Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1071/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 235 (1) i (2)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił stwierdzenia u Z. N. (dalej: "skarżącej") choroby zawodowej - astma oskrzelowa, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, w skrócie: "rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych"), w oparciu o przeprowadzone postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe na czynniki o działaniu drażniącym i alergizującym oraz orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (PChZ WOMP) z dnia [...] r., nr [...], oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (IMPiZŚ) w S. z dnia [...] r., nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem, bowiem jej zdaniem, to czynniki szkodliwe występujące w pracy, jak też staż pracy zniszczyły jej zdrowie.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] r. Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej organ odwoławczy przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 235¹ ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 z późn. zm., dalej w skrócie: "k.p."), która stanowi, iż "za chorobą zawodową uważa się chorobą, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W sprawie zostało przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne, które wykazało, że skarżąca pracowała w narażeniu na substancje chemiczne w latach 1983-1986 i 1988-2005 w "A" w Z., pobierając próbki produktów mleczarskich i oznaczając w nich parametry tłuszczu i wody miała kontakt z stężonym kwasem siarkowym i podchlorynem; w latach 2006-2013 w "B" Sp. z o.o. w G. na stanowiskach laboranta chemicznego i specjalisty ds. jakości miała kontakt z butylohydroksycyjanianem, dimetylopolisiloksanem, kwasem octowym lodowatym, chloroformem, alkoholem etylowym i eterem. Była badana w PChZ WOMP (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r.), gdzie lekarze specjaliści na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - astmy oskrzelowej. Z uwagi na konieczność przeprowadzenia szczegółowej diagnostyki alergologicznej lekarze specjaliści PChZ WOMP w S. skierowali skarżącą do IMPiZŚ. W trakcie hospitalizacji stwierdzono osłuchowo nad polami płucnymi furczenia i świsty oraz dyskretne trzeszczenia z przewagą zmian osłuchowych po stronie prawej, oraz nie obserwowano napadów duszności typu astmatycznego. Wykonane badania czynności układu oddechowego wykazały obturację w stopniu ciężkim i bardzo ciężkim, w kolejnych badaniach spirometrycznych uzyskano następujące wartości FEV1: 34,06%, 34%, 42%, 34%, 37%, 41% wartości należnej. Przeprowadzona diagnostyka alergologiczna wykazała w punktowych testach skórnych dodatnie odczyny z roztoczami kurzu domowego, słabo dodatnie z mieszanka pleśni II i pyłkami drzew I, pozostałe wyniki wypadły ujemnie. Dodatnio wypadł test śródskómy z pyralginą. Z uwagi na ciężką obturację nie wykonano testów prowokacyjnych. Biorąc pod uwagę analizę narażenia zawodowego, wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego, dokumentacje medyczną oraz całokształt obserwacji klinicznej, a szczególnie istnienie u skarżącej nadwrażliwości na kwas acetylosalicylowey i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz uczulenie na pospolite alergeny wziewne lekarze orzecznicy uznali, iż brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Następnie skarżąca była badana w IMPiZŚ (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r.), gdzie lekarze specjaliści również nie rozpoznali astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. W wywiadzie skarżąca podaje okresowy suchy, męczący kaszel od około 2003 r. Kaszel występował samoistnie oraz po różnych środkach leczniczych stosowanych przez nią w celu jego opanowania m.in. aspirynie, pectosolu, imbirze i innych. Od około 2008 r. okresowo, a od 2009 r. stale występowało uczucie zatkania nosa, bez kataru. Od 2009 r. występowały stopniowo narastające duszności wysiłkowe. Pierwszy w życiu napad duszności typu astmatycznego połączony z katarem i łzawieniem miał miejsce [...] r. po zażyciu tabletki polopiryny z powodu kaszlu. W trakcie obserwacji klinicznej stwierdzono nad całymi polami płucnymi osłuchowo furczenia i świsty oraz dyskretne trzeszczenia z przewagą zmian osłuchowych po stronie prawej. Skarżąca nie zgłaszała napadów duszności typu astmatycznego. W badaniu spirometrycznym stwierdzono obturację w stopniu ciężkim, w badaniu bodypletyzmograficznym nie ujawniono restrykcji. Wykonano próby rozkurczowe - próba z salbutamolem wypada dodatnio (odnotowano rozkurcz oskrzeli jednak bez odwrócenia obturacji), próba z bromkiem ipratropium wypadała ujemnie. Badanie gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie ujawniło cech niewydolności oddechowej. Prawidłowa była zdolność dyfuzji gazów w płucach. Utrzymuje się w surowicy podwyższony poziom IgE całkowitej. Przeprowadzana w poprzedniej hospitalizacji diagnostyka alergologiczna wykazała w punktowych testach skórnych dodatnie odczyny z roztoczami kurzu domowego, słabo dodatnie - z mieszanka pleśni II i pyłkami drzew I, pozostałe wyniki wypadły ujemnie, wykonany wtedy test śródskórny z pyralginą wypadł dodatnio. W surowicy krwi potwierdzono obecność alergenowoswoistej IgE dla roztoczy. Ocena narażenia zawodowego, dane odnośnie przebiegu choroby ustalone w oparciu m.in. o wywiad chorobowy, a w szczególności - nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, pojawienie się pierwszych objawów astmy oskrzelowej (pierwszy w życiu napad duszności) po zażyciu tabletki kwasu acetylosalicylowego, sezonowość nasilania się objawów, bez korelacji z narażeniem zawodowym, uczulenie na pospolite alergeny wziewne środowiska pozazawodowego, zdaniem lekarzy orzeczników, nie dają podstaw do przyjęcia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii astmy oskrzelowej rozpoznawanej u skarżącej. Ze względu na całokształt obrazu klinicznego rozpoznaje się zespół nakładania przewlekłej obturacyjnej choroby płuc i astmy oskrzelowej o podłożu mieszanym (astma atopowa i aspirynowa). Lekarze orzecznicy podtrzymali w całości ustalenia dokonane podczas poprzedniej hospitalizacji w IMPiZŚ. Ich zdaniem, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy rozpoczyna się zazwyczaj nieżytem nosa i zapaleniem zatok. Po kilku lub kilkunastu miesiącach dochodzi do rozwoju astmy oskrzelowej o ciężkim przebiegu, której objawy często nie ustępują pomimo wyeliminowania salicylanów z diety. U skarżącej choroba przebiegała dokładnie tak jak opisano powyżej. Po pierwszym ataku duszności unikała ona salicylanów i zamiany zapalne w zatokach uległy w ciągu kilku lat prawie całkowitej regresji. Dodatkowo u skarżącej stwierdza się obecność puszkowej małżowiny nosowej po stronie lewej (w ostatnim TK zatok również po prawej), które sprzyja nawracającym i przewlekłym zapaleniom zatok. Objawy astmy utrzymywały się, obecnie obturacja jest utrwalona, co przy istnieniu wieloletnich objawów zespołu zatokowo-oskrzelowego upoważnia do rozpoznania zespołu nakładania się astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Czynniki chemiczne występujące w środowisku pracy mogły jedynie nasilać objawy chorobowe, których pierwotne przyczyny nie są związane z warunkami pracy zawodowej. Biorąc pod uwagę powyższe, lekarze IMPiZŚ podtrzymali opinię o braku podstaw do rozpoznania u astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego.

