Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2622/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.40 par 2, art.44 par 4, art.129 par 2, art.134
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art.151, art 182 par 2 i 3, art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 9o ust. 1, art. 9q ust. 2 i ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 710
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 326/21 w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 29 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 326/21, oddalił skargę W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako Skarżąca lub Spółka) na postanowienie Ministra Pracy, Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody M. nr [...] z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wnioskiem z [...] czerwca 2019 r., złożonym na podstawie art. 9o ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 710 ze zm.; dalej: "u.t.k."), spółka P. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "inwestor"), wystąpiła do Wojewody M. o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w celu realizacji inwestycji pn.: "Budowa i przebudowa stacji W. - część A", w ramach zadania "Wykonanie dokumentacji projektowej, przetargowej oraz prowadzenie nadzoru autorskiego nad opracowaną dokumentacją, dla realizacji robót budowlanych związanych z przebudową stacji W. w ramach projektu [...] pn. "Prace na linii średnicowej w W. na odcinku W. - W.’". Inwestor wniósł jednocześnie o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny i gospodarczy.

W związku z zawiadomieniem Wojewody M. o wszczęciu [...] sierpnia 2019 r. postępowania administracyjnego w sprawie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej skarżąca w piśmie z [...] października 2019 r. wyraźnie zaznaczyła, że wnosi o kierowanie całej korespondencji w sprawie na adres kancelarii A. A. M. i S. L. w W.. Wyjaśniła między innymi, że jest użytkownikiem wieczystym gruntu stanowiącym działkę nr ewid. [...] z obrębu nr [...], o powierzchni [...] ha, która została objęta ograniczeniem w korzystaniu w związku z ww. inwestycją.

Po rozpatrzeniu wniosku inwestora, Wojewoda M., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 9o ust. 1, art. 9q ust. 1 i ust. 6, art. 9s ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1, ust. 3a, ust. 3b, ust. 5, ust. 7 i ust. 8, art. 9w i art. 9x u.t.k., wydał [...] grudnia 2019 r. decyzję nr [...] o ustaleniu lokalizacji wnioskowanej inwestycji w zakresie linii kolejowej i nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.

Skarżąca, działając przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, w piśmie z [...] stycznia 2020 r. skierowała do Wojewody M. wniosek o doręczenie jej zawiadomienia o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla wskazanej wyżej inwestycji. Wniosek ten został doręczony do organu [...] stycznia 2020 r. Skarżąca podniosła tam, że zgodnie z art. 9q ust. 2 u.t.k. wojewoda powinien doręczyć decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wnioskodawcy oraz powinien wysłać zawiadomienie o jej wydaniu właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie ww. decyzji. Tymczasem, ani skarżącej, ani jej pełnomocnikowi procesowemu nie doręczono przedmiotowego zawiadomienia.

W odpowiedzi na powyższe pismo skarżącej Wojewoda M. (pismo z [...] lutego 2020 r., znak:[...]) wyjaśnił, że zgodnie z art. 9q ust. 2 u.t.k. "Wojewoda doręcza decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wnioskodawcy oraz wysyła zawiadomienie o jej wydaniu właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętym wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony zawiadamia w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin (...), a także w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne".

W piśmie z [...] marca 2020 r., nadanym w polskiej placówce pocztowej w tym samym dniu, uzupełnionym pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., skarżąca wniosła do Ministra Inwestycji i Rozwoju odwołanie od decyzji Wojewody M. z [...] grudnia 2019 r. nr [...].

Skarżąca w odwołaniu zakwestionowała dokonaną przez organ ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem konieczności podziału i wywłaszczenia części pozostającej w jej użytkowaniu wieczystym działki nr ewid. [...] z obrębu [...] z uwagi na zakres planowanych przez inwestora robót. Wskazała na naruszenie przepisów ustawy o transporcie kolejowym w połączeniu z przepisem Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, że przedmiot użytkowania wieczystego skarżącej stanowi jedyny, a zarazem celowy i proporcjonalny środek do przeprowadzenia planowanej inwestycji.

Mając na uwadze kwestię dochowania terminu do wniesienia odwołania skarżąca uznała za błędne stanowisko organu pierwszej instancji wskazujące na prawidłowość doręczenia decyzji na adres wskazany w katastrze. Zdaniem skarżącej, istnieje obowiązek indywidualnego doręczania zawiadomienia o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, przy czym początek biegu terminu wniesienia odwołania od decyzji należy liczyć od dnia doręczenia tego zawiadomienia. W takich przypadkach nie ma zastosowania art. 49 K.p.a. (zawiadomienie poprzez publiczne obwieszczenie). W sytuacji, gdy strona wskazała adres pełnomocnika do doręczeń, obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi istnieje od momentu doręczenia organowi dokumentu pełnomocnictwa. Zdaniem skarżącej, art. 9q ust. 2 u.t.k. nie może wyłączać normy wynikającej z art. 40 § 2 K.p.a. (doręczanie pism pełnomocnikowi).

Zaskarżonym postanowieniem [...] listopada 2020 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, na podstawie art. 134 K.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) oraz art. 9q ust. 5 u.t.k. (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1043 ze zm.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.

