Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 875/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 235(1), art. 235(2)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia del. WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. Spółki z o. o. w T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998r Nr 90 poz. 575 z późn. zm.) stwierdził u A. K. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy, w postaci cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115).

Decyzja powyższa zapadła na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnię Chorób Zawodowych w S., w którym na podstawie przeprowadzonych badań i konsultacji, analizy przedstawionej dokumentacji medycznej diagnostyki różnicowej stwierdzono, iż są podstawy do uznania z przeważającym prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego między zdiagnozowanym schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy.

Organ inspekcji sanitarnej w toku prowadzonego postępowania przedstawił przebieg pracy zawodowej A. K. Na podstawie karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...]r. i dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego w zakładzie pracy, gdzie była zatrudniona od [...]r. stwierdził, iż pracowała ona przy [...], wykonując [...]. Czynności te było powtarzalne i powodowały obciążenie stawów nadgarstkowych. Narażenie zawodowe pracownika stwarzało zatem, zdaniem organu, możliwość wystąpienia rozpoznanej przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci cieśni w obrębie nadgarstka..

Pracodawca A. K. -A Spółka z o.o. w T. wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dołączenie do akt dokumentacji medycznej pracownika z lat [...], w tym w szczególności z placówki "B" w T. oraz dokumentacji związanej z przebywaniem A.K. w latach [...], a więc przed podjęciem pracy w A , na zwolnieniach lekarskich i zasiłku chorobowym, jak również dokumentacji medycznej z Szpitala A w K., Poradni A s.c. w T., Poradni "B" Spółka z o.o. w T. Zawnioskował także uzupełnienie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia o wymagane jego zdaniem uzasadnienie przy uwzględnieniu uzupełnionej dokumentacji medycznej, a także o uzupełnienie wskazanego orzeczenia lekarskiego o informację o przeprowadzonym w dniu [...]r. zabiegu [...] i przyczynach przebywania przez A.K. na zwolnieniu lekarskim od tej pory.

Ponad powyższe zażądano od organu wystąpienia o dodatkową konsultację do Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w Ł.

Równolegle z opisanym wnioskiem, pracodawca A.K. złożył od decyzji organu inspekcji sanitarnej I instancji odwołanie zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownika oraz przyczyn wystąpienia u niej przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni nadgarstka, a także chwili powstania tej choroby. Uchybienie to, zdaniem odwołującego, nastąpiło ze względu na zaniechanie zebrania i dołączenia dokumentacji medycznej strony z lat [...], w tym w szczególności z placówki "B" w T. oraz dokumentacji związanej z przebywaniem przez A. K. w latach [...], a więc przed podjęciem pracy w A, na licznych zwolnieniach lekarskich i zasiłku chorobowym, jak również dokumentacji medycznej z Szpitala A K., Poradni A s.c. w T., Poradni "B" Spółka z o.o. w T.. Dokumentacja ta była, zdaniem odwołującego, konieczna w celu ustalenia przyczyn powstania u A.K. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a także ustalenia czy choroba ta była związana wyłącznie z pracą wykonywaną na rzecz Spółki A , czy z uwagi na krótki okres narażenia ( dwa lata przed wystąpieniem pierwszych objawów i pierwszym zabiegiem) oraz odnotowany w świadectwie pracy kilkunastomiesięczny okres zwolnień lekarskich i zasiłku chorobowego miało inną etiologię. Konieczne było także ustalenie czy w latach [...] występowały czynniki mogące mieć wpływ na powstanie schorzenia zdiagnozowanego u A.K. oraz przyczyn przebywania przez nią do chwili obecne, po upływie 4 miesięcy od zabiegu [...] na zwolnieniu lekarskim

Zarzucono nadto naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, wyłącznie na podstawie lakonicznej konkluzji zawartej w wydanym orzeczeniu lekarskim nr [...], że praca w A przyczyniła się do powstania choroby zawodowej u A.K., podczas gdy orzeczenie to nie zostało wydane w przepisanej formie ze względu na brak uzasadnienia wymaganego stosownie do treści art. 84 k.p.a

Zarzut naruszenia art. 80 k.p.a uzasadniono również brakiem wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, iż taki związek przyczynowy wynika z zebranego materiału dowodowego, podczas gdy krótki okres narażenia zawodowego wskazuje, iż schorzenie to może mieć samoistną etiologię, co sugeruje obustronna lokalizacja patologii nerwów pośrodkowych. Zdaniem odwołującego, z medycznego punktu widzenia, okres narażenia zawodowego powinien wynosić minimum 3-5 lat.

W odwołaniu zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej ewentualnie o uzupełnienie materiału dowodowego w naprowadzonym wyżej kierunku, a także zarządzenie uzupełnienia orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia o wymagane art. 84 k.p.a uzasadnienie, przy uwzględnieniu uzupełnionej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z opinii biegłych z zakresu neurologii i ortopedii Instytutu Medycyny Pracy w Ł.

W obszernym uzasadnieniu odwołania pracodawca A.K. powołał się na definicję choroby zawodowej zamieszczoną w treści § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115) wskazując, iż wystąpienie przesłanek, o których w niej mowa organ zobligowany jest ustalić zgodnie z procedurą administracyjną, przyjmując jako naczelną zasadę prawdy obiektywnej.

