Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 646/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7,77,80,107
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153,145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr[...] , Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. odmówił stwierdzenia u E. G. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). Orzeczenie wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] nr [...] i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] nr [...]. Organ wskazał jednocześnie, że nie wykazano szkodliwego wpływu pracy na powstanie schorzenia z uwagi na fakt, iż w obecnym stanie wiedzy pisanie przy użyciu klawiatury i myszki nie stanowi obciążenia monotypią ruchów oraz czynności te nie powodują długotrwałego ucisku na pnie nerwów obwodowych, które predysponują do wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka o etiologii zawodowej.

E. G. wniosła od powyższej decyzji odwołanie zarzucając organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazała, że wydane w sprawie opinie lekarskie są niezrozumiałe i zawierają istotne wątpliwości, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny. Zakwestionowała brak uznania jej pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, skoro okoliczność ta wynika wprost z karty oceny narażenia zawodowego i pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 września 2010 r. Podkreśliła również, że to organ inspekcji sanitarnej stwierdza lub odmawia stwierdzenia choroby zawodowej, a nie placówka diagnostyczno-konsultacyjna. Natomiast w decyzji organ oparł się wyłącznie na orzeczeniach lekarskich i formularzu oceny narażenia zawodowego, bez przeprowadzenia własnych rozważań i oceny pozostałych okoliczności sprawy, w tym wcześniejszego zdiagnozowania u odwołującej choroby - zespołu cieśni kanału nadgarstka i podjęcia próby złagodzenia towarzyszących jej objawów (operacja 2008 i 2009 r.).

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1520/11 uchylił wymienioną decyzję organu odwoławczego wskazując przede wszystkim, że organ ten nie rozstrzygnął wątpliwości dotyczących narażenia zawodowego skarżącej.

Sąd podkreślił, że według karty oceny narażenia zawodowego, przy wykonywaniu pracy przez skarżącą, występowało nadmierne obciążenie stawów nadgarstkowych, które mogło stwarzać ryzyko powstania choroby zawodowej. Dodał, że organ I instancji, przesyłając do WOMP kartę oceny narażenia zawodowego, podniósł w piśmie z dnia 30 września 2010 r., że z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, iż warunki pracy skarżącej stwarzają ryzyko powstania choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Jak wskazał Sąd - pomimo tego, organ I instancji stwierdził brak narażenia zawodowego, zaś organ odwoławczy nie wyjaśnił sprzeczności pomiędzy treścią powyższych dokumentów a ustaleniami organu I instancji. Ponadto Sąd dodał, że w postępowaniu w niniejszej sprawie, nie zostało ustalone, czy przed wykonanym w dniu 17 października 2008 r. i w dniu 24 kwietnia 2009 r., uwolnieniem nerwów pośrodkowych, występowała u skarżącej jednostka chorobowa, wymieniona w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Wobec tego, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ został zobowiązany do ustalenia, czy skarżąca pracowała w warunkach narażenia zawodowego oraz do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez uzyskanie orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy zawierającego stwierdzenia dotyczące tego, czy przed wykonaniem zabiegów odbarczających występowała u skarżącej wyżej wymieniona jednostka chorobowa. W tym zakresie Sąd wskazał, że należy szczegółowo odnieść się do dokumentacji medycznej dołączonej do odwołania.

Zdaniem Sądu, biegli nie wyjaśnili (przy uwzględnieniu całej dokumentacji medycznej), czy przed wykonanym w dniu 17 października 2008 r. i w dniu 24 kwietnia 2009 r. uwolnieniu nerwów pośrodkowych u skarżącej występowała choroba zawodowa opisana w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.

Dodatkowo, Sąd wskazał, że skoro obecnie nie stwierdzono klinicznych objawów zespołu cieśni nadgarstka, należało podać, czy przy obecnym stanie wiedzy medycznej możliwe jest całkowite, operacyjne wyleczenie tego schorzenia, bez ryzyka powrotu jego objawów, czy dolegliwości. Ma to bowiem decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem gdyby wykazano pracę skarżącej w narażeniu zawodowym, to jedynie "zaleczenie" powstałego w jej wyniku schorzenia pod postacią cieśni nadgarstka, nie mogłoby stanowić wystarczającej podstawy do braku rozpoznania choroby zawodowej.

W opinii Sądu również nie dokonano przekonującej analizy, dlaczego pozazawodowy czynnik - otyłość w jednoznaczny sposób wyklucza zawodowy charakter występującego u skarżącej schorzenia.

Zauważył przy tym, że istnieje domniemanie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a występującymi w środowisku pracy warunkami narażającymi na jej powstanie. Jest to domniemanie wzruszalne, jednakże wymaga przekonującego wykazania, że nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku choroby z wykonywaną pracą, gdyż istnieją inne pozazawodowe czynniki wywołujące chorobę zawodową. Istniejącego domniemania nie można obalić wyłącznie przez wymienienie czynnika pozazawodowego, bez dokonania przekonującej analizy medycznej w tym zakresie, tym bardziej, że z oceny narażenia zawodowego wynikało, iż warunki pracy skarżącej stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej.

