Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 95/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 4 pkt 5, par. 6 ust. 1 pkt 1, par. 19 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 109 poz 750
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi  z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 21  czerwca 2007 r.)
article: art. 178 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 23
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. P. nr [...] z dnia [...] 2010 r.


UZASADNIENIE

W dniu 9 września 2010 r. S. K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w R. P. wniosek o przyznanie renty strukturalnej wraz z wymaganymi załącznikami.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r., Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania renty strukturalnej.

Po rozpatrzeniu odwołania S. K., decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w E. k. L., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie organ odwoławczy stwierdził, iż S. K. we wniosku o przyznanie renty strukturalnej zadeklarował działki ewidencyjne o wymienionych w decyzji numerach, położone w obrębie S., gm. B., których łączna powierzchnia użytków rolnych wynosi 4,09 ha. Ponadto zadeklarował działki ewidencyjne położone w obrębie S. gm. B. o numerach [A] i [B] o powierzchni użytków rolnych 1,83 ha, których jest współwłaścicielem (udział ½) z I. K. oraz działkę ewidencyjną o numerze [C] o powierzchni użytków rolnych 0,26 ha, której jest współwłaścicielem (udział ½) z E. K.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109 poz. 750 ze zm.; dalej jako: rozporządzenie MRiRW w sprawie rent strukturalnych) w § 6 ust. 1 wymaga, aby przekazywane użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego stanowiły przedmiot odrębnej własności rolnika i jego małżonka bądź były przedmiotem ich współwłasności.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że S. K. jest wdowcem, a część użytków rolnych zadeklarowanych przez stronę stanowi współwłasność z osobami trzecimi, nie wskazanymi w rozporządzeniu.

W tej sytuacji w ocenie organu S. K. nie spełnia warunku dotyczącego powierzchni przekazywanego gospodarstwa rolnego, ponieważ zgodnie z § 4 pkt 5 w/w rozporządzenia łączna powierzchnia użytków rolnych powinna wynosić co najmniej 6 ha.

Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR zauważył także, iż organ rozpatrując merytorycznie przedmiotową sprawę jest związany przepisami prawa. Wskazane normy prawne nakazują w określonym stanie faktycznym wydanie określonej decyzji. Organ nie może w tej sytuacji odstąpić od przestrzegania przepisów powołując się na słuszny interes strony. Zastosowanie zasady uwzględniania przy wydaniu decyzji słusznego interesu strony, możliwe jest w sytuacji, kiedy organ rozpatrujący sprawę ma możliwość pewnego luzu decyzyjnego.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. S. K. wniósł o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł, iż pracownik Biura Agencji w R. P. podczas wypełniania i przyjmowania wniosku nie poinformował go o zmianie przepisów rozporządzenia, która weszła w życie 5 sierpnia 2010 r. oraz o skutkach, jakie za sobą pociąga dla rolników zainteresowanych rentą strukturalną. Zmiana przez Ministra brzmienia § 4 pkt 5 rozporządzenia, podwyższająca wymaganą przepisami prawa powierzchnię użytków rolnych z 3 do 6 ha, na około miesiąc przed ostatecznym terminem upływu składania wniosków miała w ocenie skarżącego charakter działania nakierowanego na zaskoczenie rolników. Zdaniem skarżącego działanie organów w jego sprawie narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 KPA) oraz zasadę informowania (art. 9 KPA).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wyrażonych. Należy jednak przypomnieć, że sąd administracyjny orzeka w graniach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Oznacza to, że obowiązkiem sądu jest dokonanie kompleksowej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, niezależnie od zarzutów podanych w skardze.

Ponadto sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd powinien objąć oceną legalności nie tylko decyzję bezpośrednio zaskarżoną do sądu, ale także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i w razie stwierdzenia, że również ta decyzja jest niezgodna z prawem – uchylić lub stwierdzić nieważność także i tej decyzji. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. W ocenie sądu niezgodna z prawem jest nie tylko decyzja Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2010 r., ale również decyzja organu I instancji – Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] października 2010 r. Oznacza to konieczność uchylenia decyzji obydwu instancji.

Decyzje będące przedmiotem kontroli sądu zostały oparte na przepisach wspomnianego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Rozporządzenie zostało wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 54, poz. 427 ze zm.).

Renta strukturalna przysługuje producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną, prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium RP, jeżeli spełnia on wszystkie określone w § 4 rozporządzenia warunki.

