Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 368/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101a ust. 1, art. 101 ust. 1, art. 7,
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 53, art. 3 par. 2 pkt 4, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 43 ust. 2 pkt 3,
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Magdalena Niźnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. P. i M. P. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia 15 lutego 2017 r. w przedmiocie otworzenia świetlicy wiejskiej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat B. S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

K. P. i M., po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r., wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na czynność Burmistrza Miasta i Gminy w C. polegającą na otwarciu świetlicy wiejskiej w dniu 15 lutego 2017 r. w budynku Filii Szkoły Podstawowej w Z., która, jak zarzucili skarżący, została dokonana z naruszeniem prawa, co spowodowało naruszenie ich interesu prawnego. Wnieśli o sprawdzenie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, prawidłowości otwarcia i finansowania ww. świetlicy.

W uzasadnieniu skargi jej autorzy podnieśli, że w dniu 30 stycznia 2017 r. Rada Miejska w C. przyjęła uchwałę nr XXIX/252/2017 o zamiarze likwidacji Filii Szkoły Podstawowej w Z. Dużym Szkoły Podstawowej w C., z tym uzasadnieniem, że po likwidacji tej Filii są plany zagospodarowania budynku szkoły na potrzeby Środowiskowego Domu Samopomocy i uruchomienia w tym budynku świetlicy dla mieszkańców sołectwa. Przyjęcie tej uchwały poprzedziły spotkania z mieszkańcami w dniu 10 i 16 stycznia 2017 r. Na spotkaniu w dniu 16 stycznia 2017r. Burmistrz poinformował, że świetlica powstanie, jeżeli będzie zgoda skarzących jako sąsiadów, albowiem mieszkają na nieruchomości sprzedanej im przez Gminę w 2004r., bezpośrednio obok budynku i terenu szkoły, a ich dom stroną północną przylega do budynku szkoły. Takiej zgody jednak nie wyrazili, zaś gmina nie wystąpiła pisemnie o taką zgodę. W dniu 18 stycznia 2017 r. skarżący złożyli więc do Gminy pisemny protest w sprawie niewłaściwego sposobu prowadzenia konsultacji społecznych oraz zamiaru likwidacji szkoły i otwarcia świetlicy, na który nie odpowiedziano.

Dalej skarżący wskazali, że w dniu 13 lutego 2017 r. złożyli do Rady Miejskiej C. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczące podjętej uchwały o zamiarze likwidacji Filii Szkoły Podstawowej w Z. Dużym, jako działanie bezpodstawne wynikające z faktu, że uchwałę Rady Miejskiej nr V/27/2015 z dnia 16 lutego 2015 r. o zamiarze przekształcenia Szkoły Podstawowej w Z. Dużym na Filię Szkoły Podstawowej w C. i uchwałę nr VI/41/2015 z dnia 27 marca 2015 r. w sprawie przekształcenia tej szkoły podjęto z naruszeniem prawa przez zastosowanie niewłaściwej procedury przekształcenia szkoły bez likwidacji szkoły jako samodzielnej jednostki budżetowej i powołania na bazie tej szkoły filii podporządkowanej Szkole Podstawowej w C. W związku z tym podjęcie uchwały o likwidacji filii, a w istocie szkoły podstawowej jest działaniem bezpodstawnym. W dniu 15 lutego 2017 r. Burmistrz otworzył świetlicę wiejską w budynku szkoły w Z. Dużym. O otwarciu i zatrudnieniu pracownika do obsługi świetlicy – E. C. - Gmina poinformowała na stronie internetowej Urzędu Miasta i Gminy.

W związku z otwarciem świetlicy wiejskiej, której nie poprzedziła uchwała Rady Miejskiej C., pismami z dnia 18 lutego 2017 r. skarżący złożyli skargi do Kuratorium Oświaty w K. i Wojewody Świętokrzyskiego, które nie zostały uwzględnione.

