Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 401/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  240  par.  1  pkt  5 ,  art.  116  par.  1  pkt  1b i  par.  2 ,
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod ( spr. ) Sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji orzekającej odpowiedzialność członka zarządu spółki z o. o. za zaległości podatkowe, po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania Z. N. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" Nr "[...]" odmawiającej, w trybie wznowienia postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" Nr "[...]" orzekającej odpowiedzialność Z. N., jako członka Zarządu Przedsiębiorstwa "A" Spółka z o.o. za zaległości podatkowe Spółki z tytułu:

1. podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. w kwocie 18.179,05 zł,

2. odsetek za zwłokę należnych od terminu płatności zaliczek podatku, naliczonych na dzień wydania decyzji w wysokości 13.792,50 zł,

3. kosztów egzekucyjnych w kwocie 970,80 zł,

utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W toku postępowania organ podatkowy ustalił, że decyzją z dnia "[...]" . Urząd Skarbowy orzekł o odpowiedzialności Z. N., jako członka Zarządu Przedsiębiorstwa "A" Spółka z o.o., za ww. zaległości podatkowe Spółki.

W dniu 07.02.2008r. pełnomocnik strony złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Urzędu Skarbowego z dnia "[...]". Powołując się na przepis art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej pełnomocnik wskazał na okoliczności w postaci ustaleń sądowych zawartych w dwóch wyrokach: Sądu Okręgowego z dnia 08.03.2007r., sygn. akt: "[...]" oraz Sądu Apelacyjnego z dnia 12.06.2007r., sygn. akt: "[...]" .

Ustosunkowując się do wniosku strony, decyzją z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z uwagi na niewystąpienie przesłanek określonych przepisem art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, bowiem w przedmiotowej sprawie nie wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Organ podatkowy I instancji podniósł, iż z wyroków ww. Sądów wynikało, że istniały pozytywne przesłanki orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu spółki określone w art. 116 Ordynacji podatkowej tj: bezskuteczność egzekucji należności ZUS, jak i okoliczność, że zobowiązania Spółki wobec ZUS, dotyczące okresu od grudnia 1999 do października 2000r. powstały w czasie, gdy funkcję prezesa pełnił zobowiązany. W okresie tym jednak Sądy uznały, że zobowiązany nie uczestniczył w podejmowaniu jakichkolwiek decyzji dotyczących finansów Spółki. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że wydając decyzję orzekającą o odpowiedzialności znane były mu te okoliczności dotyczące zakresu zarządzania przez stronę przedsiębiorstwem. Kwestię tę również rozważył w trybie art. 107 § 2, art. 108 i art. 116 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej. Przedstawione okoliczności znane były organowi podatkowemu, stąd nie stanowią nowych okoliczności. Odmienna jest jedynie ocena samych faktów w obu sprawach.

