Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 54/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 b ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie potrzeby kształcenia specjalnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]grudnia 2015 r., nr [...] D. Kurator Oświaty, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. § 17 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno - pedagogicznych (Dz. U. 2008 r. Nr 173, poz. 1072), po rozpatrzeniu odwołania G. P. dalej: zainteresowany, strona, skarżący, od orzeczenia nr [...] z dnia 31 sierpnia 2015 r. o potrzebie kształcenia specjalnego dla M. P., wydanego przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną w T. - utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

M. P. jest obecnie 7 letnim chłopcem, który od dnia 1 września 2015 r. rozpoczął I etap edukacyjny w Powiatowym Zespole Specjalnych Placówek Szkolno - Wychowawczych w T..

Chłopiec objęty jest pomocą psychologiczno - pedagogiczną przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną w T. od kwietnia 2009 r., kiedy to został do niej zgłoszony w celu przeprowadzenia badań diagnostycznych i wydania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju z uwagi na stwierdzenie częściowego niedorozwoju ciała modzelowatego oraz cechami dysmorficznymi twarzy.

M.P. otrzymał wówczas opinię nr [...] z dnia 28 kwietnia 2009 r. o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka z uwagi na zagrożenie niepełnosprawnością. Następną opinię, nr [...], o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka z uwagi na opóźniony rozwój psychomotoryczny chłopiec otrzymał dnia 28 września 2010 r. W dniu 30 sierpnia 2011 r. M. P. wydana została, przez pracowników Poradni Psychologiczno - Pedagogicznych w T., opinia nr [...] o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka z uwagi na niepełnosprawność, natomiast w dniu 30 lipca 2013 r. sporządzona została dla chłopca opinia nr [...] o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. W tym samym dniu Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w T. wydał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim o nr [...]. Kolejnym orzeczeniem wydanym przez Poradnię było orzeczenie z dnia 29 kwietnia 2014 r. nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawności sprzężone: niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim i niepełnosprawność ruchową. Powyższe orzeczenie obowiązywało do czasu rozpoczęcia nauki w szkole.

J. K., będąca matką M. P., w dniu 9 lutego 2015 r. złożyła do Zespołu Orzekającego działającego przy Poradni Psychologiczno - Pedagogicznych w T. wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na czas pierwszego etapu edukacyjnego dla swojego syna. W uzasadnieniu wniosku matka chłopca wskazała, że ubiega się o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na to, że "M. potrzebuje rehabilitacji indywidualnego podejścia w nauce, potrzebuje ciągłego ukierunkowania. M. ma problemy z koncentracją uwagi. M. ma trudności z równowagą, sprawnością dłoni i zapamiętywaniem ".

Do wniosku J. K. załączyła następujące dokumenty: zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia dziecka z dnia 6 lutego 2014 r. wydane przez dr n. med. B. J. – G. specjalistę neurologii dziecięcej - pediatrę oraz z dnia 9 lutego 2015 r. wydane przez lek. L. S. specjalistę medycyny rodzinnej - pediatrę, a także kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 27 sierpnia 2014 r. wydaną przez lekarza K.N. – W. oraz prof. dr hab. n. med. K.K. – P. - specjalistę nefrologii i chorób dziecięcych. Wnioskodawczyni przedłożyła także informację dla lekarza kierującego z dnia 8 lipca 2014 r., wydaną przez lek. med. C. R.- specjalistę pediatrii i gastroenterologii oraz informację dla lekarza kierującego z dnia 31 października 2014 r. wydaną przez prof. dr hab. M.S. - lekarza genetyki klinicznej wraz z wynikami badań metodą aCGH z dnia 21 października 2014 r. wydane przez dr n. med. I. Ł.. Ponadto do wniosku została dołączona informacja dla lekarza kierującego z dnia 8 kwietnia 2014 r. wydana przez lek. med. B. K. specjalistę chorób oczu.

W dniu 13 kwietnia 2015 r. zarządzeniem nr [...] w sprawie powołania Zespołu Orzekającego, dyrektor Poradni Psychologiczno - Pedagogicznych w T. powołał, dla rozpatrzenia wniosku J. K., Zespół Orzekający.

Powyższy zespół na podstawie diagnozy psychologicznej, pedagogicznej i logopedycznej opracowanej przez specjalistów Poradni, jak również omówieniu stanu zdrowia chłopca z lekarzem w oparciu o zaświadczenia przedstawione przez wnioskodawczynię, jednogłośnie podjął decyzję o wydaniu orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla M.P. nr [...] z dnia 5 maja

2015 r.

W dniu 8 czerwca 2015 r. J. K. złożyła do D. Kuratora Oświaty, odwołanie od orzeczenia nr [...] z dnia 5 maja 2015 r. o potrzebie kształcenia specjalnego dla M. P..

Dokonana przez organ odwoławczy analiza zebranej w sprawie dokumentacji wykazała, że orzeczenie nr [...] z dnia 5 maja 2015 r. o potrzebie kształcenia specjalnego M. P. wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania i należało je uchylić. W związku z powyższym D. Kurator Oświaty na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia

2015 r. uchylił ww. orzeczenie oraz przekazał sprawę wraz z dokumentacją do organu I instancji w celu ponownego rozpatrzenia.

W dniu [...] sierpnia 2015 r. zarządzeniem nr [...] w sprawie powołania Zespołu Orzekającego dyrektor Poradni Psychologiczno - Pedagogicznych w T. powołał, dla rozpatrzenia wniosku J.K., Zespół Orzekający w składzie: przewodniczący – P.Ł., psycholog – B. Ł., pedagog – A. M., logopeda – M. S. – Ś., lekarz – U. J.. Jednocześnie w zarządzeniu została zawarta informacja o wyznaczeniu A. M. do przygotowania treści orzeczenia i protokołowania posiedzenia Zespołu Orzekającego.

Przewodniczący Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w T., zawiadomieniem z dnia 25 sierpnia 2015 r. o nr [...] poinformował J. K. i G. P., że posiedzenie Zespołu odbędzie się dnia 31 sierpnia 2015 r. o godzinie 11.00, w siedzibie Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w T. przy ul. [...], a także pouczył wnioskodawców o przysługującym im prawie wzięcia udziału w posiedzeniu. G. P. własnoręcznym podpisem w dniu 25 sierpnia 2015 r. potwierdził na rzeczonym piśmie, że został powiadomiony o terminie posiedzenia Zespołu i możliwości wzięcia w nim udziału. Natomiast matka M. P. powiadomiona została telefonicznie, na co wyraziła zgodę w oświadczeniu z dnia 17 sierpnia 2015 r.