W dniu 27 lutego 2017 r. Rada Miejska przyjęła uchwałę nr XXX/266/2017 w sprawie likwidacji Filii Szkoły Podstawowej w Z. Dużym. W § 3 tej uchwały podano, że mienie pozostałe po zlikwidowanej Filii Szkoły Podstawowej w Z. Dużym przejmie Gmina C. na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego. Taki zapis nie określa jednak, zdaniem skarżących, przeznaczenia mienia przejmowanego przez Gminę C. po likwidowanej filii szkoły, jako przeznaczenie na świetlicę wiejską. Natomiast czas do podejmowanych działań takich jak tworzenie świetlicy na bazie likwidowanej szkoły odnosi się do podanego terminu likwidacji szkoły tj. po dniu 31 sierpnia 2017 r. zgodnie z § 1 powyższej uchwały.

W dniu 15 marca 2017 r. skarżący złożyli więc do Rady Miejskiej C. skargę na działania organów administracyjnych, którą uchwałą nr XXXIII/279/2017 na sesji w dniu 15 maja 2017 r. organ ten uznał za bezzasadną z uzasadnieniem, że otwarcie świetlicy nie wymaga podjęcia uchwały przez Radę Miejską, ponieważ nie funkcjonuje ona jako jednostka organizacyjna Gminy C..

Jednakże zdaniem skarżących – zgodnie z dostępną na stronie internetowej Gminy C. informacją, zarówno C. Centrum Kultury jak i świetlice wiejskie są zorganizowane i podporządkowane jako "Instytucje kultury" do jednostek organizacyjnych Gminy C.. Otwarcie świetlicy jest niezgodne z § 14 Rozdział IV " Finansowanie i majątek" Statutu C. Centrum Kultury, gdyż zgodnie z § 14 pkt 4 Statutu, Rada Miejska zapewnia temu Centrum środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania obiektów, w których prowadzona jest działalność. Skoro Rada Miejska jako organ stanowiący gminy nie podjęła odrębnej uchwały o przeznaczeniu mienia po likwidacji szkoły i nie powołała świetlicy, to świetlica wiejska w budynku szkoły w Z. Dużym rozpoczęła działalność niezgodnie z obowiązującymi przepisami o finansach publicznych i Statutem C. Centrum Kultury. W związku z jej prowadzeniem są zatem nieprawidłowo przeznaczane środki z finansów publicznych. Świetlica generuje koszty na jej działalność i utrzymanie. Jest prowadzona w godzinach popołudniowych po zakończeniu zajęć szkolnych, a do jej obsługi zatrudniono pracowniką – E. C.

W dniu 12 kwietnia 2017 r. - w związku z otwarciem ww. Świetlicy - strona złożyła do Burmistrza Miasta i Gminy C. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które nie otrzymali odpowiedzi organu. W dniu 19 kwietnia 2017 r. skierowali więc zawiadomienie do Regionalnej Izby Obrachunkowej w K., że otwarcie świetlicy narusza dyscyplinę finansów publicznych, ale, jak podnieśli, otrzymali informację, że nie są osobami uprawnionymi do złożenia takiego zawiadomienia, a wychowawca świetlicy E. C. z dniem 12 maja 2017 r. nie pracuje w świetlicy w Z. Dużym.

Ponadto - w związku z otwarciem świetlicy wiejskiej - skarżący zakwestionowali sposób powołania nowej placówki kulturalnej, która nie została powołana przez organ stanowiący gminy odrębną uchwałą. Otwarcie świetlicy narusza, ich zdaniem, dyscyplinę finansów publicznych gminy i jest niezgodne z art. 12 ust. 3 w zw. z ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.). Uchwała nr XXX/266/2017 z dnia 27 lutego 2017 r. nie zawiera stosownego określenia, natomiast poprzedzająca ją uchwała nr XXIX/252/2017 jest tylko uchwałą intencyjną. Ponadto utworzenie świetlicy dotyczy okresu po zlikwidowaniu filii szkoły, która ma nastąpić z dniem 31 sierpnia 2017 r. dlatego też świetlica mogłaby być utworzona po tej dacie. Otwarcie świetlicy nastąpiło w dniu 15 lutego 2017 r. i wyprzedziło przyjęcie uchwały Rady Miejskiej w sprawie likwidacji filii szkoły w dniu 27 lutego 2017 r.