Przytoczywszy stanowisko orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 1983r. sygn. akt II SA 1302/83 OSNA 1983 nr 2 poz. 106) podniósł, iż orzeczenie lekarskie uprawnionej jednostki orzeczniczej poddane jest ocenie organu inspekcji sanitarnej w takim stopniu, jak każdy inny dowód. Kontrola orzeczenia musi nadto sprowadzać się do sprawdzenia, z punktu widzenia zasad logiki i zasad doświadczenia życiowego, prawidłowości rozumowania przeprowadzonego w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego. Organ powinien wskazać, z jakich przyczyn uznał dane orzeczenie za zasadne. Brak tego elementu w uzasadnieniu decyzji skutkuje twierdzenie, iż decyzja wydana została z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów.

Zdaniem odwołującego zaskarżona decyzja, nie zawierająca wymienionych elementów w jej uzasadnieniu, narusza zasadę prawdy obiektywnej i zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów pozwalających na orzekanie zgodnie z istniejącym stanem faktycznym, w tym w szczególności na podstawie możliwie pełnej wiedzy o stanie zdrowia pracownika. Odwołujący wskazał, jako brakującą w materiale dowodowym, dokumentację, której uzupełnienia domagał się.

Zakwestionowano również treść decyzji z punktu widzenia braku wskazania, kiedy u A.K.wystąpiło schorzenie pod postacią zespołu cieśni nadgarstka. Jako prawdopodobne uznał odwołujący, iż choroba ta rozpoczęła się u A.K. zanim podjęła pracę w Spółce A. Wskazuje na to zdaniem odwołującego krótki okres narażenia zawodowego, po którym nasilenie się objawów spowodowało konieczność zabiegu [...], jak również przebieg pracy w poprzednim miejscu zatrudnienia, gdzie w świadectwie pracy odnotowano w [...]r. i [...]r. przebywanie A.K. na zwolnieniu lekarskim i zasiłku chorobowym.

Odnosząc się do związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy A.K., a zdiagnozowanym u niej schorzeniem, odwołujący wskazał, iż taki związek przyczynowy z zebranego materiału dowodowego nie wynika. Dwuletni okres wykonywania pracy związanej z monotypią ruchów i ewentualnym przeciążaniem w zakresie nadgarstków jest zdecydowanie niewystarczający do indukowania rozpoznanego obustronnego zespołu cieśni nadgarstka, gdyż okres ten powinien wynosić 3-5 lat. Odwołujący stwierdził, iż schorzenie A.K. oceniane w tym kontekście ma etiologię samoistną, na co wskazuje również obustronna lokalizacja patologii nerwów pośrodkowych. Zaznaczono, iż tak, jak inni pracownicy, A. K. w okresie zatrudnienia podlegała rotacji stanowiskowej w celu urozmaicenia rodzaju pracy i przeciwdziałania powstaniu schorzeń związanych ze sposobem jej wykonywania.

Powracając do treści orzeczenia placówki medycznej wydanego w sprawie, odwołujący podniósł, iż jedynie lakonicznie stwierdza ono, że istnieją podstawy do przyjęcia z przeważającym prawdopodobieństwem związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy. Brak jest jednak jakiegokolwiek uzasadnienia postawionej diagnozy. Nie wskazano nawet objawów chorobowych, a jedynie jednostkę chorobową.

Powołując się ponownie na stanowisko judykatury odwołujący wskazał, iż nie każda choroba z punktu widzenia medycznego może być uznana za chorobę zawodową, nawet jeśli cierpi na nią osoba, która była narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Podkreślono w odwołaniu, iż materiał dowody zebrany w sprawie jest zbyt szczupły, a w szczególności brak odpowiednio uzasadnionej opinii biegłych lekarzy, by móc wydać orzeczenie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.

W piśmie z dnia [...]r. A. K. zaprzeczyła twierdzeniom odwołującego o rotacji stanowisk i oświadczyła, iż po miesięcznym zwolnieniu lekarskim nakazano jej pracę na tym samym stanowisku [...], gdzie pracowała do [...]r., kiedy ponownie "coś strzeliło jej w prawej ręce", o czym pracownik bhp został powiadomiony.

Organ odwoławczy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie I instancji i przekazał sprawę do jej ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji zawarto wytyczne dla organu I instancji nakazując uzupełnienie materiału dowodowego. Zobowiązano go do przedstawienia oceny narażenia zawodowego A. K., z uwzględnieniem rodzaju i chronometrażu wykonywanych przez nią czynności w całym okresie aktywności zawodowej, a więc z uwzględnieniem okresu od [...] do [...]r. Nakazano następnie zwrócić się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. o uzupełnienie wydanej w sprawie opinii uwzględniającej nowe ustalenia organu i wyjaśnienie, czy uzupełniona ocena narażenia zawodowego na czynniki szkodliwe ma wpływ na wydane dotychczas orzeczenie.

W toku ponownego postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. uzyskał pismo z Sądu Rejonowego K. informujące, iż postanowieniem z dnia[...]r. wpisano do Krajowego Rejestru Sądowego informację o prowadzeniu upadłości "D" w T.

Uzupełniono nadto dokumentację medyczną A.K. przez historię jej choroby z Poradni [...] przy Zespole Opieki Zdrowotnej w T. od [...]r., dokument z konsultacji ortopedycznej z daty [...]r, historię choroby wydaną przez [...] Szpital Kliniczny [...] Uniwersytetu Medycznego w K. Poradnia [...], 2 karty wypisowe leczenia szpitalnego w Szpitalu Klinicznym [...] Akademii Medycznej w K. z [...] i [...] r. dotyczącego [...] oraz opisy badań tomograficznych, rezonansu magnetycznego i elektromiograficznych.

Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. dokonał nadto oceny narażenia zawodowego A.K. z uwzględnieniem jej zatrudnienia w latach [...] jako [...] w D w T., a w latach [...] w tym samym przedsiębiorstwie jako [...], w latach [...] jako [...] w "D" Sp. z o.o. w K. oraz od [...]r. jako szwaczka w A Sp. z o.o. w T..

Z kart oceny narażenia zawodowego wynikało, iż narażenie zawodowe A.K. w latach [...]r i [...]r. nie stwarzało możliwości powstania choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy.

Całość zebranej w sprawie dokumentacji organ przekazał Wojewódzkiemu

Ośrodkowi Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S., który pismem z dnia [...]r. uzupełnił swoje orzeczenie. Zauważono, iż ocena sposobu wykonywania pracy badanego pracownika, przekazana przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w T. wskazuje, iż narażenie zawodowe A.K. w latach [...], jak i w okresie [...] nie stwarzało możliwości powstania choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy. Wobec powyższego lekarze orzecznicy uznali istnienie związku przyczynowo-skutkowego między pracą wykonywaną w okresie od [...]r. do nadal u pracodawcy A Sp. z o.o., a stwierdzonym u badanej A.K. schorzeniem. Podtrzymali także rozpoznanie medyczne przedstawione w orzeczeniu lekarskim nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej w postaci cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego.

Pracodawca, A Spółka z o.o. w T., złożył do organu alternatywny wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego domagając się dodatkowej konsultacji w Instytucie Medycyny Pracy w S. z uwagi na poważne rozbieżności pomiędzy treścią orzeczenia tej placówki podtrzymanego pismem z dnia [...]r, a treścią dołączonej do akt postępowania dokumentacji medycznej, względnie wystąpienia o dodatkową konsultację w Instytucie Medycyny Pracy im. [...] w Ł.

W opisanym wniosku pracodawca zwrócił uwagę na dokumentację medyczną dołączoną do akt sprawy, z której wynikać miało, iż A. K. w [...]r doznała [...]. Leczy się z tej przyczyny neurologiczne [...], które uzupełniły bóle i drętwienia rąk w stawach nadgarstkowych, do czego nie odniosła się placówka medyczna, uzupełniając swoje orzeczenie. Ponownie podkreślono, iż operacja A.K. polegająca na [...] już po dwóch latach pracy w A, a w [...]r. po [...], również wymagała ustosunkowania się przez orzeczników.

Pracodawca zarzucił, iż orzeczenie lekarskie wydane w sprawie nie pozwala na jednoznaczne jej rozstrzygnięcie. Nie odnosi się bowiem do pełnej dokumentacji medycznej, a jedynie enigmatycznie wskazuje, na podstawie badania EMG i konsultacji, iż stwierdzona choroba pozostaje w związku z czynnościami monotypowymi, wykonywanymi na stanowisku szwaczki, a wobec braku warunków pracy w narażeniu u innych pracodawców, związek ten dotyczy wyłącznie A.

Zdaniem pracodawcy orzeczenie lekarskie powinno odnieść się do całości dokumentacji medycznej pracownika, ze wskazaniem znajdujących się w niej konkretnych zapisów świadczących o występowaniu narażenia na określonego schorzenia. Dopiero analiza poszczególnych zapisów dokumentacji lekarskiej w połączeniu z analizą czynników występujących w środowisku pracy będzie stanowiła wyczerpującą treść orzeczenia lekarskiego i zasadniczy dowód w sprawie.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodnia Chorób Zawodowych w S. o dodatkową konsultację i wydanie orzeczenia w sprawie występowania u A.K. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, zaznaczając, że pracodawca wskazuje istnienie innych przyczyn rozpoznanej choroby.

W związku z wezwaniem do dokonania dodatkowej konsultacji placówka medyczna zwróciła się o przekazanie dokumentacji dotyczącej ilości zwolnień lekarskich, urlopów macierzyńskich i wychowawczych w okresie [...] r u A.K., a także o ponowne sporządzenie charakterystyki miejsca pracy i wymiaru godzin przepracowanych w ramach dniówek.

Organ inspekcji sanitarnej przeprowadził ponowne dochodzenie epidemiologiczne obejmujące informacje wskazane przez placówkę orzeczniczą.

Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodnia Chorób Zawodowych, uzyskawszy uzupełniony materiał dowodowy, wydał orzeczenie z dnia [...]r. nr [...]. W orzeczeniu tym potwierdzono rozpoznanie u A.K. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowo wywołanej sposobem wykonywania pracy, w postaci cieśni w obrębie nadgarstka.

Uzasadniając swoją diagnozę orzecznicy wskazali, iż praca wykonywana przez badaną, już od roku [...]r., była pracą obciążającą nadgarstki. Rozwijała się zatem od kilku lat przed podjęciem zatrudnienia przez A.K. w Spółce z o.o. A. Jednakże w trakcie pracy w tym zakładzie doszło do pojawienia się pełnego obrazu klinicznego choroby.

Lekarze podali, iż w drodze wywiadu z badaną ustalono jako datę początkową, od której pojawiły się u niej pierwsze dolegliwości - rok [...]r. Wtedy badana zaczęła odczuwać bóle nadgarstków z promieniowaniem do łokci, po stronie prawej odczuwała drętwienia. Pomimo leczenia farmakologicznego dolegliwości nasilały się. Lekarze wskazali, iż kilkanaście lat wcześniej badana doznała urazu kręgosłupa, jednakże zespół cieśni nadgarstka nie jest wynikiem przebytego urazu, jest bowiem neuropatią obwodową związaną z uciskiem nerwów pośrodkowych w kanale nadgarstków, co zostało potwierdzone badaniami neurograficznymi. W orzeczeniu stwierdzono, iż badana nie stosowała leczenia hormonalnego i w przeszłości nie stwierdzono zaburzeń gospodarki lipidowej i węglowodanowej.