Organ odwoławczy wskazał, że decyzja Wojewody M. została wydana na podstawie przepisów ustawy o transporcie kolejowym, która w sposób szczególny reguluje sposób doręczenia decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stronom postępowania, określony w jej art. 9q ust. 2 u.t.k. Przewiduje on trzy niezależne od siebie formy zawiadomienia o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Decyzja taka doręczana jest wnioskodawcy. Ponadto każdy właściciel i użytkownik wieczysty nieruchomości objętej zakresem planowanej inwestycji otrzymuje zawiadomienie o wydaniu decyzji, które wysyłane jest na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zawiadamiane są o wydaniu decyzji w drodze obwieszczeń.

Organ podkreślił, że w stosunku do podmiotu, któremu doręczono zawiadomienie o wydaniu decyzji w sposób indywidualny, początek biegu terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji należy liczyć od dnia doręczenia tego zawiadomienia.

Organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji postąpił zgodnie z art. 9q ust. 2 u.t.k., to jest doręczył decyzję inwestorowi oraz zawiadomił o jej wydaniu pozostałe strony postępowania. W szczególności, organ ten wysłał zawiadomienie z [...] grudnia 2019 r. informujące o wydaniu decyzji do skarżącej spółki będącej użytkownikiem wieczystym działki nr ewid. [...] z obrębu [...], objętej wnioskiem inwestora o wydanie decyzji. Zawiadomienie zostało wysłane na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Powyższa przesyłka została dwukrotnie awizowana w dniach [...] i [...] stycznia 2020 r., a następnie zwrócona do nadawcy z uwagi na niepodjęcie jej w terminie przez skarżącą.

Organ odwoławczy wskazał przy tym, że strona pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie służy jej prawo do wystąpienia o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Analogicznie, w ocenie Ministra Rozwoju, należało ocenić sytuację, w której doręczenie rozstrzygnięcia nastąpiło bezpośrednio stronie z pominięciem pełnomocnika.

Brak prawidłowego doręczenia skarżącej zawiadomienia o wydaniu decyzji Wojewody M., spowodował, że termin do złożenia przez nią odwołania upłynął wraz z upływem terminu dla stron postępowania zawiadomionych o wydaniu przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej w drodze obwieszczenia. W rezultacie czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji Wojewody M. upłynął skarżącej w dniu [...] stycznia 2020 r. W związku z powyższym, Minister Rozwoju uznał, że odwołanie skarżącej z [...] marca 2020 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zauważył, że do ww. odwołania skarżąca nie załączyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu nieważność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. ewentualnie naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. rażące naruszenie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 w zw. z art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 9q ust. 2 u.t.k. poprzez błędne stwierdzenie na ich podstawie uchybienia przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, w sytuacji, gdy skarżącej jako jednej ze stron biorących czynny udział w postępowaniu administracyjnym nie doręczono zawiadomienia o wydaniu decyzji w sposób zgodny z prawem (nie doręczono ujawnionemu pełnomocnikowi Spółki);

2. rażące naruszenie art. 15 i 16 § 1 K.p.a. poprzez błędne stwierdzenie na ich podstawie, że decyzja, która nie została zgodnie z prawem doręczona wszystkim stronom biorącym udział w postępowaniu jest ostateczna, co doprowadziło do bezprawnego wykluczenia możliwości złożenia odwołania przez skarżącą, w sytuacji, gdy taka decyzja nie jest ostateczna, ponieważ w tym przypadku nie dochodzi do upływu terminu do wniesienia odwołania przez wszystkie strony biorące udział w postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło organ do błędnego uznania, że spółka wniosła odwołanie od decyzji ostatecznej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 29 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 326/21, oddalił skargę na postanowienie Ministra Pracy, Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Sąd rozpatrując skargę zwrócił uwagę na okoliczność, że postępowanie w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Ustawa ta należy do grupy aktów prawnych przewidujących szczególne sposoby prowadzenia postępowania administracyjnego w przypadku określonych typów inwestycji. Podobny charakter ma na przykład ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1474 ze zm.), ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1377 ze zm.).

Sąd wskazał, że ustawa o transporcie kolejowym, podobnie jak inne wymienione "specustawy", uchwalone zostały po to, aby ograniczyć lub nawet uchylić rozmaite bariery prawne, które w poprzednich latach hamowały rozwój inwestycji publicznych, zwłaszcza infrastrukturalnych. Dlatego też w takich aktach prawnych przewidywano uproszczone sposoby ustalania listy nieruchomości wymagających wywłaszczenia lub czasowego ograniczenia możliwości użytkowania ze względu na planowaną inwestycję. Zdecydowanie również zmieniono przepisy o wywłaszczaniu takich nieruchomości na cele publiczne, nie stosując przy tym ogólnych przepisów o wywłaszczeniach przewidzianych w przepisach o gospodarowaniu nieruchomościami. Charakterystyczną cechą wskazanych specustaw jest również to, że w istotnym zakresie zmieniono zasady powiadamiania stron lub podmiotów, które mogą być zainteresowane skutkami inwestycji. Sąd zauważył, że w ustawie o transporcie kolejowym przyjmuje się trzy zasadnicze sposoby powiadamiania stron o poszczególnych czynnościach podejmowanych przez organy administracji w związku z inwestycją, a także, nawet przede wszystkim, o podjęciu przez właściwy organ wojewódzki decyzji o realizacji inwestycji określonego rodzaju. W rozpatrywanej sprawie organ wyjaśnił, że przewidzianymi przez przepisy prawa sposobami zawiadamiania stron i uczestników postępowania, a także innych osób są: doręczenie decyzji w formie pisemnej inwestorowi, zawiadomienie o wydaniu takiej decyzji innych podmiotów, w szczególności właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych decyzją realizacyjną (włącznie z przeprowadzonymi z mocy ustawy podziałami nieruchomości), a także zawiadamianie poprzez ogłoszenia publiczne dokonywane w określonych formach.