Nadto Sąd zauważył, że brak jest w aktach administracyjnych potwierdzenia występującego u skarżącej czynnika pozazawodowego oraz, czy istniał on również w trakcie pracy skarżącej przed wykonaną w 2008 r. pierwszą operacją, a tym samym czy mógł mieć wpływ na chorobę skarżącej.

W konsekwencji tego wyroku, organ odwoławczy zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, uwzględniającego wskazania zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 października 2012 r.

W orzeczeniu z dnia [...] kierownik Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy – specjalista medycyny pracy, stwierdził brak podstaw do rozpoznania u skarżącej, choroby zawodowej wymienionej w pozycji 20/1 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu wskazał, że u skarżącej rozpoznano stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych. Dodał, że biorąc pod uwagę dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wynik aktualnego badania neurograficznego, nie stwierdził klinicznych objawów zespołu cieśni nadgarstka. Następnie podniósł, że "Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. (pismo z dnia 30 września 2010 r.) nie wykazał szkodliwego wpływu pracy na powstanie schorzenia." W konsekwencji stwierdził, że biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, należy przyjąć pozazawodową przyczynę powstania zespołu cieśni nadgarstka (m.in. otyłość). Wskazał, że z dochodzenia epidemiologicznego wynika, że skarżąca była pracownikiem biurowym i jej praca polegała na pisaniu ręcznym oraz na komputerze, ponadto była to praca w terenie. Stwierdził, że czynności te nie są uznane za czynniki mogące wywołać zespół cieśni nadgarstka. W piśmie uzupełniającym z dnia 22 sierpnia 2013 r., wyżej wymieniony biegły ponownie stwierdził, że czynniki występujące w okresie zatrudnienia skarżącej, nie są uznane za czynniki wywołujące zespół cieśni nadgarstka.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia[...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia[...] W uzasadnieniu przedstawił obszerne sprawozdanie z dotychczasowego postępowania i wskazał, że po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczeń lekarskich WOMP i IMPiZŚ w S. oraz uzupełniających opinii IMPiZŚ w S. – nie uwzględnił odwołania skarżącej.

Wspomniana decyzja z dnia [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1210/13 uchylił wyżej wymienioną decyzję organu odwoławczego, wskazując przede wszystkim, że organ ten nie rozstrzygnął wątpliwości dotyczących narażenia zawodowego skarżącej.

Sąd podkreślił, że w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, organ odwoławczy wydał decyzję z dnia [...] w której całkowicie pominął wskazanie jakichkolwiek ustaleń w sprawie. Stwierdził, iż w uzasadnieniu decyzji organ przedstawił tylko obszerne sprawozdanie z dotychczasowego postępowania i przytoczył fragment orzeczenia uzupełniającego IMPiZŚ z dnia [...] oraz pisma lekarza orzecznika IMPiZŚ z dnia [...] Jednakże nie wskazał żadnych ustaleń i ocen w powyższym zakresie. W związku z tym Sąd stwierdził, że organ odwoławczy – w sposób rażący - naruszył nie tylko art. 153 P.p.s.a., poprzez zaniechanie wykonania wskazań zawartych w wyroku WSA, ale również art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Sąd zaakcentował, iż przytoczenie w uzasadnieniu decyzji fragmentów orzeczeń i pism nie czyni zadość obowiązkom organu odwoławczego w zakresie wskazania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w zakresie wykonania wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2012 r.

Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) art. 2351 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu organ odwoławczy obszernie opisał dotychczasowy tok czynności w sprawie. Wskazał, że zwrócił się pismem z dnia 12 maja 2015 r. do PPIS w D. o uzupełnienie materiału dowodowego zgodnie z wymogami zawartymi w uzasadnieniu powyższego wyroku. PPIS w D. przygotował kartę oceny narażenia zawodowego z dnia 3 marca 2015 r. z której wynika, iż w latach 1991-1998 E. G. była zatrudniona na stanowisku referenta i aspiranta, gdzie pisząc na maszynie do pisania obciążała nadmiernie stawy nadgarstkowe, następnie w latach 1998-2006 w/wym. pracowała na stanowisku inspektora w dziale finansowo-księgowym, gdzie sporządzała dokumentację ręcznie i na maszynie do pisania, co również obciążało stawy nadgarstkowe. Podkreślił, iż w uzyskanym od IMPiZŚ w S. uzupełnionym orzeczeniu lekarskim z dnia [...] ponownie nie rozpoznano choroby zawodowej - zespół cieśni nadgarstka w oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną i ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualny wynik badania neurograficznego potwierdzający stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 1091/15 uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu stwierdzono, że co do wyroku z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1520/11 Sąd wyraźnie wskazał w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1210/13, że zalecenia wynikające z tego wyroku nie zostały wykonane. Ten stan w odniesieniu do znacznej części zaleceń Sadu z wyroku z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1520/11 trwa nadal.