Posiedzenie Zespołu Orzekającego odbyło się w wyznaczonym terminie, tj. w dniu 31 sierpnia 2015 r. Z posiedzenia Zespołu Orzekającego sporządzono protokół nr [...], w którym po przeanalizowaniu możliwości rozwojowych dziecka, na podstawie diagnozy psychologicznej, pedagogicznej i logopedycznej opracowanej przez specjalistów Poradni, jak również omówieniu stanu zdrowia chłopca z lekarzem w oparciu o zaświadczenia przedstawione przez wnioskodawczynię, członkowie Zespołu jednogłośnie podjęli decyzję o wydaniu orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla M. P.

W uzasadnieniu swojej decyzji Zespół Orzekający wyjaśnił, że w związku ze stwierdzoną u dziecka niepełnosprawnością sprzężoną należy dostosować formy, metody oraz czas pracy z dzieckiem z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim i niepełnosprawnością ruchową do jego indywidualnych potrzeb edukacyjnych i psychofizycznych. Indywidualnie dobrane metody kształcenia, odnoszone do sukcesywnie zmieniających się atutów i deficytów, będą stanowiły najlepsze rozwiązanie dla mobilizowania dziecka do pokonywania trudności i wzmacniania wiary we własne możliwości.

Rodzice skorzystali z przysługującego im prawa i wzięli udział w posiedzeniu Zespołu Orzekającego. Wyrazili swoje stanowisko w sprawie. J.K. stwierdziła, że u syna są widoczne niewielkie postępy i nie nastąpił regres w funkcjonowaniu dziecka. Pojawiło się natomiast "zacinanie się" dziecka podczas mówienia. Podobny pogląd przedstawił ojciec dziecka. Dodatkowo zwrócił uwagę na postępy dziecka w ogólnej sprawności fizycznej i powiększający się zasób słownictwa. Ponadto ojciec dziecka przesłał do poradni w dniu 25 sierpnia 2015 r. zaświadczenie wydane przez lekarza K. C. - pediatrę specjalistę neurologii dziecięcej i rehabilitacji medycznej, w której dokonano oceny rozwoju psychoruchowego.

Odwołanie od orzeczenia z dnia 31 sierpnia 2016 r. złożył ojciec dziecka.

W odwołaniu wniósł "o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez stwierdzenie braku potrzeby kształcenia specjalnego małoletniego M. P. z uwagi na niewystępowanie u małoletniego upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim oraz niepełnosprawności ruchowej w zakresie opisanym w orzeczeniu ".

W dniu 13 października 2015 r. zarządzeniem nr [...] w sprawie powołania Zespołu Orzekającego dyrektor Poradni Psychologiczno - Pedagogicznych w T. powołał, w celu rozpatrzenia odwołania od orzeczenia nr [...] z dnia 31 sierpnia 2015 r. o potrzebie kształcenia specjalnego dla M. P., Zespół Orzekający w składzie: przewodniczący – P.Ł., psycholog – B. Ł., pedagog – A. B., logopeda – M. S.- Ś., lekarz – U. J.. Jednocześnie w zarządzeniu została zawarta informacja o wyznaczeniu A. B. do przygotowania treści orzeczenia i protokołowania posiedzenia Zespołu Orzekającego.

Przewodniczący Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w T., zawiadomieniem z dnia 13 października 2015 r. o nr [...] poinformował strony, że posiedzenie Zespołu odbędzie się dnia 19 października 2015 r. o godzinie 8.00, w siedzibie Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w T. przy ul. [...], a także pouczył wnioskodawców o przysługującym im prawie wzięcia udziału w posiedzeniu. J. K. została zawiadomiona listem poleconym o terminie posiedzenia Zespołu i możliwości wzięcia w nim udziału, co zostało potwierdzone przez wnioskodawczynię na zwrotnym potwierdzeniu w dniu 16 października 2015 r. Natomiast ojciec dziecka powiadomiony została telefonicznie w dniu 15 października 2015 r., co zostało odnotowane w formie notatki służbowej.

Jak wynika z przesłanej do organu odwoławczego dokumentacji, w dniu 19 października 2015 r. odbyło się posiedzenie Zespołu Orzekającego w celu zbadania zasadności złożonego odwołania. Sporządzono protokół z posiedzenia Zespołu Orzekającego w sprawie odwołania od orzeczenia nr [...] z dnia 31 sierpnia 2015 r. wraz z uzasadnieniem, w którym zawarto informację, że Zespół podjął decyzję o utrzymaniu w mocy stanowiska zawartego w ww. orzeczeniu. Członkowie Zespołu ponownie uznali, że zakwestionowane orzeczenie jest w całości zgodne ze stanem faktycznym, potwierdzonym zgromadzoną dokumentacją a argumenty przedstawione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.

Organ odwoławczy wskazał, że M. P. jest uczniem w Powiatowym Zespole Specjalnych Placówek Szkolno - Wychowawczych w T., objętym z powodu niepełnosprawności ruchowej oraz niepełnosprawności intelektualnej opieką Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w T. od 2009 r. Chłopiec pozostaje również pod stałą opieką nefrologa, pediatry, gastroenterologa oraz specjalisty genetyki klinicznej.

Analiza przekazanej przez organ pierwszej instancji dokumentacji wskazuje, że u dziecka występuje niepełnosprawność sprzężona: upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim z niepełnosprawnością ruchową o czym świadczą badania psychologiczne i pedagogiczne przeprowadzone w poradni oraz badania lekarskie wykonane w dniu 6 lutego 2014 r. przez dr n. med. B. J. – G. specjalistę neurologii dziecięcej - pediatrę oraz z dnia 9 lutego 2015 r. wykonane przez lek. L. S. specjalistę medycyny rodzinnej – pediatrę. Chłopiec posiada także orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w T. nr [...] z dnia [...] grudnia

2012 r. Powyższy zespół zaliczył M. P. do osób niepełnosprawnych ze wskazaniem na konieczność stałej lub długotrwałej opieki oraz pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a także konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Rodzice M. podczas obrad zespołu orzekającego w Poradni w Trzebnicy w dniu 19 października 2015 r. nie przedłożyli innych alternatywnych badań lub diagnoz mogących zaświadczać o innym stopniu upośledzenia lub jego braku, co było powodem zaskarżenia orzeczenia nr 80.11.14-15.1.1.9.20 z dnia 31 sierpnia 2015 r. W złożonym odwołaniu ojciec dziecka podniósł natomiast, że na zły wynik badań psychologicznych miały wpływ liczne zaniedbania w edukacji, do których doprowadziła matka dziecka.

