Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 486/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 247
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 60
journal: Dz.U. 2018 poz 1454
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: asystent sędziego Andżelika Abramowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. organ (art. 32 p.p.s.a.) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji [...] Sp. z o.o. we [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. określającej wysokość należnej od skarżącego opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do określonych nieruchomości, wydanej na podstawie kompetencyjnej wynikającej z uchwały nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] lipca 2012 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. poz. [...]) upoważniającej [...] do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku (ustawa z dnia 13 września 1996 r., w dacie orzekania Dz. U. z 2016 r., poz. 250 – u.c.p.g.), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (ówcześnie Dz. U. z 2015 r., poz. 613 – Op.) uchylił decyzję pierwszej instancji w odniesieniu do wskazanych nieruchomości i orzekając co do istoty sprawy określił dla skarżącego zmienioną wysokość miesięcznych opłat w tym zakresie, zaś w pozostałej części utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Jak wskazał organ w uzasadnieniu, w nin. sprawie sporny był obowiązek ponoszenia przez skarżącego opłat w okresie od dnia [...] listopada 2016 r. do dnia [...] grudnia 2014 r. W decyzji pierwszej instancji powołano podstawę określenia wysokości opłat, którą była uchwała nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w sprawie metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawek tej opłaty (Dz. urz. Woj. [...]. poz. [...]) oraz przytoczone okoliczności faktyczne.

W odwołaniu skarżący kwestionował przede wszystkim uprawnienie [...] do wydania decyzji, bezpodstawne uznanie skarżącego za podmiot zobowiązany do uiszczenia opłat które już zapłacili mieszkańcy oraz zgłosił zarzuty procesowe.

Pierwsza decyzja odwoławcza utrzymująca w mocy decyzję pierwszej instancji została uchylona wyrokiem tut. Sądu z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 1973/15. Sąd nie kwestionował istnienia kompetencji [...] oraz istnienia zobowiązania skarżącego jako zarządcy nieruchomości (art. 2 ust. 3 u.c.p.g.) i nie uwzględnił zarzutu wygaśnięcia zobowiązania, jednak stwierdził naruszenie przez organ art. 127 w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op. z uwagi na nierozpatrzenie zarzutów dotyczących zawyżenia opłaty. Sąd zalecił precyzyjne podanie przez organ podstaw faktycznych wyliczenia opłat.

Organ na wstępie podkreślił wiążący charakter ocen prawnych i wskazań zawartych w powołanym wyroku, zgodnie z art. 153 i art. 170 p.p.s.a.

Organ omówił status [...] jako organu administracji publicznej w ujęciu funkcjonalnym zgodnie z art. 39 ust. 4 u.s.g. (ówcześnie Dz. U. z 2016 r., poz. 446). Wskutek powzięcia uchwały z dnia [...] lipca 2012 r. Prezydent [...] utracił kompetencje wynikające z u.c.p.g. na rzecz [...]. Organ szeroko omówił problematykę dekoncentracji zewnętrznej, dozwolonej w tym przypadku także zgodnie z ustawą z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236) oraz treść indywidualnych norm kompetencyjnych wynikających z art. 6m, 6o, 6p i 9zb u.c.p.g., a w końcu kwestię odesłania do Op. zawartego w art. 6g u.c.p.g. Dokonanie dekoncentracji zewnętrznej-poziomej znajdowało podstawę w art. 39 ust. 4 w związku z art. 9 ust. 1 i 3 u.s.g., art. 2 ustawy o gospodarce komunalnej oraz art. 3

i art. 6m, 6o, 6p i 9zb u.c.p.g. Jej legalność podkreślił NSA w wyroku II OSK 2409/13.

Na skarżącym jako zarządcy nieruchomości ciąży obowiązek uiszczenia opłaty (art. 133 § 1 i 2 Op., art. 6h w związku z art. 6c i art. 2 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 u.c.p.g., wyrok I SA/Ol 760/13 oraz przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali – u.w.l. Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903). Właściwym adresatem decyzji opłatowej jest zarządca nieruchomości, w nin. sprawie spółdzielnia mieszkaniowa (art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych Dz. U. z 2013 r., poz. 1222),

co potwierdza powołane liczne orzecznictwo sądowoadministracyjne. Wobec niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za okres od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Sp. z o.o. we [...] był uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość opłaty. Nie musiał wzywać skarżącego do złożenia deklaracji lub określać w decyzji terminu płatności opłaty, wynikającego z uchwały Rady Miejskiej [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. poz. [...]).