Sąd wskazał, że utrwalona została praktyka stosowania specustaw, która w przypadku kolizji między przepisami tych ustaw a ogólnymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, te pierwsze uzyskują pierwszeństwo. Jest to jednak pierwszeństwo hierarchiczne polegające na tym, że przepisy specustawy uznaje się za źródło norm szczególnych (leges speciales) w stosunku do norm wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego mających charakter norm ogólnych (leges generales). Wskazane kolizje rozstrzygane są według przyjętej w europejskiej (kontynentalnej) tradycji prawnej reguły: norma szczególna uchyla normę ogólną (lex specialis derogat legi generali). Podkreślił, że wskazana reguła kolizyjna odnosząca się do treści norm przewidujących sprzeczne dyspozycje (wzory zachowania) uważana jest za silniejszą od reguły kolizyjnej odwołującej się do kryterium czasu uchwalenia norm (norma późniejsza uchyla normę wcześniejszą).

Sąd zauważył, że uchylenie (derogacja) normy ogólnej przez normę szczególną ma charakter konkluzywny, to znaczy że w przypadku kolizji dwóch norm wskazujących różne wzory zachowania adresatów lub różne skutki zrealizowania określonych zachowań, zastosowanie znajduje wyłącznie norma szczególna, a nie znajduje norma ogólna. Jest to sytuacja określana jako alternatywa rozłączna: "albo – albo". Nie można więc próbować zastosowania obu kolidujących norm, niezbędne jest dokonanie wyboru jednej z nich.

Przedstawione sposoby rozumowania prawniczego, zdaniem Sądu, znalazły zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem Wojewody M. jako organu pierwszej instancji doręczenie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej powinno nastąpić na adres wskazany w katastrze nieruchomości (części ewidencji gruntów i budynków). Sąd stwierdził, że organ I instancji nie wyjaśnił wprost zasady rozumowania, którą się posłużył, ale z jego działania wynika jasne stanowisko, że z uwagi na art. 9q ust. 2 u.t.k. nie można stosować przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 40 § 1 i 2 K.p.a. Wojewoda M. wyjaśnił to we wskazanym wcześniej piśmie z 19 lutego 2020 r., skierowanym do pełnomocnika skarżącej (k. 107 akt admin.).

Sąd podzielił opinię Wojewody M. co do sposobu zawiadamiania właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych planowana inwestycją. Sąd uznał, że wskazanie przez skarżącą w piśmie z [...] października 2019 r. osoby pełnomocnika (kancelarii prawnej A. ) oraz jego adresu jako adresu do doręczeń było skuteczne w przypadkach korespondencji prowadzonej między skarżącą a Wojewodą M. z uwagi na jednoznaczną treść art. 9q ust. 2 u.t.k. Sąd uznał, że powyższe ustalenia adresu dla doręczeń zgodne z art. 40 § 1 i 2 K.p.a. nie miały zastosowania do powiadomień o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Wskazany przepis szczególny przesądza m.in., że wojewoda ma obowiązek wysłać zawiadomienie o wydaniu decyzji właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Sąd zauważył, że stanowczość wskazanego przepisu jest dodatkowo wzmocniona przez ustawodawcę w trzecim zdaniu powołanego ustępu drugiego, który stanowi, że "doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne".

Wobec przedstawionej redakcji art. 9q ust. 2 u.t.k., zdaniem Sądu, nie mogło być wątpliwości, że żaden inny sposób zawiadomienia właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości nie może być stosowany. Na tym polega właśnie wspomniane wcześniej uproszczenie reguł postępowania administracyjnego, mających na celu szybszą realizację inwestycji publicznych. Ustawodawca wprowadził art. 9q ust. 2 u.t.k. w przedstawionym brzmieniu właśnie z takiego powodu, aby wojewoda prowadzący złożone postępowanie obejmujące m.in. kilkadziesiąt nieruchomości nie musiał szczegółowo badać na jakie adresy ma wysłać zawiadomienia o wydaniu decyzji lokalizacyjnej. Jednocześnie, to na stronach postępowania spoczywa obowiązek aktualizacji adresu właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości ujawnionego w katastrze nieruchomości.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej wyrażonego w odwołaniu Sąd podkreślił, że pełnomocnik skarżącej zdawał sobie sprawę z reguły kolizyjnej "lex specialis derogat legi generali". Błędnie jednak interpretuje ją jako dobrowolną lub jedynie uzupełniającą. W punkcie 2.9 na stronie 4 odwołania pisze się bowiem, że "Art. 9q ust. 2 u.t.k. może stanowić lex specialis wobec art. 40 § 1 oraz 43 i 45 K.p.a. (...) natomiast nie może wyłączać normy wynikającej z art. 40 § 2 K.p.a.". Stanowisko takie Sąd uznał za błędne. Jeśli podmiot stosujący prawo stwierdza kolizję norm, którą należy scharakteryzować jako relację normy szczególnej i normy ogólnej, to nie można sugerować dopuszczalności stosowania normy ogólnej. Jest to właśnie logicznie alternatywa rozłączna: albo stosujemy normę szczególną, albo ogólną. Tertium non datur.

