Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 748/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 15
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skarg A. W., W. W., U. S., A. S., J. S., A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz W. W. i A. W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz A. S. i J. S. 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz U. S. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. P. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dnia 1 października 2008 r. do Urzędu Miasta i Gminy [...] wpłynął wniosek J. H. (dalej jako Inwestor) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia: zmianie użytkowania [...] na galwanizernię.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Burmistrz [...] (dalej jako Burmistrz), wskazując na art. 46 ust. 1 pkt. 1, art. 46a ust. 7 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz.150 z późn. zm. - brzmienie sprzed 15 listopada 2008 r., dalej jako p.o.ś.) i § 3 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako kpa), art 153 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm., dalej jako ustawa środowiskowa) określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania [...] na galwanizernię, na działce [...].

Burmistrz określił następujące warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich:

a) stosowanie, podczas prowadzenia robót, możliwych dostępnych środków do ograniczania uciążliwości dla sąsiednich działek;

b) zabezpieczenie i oznakowanie w sposób wyraźny, czytelny i trwały miejsca prowadzenia robót;

c) segregowanie odpadów powstających w wyniku realizacji przedsięwzięcia, ich gromadzenie w przeznaczonych do tego pojemnikach i sukcesywne wywożenie z placu budowy;

d) realizowanie i eksploatowanie inwestycji nie powinno powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny;

e) przewidzenie pasa zieleni zimozielonej wzdłuż granicy działki;

f) uzyskanie, przed oddaniem inwestycji do użytku, pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza;

g) eksploatację zakładu, w tym ruch kołowy jedynie w porze dziennej, tj. w godz. 6:00 do 22:00;

h) na etapie budowy, wykonawca robót winien złożyć informację o wytwarzanych odpadach i sposobach gospodarowania odpadami;

i) przed rozpoczęciem działalności, po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie zakładu, Inwestor winien uregulować sposób gospodarowania wytwarzanymi odpadami;

j) magazynowanie wytwarzanych odpadów niebezpiecznych w odpowiednich do danego rodzaju odpadów pojemnikach, w miejscach utwardzonych oraz zabezpieczonych przed opadami atmosferycznymi;

k) selektywne magazynowanie wszystkich wytwarzanych odpadów, a następnie przekazywanie ich jednostkom organizacyjnym lub podmiotom posiadającym wymagane prawem zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami;

l) przekazywanie odpadów w pierwszej kolejności do odzysku.

Burmistrz określił następujące wymagania dotyczące ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym:

a) układy technologiczne należy wykonać jako szczelne;

b) proces powlekania należy prowadzić w szczelnych bezodpływowych wannach;

c) wanny galwaniczne oraz oczyszczalnię należy posadowić na szczelnych, chemoodpornych posadzkach betonowych, uniemożliwiających przedostanie się kąpieli galwanicznych do środowiska gruntowo-wodnego w przypadku rozszczelnienia instalacji;

d) ścieki technologiczne przed odprowadzeniem do zbiornika bezodpływowego należy podczyszczać w przyzakładowej oczyszczalni ścieków przemysłowych;

e) powietrze znad procesów galwanicznych należy zbierać w zamknięty system wentylacji wymuszonej i przed wprowadzeniem go do atmosfery oczyszczać przy użyciu skrubera typu mokrego o skuteczności redukcji emisji nie mniejszej niż 96%;

f) wentylatory do odciągu powietrza dla poszczególnych kolektorów należy wykonać jako chemoodporne, usytuowane na zewnątrz budynku, o otwartym typie wyrzutni z pionowym wylotem zanieczyszczeń;

g) system wentylacji należy opracować i wykonać w oparciu o maksymalnie 4 wentylatory, o poziomach mocy akustycznej nie przekraczających odpowiednio 82 dB, 85 dB oraz 2 wentylatory o poziomie mocy akustycznej nie większym niż 89 dB;

h) należy zastosować środki ochrony akustycznej na wentylatorach wymienionych w lit. "g" o skuteczności odpowiednio co najmniej 10 dB, 10 dB, 12 dB, 10 dB;

i) w projekcie budowlanym należy zapewnić miejsca magazynowania odpadów, w tym miejsce dla odpadów niebezpiecznych, które winno mieć szczelne podłoże, zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi;