W dalszej kolejności organ szczegółowo omówił podstawy faktyczne i prawne określenia wysokości opłat w odniesieniu do każdego z 69 budynków wielolokalowych, uwzględniając przy tym zakaz wynikający z art. 234 Op.

Zebrane dowody pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania bez szacunkowego wyliczenia opłaty (art. 60 u.c.p.g., art. 23 § 2 Op., wyrok I SA/Wr 312/15), zaś skarżący nie podważył ich mocy dowodowej (art. 180 § 1 Op.).Nie było istotnym uchybieniem objęcie jedną decyzją wszystkich nieruchomości, chociaż z osobna, chociaż dla każdej nieruchomości składa się deklarację i ich zbiorcze ujęcie w rozstrzygnięciu nie miało podstawy w art. 21 § 3 Op., czyli wymagane były odrębne rozstrzygnięcia w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości (inaczej wyrok I SA/Ol 18/14). Uchybienie to nie zostało dostrzeżone w poprzedniej decyzji odwoławczej i wyroku I SA/Wr 1973/15.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zgłosił zarzuty procesowe oraz zarzut naruszenia art. 6m i art. 6o w związku z art. 6g u.c.p.g. i art. 13 § 1 pkt 1 Op. przez błędne uznanie [...] za organ podatkowy i związanego z tym naruszenia art. 39

ust. 4 u.s.g., a ponadto powtórzył dotychczasowe zarzuty naruszenia u.c.p.g. i Op. wskutek uznania skarżącego za podmiot zobowiązany, niewezwanie go do złożenia deklaracji, nieokreślenie w decyzji terminu i pominięcie faktu wygaśnięcia zobowiązania.

Wniósł o uchylenie bądź stwierdzenie nieważności powyższej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a przede wszystkim o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego na wyrok II SA/Wr 641/14 oddalający skargę na uchwałę z dnia [...] lipca 2012 r., w sprawie sygn. akt II FSK 1980/16.

Skarga ta jako spóźniona została prawomocnie odrzucona postanowieniem

z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 337/17.

W dniu [...] października 2017 r. wpłynął do organu wniosek skarżącego

o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz decyzji [...]

z dnia [...] kwietnia 2015 r. na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Op., albowiem wyrokiem

z dnia 28.06.2017 r. sygn. akt II FSK 1980/16 sąd odwoławczy uchylił wyrok

II SA/Wr 641/14 i stwierdził nieważność uchwały z dnia [...] lipca 2012 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. organ na podstawie art. 248 § 3 Op. (Dz. U.

z 2017 r., poz. 201) odmówił stwierdzenia nieważności. Według uzasadnienia przedmiotem postępowania powinna być kwestia nieważności decyzji odwoławczej, skoro byt prawny decyzji [...] jest od niej uzależniony. Jako podstawy nieważności skarżący wskazał wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości oraz wydanie jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Organ przytoczył brzmienie art. 6g u.c.p.g. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1289) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lutego 2015 r. oraz uchwały z dnia [...] lipca 2012 r. (t.j. Dz. Urz. Woj. [...]. z [...] r., poz. [...]), upoważniającej [...] do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu art. 6m i art. 6o u.c.p.g.

Skutkiem stwierdzenia nieważności uchwały mogłoby być uznanie [...] za organ niewłaściwy, a w konsekwencji nieważność wydanych przez niego decyzji (art. 247 § 1 pkt 1 Op. czy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), skoro nieważność uchwały wywołuje skutki, jak gdyby uchwała nigdy nie została podjęta.

Skutki stwierdzenia nieważności uchwały wyrokiem sądowym reguluje jednak art. 147 § 2 p.p.s.a. który stanowi, że decyzje wydane na podstawie uchwały podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo

w postępowaniu szczególnym. Jest to więc skutek wzruszalności, nie zaś nieważności (podobnie w sprawach budowlanych wyrok II OSK 1850/16). Organ potwierdził ocenę, że skarżący jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty. Decyzja opłatowa nie naruszała prawa w ogóle, a tym bardziej rażąco. Organ obszernie i szczegółowo uzasadnił przedstawione oceny. Wskazał w końcu, że nie zachodziły pozostałe podstawy nieważności decyzji.

