Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 530/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budżetowe prawo
Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 271 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z/s w [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobór wody powierzchniowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. z/s w [...] jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobór wody powierzchniowej.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 37 pkt 1, art. 122 ust.1 pkt 1, art. 127 pkt 2, art. 128, art. 131 i art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1121) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej: k.p.a.) udzielił [...] Sp. z o.o. z/s w [...] pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody powierzchniowej z rzeki Wisłoki, w km 98+960, za pomocą istniejącego ujęcia brzegowego w ilości: średnio dobowo - 1 300 m3/d, maksymalnie godzinowo - 250 m3/h oraz maksymalnie rocznie – 474 500 m3/rok.

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], stanowiącym informację roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne Nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...], działając na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 i 2180) ustalił dla w/w Spółki za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 6 337 zł za pobór wody powierzchniowej istniejącym ujęciem brzegowym z rzeki Wisłoki w km 98+960. Ustalając opłatę organ wskazał, że została ona obliczona zgodnie z w/w przepisem ustawy Prawo wodne oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502 – dalej: rozporządzenie). Dalej wyjaśnił, że jej wysokość została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m3/d, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 250 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,0694444444 m3/s.

W złożonej reklamacji Spółka podniosła, że nie zgadza się z naliczeniem opłaty stałej na bazie maksymalnego godzinowego poboru wody [Qmaxh] w ilości 250 m3/h. Podniosła, że maksymalny godzinowy pobór wody w ilości 250 m3/h określa wyłącznie wydajność pompy zainstalowanej w pompowni na ujęciu i pobierającej wodę z ujęcia brzegowego. Wyjaśniła że, pompa ta pracuje okresowo, w krótkich cyklach, sumarycznie nie dłużej niż kilka godzin na dobę. W ocenie Spółki, wielkością określającą faktyczny pobór wody jest maksymalny roczny pobór wody w ilości 474 500 m3/rok, co jest iloczynem średniodobowego poboru wody i 365 dni w roku i to ta wielkość zgodnie z zapisami rozporządzenia powinna być brana pod uwagę. Ponadto Spółka podniosła, że jest elektrociepłownią zawodową, wpisaną do katalogu elektrociepłowni zawodowych, a przeważającym przedmiotem jej działalności jest zgodnie z klasyfikacją PKD "wytwarzanie i zaopatrywanie w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych – 35.30.Z". Jak wskazała, woda pobierana z ujęcia brzegowego zużywana jest do produkcji energii cieplnej i energii elektrycznej i w związku z tym, jej zdaniem, zapis § 15 pkt 2 rozporządzenia nie powinien mieć w tym wypadku zastosowania, a opłata stała winna zostać naliczona zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia.

Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] uznał złożoną reklamację za niezasadną i decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy Prawo wodne oraz art. 104 k.p.a. określił Spółce za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą za pobór wody powierzchniowej w wysokości 6 337 zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że wysokość opłaty stałej za usługi wodne została naliczona w oparciu o obowiązujące pozwolenie wodnoprawne, zaś organowi nie doręczono innych obowiązujących decyzji, potwierdzających, że Spółka jest elektrociepłownią zawodową. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne, wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń do SNQ. Jak dalej wskazał organ, z § 15 rozporządzenia wynika zaś, że do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej wynoszą: za pobór wód powierzchniowych – 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka ponownie zakwestionowała wysokość naliczonej przez organ opłaty stałej za pobór wody powierzchniowej, przytaczając argumenty tożsame z wyrażonymi uprzednio w reklamacji. Jednocześnie wskazała, że zgodnie z "Wykazem zawierającym informację o ilości i jakości pobranej wody podziemnej i powierzchniowej" za pierwszy kwartał 2018 r., przesłanym do organu w dniu 10 kwietnia 2018 r. pismem nr [...], woda pobrana z istniejącego ujęcia brzegowego i zużyta do produkcji energii cieplnej i elektrycznej stanowi 78,40% całości pobranej wody.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podtrzymując zajęte w niej stanowisko. Odnosząc się do zarzutów Spółki, organ podniósł, że w samej skardze strona wskazała, że nie cała pobrana woda została wykorzystana do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej, a ponadto poziom wód wykorzystywanych w celach produkcji energii w różnym okresie czasu może być zmienny, stąd też nie mógł uwzględnić takiego wyjaśnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga, jako zasadna została przez Sąd uwzględniona w całości.