Odnosząc się do wyników przeprowadzonych badań neurograficznego, neurologicznego i ortopedycznego orzecznicy wyjaśnili, iż dają one podstawy do rozpoznania utrzymującego się, pomimo leczenia operacyjnego, zespołu cieśni nadgarstka po stronie prawej oraz stan po operacji zespołu cieśni nadgarstków po obu stronach. Badania laboratoryjne nie ujawniły zaburzeń gospodarski lipidowej i węglowodanowej, prawidłowy jest u badanej poziom kwasu moczowego, hormonów tarczycy i parametrów morfologii krwi.

Biorąc pod uwagę charakter pracy badanej na przestrzeni jej życia zawodowego, wyniki przeprowadzonych badań w kolejnych placówkach medycznych, analizę dokumentacji medycznej, wyniki przeprowadzonej diagnostyki, po wykluczeniu pozazawodowych przyczyn organicznych mogących spowodować ucisk nerwów pośrodkowych w kanale nadgarstków lekarze uznali, iż istnieją podstawy do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni nadgarstków pochodzenia zawodowego, jako skutku wykonywania pracy.

W związku z treścią orzeczenia placówki medycznej pracodawca Spółka z o.o. A złożyła wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego przez ustalenie, czy poprzedni pracodawcy A.K. istnieją, a jeżeli nie, to o ustalenie ich następców prawnych.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998r Nr 90 poz. 575 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 235¹ i 235² Kodeksu pracy, § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869) stwierdził u A.K. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy w postaci cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869).

W uzasadnieniu wskazanej decyzji powołano się na treść § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. wskazując, iż jest to przepis intertemporalny nakazujący stosować nowe regulacje prawne do postępowań wszczętych i niezakończonych do czasu wejścia w życie tego rozporządzenia. Nadto wskazano, iż przywołana norma prawna nakazuje organowi traktować jako skuteczne czynności dokonane w toku prowadzonego dotychczas postępowania, co dotyczy zwłaszcza wydanych już orzeczeń lekarskich. Stwierdzono również, iż zespół cieśni nadgarstka znajduje się w załączniku nowego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. pod tą samą pozycją, co w załączniku do nieobowiązującego już aktu wykonawczego.

Organ inspekcji sanitarnej po przywołaniu stanu faktycznego sprawy odniósł się do stanowiska placówek medycznych, a to orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...]r., uzupełniającego pisma tej placówki z dnia [...]r. oraz orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r. Nr [...]. W każdym z tych orzeczeń uprawnieni do orzekania lekarze rozpoznali u badanej chorobę zawodową w postaci zespołu cieśni nadgarstka uznając z przeważającym prawdopodobieństwem związek przyczynowo-skutkowy między zdiagnozowanym schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy.

Organ zacytował uzasadnienie orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. podkreślając, iż wyniki przeprowadzonych badań - neurograficznego, neurologicznego i ortopedycznego dały podstawę do rozpoznania utrzymującego się, pomimo leczenia operacyjnego, zespołu cieśni nadgarstka po stronie prawej oraz stan po operacji zespołu cieśni nadgarstków po obu stronach. Badania laboratoryjne nie ujawniły zaburzeń gospodarki lipidowej i węglowodanowej, prawidłowy jest u badanej poziom kwasu moczowego, hormonów tarczycy i parametrów morfologii krwi. Podniósł, iż biorąc pod uwagę charakter pracy badanej na przestrzeni jej życia zawodowego, wyniki przeprowadzonych badań w kolejnych placówkach medycznych, analizę dokumentacji medycznej, wyniki przeprowadzonej diagnostyki, po wykluczeniu pozazawodowych przyczyn organicznych mogących spowodować ucisk nerwów pośrodkowych w kanale nadgarstków lekarze uznali, iż istnieją podstawy do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni nadgarstków pochodzenia zawodowego, jako skutku wykonywania pracy.

Powiatowy Inspektor Sanitarny powołał się także na treść kart oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Oceniając zebrany tam materiał dowodowy uznał, iż narażenie zawodowe A.K. stwarzało możliwość powstania rozpoznanej u niej choroby zawodowej.

Uzasadniając brak uwzględnienia wniosku pełnomocnika pracodawcy o uzupełnienie materiału dowodowego i ustalenie, czy poprzedni pracodawcy A.K. istnieją lub czy posiadają następców prawnych organ inspekcji sanitarnej stwierdził, iż żądania zawarte w przywołanym wniosku są nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzają wyłącznie do jej przedłużenia. W kartach oceny narażenia zawodowego nie potwierdzono bowiem, by A. K. w latach [...] wykonywała pracę obciążającą kończyny górne w stawach nadgarstkowych.

W odwołaniu wniesionym przez Spółkę z o.o. A, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej, względnie przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania, zarzucono sprzeczność ustaleń rozstrzygnięcia z treścią zebranego materiału polegającą na nie uwzględnieniu dokumentacji medycznej wykazującej, iż w [...]r. A. K. doznała urazu [...], po którym miały miejsce utrzymujące się [...], a z RTG [...] wynikały zmiany zwyrodnieniowe. Nie uwzględniono nadto, zdaniem odwołującego, treści orzeczenia lekarskiego nr [...] Instytutu Medycyny Pracy, z którego wynikało, iż A. K. wykonywała prace obciążające nadgarstki już od [...]r zarówno w pracy [...], jak i [...].