W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 1, 2 i 3 Op., także

w związku z art. 120 i art. 122 Op. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, ponadto naruszenie art. 147 § 2 p.p.s.a. i art. 121 Op., a także art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op.

Skarżący twierdził, że organ w takich samych sprawach stwierdzał nieważność decyzji [...]. Kwestionował prawidłowość uzasadnienia decyzji. Wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania zażalenie skarżącego na odrzucenie skargi.

Organ odmówił zawieszenia postępowania z uwagi na brak zagadnienia wstępnego (art. 201 § 1 Op.).

Zaskarżoną decyzją organ na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 § 1 Op. utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że decyzja merytoryczna wydana została w czasie obowiązywania uchwały z dnia [...] lipca 2012 r., co oznaczało istnienie kompetencji [...] jako właściwego rzeczowo do wydania decyzji w pierwszej instancji.

Przy ocenie podstaw nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji merytorycznej (opłatowej). W tej dacie wyrok stwierdzający nieważność uchwały nie został jeszcze wydany. Skutki tego wyroku, wynikające z art. 147 § 2 p.p.s.a., należy interpretować w sposób ścisły. Skutek wzruszalności decyzji, nie oznacza jej nieważności (tak w wyrokach II OSK 1490/15, 163/15 i 1850/16). Uzasadniona jest wykładnia art. 147 § 2 p.p.s.a. w nin. sprawie taka sama, jak

w powołanych wyrokach.

Z prawidłowej wykładni art. 6c, art. 6h, art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 3a u.c.p.g. wynika, że skarżący jest podmiotem obciążonym obowiązkiem uiszczenia opłaty jak zarządca nieruchomości (art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, art. 2 ust. 3 u.c.p.g.). Wobec braku złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] grudnia 2014 r. [...] trafnie na podstawie art. 6o u.c.p.g. wydał wobec skarżącego decyzję określającą wysokość opłaty.

Następnie organ szeroko uzasadnił ocenę, że wysokość opłat została określona prawidłowo, przy uwzględnieniu kryteriów ustanowionych w uchwale Rady Miejskiej [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. poz. [...]) oraz ustalonych okoliczności faktycznych. Nie zachodziły twierdzone we wniosku oraz wynikające

z art. 247 § 1 Op. pozostałe podstawy nieważności.

Organ nie potwierdził zarzutu niejednolitości własnego orzecznictwa w podobnych sprawach.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzył dotychczasowe zarzuty, a zatem naruszenia art. 247 § 1 pkt 1, 2 i 3 op. także w związku z art. 120

i art. 122 Op. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, ponadto art. 147 § 2 p.p.s.a., a w końcu art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op. Skarżący podtrzymał ponadto zarzuty zawarte w odwołaniu od pierwszej decyzji z dnia [...].12.2017 r.

Wniósł o uchylenie decyzji zaskarżonej i ją poprzedzającej oraz stwierdzenie nieważności decyzji merytorycznych albo ich uchylenie.

W uzasadnieniu skarżący niezgodnie z wnioskami twierdził, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.

Po wyznaczeniu rozprawy skarżący wniósł o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, co oznaczało bezskuteczność wniosku (art. 115 § 1 p.p.s.a. Dz. U.

z 2018 r., poz. 1302).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W dniu 19 grudnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt

II FPS 3/16 podjął uchwałę abstrakcyjną w składzie powiększonym o treści

"1. W sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepis art. 6g ust. 1 u.c.p.g. wyłącza stosowanie przepisu art. 39 ust. 4 u.s.g. 2. Wykładnia dokonana

w uchwale wiąże od dnia jej podjęcia".