W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji administracyjnych, Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu Spółka uczyniła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] wydaną w sprawie określenia wysokości opłaty stałej za pobór na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wody powierzchniowej z rzeki Wisłok oraz określenia rat i terminów płatności tego zobowiązania.

Zaskarżona do WSA decyzja, została oparta o regulacje materialnoprawne wyznaczone przepisami ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566, zwana dalej u.P.w.). Powołane ustawa wymaga od podmiotów świadczących na podstawie pozwoleń wodnoprawnych usługi wodne, ponoszenia opłat na rzecz Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" (art. 298 pkt 1 w zw. z art. 299 u.P.w.). W myśl postanowień tej ustawy, opłaty za usługi wodne uiszcza się w szczególności za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 u.P.w.). Podstawowe determinanty wpływające na obciążenia związane z korzystaniem z wód na potrzeby świadczenia usług wodnych określono w art. 270 ust. 6 u.P.w. stwierdzając, że wysokość opłaty za usługi wodne zależy odpowiednio od ilości pobranej wody oraz od tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy wodę podziemną, przeznaczenia wody, jej średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ) oraz dostępnych zasobów wód podziemnych.

Wysokość opłaty stałej z tytułu poboru wód powierzchniowych ustalają organy Wód Polskich oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty (art. 271 ust. 1 u.P.w.). Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty (art. 273 ust. 1 u.P.w.). Reklamację składa się do Wód Polskich w terminie nie dłuższym niż 14 dni. W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji administracyjnej. Nie budzi wątpliwości, iż organem właściwym do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty stałej za pobór wód na podstawie art. 273 ust. 3 u.P.w. jest dyrektor zarządu zlewni, co wynika z treści art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 w.w ustawy. Natomiast od decyzji ustalającej opłatę podmiot korzystający z wód na mocy art. 273 ust. 8 u.P.w. ma prawo złożyć do WSA skargę, domagając się kontroli jej legalności.

W postępowaniu poprzedzającym wniesienie skargi do WSA, Spółka skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do złożenia reklamacji, która nie została przez Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] uwzględniona. Motywy nieuwzględnienia reklamacji zostały wyrażone przez właściwy Organ Wód Polskich w decyzji administracyjnej z [...] marca 2018 r.

Skarga Spółki zarzuca w/w decyzji naruszenie art. 271 ust. 3 u.P.w., tj. przepisu który określa zasady kształtowania wysokości opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych. Powołany przepis brzmi : Wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ. Według treści przepisów przejściowych w okresie od dnia wejścia w życie u.P.w. do dnia 31 grudnia 2019 r. Wody Polskie ustalają wysokość opłat za usługi wodne, nie uwzględniając średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ) – art. 552 ust. 3 u.P.w. Do dnia 31 grudnia 2019 r. Wody Polskie zostały zobowiązane do opracowania metodyki wyznaczania średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ), na potrzeby ustalania wysokości opłat za usługi wodne.

WSA zobligowany był uznać zasadność twierdzeń Spółki wobec naruszenia przez Dyrektora Zarządu Zlewni powołanego wyżej przepisu prawa materialnego tj. art. 271 ust. 3 u.P.w. Uchybienia tej regulacji w zakresie przeprowadzonej wykładni miały wpływ na wynik sprawy w postaci określonej w decyzji wysokości opłaty stałej.

Z treści uzasadnienia kontrolowanej decyzji bez wątpliwości wynika, że Dyrektor Zarządu Zlewni przyjął za maksymalną granicę ilości wody powierzchniowej podany w pozwoleniu wodnoprawnym limit 250 m³/h. Skarżącą nie zgadza się z zastosowaniem maksymalnego godzinowego poboru wody, który jej zdaniem określa jedynie wydajność pompy zainstalowanej w pompowni na ujęciu i pobierającej wodę z ujęcia brzegowego. Wielkością określającą faktyczny pobór wody powierzchniowej jest według strony ustalony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny roczny pobór wody w ilości 474 500 m³.

