Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 90/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 30 par. 5, art. 77 par. 1, art. 80, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 100 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 119 pkt 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c w zw z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

﻿Sygn. akt II SA/Łd 90/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2020 roku sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynków gospodarczych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego R.B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IB


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak: [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynków gospodarczych na warsztat - pracownię obróbki kamienia jako elementów dekoracyjnych, rozbudowę warsztatu - pracowni obróbki, kamienia jako elementów dekoracyjnych oraz montaż bezodpływowego zbiornika na wodę technologiczną, na działce nr ewid. 1646/1, obręb [...], gm. N., do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 13 marca 2019 r. (data wpływu do organu) R. B. wystąpił o udzielenie pozwolenia w powyższym zakresie do Starosty [...] na działce o nr ewid. 1646/1, obręb [...], na terenie gminy N.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ I instancji zawiesił z urzędu postępowanie w powyższej sprawie z uwagi na konieczność uprzedniego ustalenia następców prawnych po zmarłym S. F. - właścicielu działki sąsiedniej o nr ewid. 1645. W uzasadnieniu wskazał, że wezwanie spadkobierców zmarłej strony nie jest możliwe, gdyż organ nie posiada informacji o tym, kto jest spadkobiercą S. F.

Zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji złożył R. B., zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 97 § 1 pkt 4, art. 34 § 1 i art. 30 § 5 k.p.a. poprzez zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na konieczność ustalenia spadkobierców po zmarłym S. F. przez inny organ lub sąd, w sytuacji w której organ ma możliwość przesłuchania w charakterze strony R. F., względnie D. F., pod rygorem odpowiedzialności karnej, na okoliczność danych innych stron niniejszego postępowania - współwłaścicieli ich nieruchomości. Jeżeli zaś spadek po S. F. jest objęty, R. F., względnie D. F., jako zarządca masy spadkowej, zdaniem wnoszącego zażalenie, może występować w charakterze strony postępowania. Tym samym, w ocenie R. B., ustalenie następców prawnych strony postępowania nie wymaga rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd o stwierdzeniu nabycia spadku. R. B. wskazał również, że organ I instancji nie uzasadnił, dlaczego właścicielowi nieruchomości sąsiedniej nr ewid. 1645 miałby przysługiwać przymiot strony biorąc pod uwagę zakres inwestycji, tj. rozbudowę budynku istniejącego w odległości 3 m od granicy tej działki. Podniósł także, iż organ nie wezwał R. F. bądź D. F. do wystąpienia do sądu o przeprowadzenie postępowania spadkowego, względnie sam nie podjął takich działań, czym uchybił dyspozycji art.100 § 1 i 3 k.p.a.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem z dnia 13 marca 2019 r., a po jego zawieszeniu, postanowieniem nr [...] z dnia [...], zostało podjęte postanowieniem nr [...] z dnia [...], czyli w momencie wydania postanowienia organu I instancji było w toku.

W ocenie organu II instancji, w sprawie zachodzi związek między jej rozpatrzeniem i wydaniem decyzji, a zagadnieniem wstępnym, jakim jest ustalenie spadkobierców współwłaściciela nieruchomości o nr ewid. 1645. Organ II instancji dodał przy tym, że od uprzedniego ustalenia spadkobierców współwłaściciela nieruchomości, która znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, uzależnione jest bowiem zarówno prawidłowe prowadzenia postępowania, jak i wydanie stosownej decyzji. Zdaniem organu II instancji, ustalenie spadkobierców S. F., współwłaściciela nieruchomości nr ewid. 1645, stanowi zatem zagadnienie wstępne w rozumieniu art.97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Organ II instancji wyjaśnił również, że legitymację statusu spadkobiercy przed organami administracji publicznej umożliwia sądowe stwierdzenie nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. W postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę organ zobowiązany jest ustalić krąg stron postępowania oraz zapewnić im czynny w nim udział (art. 10 k.p.a.). W odniesieniu do powyższego organ II instancji dodał, że osoby posiadające interes prawny w sprawie powinny legitymować się dokumentem potwierdzającym ich status, bowiem ustalenia kręgu spadkobierców nie może dokonać organ administracji. Organ nie ma również kompetencji, aby wskazać spadkobierców, gdyż prawo polskie zna dwa tytuły powołania do spadku: ustawę i testament (art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego).

