Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 212/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 159 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Niedopuszczalne jest wydanie na podstawie art. 159 par. 1 Kpa postanowienia o wstrzymaniu decyzji o pozwoleniu na rozbudowę obiektu w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji wobec uznania przez organ orzekający, iż kwestionowana decyzja jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla określonej inwestycji oraz właściwy organ stwierdza, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego tej decyzji.

TEZY

Niedopuszczalne jest wydanie na podstawie art. 159 par. 1 Kpa postanowienia o wstrzymaniu decyzji o pozwoleniu na rozbudowę obiektu w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji wobec uznania przez organ orzekający, iż kwestionowana decyzja jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla określonej inwestycji oraz właściwy organ stwierdza, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego tej decyzji.


SENTENCJA

uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał skargę na postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji w sprawie pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku zakładu pogrzebowego.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano, iż analiza akt ujawniła niegodność decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym zostało skierowane pismo do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnioskujące zbadanie, czy ww. decyzja nie jest dotknięta wadą wynikającą z art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 89 poz. 415/, to jest wadą powodującą stwierdzenie nieważności decyzji.

Wobec tego, iż stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ kierownik urzędu rejonowego miał obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na rozbudowę obiektu w ocenie organu II instancji jest zasadne.

W skardze zarzucono, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 156 Kpa, natomiast odpowiedź na skargę zawierała wniosek o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym po rozpoznaniu powyższej sprawy uznał skargę za zasadną.

Podstawę prawną do wydania zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 159 par. 1 Kpa. W myśl tego przepisu, organ administracji, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na wniosek strony jej wykonanie, jeśli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 par. 1 Kpa.

Stosownie do tego przepisu organ nadzorczy po wszczęciu postępowania nieważnościowego jest zobligowany do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania kwestionowanej w tym postępowaniu decyzji w razie uznania, iż istnieje prawdopodobieństwo, że zachodzi jedna z przesłanek nieważnościowych, określonych w art. 156 par. 1 Kpa.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie toczy się w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na rozbudowę istniejącego zakładu pogrzebowego.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia natomiast wynika, iż w ocenie organu orzekającego w sprawie została ujawniona niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, o czym zostało powiadomione Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Informacja ta mogła jedynie stanowić podstawę do wszczęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania nadzorczego z urzędu, w razie ustalenia w toku wstępnych czynności tego organu, że zachodzi prawdopodobieństwo zaistnienia wady określonej w art. 156 par. 1 Kpa.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik strony skarżącej przedłożył pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego skierowane do organu gminy, informujące o tym, iż organ ten nie znalazł podstaw uzasadniających wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.

W konsekwencji sąd stwierdził, iż w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przesądzająca o tym, iż w ocenie wydającego tę decyzję właściwego organu gminy inwestycja nie jest sprzeczna w stopniu uprawniającym do usunięcia jej z obrotu prawnego ze względu na wadę wymienioną w art. 156 par. 1 Kpa, z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla sprawy nie jest przy tym istotna treść art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane co do obowiązku organu nadzoru budowlanego sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na który to przepis powołuje się zaskarżone postanowienie. Nie zmienia on bowiem faktu, iż organ właściwy w sprawie wydania pozwolenia na budowę jest związany ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nawet wówczas, gdyby decyzja ta w ocenie organu była wadliwa, aż do chwili usunięcia tej decyzji z obrotu prawnego. Jak wynika jednak z ustaleń dokonanych w sprawie, a zwłaszcza z treści pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie przewiduje się w ogóle wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Gdyby jednak takie postępowanie zostało wszczęte, to w wypadku uznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż zachodzi prawdopodobieństwo, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jako niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest dotknięta wadą określoną w art. 156 par. 1 Kpa /pkt 7/, organ ten obowiązany byłby wydać postanowienie wstrzymujące wykonanie tej decyzji na podstawie art. 159 par. 1 Kpa. Dopiero w takim stanie faktycznym sprawy uprawnione byłoby również wydanie analogicznego postanowienia w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na rozbudowę przedmiotowej inwestycji. Z uwagi na prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu prawdopodobne bowiem byłoby również stwierdzenie nieważności opartej na niej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 159 par. 1 Kpa, uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.