Mając powyższe na uwadze za nietrafne Sąd uznał zarzuty skarżącej oparte na art. 15 i art. 16 K.p.a.

Sąd I instancji stwierdził, że prawidłowe było stanowisko Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, który po otrzymaniu odwołania skarżącej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Jeśli bowiem doręczenie zawiadomienia dla skarżącej jako użytkownika wieczystego działki nr ewid. [...] powinno nastąpić na adres wskazany w katastrze nieruchomości, to od dnia ponownego doręczenia pisma zawiadamiającego zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. doręczenie należało uznać za skuteczne. Od tego też dnia powinno się liczyć termin do złożenia odwołania. Skoro odwołanie zostało złożone w dniu [...] marca 2020 r., to nie ma wątpliwości, że czynność została dokonana już po upływie terminu.

W przedstawionym kontekście za nietrafne Sąd uznał rozważania zawarte w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego o potrzebie skierowania zawiadomienia do pełnomocnika wskazanego przez skarżącą. W tym zakresie organ drugiej instancji przyjął równie nietrafną interpretację przepisów i błędnie zastosował regułę kolizyjną (norma szczególna uchyla normę ogólną). Z uwagi jednak na sentencję postanowienia błędne uzasadnienie rozstrzygnięcia organu drugiej instancji Sąd uznał za naruszenie przepisów postępowania (zwłaszcza art. 107 § 3 K.p.a.), które jednak nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Skarżąca Spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 40 § 2 K.p.a. i art. 9q ust. 2 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym ("u.t.k."), poprzez błędne uznanie na ich podstawie, że art. 9q ust. 2 u.t.k. stanowi przepis szczególny względem przepisu ogólnego art. 40 § 2 K.p.a., wobec czego zastosowanie art. 40 § 2 K.p.a. jest całkowicie wyłączone w sprawach, w jakich stosuje się art. 9q ust. 2 u.t.k. (na zasadzie lex specialis derogat legi generali), a zatem, w postępowaniu o ustalenie lokalizacji linii kolejowej, prowadzący je organ w każdym przypadku powinien doręczyć zawiadomienie o wydaniu decyzji lokalizacyjnej stronie będącej użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres strony wskazany w katastrze nieruchomości, tj. także wtedy, gdy ta strona jest reprezentowana przez pełnomocnika procesowego i w toku postępowania wniosła do organu o doręczanie wszelkiej kierowanej do niej korespondencji na adres pełnomocnika procesowego;

podczas gdy ani literalne, ani normatywne brzmienie art. 9q ust. 2 u.t.k. nie wyłącza zastosowania art. 40 § 2 K.p.a. (który to przepis, zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie przewiduje żadnych wyjątków) oraz nie reguluje odmiennie wynikającego z tego przepisu obowiązku doręczania pism pełnomocnikowi strony, dlatego art. 9q ust. 2 u.t.k. nie stanowi przepisu szczególnego względem art. 40 § 2 K.p.a., wobec czego art. 9 ust. 2 u.t.k. nie dezaktualizuje określonego w 40 § 2 K.p.a. przez ustawodawcę obowiązku organu prowadzącego postępowanie administracyjne do doręczania pism na adres ustanowionego pełnomocnika procesowego strony, który obejmuje również zawiadomienie o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej;

co mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło Sąd do błędnego przekonania o trafności kierunku rozstrzygnięć organów administracyjnych w niniejszej sprawie (mimo zastrzeżeń co do ich uzasadnienia) oraz o niezasadności skargi wniesionej przez Skarżącą, co skutkowało jej niezasadnym oddaleniem;

2. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 2, ewentualnie pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 w zw. z art. 129 § 2, art. 40 § 2 K.p.a. i art. 9q ust. 2 u.t.k. poprzez pominięcie trafnie wskazanej w zarzucie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obrazy art. 134 w zw. z art. 129 § 2, art. 40 § 2 K.p.a. i art. 9q ust. 2 u.t.k. przez organy przed którymi toczyło się postępowanie administracyjne, polegającej na niezasadnym stwierdzeniu na ich podstawie uchybienia przez Spółkę terminowi do wniesienia odwołania od decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, podczas gdy Spółce, będącej jedną z ujawnionych stron postępowania administracyjnego, biorącej czynny udział w tym postępowaniu i posiadającej przeciwstawny interes prawny względem innej strony (P.), nie doręczono skutecznie zawiadomienia o wydaniu decyzji lokalizacyjnej (nie doręczono go ujawnionemu pełnomocnikowi procesowemu Spółki), pomimo złożenia przez pełnomocnika Spółki wniosku o doręczenie mu tego zawiadomienia w czasie, gdy termin do wniesienia odwołania od decyzji jeszcze nie upłynął, a następnie złożenia przez Spółkę odwołania od decyzji, wobec czego Spółka nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii ("Minister") do błędnego wydania postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania przez Spółkę, w miejsce prawidłowego, merytorycznego rozpoznania odwołania Spółki;

co mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło Sąd do błędnego oddalenia skargi wniesionej przez Skarżącą w miejsce jej prawidłowego uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego nią postanowienia Ministra;

3. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 2, ewentualnie pkt 1 lit. c p.p.s.a., pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 15 i 16 § 1 K.p.a., poprzez pominięcie trafnie wskazanej w zarzucie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obrazy art. 15 i art. 16 K.p.a. przez organy administracyjne, polegającej na niezasadnym stwierdzeniu na ich podstawie uchybienia przez Spółkę terminowi do wniesienia odwołania od decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, podczas gdy decyzja lokalizacyjna, o której zawiadomienie nie zostało skutecznie doręczone stronie biorącej czynny udział w postępowaniu administracyjnym (Spółce) nie jest ostateczna, ponieważ w tym przypadku nie dochodzi do upływu terminu do wniesienia odwołania przez wszystkie strony biorące udział w postępowaniu (a decyzja administracyjna może stać się ostateczna jedynie w całości, względem wszystkich stron biorących udział w postępowaniu) - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło Ministra do błędnego uznania, że Spółka wniosła odwołanie od decyzji ostatecznej, a w konsekwencji do błędnego wydania przez niego postanowienia o uchybieniu terminowi w miejsce prawidłowego, merytorycznego rozpoznania odwołania Spółki;

co mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło Sąd do błędnego oddalenia skargi wniesionej przez Skarżącą w miejsce jej prawidłowego uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego nią postanowienia Ministra;

4. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 235 § 1, art. 8 § 1 i art. 9, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 134 K.p.a., poprzez pominięcie trafnie wskazanej w zarzucie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obrazy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 8 § 1 i art. 9 i art. 235 § 1 w zw. z art. 134 K.p.a. przez organy administracyjne, polegającej na niezasadnym stwierdzeniu na ich podstawie uchybienia przez Spółkę terminowi do wniesienia odwołania od decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej; podczas gdy zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami, uznając decyzję lokalizacyjną za ostateczną, pisma procesowe Spółki z dnia [...] stycznia 2020 r. i [...] marca 2020 r. należało potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania z powodu braku udziału Spółki w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Wojewody M. nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...], co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do błędnego skierowania sprawy przez organy administracyjne do zwyczajnego postępowania odwoławczego i wydania przez Ministra postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w miejsce rozpoznania wyżej wymienionych pism w nadzwyczajnym postępowaniu wznowieniowym oraz wznowienia postępowania przed Wojewodą Mazowieckim przy udziale Spółki;

co mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło Sąd do błędnego oddalenia skargi wniesionej przez skarżącą w miejsce jej prawidłowego uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego nią postanowienia Ministra oraz wcześniejszej decyzji Wojewody M..

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. i stwierdzenie nieważności, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Ministrowi do ponownego rozpoznania celem merytorycznego rozpoznania odwołania Spółki; lub uchylenie nadto decyzji Wojewody M. nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...] i przekazanie sprawy Wojewodzie Mazowieckiemu (organowi I instancji) celem ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia przy udziale Spółki. Skarżąca kasacyjnie wystąpiła również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w związku ze zrzeczeniem się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej kasacyjnie Spółki przedstawił argumentację, która w jego ocenie potwierdza zasadność postawionych w niej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

NSA rozpatrywał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. bowiem skarżąca kasacyjnie wyraziła zgodę na rozpoznanie powyższej skargi w trybie posiedzenia niejawnego, a strona przeciwna nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.

Zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. jest pozbawiona podstaw.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ustalenie czy ustawa o transporcie kolejowym wprowadza szczególne względem kodeksu postępowania administracyjnego uregulowania, które należy postrzegać jako uregulowania mające pierwszeństwo zgodnie z zasadą wykładni przepisów pozostających w kolizji lex specjai derogat legi generali.

Nie ulega wątpliwości, że decyzja Wojewody M. z [...] grudnia 2019 r. nr [...] dotyczyła ustalenia lokalizacji inwestycji tj. linii kolejowej opisanej we wniosku inwestora. Została ona wydana jak wynika z jej rubrum na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 9o ust. 1, art. 9q ust. 1 i ust. 6, art. 9s ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1, ust. 3a, ust. 3b, ust. 5, ust. 7 i ust. 8, art. 9w i art. 9x ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 710 ze zm.; dalej: "u.t.k.").

Regulacje przyjęte w ustawie o transporcie kolejowym mają charakter szczególny w odniesieniu do wielu ustaw (np. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o gospodarce nieruchomościami) a także do zasad ogólnych postępowania przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Wniosek taki można wyprowadzić z uregulowania zawartego w treści art. 1 pkt 5 u.t.k., zgodnie z którym przepisy ustawy określają szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych, w tym warunki lokalizacji i nabywania nieruchomości na ten cel oraz organy właściwe w tych sprawach, jak i z samego tytułu ww. rozdziału 2b ustawy, a także z art. 9o ust. 2 u.t.k. stanowiącego, że do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stosuje się przepisy K.p.a., z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy, jak również z art. 9ad ust. 3 u.t.k., wedle którego w sprawach dotyczących lokalizacji linii kolejowych, realizowanych w trybie ww. rozdziału, nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z zastrzeżeniem art. 9n ust. 2 i art. 9o ust. 3 pkt 4 lit. g oraz przepisów ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1023, z późn. zm.).