Teza 2 uchwały wymagała interpretacji. Według K.M. Ziemskiego (glosa w ST 2017 z. 3 s. 82-91) wątpliwości budzi stosowanie tezy 1 w odniesieniu do uchwał rad gmin uprzednio zaskarżonych oraz powstaje pytanie, czy uchwała NSA ma więc wiązać jedynie w przypadku uchwał zaskarżonych po dniu podjęcia tej uchwały, niezależnie od daty uchwalenia zaskarżonych uchwał. W końcu pozostaje otwarte pytanie o skutki decyzji wydanych przez organ wskazany w uchwale wydanej na podstawie

art. 39 ust. 4 u.s.g., czyli według uchwały NSA organ niewłaściwy. Autor glosy nie udziela odpowiedzi na to pytanie.

Z kolei według P. Przybysza (glosa w OSP 2017 nr 10 poz. 106) skoro w uzasadnieniu uchwały NSA opowiedział się za obowiązywaniem tezy 1 na przyszłość, a jedynie rady gmin powinny dostosować się do niej, to czy również sądy administracyjne powinny stosować uchwałę NSA dopiero do uchwał rad sprzecznych w dacie ich wydania z tą uchwałą. Oznaczałoby to pozostawanie dotychczasowych uchwał rad w mocy.

Autor proponuje, aby po prostu odrzucić dotychczasowy pogląd o wstecznych skutkach stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy. Jeżeli zaś pogląd ten podtrzymać, to należałoby wprost uznawać nieistnienie uchwały rady w dacie wydania decyzji

i przyjmować wynikające z tego skutki. Autor podkreślił, że wzgląd na pewność prawa

i zaufanie do władz publicznych i stanowionego przez nie prawa przemawia za skutkami stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy ex nunc, tak jak w przypadku poddania uchwały kontroli Trybunału Konstytucyjnego.

O ile przyjąć, że uchwała 7 sędziów NSA zabraniała stwierdzania nieważności uchwał rad gmin podjętych uprzednio na podstawie art. 39 ust. 4 u.s.g., to dobry przykład respektowania uchwał w składach powiększonych daje wyrok zwykłego składu NSA

z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1980/16. Wyrokiem tym stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku przedstawiono treść uchwały rady i jej zmiany oraz treść

art. 6m, art. 6o i art. 6p u.c.p.g., a także przedstawiono wywód prawny aprobujący uchwałę NSA. Odnośnie tezy 2 uchwały sąd odwoławczy przyjął, że teza 1 powinna mieć znaczenie na przyszłość, czyli nie ma skutku retrospektywnego. Jednak uwzględniając skutki ewentualnego oddalenia skargi oraz postulowane w uchwale NSA podjęcie przez rady gmin niezwłocznie działań w kierunku uchylenia uchwały upoważniającej sprzecznej z art. 39 ust. 4 u.s.g., sąd odwoławczy dokonał oceny czy rada gminy w rozpoznawanej sprawie podjęła takie działania. W wyniku oceny, że rada ta wymaganych uchwałą NSA działań nie podjęła, należało stwierdzić nieważność uchwały. Sąd omówił ponadto niejednolitość własnego orzecznictwa w kwestii sposobu stosowania art. 39 ust. 4 u.s.g. i przyjął, że uchwała rady gminy jako mało precyzyjna

i tak naruszała art. 39 ust. 4 u.s.g. Stanowiło to wystarczającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności, niezależną od treści uchwały NSA.

Oczywiście sąd odwoławczy nie omawiał skutków stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy, skoro w tej sprawie nie było takiej potrzeby.

Kwestia tych skutków pojawiła się w kolejnych wyrokach sądów administracyjnych.

Przykładowo wskazać można na wyroki II FSK 3850/17, 104/18 i 1447/18.

W sprawie II FSK 3850/17 tut. Sąd uchylił decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przyjmując, że uchwała II FPS 3/16 nie pozwala na stwierdzenie nieważności decyzji opłatowych wydanych przez [...] na podstawie upoważnienia udzielonego uchwałą rady z dnia [...].07.2012 r., jednak uzasadnia to stwierdzenie nieważności tej uchwały workiem II FSK 1980/16. Uwzględniając skargę kasacyjną SKO sąd odwoławczy wyraził pogląd, akceptujący tezę prawną wyroku II OSK 163/15, że właściwym do wzruszenia decyzji zgodnie z art. 147 § 2 p.p.s.a. jest organ administracyjny, nie zaś sąd. NSA stwierdził, że "okoliczność późniejszego stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego nie może stanowić podstawy uchylenia przez sąd administracyjny rozstrzygnięć, wydanych na podstawie przepisów tego aktu w indywidualnej sprawie, w postępowaniu którego przedmiotem jest merytoryczna zasadność tych decyzji, to jest wysokość opłat za gospodarowanie odpadami". Powołując art. 190 p.p.s.a. sąd odwoławczy zalecił, aby WSA rozpoznał sprawę co do jej istoty.