W ocenie organu odwoławczego orzeczenia lekarskie kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia (PChZ WOMP i IMPiZŚ), wydane w oparciu o szczegółową diagnostykę, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi są wyczerpujące, spójne i pozwalają wydać rozstrzygnięcie. Skarżąca poinformowana została o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji (pismo z dnia [...] r.), w trybie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej w skrócie: "k.p.a."). W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] r. skarżąca podkreśliła, iż największym dowodem w sprawie jest jej stan zdrowia, który utrudnia normalne funkcjonowanie. Lekarz prowadzący z Kliniki Pulmonologicznej w Z. oraz Ordynator Oddziału Pulmonologii w szpitalu w U. po przeprowadzonym wywiadzie zasugerowali, iż główną przyczyną jej chorób jest praca zawodowa. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślił, zgodnie z ustaleniami upowszechnionego orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 02.02.2010 r. o sygn. akt IV SA/Gl 582/09), że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Z tego powodu organ odwoławczy nie znalazł podstaw by kwestionować orzeczenia oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno- orzeczniczymi, a nadto zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej, uregulowany szczegółowo w rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, został w rozpoznawanej sprawie zachowany.

W skardze skarżąca nie zgodziła się z wydanymi orzeczeniami lekarskimi uważając, że są dla niej bardzo krzywdzące i niesprawiedliwe oraz z tym, że ten sam lekarz występował w I i II instancji w charakterze biegłego. W jej odczuciu lekarze pomylili się nie przyznając jej choroby zawodowej w żadnej z występujących u niej jej chorób.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W toku rozprawy, która miała miejsce w dniu 15 lutego 2017 r., skarżąca podtrzymała w całości zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały przez organ odwoławczy rozważone.

