje. Warunku tego nie spełniał wniosek K. M. z dnia ... 2014 r. powołującego się na szczególne uprawnienia przyznane prasie mocą u.P.p. Podając się za dziennikarza dziennika "A", w tym też szczególnym trybie domagał się udzielenia informacji. Nie występował o udostępnienie żądanych informacji w trybie u.d.i.p., do której jedynie odsyła u.P.p.

Bezsprzecznie osoba, która w celach dziennikarskich (jako prasa) chce otrzymać informację publiczną, ma takie same uprawnienia w tym zakresie jak osoba działająca na podstawie u.d.i.p., a co za tym idzie, stosuje się w przypadku tej osoby zapisy tej ustawy. U.d.i.p. w sposób kompleksowy reguluje zagadnienie dostępu do informacji publicznej, określa zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Dlatego też osoba taka już w chwili złożenia tego wniosku winna wykazać, zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt. 5 u.P.p., że pozostaje w stosunku pracy z redakcją albo zajmuje się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji, bowiem wystąpienie o informację publiczną nie zwalnia osoby tytułującej się dziennikarzem, od obowiązku potwierdzenia, iż jest przedstawicielem prasy, co wynika z ogólnej zasady wymagającej od osób działających w imieniu innego podmiotu, wykazania swego umocowania. Obowiązek udokumentowania działania w imieniu prasy wynika z art. 3a i art. 7 ust. 2 pkt 2 i 5 u.P.p. Zawarte w art. 2 ust. 1 sformułowanie "każdemu", nie oznacza zwolnienia dziennikarza ze stosowania regulacji definiujących pojęcie prasy i dziennikarza; art. 2 ust. 2 nie zawiera takiego wyłączenia. Dlatego jako zasadne, znajdujące oparcie w regulacjach u.d.i.p. i u.P.p., Sąd uznał wezwanie Zarządu Okręgowego PZŁ o udokumentowanie, że wnioskodawca K. M. pozostaje w stosunku pracy z redakcją albo zajmuje się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowaniem, materiałów prasowych na rzecz i z upoważnienia redakcji. Brak reakcji na wezwanie uniemożliwiał udostępnienie przez Związek Okręgowy PZŁ żądanej w imieniu prasy informacji. Dopiero na wezwanie Sądu strona skarżąca przedłożyła dokumenty potwierdzające, że K. M. jest dziennikarzem dziennika "A", upoważnionym przez redaktora naczelnego P. G. do występowania wobec podmiotów, do których wnioskować będzie o informację prasową i publiczną oraz do reprezentowania przed sądami administracyjnymi w sprawach informacji prasowej, informacji publicznej lub bezczynności osób i organów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej prasie. Z akt nie wynika, aby takie dokumenty zostały przekazane Zarządowi Okręgowemu PZŁ w ślad za wnioskiem z ... 2014 r.

Gdy zatem okaże się, tak jak w niniejszej sprawie, że wnioskodawca (K. M.) powołując się jednoznacznie na tryb i prawo żądania informacji jako prasa, nie wykazał, że jego wniosek pochodzi od prasy, a dotyczy informacji publicznej będącej w posiadaniu organu (podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji) w pierwszej kolejności organ winien wezwać do wykazania tej okoliczności w określonym terminie, a jeżeli ten szczególny przymiot nie zostanie wykazany przez redakcję, lub osobę wnioskującą - rozpoznać go w trybie określonym przepisami u.d.i.p. W tej drugiej sytuacji wyłącznie podmiot wnioskujący czyli K. M., może kwestionować ewentualną bezczynność organu polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku. Brak podstaw, aby redaktor naczelny kwestionował fakt nieudzielenia informacji "prasie", w rozumieniu u.P.p. Brak podstaw aby mógł on skutecznie wnosić skargę na bezczynność w udzieleniu informacji prasowej podmiotu, do którego ani on, ani żaden z upoważnionych przez niego dziennikarzy w jego imieniu, nie wnosił o udzielenie informacji prasowej (w tym informacji publicznej). Nie można aprobować nadużycia prawa, poprzez powoływanie się na szczególne uprawnienia przyznane prasie, w tym redaktorom naczelnym i dziennikarzom, przez podmioty nieposiadające takich uprawnień, czy też niedopełniające obowiązku ich wykazania. Stąd też oczywisty brak wniosku o udzielenie informacji w trybie prawa prasowego, pochodzącego od prasy, który nie został konwalidowany mimo wezwania organu, nie daje redaktorowi naczelnemu dziennika "A" prawa do wywodzenia, że w jego imieniu dziennikarz tego dziennika złożył wniosek, w rozpoznaniu którego Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Ł. w T. pozostaje bezczynny. W niniejszej sprawie to nie K. M. złożył skargę na bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z ... 2014 r. o udzielenie informacji w trybie u.P.p., w której zarzucałby czy to bezczynność w udzieleniu informacji prasie, czy też bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Skoro skarżący P. G. redaktor naczelny dziennika "A", twierdzi, że organ pozostaje bezczynny w udzieleniu informacji prasie, winien wykazać, że przedmiotowy wniosek pochodził od reprezentowanej przez niego "prasy", którą w tej sprawie reprezentuje. W tych okolicznościach przedwczesne byłoby dokonywanie oceny, czy objęte wnioskiem żądanie stanowi informację publiczną, w rozumieniu art. 4 u.d.i.p., a tym bardziej nakazanie udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem z dnia ... 2014 r.; czyli w trybie art. 4 u.P.p.

Reasumując, Zarząd Okręgowy PZŁ w T. nie pozostaje w niniejszej sprawie bezczynny w udzieleniu informacji publicznej prasie - dziennikowi "A" reprezentowanemu przez jego redaktora naczelnego będącego skarżącym w niniejszej sprawie. I dlatego orzeczono o oddaleniu skargi w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym; o kosztach nie orzeczono mając na uwadze treść art. 200 ww. ustawy.