Nadto skarżący podnieśli, że z powodu otwarcia świetlicy są pokrzywdzeni, gdyż ich gospodarstwo domowe funkcjonuje przy wspólnym korzystaniu ze szkołą ze zbiornika na ścieki (szambo) o pojemności do 10 m3. Wydłużenie czasu korzystania z budynku szkolnego przez otwarcie świetlicy nie jest dla nich obojętne. Wiąże się to z częstymi ograniczeniami w dostępie do wody przez brak odprowadzenia ścieków do przepełnionego zbiornika, jak również skrócone są cykle do jego opróżniania, co wpływa na ich budżet domowy, a K. P. jest jedynym żywicielem ich 4-osobowej rodziny, osiągając niski dochód z pracy. Trudna do wyborażenia dla skarżących byłaby sytuacja, gdy w przypadku likwidacji szkoły ze wspólnego zbiornika będą korzystać łącznie z Środowiskowym Domem Samopomocy obsługującym osoby niepełnosprawne i świetlicą wiejską. Ponadto na spotkaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. Gmina informowała o planach utworzenia mieszkań chronionych w budynku szkoły.

Dodatkowo, skarżący zarzucli, że korzystanie ze świetlicy i terenu szkoły przez dzieci i młodzież niesie ze sobą zakłócanie spokoju skarżących w związku z hałasem, gdyż wychowawca świetlicy w czasie pracy świetlicy nie ma możliwości kontroli terenu przyległego do ich nieruchomości i nie jest w stanie zapewnić im ochrony przed negatywnymi zachowaniami ze strony innych osób. Immisje były podstawą wniesienia przez skarżących pozwu do Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju, który wyrokiem z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt [...] , nakazał Gminie C. zamykanie bram prowadzących na teren Szkoły Podstawowej w Z. Dużym po zajęciach lekcyjnych i po godzinach, w jakich czynna jest świetlica wiejska w budynku szkoły. Sąd częściowo przychylił się do ich wniosku, lecz pominął twierdzenia o otwarciu świetlicy po złożonym przez nich pozwie do Sądu Rejonowego w dniu 12 lipca 2016 r.

Otwarcie świetlicy ma, w ocenie skarżących, związek z ich wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego likwidacji filii szkoły i jest celowym, złośliwym działaniem Gminy, a dodatkowo niezgodnym z przepisami prawa administracyjnego.

Wskazali, że w momencie zakupu nieruchomości powinni liczyć się z tym, że lokalizacja nieruchomości nie zapewni im ciszy o każdej porze dnia, lecz odnoszą to stwierdzenie tylko do czasu zajęć szkolnych prowadzonych w szkole Z. Dużym, bo taka okoliczność występowała od czasu zakupu nieruchomości tj. od roku 2004. Po godzinach pracy szkoły budynek nie był wykorzystywany do innych i stałych celów, aż do dnia 15 lutego 2017 r., tj. do momentu otwarcia świetlicy. Skarżący oczekiwali, że Gmina w czasie po zajęciach szkolnych podejmie takie działania, które umożliwią im spokój i ciszę. W związku z immisjami, pomimo ich próśb o zamykanie terenu szkoły po zajęciach lekcyjnych, Gmina nie zastosowała się do składanych pisemnych obietnic i dlatego sprawa została przez nich skierowana do Sądu Rejonowego, który wyrokiem nakazał Gminie C. zamykanie terenu szkoły, ale po czasie zajęć w świetlicy a nie po zajęciach szkolnych, gdyż otwarty i niekontrolowany teren szkoły nie był wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem.