Skład orzekający podkreślił, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1520/11 (k. 8 i 9 tego wyroku) Sąd w sposób jasny wskazał w nim m.in. następujące zalecenia (pytania) i nakazał ich wyjaśnienie:

- po pierwsze – biegli winni wyjaśnić (przy uwzględnieniu całej dokumentacji medycznej), czy przed wykonanym w dniu 17 października 2008 r. i w dniu 24 kwietnia 2009 r. uwolnieniu nerwów pośrodkowych u skarżącej występowała choroba zawodowa opisana w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych,

- po drugie - czy przy obecnym stanie wiedzy medycznej możliwe jest całkowite, operacyjne wyleczenie przedmiotowego schorzenia, bez ryzyka powrotu jego objawów, czy dolegliwości,

- po trzecie - nakazał dokonać przekonującej analizy, dlaczego pozazawodowy czynnik- otyłość w jednoznaczny sposób wyklucza zawodowy charakter występującego u skarżącej schorzenia,

- po czwarte - Sąd zauważył, że brak jest w aktach administracyjnych potwierdzenia występującego u skarżącej czynnika pozazawodowego (otyłości) oraz, czy istniał on również w trakcie pracy skarżącej przed wykonaną w 2008 r. pierwszą operacją, a tym samym czy mógł mieć wpływ na chorobę skarżącej.

Analizując treść uzupełniających opinii lekarskich Sąd stwierdził, że lekarze diagności odpowiedzieli na pytanie pierwsze, a mianowicie w piśmie z dnia 9 lipca 2015 r. (k. 57 akt administracyjnych) wskazali, że "nie negują", że skarżąca chorowała na zespół cieśni nadgarstka, który ustąpił po leczeniu.

Jednakże, lekarze diagności, a co za tym idzie i organ prowadzący postępowanie nie odpowiedzieli w ogóle na następne trzy pytania Sądu.

Stąd też zachodzi potrzeba ponownego uzupełnienia opinii diagnostycznej poprzez jasne i wyraźne udzielenie przez lekarzy orzeczników- na wyżej naprowadzone pytania drugie, trzecie i czwarte. Wspomniane tamże kwestie mają wynikać wprost i jednoznacznie z opinii lekarskiej.

Sąd wskazał organowi, że jego rolą będzie uzyskanie takiego orzeczenia lekarskiego, które odniesie się wprost do naprowadzonych kwestii.

Skład orzekający zauważył ponadto, że Karta narażenia zawodowego z dnia 3 marca 2015 r. nie zawiera kluczowej informacji, a mianowicie oceny podsumowującej, którą zawiera poprzednia Karta narażenia zawodowego z dnia 28 września 2010 r., a mianowicie, jednoznacznej oceny inspektora BHP - czy warunki pracy skarżącej stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej.

Wskazano również, że organ odwoławczy - wbrew swoim obowiązkom- nie odniósł się w ogóle do wniosków skarżącej o przesłuchanie świadków zawartych w piśmie z dnia 18 maja 2015 r.

Na zakończenie Sąd przyznał rację stronie skarżącej, że sygnalizowana w piśmie IMPiZŚ okoliczność, że skarżąca "sporadycznie" pisała na maszynie, nie jest poparta jakimkolwiek dowodem w sprawie, albowiem nie wynika żadnej z sporządzonych w sprawie Kart narażenia zawodowego, ani też innych dokumentów.

Kolejną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) art. 2351 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w kolejnym uzupełnionym orzeczeniu lekarskim z dnia [...]wyjaśniono, że u E. G. występował zespół cieśni nadgarstka. Uzyskano poprawę po dwóch zabiegach operacyjnych. Natomiast zabieg operacyjny nie gwarantuje, że nie nastąpi nawrót choroby.

Organ podniósł, ze zespół cieśni nadgarstka jest dość popularny u ludzi nie pracujących zawodowo. Przyczyną poza pracą zawodową mogą być zaburzenia hormonalne, tarczycy, choroba reumatoidalna, ucisk na korzenie nerwowe, zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego, otyłość. Jako czynnik zawodowy - wykonywanie powtarzających się czynności np.: u zawodowych maszynistek (stary typ maszyn), włókniarek, praca akordowa na taśmie.

Ponadto zaznaczono, że zgodnie z dochodzeniem epidemiologicznym przeprowadzonym przez sanepid E. G. wykonywała prace biurowe i pisanie ręczne, segregację papierów, prace pisemne na maszynie i komputerze - czynniki te nie są uznane jako czynniki powodujące zespół cieśni nadgarstka. W związku z powyższym nie można jednoznacznie ani z dużym prawdopodobieństwem rozpoznać choroby zawodowej.

Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u E. G. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 Kodeksu pracy.

