Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 107/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1-2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu za zaległości podatkowe P. O. P. Sp. z o.o. w B. w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2010 r., za odsetki za zwłokę od tych zaległości oraz koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia

[...] października 2013 r., nr [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej K. W. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe "P." O. P. Sp. z o.o. (dalej przywoływana jako: "Spółka"), z siedzibą w B., w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2010 r. w łącznej kwocie 82 192 zł, za odsetki za zwłokę od tych zaległości w kwocie 36 486 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 5 538,09 zł.

Nie godząc się z powyższym, pełnomocnik Skarżącego złożył odwołanie wnosząc

o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie

o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją

z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na przesłanki odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością wynikające z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a i § 3, art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U.

z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej powoływana jako: "o.p.").

Organ stwierdził, że w sprawie wystąpiły pozytywne przesłanki do orzeczenia

o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu, tj. pełnił obowiązki członka zarządu spółki w dacie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec 2010 r., a egzekucja

z majątku spółki okazała się bezskuteczna, co potwierdza postanowienie wydane przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2012 r. o nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu ww. postanowienia, organ egzekucyjny wskazał, iż spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Sąd Rejonowy w B. dwukrotnie ustalał kuratora dla Spółki, celem zwołania Walnego Zgromadzenia Wspólników

do wyłonienia zarządu spółki. Do chwili obecnej spółka nie ma powołanego zarządu. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości. Kwota uzyskana

ze sprzedaży ruchomości wystarczyła na częściowe pokrycie wydatków poniesionych podczas sprzedaży licytacyjnej.

Zdaniem organu kwestią niesporną jest, iż na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Spółki K. W. został powołany na mocy Uchwały numer

[...] Zgromadzenia Wspólników P. O. P. Sp. z o.o. z dnia [...] września 2009 r.

Organ nie zgodził się z odwołującym się, że w celu wywołania skutków oświadczenia o rezygnacji wystarczające było dostarczenie pisma do drugiego

z członków Zarządu Spółki. Takiego wniosku nie można wyprowadzić z powołanego w odwołaniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt III CSK 176/09 (Lex nr 677761). Sad Najwyższy w powołanym wyroku stwierdził,

że oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji członka zarządu powinno być złożone właściwemu organowi spółki, który powołuje zarząd. Jeżeli w spółce

z o.o. została ustanowiona rada nadzorcza, to członek zarządu może złożyć oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji któremukolwiek z członków rady nadzorczej, chyba, że obowiązujący w spółce regulamin zawiera odmienne postanowienia w tym zakresie. Jeżeli rada nadzorcza nie została ustanowiona,

to rezygnacja członka zarządu powinna być złożona na zgromadzeniu wsporników, które jest w tej sytuacji organem uprawnionym do powoływania członków zarządu.

W P. O. P. Sp. z o.o. rada nadzorcza nie została powołana.

Z jednolitego tekstu umowy spółki - § 14 pkt 2, przyjętego w dniu [...] maja 2007 r. uchwałą nr [...] w trakcie Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników (Rep. A

nr [...]) wynika, że do ważności odbycia Zgromadzenia Wspólników wymagana była obecność wszystkich Nowych Wspólników, oraz jednego ze Wspólników. Z § 5 umowy spółki wynika, iż K. B. S., G. I. oraz M. S. zostali określeni jako "Wspólnicy", a Z. M., D. M. oraz K. M. jako "Nowi Wspólnicy".

Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników odbyło się [...] lutego 2010 r.,

na którym to K. W. złożył rezygnację obecnym na zgromadzeniu "Nowym Wspólnikom" sp. z o.o. (odbiór osobiście pokwitował D. M. oraz Z. M., zaś w imieniu K. M. odbiór pokwitował pełnomocnik wspólnika D. M.).

Z uwagi na nieobecność na Zgromadzeniu Wspólników B. S., G. I. oraz M. S. (określanych jako Wspólników), K. W. rezygnację z pełnionej funkcji wysłał do ww. listem poleconym.