Skarżący podnieśli też, że obawiają się, iż świetlica wiejska z czasem będzie służyć nie tylko celom kulturalnym. Nadto działania organów gminy, jakie zostały zastosowane w sprawie otwarcia świetlicy, będą stanowić normę, którą Gmina będzie stosować do wszystkich swoich planów związanych z budynkiem i terenem likwidowanej szkoły, na co się nie zgadzają. Gmina przez obejście obowiązujących przepisów prawa pozbawia ich przymiotu strony, nie wydając aktów administracyjnych, uniemożliwia im wniesienie środka odwoławczego do organów wyższych instancji.

Zdaniem skarżących, świetlica wiejska powinna być zlokalizowana w innym miejscu, aby nie stanowiła przyczyny konfliktów między nimi a gminą i społecznością lokalną.

Działania Gminy są niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Burmistrz, dyrektor szkoły są tylko funkcjonariuszami publicznymi, a ich działania powinny być zgodne z prawem, podobnie jak działania Rady Miejskiej jako organu stanowiącego gminy. Przez otwarcie świetlicy organ skonfliktował skarżących ze społecznością lokalną, która otrzymała bezprawnie uprawnienia do korzystania z budynku szkoły, a ich obrona przed nieprawidłowościami jest nieakceptowana przez środowisko. Podnieśli, że od wielu lat bronią się przed nieprawidłowymi działaniami Gminy.

Końcowo wskazali, że przedstawione przez nich argumenty świadczą, iż Burmistrz w związku z nieprawidłowym otwarciem świetlicy - zarządzeniem bez właściwego aktu administracyjnego - naruszył ich interes prawny zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy C. wniósł o odrzucenie skargi i umorzenie postępowania w sprawie. Na uzasadnienie tego stanowiska organ podniósł, że skarżący nie wskazali żadnego aktu prawnego wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy C.. Skarga była poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r., w którym zarzuca się bezprawne otwarcie świetlicy wiejskiej w budynku Szkoły Podstawowej w Z. Dużym. Sprawa ta była badana przez Wojewodę Świętokrzyskiego i Regionalna Izbę Obrachunkową w K. oraz Radę Miejską w C. i organy te nie stwierdziły nieprawidłowości w tej sprawie. Świetlica wiejska, jak podkreślił organ, cieszy się ogromnym zainteresowaniem lokalnej społeczności. Korzystają z niej dzieci i młodzież z trzech sołectw, a zajęcia zwykle kończą się przed godziną 19.00, więc nie zakłócają ciszy nocnej.

W piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2017 r. K. P. i Mariola P. wskazali, że zaskarżają czynność faktyczną polegającą na otwarciu świetlicy wiejskiej w budynku Filii Szkoły Podstawowej w Z. Dużym dokonaną przez Burmistrza Miasta i Gminy w C. w dniu 15 lutego 2017 r. bez formalnoprawnej podstawy tj. bez stosownej uchwały Rady Miejskiej C., bądź zarządzenia w tym zakresie, bądź zastosowania się do stosownej uchwały Rady Miejskiej C.

Na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżących ostatecznie sprecyzował przedmiot skargi w ten sposób, że skarga dotyczy czynności Burmistrza C. polegającej na otworzeniu świetlicy na majątku zlikwidowanej Szkoły Podstawowej w Z. Dużym. Świetlica działa bowiem w sąsiedztwie ich miejsca zamieszkania i jest dla nich uciążliwa.

Nadto K. P. podniósł, że w związku z otwarciem świetlicy ponosi z żoną wyższe koszty oczyszczania zbiornika na ścieki. Wyjaśnił, że budynek mieszkalny, w którym zamieszkują, przylega jedną ścianą do budynku szkoły. Ponadto Burmistrz nie zgłosił zmiany sposobu użytkowania świetlicy, co narusza przepisy Prawa budowlanego – art. 71.

Pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak czynności organu, która podlegałaby zaskarżeniu, ewentualnie o oddalenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego skarżących. Pomiędzy skarżącymi a Gminą C., jak wskazał, istnieje daleko posunięty konflikt sąsiedzki. Przedłożył dodatkowo dokumenty w postaci: porozumienia w sprawie użyczenia lokali z wyposażeniem zawarte w dniu 15 lutego 2017 r. w C. pomiędzy Szkołą Podstawową im. Stefana Żeromskiego w C., Filie w: [...], a C. Centrum Kultury oraz decyzji z dnia 25 stycznia 2002 r. nr 1/2002 Zarządu Miasta i Gminy C. w sprawie ustanowienia trwałego zarządu, mocą której na czas nieoznaczony przekazano w trwały zarząd Samorządowej Szkole Podstawowej w Z. Dużym nieruchomość położoną w Z. Dużym oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...] zabudowaną budynkiem szkolnym oraz infrastukturą techniczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co nastepuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. nr 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 1-3, pkt 4 i pkt 5-6 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), dalej ustawa o KAS, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych aktów lub czynności administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga niniejsza dotyczy otwarcia świetlicy wiejskiej i wniesiona została w oparciu o przepis art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 01.142.1591 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z kolei stosownie do art. 101a ust. 1 ustawy, przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że K. P. i Mariola P. spełnili wymogi formalne skargi, tj. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa (pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r.), a następnie wnieśli skargę z zachowaniem terminu wynikającego z art. 53 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r.), a w uzasadnieniu skargi wskazali na okoliczności, z powodu których – ich zdaniem - doszło do naruszenia ich interesu prawnego.

Z uwagi na stanowisko organu co do przedmiotu skargi, w dalszej kolejności podnieść należy, że skarżący zakwestionowali – jak wyjaśnili - czynność faktyczną polegającą na otwarciu świetlicy wiejskiej w Z. Dużym przez Burmistrza Miasta i Gminy w C.. Niekwestionowaną przez strony okolicznością bowiem było to, że w sprawie otwarcia świetlicy wiejskiej w Z. Dużym nie wydano aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 oraz pkt 5 i 6 p.p.s.a. Należy jednak wskazać, że kontroli sądowoadministracyjnej mogą zostać poddane także akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, inne niż decyzje i postanowienia wydawane w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych. Niemniej jednak o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) ma charakter publicznoprawny, podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, zaś samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Warszawa 2017, s. 66 - 68).

Zgodnie z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w szczególności zadania własne obejmują sprawy kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami (pkt 9). Ponadto w myśl art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 862 ze zm.), jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym, prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym. Podmioty tworzące instytucje kultury, o których mowa w art. 8 i 9, zwane są dalej organizatorami (art. 10 ust. 1 ustawy o działalności kulturalnej). Organizator zapewnia instytucji kultury środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania obiektu, w którym ta działalność jest prowadzona (art. 12 ustawy o działalności kulturalnej). Organizator powołuje i odwołuje dyrektora instytucji kultury (tryb przewidziany w art. 15 ustawy o działalności kulturalnej). Organizator może dokonać połączenia instytucji kultury, w tym instytucji kultury prowadzących działalność w różnych formach, lub podziału instytucji kultury (art. 18 ust. 1 ustawy o działalności kulturalnej). W szczególnie uzasadnionych przypadkach organizator może zlikwidować instytucję kultury (art. 22 ust. 1 tej ustawy). Formą organizacyjną działalności kulturalnej mogą być także świetlice, w tym świetlice wiejskie, jeżeli podmiot samorządowy dokona takiego wyboru formy upowszechnienia kultury (zob. art. 2 ustawy o działalności kulturalnej, wyrok NSA z dnia 17 maja 2011 r., II OSK 378/11, lex nr 1081778).