Wyjaśnił, że etiologia zespołu cieśni nadgarstka jest wieloczynnikowa i nie istnieją obiektywne badania pozwalające na jednoznaczne potwierdzenie etiologii zawodowej, dlatego uznanie etiologii zawodowej tej neuropatii wymaga wykazania związku przyczynowo - skutkowego bezspornego lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem, a to z kolei wiąże się z koniecznością wykluczenia innych możliwych przyczyn tej neuropatii obwodowej. Rozpoznanie tej częstej w populacji ogólnej (zwłaszcza u kobiet) neuropatii z ucisku jako choroby zawodowej wymaga wykazania, że sposób wykonywania pracy był czynnikiem dominującym w jej powstaniu - w przedmiotowej sprawie twierdzenie takie nie znajduje uzasadnienia.

W ocenie organu zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej E. G. został zachowany.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca E. G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisu art. art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, poprzez jego niezastosowanie i wydanie przez to błędnej decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej;

- przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) poprzez jego niezastosowanie i wydanie błędnej decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z pominięciem oceny narażenia zawodowego;

- przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające w szczególności na niepełnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, braku poddania należytej ocenie wszystkich dowodów w sprawie, w tym Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 23 lipca 2009 r., oraz z dnia 3 marca 2015 r., pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z dnia 30 września 2010 r. nr [...] oraz zeznań skarżącej i świadków na okoliczności związane z charakterem wykonywanej przez skarżącą pracy, błędną ocenę orzeczenia lekarskiego nr [...] Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego zawierającego uzupełnienie z dnia [...] zaniechanie podjęcia dodatkowych czynności koniecznych do uzupełnienia materiału dowodowego i wydanie decyzji na podstawie materiału dowodowego niewystarczającego dla wydania decyzji w sprawie, w szczególności polegających na zaniechaniu wyjaśnienia podstawy przyjęcia w orzeczeniu lekarskim pozazawodowej przyczyny powstania zespołu cieśni nadgarstka wskazującej m.in. na otyłość, zaniechanie przesłuchania świadka M. B.;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezgodne ze wskazanym w przepisie sporządzeniem uzasadnienia zaskarżonej decyzji zawierającego elementarne braki, w tym w szczególności niezawierającego wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak i wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa;

- przepisu art. 153 P.p.s.a. polegającego na ponownym niewykonaniu przez organ wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 października 2012 r. (sygn. akt IV SA/Gl 1520/11), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 września 2014 r. (sygn. akt IV SA/Gl 1210/13) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 maja 2016 r. (sygn. akt IV SA/Gl 1091/15).

W obszernym uzasadnieniu strona skarżąca uzasadniła wyżej naprowadzone zarzuty. Między innymi zaakcentowała, że w przedmiotowej sprawie, po raz kolejny nie została wyjaśniona przez organ kwestia związana z otyłością jako czynnikiem pozazawodowym jak i wzajemnych relacji z innymi czynnikami, czy czynnik ten był jedynym i wyłącznym powodem powstania u skarżącej schorzenia, choć na ten aspekt zwracał uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w wydanych wyrokach.

Dalej strona skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie, zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymieniony został jako choroba zawodowa w pkt 20 poz. 1 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W pozostającej w aktach sprawy Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem u skarżącej choroby zawodowej, sporządzonej w dniu 23 lipca 2009 r., jako czynniki, które wskazywać mogą na przyczynę choroby zawodowej, wymienione zostało ręczne księgowanie dokumentów oraz wzmożony wysiłek obu rąk przez większość godzin pracy (pkt 13 karty oceny narażenia zawodowego). Opisując sposób wykonywania pracy wskazano: "ręczne księgowanie dokumentów przez ok. jedenaście lat, nadmierne obciążenie układu ruchowego kończyn górnych oraz obsługa komputera" (pkt 14 lit. a karty oceny narażenia zawodowego).

Dodano, że w aktach sprawy pozostaje również pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z dnia 30 września 2010 r., w którym organ ten, po dokonaniu analizy sposobu wykonywania przez skarżącą pracy wyraźnie zaznaczył, że "z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, iż warunki pracy stwarzają ryzyko powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka". Z Karty narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 3 marca 2015 r. wynika z kolei, iż : "Pani E. G. do roku 2006 sporządzała dokumenty przy użyciu maszyny do pisania obciążając nadmiernie stawy nadgarstkowe" (pkt 12 karty). W pkt 13 karty, jako czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej wskazano "nadmierne obciążenie stawów nadgarstka", a w pkt 14 dotyczącym sposobu wykonywania pracy, jej rodzaj, zakres i stopień obciążenia czynnościami, które mogły powodować nadmierne obciążenie wpisano: "praca przy użyciu maszyny do pisania". W pkt 15 Karty, dotyczący okresu narażenia zawodowego na czynniki które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej wskazano lata "1991- 2006 r.".