Treść wydanego na rzecz skarżącej Spółki pozwolenia wodnoprawnego Starosty [...] z [...] września 2017 r. na pobór wód, odpowiada nieobowiązującemu już art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.). Otóż na mocy tej regulacji w pozwoleniu wodnoprawnym ustalało się w szczególności ilość pobieranej lub odprowadzanej wody, w tym maksymalną ilość m3 na godzinę i średnią ilość m3 na dobę oraz maksymalną ilość m3 na rok. Obecnie obowiązujące przepisy u.P.w. przewidują w art. 403 ust. 2 pkt 1, konieczność uwzględnienia w pozwoleniu wodnoprawnym na pobór wód maksymalną ilość m3 na sekundę. Wskaźnik poboru wody przy uwzględnieniu poboru m³ wody na sekundę jest również wartością jaką winny kierować się organy Wód Polskich przy ustalaniu wysokości opłaty za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych, co wynika z redakcji art. 271 ust. 3 u.P.w. Ponieważ wydane na rzecz Spółki pozwolenie wodnoprawne nie określa w swej treści maksymalnego pułapu poboru wody powierzchniowej na sekundę, to Organ Wód Polskich musiał dokonać wyboru spośród dostępnych w myśl treści pozwolenia wodnoprawnego wskaźników maksymalnego poboru.

Według WSA w powstałym sporze rację ma skarżąca Spółka twierdząc, że Organ Wód Polskich winien kierować maksymalnym rocznym a nie godzinowym poborem wód powierzchniowych, jaki wynika z treści wydanego dla Spółki w 2017 r. pozwolenia wodnoprawnego. To bowiem roczny pobór wody wyznacza aktualnie górną granicę dopuszczalnego poboru wód przez korzystającego, która jest jednocześnie wartością najbliższą dla rzeczywistego użycia tego publicznego dobra.

Wspomnieć należy, iż w pozwoleniu wodnoprawnym z [...] września 2017 r. wydanym na rzecz spółki [...] Sp. z o.o. w [...], ilość poboru wody powierzchniowej z rzeki Wisłok określono za pomocą trzech różnych limitów poboru w następujący sposób:

1) Qśrd = 1 300 m3/d (średniodobowy pobór wody),

2) Qmax h = 250 m3/h (maksymalny godzinowy pobór wody),

3) Qmax rok = 474 500 m3/rok (maksymalny pobór roczny).

Dyrektor Zarządu Zlewni uznał, że wartością jaką należy kierować się przy rozstrzyganiu o wysokości opłaty dla skarżącej Spółki jest określony w w/w pozwoleniu maksymalny pobór godzinowy wynoszący 250 m3/h. Po przeliczeniu maksimum poboru godzinowego na m3/s (tj. na ustawowy wskaźnik wymiaru opłaty stałej), wynosi on : 0,0694444444 m3/s. Natomiast przyjęcie maksymalnego rocznego poboru wód w ilości 474 500 m3/rok, po przeliczeniu na m3/s, spowoduje że maksymalny pobór wód wyrażony w m3/s wyniesie : 0,0150462963 m3/s. Zaprezentowany sposób wykładni i stosowania art. 271 ust. 3 u.P.w. jest bardziej korzystny dla skarżącej strony, ze względu na niższą wysokość naliczonej opłaty stałej. Kierowanie się maksymalnym rocznym limitem poboru wód odpowiada tym zapisom u.P.w., które obligują organy Wód Polskich do ustalenia opłaty w skali rocznej. Roczny limit poboru wody jako zmienna uwzględniania w algorytmie kształtowanym treścią art. 271 ust. 3 u.P.w. odpowiada maksymalnej wartości poboru wody jaką może na podstawie pozwolenia wodnoprawnego pobrać Spółka. Godzinowy limit poboru wody nie odzwierciedla w takim stopniu ilości pobranej wody jak ma to miejsce w przypadku limitu rocznego, który będzie bliższy faktycznemu zużyciu wody. Dlatego też limit roczny pobory wody w pełniejszy sposób realizuje wytyczną wymiaru poboru opłaty jaka wynika z art. 270 ust. 6 u.P.w. w postaci ilości pobranej wody.