Stan sprawy II FSK 104/18 różnił się o tyle, że tym razem tut. Sąd po uchyleniu decyzji opłatowych dodatkowo umorzył postępowanie administracyjne. Sąd ten wskazał, że stwierdzenie nieważności uchwały rady nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez [...]. Z kolei sąd odwoławczy powołał i przytoczył wywód prawny wyroku II FSK 3850/17.

Identyczny stan sprawy opisano w wyroku II FSK 1447/18.

Wydane w tych sprawach zalecenia sądu odwoławczego, aby WSA rozpoznał sprawę, co do istoty nie są dostatecznie jasne. Być może sugerują nieprawidłowość umorzenia postępowania administracyjnego przez sąd, a być może akceptują pogląd WSA o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez [...] pomimo stwierdzenia nieważności podstawy kompetencyjnej. NSA nie napisał wprost, że skargi na te decyzje należy oddalić.

Można podać dalsze przykłady rozstrzygnięć tut. Sądu w podobnych sprawach.

W sprawie I SA/Wr 940/17 tut. Sąd wyraził ówczesne stanowisko (sprzed krytycznych wobec niego wyroków odwoławczych), jednak wyrok ten został przytoczony z uwagi na związek tej sprawy ze sprawą II SA/Wr 641/14 (ważność uchwały upoważniającej) i wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji opłatowych po wyroku II FSK 1980/16. W omawianym wyroku Sąd uzasadnił stanowisko, że stwierdzenie nieważności decyzji opłatowych byłoby bezzasadne. Sąd rozważał jedynie przesłankę wydania decyzji bez podstawy prawnej (art. 247 § 1 pkt 2 Op.), która nie zachodziła, skoro w dacie wydania decyzji uchwała upoważniająca obowiązywała. Umorzenie postępowania administracyjnego uzasadnione było nieistnieniem obecnie kompetencji [...], co jednak powinno uzasadnić wszczęcie odrębnego postępowania przez właściwy organ.

Z kolei w sprawie I SA/Wr 104/17 tut. Sąd rozpoznał sprawę podobną do nin. sprawy, ze skargi na decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji opłatowej. Sąd uchylił obie decyzje SKO o odmowie, ale ponadto obie decyzje opłatowe.

Sąd odwoławczy w sprawie II FSK 1069/18 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku, jednak do tej pory nie zostało opublikowane uzasadnienie. Z kolei uzasadnienie wyroku I SA/Wr 104/17 wskazuje na potrzebę rozważenia przesłanek nieważności decyzji

z art. 247 § 1 pkt 1 i 3 Op. (naruszenie właściwości i rażące naruszenie prawa). Sąd najpierw uznał za trafny zarzut naruszenia przepisów o właściwości (art. 247 § 1 pkt 1 Op.), aby następnie uznać, że nie uzasadnia to stwierdzenia nieważności decyzji, wydanych w czasie posiadania przez [...] kompetencji do ich wydania. Z kolei skutkiem wyroku II FSK 1980/16 powinno być uchylenie decyzji opłatowych. Konieczność uchylenia tych decyzji uzasadniało z kolei uchylenie decyzji nieważnościowych (stosowanie art. 135 p.p.s.a. w przeciwną stronę). Sąd mocno podkreślił, że sankcja wzruszalności decyzji ustanowiona w art. 147 § 2 p.p.s.a. nie oznacza zarówno możności wznowienia postępowania, jak i stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast niewątpliwie nie zachodzą przesłanki nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa, skoro właśnie kontrowersyjność problematyki prawnej wywołała potrzebę podjęcia uchwały w składzie powiększonym, a tym bardziej braku podstawy prawnej.