Burmistrz wskazał, że nie określa wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych gdyż dla tej inwestycji nie przewiduje się awarii przemysłowych; nie określa wymogów w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko gdyż dla inwestycji nie wystąpi transgraniczne oddziaływanie na środowisko. Nadto wskazał, że nie stwierdził konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

Burmistrz określił następujące obowiązki dotyczące monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

a) prowadzenie okresowej oceny stanu szczelności instalacji,

b) prowadzenie pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza co najmniej raz na 6 miesięcy,

c) prowadzenie pomiarów emisji hałasu co najmniej raz na 6 miesięcy.

Burmistrz nałożył na Inwestora obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej. W terminie nie dłuższym niż trzy miesiące od oddania galwanizerni do eksploatacji, nakazał jednorazowo wykonać kontrolne pomiary poziomów hałasu w porze dnia, na granicy najbliżej zlokalizowanych terenów, dla których określone są dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku oraz na granicy terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zlokalizowanej w kierunku północno-wschodnim od granicy terenu, do którego Inwestor posiada tytuł prawny, po drugiej stronie drogi (ul. [...]), dla eksploatacji zakładu przy pełnym obciążeniu wentylatorów. Wyniki pomiarów nakazał przedstawić Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska oraz właściwemu organowi ochrony środowiska w terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie po ich wykonaniu. W przypadku stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w związku z eksploatacją przedmiotowego przedsięwzięcia, nakazał wykonać skuteczne zabezpieczenia akustyczne, w zakreślonym terminie od daty stwierdzenia przekroczeń, a skuteczność zastosowanych zabezpieczeń potwierdzić kolejnymi pomiarami.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, burmistrz opisał przebieg postępowania. W trakcie postępowania z udziałem społeczeństwa wpłynęły uwagi i wnioski lokalnej społeczności. Mieszkańcy będący stronami postępowania, jak również mieszkańcy z najbliższej okolicy wnosili sprzeciw wobec lokalizacji i uruchomienia galwanizerni na tym terenie, powołując się na usytuowanie planowanej galwanizerni w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań jednorodzinnych i terenem wypoczynkowym ogródków działkowych, lokalizację pomieszczeń zakładu w linii granicy działki, brak na omawianym obszarze kanalizacji sanitarnej oraz deszczowej oraz bliską odległość od proponowanego obszaru NATURA 2000.

Burmistrz wskazał, że w dniu [...] lipca 2010 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wydał postanowienie uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2010 r uzgodnił przedłożoną dokumentację z zastrzeżeniem, że realizacja i eksploatacja inwestycji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny. Burmistrz zastrzegł, że PPIS w swoim postanowieniu nie wykluczył zagrożenia środowiska wskutek niekontrolowanych wycieków składników kąpieli do wykonywania powłok galwanicznych do gruntu, co również bardzo niepokoi społeczność.

Burmistrz napisał, że w toku postępowania wezwał Inwestora do przedstawienia kolejnego, nowego wariantu realizacji planowanego przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem lokalizacji przedsięwzięcia, w tym również wariantu zerowego oraz postulatów lokalnej społeczności. Inwestor w złożonym piśmie nie odpowiedział na pytania zawarte w wezwaniu i nie przedstawił nowego wariantu realizacji planowanego przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem lokalizacji przedsięwzięcia, natomiast odniósł się głównie do złożonych wniosków i postulatów mieszkańców. Inwestor oświadczył w piśmie, że nie widzi zasadności przedstawienia kolejnego, nowego wariantu realizacji przedsięwzięcia uwzględniającego inną lokalizację.