Zarzucono również naruszenie art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, iż wyłącznie praca w odwołującej Spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej A.K., podczas gdy z zebranego materiału wynika jednoznacznie, iż jej praca w narażeniu miała również miejsce w poprzednich zakładach pracy.

Naruszenie art. 80 k.p.a, zdaniem odwołującej spółki, wyrażało się też brakiem wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy. Organ ograniczył się tu bowiem wyłącznie do stwierdzenia, że taki związek wystąpił, podczas gdy zebrana dokumentacja medyczna wykazująca przewlekłe dolegliwości ze strony kręgosłupa oraz zwyrodnienie jego części "C", jak również przebyty uraz [...] sugerują, iż schorzenie może mieć etiologię samoistną, na co wskazuje obustronna lokalizacji patologii nerwów pośrodkowych.

Kolejnym zarzutem zawartym w odwołaniu pracodawcy było naruszenie art. 10 k.p.a. w związku z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych polegające na niedopuszczeniu do udziału w sprawie wszystkich pracodawców zatrudniających A.K. w warunkach narażenia zawodowego, a tym samym niezapewnienie tym stronom czynnego udziału we wszystkich stadiach postępowania.

Jako wniosek ewentualny, obok wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji, odwołujący postawił wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego przez dopuszczenie do udziału w sprawie wszystkich pracodawców zatrudniających A.K. i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z opinii biegłych z zakresu neurologii i ortopedii Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w Ł.

W uzasadnieniu odwołania pracodawca wskazał, iż w aktach sprawy, w toku jej ponownego rozpoznania pojawiła się dokumentacja medyczna z poradni neurologicznej świadcząca o doznaniu przez A.K. urazu [...], która nie została rozpatrzona w aspekcie przyczyn zdiagnozowanie u A.K. choroby. Organ nie zażądał wyjaśnienia, jaki wpływ na chorobę lub związek z nią mógł mieć przebyty przez pracownika uraz głowy.

Zdaniem odwołującego nie wzięto przy rozstrzyganiu sprawy pod uwagę także twierdzeń placówki medycznej o występowaniu narażenia zawodowego A.K. już od [...]r., a w konsekwencji naruszono zasadę prawdy obiektywnej Tak krótki okres narażenia zawodowego ( 2 lata), jaki został ustalony przez inspektora inspekcji sanitarnej, w opinii odwołującego, z medycznego punktu widzenia, jest zdecydowanie niewystarczający do indukowania rozpoznanego obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Okres ten wynosić powinien minimum 3-5 lat.

Wskutek wniesionego odwołania sprawa rozpoznana została przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., który decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 235¹ kodeksu pracy, § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869). utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazanej decyzji, tak jak w decyzji organu I instancji, powołano się na treść § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r.stwierdzając, iż jest to przepis intertemporalny nakazujący stosować nowe regulacje prawne do postępowań wszczętych i niezakończonych do czasu wejścia w życie tego rozporządzenia. Nadto podniesiono, iż przywołana norma prawna nakazuje organowi traktować jako skuteczne czynności dokonane w toku prowadzonego dotychczas postępowania, co dotyczy zwłaszcza wydanych już orzeczeń lekarskich. Stwierdzono również, iż przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy znajduje się w załączniku nowego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. pod tą samą pozycją, co w załączniku do nieobowiązującego już aktu wykonawczego.

Organ odwoławczy opisał postępowanie prowadzone w sprawie, przywołując stanowiska prezentowane przez organ i pracodawcę. Przedstawiono też orzeczenia placówek medycznych. Zauważono, iż lekarze orzecznicy na podstawie wyników badań klinicznych, konsultacji ortopedycznych i neurologicznych rozpoznali u A.K. zespół cieśni w obrębie nadgarstka i w konkluzjach orzeczeń uznali, ze w rozwoju schorzenia, po wykluczeniu innych czynników sprawczych - znaczącą rolę odegrał sposób wykonywania pracy na stanowisku [...], związany z ruchami monotypowymi obciążającymi stawy nadgarstkowe. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz zgodnie z obowiązującymi lekarskimi kryteriami orzeczniczymi lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek medycznych zakwalifikowali rozpoznaną chorobę do pozycji 20/1 wykazu chorób zawodowych. Zwrócono uwagę, iż orzeczenia lekarskie w świetle obecnie obowiązujących przepisów zachowują swoja ważność, gdyż zakres badań i ich metodologia nie uległa zmianie.

Oceniając zebrany materiał organ odwoławczy wyjaśnił, iż dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w takim wypadku warunki takie chorobę tę spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, iż mimo pracy zawodowej w warunkach narażenia na daną chorobę jej powstanie w konkretnym wypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową. Przywołano tu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982r. sygn. akt II SA 372/82 publ. ONSA 1982/1/33. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, iż orzecznicy WOMP i IMPiZŚ w S., biorąc pod uwagę obraz kliniczny, analizę dokumentacji medycznej, sposób wykonywania pracy zawodowej, ocenę neurologiczną i ortopedyczną uznali, że istnieją podstawy do rozpoznania u A.K. choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Wobec faktu wykonywania pracy monotypowej z przeciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych na stanowisku [...] oraz faktu rozpoznania u A.K. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych organ nie miał podstaw do uwzględnienia odwołania.