Zdaniem organu odwoławczego istotne z punktu widzenia procesu dydaktycznego są informacje dotyczące poziomu funkcjonowania językowego jak i pisemnego dziecka, sposobu percepcji, stopnia zrozumienia informacji, umiejętności pracy z tekstem czytanym i pisanym, tj. zapamiętywanie, analiza, interpretacja. Podkreślono, że na podstawie analizy dostarczonej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badań psychologicznych, pedagogicznych i logopedycznych, Zespół Orzekający zakwalifikował dziecko do grupy osób z niepełnosprawnością sprzężoną, tj. niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim z niepełnosprawnością ruchową.

Organ zwrócił uwagę, że w przypadku rozpoznania u dziecka niepełnosprawności sprzężonej zazwyczaj jedna z niepełnosprawności przyjmuje rolę dominującą. Ma to znaczenie dla planowania i skutecznego przeprowadzania procesów wspomagania rozwoju i edukacji. W sytuacji współwystępowania upośledzenia umysłowego, uznaje się tę niepełnosprawność za dominującą i to ona w pierwszej kolejności wyznacza dobór odpowiednich metod i form pracy z uczniem.

Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim mają zróżnicowany potencjał rozwojowy. Jest to zaburzenie o charakterze globalnym (wszystkie funkcje i procesy psychiczne odbiegają od normy), dlatego ich trudności w uczeniu się wynikają z zaburzeń: spostrzegania, uwagi, pamięci, myślenia, mowy, sprawności motorycznych, ale także procesów emocjonalnych, motywacyjnych, adaptacji społecznej. Spostrzeganie uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim jest niedokładne, wybiórcze, węższe zakresowo, występują zaburzenia analizy i syntezy spostrzeżeń. U uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim stwierdza się obniżoną zdolność koncentracji uwagi. Ich uwaga jest krótkotrwała, mało podzielna i łatwo ulega zakłóceniu (nadmiernie odwracalna). Bardzo trudno jest skoncentrować ich uwagę zwłaszcza, gdy podejmują rozwiązanie zadań sprawiających trudności. Ponadto osoby z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim mają zaburzone myślenie abstrakcyjne, słowno-pojęciowe. Ich myślenie rozwojowe zatrzymuje się na poziomie myślenia konkretno-obrazowego, co przejawia się w trudnościach z abstrahowaniem, uogólnianiem, tworzeniem pojęć, wnioskowaniem czy przewidywaniem (myśleniem przyczyno-skutkowym). Zaburzenie wyższych form myślenia w znacznym stopniu utrudnia zdobywanie wiedzy i powoduje, że pewien jej zasób jest niedostępny.

Dla dzieci z niepełnosprawnością sprzężoną nauczyciele i specjaliści opracowują indywidualny program edukacyjno - terapeutyczny zgodny z zaleceniami zawartymi w orzeczeniu. Wymaga to zastosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, czyli uczeń objęty jest kształceniem specjalnym. W zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej, dzieciom i młodzieży, organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że dziecko z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i opracowany indywidualny program edukacyjno - terapeutyczny ma zagwarantowaną możliwość korzystania z zajęć rewalidacyjnych stosownie do zaleceń wskazanych w orzeczeniu.

Stanowi o tym § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1113), z którego wynika obowiązek uwzględnienia dla uczniów, w zależności od rodzaju i stopnia niepełnosprawności, zajęć rewalidacyjnych oraz innych zajęć, odpowiednich ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne dziecka lub ucznia (takich jak np. korygujących wady postawy, wady mowy czy innych wynikających z programu rewalidacji).

Z analizy dokumentacji dostarczonej przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną w T., w tym m.in. zaświadczenia lekarskiego, badań psychologicznych i pedagogicznych oraz dokumentacji przesłanej ze szkoły na temat funkcjonowania ucznia w szkole (tj. opinie o uczniu), wynika, że Zespół Orzekający prawidłowo zakwalifikował dziecko do grupy osób z niepełnosprawnością sprzężoną tj. niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim z niepełnosprawnością ruchową.

Dodatkowo organ odwoławczy zgodnie z możliwością, którą daje przepis § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno - pedagogicznych (Dz. U. 2008 r. Nr 173, poz. 1072) zasięgnął opinii psychologa w celu pozyskania informacji dotyczącej poprawności ilościowej i jakościowej wyników badań psychologicznych. Przeanalizowano szczegółowo poprawność wykonanych badań psychologicznych począwszy od roku 2009. W wyniku analizy ustalono, że zastosowana Dziecięca Skala Rozwoju DSR (Skala Wykonaniowa) jest metodą diagnostyczną stosowaną do wczesnego wykrywania u małych dzieci sygnałów zaburzeń i opóźnień w rozwoju, słabych i mocnych stron funkcjonowania dziecka, oceniania ważnych dla rozwoju cech temperamentu. Wyniki badań służą do określania kierunku oddziaływań stymulacyjnych lub korekcyjnych. Metoda ta została użyta prawidłowo - uwzględniając ówczesny wiek życia chłopca (tj. 4 miesiące i 30 dni). Analiza ilościowa zawarta w protokole badania jest bezbłędna. Uzyskany wynik 3 sten wskazuje na niski poziom rozwoju dziecka sugerujący potrzebę stymulacji, np. objęcia wczesnym wspomaganiem rozwoju.

W późniejszym okresie zastosowano Skalę Dojrzałości Umysłowej Columbia, która jest testem niewerbalnym służący do oceny poziomu dojrzałości umysłowej dziecka, definiowanej jako "zdolność do rozumowania". Chłopiec został oceniony tym testem w wieku 4 lat i 7 miesięcy. Uzyskał wtedy wynik tenowy równy 27, co w przeliczeniu na wyniki ilorazu inteligencji w skali wechslerowskiej równy jest 66, odpowiada to lekkiej niepełnosprawności intelektualnej. Analiza protokołu badania nie wskazuje na błędy merytoryczne i ilościowe.

Z informacji psychologa przeprowadzającego badanie wynika, że chłopiec miał trudności w koncentrowaniu uwagi i wymagał mobilizacji w celu przeprowadzenia badania.