Z informacji Sądu Rejonowego Sądu Gospodarczego w B. z dnia

[...] sierpnia 2010 r. skierowanej do Przewodniczącej V Wydziału Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w B. (k-63 akt) wynika,

że G. I. odebrał pismo o rezygnacji w dniu [...] czerwca 2010 r., rezygnacja wysłana do M. S. została odesłana nadawcy w dniu [...] czerwca 2010 r., z adnotacją "adresat wyprowadził się", zaś K. S. nie odebrał dwukrotnie awizowanego listu (przyjmuje się, iż dzień [...] czerwca 2010 r. jest dniem, w którym rezygnacja z funkcji członka zarządu dotarła do ww. w taki sposób, że mógł się zapoznać z jego treścią, chociaż tego nie uczynił).

W świetle powyższego organ stwierdził, iż do skutecznego złożenia rezygnacji przez odwołującego doszło w dniu [...] czerwca 2010 r., tj. z dniem uzyskania możliwości zapoznania się z oświadczeniem woli o rezygnacji przez wspólnika, który jako ostatni mógł się zapoznać z treścią ww. oświadczenia.

Zdaniem organu jeżeli wspólnicy odbiorą oświadczenie w różnych momentach to należy przyjąć, że zostanie ono złożone z chwilą dojścia

do ostatniego z nich.

Organ wskazał również, że w przedmiotowej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony. Sam fakt złożenia do sądu pisma - wniosku

o ogłoszenie upadłości nie jest tożsamy z jego zgłoszeniem. O zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości można mówić jedynie w sytuacji, gdy sąd tę upadłość ogłosi oraz zostanie wszczęte i przeprowadzone postępowanie upadłościowe.

Z uzasadnienia wniosku o ogłoszenie upadłości P. O. P. Sp. z o.o., złożonego w czerwcu 2009 r. (data wpływu do Sądu – [...] czerwiec 2009 r.) przez ówczesnego wiceprezesa T. Z. wynika, iż Spółka przestała wykonywać swoje wymagalne zobowiązania w połowie 2009 r. Wnioskodawca wskazał, że Spółka zalega z płatnościami wobec Z. od lutego 2009 r., jak również wypłatą wynagrodzeń pracownikom, co potwierdziła Państwowa Inspekcja Pracy w raporcie z dnia [...] czerwca 2009 r. Ponadto Spółka pobrała pieniądze z płatności masowych i przeznaczyła je na finansowanie swojej działalności gospodarczej, co spowodowało braki na koncie płatności masowych ponad 1 200 000 zł. Do dnia [...] czerwca 2009 r. wspólnicy Spółki prowadzili negocjacje dotyczące dofinansowania działalności. Do porozumienia między wspólnikami nie doszło, co spowodowało wstrzymanie regulowania niektórych zobowiązań. Sytuacja Spółki uległa pogorszeniu. Spółka nie regulowała swoich zobowiązań. Stan ten miał charakter trwały, a sytuacja ekonomiczna Spółki nie rokowała szans na poprawę.

Z uwagi na fakt, iż T. Z. nie miał uprawnień do złożenia przedmiotowego wniosku (działał jednoosobowo, a zgodnie z umową Spółki wymagana jest łączna reprezentacja dwóch członków zarządu), Sąd ustanowił dla Spółki kuratora, którym został G. I.

Ustanowiony kurator cofnął wniosek o ogłoszenie upadłości, w wyniku czego Sąd Rejonowy Sąd Gospodarczy w B. w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2009 r., sygn. akt [...], umorzył postępowanie w sprawie ogłoszenia upadłości.

W okresie pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu Spółka przestała funkcjonować. W styczniu 2010 r. firma [...], a w lutym 2010 r. T. wypowiedziały umowy na dostarczanie przesyłek masowych za pośrednictwem P. W połowie lutego 2010 r. Z. zajął konto spółki, wobec czego nie można było realizować bieżących płatności. W wyniku reklamacji składanych przez punkty realizujących płatności masowe okazało się że w systemie tych płatności brakuje 600 000 zł i część z nich nie zostanie zrealizowana. Na początku marca 2010 r. w związku z brakiem wypłaty wynagrodzeń pracownicy złożyli wypowiedzenia z przyczyn pracodawcy.