Ponadto podniesiono, że charakter pracy skarżącej jednoznacznie wynika z zeznań świadków oraz samej skarżącej. Świadek U. K. (protokół z dnia 23 marca 2017 r.), która była Kierownikiem w Dziale Pomocy Środowiskowej w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w D. (zakładzie pracy skarżącej) zeznała, iż pracowała ze skarżącą od 1992 r. a do jej obowiązków należało przepisywanie na maszynie do pisania pism przygotowywanych przez ponad 40 pracowników socjalnych. Świadek zeznał również, że skarżąca obsługiwała maszynę do pisania w większej połowie czasu pracy. Ponadto, skarżąca prowadziła również dziennik korespondencji pism przychodzących i wychodzących oraz przeliczała na kalkulatorze dochody rodzin z wywiadów miasta D. Analogiczne wnioski płyną również z zeznań świadka A.L. (protokół z dnia 24 marca 2017 r.), która zeznała, iż w latach 90 pracowała razem ze skarżącą w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w D., gdzie skarżąca pisała na maszynie wszelkiego rodzaju pisma urzędowe z całego działu pomocy środowiskowej, przepisywała sporządzane ręcznie przez pracowników socjalnych (ok 40 osób) dokumenty dotyczące sytuacji materialno - bytowej osób korzystających z pomocy społecznej i zdarzało się nawet że skarżąca zostawała po godzinach w celu przepisywania pism. Uzupełnieniem tych zeznań były zeznania świadka B. D. (protokół z dnia 24 marca 2017 r.), która pracowała ze skarżącą od 1998 r. do 2001 r. w dziale księgowości, gdzie wraz ze skarżącą pisały przelewy dla klientów do banków w dużych ilościach (50-100 przelewów dziennie), obsługiwały stare maszyny do pisania oraz maszyny do liczenia. Ponadto z zeznań tych wynika, że skarżąca sporządzała dokumenty wychodzące na zewnątrz oraz prowadziła ręczne księgowanie kartotek.

Potwierdzeniem tych zeznań były wyjaśnienia skarżącej (protokół z dnia 24 marca 2017 r.), które potwierdziła pisemne oświadczenie o szczegółowym przebiegu i charakterze pracy zawartym w piśmie z dnia 18 maja 2015 r. wskazując dodatkowo, że od momentu złożenia tego pisma praca skarżącej nie uległa zmianie i wykonuje nadal te czynności. Tym samym, praca skarżącej przy użyciu maszyny do pisania nie była bynajmniej pracą sporadyczną.

Jednocześnie strona skarżąca wskazała, że ze złożonych do akt sprawy kart wypisowych z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Specjalistyczne [...] z dnia 17 października 2008 r. oraz z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego[...] w S. z dnia 24 kwietnia 2009 r. wynika, iż u skarżącej rozpoznano zespół cieśni kanału w obu nadgarstkach, a schorzenia te poddano dekompresji i uwolnieniu nerwu pośrodkowego. Z pisma Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia 9 lipca 2015 r. wynika, że lekarze nie negują, iż skarżąca miała zespół cieśni nadgarstka, który ustąpił po leczeniu.

Strona skarżąca zaznaczyła, że z uzupełnienia orzeczenia lekarskiego nr [...] Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] również wynika, iż u skarżącej występował zespół cieśni nadgarstka i uzyskano poprawę po dwóch zabiegach, niemniej jednak zabieg operacyjny nie gwarantuje, że nie nastąpi nawrót choroby. Ponadto wskazano, że czynnikiem zawodowym powodującym powstanie tej choroby jest wykonywanie powtarzających się czynności (np. u zawodowych maszynistek - stary typ maszyn). Z orzeczenia tego wynika więc, że u skarżącej występowało schorzenie zawodowe wymienione w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych oraz to że zabieg operacyjny nie gwarantuje, że nie nastąpi nawrót choroby, co z kolei stanowi odpowiedź na pytanie drugie Sądu. W dalszym jednak ciągu przedmiotowe orzeczenie lekarskie nie wyjaśnia zarówno tego, dlaczego pozazawodowy czynnik - otyłość, w jednoznaczny sposób wyklucza zawodowy charakter występującego u skarżącej schorzenia, oraz tego, czy u skarżącej w ogóle występował czynnik pozazawodowy w postaci otyłości, czy istniał on również w trakcie pracy przed wykonaną w 2008 r. pierwszą operacją, a tym samym, czy mógł mieć wpływ na chorobę skarżącej.

Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sprawie, z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, iż warunki pracy skarżącej stworzyły u niej ryzyko powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Obalenie powyższego domniemania spoczywało zatem na organie administracji, który po raz czwarty procedując w sprawie temu nie sprostał, błędnie podkreślając jedynie, iż jest on związany treścią orzeczenia lekarskiego. Strona skarżąca zwróciła uwagę, iż organem właściwym dla wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. a nie lekarz orzecznik, do którego obowiązków należy jedynie sporządzenie orzeczenia lekarskiego, który to dokument tak jak każdy inny dowód organ winien poddać ocenie.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] mocą której odmówiono stwierdzenia u E. G. choroby zawodowej- przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3- 6 i § 11 kodeksu pracy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że etiologia zespołu cieśni nadgarstka jest wieloczynnikowa i nie istnieją obiektywne badania pozwalające na jednoznaczne potwierdzenie etiologii zawodowej, dlatego uznanie etiologii zawodowej tej neuropatii wymaga wykazania związku przyczynowo skutkowego bezspornego lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem, a to z kolei wiąże się z koniecznością wykluczenia innych możliwych przyczyn tej neuropatii obwodowej. Rozpoznanie tej częstej w populacji ogólnej (zwłaszcza u kobiet) neuropatii z ucisku jako choroby zawodowej wymaga wykazania, że sposób wykonywania pracy był czynnikiem dominującym w jej powstaniu - w przedmiotowej sprawie twierdzenie takie nie znajduje uzasadnienia. Zdaniem organu brak rozpoznania u E. G. choroby zawodowej w upoważnionych placówkach medycznych uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej jej istnienie. Lekarze orzecznicy biorąc pod uwagę sposób wykonywania pracy oraz wynik badań wskazali na pozazawodową przyczynę powstania u E. G. zespołu cieśni nadgarstka.

Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy.

Z treści powyższego przepisu wynika, że zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. W razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen.

Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji (bądź innego aktu czy czynności) do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. Stanowisko takie konsekwentnie reprezentuje NSA i wojewódzkie sądy administracyjne w swoim orzecznictwie (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 16 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 975/97, LEX nr 43847; wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., sygn.. akt V SA 527/97, LEX nr 47275; postanowienie NSA z dnia 25 maja 2001 r., sygn. akt V SA 355/01, LEX nr 57181; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2320/05, LEX nr 197247, i wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 278/14, LEX nr 1534079). Naruszenie zasady związania sąd administracyjny bierze pod uwagę z urzędu, niezależnie od tego, czy została w skardze podniesiona (niezależnie od granic skargi); por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2001 r., sygn. akt V SA 355/01, LEX nr 57181. W orzecznictwie NSA zgodnie przyjmuje się, że naruszenie przez organy administracyjne zasady związania oceną prawną i zaleceniami wynikającymi z wyroku sądu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji (bądź innego aktu czy czynności) (por. wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97, LEX nr 47848, i wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05, LEX nr 187499).

Mając na uwadze powyższe rozważania należy podnieść, że w realiach rozpatrywanej sprawy pierwszorzędną ale i zasadniczą kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy organ odwoławczy uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w w/wym. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W wyroku z dnia 10 maja 2016 r. została podsumowana kwestia oceny prawnej i wiążących zaleceń wynikających z wyroków wydanych wcześniej. Wystarczające jest więc przypomnienie zakresu związania w sposób uwidoczniony w tym orzeczeniu.

Formułując wiążącą ocenę prawną Sąd wskazał, że zalecone do wyjaśnienia organowi zostały następujące kwestie:

- po pierwsze - biegli winni wyjaśnić (przy uwzględnieniu całej dokumentacji medycznej), czy przed wykonanym w dniu 17 października 2008 r. i w dniu 24 kwietnia 2009 r. uwolnieniu nerwów pośrodkowych u skarżącej występowała choroba zawodowa opisana w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych,

- po drugie - czy przy obecnym stanie wiedzy medycznej możliwe jest całkowite, operacyjne wyleczenie przedmiotowego schorzenia, bez ryzyka powrotu jego objawów, czy dolegliwości,

- po trzecie - nakazał dokonać przekonującej analizy, dlaczego pozazawodowy czynnik- otyłość w jednoznaczny sposób wyklucza zawodowy charakter występującego u skarżącej schorzenia,

- po czwarte - Sąd zauważył, że brak jest w aktach administracyjnych potwierdzenia występującego u skarżącej czynnika pozazawodowego (otyłości) oraz, czy istniał on również w trakcie pracy skarżącej przed wykonaną w 2008 r. pierwszą operacją, a tym samym czy mógł mieć wpływ na chorobę skarżącej.

Analizując treść uzupełniających opinii lekarskich Sąd stwierdził, że lekarze diagności odpowiedzieli na pytanie pierwsze, a mianowicie w piśmie z dnia 9 lipca 2015 r. (k. 57 akt administracyjnych) wskazali, że "nie negują", że skarżąca chorowała na zespół cieśni nadgarstka, który ustąpił po leczeniu. Jednakże, lekarze diagności, a co za tym idzie i organ prowadzący postępowanie nie odpowiedzieli w ogóle na następne trzy pytania Sądu.

Stąd Sąd nakazał ponowne uzupełnienie opinii diagnostycznej poprzez jasne i wyraźne udzielenie przez lekarzy orzeczników - na wyżej naprowadzone pytania drugie, trzecie i czwarte. Wspomniane tamże kwestie mają wynikać wprost i jednoznacznie z opinii lekarskiej.