Ratio legis takiego rozwiązania jak słusznie zauważył Sąd I instancji podyktowane zostało koniecznością uproszczenia postępowania zmierzającego do realizacji inwestycji kolejowych, tak aby zapewnić możliwość realizacji obiektów ważkich z punktu widzenia zapewnienia zbiorowości niezbędnych udogodnień, w postaci linii kolejowej.

Szczególne rozwiązanie względem ogólnych przepisów o doręczaniu decyzji stronom postępowania przewiduje art. 9q ust. 2 u.t.k., zgodnie z którym Wojewoda doręcza decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wnioskodawcy oraz wysyła zawiadomienie o jej wydaniu właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony zawiadamia w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne.

W ustępie 2a tego artykułu mowa jest o tym, że w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym albo w sytuacji, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nie żyją, a ich spadkobiercy nie wykazali prawa do spadku, zawiadomienia o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dokonuje się w drodze obwieszczenia w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej.

Dalej ustawodawca przewiduje, że w zawiadomieniu o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zamieszcza się informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji (ust. 3). Stosownie do art. 9q ust. 4 u.t.k. przepisy ust. 2-3 stosuje się odpowiednio do doręczenia i zawiadamiania stron o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydanej przez organ drugiej instancji, a także decyzji wydanych na podstawie art. 145, art. 155, art. 156 i art. 161-163 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z powyższego wynika, wbrew temu co twierdzi w skardze kasacyjnej skarżąca kasacyjnie Spółka, że ustawa o transporcie kolejowym przewiduje szczególne rozwiązania w zakresie doręczania decyzji stronom postępowania odmienne od tych przewidzianych w K.p.a. Ustawa ta zgodnie z jej art. 9o ust. 2 u.t.k. przewiduje stosowanie do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej przepisów K.p.a., z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Zatem nie można twierdzić, jak czyni to skarżąca kasacyjnie, że zasada lex specjali derogat legi generali nie ma w niniejszej sprawie zastosowania do ogólnej zasady doręczania pism pełnomocnikom ustanowionym przez stronę w postępowaniu przed organem z art. 40 § 2 K.p.a. Już sam fakt stosowania przepisów K.p.a. z zastrzeżeniem regulacji przewidzianych w u.t.k. (art. 9o ust. 2 u.t.k.) wynika, że ta ostatnia ustawa zawiera regulacje szczególne, które wyłączają stosowanie przepisów K.p.a. Zatem wysyłanie zawiadomienia o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji kolejowej właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości było rozwiązaniem szczególnym, które wyłączało konieczność doręczenia decyzji stronie na zasadach art. 40 par. 1 K.p.a. Ustawodawca celowo posłużył się określeniem "wysłania zawiadomienia" zamiast "doręczenia decyzji" aby odróżnić te czynności organu polegające w istocie na przekazaniu stronom informacji o decyzji i nadać im specyficzny charakter. Doręczenie skutkuje bezpośrednim poznaniem treści decyzji natomiast zawiadomienie wskazuje jedynie, że decyzja została wydana i aby poznać jej treść należy udać się w miejsce wskazane w zawiadomieniu – pośrednia informacja o treści decyzji. Ustawodawca w art. 9q ust. 2 zd. 3 u.t.k. przesądził, że doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne. Z tego wynika, że organ na zasadzie szczególnej regulacji tej ustawy względem sposobów doręczenia pism stronom postępowania z art. 40 K.p.a. uzyskał uprawnienie do kierowania do właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości i ma to walor skutecznego doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji. Organ prowadzący postępowanie o ustalenie lokalizacji linii kolejowej uzyskał więc uprawnienie do skutecznego zawiadamiania ww. podmiotów o decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Nie musi zatem ustalać aktualnych adresów właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie ww. decyzji a wnioskując z tego ad maiori ad minus nie musi tym bardziej ustalać ewentualnych pełnomocników tych podmiotów. Nawet wskazanie, jak w niniejszej sprawie, wprost pełnomocnika strony postępowania i jego adresu do kierowania przez organ wszelkiej korespondencji w sprawie nie zmienia faktu, że organ kierując się właśnie tym szczególnym uprawnieniem z art. 9q ust. 2 u.t.k. mógł zaniechać doręczania zawiadomienia o wydaniu decyzji na adres użytkownika wieczystego nieruchomości, której linia kolejowa dotyczy a także na adres jego pełnomocnika. Taka regulacja jest wyrazem ułatwienia organowi zawiadamiania stron postępowania, kiedy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji kolejowej z istoty swej wiąże się co do zasady z zawiadamianiem kilkudziesięciu jak nie kilkuset stron postępowania będących właścicielami lub użytkownikami nieruchomości przez które planowana linia kolejowa ma przebiegać. Nie można zatem czynić organowi zarzutu naruszenia prawa czy nawet rażącego jego naruszenia gdy organ skorzystał z przysługujących mu, szczególnych uprawnień nadanych ustawą o transporcie kolejowym.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko skarżącej kasacyjnie, że art. 40 § 2 K.p.a. ustanawiający zasadę doręczania pism w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi ustanowionemu przez stronę postępowania jest regułą nie dopuszczającą żadnych wyjątków, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów. Jednak chodzi tutaj o bezwzględne przestrzeganie tej zasady gdy postępowanie w sprawie toczy się wyłącznie na zasadach K.p.a. Zasady tej nie można odnieść do każdego postępowania mającego swoje szczególne względem K.p.a. unormowania, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Organ w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o transporcie kolejowym miał możliwość wyboru zawiadamiać właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości przez które będzie przebiegać linia kolejowa na zasadach K.p.a. lub zasadach szczególnych. Organ skorzystał z prostszego rozwiązania jakim było zawiadomienie ich na adres w katastrze nieruchomości. Organ postąpił zatem zgodnie z obowiązującym prawem. Fakt, że skutkiem skorzystania z tej możliwości było nieodebranie zawiadomienia przez skarżącą kasacyjnie pod adresem wskazanym w katastrze pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki a w konsekwencji uznania przesyłki za doręczoną rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania, który upłynął bezskutecznie, nie prowadzi do wniosku, że wyłącznie doręczenie zawiadomienia pełnomocnikowi skarżącej kasacyjnie było jedynym możliwym, skutecznym, prawidłowym i zgodnym z prawem sposobem jej doręczenia.

