Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 230/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 § 1 i 4, art. 62 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi E.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2022 r., nr 1801-IEE.711.148.2021 w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. B. (dalej: skarżąca lub zobowiązana) poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2022 r. nr 1801-IEE.711.148.2021. Utrzymano nim w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 12 października 2021 r. nr 1816-SEE.711.4.9.2021.BABC, którym oddalono jej skargę, jako zobowiązanej, na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego prowadzonego przez A. S.A., dokonanego w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko niej na podstawie tytułów wykonawczych 1816-SEW.723.9284.2019, 1816-SEW.723.9285.2019, 1816-SEW.723.9286.2019, 1816-SEW.723.9287.2019, 1816-SEW.723.9288.2019, 1816-SEW.723.10468.2019 i 1816-723.866908.2020, wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...].

Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie powyższych tytułów wykonawczych prowadził postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej – E. B.

Zawiadomieniem z dnia 11 sierpnia 2021 r., nr 1816-SEE.711.38540183.2021.1.WYM291, organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej w A. S.A. Zawiadomienie obejmowało wszystkie z wskazanych wyżej tytułów wykonawczych. Zostało doręczone do dłużnika zajętej wierzytelności za pośrednictwem systemu teleinformatycznego w dniu 11 sierpnia 2021 r., zaś odpis tego zawiadomienia doręczono zobowiązanej - za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w dniu 27 sierpnia 2021 r. Pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r. A. S.A. przekazał organowi egzekucyjnemu informację, że do zajętej wierzytelności wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową.

Pismem z dnia 3 września 2021 r. zobowiązana wniosła do organu egzekucyjnego skargę na czynność egzekucyjną podjętą na podstawie wskazanego zawiadomienia o zajęciu. Zarzuciła w niej, że doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową prowadzoną przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] – M. W. Komornik prowadzi egzekucję tych samych należności na podstawie tych samych tytułów wykonawczych, które są egzekwowane w ramach niniejszego postępowania.

Postanowieniem z dnia 12 października 2021 r., znak: 1816-SEE.711.4.9.2021.BABC, organ egzekucyjny oddalił skargę zobowiązanej. Organ ten wskazał, że egzekucję z wierzytelności na rachunku prowadzonym przez Bank P. S.A. prowadzi komornik sądowy przy sądzie rejonowym w [...] – M. W. ponieważ on jako pierwszy dokonał zajęcia tej wierzytelności. Natomiast prowadzenie egzekucji z wierzytelności na rachunku prowadzonym przez A. S.A. przejął Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] ponieważ to on dokonał jako pierwszy zajęcia tego rachunku. Prowadzenie egzekucji przez te dwa organy jest zgodne z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. - dalej jako u.p.e.a.) regulującymi zbieg egzekucji w tym w szczególności z art. 62 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 20 stycznie 2022 r., nr 1801-IEE.711.148.2021, utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, uznając jego stanowisko za prawidłowe.

Zobowiązana wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie z dnia 20 stycznia 2022 r.

W skardze zarzuciła naruszenie przepisów art. 187 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i niepodjęcie działań zmierzających do ustalenia prawdy materialnej. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wobec skarżącej egzekucję prowadzi już komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] – M.W. i egzekucja ta prowadzona jest na podstawie tych samych tytułów wykonawczych. Skarżąca wskazała, że wnosiła o rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji i umorzenie jednego z postępowań, a organ egzekucyjny oraz organ odwoławczy nie ustosunkowały się do tego żądania w żaden sposób. Zdaniem skarżącej prowadzenie egzekucji przez dwa różne organy na podstawie tych samych tytułów wykonawczych jest całkowicie nieprawidłowe. Naraża ją to na zapłatę dodatkowych, wysokich i niepotrzebnych kosztów postępowań egzekucyjnych. Ponadto prowadzenie "jednoczesnych" egzekucji z tego samego składnika majątku i na podstawie tych samych tytułów wykonawczych rodzi niepotrzebny chaos i jest niezgodne z prawem. Jak podniosła skarżąca - rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji i umorzenie jednego z postępowań jest zatem zasadne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonych postanowień nie wykazała, aby zostały wydane przez organy egzekucyjne z naruszeniem prawa w stopniu wymagającym zastosowania środków określonych w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.).

Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem (legalności) działalności organów administracji publicznej. Sąd analizuje, czy podejmując określone działania, organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a tylko poważne naruszenia mogą stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego aktu albo stwierdzenia jego nieważności.