Kluczowy dla sprawy jest warunek określony w § 4 pkt 5 rozporządzenia, zgodnie z którym renta może być przyznana rolnikowi, który przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 6 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim – co najmniej 3 ha; w przypadku gospodarstw rolnych położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo rolne, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa. Należy zwrócić uwagę, że przepis ten został zmieniony rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 131, poz. 886). Zmiana weszła w życie z dniem 5 sierpnia 2010 r. i polegała na zwiększeniu areału użytków rolnych gospodarstwa podlegającego przekazaniu z 3 do 6 ha. W świetle § 3 rozporządzenia zmieniającego do spraw wszczętych na podstawie wniosków o przyznanie renty strukturalnej złożonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ wniosek o przyznanie renty strukturalnej został złożony już po wejściu w życie rozporządzenia zmieniającego (9 września 2010 r.) miarodajny dla oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji jest stan prawny obowiązujący już po wspomnianej nowelizacji.

Co istotne dla dalszych rozważań, § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia precyzuje, iż warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 5, uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1 [który to przepis nie ma zastosowania do stanu zaistniałego w sprawie].

Z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń faktycznych organu, opartych na analizie wniosku o rentę strukturalną i dołączonych doń załączników, wynika, że w skład gospodarstwa rolnego S. K. wchodzą działki o łącznej powierzchni użytków rolnych 4,09 ha, stanowiące przedmiot jego własności. S. K. zadeklarował wprawdzie we wniosku kolejne działki – o łącznej powierzchni 2,09 ha, jednakże działek tych nie uwzględnił organ, gdyż stanowią one współwłasność wnioskodawcy nie z małżonkiem, lecz z osobami trzecimi (I. K. i E. K.). Zdaniem organu, z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wynika, że przekazaniem muszą być objęte wyłącznie działki, będące przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka lub przedmiotem ich współwłasności. Wspomniane dodatkowe działki warunku tego nie spełniają.

Stanowisko organów jest zgodne z wykładnią językową § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W świetle § 19 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej, dokonywanej przez kierownika biura powiatowego ARiMR zostanie ustalone, że wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 4 pkt 5, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika, kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia przyznania renty strukturalnej.

Należy jednak zwrócić uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zakwestionowano zgodność § 6 ust. 1 pkt 1 oraz § 19 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), a w konsekwencji także z Konstytucją (por. wyroki WSA w Krakowie z 20 stycznia 2010 r., I SA/Kr 1619/09 oraz WSA w Warszawie z 15 marca 2010 r., V SA/Wa 1913/09, obydwa orzeczenia dostępne w bazie na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Problem zgodności przytoczonych wyżej przepisów rozporządzenia z ustawą i Konstytucją wynika z faktu, że rozporządzenie określa krąg podmiotów uprawnionych do korzystania z pomocy finansowej w postaci renty strukturalnej bez należytego upoważnienia ustawowego. Brzmienie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 ustawy jest następujące: minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, w szczególności:

a) tryb składania wniosków o przyznanie pomocy,

b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy,

c) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa - w przypadku działań, w ramach których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy,

d) działania i przypadki, w których następca prawny wnioskodawcy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania,

e) działania i przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana pomoc oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy

- mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań.

Żaden z przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) nie zawiera dookreślenia precyzującego krąg podmiotów uprawnionych do korzystania z pomocy w postaci renty strukturalnej. Jedyny zapis ustawowy w tym względzie (art. 10 ust. 1) brzmi następująco: pomoc jest przyznawana:

1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;

2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 [chodzi o rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1); dalej jako: rozporządzenie nr 1698/2005], oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.

Przepis ten nie zawiera żadnej wskazówki co do określenia kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z pomocy finansowej w postaci renty strukturalnej. Co więcej, jak podnosi się we wskazanych wyżej wyrokach WSA w Krakowie i Warszawie, analiza rozporządzeń wykonawczych, opartych na upoważnieniu zawartym w art. 29 ust. 1 ustawy i dotyczących poszczególnych form pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wskazuje na zróżnicowanie kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z różnych form pomocy w ramach programu. O ile samo zróżnicowanie kręgu beneficjentów można byłoby uznać za uzasadnione ze względu na specyfikę poszczególnych działań, to jednak kryteria zróżnicowania powinny być wskazane ustawowo, a nie delegowane do rozporządzenia, bez żadnych wskazówek w tym względzie.

Nie ma żadnych wątpliwości, że zapisy rozporządzenia, w szczególności § 6 ust. 1 pkt 1 w istotny sposób zawężają krąg podmiotów uprawnionych do korzystania z pomocy w postaci renty strukturalnej, poprzez wymaganie, aby działki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego wnioskującego o rentę były przedmiotem odrębnej własności jego lub jego małżonka, ewentualnie przedmiotem współwłasności, ale tylko małżonków, z wyłączeniem osób trzecich.

Warunek określony w § 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 pkt 5 rozporządzenia stanowi zatem kluczowy element decydujący o zakresie podmiotowym regulacji.