Powołane wyżej regulacje, ale także pozostałe przepisy ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej wskazują więc, że otwarcie świetlicy wiejskiej przez samorządową instytucję kultury stanowi szczególną formę działalności jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej, skoro jednostka samorządu terytorialnego jest organizatorem instytucji kultury, a jej organy posiadają pewien zakres kompetencji władczych w tym zakresie. Stąd otwarcie takiej świetlicy może być efektem podjęcia aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a sąd administracyjny jest władny dokonywać kontroli legalności wskazanej działalności organów administracji publicznej. Jednakże, wbrew twierdzeniom skarżących, w okolicznościach niniejszej sprawy otwarcie świetlicy wiejskiej w Z. Dużym w budynku zlikwidowanej filii szkoły podstawowej nie nastąpiło na skutek czynności faktycznej dokonanej przez Burmistrza Miasta i Gminy C., ani też żadnego innego aktu wydanego przez ten organ lub czynności prawnej przez niego podjętej.

Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, świetlica wiejska w Z. Dużym prowadzona jest przez C. Centrum Kultury, które jest samorządową instytucją kultury utworzoną przez Gminę C. i działającą w oparciu o Statut nadany uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia 23 listopada 2012 r. nr XXIV/200/2012 w sprawie nadania statutu C. Centrum Kultury (uchwała dostępna w BIP: Rejestr instytucji kultury Gminy C.). Zgodnie ze Statutem C. Centrum Kultury podstawowym celem Centrum jest organizowanie i prowadzenie działalności kulturalnej oraz opiekuńczo-wychowawczej (§ 6 Statutu), przy czym dla wykonania zadań określonych w statucie Centrum w szczególności organizuje i prowadzi świetlice (§ 8 i § 9 ust. 1 Statutu).

C. Centrum Kultury otworzyło świetlicę wiejską w Z. Dużym na mocy porozumienia w sprawie użyczenia lokali z wyposażeniem zawartego w dniu 15 lutego 2017 r. w C. ze Szkołą Podstawową im. Stefana Żeromskiego w C., uzyskując prawo bezpłatnego używania lokali położonych w budynku Szkoły Podstawowej im. Stefana Żeromskiego Filia w Z. Dużym wraz z wyposażeniem opisanym w załączniku nr 1 do porozumienia. W tym miejscu należy zauważyć, że Szkoła Podstawowa w C. (z Filią w Z. Dużym, zlikwidowana dopiero uchwałą z dnia 27 lutego 2017 r. Rady Miejskiej w C.) była władna zawrzeć takowe porozumienie jako trwały zarządca nieruchomości i znajdującego się na tej nieruchomości budynku w Z. Dużym na mocy decyzji nr 1/2002 Zarządu Miasta i Gminy C., przedstawionej przez organ. Stosownie bowiem do art. 43 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2260 ze zm.), jednostka organizacyjna ma prawo, z zastrzeżeniem ust. 6, korzystania z nieruchomości oddanej w trwały zarząd, a w szczególności do oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie na czas nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd, z równoczesnym zawiadomieniem właściwego organu i organu nadzorującego, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony do 3 lat, albo za zgodą tych organów, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony, jednak na okres nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd. Zatem w sytuacji, gdy umowa wymieniona w art. 43 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawierana jest na okres do 3 lat przez jednostkę organizacyjną, której nieruchomość została oddana w trwały zarząd - tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - nie jest wymagana zgoda organu założycielskiego tej jednostki jak również organu ją nadzorującego, a jedynie wymagane jest zawiadomienie tych organów. W niniejszej sprawie zatem organy Miasta i Gminy C., w tym Burmistrz (podobnie jak Rada Miejska C.) nie był obowiązany do wydania żadnego aktu ani podjęcia jakiejkolwiek czynności w celu otwarcia świetlicy wiejskiej w Z. Dużym.