Od powyższej decyzji pełnomocnik Z. N. złożył odwołanie, zarzucając jej błędną ocenę oraz pominięcie istotnych nowych okoliczności. Pełnomocnik wniósł o zmianę decyzji przez uchylenie decyzji ostatecznej z dnia "[...]" . W uzasadnieniu podniósł iż, ustalenia sądowe w sprawie o sygn. akt: "[...]" mają szerszy zakres, co pominięto przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Sąd bowiem ustalił, że Z. N., już jako nowy Prezes Zarządu nie był świadomy sytuacji finansowej Spółki bez swojej winy oraz, że w momencie jego powołania Spółka musiała być niewypłacalna. Sąd orzekł nadto, że Z. N. faktycznie nie pełnił obowiązków członka Zarządu Spółki w rozumieniu art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie strony są to niewątpliwie nowe, istotne okoliczności faktyczne istniejące w momencie wydania decyzji z dnia "[...]" , jakkolwiek zostały potwierdzone sądownie dopiero w późniejszym czasie. Nie są to wbrew stanowisku organu I instancji oceny, jak zapisano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji. Powołując się na treść art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wskazał, że postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego granice wyznaczone są treścią ww. artykułu Ordynacji podatkowej, jego istotą jest zaś ustalenie czy wystąpiły okoliczności wymienione enumeratywnie w tym przepisie. W nadzwyczajnym trybie postępowania organ nie może ponownie zweryfikować sprawy we wszystkich aspektach, nie bacząc na istnienie podstaw wznowienia. W przedmiotowym wniosku, jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną podano okoliczności ustalone wyrokami Sądu Okręgowego z dnia 08.03.2007r., sygn. akt: "[...]" oraz Sądu Apelacyjnego z dnia 12.06.2007r., sygn. akt: "[...]" (k.86-97). Analizując treść ww. wyroków organ odwoławczy stwierdził, że w uzasadnieniach tych wyroków dokonano analizy treści art. 116 Ordynacji podatkowej. Sądy potwierdziły w nich istnienie przesłanek pozytywnych orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki, tj. wskazały na bezskuteczność egzekucji należności ZUS, a także na to, że zobowiązania Spółki wobec ZUS dotyczące okresu od grudnia 1999r. do października 2000r. powstały w czasie, gdy Z. N. był Prezesem Zarządu Spółki. Sądy obu instancji uznały jednak, iż Z. N., jako Prezes Zarządu nie uczestniczył w podejmowaniu jakichkolwiek decyzji dotyczących finansów Spółki, bowiem realny wpływ na sprawy ekonomiczne Spółki mieli jej jedyny udziałowiec - poprzedni Prezes C. G. oraz zatrudniona od 1 marca 1999r. główna księgowa – G. K. Natomiast działalność Z. N. ograniczała się do spraw związanych z produkcją.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że powyższe okoliczności były znane i badane przez organ podatkowy wydający decyzję orzekającą odpowiedzialność, co bezpośrednio wynika z treści decyzji ostatecznej, przywołującej oświadczenie Z. N., zawarte w protokole z dnia 19.09.2002r. Wskazał przy tym, iż przed wydaniem decyzji ostatecznej, w postępowaniu zwyczajnym, dokonano wglądu do Rejestru Handlowego Spółki z o.o. "A" , przeanalizowano bilanse za lata 1998 i 1999. Bezspornie stwierdzono, że w okresie powstania spornych zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. Z. N. pełnił obowiązki jedynego członka Zarządu Spółki, podpisywał dokumenty dotyczące finansów Spółki, m.in. uchwały zatwierdzające bilanse za lata 1998 - 1999, bilans za 1999r., wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z dnia 04.10.2000r.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej wniosek strony o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, uzasadniony pojawieniem się nowych okoliczności ustalonych sądownie nie zasługiwał na uwzględnienie.

Podkreślił, że okoliczności wskazane w wyroku Sądu Apelacyjnego były znane i badane przez organ podatkowy przy podejmowaniu decyzji, odmienna zaś ocena okoliczności nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż wobec braku "nowych okoliczności lub dowodów", na etapie prowadzonego postępowania podatkowego nie jest możliwe przeprowadzenie ponownej merytorycznej analizy sprawy, rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. W sytuacji gdy nie wyszły na jaw istotne nowe dowody lub okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, nie zostały spełnione przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej uprawniające do uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie pełnomocnik Z. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił tej decyzji naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że okoliczności wynikające z ustaleń sądowych nie są nowe i były znane organowi podatkowemu oraz stanowiły przedmiot jego badania i oceny.

Zdaniem skarżącego nowe okoliczności wynikające z ustaleń sądowych to: fakt, iż Spółka była już niewypłacalna, gdy Z. N. obejmował stanowisko Prezesa, zaś po objęciu tej funkcji nie był świadomy sytuacji finansowej Spółki, bez jakiejkolwiek swojej winy jak i po objęciu funkcji Prezesa nie pełnił obowiązków członka Zarządu Spółki w rozumieniu art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest odrębnym od postępowania zwykłego postępowaniem nadzwyczajnym, w którym nie dokonuje się ponownej oceny zasadności rozstrzygnięć merytorycznych zapadłych w postępowaniu zwykłym. Uchylenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków. Taki zakres omawianego postępowania wiąże się niewątpliwie z treścią art. 128 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu podatkowym.