W podsumowaniu omówionego orzecznictwa wskazać należy, że przesłanki nieważności decyzji opłatowej wydane przez [...], a w konsekwencji decyzji odwoławczej orzekającej w części o jej zmianie, a w części o utrzymaniu w mocy, wymaga rozważenia jedynie skutków prawnych stwierdzenia nieważności uchwały upoważniającej ten [...], co nastąpiło w wyroku II FSK 1980/16.

Bezdyskusyjna jest przy tym moc wiążąca zarówno uchwały II FPS 3/16, jak i wyroku

II FSK 1980/16.

Sąd w nin. sprawie w pełni podziela omówiona powyżej wykładnię, że art. 147 § 2 p.p.s.a. nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie nieważnej uchwały rady gminy.

Sąd nie podziela natomiast wykładni, że art. 135 p.p.s.a. po dokonaniu oceny

o bezzasadności skargi, czyli o zgodności z prawem decyzji zaskarżonej, jednak umożliwia uwzględnienie skargi po stwierdzeniu naruszenia prawa przez inne decyzje wydane w granicach sprawy. W ocenie Sądu dopiero uwzględnienie skargi umożliwia zbadanie legalności innych aktów wydanych w granicach sprawy. Jeżeli Sąd dokonał oceny, że odmowa stwierdzenia nieważności nie narusza prawa, to nie powinien uchylać decyzji odmownych jedynie dlatego, że decyzje merytoryczne naruszają prawo w sposób nie uzasadniający stwierdzenia ich nieważności.

Dokonując wykładni skutków stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy sąd odwoławczy, jak i organ, przytaczał tezy prawne wyroków II OSK. Sąd w nin. sprawie również uznaje te tezy za prawidłowe i nimi uzasadnia wydane rozstrzygnięcie. Wskazać tutaj należy w szczególności wyroki II OSK 163/15, 1490/15, 1850/16

i 2085/16. Tezy te dotyczą wykładni art. 147 § 2 p.p.s.a. i nie ma racji skarżący, że jest istotne jakich merytorycznych decyzji one dotyczą. Niezależnie od rodzaju spraw, wykładnia art. 147 § 2 p.p.s.a. powinna być jednolita. Tezy te wyrażają trafny pogląd

o rozbieżnych skutkach dla decyzji zależnej, wydania decyzji zasadniczej jako nieważnej albo oparcia decyzji zależnej na nieważnym akcie prawa miejscowego. Wskazuje się bowiem, że dla tej drugiej sytuacji ustawodawca nie wskazał sankcji nieważności, a tej przecież nie powinno się domyślać.

Nie nastąpiło zatem naruszenie wskazanych w skardze przepisów art. 247 § 1 Op., skoro nie było podstaw do ich stosowania przez organ, gdyż sankcja wzruszalności nie jest sankcją nieważności decyzji. Tym bardziej nie mógł tego przepisu stosować Sąd, skoro sankcję wzruszalności mają realizować właściwie organy. Nie miało więc ponadto znaczenia, że omawiane wyroki nie precyzują sposobu stosowania przez organy art. 147 § 2 p.p.s.a. Nie miało również znaczenia, że w poszczególnych wyrokach rozmaicie przypisywano ewentualne skutki stwierdzenia nieważności uchwały upoważniającej, do przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Z przyjętej wykładni art. 147 § 2 p.p.s.a. wynika bowiem, że żadna z tych przesłanek co do zasady nie wchodziła w rachubę.

W ślad za uchwalą NSA należy zaznaczyć, że ocenie powinna podlegać przesłanka naruszenia właściwości organu.

Nie było potrzeby szczegółowego omawiania zarzutów skargi. Wszystkie one sprowadzały się do naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię pojęcia wzruszalności, skoro zaś zdaniem skarżącego oznacza ono nieważność decyzji, to konsekwentnie skarżący podnosił zarzuty naruszenia art. 247 § 1 Op. oraz uchybień procesowych organu skutkujących nieprawidłową wykładnią prawa materialnego.

Skoro zaś sankcja nieważności decyzji opłatowych w ogóle nie wchodziła w rachubę, to zaskarżona odmowa stwierdzenia ich nieważności nie naruszała prawa. Można dodać, że Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień procesowych organu, szczególnie

w zakresie uzasadnienia decyzji, zawierającego szczegółowy i rzeczowy wywód przekonujący o zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z tych względów i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.