Nie podlega kwestii, że przyjęcie wskaźnika maksymalnego godzinowego poboru wody, doprowadziło do ustalenia wyższej wysokości opłaty stałej w stosunku do opłaty obliczanej przy zastosowaniu maksymalnego rocznego limitu poboru. Organy Wód Polskich nie mogą pomijać, iż zastosowane przepisy dotyczą nakładania danin publicznoprawnych, stąd przy przeprowadzeniu ich wykładni winny kierować się wypracowaną na gruncie regulacji podatkowych zasadą in dubio pro tributario. Nakazuje ona organom państwa stosować taką wykładnię przepisów, której skutki są maksymalnie korzystne dla podmiotu ponoszącego obciążenia publicznoprawne. Organ będąc związany zasadą rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych przy uwzględnieniu dobra strony – art. 7a § 1 K.p.a. - dopuścił się takiego naruszenia art. 271 ust. 3 u.P.w., który miał istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej w postaci wysokości opłaty za pobór wód powierzchniowych. Dokonana przez Sąd interpretacja bierze pod uwagę także aktualnie obowiązujący przepis art. 11 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 648), który ustanawia zasadę przyjaznej interpretacji przepisów, zobowiązując organy administracji do rozstrzygania wątpliwości, co do treści normy prawnej na korzyść przedsiębiorcy.

Zdaniem WSA, z tych powodów zasługują na pełną akceptację argumenty wyrażone przez WSA w Gdańsku z wyroku z 26 sierpnia 2018 r., o sygn. II SA/Gd 287/18, CBOSA. W uzasadnieniu w/w orzeczenia słusznie zauważa się, że opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznoprawnych, podobnie jak opłaty za korzystanie ze środowiska. Dlatego wymaga to od organów przyjęcia wykładni zawężającej ingerencję administracji w sferę praw i wolności obywatelskich. Z tej przyczyny Sąd ten słusznie podkreśla, że wykładnia przyjmująca konieczność kierowania się wskaźnikiem dopuszczalnego poboru godzinowego jest nieprawidłowa bowiem pomija kontekst celowościowy i funkcjonalny opłat za usługi wodne oraz ich charakter, prowadząc do rozstrzygnięcia, które istotnie podważa zaufanie obywateli do państwa i stanowionego prawa. Przekonująco podkreślono, że w sytuacji gdy jednym z elementów decydujących o wysokości opłaty jest maksymalna ilość wody dozwolnej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa dla strony trzy wskaźniki poboru wód, w tym maksymalny pobór godzinowy i roczny, a przy tym opłata jest określana w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie przepisów u.P.w. jest taka wykładnia, według której do ustalenia opłaty należy stosować wskaźnik poboru rocznego. Słusznie Sąd przekonuje w swym orzeczeniu, że to wskaźnik poboru rocznego odzwierciedla dopuszczalną w skali roku ilość wód z jakiej można korzystać w ramach pozwolenia. Należy także zgodzić się z twierdzeniem, że zastosowanie parametru poboru godzinowego prowadzi do mniej korzystnego dla strony rezultatu niż w przypadku zastosowania wskaźnika rocznego, który odzwierciedla maksymalny pobór wód.

Zdaniem Sądu znalazł także potwierdzenie drugi z zarzutów skargi Spółki, który opiera się na błędnym zastosowaniu regulacji § 15 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502; zwane dalej rozporządzeniem).

Skarżąca strona słusznie zwraca uwagę na § 4 tego aktu, który stanowi: jednostkowe stawki opłat za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej wynoszą:

1) 100 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód podziemnych;

2) 50 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód powierzchniowych.

W oparciu o treść tej regulacji Spółka zarówno w reklamacji jak również w skardze do WSA starała się zwrócić uwagę Organu na fakt prowadzenia działalności w obszarze energetyki. Temu celowi miały służyć przedłożone do akt sprawy dokumenty w postaci wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. W pkt 4.2 tego wniosku pt.: "Informacja o produkcji" zostało wyjaśnione, że [...] sp. z o.o. zajmuje się produkcją i dystrybucją energii cieplnej i elektrycznej, pobiera wodę powierzchniową z rzeki Wisłok na potrzeby własne, co zgadza się z treścią przedmiotu działalności Spółki jaką zawiera Krajowy Rejestr Sądowy. Pomimo tych zapisów Organ stosuje wobec Spółki stawkę przewidzianą w § 15 pkt 2 w/w rozporządzenia w wysokości 250 zł na dobę za 1 m³/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Należy podkreślić, iż jest to stawka wyższa w stosunku do stawek za pobór wód powierzchniowych jaką przewidziano w § 4 rozporządzenia, a która dla podmiotów wytwarzających energię elektryczną lub cieplną wynosi 50 zł na dobę za 1 m³/s za pobór wody powierzchniowych. Podane w rozporządzeniu stawki opłat jednostkowych odpowiadają górnym limitom tych stawek jakie określił ustawodawca na okres do 31 grudnia 2019 r. w treści art. 561 u.P.w. Sąd zwraca uwagę, że podane w tym przepisie stawki opłat za pobór wiązały Radę Ministrów przy wydawaniu rozporządzenia określającego jednostkowe stawki opłat za usługi wodne; natomiast Organ w postępowaniu jurysdykcyjnym winien był stosować się do przepisów rozporządzenia, które odpowiada górnym limitom stawek wyznaczonym w art. 561 u.P.w. Innymi słowy, art. 561 u.P.w. nie przeszkadzał na decyzyjne zastosowanie w sprawie § 4 rozporządzenia.

