Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 629/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Ochrona dóbr kultury
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1 i 2, art. 174 pkt 1 i 2, art. 188, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 140
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 64 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1623/12 w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wpisania do rejestru zabytków 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz A.W. kwotę 1287 (tysiąc dwieście osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1623/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2012r. znak: [...] w przedmiocie wpisania do rejestru zabytków.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 9 ust. 1 i 2, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu odwołania A.W. w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 334/11, uchylającym decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], w części dotyczącej objęcia działki nr A, położonej w Warszawie-Rembertowie, stanowiącej własność A.W., granicą otoczenia zabytkowego obiektu wpisanego do rejestru zabytków, utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], znak: [...], w rozpatrywanym zakresie, tj. w części dotyczącej wpisania do rejestru zabytków działki nr ew. A, jako otoczenia założenia urbanistycznego i zespołu budowlanego Akademii Obrony Narodowej w Rembertowie. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, w wyniku postępowania administracyjnego przeprowadzonego z urzędu, decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., wpisał do rejestru zabytków historyczne założenie urbanistyczne Akademii Obrony Narodowej w Rembertowie, w m.st. Warszawie - oznaczone kolorem zielonym na załączniku graficznym, wraz z otoczeniem - w granicach określonych kolorem niebieskim na załączniku graficznym. Na ww. załączniku graficznym, stanowiącym integralną część ww. orzeczenia, w kolorze czerwonym oznaczono 26 zabytkowych obiektów stanowiących zespół budowlany, położony w granicach przedmiotowego założenia urbanistycznego. Następnie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., po rozpoznaniu odwołań Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w Warszawie, Akademii Obrony Narodowej oraz A.W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 334/11, po rozpoznaniu skargi A.W., uchylił ww. decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w części dotyczącej wpisania do rejestru zabytków jako otoczenia działki nr A, położonej w Warszawie-Rembertowie, stanowiącej własność A.W.

W ocenie organu odwoławczego, związku z ww. orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jest obowiązany rozpatrzeć odwołanie A.W., właściciela działki nr ew. A, od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010 r., jedynie w zakresie przedmiotowej nieruchomości nr ew. A. Jednocześnie organ odwoławczy nie rozpatrywał odwołań Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Regionalnego w Warszawie i Akademii Obrony Narodowej, bowiem rozstrzygnięcie tej sprawy w granicach wyznaczonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wpływa ani na obowiązki ani na prawa ww. podmiotów. Rozpoznając ponownie sprawę w tak zakreślonych granicach organ odwoławczy wskazał na treść art. 9 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowa działka nr ew. A zasadnie merytorycznie i zgodnie z prawem została wpisana do rejestru zabytków jako otoczenie zabytku, jakim jest: historyczny układ urbanistyczny Akademii Obrony Narodowej w Rembertowie oraz 26 zabytkowych obiektów, stanowiących zespół budowlany, położony w granicach tego założenia urbanistycznego. Działanie takie jest zgodne z powinnością organów ochrony zabytków, przede wszystkim w celu ochrony wartości przestrzennych i widokowych tego zabytku. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że z załącznika graficznego nr 1 do decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010 r., a także z map dostępnych w materiałach dowodowych sprawy, wynika, że nieruchomość gruntowa nr ew. A nie jest położona na obrzeżach zabytkowego obszaru, lecz pomiędzy terenami założenia urbanistycznego. Co więcej, ta niezabudowana nieruchomość gruntowa leży pomiędzy obszarem uznanym ww. decyzją za zabytkowy, a działkami składającymi się na otoczenie zabytku, wpisane do rejestru ww. decyzją organu pierwszej instancji. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie przy rozstrzyganiu przedmiotowej kwestii. Skoro bowiem z zabytkowego założenia i zespołu wynika istotne znaczenie zaplanowanej kompozycji przestrzennej, tj. powiązań przestrzennych pomiędzy poszczególnymi budynkami i innymi składnikami układu urbanistycznego, to niezwykle ważne wydaje się zagospodarowanie nieruchomości, która - sama pozbawiona wartości zabytkowych - jest usytuowana w tej przestrzeni. Wprawdzie, jak wskazano w odwołaniu, z jednej strony trzy zabytkowe budynki przy ul. Admiralskiej (o przyporządkowanych numerach: 2, 3, 4) są oddzielone od przedmiotowej nieruchomości dwoma współczesnymi budynkami, niemniej podkreślić trzeba, że w tej sprawie zabytkiem jest przestrzenne założenie oraz zespół budynków, a nie pojedyncze obiekty budowlane. Organ zauważył również, że wskazane przez skarżącego współczesne budynki nie są posadowione w strefie otoczenia zabytku, lecz na obszarze zabytkowym w sposób niezakłócający historycznego układu urbanistycznego. Jak bowiem zasadnie dowodził organ pierwszej instancji, zmiany wprowadzone współcześnie były w większości mało inwazyjne i nie zniekształciły układu urbanistycznego Akademii. Nieruchomość gruntowa nr ew. A jest zatem z jednej strony usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie zabytkowego układu urbanistycznego, a od strony północnej otwarta jest widokowo na znacznie większy obszar zabytkowego układu urbanistycznego i zespołu budowlanego, w tym częściowo na budynek hotelu oficerskiego przy ul. [...] (przyporządkowany nr [...]). Organ wskazał także, iż obecne, dokonane już pewne niekorzystne przekształcenia obszaru otoczenia nie mogą stanowić o możliwości dalszej degradacji tego terenu, ze szkodą dla zabytkowego obszaru.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A.W., wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji w części dotyczącej dz. ew. A z obrębu 3-21-28. Skarżący podniósł, że jego działka została wydzielona przez poprzedniego właściciela Skarb Państwa - Agencję Mienia Wojskowego na cele uzupełnienia zabudowy mieszkaniowej, to jest rozbudowy istniejącego osiedla oficerskiego (decyzja Burmistrza Gminy Rembertów z dnia [...] czerwca 2002 r., Nr [...]). Nieruchomość spełnia wszystkie warunki prawne i faktyczne dla uzyskania prawa zabudowy na cele mieszkaniowe wielorodzinne. Skarżący podniósł również, że Prezydent m. st. Warszawy decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] odmówił skarżącemu warunków zabudowy na dz. nr [...], powołując się w treści decyzji na opinię Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2011r. W opinii tej stwierdzono m.in.: "inwestycja jest z konserwatorskiego punktu widzenia niedopuszczalna", "wprowadzenie nowej zabudowy w tym miejscu byłoby pogłębieniem degradacji tego obszaru i dalszym krokiem w kierunku przekształcenia tego terenu w blokowisko". Zdaniem skarżącego organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie nie wypełnił wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 334/11, ponieważ organ odwoławczy nie uchylił decyzji organu I instancji, lecz ponownie utrzymał ją w mocy, chociaż Sąd stwierdził wyraźnie, że decyzje obydwu organów konserwatorskich naruszają prawo oraz pomimo wskazania przez Sąd, że z akt sprawy nie wynika zasadność wpisania dz. nr A do rejestru zabytków, jako otoczenia historycznego układu urbanistycznego, organ II instancji, nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, w zakresie zbadania stanu faktycznego terenu. Swoje rozstrzygnięcie Minister oparł w całości na ustaleniach organu I instancji, które Sąd uznał za niepełne i nie dające odpowiedzi na podstawowe pytania o przesłanki i zasadność wpisu nieruchomości do rejestru zabytków. Organom obu instancji zarzucono nie wskazanie kierunku ekspozycji widokowej Akademii Obrony Narodowej, która w ten sposób zostaje poddana ochronie. W ocenie skarżącego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy doszło do naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 3 pkt 15 i art. 9 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W konsekwencji naruszono prawo własności skarżącego, wprowadzając bez należytych podstaw faktycznych i uzasadnienia, szczególny reżim prawny, ograniczający możliwości zagospodarowania nieruchomości prywatnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012 r. oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 334/11, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ze względu na treść art. 153 p.p.s.a. W związku z powyższym, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zobowiązany był powtórnie rozpatrzyć odwołanie A.W. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010 r., w części dotyczącej wpisania do rejestru zabytków działki nr ew. A, jako otoczenia założenia urbanistycznego i zespołu budowlanego Akademii Obrony Narodowej w Rembertowie i z ciążącego na nim obowiązku się wywiązał. W konsekwencji stwierdzonych uchybień Sąd zobowiązał Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do ponownego rozpoznania sprawy oraz szczegółowego przedstawienia swojego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśniając przede wszystkim kwestię, która z przesłanek wynikających z treści art. 3 pkt 15 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ma zastosowanie w niniejszej sprawie i dlaczego.

