Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1151/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 10 ust 1 pkt 2, par. 46 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Dnia 24 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Referent-stażysta Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków 1.oddala skargę 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. G. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej J. S.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił dokonania zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków w jednostce ewidencyjnej m. T. dotyczącej działki położonej w T. przy ul. A. 42 w obrębie [...] oznaczonej numerem ewidencyjnym 15, będącej własnością I.D. ([...]) w związku z wyrokami sądowymi sygn. akt I Ca 91/08 i I C 1375/06.

Organ administracji publicznej I instancji uzasadniając wydaną decyzję wskazał, że w dniu 23 lipca 2015 r. wpłynął wniosek J.S. o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów dotyczącej działki nr 15 położonej w T. przy ul. A. 42 w związku z wyrokami sądowymi sygn. akt I Ca 91/08 i I C 1375/06. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz po przeanalizowaniu zapisów w ewidencji gruntów i budynków m. T. wynika, że działka nr 15 położona w T. przy ul. A. 42 o powierzchni 0,1805 ha, aktem notarialnym REP.A Nr [...] z dnia 15 stycznia 1996 r. była przedmiotem umowy sprzedaży pomiędzy M.S. a J.D. W wyniku tej transakcji została założona księga wieczysta KW [...], w której właścicielem powyższej działki wpisana została J.D.

Następnie został sporządzony akt notarialny REP.A Nr [...] w dniu 15 września 2005 r., dotyczący sprzedaży działki nr 15 przez J.D. na rzecz I.D. Dane zawarte w ww. akcie notarialnym zostały wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej KW [...]. Obecnie w ewidencji gruntów i budynków działka oznaczona nr 15 figuruje jako własność I.D., na podstawie aktu notarialnego REP.A Nr [...] oraz KW [...].

Starosta stwierdził, że w związku z przedłożonymi prawomocnymi wyrokami Sądu IC 1375/06 i I Ca 91/08, które ustaliły nieważność sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego REP.A 115/96 sporządzonego dnia 15 stycznia 1996 r. pomiędzy M.S., a J.D. nie ma możliwości zmienić właściciela z uwagi na fakt, że po unieważnionym akcie notarialnym sporządzony został kolejny akt notarialny REP.A Nr [...] z dnia 15 września 2005 r. zmieniający właściciela tej nieruchomości.

Zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają charakter wyłącznie techniczny i nie mogą rozstrzygać o prawie i własności nieruchomości. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą księgi wieczyste a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi. Ewidencja gruntów i budynków jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem (rejestrem) informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach – wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Zgodnie z § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 542, dalej: EGiB) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu i na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych oraz są dokonywane na podstawie odpisów prawomocnych orzeczeń sądowych odpisów aktów notarialnych, które aktualizują aktualny stan prawny danej nieruchomości, a nie można dokonać zmian na podstawie orzeczeń, które unieważniły tylko umowę sprzedaży z 1966 r., a umowa zawarta później, to jest w 2005 r. dotycząca tej samej nieruchomości nie została rozstrzygnięta.

Skoro własność powyższej nieruchomości została uregulowana w księdze wieczystej a stan właścicieli jest zgodny z ewidencją gruntów i budynków oraz nie został przedłożony inny dokument unieważniający umowę sprzedaży w formie aktu notarialnego REP.A Nr [...], to brak jest podstaw do dokonania zmian zapisów własności do dz. nr 15 w związku załączonymi wyrokami sądowymi.

J.S. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji do Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdzając, że J.D. nie jest właścicielem działki nr 15 położonej w W i nie mogła sporządzić kolejnego aktu własności, gdyż wyrok sądowy ma moc prawną jako rzecz osądzona i jest prawomocny.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia wyjaśnił, że aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 EGiB następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, m.in. prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Dlatego spory o własność nieruchomości należy rozstrzygać przed sądem powszechnym, a prawomocne rozstrzygnięcie będzie podlegało ujawnieniu w operacie ewidencyjnym.

Organ odwoławczy wskazał, że dla działki nr 15 istnieje założona księga wieczysta [...], w której jako właściciel została wpisana I.D. na podstawie wciąż obowiązującego aktu notarialnego rep. A Nr [...]. Akt ten został zawarty w oparciu o zapisy w księdze wieczystej i objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Dlatego ustalenie innego właściciela nieruchomości winno nastąpić w drodze sądowej.

J.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję organu odwoławczego, żądając uchylenia tej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Podniosła, iż zgodnie z § 45 ust. 1 EGiB zmiany dokonuje się na podstawie orzeczeń sądowych. Na podstawie wyroku z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt I C 1375/06 Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim właścicielem działki 15 w W. 42 jest M.S., gdyż akt notarialny na J.D. został uchylony.

Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków( Dz.U. z 2015 r., poz. 1542)

Zgodnie treścią art. 20 ust. 1 pkt.1 i ust. 2 pkt.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów. W ewidencji gruntów wykazuje się także właściciela a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części.

Zgodnie z treścią § 10 ust.1 pkt.2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości.

Zgodnie z treścią § 46 ust.1 cytowanego rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 – 11.

W myśl § 46 ust. 2 pkt.1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych.

Należy zaznaczyć, iż ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji będących odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości. Zawiera ona dane wynikające z tytułu własności lecz nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości. Potwierdza ona jedynie stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełni wyłącznie funkcje informacyjne – techniczne. Nie rozstrzyga natomiast sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 1993r. w sprawie II S.A. 1155/92 (ONSA nr 2 z 1994r. poz.61), z dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie II S.A. 766/98 (Lex nr 41298), z dnia 27 października 1998r. w sprawie II S.A. 1094/98 (Lex nr 41305), z dnia 20 listopada 1998r. w sprawie II S.A. 914/98 (Lex nr 41816) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 25 października 2007r. w spr. II SA/Bk 557/07 (Lex nr 440495) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 22 czerwca 2007r. w spr. IV SA/Wa 698/07 (Lex nr 351329).

W dniu wystąpienia przez stronę z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów ( 22 lipca 2015 r.) w ewidencji jako właściciel przedmiotowej nieruchomości wpisana była I.D. Przysługujące jej prawo własności wykazane zostało w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości.

Przedstawiony przez stronę prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt I C 1375/06 unieważniał inną umowę niż ta na podstawie, której I.D. nabyła nieruchomość. Dlatego też okoliczność unieważnienia umowy zawartej w dniu 15 stycznia 1996 r. pomiędzy M.S., a J.D. nie mogła uzasadniać dokonania zmian wnioskowanych przez skarżącą.

Jak trafnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dla działki nr 15 istnieje założona księga wieczysta, w której jako właściciel wpisana jest I.D. na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego sporządzonego w dniu 15 września 2005 r. ( Repertorium: A nr [...]). Ustalenie innego właściciela nieruchomości może nastąpić tylko na drodze postępowania przed sądem powszechnym.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.

D.Cz.