Skoro art. 40 § 1 i § 2 K.p.a. statuuje ogólny obowiązek doręczania pism stronie lub ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi, to nie znaczy, że ustawa szczególna, jaką jest względem K.p.a., ustawa o transporcie kolejowym nie mogła zmienić tych reguł.

Ogólne zasady doręczania pism stronom postępowania z art. 40 § 1 i 2 K.p.a. miały zastosowanie do korespondencji pomiędzy stroną a organem, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Jednak w zakresie zawiadomienia o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej mogły być zastosowane i zostały zastosowane szczególne regulacje art. 9q ust. 2 u.t.k. W tym konkretnym przypadku o skuteczności doręczenia zawiadomienia nie decydowały przepisy ogólne K.p.a. ale specjalne regulacje u.t.k. Wobec tego okoliczność poinformowania przez pełnomocnika skarżącej kasacyjnie o fakcie jego ustanowienia w sprawie z jednoczesnym wskazaniem adresu jego kancelarii do przesyłania wszelkiej korespondencji w tej sprawie nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Wbrew temu co podnosi się w skardze kasacyjnej art. 9q ust. 2 u.t.k. stanowiąc wyłom od ogólnej zasady doręczania pism stronom postępowania na ich adres lub adres ich pełnomocnika, gdyż przewiduje doręczanie zawiadomień na adres wskazany w katastrze nieruchomości, stoi w wyraźnej sprzeczności z art. 40 § 2 K.p.a. właśnie na zasadzie lex specjalis derogat legi generali.

Oczywiście rację ma skarżąca kasacyjnie, że w art. 9q ust. 2 u.t.k. nie ma mowy o doręczaniu pism pełnomocnikowi. Jednak relacja art. 40 § 2 K.p.a. z ww. przepisem nie jest relacją uzupełniającą jak to twierdzi skarżąca kasacyjnie. Przepis art. 9 ust. 2 u.t.k. poprzez zawarte w nim określenie "Wojewoda wysyła zawiadomienie" statuuje po stronie tego organu obowiązek doręczania zawiadomienia o wydaniu decyzji na adres strony zawarty w katastrze nieruchomości. Taki kategoryczny zapis, w ocenie NSA, wprost wyklucza doręczenie tego zawiadomienia na zasadach K.p.a.

Wobec powyższego niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 40 § 2 K.p.a. i art. 9q ust. 2 u.t.k. poprzez błędne uznanie, że zastosowanie art. 40 § 2 K.p.a. jest całkowicie wyłączone w sprawach gdzie zastosowanie ma art. 9q ust. 2 u.t.k. (zarzut 1 skargi kasacyjnej).

W świetle przedstawionych wyżej rozważań za niezasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 151 i art. 145 § 1 pkt 2, ewentualnie pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 w zw. z art. 129 § 2, art. 40 § 2 K.p.a. i art. 9q ust. 2 u.t.k. poprzez pominięcie przez Sąd wskazanego w skardze zarzutu obrazy art. 134 w zw. z art. 129 § 2, art. 40 § 2 K.p.a. i art. 9q ust. 2 u.t.k. przez organy, polegającego na niezasadnym stwierdzeniu na ich podstawie uchybienia przez Spółkę terminowi do wniesienia odwołania od decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.

Skoro skutek doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o lokalizacji linii kolejowej w przedmiotowej sprawie oceniać należało według art. 9q ust. 2 u.t.k., to zasadnym było uznanie przez Sąd I instancji, że organy wydając postanowienie w trybie art. 134 K.p.a. (o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania) postąpiły prawidłowo i skarga podlegała oddaleniu stosownie do art. 151 P.p.s.a.

Jak wynika z akt sprawy administracyjnej skarżącej kasacyjnie skutecznie doręczono zawiadomienie o wydaniu decyzji o lokalizacji linii kolejowej przesyłając je na adres wskazany w katastrze nieruchomości dla jej działki nr ewid. [...] z obrębu [...]. Wobec niemożliwości doręczenia zawiadomienia z art. 42 i 43 K.p.a. doszło do doręczenia zastępczego z art. 44 K.p.a. Przesyłka była podwójnie awizowana ([...] i [...] stycznia 2020 r.) i z upływem 14 dnia od dnia pozostawienia jej w placówce pocztowej stosownie z art. 44 ust. 4 K.p.a. tj. [...] stycznia 2020 r. została uznana za skutecznie doręczoną. Termin do wniesienia odwołania z art. 129 § 2 K.p.a. upływał zatem [...] stycznia 2020 r. Odwołanie skarżąca wniosła dopiero [...] marca 2020 r. a zatem z uchybieniem terminu. Tym samym wydanie postanowienia w trybie art. 134 K.p.a. było prawidłowe i uzasadnione okolicznościami sprawy.