Ponadto organ II instancji wskazał, że następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego. Zdaniem organu II instancji, ustalenie kręgu spadkobierców nie należy zatem do właściwości organów administracji publicznej, lecz wyłącznie do sądów powszechnych. Stąd też zarzut naruszenia art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. należy uznać za nieuzasadniony. Natomiast odnośnie zarzutu naruszenia art. 34 § 1 k.p.a. organ II instancji stwierdził, że nie stanowi on podstawy prawnej postanowienia organu I instancji, zatem trudno jest mówić o jego naruszeniu. Również zarzut naruszenia art. 30 § 5 k.p.a., w ocenie organu lI instancji, nie mógł zostać uwzględniony, bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie nie wynika, aby ustanowiono osobę sprawującą zarząd majątkiem masy spadkowej, bądź by sąd wyznaczył do tego celu kuratora.

Następnie organ II instancji, odwołując się uprzednio do treści art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), stwierdził, że jak wynika z projektu budowlanego, projektowany budynek gospodarczy usytuowany będzie w odległości 3 m od granicy działki, a zatem działka nr ewid. 1645 znajduje się w obrębie oddziaływania planowanej inwestycji, ze względu na konieczność ewentualnego odsunięcia o min. 5 m od granicy z działką inwestora ściany budynku niebędącego ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, zgodnie z § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) – powoływanego dalej jako: "rozporządzenie".

Mając powyższe na uwadze organ II instancji ocenił, iż konieczność zachowania konkretnych odległości w przypadku sytuowania budynku na działce sąsiedniej wprowadza ograniczenia w zabudowie tej nieruchomości, a zatem właściciel działki sąsiedniej nr ewid. 1645 jest stroną prowadzonego postępowania.

W dalszej kolejności organ II instancji wskazał, że z uwagi na fakt, iż właściciel działki nr ewid. 1645 zmarł przed wszczęciem postępowania (co potwierdza otrzymany przez Starostę [...] odpis aktu zgonu), organ I instancji prawidłowo zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uznając, że ustalenie kręgu stron postępowania zależy od rozstrzygnięcia przez sąd w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku.

Następnie organ II instancji, odwołując się do treści art. 100 § 1 k.p.a., wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego Starosta [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w C. o udzielenie informacji, czy było prowadzone postępowanie spadkowe bądź sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia po zmarłym S. F., choć nastąpiło to dopiero [...].

Biorąc pod uwagę powyższe, organ II instancji podkreślił, że po uzyskaniu przez organ I instancji informacji w zakresie następców prawnych S. F. za pośrednictwem Sądu Rejonowego w C. organ ten zobowiązany będzie do zawiadomienia wszystkich stron postępowania o jego wszczęciu oraz zapewnienia im czynnego udziału. Organ I! instancji dodał przy tym, że w przypadku negatywnej odpowiedzi ze strony Sądu, zastosowanie może mieć art. 34 § 1 k.p.a.

Skargę na powyższe postanowienie Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł R. B., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4, art. 34 § 1 i art. 30 § 5 k.p.a.

Z tych względów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień organów I i II instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że organy I i II instancji powinny dopuścić i kontynuować postępowanie z udziałem spadkobierców po osobie nieżyjącej. Środkiem prawnym, który pozwoliłby ustalić spadkobierców po zmarłym współwłaścicielach działki o nr 1646/1, jest przesłuchanie w charakterze strony R. F., względnie D. F., pod rygorem odpowiedzialności karnej na okoliczność danych innych stron postępowania, współwłaścicieli ich nieruchomości (grona spadkobierców).

Następnie pełnomocnik skarżącego dodał, że nieżyjący S. F., zmarły w N., miał syna R. F. również nieżyjącego, którego żoną jest R. F., a D. F. jest jego córką. Kolejni zstępni R. i R. F. to: D., E., W. i P. Bliższe dane osobowo-adresowe posiada R. F., względnie D. F.

Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ I instancji, nie ustalając stopnia pokrewieństwa pomiędzy S. F. a R. F. i D. F., nie jest w stanie wskazać, aby doszło do objęcia spadku po ww. przez R. F., względnie D. F., a to jest z kolei istotne z punktu widzenia przesłanek ustawowych zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 30 §4 k.p.a.

W ocenie pełnomocnika skarżącego, zachodzi wątpliwość, czy organ I instancji, zawieszając postępowanie na żądanie R. i D. F., działał na podstawie żądania uprawnionej strony postępowania - współwłaściciela działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. Nadto zdaniem pełnomocnika skarżącego, jeżeli spadek po S. F. jest objęty, to R. F. względnie D. F., jako zarządca masy spadkowej, umożliwiają kontynuowanie postępowania i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i zmianie sposobu użytkowania.

W dalszej kolejności pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ I instancji nie uzasadnił, dlaczego przy niewielkiej inwestycji, gdy rozbudowa o nową powierzchnię realizowana jest w odległościach przewidzianych w przepisach, tj. 3 m od granicy działki, a reszta inwestycji nie zwiększa obciążeń, bowiem jest realizowana w istniejących budynkach, status strony postępowania jest przyznawany współwłaścicielom sąsiedniej nieruchomości. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, przedmiotową inwestycję należy uznać za inwestycję niewielką i nieznaczną, niecechującą się intensywnością oddziaływania na nieruchomości sąsiednie.

Pełnomocnik skarżącego podniósł także, iż wskazanie przez organ II instancji, na dyspozycję § 271 ww. rozporządzenia jest nietrafione, bowiem w tym przepisie jest mowa o konieczności odległości 8 m pomiędzy ścianami zewnętrznymi dwóch budynków, jeżeli żadna z tych ścian nie jest ścianą oddzielnie ppoż. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego zauważył, że z projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji wynika, iż rozbudowana część budynku inwestora od strony granicy działki jest wykonana z płyty betonowej, a dach tej części jest wykonany z blachy. Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik dodał, iż z uwagi na fakt, że elementy te są niepalne, to co najmniej tę ścianę należy uznać za ścianę oddzielenia ppoż., przez co przepis, na który zwrócił organ II instancji uwagę, nie będzie miał zastosowania.

Pełnomocnik skarżącego stwierdził również, że organ II instancji tłumaczy zasadność postanowienia z dnia [...] czynnością dokonaną w dniu [...], czyli po dniu wydania postanowienia organu I instancji. Dodał również, że organ II instancji nie wypowiedział się w kwestii zarzucanej organowi I instancji, a dotyczącej braku wezwania Państwa F. do przeprowadzenia postępowania spadkowego w momencie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie organ II instancji podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżącego, przedłożony projekt budowlany nie przewiduje wzniesienia od strony działki sąsiedniej nr ewid, 1645 ściany oddzielenia przeciwpożarowego, której obecność wpływa na ustalenie wymaganej odległości między budynkami (§ 271 rozporządzenia). Wojewoda [...] dodał przy tym, że z opisu technicznego do projektu architektoniczno-budowlanego jednoznacznie wynika, że budynek projektu się w klasie odporności pożarowej "D", a ściany w klasie odporności ogniowej R30. Tymczasem z § 232 ust. 4 rozporządzenia wynika, że ściana oddzielenia przeciwpożarowego dla podanego rodzaju budynku powinna być zaprojektowana co najmniej w klasie odporności ogniowej REI 60. Konieczność zachowania konkretnej odległości w przypadku sytuowania potencjalnego budynku na działce sąsiedniej, wprowadza niewątpliwie ograniczenia w zabudowie tej nieruchomości. Zdaniem organu II instancji wobec powyższego, właściciel działki sąsiedniej nr ewid. 1645 powinien mieć zapewniony udział jako strona postępowania.