Zastosowany w rozpatrywanej sprawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Przepis ten stawia wymóg kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe dowody lub okoliczności faktyczne muszą być istotne dla sprawy, powinny istnieć w chwili wydawania decyzji, być nieznanymi organowi wydającemu decyzję, zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej.

W ocenie organów podatkowych w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ww. przesłanki wznowienia postępowania, bowiem dowody, na które powołała się strona we wniosku o wznowienie postępowania, tj. wyrok Sądu Okręgowego z dnia 08.03.2007r., sygn. akt: "[...]" oraz Sądu Apelacyjnego z dnia 12.06.2007r., sygn. akt: "[...]". nie stanowią nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, nieznanych organowi wydającemu decyzję. W wyrokach tych dokonano jedynie odmiennej oceny okoliczności znanych organowi podatkowemu orzekającemu o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów rozumieć trzeba zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., III SA 2484/01, niepubl.). Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 o.p. (wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., III SA 2367/01, niepubl.).

W przedmiotowej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, postępowanie podatkowe w trybie zwykłym, zakończone zostało wydaniem decyzji ostatecznej w dniu "[...]". W postępowaniu tym organ ustalił m.in., że w okresie powstania spornych zaległości skarżący pełnił obowiązki jedynego członka Zarządu Spółki, podpisywał także dokumenty dotyczące finansów Spółki. Podkreślić przy tym należy, że ustalenia te nie są negowane przez skarżącego. Zatem w świetle takich ustaleń stwierdzić należy, że ujawnienie "nowych okoliczności faktycznych", o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wbrew temu, co twierdzi skarżący, nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (wyrok NSA z dnia 21.06.2004r. FSK 170/04, PP 2004/11/60). W żadnym razie nie można przyznać, jak czyni to skarżący, większej wagi stanowisku przedstawionemu w wyrokach sądowych niż stanowisku organów podatkowych przedstawionemu w ostatecznej decyzji orzekającej odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki. Takich priorytetów nie ustanawia żaden przepis prawa, a organy podatkowe przy wydawaniu swoich rozstrzygnięć są związane głównie przepisami prawa podatkowego i są uprawnione do dokonywania własnej oceny materiału dowodowego. Nawet, gdyby organy podatkowe dysponowały na etapie postępowania zwyczajnego ww. wyrokami, nie byłyby stanowiskiem w nim wyrażonym związane. Zobowiązane byłyby jedynie do wyjaśnienia dlaczego stanowiska tego nie uwzględniły, jeśli by taka sytuacja miała miejsce. Podkreślić należy, że w wyroku z dnia 12 czerwca 2007r. sygn. akt: "[...]" Sąd Apelacyjny Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalając apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 marca 2007r. sygn. akt "[...]" uznał za prawidłowe stanowisko Sądu I instancji w kwestii braku zawinienia skarżącego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym czasie – art. 116 § 1 pkt 1b Ordynacji podatkowej oraz interpretacji art. 116 § 2 tej ustawy.

Kwestia winy z całą pewnością należy do zagadnień ocennych. Również stanowisko Sądu co do rozumienia "pełnienia obowiązków członka zarządu" o czym mowa w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej nie jest nowym faktem ani dowodem a zastosowaniem prawa materialnego do stanu faktycznego sprawy.

Reasumując stwierdzić trzeba, że ww. wyroki, ani stanowisko w nich zawarte nie stanowią nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" . Zasadnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia "[...]". Na marginesie tylko należy zauważyć, że z akt sprawy wynika (k. 79), iż zobowiązania skarżącego wynikające z tej decyzji uległy przedawnieniu z dniem 31.12.2005r.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.