Kolejną zastosowaną metodą diagnostyczną była - Wykonaniowa Skala Leitera - wykorzystana do oceny inteligencji dziecka w wieku 5 lat i 4 miesięcy. Jest to narzędzie badawcze o dużej wartości diagnostycznej, często wykorzystywane w praktyce psychologicznej, przydatne do badania dzieci, z którymi kontakt werbalny może być utrudniony lub niemożliwy, nie wymaga bowiem od nich ani używania, ani rozumienia mowy. Skala Leitera ma sprawdzoną trafność teoretyczną istotnie koreluje ze Skalą Wechslera WISC-R oraz z Testem Matryc Ravena w wersji Standard i Kolorowej. Analiza ilościowa testu z protokołu badań nie wskazuje na błędy ilościowe. Wynik został obliczony i oceniony prawidłowo, tj. wynik surowy = 4, sten=l, iloraz inteligencji = 58 (w skali wechslerowskiej), co wskazuje na lekki stopień niepełnosprawności intelektualnej. Zapisy i obserwacje osoby badającej naniesione w protokole badania wskazują że dziecko nie rozumiało zasad wykonania prób testowych, bawiło się materiałem badawczym (klocki), szybko się męczyło.

Natomiast w badaniu przeprowadzonym w lutym 2015 r. Skalą WISC-R, uzyskane przez dziecko wyniki wskazują na duże trudności w sferze inteligencji werbalnej i niewerbalnej, opartej na funkcjach percepcyjno - motorycznych. Analiza ilościowa została przeprowadzona poprawnie. Uzyskane przez chłopca wyniki surowe, przeliczone na ilorazy inteligencji wskazują na lekki stopień niepełnosprawności intelektualnej w obszarze inteligencji werbalnej. Wyniki w skali inteligencji bezsłownej są znacząco obniżone z powodu dysfunkcji sfery percepcyjnej i ruchowej (prawdopodobnie leżą poniżej 40 punktów, co już plasuje dziecko w przedziale niepełnosprawności umiarkowanej). Należy zaznaczyć, iż chłopiec uzyskał w wielu próbach testowych werbalnych i niewerbalnych wynik równy "0", co jest bardzo trudne do analizy jakościowej.

W maju 2015 r. chłopiec został zbadany S. T. – M., która jest starym narzędziem diagnostycznym, nie używanym w poradniach psychologiczno - pedagogicznych jako podstawy do oceny inteligencji, gdyż metoda ta nie posiada już licencji oraz polskiej normalizacji, stąd też nie powinno się jej brać pod uwagę do określania ilorazu inteligencji. Skala nie jest rozprowadzana w Polsce legalnie przez Pracownię Testów Psychologicznych (była jeszcze w użyciu do 1984 r.). Jeżeli jest jeszcze stosowana, to tylko do uzupełnienia diagnozy (do tzw. badania eksperymentalnego, do dodatkowej oceny funkcjonowania dziecka. Informacja taka znajduje się na teście). Zatem osiągnięty przez chłopca wynik w tej skali równy 70 nie może stanowić podstawy do oceny jego poziomu rozwoju umysłowego. Z danych zawartych w protokole badania wynika, że wiek inteligencji dziecka oceniono na 4 lata i 6 miesięcy przy biologicznym wieku chłopca w dniu badania 6 lat i 5 miesięcy. Różnica wynosi 23 miesiące, a więc prawie 2 lata.

Podsumowując powyższe wyniki badań z diagnoz psychologicznych oceniających poziom rozwoju umysłowego chłopca należy stwierdzono, że wskazują one na niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim, nierówne tempo dojrzewania funkcji poznawczych oraz zburzenia w rozwoju funkcji percepcyjno - motorycznych. Zaznaczono, że chłopiec jest od dawna intensywnie wspomagany w rozwoju psychomotorycznym. W procesie badania badający wskazywali na dużą potrzebę mobilizacji dziecka do podjęcia wysiłku umysłowego, dużą męczliwość oraz problemy z koncentracją uwagi. W historii przebiegu badań nie można dopatrzeć się nieprawidłowości, a wręcz należy podkreślić dużą staranność diagnostów w ocenie funkcjonowania dziecka, wspieranie go w podejmowaniu zadań testowych (zachęta, częsta mobilizacja). Dziecko potrzebuje ukierunkowania w pracy umysłowej, kontroli nad wykonywaniem zadań (jest to sfera najbliższego rozwoju, wsparcia dorosłych, dawania wskazówek, motywowania itp.), bez niej chłopiec funkcjonowałby poniżej oczekiwanych rezultatów.

Organ odwoławczy po szczegółowej analizie całości przesłanej dokumentacji nie stwierdził uchybień formalnych oraz błędów w analizie ilościowej i jakościowej badań psychologiczno - pedagogicznych przeprowadzonych przez Poradnię w T., na co wskazywała strona w odwołaniu od orzeczenia. Merytoryczna ocena treści wydanego orzeczenia z dnia 31 sierpnia 2015 r. oraz przeprowadzonych badań nie daje podstaw do jego uchylenia.

Decyzja D. Kuratora Oświaty stałą się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1/ art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez nie rozstrzygnięcie przez Organ II Instancji sprawy co do istoty,

2/ art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w odmówieniu wiarygodności opinii lekarzy specjalistów przedstawionych przez skarżącego, a także ograniczenie się przez organ II Instancji do ponownego dokonania jedynie kontroli prawidłowości decyzji organu I Instancji. Organ II Instancji nie przeprowadził ani też nie zlecił organowi I Instancji przeprowadzenia czynności kontrolnych, czego konsekwencją było utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy,

3/ art. 75 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. - polegające na niewłaściwym, niepełnym i jednocześnie arbitralnym rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego mającego istotny wpływ na wydanie decyzji,

4/ art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. - polegające na nie podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie stron postępowania do organów państwowych (m.in. poprzez zlecenie wykonania badań dziecka przez niezależną jednostkę).

W związku z naruszeniem powyższych przepisów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji. W przypadku zaś nie stwierdzenia przez Sąd przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji wniósł o uchylenie decyzji obu instancji.

Wywody skarżącego zawarte w treści kilkunastostronicowej skargi sprowadzają się do stwierdzenia, że jego syn jest dzieckiem w pełni sprawnym i nie wykazuje objawów upośledzenia umysłowego w stopniu średnim i głębokim, a jest jedynie zaniedbany edukacyjnie. Zaniedbania edukacyjne i rehabilitacyjne przekładają się, zdaniem skarżącego na treść opinii wydawanych przez poradnie pedagogiczne, które kierując się sugestiami matki dziecka orzekły potrzebę kształcenia specjalnego, co jest sprzeczne z dobrem dziecka.