Ponadto organ II instancji dodał, że wezwanie spadkobierców strony do udziału w postępowaniu jest możliwe w sytuacji, gdy spadkobiercy są znani oraz znane są ich adresy. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, kto jest aktualnym właścicielem ww. nieruchomości, która jest użytkowana przez R. F. (w której ocenie W. F. jest osobą decyzyjną w sprawach dotyczących działki o nr ewid. 1645 - pismo z dnia 1 kwietnia 2019 r.). Organ II instancji podniósł przy tym, że za ustawowego spadkobiercę uważa się D. F., a wyczerpujących informacji o spadkobiercach S. F. nie posiada również Urząd Gminy w N. W ocenie organu II instancji, stan prawny nieruchomości jest niejasny, a dalsze prowadzenie postępowania uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym zakresem kontroli sądu nie są objęte kwestie związane z pokrzywdzeniem strony decyzją (postanowieniem), czy negatywnymi dla niej skutkami i podobnie kwestie naruszeń zasad współżycia społecznego, jedyne bowiem kryterium kontroli, jak wskazano powyżej, stanowi legalność działania organu administracji publicznej.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach, co uzasadnia ich uchylenie w całości.

Wyjaśnić przy tym należy, że rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Podstawę zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "k.p.a.". Zgodnie z powołanym art. 97 § 1 pkt 4 tej ustawy organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Stosownie zaś do art. 100 § 1 k.p.a., organ administracji, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.

Kwestią sporną w kontrolowanej sprawie jest możliwość zawieszenia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na konieczność ustalenia następców prawnych po zmarłym S. F. -właścicielu działki sąsiedniej o nr ewid, 1645 i uznaniu właściciela tej działki za stronę postępowania. Wskazane postępowanie zostało wszczętego w sprawie udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynków gospodarczych na warsztat - pracownię obróbki kamienia jako elementów dekoracyjnych oraz montażu bezodpływowego zbiornika na wodę technologiczną, na działce nr ewid. 1646/1 obręb [...], gmina N. Biorąc pod uwagę tak określony przedmiot, postępowanie prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) i krąg stron tego postępowania ustalany jest, tak jak słusznie uznały organy, na podstawie art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 tej ustawy.

W tym kontekście zauważyć w pierwszej kolejności należy, iż S. F. zmarł przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, co wynika z odpisu aktu zgonu znajdującego się w aktach sprawy, a to z kolei wyklucza zastosowanie w sprawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.

Natomiast w ramach zastosowanego w sprawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wymaga w pierwszym rzędzie wyjaśnienia kwestia: czy ustalenie następców prawnych po zmarłej przed wszczęciem przedmiotowego postępowanie osobie, której przyznany zostałby w ramach tego postępowania status strony postępowania, stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., dając tym samym podstawę do zawieszenia postępowania.

Zmierzając do rozstrzygnięcia powyższej kwestii należy wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdzono, że "organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 1698/07, LEX nr 489631).

Niewątpliwie, na co zwraca się uwagę w orzecznictwie, w przypadku konieczności ustalenia stron postępowania będących następcami prawnymi nieżyjących osób fizycznych dowodem istnienia tego następstwa prawnego jest dowód w postaci postanowienia właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 148/11, LEX nr 1120598).

W orzecznictwie podnosi się także, że orzeczenie sądu o stwierdzeniu nabyciu spadku nie jest orzeczeniem rozstrzygającym zagadnienie wstępne (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 549/18, LEX nr 2568221). Śmierć strony nie może równocześnie stanowić zagadnienia prejudycjalnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ustalenie kręgu spadkobierców przez wydanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przez sąd lub wydanie notarialnego poświadczenia dziedziczenia przez notariusza nie stanowi zagadnienia wstępnego w myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zob też wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 646/18, LEX nr 2551737). Na gruncie niniejszej sprawy Sąd podziela w pełni przywołane poglądy sądów administracyjnych.