Odpowiadając na zarzuty pracodawcy sformułowane w odwołaniu Inspektor Sanitarny stwierdził, iż nie można ponowić badania lekarskiego A.K. ze względu na wyczerpanie dwuszczeblowego trybu diagnostyczno-orzeczniczego przewidzianego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym chorób zawodowych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A Spółka z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. Nr [...] zarzuciła organowi obrazę przepisów postępowania, a to:

- art.138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji mimo istniejących w nim uchybień przepisom art.7 i art. 77 § 1 k.p.a polegającym na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia A.K. oraz przyczyn wystąpienia u niej ewentualnych schorzeń, wyrażające się w zaniechaniu dołączenia do akt kompletnej dokumentacji medycznej, w tym z okresu poprzedzającego podjęcie pracy u skarżącej;

- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, iż wyłącznie praca w odwołującej Spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej A. K., podczas gdy z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż praca w narażeniu miała miejsce również w poprzednich zakładach pracy, a także przejawiające się brakiem wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy, podczas gdy zebrana dokumentacja medyczna wskazując na przewlekłe dolegliwości ze strony kręgosłupa jak również przebyty uraz [...] jednoznacznie sugeruje etiologię samoistną schorzenia A.K.;

- art. 10 § 1 k.p.a oraz przepisów prawa materialnego, w tym § 8 ust. 3 pkt 2 przez nie dopuszczenie do udziału w sprawie wszystkich pracodawców zatrudniających A.K. w warunkach narażenia na powstanie stwierdzonej choroby, przy tym nie zapewnienie tym osobom czynnego udziału we wszystkich stadiach postępowania i § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869) przez nie podjęcie działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego i nie zwrócenie się o wydanie uzupełniającego orzeczenia na jego podstawie.

Zarzucono także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż okres pracy A.K. w narażeniu trwa od [...]r. do nadal, mimo iż przeniesiono ją na stanowisko krojczego od dnia [...]r eliminując narażenie zawodowe, a także bez uwzględnienia jej zatrudnienia w latach [...] i [...] jako [...] i [...], jak również nie uwzględnienia okresu pracy w "D", jako [...], mimo, iż w orzeczeniu placówki medycznej nr [...] stwierdzono, iż pacjentka wykonywała prace obciążające nadgarstki już od [...] r zarówno podczas pracy [...], jak i [...].

Uzasadniając postawione w skardze zarzuty Spółka z o.o. A zwróciła uwagę na zapis art. 235¹ k.p., w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, a także § 6 ust 1 i 2 tego aktu. Skarżąca przywołała w całości wskazane przepisy oświadczając, iż w ich świetle nie sposób przyznać racji organom obu instancji, by zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na bezsporną lub z wysokim prawdopodobieństwem ocenę schorzenia A.K., jako choroby zawodowej, a mimo tego organy nie podjęły czynności niezbędnych do jego uzupełnienia. W szczególności nie zażądano uzupełnienia opinii medycznej o ustosunkowanie się do dokumentacji j związanej z urazem doznanym przez A.K. i nie poddano rozważeniu faktu rotacji stanowiskowej, której podlegała A.K..

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie argumentując swoje stanowisko jak w toku postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi nastąpić może wyłącznie z przyczyn naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub procesowego, jeżeli wpływ uchybienia na wynik sprawy był istotny (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej P.p.s.a..

Rozpoznając kolejno postawione w skardze zarzuty, Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił je, jako nieuzasadnione i pozbawione wpływu na legalność zaskarżonej decyzji.

Przede wszystkim zważyć przyjdzie, iż przedstawiony Sądowi do kontroli materiał dowodowy sprawy jednoznacznie wyklucza sugerowany przez skarżącego pogląd, co do odmiennej niż zawodowa etiologii choroby występującej u A.K. Nie polega bowiem na faktach, iż dokumentacja medyczna dotycząca doznanego przez nią w [...]r. urazu [...] została "usunięta z akt", a wobec powyższego nie oceniono jej należycie w aspekcie możliwości wywołania zdiagnozowanego u pracownika schorzenia. Dokumentacja, której dołączenia do akt domagał się skarżący pracodawca i której rzekomy brak traktował w skardze, jako błąd w ustaleniach faktycznych, a tym samym naruszenie art. 7 i art. 77 k.p. znajduje się bowiem w aktach administracyjnych na jego kartach 33 i nast.

Trzeba nadto zauważyć, iż dokumentacja ta brana była pod uwagę przez lekarzy Instytutu Medycyny Pracy w S., którzy uznali za stosowne stwierdzić, iż kilkanaście lat wcześniej badana doznała urazu kręgosłupa, jednakże zespół cieśni nadgarstka nie jest wynikiem przebytego urazu, jest bowiem neuropatią obwodową związaną z uciskiem nerwów pośrodkowych w kanale nadgarstków, co zostało potwierdzone badaniami neurograficznymi. Lekarze podali nadto, iż w drodze wywiadu z badaną ustalono jako datę początkową, od której pojawiły się u niej pierwsze dolegliwości - rok [...]r. Wtedy badana zaczęła odczuwać bóle nadgarstków z promieniowaniem do łokci, po stronie prawej odczuwała drętwienia. Pomimo leczenia farmakologicznego dolegliwości nasilały się. W orzeczeniu wykluczono także inne, możliwe hipotetycznie etiologie, stwierdzając u badanej brak zaburzeń gospodarki lipidowej i węglowodanowej, prawidłowy poziom kwasu moczowego, hormonów tarczycy i parametrów morfologii krwi.