Zdaniem skarżącego, jego dziecko jest w pełni sprawne, a o wyższych umiejętnościach dziecka świadczy przedłożona przez skarżącego dokumentacja, w tym przeprowadzone prywatnie z inicjatywy skarżącego badania, których organ II instancji nie uwzględnił.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że istota niniejszego sporu sprowadza się do kwestii, czy organ uprawniony do wydania orzeczenia o niepełnosprawności i kolejno organ odwoławczy wyczerpująco przeanalizowali wszystkie okoliczności faktyczne i prawidłowo zastosowali w tej mierze obowiązujące przepisy prawa tak materialnego jak i procesowego. Natomiast, w ocenie organu II instancji, skarżący obie decyzje przenosi spór na pole, które nie może być rozpoznawane w trybie postępowania sądowo-administracyjnego.

Kwestionując bowiem orzeczenie Poradni Pedagogiczno-Psychologicznej w T. ojciec dziecka konsekwentnie, posługując się wyselekcjonowanymi publikacjami naukowymi i tekstami pobranymi z różnych domen internetowych, twierdzi i zarzuca, że jego dziecko jest w pełni sprawne skoro spędzając czas z ojcem samodzielnie spożywa posiłki, uczestniczy w grach i zabawach, lubi grać w piłkę nożną a w kontakcie z rówieśnikami nie wykazuje objawów upośledzenia umysłowego (pkt 6 skargi). Co ma dowodzić również, że to w pełni sprawne dziecko może chodzić do szkoły z rówieśnikami. Argumentując, przywołuje przy tym nie funkcjonującą w nauce, dwustopniową terminologię: upośledzenie umysłowe w stopniu średnim i głębokim (pkt 7) gdy nie spornie istniejąca i obowiązująca przewiduje, jako właściwe wyróżnienie, cztery stopnie - lekki, umiarkowany, znaczny i głęboki. U małoletniego syna skarżącego zaś ustalono stopień lekki. Tak zdiagnozowane dzieci niepełnosprawne nie wyróżniają się jednak żadnymi szczególnymi objawami, jak zdaje się utrzymywać ojciec. Cechy te bowiem mogą być zdefiniowane jedynie w drodze specjalistycznych badań psychologicznych, pedagogicznych i medycznych, które w omawianym przypadku zostały przeprowadzone wyczerpująco i prawidłowo. Okoliczność, iż sprzecznie z oczekiwaniami skarżącego, dla ich oceny, pozostaje bez znaczenia.

Zdaniem organu, brak jest danych w zgromadzonej dokumentacji dla twierdzenia, że Zespół Orzekający Poradni Pedagogiczno - Psychologicznej w T. miał i to wyraźnie stwierdzić, że "dziecko powinno uczęszczać do szkoły ogólnodostępnej lub integracyjnej. Zespół wskazał to rozwiązanie jako jedną z możliwości, sygnalizując zarazem możliwość uczęszczania dziecka do szkoły specjalnej, ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego lub specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego.

Podkreślono, że Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nie wydała opinii o potrzebie kształcenia specjalnego a orzeczenie o takiej potrzebie, co stanowi tę choćby tę różnicę, że orzeczenie w przeciwieństwie do opinii jest zaskarżalne, z czego ojciec dziecka skorzystał.

Orzeczenie Poradni nr [...] nie stanowi więc ponownego orzeczenia, wydanego wobec pism kierowanych przez ojca dziecka do Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w T. a jest skutkiem uchylenia przez organ II instancji orzeczenia pierwotnego Poradni.

Powyższe przeczy zatem tezie, że D. Kurator Oświaty zaniechał wnikliwego badania sprawy skoro organ ten, wobec wad orzeczenia pierwotnego, uchylił je, nakazując usunięcie dostrzeżonych uchybień.

Stwierdzono, że nie było próby zaklasyfikowania dziecka do osób niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu umiarkowanym. Psycholog, wobec niezakończenia testów stwierdził, że wyniki mogą prawdopodobnie oscylować na poziomie upośledzenia w stopniu umiarkowanym.

Nie odpowiada też materiałowi zgromadzonemu w sprawie zarzut jakoby organ II instancji miał nie przeprowadzić własnego postępowania dowodowego i nie podjąć wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dolnośląski Kurator Oświaty zwrócił się do specjalistycznej poradni we Wrocławiu o weryfikację zakwestionowanego odwołaniem orzeczenia (jego ustaleń). Dopiero po jej uzyskaniu, podjął się sformułowania własnej decyzji. Okoliczność, że nie odpowiada ona oczekiwaniom strony nie może być traktowana jako jej wada, uzasadniająca żądanie wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Powyższe przeczy zarzutowi skarżącego jakoby D. Kurator Oświaty miał nie podjąć wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w taki sposób aby pogłębić zaufanie stron do postępowania do organów państwowych.

Chybione są również, zdaniem organu, zarzuty skargi co do obowiązującego prawa materialnego jakoby miało ono przewidywać dla dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego przyjmowanie do szkoły specjalnej warunkowo. Takiego postanowienia w przepisach ustawy o systemie oświaty nie ma. Natomiast jej art. 71 nakazuje organom prowadzącym szkołę zapewnienie im odpowiednie kształcenie na każdym etapie edukacyjnym. Jeśli zaś chodzi o " powszechnie stosowane standardy pedagogiki specjalnej", na które powołuje się, w sposób niedookreślony, skarżący (pkt 6 skargi) stwierdzono, że umieszczanie dzieci niepełnosprawnych w stopniu lekkim właśnie w szkołach specjalnych jest powszechnie praktykowane z tej przyczyny, że zatrudniają one specjalistów wyposażonych w ogromną wiedzę teoretyczną i doświadczenie w pracy z takimi dziećmi m.in. "oligofrenopedagogów, zapewniają też pomoc nauczyciela, asystenta nauczyciela, których w szkołach "zwykłych" brak.

Wedle organu, umyka skarżącemu szczególna materia niniejszej sprawy. Podmiotem wszelkich podejmowanych w jej toku czynności - a więc i interesu - jest małoletnie dziecko. Więc to nie interes ojca a dostosowanie do świata zewnętrznego dziecka jest interesem, na rzecz którego należy rozstrzygać ewentualne wątpliwości. Powinnością zaś organu jest zbadanie wszelkich (wraz z ewentualnymi wątpliwościami) okoliczności faktycznych sprawy pod takim właśnie kątem. Tej powinności D. Kurator Oświaty we W. dopełnił, weryfikując opinię organu I instancji stanowiskiem Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej we W. Tak więc, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie ograniczył się do analizy materiału zgromadzonego przez Poradnię w T.