Ponadto Sąd wskazał organowi, że jego rolą będzie uzyskanie takiego orzeczenia lekarskiego, które odniesie się wprost do naprowadzonych kwestii.

Skład orzekający zauważył również, że Karta narażenia zawodowego z dnia 3 marca 2015 r. nie zawiera kluczowej informacji, a mianowicie oceny podsumowującej, którą zawiera poprzednia Karta narażenia zawodowego z dnia 28 września 2010 r., czyli, jednoznacznej oceny inspektora BHP - czy warunki pracy skarżącej stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej.

Wskazano również, że organ odwoławczy - wbrew swoim obowiązkom - nie odniósł się w ogóle do wniosków skarżącej o przesłuchanie świadków zawartych w piśmie z dnia 18 maja 2015 r.

Na zakończenie Sąd przyznał racje stronie skarżącej, że sygnalizowana w piśmie IMPiZŚ okoliczność, że skarżąca "sporadycznie" pisała na maszynie, nie jest poparta jakimkolwiek dowodem w sprawie, albowiem nie wynika żadnej z sporządzonych w sprawie Kart narażenia zawodowego, ani też innych dokumentów.

Dokonując kontroli w zakresie dostosowania się przez organ odwoławczy do wiążącej oceny prawnej i zaleceń wynikających z prawomocnych wyroków wydanych w tej sprawie, Sąd stwierdza, że organ nie wykonał wszystkich zaleceń i tym samym naruszył art. 153 ustawy p.p.s.a. Już z tego względu konieczne jest usunięcie z obrotu zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu wskazać jeszcze trzeba, że obowiązki organu dotyczące zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego dotyczą również materiału dowodowego w postaci orzeczeń medycznych. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że organ inspekcji sanitarnej nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia; co dotyczy zarówno symptomów, jak i przyczyn powstania choroby. Powyższe nie oznacza jednak, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie pozostają poza oceną dowodową organu. Wprost przeciwnie, jest to kluczowy element materiału dowodowego i winien być poddany ocenie dowodowej pod kątem między innymi odniesienia się przez lekarzy specjalistów do wszystkich okoliczności relewantnych prawnie, analizowanych w świetle wiedzy medycznej. Orzeczenia lekarskie przy całej ich wadze i istotności dla procesu stwierdzenia choroby zawodowej, nie są bowiem decyzjami administracyjnymi wydanymi w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej – bo takiej kwalifikacji nie przydał im ustawodawca, lecz jedynie materiałem dowodowym o charakterze opinii biegłego, który właściwy organ ocenia w procesie stosowania prawa.

Organ odwoławczy bezrefleksyjnie oparł się na uzupełnionej opinii lekarskiej odstępując od jej oceny dowodowej, co nie znajduje żadnego uzasadnienia w prawie. Tym bardziej w sytuacji gdy orzeczenie to nie wpisuje się w kompletne wypełnienie zaleceń Sądu sformułowanych w tym zakresie. Sąd stwierdza, że odpowiedziano na pytanie dotyczące możliwości całkowitego, operacyjnego wyleczenia przedmiotowego schorzenia. Lekarze diagności stwierdzili, że przeprowadzone zostały dwa zabiegi operacyjne, jednakże nie daje to gwarancji, że nie nastąpi powrót choroby.

Nie odpowiedziano natomiast na pytania trzecie i czwarte. W dalszym ciągu nie wiadomo dlaczego pozazawodowy czynnik- otyłość w jednoznaczny sposób wyklucza zawodowy charakter występującego u skarżącej schorzenia. Nie wiadomo dlaczego temu czynnikowi pozazawodowemu przyznano tak wielkie znaczenia, że ma on wykluczyć zawodową etiologię schorzenia, w sytuacji gdy brak jest ustaleń dotyczących istnienia eksponowanego czynnika pozazawodowego w okresie przed 2008 r. (przed pierwszą operacją) i nawet nie wiadomo czy czynnik ten mógł mieć jakikolwiek wpływ na powstanie schorzenia u skarżącej przed tą datą.

Jednocześnie w orzeczeniu zauważono, że jako czynnik zawodowy powstania cieśni nadgarstka uznaje się powtarzające się czynności np. u zawodowych maszynistek pracujących na starych typach maszyn. Stwierdzono, że skarżąca wykonywała prace biurowe , pisanie ręczne, na maszynie i komputerze, segregacja papierów - jednak czynników tych nie uznano za czynniki powodujące zespół cieśni nadgarstka. Z orzeczenia nie wynika jednak z jakiego powodu nie uznano, że czynności zawodowe, wykonywane przez skarżącą przez cały okres aktywności zawodowej wymagające rytmicznych ruchów rąk, nie miały charakteru czynności powtarzalnych, monotypowych, stwarzających warunki do powstania choroby zawodowej.