Z uzasadnienia wyroku (str. 10) wynika, że Sąd I instancji odnosił się do kwestii zachowania terminu do wniesienia odwołania zatem zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na zaniechanie rozpatrzenia ww. zarzutu jest bezzasadny.

Okoliczności brania przez skarżącą czynnego udziału w postępowaniu, posiadania przez nią przeciwstawnego interesu prawnego względem inwestora, złożenie przez pełnomocnika skarżącej wniosku o doręczenie zawiadomienia o wydaniu decyzji o lokalizacji linii kolejowej [...] stycznia 2020 r. nie miało znaczenia dla sprawy bowiem nie zmieniają one tego, że odwołanie od decyzji Wojewody M. z [...] grudnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej zostało złożone po terminie, gdyż przy obliczaniu tego terminu należało uznać za skuteczne doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji na adres skarżącej wskazany w katastrze nieruchomości zgodnie z art. 9q ust. 2 u.t.k.

Nie można także uznać za zasadny zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 i art. 145 § 1 pkt 2, ewentualnie pkt 1 lit. c p.p.s.a., pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 15 i 16 § 1 K.p.a., poprzez pominięcie przez ten Sąd obrazy art. 15 i 16 K.p.a. Sąd I instancji na stronie 10 wyroku zasadnie stwierdził, że zarzuty skarżącej oparte na art. 15 i art. 16 K.p.a. w kontekście uznania art. 9q ust. 2 u.t.k. za przepis szczególny względem art. 40 ust. 2 K.p.a. były nietrafne.

Zdaniem NSA, stanowisko to jest zasadne i nie mogło skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonego postanowienia bowiem w okolicznościach skutecznego doręczenia skarżącej zawiadomienia o wydaniu decyzji stosownie do art. 9q ust. 2 K.p.a. na adres w katastrze nieruchomości decyzja Wojewody M. z [...] grudnia 2019 r. mogła zostać zaskarżona w terminie 14 dni od dnia uznania za skuteczne doręczenia zastępczego z art. 44 § 4 K.p.a. W terminie 14 dni od 16 stycznia 2020 r. nie wniesiono odwołania zatem odwołanie wniesione 9 marca 2020 r. było odwołaniem spóźnionym co uzasadniało wydanie przez organ postanowienia z art. 134 K.p.a., co miało miejsce w okolicznościach sprawy. Bezpodstawne są twierdzenia skarżącej kasacyjnie jakoby zawiadomienie o wydaniu decyzji o lokalizacji linii kolejowej było nieskuteczne. O skuteczności przesądził art. 9q ust. 2 u.t.k. w zw. z art. 44 § 4 K.p.a.

Zdaniem NSA, pisma procesowego skarżącej z [...] stycznia 2020 r. czy odwołania od decyzji z [...] marca 2020 r. nie można było rozpatrywać jako wniosku o wznowienie postępowania albowiem w pierwszym przypadku decyzja nie była jeszcze ostateczna (termin do wniesienia odwołania upływał [...] stycznia 2020 r.), co wyklucza rozpatrywanie pisma strony jako wznowienia. Przepis art. 235 § 1 K.p.a. ma zastosowanie gdy w chwili składania skargi przez podmiot pominięty w postępowaniu decyzja, której dotyczy odwołanie była już decyzją ostateczną (ze względu na upływ terminu do wniesienia odwołania w odniesieniu do stron postępowania lub zakończenie postępowania odwoławczego). Dopiero wtedy organ administracji publicznej winien podjąć działania do jakich obliguje go przepis art. 235 § 1 K.p.a. W okolicznościach sprawy strona nie została pominięta a w dniu [...] stycznia 2020 r. termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął jeszcze biegu zatem nie można mówić o ostateczności decyzji. Pismo z [...] marca 2020 r. stanowiące odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2019 r., gdyż merytorycznie ją kwestionowało i wskazywało na wadliwość doręczenia zawiadomienia o decyzji, co mogło stanowić przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. mogło być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania i organ mógł prowadzić postępowanie w tym trybie nadzwyczajnym. Jednak odmienne zakwalifikowanie pisma z [...] marca 2020 r. nie wpływa na prawidłowość oceny zaskarżonego postanowienia, w którym zgodnie z art. 134 K.p.a. organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uznając zatem nawet, że doszło do naruszenia art. 235 § 1 K.p.a. poprzez brak wszczęcia przez Ministra postępowania o wznowienie, to naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Niewątpliwie ustalono przecież, że termin do wniesienia odwołania został przekroczony i wydanie rozstrzygnięcia z art. 134 K.p.a. było prawidłowe. Zatem uznać należy, że nie było podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Nie doszło też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a, bowiem nie doszło do pozbawienia skarżącej udziału w sprawie z uwagi na prawidłowe jej zawiadomienie w trybie art. 9q ust. 2 u.t.k.

W związku z powyższym zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 235 § 1, art. 8 § 1 i 9, art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w zw. z art. 134 K.p.a. NSA uznaje za nie zasadny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.