Organ podkreślił, że faktycznym adresatem zarzutów skarżącego jawi się matka dziecka, której - jakoby - zaniedbania wychowawcze miały być jedyną przyczyną kłopotów zdrowotnych dziecka. Nie tylko bowiem artykulacja skargi ale i wyczerpująco zebrany materiał sprawy potwierdza istnienie toczącego się poza niniejszym postępowaniem administracyjnym, konfliktu między rodzicami, czego dowodzą choćby tylko dokumenty z Sądu Rodzinnego w Trzebnicy. D. Kurator Oświaty zarzucił, że nieznana co do szczegółów materia tamtego sporu nie spornie rzutuje na ramy i treść niniejszego postępowania administracyjnego. Stąd, w jego ocenie, kwestionowanie, za pomocą zarzutów formalnych - naruszenia art. art. art. 75, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. nie tylko niezgodnych z oczekiwaniami skarżącego metod badań ale także opinii szkolnych o dziecku.

Uczestnik postępowania J. K. ustosunkowywując się do złożonej skargi nadesłała pismo procesowe z dnia 4 maja 2016 r., w którym zwróciła uwagę na problem braku pogodzenia się skarżącego z problemami zdrowotnymi syna, znajdującymi odzwierciedlenie w wynikach przeprowadzonych przez lekarzy specjalistów badań. Podniosła, że ojciec dziecka nie przyjmuje do wiadomości problemów dziecka w nauce i przystosowaniu społecznym, co wynika z opinii pedagogów szkolnych. Ponadto ojciec dziecka obarcza matkę dziecka winą za problemy neurologiczne syna, stosuje wobec niej formy przemocy psychicznej. Na potwierdzenie tego faktu uczestnik dołączył zaświadczenie o odbytych spotkaniach z psychologiem. Zdaniem uczestniczki testy przeprowadzone przez organ I instancji dają rzeczywisty i niepodważalny obraz stanu umysłowego dziecka i pozostają w zgodzie z jego dobrem. Na potwierdzenie tego uczestnik dołączył następujące dokumenty: wynik badania głowy dziecka, informacje od neurologa, genetyka, opinie o dziecku ze szkoły oraz zaświadczenie od psychologa.

W piśmie procesowym z dnia 7 września 2016 r. skarżący podtrzymał zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze. Skarżący przedstawił dokumentację zawierającą rezultaty przeprowadzonych badań mających świadczyć o braku występowania u dziecka upośledzenia umysłowego, wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do niniejszego pisma. Skarżący zakwestionował stanowisko organu oraz stanowisko uczestnika postępowania zawartego w piśmie z dnia 4 maja 2016 r. Skarżący podtrzymał twierdzenia, że u jego dziecka nie występuje upośledzenie umysłowe, co potwierdził Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, który w orzeczeniu z dnia 21 kwietnia 2016 r. usunął symbol upośledzenia umysłowego, oraz przeprowadzone u dziecka dodatkowe badania psychologa dziecięcego.

W dniu 15 września 2016 r. odbyła się rozprawa sądowoadministracyjna, którą Sąd odroczył z uwagi na zobowiązanie uczestnika postępowania do odniesienia się do treści pisma procesowego skarżącego z dnia 7 września 2016 r.

W piśmie procesowym z dnia 29 września 2016 r. uczestnik postępowania nadmienił, że skarżący pominął orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w T. Orzeczenie przedstawione przez ojca dziecka jest jego uzupełnieniem. Zwróciła uwagę, że pkt 7 orzeczenia Powiatowego Zespołu wskazuje na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, zaś jego pkt 8 na konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zdaniem uczestnika, dzięki posiadaniu przez dziecko orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ma on zapewnioną specjalną opiekę i wsparcie nauczycieli. Usunięcie zaś przez Wojewódzki Zespół z orzeczenia o niepełnosprawności symbolu 01-U podyktowane było wymogami prawnymi, co nie zmienia faktu, że upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim u dziecka występuje.

Zdaniem uczestnika postępowania ojciec dziecka przedstawia dokumenty medyczne wyrywkowo, co podyktowane jest jego odmienną opinią co do problemów zdrowotnych i możliwości rozwojowych dziecka.

Uczestnik postępowania na poparcie swoich twierdzeń przedstawił szereg dokumentów potwierdzających stan zdrowotny dziecka.

W piśmie procesowym z dnia 27 października 2016 r. skarżący podtrzymał w całości żądania i twierdzenia podniesione w skardze. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do niniejszego pisma (w szczególności pisma z dnia 29 sierpnia 2016 r. stanowiącego wynik badania psychologicznego dziecka). Skarżący zakwestionował twierdzenia i argumenty zawarte w piśmie procesowym uczestnika postępowania z dnia 29 września 2016 r. Podniósł, że wbrew twierdzeniom uczestnika postępowania lekarz specjalista psychologii klinicznej z Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w K. wydał opinię na podstawie przeprowadzonych badań. Ze sporządzonej opinii wynika, że jego syn nie jest dzieckiem upośledzonym umysłowo. Wyniki przeprowadzonego badania wskazują na normę intelektualną o cechach inteligencji przeciętnej.

W piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2016 r. uczestnik postępowania podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Odnosząc się do wyniku badań psychologicznych sporządzonych na wniosek ojca dziecka uczestnik podniósł, że sporządzona opinia została wydana bez wiedzy matki dziecka i jest prywatną opinią wydaną za pieniądze na życzenie ojca dziecka. Opinia ta jest enigmatyczna, nie zawiera opisu ani mocnych ani słabych stron dziecka, ponadto chłopiec nie był badany pod kątem edukacji szkolnej a jedynie stopnia inteligencji.

W piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2016 r. pełnomocnik organu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. D. Kurator Oświaty zarzucił skarżącemu, że nie chce dostrzec funkcji jaką pełni Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna, która została powołana dla organizowania, kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej (niedostosowanej społecznie i zagrożonej niedostosowaniem społecznym). Ma także powinność swoimi aktami (w tym sporze skarżonymi przez ojca dziecka) ustalać najkorzystniejsze dla dziecka formy kształcenia aby najefektywniej niwelować skutki jego niepełnosprawności bez względu na jej poziom. Ma powinność, uwzględniając stan psychofizyczny dziecka, tak nim pokierować by było w stanie sprostać wymogom edukacyjnym ustalonym dla pozostałych uczniów szkół powszechnych. Uczestnik dodatkowo przedstawił opinię o uczniu z dnia 2 listopada 2016 r., z której wynika, że dziecko potrzebuje indywidualnego wsparcia i dużej pomocy w nauce co może mu zapewnić posiadanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Podczas rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 9 listopada 2015 r. skarżący podtrzymał skargę zarzucając organowi, że nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego. Wedle skarżącego nie zostały przeprowadzone badania przez niezależne instytucje lub specjalistów, które weryfikowałyby prawidłowość rozstrzygnięcia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Pełnomocnik organu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jego zdaniem w sprawie doszło prawdopodobnie do nieporozumienia, bo poradnia wydała opinię zalecającą kształcenie specjalne, nie ograniczając gdzie takie kształcenie ma być prowadzone. "Zwykła" szkoła ma obowiązek zapewnienia specjalnego kształcenia tylko wówczas, gdy dziecko posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Bez tego orzeczenia nie może uczęszczać do klasy integracyjnej. Decyzja nie rozstrzyga do jakiej szkoły dziecko pójdzie, bowiem decyzję w tej sprawie podejmują rodzice. Pełnomocnik również zwrócił uwagę na treść orzeczenia z dnia 29 sierpnia 2015 r., ze dziecko powinno być objęte opieką specjalistyczną.