Powyższe zdaniem organu świadczyło o tym, że w dacie objęcia funkcji członka zarządu przez odwołującego sytuacja finansowa spółki była zła

i uzasadniała zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Organ wskazał również, że dla zwolnienia z odpowiedzialności podatkowej członka zarządu nie ma znaczenia brak wiedzy o stanie zobowiązań spółki,

a przyczyny powstania zadłużenia spółki nie mają wpływu na kształt odpowiedzialności członka zarządu.

Organ nie uwzględnił także zarzutu dotyczącego utrudnionego dostępu do dokumentacji Spółki. Wskazał, że przeczą temu zeznania E. J., zatrudnionej w Spółce na stanowisku dyrektora d/s administracyjno-finansowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. pełnomocnik Skarżącego zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. poprzez błędne przyjęcie, iż Skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku

o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 202 § 4 ustawy z dnia

15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.; dalej powoływana jako: "k.s.h.") w zw. z art. 61 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 121; dalej powoływana jako: "k.c."), poprzez błędne przyjęcie, iż do skuteczności złożenia oświadczenia o rezygnacji z członkostwa w zarządzie koniecznym jest dostarczenie oświadczenia woli członka zarządu o rezygnacji wszystkim wspólnikom, a nie wyłącznie Spółce;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 210 w zw. z art. 187 § 1 oraz 191 o.p. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego,

w szczególności poprzez nieuwzględnienie zeznań E. J., a w konsekwencji dokonanie swobodnej oceny dowodów w zakresie okoliczności utrudnionego dostępu do dokumentacji Spółki, mogącej mieć wpływ na wyłączenie odpowiedzialności Skarżącego oraz nieuwzględnienie powyższych zeznań w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego

w B. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Skarżący powołany został na członka zarządu Spółki w celu uzupełnienia składu zarządu o wiceprezesa. W związku

z niemożnością porozumienia się wspólników w kwestii powołania niezależnego zarządu, w którym nie uczestniczyliby wspólnicy Spółki oraz koniecznością zapewnienia ciągłości działań Spółki, zdecydowali się oni na powołanie

na wiceprezesa, na okres przejściowy, osoby, która nie ingerowałaby

w prowadzenie spraw Spółki, a jedynie zapewniała jej funkcjonowanie.

K. W. miał jedynie nadzorować działania pozostałych członków zarządu, kontrasygnując umowy oraz inne działania podejmowane przez nich. Zgodnie z założeniem wspólników i podziałem zadań wśród członków zarządu, do jego obowiązków nie należało prowadzenie spraw Spółki, badanie jej stanu finansowego czy też wnikanie w kwestie majątkowe i księgowe. Zgodnie z ustnymi zapewnieniami wspólników, K. W. działając z ramienia wspólników D. M., Z. M. i K. M., miał być członkiem zarządu Spółki jedynie przez okres ok. 2 miesięcy, w szczególności do czasu zakończenia rozmów inwestycyjnych ze spółką S. i podpisaniem umowy, planowanym na dzień [...] października 2009 r.

Z uwagi na ograniczony zakres obowiązków Skarżącego jako wiceprezesa zarządu Spółki oraz krótki okres sprawowania funkcji, nie może on zatem ponosić odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż nie ponosi winy za niezłożenie takiego wniosku w terminie. Podjęcie takiej czynności nie mieściło się bowiem w zakresie jego obowiązków, gdyż nie prowadził on spraw Spółki, a tym samym nie weryfikował jej stanu finansowego oraz majątkowego, a także

na bieżąco nie weryfikował istnienia wobec Spółki przesłanek do ogłoszenia jej upadłości.