Burmistrz napisał, że inwestycja planowana jest na obszarze objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej [...] r. W myśl zapisów niniejszego planu przedmiotowa działka leży na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo-rzemieślniczą, zabudowę jednorodzinną i zabudowę warsztatowo-produkcyjną. Burmistrz ocenił, że planowane przedsięwzięcie nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu. W projektowanej galwanizerni planowane są procesy odtłuszczania, dotrawiania, niklowania, chromowania, cynkowania i pasywacji. Elementy ze stali, mosiądzu lub miedzi pokrywane będą powłokami niklu, chromu oraz cynkiem dekoracyjnym. Inwestycja należy do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt. 13 Rozporządzenia jako przedsięwzięcie, dla których sporządzenie raportu może być wymagane.

Burmistrz wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu [...] lipca 2011 roku Inwestor złożył aneks do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; w terminie wpłynęły uwagi stron postępowania. Przedmiotowe przedsięwzięcie uzgodnił PPIS postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Uzgodnienie było pozytywne z zastrzeżeniem, że realizacja i eksploatacja inwestycji nie powinna powodować przetoczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny. RDOŚ postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, które zostały uwzględnione w decyzji.

Burmistrz ocenił, że przy założeniu, że Inwestor będzie realizował planowane przedsięwzięcie zgodnie z zapisami w raporcie i warunkami niniejszej decyzji, inwestycja nie będzie naruszać przepisów prawa w zakresie gospodarki odpadami. Biorąc pod uwagę rodzaj przedsięwzięcia oraz zastosowane rozwiązania w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, magazynowania i postępowania z odpadami ustalono, że przedmiotowa inwestycja nie wpłynie negatywnie na istniejące stosunki wodne. Z wykonanych obliczeń rozprzestrzeniania w powietrzu substancji wprowadzanych do powietrza zarówno ze źródeł emisji zorganizowanej jak i niezorganizowanej wynika, iż emisje te nie będą powodować przekroczenia dopuszczalnych wartości odniesienia w powietrzu oraz dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r, w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87) poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny oraz, że będą dotrzymane standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2008r. Nr 47, poz. 281), a w związku z tym spełnione są wymagania w zakresie ochrony powietrza określone w przepisach prawa.

Z przedstawionej dokumentacji wynika, że przy spełnieniu założeń techniczno-ruchowych zawartych w raporcie, ze szczególnym uwzględnieniem planowanych wentylatorów, w szczególności po zastosowaniu wskazanych w raporcie osłon akustycznych, eksploatacja zakładu nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na położonych wokół zakładu terenach, dla których poziomy takie zostały określone. Jednakże, z uwagi na fakt, iż w raporcie wskazuje się na konieczność zastosowania osłon akustycznych dla każdego z planowanych wentylatorów, a także ze względu na prognozowane poziomy hałasu na granicy terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zlokalizowanych po przeciwnej stronie ul. [...], w kierunku północno-wschodnim od granic terenu do którego Inwestor posiada tytuł prawny, które są bliskie poziomom dopuszczalnym dla tego rodzaju terenów, RDOŚ uznał za uzasadnione zobowiązanie Inwestora do wykonania kontrolnych pomiarów poziomów hałasu na granicy ww. terenów.

Od opisanej decyzji odwołanie wnieśli A. i J. S., W. i A. W., U. S. oraz A. P. Napisali, że w aneksie do raportu Inwestor nie przedstawił żadnych istotnych zmian przeciwdziałających negatywnemu oddziaływaniu w stosunku do opisanej w raporcie działalności. Wręcz przeciwnie - w dz. "Ochrona przed hałasem" i "Ochrona powietrza' przedstawione rozwiązania są mniej korzystne. Okoliczni mieszkańcy w uwagach i wnioskach podtrzymali swój sprzeciw przeciwko zmianie sposobu użytkowania warsztatu [...] na galwanizernię i wskazali, że najlepszym rozwiązaniem dla ogółu mieszkańców byłoby pozostawienie przez inwestora obecnej działalności. Burmistrz również proponował Inwestorowi w przedmiotowej sprawie zastosowanie tzw. wariantu zerowego, ale niestety Inwestor nie wyraził na to zgody. Inwestor, udając, że będzie prowadził warsztat [...] spowodował, że bezpośredni sąsiedzi wyrazili zgodę na budowę takiego warsztatu w granicy działki i w okolicy planowanej galwanizerni zostało wybudowanych siedem nowych domów jednorodzinnych. Odwołujący się nigdy nie podjęliby decyzji o zamieszkaniu na tym terenie, gdyby wiedzieli, że zamiast warsztatu [...] będą mieli w sąsiedztwie galwanizernię. Wprowadzeniem nowego sposobu użytkowania (galwanizernia) znacznie pogorszy warunki życia a wartości działek i domów się obniży. Chroniczne schorzenia wywołane są najczęściej przez małe, ale systematyczne dawki zanieczyszczonego powietrza. Według raportu będzie dochodziło do przekroczenia norm poza działką inwestora: str. 54 "poziom maksymalnych stężeń jednogodzinnych tylko dwutlenku siarki i niklu, poza granicą inwestycji przekracza poziom 10% odpowiednich dopuszczalnych wartości odniesienia"; str. 34 "Izofonia 55 i 50dBA, wykraczając poza teren działki inwestora, przenika na teren na północny-zachód, na głębokość ok. 5m, i to na tereny nie podlegające ochronie akustycznej, tj. na teren rowu i drogi.".