Organ częściowo odnosi się do zarzutu strony stwierdzając w swej decyzji, iż [...] sp. z o.o. nie doręczyła dokumentów potwierdzających to, że jest elektrociepłownią zawodową. Ta odpowiedź Dyrektora Zarządu Zlewni kłóci się jednak z treścią § 4 i § 15 rozporządzenia, które nie posługują się terminem elektrociepłownia zawodowa. W myśl niebudzącej wątpliwości treści tych regulacji jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód przewidziane w § 4 rozporządzenia winny być stosowane, jeżeli pobór wód odbywa się w celu wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej, oczywiście o ile korzystający z wód posiada w dniu wejścia w życie u.P.w. ważne pozwolenie wodnoprawne lub pozwolenia zintegrowane. Podany przepis odpowiada art. 270 ust. 6 u.P.w., który wskazuje, że wysokość opłat winna być kształtowana przy uwzględnieniu przeznaczenia wody. Wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej jest działalnością z obszaru usług publicznych, co w pełni usprawiedliwia przyjęcie stawek preferencyjnych dla jednostek zajmujących się takim profilem działalności. Przy rozstrzyganiu o wysokości opłaty należy brać pod uwagę ilość wody zużytej dla celów energetycznych w stosunku do całej ilości pobranej wody. Aktualne przepisy do zastosowania stawek preferencyjnych nie wymagają, aby całość wykorzystanej wody miała zostać przeznaczona do wytworzenia energii. Konieczne jest więc wyjaśnienie w oparciu o zebrane dowody, jaka dokładnie ilość wody została zużyta dla tych celów, aby następnie zastosować stawki jednostkowe przewidziane w § 4 i § 15 rozporządzenia. Strony nie kwestionują, iż Spółka dla potrzeb wytwarzania energii użyła 78,4 % całości pobranej wody powierzchniowej.

Z przesłanych do WSA akt bezsprzecznie wynika (tj. wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, odpis z KRS), że Spółka spełnia warunki stosowania opłaty jednostkowej do celów wytwarzania energii, a pomimo tego Dyrektor Zlewni zastosował stawkę wyższą z § 15 pkt 2 rozporządzenia. Dlatego też należało stwierdzić takie naruszenie przepisów postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalania celu poboru wód powierzchniowych przez podmiot korzystający, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7, 77 i 80 K.p.a. w zw. z § 4 i § 15 rozporządzenia. W tym aspekcie działania Organu Wód Polskich też można dopatrzeć się naruszenia zasady przyjaznej dla strony interpretacji przepisów jaką wyraża art. 7a § 1 K.p.a.

Reasumując, Sąd zobligowany był potwierdzić zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich przepisów prawa materialnego jak i procesowego w taki sposób, który uzasadnia uchylenie jego decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Ponownie rozstrzygając sprawę, Organ ten zobowiązany będzie stosownie do treści art. 153 P.p.s.a. uwzględnić przy rozstrzyganiu o zasadności reklamacji Spółki dokonaną przez WSA wykładnię art. 271 ust. 3 u.P.w. oraz fakt prowadzenia przez Skarżącą działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej. Natomiast wobec części wody wykorzystanej do produkcji energii należy stosować stawki przewidziane w § 4 rozporządzenia.

Powyższe przyczyny skutkowały uchyleniem decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA nie orzeczono z uwagi na brak wniosku o zasądzenie kosztów postępowania od Organu Wód Polskich – art. 210 § 1 P.p.s.a.