Na wstępie należy wywieść, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej zwanej w skrócie: "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa, jednocześnie z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przechodząc do rozważań o charakterze merytorycznym wskazać należy, iż choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 235¹ k.p. Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie art. 235² k.p. stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Zaskarżona decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] r. odmówiły stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - astma oskrzelowa, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe na czynniki szkodliwe w środowisku pracy oraz przywołane orzeczenia lekarskie: Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r.(PChZ WOMP) i orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. (IMPiZŚ). Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania tej choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym określono na 1 rok. Jak wynika z uzasadnień decyzji podjętych przez organy orzekające w sprawie, w wyniku przeprowadzonych badań u skarżącej stwierdzono zespół nakładania się przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POCHP) i astmy oskrzelowej o podłożu mieszanym (astma atopowa i aspirynowa), których pierwotne przyczyny nie są związane z warunkami pracy zawodowej, a czynniki chemiczne występujące w środowisku pracy mogły jedynie nasilać objawy chorobowe.

Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.

Generalną zasadą postępowania w sprawie chorób zawodowych jest to, aby jednostki medyczne wydawały orzeczenia posiadając wiedzę o zagrożeniach zawodowych, przebiegu i charakterze pracy. Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (por. § 8 ust. 2 tego rozporządzenia).

Zauważyć przyjdzie, że organu nie wiąże ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez lekarza orzecznika, która to ocena nie tylko może, lecz powinna być dokonana samodzielnie przez organ sanitarny wydający decyzję.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. Dodatkowo, oprócz uregulowań dotyczących postępowania dowodowego zawartych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej zastosowanie mają także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 z późn. zm.). Oznacza to, że organ inspekcji sanitarnej powinien kierować się zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego - pierwszym rzędzie prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej a przy załatwieniu sprawy mieć na względzie interes społeczny i uzasadniony interes obywatela (art. 7 k.p.a.), wyjaśniając stronom zasadność przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 11 k.p.a.). Wydawana przez organ administracji decyzja powinna być nadto oparta na wyczerpująco zebranym i kompleksowo rozpatrzonym materiale dowodowym sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.).

Z powyższego wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, w tym także ustosunkowania się do zarzutów odwołania.

Należy podkreślić, że niewątpliwie organ odwoławczy nie jest związany treścią zarzutów, jednak powinien się do nich ustosunkować w pierwszej kolejności.

Ocena tychże zarzutów i wskazanie argumentów, które przesądziły o ich uwzględnieniu lub braku ich zasadności winny stanowić niezbędny element uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Przepis ten wymienia niezbędne składniki uzasadnienia faktycznego decyzji, nakazując wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oprał oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający dla wydania zaskarżonej decyzji.

Nie ulega wątpliwości, iż uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Warunki narażające na powstanie choroby zawodowej nie oznaczają konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w styczności z czynnikami szkodliwymi dla zdrowia przekraczającym dopuszczalne normy (NDS). Dopuszczalne normy wprowadzają bowiem maksymalny dopuszczalny poziom czynników szkodliwych dla zdrowia, a więc określają takie stężenie tych czynników, którego przekroczyć nie można.

Wydaje się być oczywistym, że nie jest dopuszczalne wykonywanie zatrudnienia w środowisku pracy, w którym przekroczone są dopuszczalne normy. Jednocześnie jednak wykonywanie pracy w narażeniu na działanie czynników poniżej dopuszczalnej normy nie oznacza wykonywania zatrudnienia w bezpiecznym środowisku pracy. Przekroczenie tych norm wywołuje ten skutek, że pracownik winien być odsunięty od zatrudnienia w takich warunkach z uwagi na zwiększone, niedopuszczalne narażenie na powstanie choroby. Samo wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994 r., sygn. akt SA 1640/93, publ. ONSA 1995/1/28 i orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze.

Nie wyłącza to możliwości wykazania, że powstanie choroby w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r., sygn. akt III SA 372/82, publ. ONSA 1982/1/33 i CBOSA). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana (wyłącznie) przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami. Nadto, brak wykonywania przez pracodawcę obowiązkowych pomiarów w środowisku pracy nie może działać na szkodę pracownika. Przyjęcie odmiennego poglądu mogłoby prowadzić do "udaremniania" przez zakłady pracy stwierdzania chorób zawodowych na skutek braku, z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, danych z obowiązkowych pomiarów w środowisku pracy.