Przywołany fragment orzeczenia placówki medycznej pozwala przeto zauważyć, iż zgromadzona w aktach dokumentacja medyczna była przedmiotem rozważań lekarzy i pozwoliła im na wykluczenie pozazawodowych przyczyn organicznych mogących spowodować ucisk nerwów pośrodkowych w kanale nadgarstków.

Odnosząc się w dalszym ciągu do omawianego zarzutu skargi o możliwości innej jeszcze etiologii zdiagnozowanego u A.K. schorzenia podkreślić dodatkowo można, iż dyspozycja art. 2351 K.p., co do zasady, nie wyłącza dopuszczalności rozpoznania choroby zawodowej w przypadkach, gdy obok ustalenia, że choroba mogła zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, ujawniono również inne dysfunkcje organizmu badanego, predysponujące do powstania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej byłoby niemożliwe wyłącznie wtedy, gdy dysfunkcje te stanowiłyby wyłączną albo wysoce prawdopodobną przyczynę powstania tych chorób, a takich dowodów w sprawie brak. W przeciwieństwie do tego organ inspekcji sanitarnej dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na stwierdzenie z wysokim prawdopodobieństwem etiologii zawodowej schorzenia rozpoznanego u A.K., a wydająca opinię medyczną uprawniona do orzekania placówka, jak zauważa się wyżej, w sposób zdecydowany sugerowaną przez stronę skarżącą etiologię schorzenia wykluczyła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił także stanowiska skarżącego, co do tego, iż dwuletni okres pracy w A, w warunkach narażenia zawodowego, jest niewystarczający do wzbudzenia obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. W wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych nie uzależniono choroby opisanej pod pozycją 20.1 od takiej przesłanki, jak czasokres zatrudnienia. Jak długo zatrudniona była A. K. w skarżącej Spółce nie ma więc znaczenia dla prawnej oceny charakteru schorzenia, jeżeli lekarze orzecznicy ustalili z wysokim prawdopodobieństwem, iż w konkretnym, ocenianym przypadku, występujące w środowisku pracy szkodliwe czynniki wywołały chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych. To wysokie prawdopodobieństwo wywołania u A.K. schorzenia czynnikami występującymi w środowisku pracy zostało w opinii Sądu należycie uzasadnione.

Zwraca także uwagę, iż zapis zawarty w § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r., w sposób tożsamy, co poprzednie regulacje prawne w tym zakresie, uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej nadaje wyłącznie pracownikowi, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Żądanie skarżącego, by przeprowadzać dodatkowe badana specjalistyczne w ramach uzupełniającego postępowania, nie byłoby zatem zasadne z uwagi na treść cyt. § 7 ust. 1 rozporządzenia, a przede wszystkim, gdy tryb sporządzania i kontroli opinii lekarskich, przewidziany w rozporządzeniu, został zachowany, a orzeczenia nie wymagały uzupełnienia dla wyjaśnienia istoty sprawy.

Kolejny zarzut skarżącego polegał na wykazywaniu konieczności wezwania do udziału w sprawie wszystkich, zatrudniających A.K. pracodawców, przy jednoczesnym uwzględnieniu faktu, iż warunki, w jakich u nich pracowała były warunkami stwarzającymi narażenie zawodowe. Powołał się w tym miejscu na fragment orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy, w którym uzasadniający swoją diagnozę orzecznicy wskazali, iż praca wykonywana przez badaną, już od roku [...]r., była pracą obciążająca nadgarstki. Rozwijała się zatem od kilku lat przed podjęciem zatrudnienia przez A.K. w Spółce z o.o. A. Opisany zarzut ujęty został w skardze, jako naruszenie art. 10 § 1 k.p.a w związku z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych.

Odpowiadając na stanowisko zaprezentowane w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje za konieczne wyjaśnić, iż decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy ją spowodowały, gdyż nie taka jest jej rola. Nie ustala też odpowiedzialności pracodawcy za ewentualne skutki szkodliwych warunków pracy. W tej materii wypowiedzieć się bowiem może sąd powszechny, albo zakład ubezpieczeń społecznych. Cytując tu stanowisko przedstawione w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2008r. sygn. akt IV SA/Gl 1239/07 publ. LEX nr 515281 wyjaśnić trzeba także, iż doręczenie decyzji zakładowi pracy zgodnie § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) w sprawie wykazu chorób zawodowych należy odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazanie zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 16 czerwca 1994 r., II PZP 4/94 (OSNAPiUS 1994 nr 11, poz. 170), Sąd Najwyższy stwierdził nawet, że sąd pracy rozpoznając roszczenia z tytułu rozstroju zdrowia spowodowanego chorobą zawodową zgłoszone na podstawie przepisów prawa cywilnego nie jest związany stanowiskiem zaprezentowanym w postępowaniu administracyjnym.

Tym samym wykazana i zasadniczo nie kwestionowana przez skarżącego okoliczność polegająca na tym, iż w trakcie pracy w jego zakładzie doszło do pojawienia się pełnego obrazu klinicznego choroby, nakazała organowi doręczyć decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u A.K. tylko skarżącemu. Jak wyżej zaznacza się, przedmiotem prowadzonej przez organ sprawy było stwierdzenie choroby zawodowej u pracownika, a nie ustalanie, w którym z zakładów pracy to nastąpiło. Z tych więc względów powoływanie się na naruszenie prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu innych, niż skarżący, pracodawców, a także zarzut nie doręczenia im wydanej w postępowaniu decyzji mogłoby odnieść skutek, gdyby skarżąca spółka zdołała wykazać istotny wpływ tego uchybienia na wynik sprawy, a więc wynik w postaci stwierdzenia choroby zawodowej. Udział w kontrolowanej sprawie innych pracodawców nie zmieniłby bowiem treści rozstrzygnięcia, ani też nie zmieniłby prawnej sytuacji skarżącego. Zwrócić tu uwagę można na twierdzenia zawarte w jego odwołaniu od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r., w którym upatruje on uchybienia w stwierdzeniu przez inspektora sanitarnego, iż wyłącznie praca w odwołującej Spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej A.K. i domaga się ustalenia, że praca w narażeniu miała również miejsce w poprzednich zakładach pracy. Nie domaga się natomiast uznania, iż tylko w innych zakładach pracy zatrudniających A.K. występowało jej narażenie zawodowe.