Odwołujący się ocenili, że w raporcie nie przedstawiono własnych badań hałasu dla źródeł liniowych, o których mowa na stronie 12 aneksu do raportu oddziaływania na środowisko. Nie został wyjaśniony tok obliczeń dla źródeł linowych w zakresie hałasu. Nie została przedstawiona długość drogi dla poruszających się pojazdów oraz prędkość poruszania się pojazdów. W obliczeniach propagacji hałasu nie uwzględniono operacji START oraz operacji HAMOWANIE (operacje te generują największą uciążliwość akustyczną, która została całkowicie pominięta w raporcie). W raporcie brak informacji, na jakiej podstawie wyznaczono wartość 80 dB dla źródła typu budynek (w treści raportu brakuje informacji na temat źródeł typu budynek, natomiast w obliczeniach został ten typ źródła uwzględniony - załącznik nr 3). Brakuje informacji na temat materiałów budowlanych ścian, dachów, w związku z tym można przypuszczać, iż przyjęta izolacyjność dla źródeł budynków może być niewłaściwa, co spowodować może, iż uciążliwość akustyczna będzie większa. W obliczeniach wpływu na klimat akustyczny nie uwzględniono tła akustycznego panującego w terenie. W nieprawidłowy sposób zostały wyznaczone punkty kontrolne immisji hałasu zlokalizowane na terenach podlegających ochronie akustycznej (w raporcie została podana nieodpowiednia wysokość punktów odbioru). Prędkości wylotowe w emitorach technologicznych E - 1, E - 2, E - 3. E - 4 zostały wyznaczone w oparciu o natężenie przepływu w kanałach równe maksymalnemu natężeniu generowanemu przez wentylatory wyciągowe. Prędkość wylotowa powinna zostać umniejszona o zaburzenia przepływu związane z zainstalowaniem skrubera oraz zaburzenia związane z oporami przepływu w kanałach (kolana wentylacyjne, reduktory średnicy itp.). Dopiero dla umniejszonej prędkości wylotowej, powinny zostać wykonane obliczenia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń. W obliczeniach uwzględniono czas pracy równy 15 h na dobę, pomimo iż w założeniach do obliczeń akustycznych przyjęto możliwość pracy w nocy. Tym samym należy zwiększyć czas pracy w roku emitorów i dla tych wartości wyznaczyć częstość przekroczeń, percentyl oraz stężenia średnie w roku. W obliczeniach wielkości emisji założono skuteczność oczyszczania gazów na poziomie do 96%; skuteczność ta odnosi się jednakże do substancji dysocjujących w wodzie (roztworze skrubera) w nieograniczonych ilościach. Substancjami takimi są np. chlorowodór, wodorotlenek sodowy i inne kwasy i zasady. Zasady takiej nie można jednak odnieść do uwodnionych soli metali, jakie będą stosowane w wannach. Podczas wyznaczanie wielkości emisji należy wykorzystać dane producenta skrubera w tym informacje związane ze skutecznością dla poszczególnych grup związków, soli metali, kwasów i zasad i zgodnie z tą charakterystyką redukować emisję znad wanny. Dodatkowo skuteczność równa 96 % odnosi się do skuteczności teoretycznej - maksymalnej, osiąganej w momencie rozruchu lub po wymianie płynu pochłaniającego. W czasie ciągłego użytkowania należy korzystać z charakterystyk roboczych związanych ze zużyciem i ograniczeniem absorpcji medium skrubera, jakim jest woda. W raporcie nie przedstawiono toku obliczeń wielkości emisji z żadnego z procesów. Uwzględniając emisję z kąpieli alkalicznych i/lub kwaśnych podano wskaźnik emisji odnoszący się do powierzchni obrabianego materiału, jednakże w obliczeniach nie podano zakładanej powierzchni która ma być w zakładzie galwanizowania, tym samym trudno jest odnieść się do poprawności wyznaczania emisji. Wielkości emisji z kotłów wyznaczono w oparciu o wskaźniki dla kotłów na paliwo stałe o mocy powyżej 200 kW (zapis w raporcie). Zauważyć jednak trzeba iż kotły zakładowe charakteryzują się mocą poniżej 100 kW. W obliczeniach rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w programie OPERAT nie podzielono roku na okresy pracy równie założonym czasom pracy emitorów. Dodatkowo przyjęto jeden współczynnik szorstkości terenu dla wszystkich sektorów róży wiatrów. Szorstkość terenu należy wyznaczyć dla faktycznego zagospodarowania terenu w zasięgu 50Hmax. Przeznaczenie całego terenu działki 148/7 pod działalność gospodarczą nie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącymi przeznaczenia terenów i zasad ich podziału. Zapis MNR (mieszkaniowa jednorodzinna, działalność gospodarcza) został potraktowany jako funkcje równorzędne. Z treści § 3 miejscowego planu i opisu w legendzie planszy podstawowej wynika, że cały teren przeznacza się pod budownictwo jednorodzinne traktując usługi i działalność gospodarczą jako funkcje towarzyszące budownictwu jednorodzinnemu.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 46 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. w brzmieniu obowiązującym przed 15 listopada 2008 r. w związku z art. 153 ust. 1 ustawy środowiskowej – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygniecie, SKO wskazało, że zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy środowiskowej do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 (Prawo ochrony środowiska), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. Zatem podstawą wydania decyzji w przedmiotowej sprawie są przepisy ustawy p.o.ś. obowiązujące w czasie wszczęcia postępowania w sprawie.