Biorąc pod uwagę powyższe podkreślić należy, że organy nie dokonały należytych ustaleń w zakresie ustalenia następców prawnych S. F. Wystąpienie przez organ I instancji do Sądu Rejonowego w C. w dniu 5 listopada 2018 r. nie stanowi wypełnienia dyspozycji art. 100 § 1 k.p.a., mimo tego jest czynnością zmierzającą do dokonania koniecznych ustaleń w sprawie. Organ I instancji powinien również wyjaśnić: czy R. F. i D. F. posiadają informacje na temat następców prawnych po zmarłym S. F. oraz czy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłym, w tym czy wydane zostało postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku przez sąd lub wydane notarialne poświadczenie dziedziczenia przez notariusza. Ponadto zauważyć należy, że pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę na innych zstępnych (wymieniając ich wprawdzie tylko z imienia) mogących mieć udział w sprawie, tj. D., E., W. i P. Kwestia ta nie została przez organ wyjaśniona. Zaniechanie dokonania powyższych czynności przesądza o naruszeniu przywołanej regulacji ustawy Prawo budowlane, jak również art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona wskazanych ustaleń, a w sytuacji niemożliwości ustalenia spadkobierców po zmarłym S. F., organ zobowiązany będzie rozważyć zastosowanie w sprawie art. 30 § 5 k.p.a. Dopiero ewentualne wystąpienie do sądu o ustanowienie kuratora spadku mogłoby stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Jednocześnie mając na uwadze istotną w niniejszej sprawie kwestię przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, należy zwrócić uwagę, iż nie ma racji pełnomocnik skarżącego podnosząc, że w sprawie nie ma zastosowanie § 271 rozporządzenia, który w jego ocenie stanowi o koniecznej odległości 8 m pomiędzy ścianami zewnętrznymi dwóch budynków. W odniesieniu do tego pełnomocnik skarżącego podniósł, że z projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji wynika, iż rozbudowana część budynku inwestora od strony granicy działki jest wykonana z płyty betonowej, a dach tej części z blachy, co powoduje, że co najmniej tę ścianę należy uznać za ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, co zdaniem pełnomocnika stanowi, iż wspomniany przepis nie będzie miał zastosowania. Należy jednak zauważyć, iż rację ma organ II instancji, który wskazał (choć uczynił to dopiero w odpowiedzi na skargę, ale wynika to z akt sprawy), że z opisu technicznego do projektu architektoniczno-budowlanego jednoznacznie wynika, że budynek projektuje się w klasie odporności pożarowej "D", a ściany w klasie odporności ogniowej R30. Jak słusznie wskazał organ II instancji, z § 232 ust. 4 rozporządzenia wynika, że ściana oddzielenia przeciwpożarowego dla podanego rodzaju budynku powinna być zaprojektowana co najmniej w klasie odporności ogniowej REI 60.

Zgodzić należy się również z organem II instancji, iż konieczność zachowania konkretnej odległości w przypadku sytuowania potencjalnego budynku na działce sąsiedniej wprowadza niewątpliwie ograniczenia w zabudowie tej nieruchomości, a to warunkuje właścicielowi działki sąsiedniej nr ewid. 1645 status strony postępowania, zgodnie z art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się natomiast do wskazania organu II instancji, iż w sytuacji negatywnej odpowiedzi Sądu Rejonowego w C. zastosowanie może mieć art. 34 § 1 k.p.a., należy zauważyć, iż orzecznictwie ponoszone jest, że wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieżyjącej jest niedopuszczalne (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1003/13, LEX nr 1471242). Sąd w składzie niniejszym stanowisko to w pełni podziela.

Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że sprawa stanowiąca przedmiot postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia nie została należycie wyjaśniona, co w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego zawieszenia postępowania w sprawie, a tym samym w sprawie doszło do naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik. Stwierdzone zaś w tym zakresie uchybienia organów skutkowały naruszeniem również przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. także w stopniu mającym istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy.

Mając na uwadze powyższe, ponownie rozpoznając sprawę organ powinien przeprowadzić prawidłowe postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie i ocenić zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z zawartymi w niniejszym uzasadnieniu wskazaniami. Obowiązkiem organu jest bowiem wydanie rozstrzygnięcia stosowanie do poczynionych w sprawie ustaleń i przepisów znajdujących w niej zastosowanie, w sposób odpowiadający regulacji zawartej w art.153 p.p.s.a.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W kwestii kosztów Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Zasądzona kwota obejmuje wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa (17 zł).

AŁ