Trudno jest tym bardziej dopatrzyć się, w pryzmacie art. 10 k.p.a, naruszenia interesu skarżącego, któremu zapewniono czynny udział w sprawie, a który nie kwestionował nigdy , iż w środowisku pracy A.K. wykonującej prace [...] w A występowało narażenie zawodowe. Za kwestionowanie tego faktu Sąd nie uznaje bowiem twierdzenia, iż A. K. poddawana była rotacji stanowiskowej. Stanowi to zdaniem Sądu przyznanie przez A, że A. K. pracowała na stanowisku [...] i wykonywała czynności monotypowe, skutkujące z przeważającym prawdopodobieństwem chorobę cieśni w obrębie nadgarstków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa nadto, iż treść kart oceny narażenia zawodowego znajdujących się w aktach wskazywała na bark narażenia zawodowego A.K. w latach [...]r i [...]r., a zatem jej zatrudnienie u poprzedzających pracę w A pracodawców ( vide k.11, k.35, k.36) nie stwarzało możliwości powstania choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy. Ośrodeki Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S., który pismem z dnia [...]r. uzupełnił swoje orzeczenie zauważył również, iż ocena sposobu wykonywania pracy badanego pracownika, przekazana przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w T. wskazuje, że narażenie zawodowe A.K. w latach [...], jak i w okresie [...] nie stwarzało możliwości powstania choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy. Lekarze podali nadto, iż w drodze wywiadu z badaną ustalono jako datę początkową, od której pojawiły się u niej pierwsze dolegliwości - rok [...]r. Wtedy badana zaczęła odczuwać bóle nadgarstków z promieniowaniem do łokci, po stronie prawej odczuwała drętwienia. Jednocześnie w orzeczeniu Instytutu jednoznacznie przesądzono kiedy doszło do pojawienia się pełnego obrazu klinicznego choroby, wskazując skarżącą spółkę. Materiał dowodowy sprawy mógł przeto upoważniać organy inspekcji sanitarnej do nieuwzględnienia innych pracodawców A. K., jako uczestników postępowania. Do organu inspekcji sanitarnej należy bowiem samodzielna i ostateczna ocena danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, a także danych formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. (§ 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia).

Można zarzucić organowi, iż nie odniósł się do kwestii poruszonej w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i nie wyjaśnił w sposób wymagany w treści art. 107 § 3 k.p.a dlaczego fakt, iż praca wykonywana przez A.K. już od roku [...]r., była pracą obciążająca nadgarstki i rozwijała się od kilku lat przed podjęciem zatrudnienia przez A.K. w Spółce z o.o. A był faktem obojętnym dla rozstrzygnięcia i nie skutkował doręczeniem wszystkim zakładom pracy decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Jednakże dostrzeżone uchybienie proceduralne, w opinii Sądu, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Kontrola sądowoadministracyjna ex officio, do której przeprowadzenia obliguje wojewódzkie sądy administracyjne art. 134 § 1 P.p.s.a również nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji. Oceniając postępowanie administracyjne poprzedzające jej wydanie Sąd uznał, iż prowadzone było ono zgodnie z przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z treścią art. 235¹ k.p. i nast., a także przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869).

Powracając do treści art. 2351 kodeksu pracy wskazać trzeba, iż za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może natomiast nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu wykazu pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych ( art. 2352). W przypadku choroby opisanej pod poz. 20.1. wykazu jest to okres 2 lat.

Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 przywołanego wyżej aktu wykonawczego. Zgodnie z § 6 ust. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt 4 przywoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. orzeczenie lekarskie stanowiące ocenę medyczną zagadnienia, wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego.

Organy inspekcji sanitarnej maja natomiast obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i czy są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione. Bezsporne jest również, iż organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, nie zawierającym przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznym z przepisami prawa. Dysponując bowiem tak wadliwym orzeczeniem, organ, po myśli § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. zobowiązany jest wezwać orzeczników do uzupełnienia wydanych orzeczeń w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. W przypadku jednak, gdy orzeczenia lekarskie wydane w sprawie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione, a zatem odpowiadają warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., stanowią podstawę do wydania decyzji uwzględniającej treść tych orzeczeń. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą bowiem rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i jest przekonywująco uzasadnione.

Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy zauważa się, iż jednostki orzecznicze, rozpoznały u A.K. schorzenia spełniające określone w wykazie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze.

Jednocześnie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż czynniki szkodliwe występowały w środowisku jej pracy. Przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać przeto za spełnione.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postępowanie organu zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przy uwzględnieniu reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 k.p.a. jak i przepisami cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. Organy inspekcji sanitarnej dokonały bowiem ustaleń w oparciu o wymagane prawem dowody ( dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenia lekarskie), a ocenę zebranego materiału uzasadniły w sposób przekonywujący.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego bądź materialnego, a tylko taki wzgląd w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. mógłby stać się przyczyną uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy - działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.