Reasumując, od dnia 15 lutego 2017 r. przedmiotowa świetlica wiejska, której legalność otwarcia kwestionują skarżący, funkcjonuje bez podjęcia przez Burmistrza Miasta i Gminy C. jakichkolwiek władczych aktów lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4, a zatem bez wydania jakiegokolwiek zarządzenia przez ten organ.

Dodatkowo, Sąd, mając na uwadze treść zacytowanego wyżej przepisu art. 101 ust. 1 i art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poddał analizie istnienie interesu prawnego K. P. i M. P. w kontekście całokształtu okoliczności sprawy i dowodów znajdujących się w aktach sprawy, albowiem warunkiem skuteczności skargi wniesionej w oparciu o przepisy art. 101 i art. 101a ustawy o samorządzie gminnym musi być naruszenie przez zaskarżoną czynność organu interesu prawnego skarżących.

Należy zatem podkreślić, że interes prawny, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, to interes chroniony przepisami prawa. Naruszenie tego interesu oznacza zatem taką sytuację, w której dany podmiot na skutek podjęcia przez organ gminy uchwały lub zarządzenia z zakresu administracji publicznej, nie może realizować przysługujących mu praw (wynikających z określonych przepisów prawa materialnego) bądź jest w tym działaniu ograniczony. W orzecznictwie przyjmuje się także, że wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą (w tym przypadku skarżoną czynnością), polegający na tym, że uchwała (czynność) narusza jego interes prawny lub uprawnienia jako indywidualnego podmiotu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 22 kwietnia 2009r., II SA/Ke 52/09, dostęony na ww.orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 1041/07, Lex nr 462667, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Wr 327/07, Wspólnota 2009/11/44, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05, Lex nr 194894 i z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05, Lex nr 192482). Naruszenie interesu prawnego musi być powiązane ze wskazaniem, jakie przepisy zostały naruszone. Skarżący nie wskazali żadnego przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby ich uprawnienie, które skarżona czynność otwarcia świetlicy miałaby naruszyć. O tym, czy jednostka ma w danej sprawie konkretny, indywidualny, aktualny i obiektywny interes prawny, przesądzają bowiem konkretne przepisy prawa, które mogą być zamieszczone także w ustawach ustrojowych i procesowych.

Skarżący w skardze i na rozprawie - na uzasadnienie naruszenia ich interesu prawnego – wskazywali na uciążliwości takie, jak: hałas, niezamykanie terenu szkoły po zakończeniu zajęć, konieczność częstszego opróżniania zbiornika na ścieki, obawa o wykorzystywanie budynku świetlicy na cele inne niż związane z kulturą, skonfliktowanie z lokalną społecznością.

W ocenie Sądu, powyższe okoliczności mogą wskazywać na obecność (lub obawę o zaistnienie w przyszłości) imisji ze strony sąsiednich nieruchomości gminnnych względem nieruchomości skarżących, ewentualnie na powstanie innych roszczeń, np. o charakterze majątkowym z racji podwyższonych niż uprzednio umówione z Gminą wydatków finansowych strony na oczyszczanie zbiornika na ścieki. Niemniej jednak takie spory rozstrzygane są w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie zaś sądem administracyjnym.

Z tych przyczyn Sąd nie dopatrzył się naruszenia po stronie skarżących ich interesu prawnego w związku z otwarciem świetlicy wiejskiej w budynku po zlikwidowanej szkole podstawowej w Z. Dużym, dostrzegając ewentualnie naruszenie ich interesu faktycznego. Również z oświadczenia pełnomocnika skarżących złożonego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w K. w dniu 8 lutego 2018 r. wynika, że interes skarżących to interes faktyczny upatrywany w tym, że mieszkają w sąsiedztwie budynku, w którym prowadzona jest świetlica wiejska w Z. Dużym, a jej funkcjonowanie jest dla skarżących uciążliwe.

Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.