W ocenie Sądu I instancji zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 lipca 2011 r., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponownie rozpoznając w tym zakresie niniejszą sprawę, szczegółowo wyjaśnił art. 9 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowiący materialnoprawną podstawę wpisania do rejestru zabytków nieruchomości oraz art. 3 pkt 15 ww. ustawy definiujący otoczenie. W ocenie Sądu I instancji organ prawidłowo stwierdził, że działka nr A zasadnie merytorycznie i zgodnie z prawem została wpisana do rejestru zabytków jako otoczenie zabytku, jakim jest historyczny układ urbanistyczny Akademii Obrony Narodowej w Rembertowie oraz 26 zabytkowych obiektów, stanowiących zespół budowlany, położony w granicach tego założenia urbanistycznego. Minister, powołując się na załącznik graficzny nr 1 do decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków [...] stycznia 2010 r., oraz mapy dostępne w materiałach dowodowych sprawy, szczegółowo wyjaśnił położenie działki skarżącego oraz jej znaczenie jako otoczenia założenia urbanistycznego i zespołu budowlanego Akademii Obrony Narodowej w Rembertowie. Organ uzasadniając swoje stanowisko doniósł się do współczesnych budynków oddzielających nieruchomość nr A od budynków zabytkowych jak również do dokonanych już niekorzystnych przekształceń obszaru otoczenia. Sąd I instancji podkreślił, że ocena w niniejszym postępowaniu sądowym, wobec powyżej wskazanego związania, musiała się ograniczyć jedynie do badania zaskarżonej decyzji w kontekście realizacji wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku w sprawie I SA/Wa 334/11. W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy szczegółowo przedstawił swoje rozstrzygnięcie i uzasadnił je zgodnie z wymogami jakie uzasadnieniu decyzji stawia przepis art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności uzasadniając przesłanki z art. 3 pkt 15 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, które mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Wyjaśnienia organu odwoławczego zasługują na pełną aprobatę Sądu, gdyż stanowią realizację wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Wa 334/11. Z tych wszystkich względów, Sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A.W. reprezentowany przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj.:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niepełnym

wyjaśnieniu stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze oraz na niewystarczającym uzasadnieniu motywów rozstrzygnięcia;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi na decyzję naruszającą prawo materialne, w postaci art. 140 k.c. w zw. z art. 9 ust. 2 i w zw. z art. 3 pkt 15 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi na decyzję naruszającą przepisy postępowania, tj.: art. 153 i art. 170 p.p.s.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.;

oraz naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 140 k.c. w zw. z art. 9 ust. 2 i w zw. z art. 3 pkt 15 ustawy z dnia 23 lipca 2003r., o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez ich niewłaściwe zastosowanie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż pozytywna ocena zaskarżonej decyzji jest całkowicie bezpodstawna. Zdaniem skarżącego zestawienie uzasadnienia tej decyzji ze wskazówkami Sądu, sformułowanymi w uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Wa 334/11, wykazuje ich niewykonanie. Sąd I instancji zaniechał ustosunkowania się do zarzutów skargi, wskazujących, w jakim zakresie organ II instancji nie uwzględnił oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 12 lipca 2011 r. czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji rozpatrując ponownie sprawę legalności decyzji organów konserwatorskich o wpisaniu nieruchomości skarżącego do rejestru zabytków, zajął inne stanowisko w zakresie oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania, niż wyrażone uprzednio w orzeczeniu z dnia 12 lipca 2011 r. Okoliczności wskazane w tym orzeczeniu pozostały po ponownym rozpatrzeniu sprawy nadal nie wyjaśnione, a mimo to Sąd I instancji uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem procesowym i materialnym. Zdaniem skarżącego w ponownie wydanej decyzji organu II instancji, jedynym nowym elementem, było podanie przesłanki ochrony, w postaci "walorów widokowych otoczenia zabytku". Organ nie wyjaśnił jednak żadnej kwestii wskazanej przez Sąd w wyroku z 2011 r., jak również nie uzasadnił, jakie znaczenie dla ochrony walorów widokowych zabytku, ma objęcie wpisem do rejestru zabytków działki skarżącego, położonej w głębi zabudowy, która już przesłoniła widok na zabytek. W niniejszej sprawie istotnie ograniczono prawo własności nieruchomości prywatnej, poddając jej zagospodarowanie całkowicie uznaniowej kontroli organu administracji - konserwatorskiej. Nie określono przy tym ani kierunków wartości widokowych zabytków, ani rodzaju czynników zewnętrznych zagrażających zabytkom. Ze stanu faktycznego terenu wynika natomiast, że taka ochrona jest już spóźniona i nieskuteczna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się