Kolegium oceniło, że organ I instancji w prawidłowy sposób przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie i ustalił całokształt okoliczności stanowiących jej stan faktyczny. Przed wydaniem decyzji uzyskał wszystkie wymagane prawem uzgodnienia, a przy wydawaniu przedmiotowej decyzji uwzględnił ich treść. Ocena materiału dowodowego dawała podstawy do wydania zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W ocenie Kolegium, powtarzając za orzecznictwem (uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 42/10) odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, w sytuacji zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa lub gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Podstawę taką może stanowić również wynikająca z art. 55 p.o.ś. odmowa zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, niż to określono we wniosku o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Sam tylko sprzeciw co do realizacji inwestycji stron lub członków społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, których interes faktyczny przemawia za innym sposobem zagospodarowania określonych nieruchomością nie może być podstawą odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. W. i W. W. wnieśli o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzucili nieprawdziwe zapisy w uzasadnieniu decyzji SKO w odniesieniu do gospodarki wodnej warsztatu mechanicznego (ślusarskiego) planowanego na galwanizernię, brak uwzględnienia zapisów miejscowego planu przy wydawaniu decyzji w sprawie, brak uwzględnienia zastrzeżenia PPIS oraz brak uwzględnienia zastrzeżeń lokalnej społeczności. Nadto organy administracji nie uwzględniły, że postanowienie uzgadniające RDOŚ zostało zaskarżone. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, na skutek złożenia aneksu, co skutkowało ponownymi uzgodnieniami, nie spełnia przepisów § 2 ust. 1, § 4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 23 lipca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy procesach galwanotechnicznych (Dz. U. Nr 126 poz. 1043 z późn. zm.). Nadto ocenili, że wykonanie decyzji naraziłoby Skarżących na niepowetowane szkody materialne i niematerialne. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 748/14