Zaskarżone postanowienia wydano na podstawie art. 54 § 1 i 4 u.p.e.a. Ustawa egzekucyjna stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; albo 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Właściwym do rozpoznania skargi jest organ egzekucyjny, który może ją uwzględnić w całości lub w części albo oddalić, w zależności od tego, czy uznaje ją za zasadną czy niezasadną. W przypadku uwzględnienia skargi organ uchyla zaskarżoną czynność w całości lub w części albo usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] zastosował środek egzekucyjny - zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a. Podstawę zastosowania przedmiotowego środka egzekucyjnego stanowiły wymienione na wstępie tytuły wykonawcze, których odpisy doręczono zobowiązanej przed dokonaniem zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W momencie zastosowania wskazanego środka egzekucyjnego postępowanie egzekucyjne nie było zawieszone ani wstrzymane, jak również nie doszło do wstrzymania realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego.

W złożonej skardze na czynność egzekucyjną, jak również w zażaleniu oraz skardze kierowanej do Sądu, skarżąca zakwestionowała podjętą czynność egzekucyjną z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej, który - jej zdaniem - winien być rozstrzygnięty. Skarżąca uznała przy tym, że wobec niej prowadzone są dwa niezależne postępowania egzekucyjne na podstawie tych samych tytułów wykonawczych i odnośnie tych samych należności.

Wskazać tutaj należy, że do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej dochodzi w sytuacji, gdy wobec tego samego zobowiązanego prowadzone są co najmniej dwie odrębne egzekucje przez różne organy egzekucyjne i w ich trakcie dojdzie do niezależnego skierowania czynności egzekucyjnych do tego samego składnika majątku zobowiązanego. Celem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulujących instytucję zbiegu egzekucji jest stworzenie mechanizmu, który pozwala na zaspokojenie wszystkich wierzycieli w kolejności określonej przez prawo w sytuacji, gdy dwa lub więcej organów egzekucyjnych podejmie czynności egzekucyjne w stosunku do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego zobowiązanego. Przejmując łączne prowadzenie egzekucji w związku ze zbiegiem, organ egzekucyjny prowadzi łącznie postępowania egzekucyjne jedynie w zakresie składnika majątkowego zobowiązanego, do którego zbieg wystąpił. W pozostałym zakresie - a więc odnośnie składników majątkowych, do których nie wystąpił zbieg egzekucji - postępowania są w dalszym ciągu prowadzone niezależnie przez właściwe organy egzekucyjne.

W rozpoznawanej sprawie, w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez organ egzekucyjny wobec skarżącej wszelkie zbiegi egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową, jakie w sprawie wystąpiły w związku z innymi czynnościami egzekucyjnymi, a także w związku z kwestionowaną czynnością egzekucyjną - zostały rozstrzygnięte z mocy prawa na podstawie przepisu art. 62 § 1 u.p.e.a.

Przepis ten stanowi, że w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego egzekucje do tej rzeczy albo prawa majątkowego prowadzi łącznie sądowy organ egzekucyjny albo organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa - organ, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organu odwoławczego, że nie było konieczności rozstrzygania o organie właściwym do dalszego prowadzenia egzekucji. Podkreślić przy tym należy, że organ egzekucyjny przejmujący do łącznego prowadzenia egzekucję z danego składnika majątkowego jest właściwy do dalszego prowadzenia egzekucji tylko z tego składnika majątkowego. Przy zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego prowadzonego dla zobowiązanego przez konkretną instytucję bankową - organ, który przejmie łączne prowadzenie egzekucji, w takim przypadku będzie właściwy do prowadzenia egzekucji z tego składnika majątkowego odnośnie należności dochodzonych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym i sądowym postępowaniu egzekucyjnym. W pozostałym zakresie organy właściwe do prowadzenia egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej w dalszym ciągu mogą podejmować nowe czynności egzekucyjne do składników majątkowych zobowiązanego, które nie zostały przez nie jeszcze zajęte, np. do innych rachunków bankowych.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że egzekucję z wierzytelności na rachunku prowadzonym przez Bank P.S.A. prowadzi komornik sądowy przy sądzie rejonowym w [...] – M. W. ponieważ on jako pierwszy dokonał zajęcia tej wierzytelności. Natomiast prowadzenie egzekucji z wierzytelności na rachunku prowadzonym przez A.S.A. przejął Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] ponieważ to on dokonał jako pierwszy zajęcia tego rachunku. Prowadzenie w taki sposób egzekucji jest zgodnie z przedstawioną powyżej regulacją dotyczącą zbiegu egzekucji co do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego.

Co więcej w momencie dokonywania czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego w A.S.A. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] nie było zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej wierzytelności z rachunku bankowego. Dopiero niezależne zajęcie tego składnika majątkowego przez ten organy egzekucyjny oraz komornika sądowego doprowadziło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do niego, który to zbieg został rozstrzygnięty z mocy prawa na podstawie wskazanego wyżej przepisu.

Z podanych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalono jako niezasadną.