przesłanek nieważności wskazanych art. 183 § 2 p.p.s.a., stąd rozpatrywał sprawę jedynie w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie oparta została na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarówno naruszenia przepisów postępowania jak i naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty przytoczone w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Należy jednakże zauważyć, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania wskazane w niniejszej sprawie są ściśle powiązane z zarzutem naruszenia prawa materialnego tj. art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 9 ust. 2 i w zw. z art. 3 pkt 15 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W świetle powyższego trzeba zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że Sąd I instancji nie przedstawił prawidłowego uzasadnienia, tj. spełniającego wymogi z art. 141 § 1 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy wskazać, że uzasadnienie to jest dosyć lakoniczne, bowiem Sąd I instancji bardzo pobieżnie ocenił zaskarżoną decyzję. Co prawda Sąd I instancji wskazał, iż organ odwoławczy związany był oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r., jednakże zaniechał ustosunkowania się do zarzutów skargi, w jakim zakresie organ odwoławczy nie uwzględnił oceny prawnej i wskazań zawartych ww. orzeczeniu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za prawidłowe należy uznać twierdzenie zawarte w skardze kasacyjnej, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie wyjaśniono okoliczności na które zwrócił uwagę Sąd w wyroku z dnia 12 lipca 2011 r. W szczególności, nie zostało wyjaśnione, w jaki sposób nieruchomość skarżącego mogłaby zagrozić wartościom widokowym zabytku w sytuacji, gdy jest ona oddzielona od najbliższych obiektów zabytkowych nowoczesnymi budynkami wielorodzinnymi. Ponadto, podany przez organ powód utworzenia strefy otoczenia obejmującej nieruchomość skarżącego, którym jest umożliwienie "konserwatorowi zabytków wypowiedzenia się co do nowoprojektowanych form zagospodarowania, położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zabytkowej zabudowy", należy uznać za przedstawienie faktycznych racji decyzyjnych organów, a nie jako uzasadnienie prawne poparte szczegółową analizą. Elementarnym wymogiem do podjęcia decyzji o wpisie do rejestru zabytków założenia urbanistycznego czy poszczególnych obiektów jak również ustalenia granic otoczenia zabytku wpisanego do rejestru jest jednoznaczne wskazanie motywów jakimi kierował się organ. Zatem obowiązkiem Ministra było wykazanie dlaczego nieruchomość należąca do skarżącego ma być objęta nadzorem konserwatorskim. Bowiem wpis do rejestru zabytków stanowi wyjątkowo rygorystyczną formę ochrony zabytków i z tego właśnie powodu dużo silniej wkracza i ogranicza prawo własności. Jest to jedna z form ograniczenia prawa własności o jakiej mowa w art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która gwarantuje obywatelom ochronę własności, a ta może być ograniczona tylko ustawą. Tą ustawą jest w tym wypadku ustawa o ochronie zabytków. W granicach tej ustawy możliwe jest zatem ograniczenie prawa własności poprzez de facto zakaz realizacji planowanej inwestycji w zaproponowanym przez inwestora kształcie. Jednakże w niniejszej sprawie po raz kolejny zabrakło szczegółowego wyjaśnienia dlaczego objęto ochroną otoczenie całego obszaru Akademii Obrony Narodowej, a w szczególności działki skarżącego. Z zaskarżonej decyzji nie wynika jakie były czynniki szkodliwe dla obiektów wpisanych do rejestru oraz jak należy rozumieć zachowanie wartości widokowych, w sytuacji gdy na działce sąsiadującej z działką należącą do skarżącego posadowione są współczesne 3 i 4 piętrowe bloki, które zamykają widok na wpisane do rejestru zabytków historyczne założenie urbanistyczne Akademii Obrony Narodowej. Nie wyjaśniono dlaczego organ przyjął konieczność wpisania do rejestru zabytków otoczenia zespołu w granicach takich a nie innych działek ewidencyjnych. Ma to o tyle istotne znaczenie, bowiem zarówno miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jak i decyzja o warunkach zabudowy określają parametry nowej zabudowy. Podkreślić należy, iż objecie nieruchomości nadzorem konserwatorskim jest wyjątkiem i z tego względu musi być bardzo precyzyjnie uzasadnione. Natomiast argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji nie rozwiewają powyższych wątpliwości i nie uzasadniają objęcia przedmiotowej nieruchomości wskazanym nadzorem. Z pewnością nie może być argumentem decydującym wskazanie, iż dokonane obecnie pewne niekorzystne przekształcenia obszaru otoczenia nie mogą stanowić możliwości dalszej degradacji tego terenu, ze szkodą dla obszaru zabytkowego.

Ponieważ zarzut skargi kasacyjnej powodujący uchylenie zaskarżonego wyroku dotyczy naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał skargę i uchylił zaskarżoną decyzję gwarantując tym samym skarżącemu kasacyjnie możliwość merytorycznego rozpoznania jego odwołania od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010 r.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.