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli również U. S., A. i J. S. oraz A. P., zastępowani przez zawodowego pełnomocnika. Pełnomocnik wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku wydanego w sprawie. Zarzucił naruszenie zasady dwuinstancyjności i nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ wyższego stopnia, nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz wydanie decyzji sprzecznej z ustaleniami miejscowego planu. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 909/14.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r. nr [...] SKO wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 02 września 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 748/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 748/14 WSA w Poznaniu zarządził połączenie spraw zarejestrowanych pod sygn. akt IV SA/Po 748/14 i sygn. akt IV SA/Po 909/14 w celu ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenie dalej sprawy pod sygn. akt IV SA/Po 748/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skargi są zasadne, zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że obowiązkiem organu II instancji jest wyczerpujące ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu. Z jednej strony umożliwia to poddanie rozstrzygnięcia kontroli sądowej, z drugiej – pełni funkcje edukacyjno-perswazyjną w stosunku do adresata decyzji. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Ponadto prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19.06.2013 r. w sprawie II SA/Gd 298/13, LEX 1368724).

Organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6.05.2014 r. w sprawie II SA/Ol 257/14, LEX 1465425).

Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28.08.2014 r. w sprawie II SA/Go 441/14, LEX1519889).

W niniejszej sprawie organ II instancji nie uczynił temu obowiązkowi zadość. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji liczy niepełne 18 stron, przy czym rozważania Kolegium zaczynają się na stronie 16, a przeważająca ich część to powołanie przepisów prawa i poglądów orzecznictwa.

Uzasadniając swą decyzję organ II instancji powołał, słuszny niewątpliwie pogląd, że sam tylko sprzeciw stron lub członków społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu nie może być podstawą odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżący w niniejszej sprawie podnosili jednak zarówno w odwołaniach od decyzji organu I instancji, jak i we wcześniejszych pismach składanych w toku postępowania administracyjnego liczne argumenty na poparcie swego stanowiska, do których to argumentów Kolegium odniosło się w sposób nader fragmentaryczny i lakoniczny.

Jako kontrargument wobec twierdzeń skarżących o negatywnym wpływie planowanej inwestycji na środowisko Kolegium powołało postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia. Należy jednak zwrócić uwagę, że pozytywne stanowisko organu uzgadniającego nie determinuje pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a jedynie otwiera drogę do takiej decyzji. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20.02.2014 r. w sprawie IV SA/Po 1214/13 LEX 1435772). Organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27.02.2014 r. w sprawie IV SA/Po 717/13 LEX nr 1437715).

Organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji nie odniósł się też do kwestii zmiany stanowiska przez organ I instancji. Burmistrz [...] pismem z dnia 13 lutego 2012 r. zwrócił się do Inwestora w trybie art. 55 p.o.ś. z propozycją niepodejmowania przedsięwzięcia. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, organ administracji, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmówi, w drodze decyzji, określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Przyjąć zatem należy, że na dzień [...] lutego 2012 r. w ocenie organu I instancji z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wynikała zasadność nierealizowania przedsięwzięcia. Po odpowiedzi Inwestora pismem z dnia [...] lutego 2013 r., zawierającej brak zgody na wariant zerowy, organ nie zrealizował jednak dyspozycji normy z powołanego przepisu (odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia), lecz wydał decyzje pozytywną.

Kolegium uzasadniając swą decyzję stwierdziło, że nie istnieje sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego. Treść tegoż planu powoływana przez skarżących jest jednak inna niż treść powoływana przez organy administracji (i inna niż wskazują na to dokumenty w aktach sprawy). Rozbieżność ta w żaden sposób nie została w zaskarżonej decyzji wyjaśniona.