Według Skarżącego nie można przypisać jemu winy za niezłożenie wniosku

o ogłoszenie upadłości także dlatego, że został on wprowadzony w błąd

co do faktycznej sytuacji finansowej Spółki i nie posiadał wiedzy o stanie finansowym Spółki pozwalającej na ocenę czy konieczne jest złożenie wniosku o upadłość,

a co więcej nie mógł on uzyskać tej wiedzy z uwagi na wadliwość dokumentacji księgowej Spółki oraz świadome działania podmiotów trzecich (członków zarządu Spółki będących jednocześnie udziałowcami Spółki).

Skarżący wskazał, że w celu wywołania skutków oświadczenia o rezygnacji w przedmiotowej sprawie wystarczające było dostarczenie pisma do drugiego

z członów Zarządu Spółki z uwagi na treść art. 205 § 2 k.s.h. W przedmiotowej sprawie Skarżący złożył takie pismo na ręce J. P. (drugiego członka Zarządu)

w dniu [...] stycznia 2010 roku. A zatem wspomniane oświadczenie wywołało skutki już od momentu wskazanego w piśmie, tj. od dnia [...] stycznia 2010 roku, a nie jak błędnie wskazał Organ od dnia [...] czerwca 2010 roku.

Zdaniem Skarżącego organy obu instancji pominęły w treści uzasadnienia faktycznego decyzji zeznania świadka E. J. w części, która jednoznacznie potwierdza, iż dokumentacja księgowa sporządzona przez spółkę Z. B. R. A. sp. z o.o. była wadliwa

W odpowiedzi na zarzuty skargi Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do postanowień art. 116 § 1 i 2 o.p za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub

w części bezskuteczna, a członek zarządu: (1) nie wskazał, że (a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

(b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, (2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Z treści art. 116 o.p. wynika, że w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organy podatkowe obowiązane są wykazać, że zaległości wynikają z zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu oraz, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części nieskuteczna. Są to tzw. pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością.

Do negatywnych przesłanek odpowiedzialności zalicza się wykazanie,

że we właściwym czasie podmioty te zgłosiły wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez ich winy, ewentualnie wskazanie przez ww. podmioty mienia spółki,

z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki

w znacznej części. Wykazanie przesłanek, których zaistnienie wyklucza orzeczenie o odpowiedzialności członków zarządu jako osób trzecich, obciąża te podmioty.

W przedmiotowej sprawie organy ustaliły, że Skarżący pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki w dacie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2010 r.

Z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Skarżący pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki od [...] grudnia 2009 r., do dnia [...] czerwca 2010 r.,

co z kolei wynika z ustaleń faktycznych organów.

Pełnienie funkcji członka zarządu spółki z o.o. jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko, a członek zarządu może zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji - art. 202 § 5 k.s.h.

W sprawie organy stwierdziły także bezskuteczność egzekucji prowadzonej

z majątku Spółki. Należy wskazać, że w orzecznictwie przyjmuje się,

że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2008 r., sygn. akt

II FPS 6/08, LEX nr 465091). Jak ustalono Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku Spółki z uwagi na jego bezskuteczność. Organ egzekucyjny stwierdził, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma powołanego zarządu, kwota uzyskana ze sprzedaży zajętych ruchomości wystarczyła na częściowe pokrycie wydatków poniesionych podczas sprzedaży licytacyjnej.

Przechodząc do oceny przesłanek egzoneracyjnych organy ustaliły,

że w przedmiotowej sprawie nie został skutecznie złożony wniosek o ogłoszenie upadłości. Za zgłoszenie wniosku nie może być bowiem uznane samo złożenie pisma zawierającego wniosek o ogłoszenie upadłości.

Wniosek złożony w dniu [...] czerwca 2009 r. przez ówczesnego Wiceprezesa Zarządu T. Z. został cofnięty przez ustanowionego dla Spółki kuratora. W efekcie Sąd Rejonowy Sąd Gospodarczy w B. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., sygn. akt [...] umorzył postępowanie w sprawie ogłoszenia upadłości.