Organ odwoławczy nie widział potrzeby uzyskania dodatkowych wyjaśnień od jednostek orzeczniczych, pomimo nie udzielenia wyczerpującej odpowiedzi na pytania Sądu. Nie wyjaśnił też zamieszczonych, nieumotywowanych twierdzeń lekarzy orzeczników. Bezpodstawnie uznał orzeczenie lekarskie za kompleksowe i dające podstawę do orzekania.

W tym stanie rzeczy doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie zaleceń Sądu dotyczących uzyskania orzeczenia uprawnionej jednostki medycznej zawierającego odpowiedź na kluczowe dla prawidłowości rozstrzygnięcia pytania. Naruszenie to łączy się z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. ponieważ organ odwoławczy zaniechał dokonania oceny dowodowej orzeczenia lekarskiego w zakresie dopuszczalnej oceny dowodowej i bezpodstawnie ocenił jako udowodnioną istotną dla rozstrzygnięcia okoliczność.

Kolejno wskazać przyjdzie na naruszenie art. 153 p.p.s.a., poprzez częściowe pozorne wykonanie zaleceń Sądu w zakresie rozpatrzenia wniosków skarżącej dotyczącej przesłuchania świadków. Organ co prawda część wnioskowanych w tym zakresie dowodów przeprowadził (nota bene nie wypowiedział się procesowo co do ich pozostałej części), lecz podejmując rozstrzygnięcie i uzasadniając swoje stanowisko nie wziął pod uwagę zeznań świadków oraz samej skarżącej odnośnie czasu pracy oraz zakresu obowiązków wykonywanych przez skarżącą, zgodnie z którymi skarżąca pracując w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w D. od 1992 r. przepisywała na maszynie do pisania pisma przygotowane przez ponad 40 pracowników socjalnych, prowadziła dziennik korespondencji pism przychodzących i wychodzących, przeliczała na kalkulatorze dochody rodzin z wywiadów miasta D.. Z zeznań świadków wynika również, że skarżąca obsługiwała maszynę do pisania przez większą część czasu pracy. Ponadto świadkowie oświadczyli, że skarżąca pracując w latach 1998- 2001 w dziale księgowości pisała przelewy dla klientów do banków w dużych ilościach, obsługiwała maszyny do pisania oraz maszyny do liczenia. W związku z powyższym nie można uznać, że praca skarżącej na maszynie do pisania była sporadyczna oraz należy wziąć pod uwagę, że warunki pracy skarżącej stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej. Ustalenia te mają istotne znaczenie z punktu widzenia oceny rzetelności wydanych orzeczeń lekarskich i decyzji.

Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że występują pozazawodowe czynniki ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka i wobec ich istnienia, brak jest podstaw do przyjęcia w sposób bezsporny lub przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii rozpoznanego zespołu cieśni nadgarstka.

Zdaniem Sądu obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania w taki sposób by w sposób bezsporny lub wysoce prawdopodobny potwierdzono lub wykluczono zawodową etiologię schorzenia. Akcentowanie natomiast- jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie - jedynie współistnienia czynników pozazawodowych oznacza, że kwestia choroby zawodowej lub jej braku u skarżącej nie została wyczerpująco wyjaśniona. W szczególności nie wyjaśniono dlaczego pozazawodowy czynnik - otyłość w jednoznaczny sposób wyklucza zawodowy charakter występującego u skarżącej schorzenia oraz czy w ogóle on występował oraz czy istniał również w trakcie pracy przed wykonaną w 2008 r. pierwszą operacją, a tym samym czy mógł mieć wpływ na chorobę skarżącej.

Pokreślić również należy, że nie uzupełniono karty narażenia zawodowego z dnia 3 marca 2015 r. oraz nie wyjaśniono podnoszonej przez organ okoliczności, że skarżąca "sporadycznie" pisała na maszynie (co pozostaje w oczywistej sprzeczności z zeznaniami świadków) - pomimo jednoznacznych zaleceń Sądu, co skutkuje naruszeniem art. 153 p.p.s.a.

W konsekwencji kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić zatem należało, że organ odwoławczy nie wykonał wskazań zawartych w cytowanym wyżej wyroku WSA w Gliwicach. Wobec tego doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W konsekwencji organ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący. Nie ulega przy tym wątpliwości, że naruszenie powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, dotyczyło bowiem ustaleń należących do podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej.

Nadto zaskarżona decyzja dotknięta jest wadliwością w zakresie jej uzasadnienia nie wypełnia bowiem wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Podstawę orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania stanowił art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uzupełni materiał dowodowy poprzez uzyskanie kompletnego i szczegółowo uzasadnionego orzeczenia lekarskiego, zawierającego stwierdzenia we wskazanych wyżej kwestiach, ukierunkowując lekarzy orzeczników w zakresie wynikającym z pozostałych dowodów. Nadto doprowadzi do uzupełnienia karty narażenia zawodowego. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wykona zalecenia w sposób wyżej doprecyzowany i dysponując ustaleniami stanu faktycznego, które będą dawały podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia, orzeknie w sprawie. Orzeczenie należycie uzasadni.