Powstaje w tej sytuacji pytanie, czy warunek taki może być wprowadzony w akcie rangi podustawowej, bez należytego upoważnienia ustawowego. Na to pytanie należy odpowiedzieć negatywnie. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz doktrynie prawa konstytucyjnego panuje jednoznaczny pogląd, iż zakres podmiotowy ustawy oraz prawa i obowiązki jej adresatów jako podstawowe dla każdej ustawy nie mogą być przekazane do unormowania aktem wykonawczym. W związku z tym nie jest dopuszczalne uregulowanie zakresu podmiotowego świadczeń, w tym również wypłacanych z funduszy Unii Europejskiej, w rozporządzeniu, z pominięciem ustawy. Takie stanowisko (oparte także na odwołaniu do wiodącej literatury) wyraził Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 24 marca 2009 r. (sygn. akt: U 6/07; OTK 2009/3/37). Cytowane postanowienie dotyczyło zgodności z ustawą i Konstytucją regulacji o bardzo zbliżonym brzmieniu do analizowanych w niniejszej sprawie - § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870, ze zm.). Pomijając trafne zastrzeżenia doktryny co do procedury orzekania przez Trybunał w cytowanej sprawie (por. krytyczną glosę do tego postanowienia I. Chojnackiej i R. Hausera, PiP 2009/10/125)), samo stanowisko w kwestii merytorycznej zasługuje jak najbardziej na aprobatę, gdyż opiera się na utrwalonych poglądach orzecznictwa i doktryny. Stanowisko to tym bardziej jest adekwatne do badanej sprawy, że regulacja będąca przedmiotem oceny TK opierała się na analogicznym ograniczeniu, jak przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

W ocenie sądu nie można uznać, aby taki sposób określenia zakresu podmiotowego świadczeń, jak w kwestionowanych przepisach rozporządzenia, mieścił się w zakresie sformułowania "szczegółowe warunki przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem", jakie zostało użyte w delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zarówno językowa wykładnia pojęcia "szczegółowe warunki", jak i wzgląd na wykonawczy charakter rozporządzenia w stosunku do ustawy oraz wiążące się z tym wymogi konstytucyjne, wskazują, że rozporządzenie może jedynie uszczegóławiać ogólne kryteria określone w ustawie. Tymczasem jak wskazano wyżej, warunek określony w § 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 pkt 5 rozporządzenia niczego nie "uszczegóławia", lecz sam w sobie stanowi kluczowy element decydujący o zakresie podmiotowym regulacji

W dalszej kolejności należy jeszcze raz zwrócić uwagę, że art. 10 ust. 1 ustawy, który stanowi wskazówkę co do ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z pomocy w postaci renty strukturalnej odwołuje się do aktu prawa unijnego – wspomnianego wyżej rozporządzenia nr 1698/2005. Art. 23 rozporządzenia, regulujący zagadnienie ogólnych warunków przyznania środka wsparcia w postaci wcześniejszych emerytur, w zakresie relewantnym w punktu widzenia niniejszej sprawy stanowi:

Wsparcia, o którym mowa w art. 20 lit. a) ppkt iii) [wcześniejsze emerytury], udziela się:

a) rolnikom, którzy decydują się na zaprzestanie działalności rolniczej w celu przekazania gospodarstwa innym rolnikom;

(...)

2. Przekazujący gospodarstwo:

a) ma nie mniej niż 55 lat, ale nie jest jeszcze w normalnym wieku emerytalnym w momencie przekazania lub ma nie więcej niż 10 lat mniej niż wymagane dla normalnego wieku emerytalnego w danym Państwie Członkowskim w momencie przekazania;

b) zaprzestaje ostatecznie wszelkiej komercyjnej działalności rolniczej;

c) prowadził działalność rolniczą przez 10 lat poprzedzających przekazanie.

3. Przejmujący gospodarstwo:

a) zastąpił przekazującego gospodarstwo poprzez podjęcie działalności, określonej w art. 22; lub

b) jest rolnikiem poniżej 50. roku życia lub podmiotem prawa prywatnego i przejmuje gospodarstwo rolne odstąpione przez przekazującego w celu zwiększenia wielkości gospodarstwa rolnego.

Powyższe unormowanie, które powinno stanowić wzorzec dla prawodawcy krajowego, w żadnej mierze nie wskazuje ograniczeń co do stanu własności przekazywanego gospodarstwa rolnego. Istotne zawężenie kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z pomocy w postaci renty strukturalnej w § 6 ust. 1 pkt 1 polskiego rozporządzenia nie znajduje zatem żadnego uzasadnienia w akcie prawa unijnego.