Z kolei wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z dnia [...] marca 2010 r. złożony przez Prezesa Zarządu J. P. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych został przez Sąd zwrócony.

Kwestią sporną w sprawie pozostaje, czy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy Skarżącego.

Oceniając to zagadnienie w pierwszej kolejności należy podkreślić,

iż zasadniczą rolą regulacji art. 116 o.p. jest ochrona interesów wierzycieli. Charakter prawny funkcji członka zarządu wiąże się ze zwiększonym zakresem odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki. Stąd członkowie zarządu będąc uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki, w sytuacji, gdy spółka nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań mają obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego. Jeżeli członek zarządu nie wykona tego obowiązku, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, powinien wykazać, że pomimo zachowania należytej staranności, obiektywnie zaistniały przyczyny, które uniemożliwiły mu podjęcie działań zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego lub układowego.

Skarżący wskazywał, że w Spółce przewidziano jedynie przejściowe sprawowanie przez niego funkcji Wiceprezesa Zarządu Spółki, a podejmowanie decyzji o złożeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości nie mieściło się w zakresie jego obowiązków, nie miał możliwości uzyskania dokumentów oraz informacji koniecznych do skompletowania wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu ograniczenia dostępu do dokumentacji wynikającym z podziału obowiązków oraz wprowadzenia w błąd,

co do faktycznej sytuacji finansowej Spółki.

Zdaniem organów, które w pełni popiera Sąd, twierdzenia te nie uzasadniały uznania braku winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawy do zgłoszenia wniosku

o ogłoszenie upadłości Spółki zachodziły w badanym okresie. W styczniu 2010 r. firma P., a w lutym 2010 r. T. wypowiedziały umowy na dostarczanie przesyłek masowych za pośrednictwem Spółki. W połowie lutego 2010 r. Z. zajął konto Spółki, wobec czego nie można było realizować bieżących płatności. W wyniku reklamacji składanych przez punkty realizujących płatności masowe okazało się, że w systemie tych płatności brakuje 600 000 zł i część z nich nie zostanie zrealizowana. Na początku marca 2010 r. w związku z brakiem wypłaty wynagrodzeń pracownicy złożyli wypowiedzenia z przyczyn pracodawcy.

Z powyższego bezsprzecznie wynika, iż w dacie objęcia funkcji członka zarządu przez Skarżącego, sytuacja finansowa Spółki była zła, zatem organy prawidłowo uznały, iż przedmiotowa sytuacja uzasadniała zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Z "Raportu z uzgodnionych procedur P. O. P. Sp. z o.o.", sporządzonego przez firmę H. T. & W. wynika, że ujemna wartość kapitału własnego wykazana w bilansie sporządzonym na dzień [...] września 2009 r. oznaczała, iż majątek Spółki nie wystarczał na pokrycie wszystkich zobowiązań, co w świetle ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze czyniło dłużnika niewypłacalnym.

Niewątpliwie zatem sytuacja finansowa Spółki już w dacie objęcia przez Skarżącego funkcji Wiceprezesa Zarządu uzasadniała zgłoszenie wniosku

o ogłoszenie upadłości.

Należy zgodzić się z twierdzeniem organu, że nie ma znaczenia dla zwolnienia z odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, jako członka zarządu wskazywany brak wiedzy o stanie zobowiązań Spółki. Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy, członek zarządu spółki nie może się powoływać na nieznajomość stanu jej finansów, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) (uchwała NSA z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, dostępna na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie możliwość zaspokojenia długów (wyroki SN z: 2 października 2008 r., sygn. akt I UK 39/08, Lex nr 575194; 24 września 2008 r., sygn. akt II CSK 142/08, Lex nr 470009; 11 marca 2008 r., sygn. akt II CSK 545/07, Lex nr 385597, 16 stycznia 2008 r., sygn. akt IV CSK 430/07, Lex nr 487532).