W tym miejscu przyjdzie zaznaczyć, że ostatnim zakładem pracy skarżącej był "B" Sp. z o.o. w G., w latach 2006-2013, w którym nie prowadzono pomiarów środowiskowych na jej stanowisku pracy. Organ odwoławczy w tym zakresie nie przeprowadził żadnych rozważań w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie powołał się na treść zacytowanych orzeczeń lekarskich stwierdzających, iż (cytat): "Ocena narażenia zawodowego, dane odnośnie przebiegu choroby ustalone w oparciu m.in. o wywiad chorobowy, a w szczególności - nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, pojawienie się pierwszych objawów astmy oskrzelowej (pierwszy w życiu napad duszności) po zażyciu tabletki kwasu acetylosalicylowego, sezonowość nasilania się objawów, bez korelacji z narażeniem zawodowym, uczulenie na pospolite alergeny wziewne środowiska pozazawodowego - nie dają podstaw do przyjęcia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii astmy oskrzelowej rozpoznawanej u skarżącej. Ze względu na całokształt obrazu klinicznego rozpoznaje się zespół nakładania przewlekłej obturacyjnej choroby płuc i astmy oskrzelowej o podłożu mieszanym (astma atopowa i aspirynowa)." oraz "Czynniki chemiczne występujące w środowisku pracy mogły jedynie nasilać objawy chorobowe, których pierwotne przyczyny nie są związane z warunkami pracy zawodowej. Biorąc pod uwagę powyższe, lekarze IMPiZŚ podtrzymali opinię o braku podstaw do rozpoznania u Pani Z. N. astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego.".

Z materiału dowodowego bezspornie wynika, że jednak skarżąca podczas całego okresu zatrudnienia wykonywała czynności związane z narażeniem na czynniki drażniące i uczulające.

Zakończyła pracę w narażeniu zawodowym w dniu [...]r., a po długotrwałym zwolnieniu lekarskim w dniu [...]r. zakończyła pracę (por. karta zasiłkowa, k. 18 - druga strona akt administracyjnych) i przeszła na rentę, ale zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej złożyła w dniu [...]r. Okoliczność ta jest istotna dla sprawy i wynika z dokumentacji zebranej w aktach administracyjnych oraz świadczy o tym, że skarżąca była wcześniej wielokrotnie hospitalizowana w latach: 2009, 2011 i 2013, a jej stan zdrowia uzasadniał zwolnienie z pracy. Organ odwoławczy uznał jednak, że występujące u skarżącej schorzenia nie są związane przyczynowo z warunkami pracy zawodowej. Bez analizy dokumentacji z wymienionego okresu nie jest zatem możliwe całkowite wykluczenie, że w okresie roku od ustania narażenia zawodowego (licząc od dnia [...]r.) wystąpiły u skarżącej udokumentowane objawy choroby zawodowej, którą zgłosiła później.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że wystąpienie "udokumentowanych" objawów choroby zawodowej oznacza stwierdzenie ich w dokumencie takim jak, na przykład, zaświadczenie lekarza (zob. wyrok z dnia 6 maja 2010 r. o sygn. akt IV SA/Gl 835/09, publ. Lex nr 577708 i CBOSA).

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ odwoławczy dokonując analizy przedstawionej w aktach administracyjnych dokumentacji nie zadośćuczynił w pełni nakazom zwartym w przepisach art. 7, art. 77, i art. 80 k.p.a. i nie wyjaśnił czy we wcześniejszej dokumentacji lekarskiej dotyczącej stanu zdrowia skarżącej nie odnotowano wystąpienia objawów zgłoszonej przez nią później choroby zawodowej. Na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz rozważań organu odwoławczego nie można bowiem z całą pewnością potwierdzić, że udokumentowane objawy rozpoznawanej u skarżącej choroby zawodowej nie wystąpiły w okresie jednego roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

Z tego powodu organ odwoławczy powinien zatem uzupełnić materiał dowodowy i ocenić znaczenie dla sprawy dokumentacji skarżącej będącej podstawą jej zwolnienia z pracy i przyznania renty. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób niedostateczny wykazał, iż wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona powyżej argumentacja nakazuje uznać, iż nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wobec treści odwołania, jak również później podniesionych takich samych zarzutów skargi, dlatego zaskarżona decyzja podlega uchyleniu jako wydana z naruszeniem przepisów procesowego, co obligowało Sąd do jej usunięcia z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.