Należy w związku z tym w pełni podzielić pogląd wyrażony w przytoczonym wyżej wyroku WSA w Krakowie z 20 stycznia 2010 r., iż w świetle powyższego rozporządzenia nie ma podstaw prawnych, które pozwalałyby na przyjęcie, że pomoc finansowa winna być udzielana tylko rolnikom będącym osobami fizycznymi, którzy legitymują się szczególnym tytułem prawnym do posiadania gospodarstwa rolnego. A zatem z przepisów tych nie wynika, że z pomocy finansowej dla gospodarstw niskotowarowych mogą korzystać tylko osoby fizyczne posiadające gospodarstwa rolne będące przedmiotem ich odrębnej własności, lub własności małżonka, albo stanowiące przedmiot ich współwłasności z małżonkiem. Brak jest również przepisów, które pozwalałyby nowym Państwom Członkowskim na odmienne uregulowanie zakresu podmiotowego tej formy pomocy finansowej.

W konsekwencji powyższych rozważań sąd stwierdza, że § 6 ust. 1 pkt 1, a także pozostający z nim w ścisłym związku § 19 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia MRiRW w sprawie rent strukturalnych zostały wydane z naruszeniem delegacji ustawowej zawartej w art.29 ust 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a w konsekwencji są sprzeczne zarówno z ustawą jak i Konstytucją.

W oparciu o podstawową regułę systemu sądowego w Polsce, wyrażoną w art. 178 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którą sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, w orzecznictwie wywiedziono niekwestionowaną już dziś zasadę, że sąd (w tym administracyjny) może w konkretnej sprawie odmówić zastosowania przepisu rangi podustawowej, jeżeli przepis ten jest niezgodny z Konstytucją lub ustawą.

W związku z tym sąd odmówił zastosowania w sprawie zakwestionowanych przepisów rozporządzenia MRiRW w sprawie rent strukturalnych. Krąg podmiotów uprawnionych do korzystania z pomocy finansowej nie może być określany w rozporządzeniu wykonawczym bez istnienia do tego wyraźnego upoważnienia w ustawie.

W zaistniałej sytuacji należy uznać, że zaskarżona do sądu decyzja Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2010 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. stanowi podstawę do jej uchylenia. Ponieważ analogicznym uchybieniem jest dotknięta decyzja organu I instancji, czy decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. P. z dnia [...] października 2010 r., na podstawie art. 135 p.p.s.a. należało uchylić również i to rozstrzygnięcie.

Analiza zarzutów podniesionych w skardze w sytuacji, gdy o uchyleniu zaskarżonych decyzji zadecydowały przesłanki nie wskazane w skardze jest w zasadzie bezcelowa. Tym niemniej sąd uznaje za celowe krótkie odniesienie się do podniesionych przez skarżącego zarzutów. W ocenie sądu zarzuty te są bezzasadne. Zarzut naruszenia zasady ochrony zaufania jednostki do organów państwa opiera się na argumentach kierowanych w istocie przeciwko prawodawcy, który zdaniem skarżącego zaskoczył rolników zmieniając kryteria przyznawania świadczeń. Niezależnie od słuszności tego zarzutu pozostaje on bez związku z działaniem organów administracji, zobowiązanych do stosowania obowiązujących przepisów. Zarzut naruszenia zasady informowania, wyrażonej w art. 9 KPA nie znajduje odbicia w aktach sprawy, tym niemniej oczywiście obowiązkiem pracowników organów rozpoznających wnioski jest wyczerpujące informowanie wnioskodawców o faktach i przepisach mających wpływ na ich sytuację w toku prowadzonego postępowania. Obowiązki te mają tym większe znaczenie, że wnioski składają osoby nie mające w tym zakresie dostatecznej wiedzy i przygotowania, a procedury są dość skomplikowane.

Uchylenie decyzji wydanych w obydwu instancjach powoduje, że sprawa powinna być ponownie rozpatrzona przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. P. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą związane oceną prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu (art. 153 p.p.s.a.). To zaś oznacza, że powinny jeszcze raz rozpatrzyć wniosek S. K. o przyznanie renty strukturalnej, tym razem z pominięciem przepisów rozporządzenia MRiRW w sprawie rent strukturalnych, które sąd uznał za niezgodne z Konstytucją i ustawą.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 p.p.s.a.

Z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi była decyzja odmowna, która nie podlega wykonaniu, sąd nie zawarł w sentencji rozstrzygnięcia w przedmiocie możliwości jej wykonania, o którym mowa w art. 152 p.p.s.a.

Pomimo uwzględnienia skargi sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, z powodu braku wniosku w tym zakresie. Z art. 210 § 1 p.p.s.a. wynika, iż wniosek o przyznanie należnych kosztów strona może zgłosić najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. Skarżący był o tym prawidłowo pouczony w zawiadomieniu o rozprawie. Skarżący nie stawił się na rozprawie, nie będąc do tego zobowiązany. Również skarga do sądu nie zawierała żądania orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów. W tej sytuacji orzekanie o zwrocie kosztów jest niemożliwe.