Uczestnik postępowania wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia. Zwrócił uwagę na niejednoznaczność opinii skarżącego z dnia 2 września 2015 r., która wskazuje, że z jednej strony jest wskazane dostosowanie tempa pracy dziecka do jego możliwości psychofizycznych. Z drugiej strony badający próbuje podciągnąć opinię pod oczekiwania ojca. Wedle uczestnika, nawet gdyby dziecko poszło do szkoły masowej to i tak będzie potrzebowało wsparcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sądowa kontrola legalności decyzji D. Kuratora Oświaty utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o potrzebie kształcenia specjalnego u dziecka skarżącego nie wykazała istotnych naruszeń prawa materialnego i procesowego, w związku z czym brak było podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią sporną jest potrzeba kształcenia specjalnego dziecka - w ocenie skarżącego potrzeba taka nie zachodzi.

Zgodnie z art. 71b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm.), kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, określonych w art. 2 pkt 5. Opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego (ust. 3).

W wykonaniu delegacji ustawowej (art. 71 b ust. 6 ustawy) Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. nr 173, poz. 1072) dalej rozporządzenie. Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji musi być odniesiona do ustawy o systemie oświaty oraz do mającego zastosowanie w tej sprawie powołanego wyżej rozporządzenia

Zgodnie z wolą ustawodawcy rozporządzenie powinno uwzględniać jak najpełniejszą realizację potrzeb dziecka, a także zapewnić możliwość dostosowania form przygotowania przedszkolnego oraz form kształcenia do aktualnych możliwości psychofizycznych dziecka. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych są organizowane i działają, na zasadach określonych w rozporządzeniu, zespoły orzekające, które wydają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz niedostosowanej społecznie, wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, a także potrzebie indywidualnego nauczania dla dzieci i młodzieży, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły. Zespoły orzekające wydają orzeczenia na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) dziecka (§ 5 ust. 1 rozporządzenia).

Wymogi formalne wniosku o wydanie orzeczenia oraz niezbędne załączniki określa § 6 rozporządzenia. Wnioskodawca winien załączyć do wniosku między innymi dokumentację uzasadniającą wniosek, w szczególności wydane przez specjalistów opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich (§ 6 ust. 2 i 3). Wniosek o wydanie orzeczenia albo opinii wraz z dokumentacją przewodniczący zespołu kieruje do członków zespołu oraz ustala termin posiedzenia zespołu. Przewodniczący zespołu zawiadamia wnioskodawcę o terminie posiedzenia zespołu. Wnioskodawca może wziąć udział w posiedzeniu zespołu i przedstawić swoje stanowisko (§ 6 ust.8 i 10). Na podstawie tego materiału zespół wydaje orzeczenie większością głosów a z posiedzenia sporządza się protokół, który zawiera w szczególności informację o podjętym rozstrzygnięciu wraz z uzasadnieniem oraz informację o zgłoszonym przez członka zespołu innym stanowisku dotyczącym podjętego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem. Protokół podpisują przewodniczący i członkowie zespołu. (§ 7 rozporządzenia). W przypadku uwzględnienia wniosku o wydanie orzeczenia, zespół wydaje odpowiednio orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).

Stosownie do § 8 ust 2 w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego określa się zalecane:

1) warunki realizacji potrzeb edukacyjnych, formy stymulacji, rewalidacji, terapii, usprawniania, rozwijania potencjalnych możliwości i mocnych stron dziecka oraz inne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej;

2) najkorzystniejsze dla dziecka formy kształcenia specjalnego: w przedszkolu ogólnodostępnym, w tym z oddziałami integracyjnymi, integracyjnym albo specjalnym, szkole ogólnodostępnej, szkole integracyjnej lub oddziale integracyjnym, szkole specjalnej lub oddziale specjalnym, ośrodku rewalidacyjno – wychowawczym albo w szkole zorganizowanej w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii lub specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym.

W orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego należy wskazać wszystkie zalecane najkorzystniejsze dla danego dziecka formy kształcenia specjalnego spośród form kształcenia wymienionych w ust. 2 pkt 2.

Zasady oraz szczególny tryb rozpatrzenia odwołania od orzeczenia zespołu określa § 17 rozporządzenia. Wnioskodawca może wnieść odwołanie do kuratora, za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia (ust. 1). Jeśli zaś zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, uchyla zaskarżone orzeczenie i wydaje nowe (ust.2). W tym przypadku od nowego orzeczenia służy wnioskodawcy odwołanie, jeśli zaś nie wydał nowego orzeczenia jest obowiązany przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy kuratorowi oświaty w terminie 14 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie. Po tym fakcie stosownie do § 17 ust. 5 rozporządzenia, kurator oświaty zasięga, w miarę potrzeb, opinii psychologa, pedagoga, lekarza lub innego specjalisty.

W ocenie Sądu mając na uwadze uregulowany w przepisach ww. rozporządzenia tryb orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego organ orzekający w pierwszej instancji prawidłowo z uwzględnieniem także obowiązku zawiadomienia stron o terminie posiedzenia zespołu rozpatrzył sprawę. Na podstawie analizy dostarczonej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badań psychologicznych, pedagogicznych i logopedycznych organ pierwszej instancji zakwalifikował dziecko skarżącego do grupy osób z niepełnosprawnością sprzężoną, tj. niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim z niepełnosprawnością ruchową. Wydane rozstrzygnięcie zawierało ponadto wszystkie elementy, które są wymagane obowiązującymi przepisami – przede wszystkim określone w § 8 rozporządzenia.