Należy zgodzić się także z przywoływanym przez organ wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt III AUa 740/12 (Lex nr 1294795), w którym Sąd stwierdził, że profesjonalizm wymagany

od członków zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność (art. 355 § 2 k.c.) pozwala na przyjęcie, iż każdy członek zarządu obowiązany jest kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić

z wnioskiem o ogłoszenie upadłości.

Stąd podnoszone przez Skarżącego argumenty, iż nie posiadał on wiedzy

o stanie finansowym Spółki pozwalającej na ocenę czy konieczne jest złożenie wniosku o upadłość, a co więcej nie mógł on uzyskać tej wiedzy z uwagi na wadliwość dokumentacji księgowej Spółki oraz świadome działania podmiotów trzecich (członków zarządu Spółki będących jednocześnie udziałowcami Spółki) nie stanowią przesłanki wyłączającej odpowiedzialność Skarżącego. Od członków zarządu spółki kapitałowej jest wymagany profesjonalizm, a także podwyższona staranność. Winni oni stale kontrolować sytuację w spółce przynajmniej na tyle, aby orientować się, czy jest ona wypłacalna i czy nie zachodzą przesłanki skutkujące obowiązkiem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, bądź wszczęcie postępowania układowego. Jeżeli dana osoba pełni tę funkcję, mimo, że nie jest w stanie takiej kontroli sprawować, bierze na siebie ryzyko związane ze skutkami ewentualnej niewypłacalności tego podmiotu.

Biorąc pod uwagę zarzuty przedstawione w skardze trzeba podkreślić,

że przepisy Ordynacji podatkowej wiążą odpowiedzialność członków zarządu

z okresem pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu bez względu na zakres obowiązków, dziedziny funkcjonowania firmy, jakie im formalnie powierzono i jakie faktycznie nadzorowali. Nawet jeżeli Skarżący, jak twierdzi, miał pełnić funkcję członka Zarządu przejściowo, nie ingerując w prowadzenie spraw Spółki, jedynie, aby zapewnić jej funkcjonowanie w żaden sposób nie wpływa to na zakres jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Odnośnie twierdzenia Skarżącego, że został powołany na członka jedynie w celu uzupełnienia składu zarządu Spółki trzeba zauważyć, że powołanie danej osoby w skład zarządu spółki (zwłaszcza jako Prezesa Zarządu) ma na celu kierowanie przez nią działaniami tej osoby prawnej. Nadto pełnienie funkcji członka zarządu spółki z o.o. jest dobrowolne, wymaga zgody osoby powołanej na to stanowisko, a członek zarządu może zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji (por. wyrok WSA w Białymstoku

z dnia 16 kwietnia 2014 r., I SA/Bk 108/14, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 202 § 4 k.s.h. w zw.

z art. 61 k.c. poprzez błędne przyjęcie, iż do skuteczności złożenia oświadczenia

o rezygnacji z członkostwa w zarządzie koniecznym jest dostarczenie oświadczenia woli członka zarządu o rezygnacji wszystkim wspólnikom, a nie wyłącznie Spółce również należy uznać za bezzasadny.

Zgodnie z art. 202 § 4 k.s.h., mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu.

Natomiast na podstawie art. 61 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba

ta mogła zapoznać się z jego treścią.

Jak wynika z powołanego zarówno w odwołaniu, jak i w skardze - wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt III CSK 176/09 (Lex nr 677761), Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji członka zarządu powinno być złożone właściwemu organowi spółki, który powołuje zarząd. Jeżeli w spółce z o. o. została ustanowiona rada nadzorcza, to członek zarządu może złożyć oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji któremukolwiek z członków rady nadzorczej, chyba, że obowiązujący w spółce regulamin zawiera odmienne postanowienia w tym zakresie. Jeżeli rada nadzorcza nie została ustanowiona,

to rezygnacja członka zarządu powinna być złożona na zgromadzeniu wspólników, które jest w tej sytuacji organem uprawnionym do powoływania członków zarządu.