Do odwołania skarżącego A. P. dołączona została [...] zawierająca konkluzję, że inwestycja dotycząca zmiany sposobu użytkowania warsztatu [...] ([...]) na galwanizernię może decydująco pogorszyć stan środowiska i nie powinna być realizowana. Organ II instancji, stwierdzając, że opinia ma walor dokumentu prywatnego, ocenił ją jako lakoniczną i nie wskazującą na konkretne podstawy, które mogłyby stanowić przeszkodę do wydania decyzji. Należy w tym miejscu podkreślić, że dokumentem prywatnym jest także złożony przez Inwestora Raport wraz z aneksem, nie można więc z tej cechy dokumentu wywodzić (jak zdaje się czynić Kolegium) jego mniejszej wagi w postępowaniu. Co do treści opinii [...], istotnie nie jest ona obszerna, nie zwalnia to jednak Kolegium od obowiązku rozważenia zawartych w niej kwestii. W punkcie II 2 wskazano np. że brak jest opracowania tła hałasu przedmiotowego terenu, który byłby podstawą do określenia zanieczyszczeń rzeczywistych. Na konieczność uwzględnienia tego czynnika zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 20.12.2011 r. w sprawie II OSK 1985/10 – LEX 1134718.

Niedostateczną uwagę poświęcił też organ II instancji ocenie kluczowego dowodu, jakim w sprawie jest Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z aneksem. Skarżący podnosili, że w wariancie przedstawionym w aneksie do raportu nie ma istotnych zmian w stosunku do wariantu pierwotnego, a co więcej pojawiają się w nim stwierdzenia, ze jest on "mniej korzystny". W piśmiennictwie wyrażany jest pogląd (w pełni podzielany przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie), że wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego, a sytuacja taka mogłaby wystąpić przy wariantach przedsięwzięcia, zakładających jego realizację dokładnie w tym samym miejscu i z technicznego punktu widzenia niewiele różniących się od siebie. (Kazimierz Gruszecki; Komentarz do art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; LEX/el 2013). Pogląd sformułowany na gruncie ustawy z dnia 3 października 2008 r. aktualny jest także co do regulacji p.o.ś. ze względu na analogiczny wymóg przedstawienia wariantów przedsięwzięcia. W takiej sytuacji konieczne jest odniesienie się przez organ administracji do treści zarzutów skarżących, czego w skarżonej decyzji zabrakło.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji publicznej obowiązany więc będzie poddać wnikliwej analizie i ocenie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zwłaszcza w kontekście wszystkich podnoszonych przez skarżących zarzutów. Poza przywołanymi już wyżej przykładowo wskazać można jeszcze kwestię utwardzenia terenu (na k. 71 raportu wspomina się o powierzchniach utwardzonych umożliwiających natychmiastową neutralizacją substancji, podczas gdy skarżący podnoszą nieutwardzenie terenu), czy kumulowania się emitowanych zanieczyszczeń. Obowiązkiem organu będzie też wyczerpujące uzasadnienie orzeczenia wyjaśniające wątpliwości w sprawie z uwzględnieniem wymagań wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. oraz z art. 56 ust. 8 p.o.ś.

Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.

W niniejszej sprawie należy jednak zwrócić uwagę na charakter prawny uchylonego aktu, który nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia. Przyjąć więc należy, że jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności), a co za tym idzie nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie wstrzymania jego wykonania w trybie art. 152 p.p.s.a. ( tak NSA w postanowieniu z dnia 9.10.2012 r. w sprawie II OZ 873/12).

O kosztach postępowania (pkt 2 - 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez adwokata obejmują także jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisami odrębnymi, o których mowa wyżej, są przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. 2013 r., poz. 461). W myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy, a także charakter sprawy oraz wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Opłatę tę zasądza się na podstawie stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu, przy czym nie może być ona wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy (§ 2 ust. 2). Mając na względzie powyższe, Sąd określił wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego wedle stawek minimalnych, uznając, że w okolicznościach niniejszej sprawy wynagrodzenie w takiej wysokości będzie adekwatne w szczególności do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika oraz jego przyczynienia się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W rezultacie na zasądzone kwoty kosztów postępowania złożyły się: poniesione przez strony skarżące koszty wpisu (200 zł.), a nadto wynagrodzenie reprezentujących je pełnomocników ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c wyżej powołanego rozporządzenia (240 zł) i koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictw (17 zł).