Organ odwoławczy wyczerpująco przeanalizował wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy zarówno prawa materialnego jak i procesowego. Ocenił wszystkie mające wpływ na prawidłowe załatwienie sprawy dokumenty dostarczone przez Poradnię Psychologiczno – Pedagogiczną w T., w szczególności zaświadczenia lekarskie, badania psychologiczne i pedagogiczne oraz dokumentację ze szkoły dotyczącą funkcjonowania w niej ucznia.

Dodatkowo organ odwoławczy zgodnie z możliwością, którą daje przepis § 17 ust. 5 rozporządzenia zasięgnął opinii psychologa ze specjalistycznej poradni we Wrocławiu w celu pozyskania informacji dotyczącej poprawności ilościowej i jakościowej wyników badań psychologicznych w celu weryfikacji zakwestionowanego odwołaniem orzeczenia. Dopiero po uzyskaniu tej opinii, podjął się sformułowania własnej decyzji. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy nie ograniczył się tylko do analizy materiału zgromadzonego przez organ I instancji. Podkreślenia wymaga, że Kurator jest organem jednoosobowym, niewyspecjalizowanym tak jak zespół orzekający (w skład którego, stosownie do § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia wchodzi: dyrektor poradni psychologiczno - pedagogicznej, psycholog, pedagog i lekarz, a który to skład może zostać rozszerzony o innych potrzebnych specjalistów, stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia) i nie dysponuje wiedzą specjalistyczną.

Będąc zatem samodzielnym organem merytorycznym, kurator oświaty posiada niezbędne środki prawne, zapewniające mu możliwość sformułowania własnej, merytorycznej oceny sprawy, lecz w zakresie wiedzy specjalistycznej bazuje on na opiniach specjalistów jednostki I instancji, których ocena stanu zdrowia badanego jest dla organu II instancji wiążąca. Mając na uwadze opinie specjalistów co do klinicznych objawów danego schorzenia i kierunku działań rewidacyjnych organ ten orzeka, czy zachodzą potrzeby objęcia dziecka potrzebą kształcenia specjalnego. W analizowanym przypadku specjalista psycholog, z opinii którego skorzystał organ odwoławczy wykorzystując uprawnienie z przepisu § 17 ust. 5 rozporządzenia, szczegółowo przeanalizował poprawność wykonanych badań psychologicznych począwszy od roku 2009. Z poczynionych przez niego ustaleń wynika, że w początkowym okresie życia dziecka zastosowano Dziecięcą Skalę Rozwoju DSR, a w późniejszym Skalę Dojrzałości Umysłowej Columbia. Kolejną zastosowaną metodą diagnostyczną była Wykonaniowa Skala Leitera, następnie Skala WISC-R, wreszcie Skala Terman – Merill – metoda już nieużywana, stosowana jednak pomocniczo jako uzupełnienie diagnozy. Podsumowując wyniki badań z przeprowadzonych diagnoz psychologicznych oceniających poziom rozwoju umysłowego dziecka psycholog stwierdził, że wskazują one na niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim, nierówne tempo dojrzewania funkcji poznawczych oraz zaburzenia w rozwoju funkcji percepcyjno - motorycznych. Zaznaczono, że chłopiec jest od dawna intensywnie wspomagany w rozwoju psychomotorycznym. W procesie badania badający wskazywali na dużą potrzebę mobilizacji dziecka do podjęcia wysiłku umysłowego, dużą męczliwość oraz problemy z koncentracją uwagi. W historii przebiegu badań nie można dopatrzeć się nieprawidłowości, a wręcz należy podkreślić dużą staranność diagnostów w ocenie funkcjonowania dziecka, wspieranie go w podejmowaniu zadań testowych (zachęta, częsta mobilizacja). Dziecko potrzebuje ukierunkowania w pracy umysłowej, kontroli nad wykonywaniem zadań (jest to sfera najbliższego rozwoju, wsparcia dorosłych, dawania wskazówek, motywowania itp.), bez niej chłopiec funkcjonowałby poniżej oczekiwanych rezultatów.

Wobec powyższego organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji o potrzebie kształcenia specjalnego, co zapewnia właściwe warunki edukacyjne dla dziecka.

Tymczasem zarzuty skarżącego sprowadzają się do kwestionowania diagnozy o niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim. Zdaniem skarżącego, jego syn nie jest upośledzony umysłowo i powinien uczęszczać do szkoły masowej lub integracyjnej ale nie szkoły specjalnej. Potwierdzenie tego mają stanowić przedstawione przez skarżącego (po wniesieniu skargi), przeprowadzone z jego inicjatywy, wyniki prywatnych badań psychologicznych. Jednak nawet one stwierdzają, że obecny rozwój dziecka nie przebiega harmonijnie wskazując na potrzebę stałego wspierania rozwoju dziecka.

Podkreślenia wymaga, że kształcenie specjalne to edukacja dziecka wymagająca stosowania specjalnej organizacji nauki i specjalnych metod pracy. Stosowanie zwykłych metod nauki i zwykłych metod pracy nie zapewni "najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka" w zakresie edukacji.

Rolą Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej jest ustalanie poprzez swoje akty, najkorzystniejszych dla dziecka form kształcenia aby najefektywniej niwelować skutki jego niepełnosprawności bez względu na jej poziom. Ma powinność, uwzględniając stan psychofizyczny dziecka tak nim pokierować, by było w stanie sprostać wymogom edukacyjnym ustalonym dla uczniów szkół podstawowych. Trzeba przypomnieć, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nie jest skierowaniem do określonej formy kształcenia, a tym bardziej do konkretnej jednostki. Decyzję o wyborze najkorzystniejszej formy kształcenia podejmują rodzice dziecka. Co więcej, zgodnie z zaleceniami zawartymi w orzeczeniu dziecko może realizować obowiązek szkolny w każdej z zaleconych form, tj. szkole ogólnodostępnej, szkole integracyjnej, szkole specjalnej a jej wybór zależy od rodziców. Trzeba pamiętać jednak o tym, że zwykła szkoła ma obowiązek zapewnienia specjalnego kształcenia tylko wówczas, gdy dziecko posiada orzeczenie o niepełnosprawności.

Konkretna jednostka chorobowa lub upośledzenie wytycza wyłącznie kierunek warunków realizacji potrzeb edukacyjnych, form stymulacji, rewalidacji, terapii, rozwoju, form kształcenia i innej pomocy. W ocenie Sądu, warunki te zostały określone, stosownie do wymogów wymienionych w wymienionych powyżej przepisach.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też nie została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, które miałoby wpływ na wynik rozstrzygnięcia i wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.