Z ustalonego przez organy stanu faktycznego należy wywnioskować,

że z informacji Sądu Rejonowego Sądu Gospodarczego w B. z dnia

[...] sierpnia 2010 r., skierowanej do Przewodniczącej V Wydziału Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w B., wynika, że G. I. odebrał pismo o rezygnacji [...] czerwca 2010 r., rezygnacja wysłana do M. S. została odesłana nadawcy w dniu [...] czerwca 2010 r. z adnotacją "adresat wyprowadził się", zaś K. S. nie odebrał dwukrotnie awizowanego listu (przyjmuje się, iż dzień [...] czerwca 2010 r. jest dniem, w którym rezygnacja z funkcji członka zarządu dotarła do w/w w taki sposób, że mógł się zapoznać z jego treścią, chociaż de facto tego nie uczynił).

Zdaniem Sądu, z przedstawionego stanu faktycznego oraz wyroku Sądu Najwyższego nie wynika, żeby organ błędnie przyjął, że do skutecznego złożenia rezygnacji przez Skarżącego doszło w dniu [...] czerwca 2010 r., tj. z dniem uzyskania możliwości zapoznania się z oświadczeniem woli o rezygnacji przez wspólnika, który jako ostatni mógł się zapoznać z treścią ww. oświadczenia.

W tym dniu wszyscy wspólnicy uzyskali wiedzę o oświadczeniu o rezygnacji

z pełnionej funkcji członka zarządu, co jest spójne z przytaczanym wyrokiem Sądu Najwyższego.

Sąd zgadza się z argumentacją organu, z której wynika, że w przypadku gdy Wspólnicy odbiorą oświadczenie w różnych momentach to powinno przyjmować się, że skutecznie zostanie ono złożone z chwilą dojścia do ostatniego z nich, czyli w dniu, w którym owe oświadczenie woli dotrze do pełnego składu organu umocowanego

do powoływania i odwoływania członków zarządu.

Skarżący podnosi również w skardze, że nie miał możliwości skutecznego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości ze względu na wprowadzenie w błąd

co do faktycznej sytuacji finansowej Spółki przez poprzednich członków Zarządu i nie mógł w żaden sposób zweryfikować stanu finansowego Spółki, gdyż podmiot zajmujący się obsługą księgową sporządzał dokumenty w sposób niezgodny

ze stanem faktycznym.

Jak wskazano powyżej, członek zarządu spółki nie może powoływać się

na nieznajomość stanu jej finansów, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku

o upadłość.

Nadto dokonując oceny wystąpienia tych okoliczności, wbrew zarzutom skargi, organy uwzględniły zeznania E. J. Wskazały, że przeczą one twierdzeniom Skarżącego o utrudnianiu przez poprzedni zarząd dostępu

do dokumentów. E. J., zatrudniona w Spółce na stanowisku dyrektora d/s administracyjno-finansowych zeznała m.in., że z tego co wie nikt nie utrudniał dostępu do dokumentów finansowych. Księgi Spółki prowadziła firma A., która miała siedzibę w tym samym budynku co Spółka i dokumenty na każde żądanie były dostępne. Poprzedni Zarząd nie przekazywał dokumentów, ponieważ znajdowały się one w firmie A. Sprawozdanie za 2009 r. A. przekazał pod koniec lutego 2010 r., natomiast dokumenty od stycznia 2010 r. znajdowały się w Spółce i nowy Zarząd miał do nich pełny dostęp.

W tym kontekście nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 210 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p. Organy podatkowe podjęły w sprawie wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dokonały także swobodnej oceny zebranych dowodów, w tym wskazanych zeznań, w zakresie zbadania negatywnych przesłanek odpowiedzialności. Ocena dowodów dokonana przez organy jest prawidłowa, jest zgodna z zasadami logiki

i doświadczenia życiowego. Podjęte wnioski zostały przekonująco uzasadnione. Samo nieuwzględnienie w tym kontekście twierdzeń Skarżącego nie uzasadnia stawianych zarzutów.

Skarżący nie wskazał ponadto mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.