Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1566/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 29  ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1512
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
article: § 1 ust. 1 pkt 3 lit. a, c i d, § 1 ust. 3 pkt 1 i 2, § 1 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 98 poz 822
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy  finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym  planie dochodzenia do uznania.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi G. "S." Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. "S." Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 7953 (siedem tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] stycznia 2016 r. [...] o ustaleniu G. Sp. z o. o. z/s w D. kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy dla grup producentów owoców i warzyw w kwocie 795 286,56 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...].02.2011 r. wstępnie uznana G. Sp. z o. o. w D., złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej za pierwsze półrocze piątego roku realizacji Planu Dochodzenia do Uznania, tj. za okres od 30 maja 2010 r. do 29 listopada 2010 r. na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU.

W dniu [...].07.2011 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wydał decyzję nr [...], w sprawie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw. Zgodnie z decyzją Grupie przyznano za wskazany okres pomoc finansową w łącznej wysokości 6 577 734,18 zł na:

1. pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 176 772,73 zł. Kwota ta obejmowała m. in. refundację kosztów nabycia skrzynio-palet i skrzynek na owoce oraz dwóch wag i jednego przenośnego zastawu wagowego, trzech zestawów podnośników taśmowych i wywrotnic do skrzynio-palet oraz czterech sztuk wózków paletowych i dwóch sztuk wózków widłowych;

2. pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 6 400 961,45 zł.

W dniach [...].09.2012 r. - [...].10.2012 r. w G. Sp. z o. o. została przeprowadzona przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w L. ( zwany dalej "WIJHARS") planowa kontrola ex-post, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 485/2008 z dnia 26.05.2008 r. w sprawie kontroli przez państwa członkowskie transakcji stanowiących część systemu finansowania przez Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji (Dz. Urz. UE L 143 z dnia 03.06.2008 r.). Kontrola ta wykazała nieprawidłowości, których ujawnienie spowodowało wszczęcie z urzędu przez Dyrektora [...] OR postępowania administracyjnego, w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przez wstępnie uznaną grupę producentów owoców.

W dniu [...].10.2013 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości 1 702 957,94 zł.

Na skutek odwołania Grupy w dniu [...].12.2013 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr [...] o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora [...] OR celem dokonania kontroli na miejscu i przeprowadzenia weryfikacji przedstawionych przez Grupę wyjaśnień i dokumentów odnoszących się do zobowiązań dotyczących zbywania i udostępnienia inwestycji lub ich wykorzystywanie niezgodnie z przeznaczeniem jak również twierdzeń dotyczących siły wyższej.

W wykonaniu wytycznych w dniach od [...].02.2014 r. do [...].02.2014 r. Dyrektor [...] OR ARiMR przeprowadził czynności kontrolne w Grupie, których rezultatem były ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych nr dokumentu [...]. W związku z czynnościami kontrolnymi w odpowiedzi na dwukrotne pisemne wezwania organu Grupa w odpowiedzi na jedno z nich ( pismo z dnia [...] czerwca 2014) pismem z [...] czerwca 2014 r. złożyła wyjaśnienia dotyczące wykrytych nieprawidłowości. W związku z treścią ustaleń kontrolnych i treścią udzielonych wyjaśnień przez Grupę w dniach od [...].07.2014 r. do [...].07.2014 r.

Dyrektor przeprowadził ponownie czynności kontrolne w Grupie udokumentowane raportem z czynności kontrolnych (nr dokumentu [...]). Kontrolę przeprowadzono we wszystkich lokalizacjach należących do Grupy, wskazanych w PDU.

W dniu [...].10.2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję Nr [...] w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych. Ustalona kwota nienależnie pobranych środków finansowych wyniosła 798 264,06 zł.

Grupa Producentów złożyła odwołanie od ww. decyzji w wyniku, którego w dniu [...] maja 2015 r. Prezes ARiMR w Warszawie wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora nakazując m.in. ustalenie, co stało się z brakującymi skrzynio-paletami.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor zwrócił się do Grupy o wyjaśnienia celem ustalenia okoliczności wskazanych w decyzji Prezesa z dnia [...] maja 2015 r., które zostały udzielone pismem z [...] maja 2015 r. i [...] września 2015 r. Nadto w dniach [...].10.2015 r. - [...].10.2015 r. Dyrektor przeprowadził czynności kontrolne w Grupie celem: ustalenia faktycznej liczby skrzynio-palet pełnych (kolor siwy/szary), skrzynio-palet ażurowych (kolor zielony) i faktycznej liczby skrzynek do owoców ([...] niebieska) będących w posiadaniu grupy - zakupionych w okresie od [...]-05-2010 do [...]-11-2010.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 nr [...], Dyrektor [...] OT ARiMR ustalił Grupie do zwrotu kwotę 795 286,56 zł tytułem nienależnie pobranych płatności.

Na skutek odwołania Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Prezes wskazał, że wydanie decyzji miało miejsce przy zastosowaniu treści art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, ponieważ wypłacone nienależnie Grupie środki finansowe pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 - 2 ww. ustawy.

Prezes wskazał przepisy prawa unijnego i krajowego mające zastosowanie w sprawie, w tym:

1) rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 07.06.2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011 r., str. 1), zwane dalej "rozporządzeniem nr 543/2011",oraz,

2) ustawa z dnia 19.12.2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868, późn. zm.),

3) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16.12.2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 5, poz. 27),

4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.06.2009 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822), zwane dalej "rozporządzeniem wykonawczym", zastąpione rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12.07.2013 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. 2013 r., poz. 872), zwane dalej "rozporządzeniem z 2013 r."

Prezes wskazał, że zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia z 2013 r. "Jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3, inwestycja będzie wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem, grupa zwraca kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję w wysokości określonej w § 1 ust. 4 pkt 2, chyba, że wykorzystanie inwestycji niezgodnie z przeznaczeniem nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia ", co wskazuje, że z powyższego wynika zatem, że do przedmiotowej sprawy będzie miało zastosowanie "rozporządzenie wykonawcze".

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) i d) "rozporządzenia wykonawczego", Grupa otrzymuje pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem lub przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których Grupa została wstępnie uznana, m. in. jeżeli inwestycja lub jej etap:

- są dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez GP i wyprodukowanych przez jej członków, nieprzekraczającej wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego PDU,

- odpowiadają specyfice zbioru i działań wykonywanych w odniesieniu do owoców i warzyw po jego dokonaniu.

Zgodnie z pkt 9 Wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia, kwalifikowanymi kosztami inwestycji są koszty zakupu narzędzi oraz zakupu i montażu maszyn oraz urządzeń przeznaczonych do przechowywania, magazynowania lub przygotowania owoców i warzyw do sprzedaży, w szczególności do ich mycia, czyszczenia, sortowania, pakowania, konfekcjonowania, krojenia, cięcia, szatkowania, obierania lub drylowania.

Stosownie do § 1 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia wykonawczego, Grupa zobowiązała się do niezbywania i nieudostępniania innemu podmiotowi inwestycji objętej dofinansowaniem przed upływem 5 lat od dnia nabycia narzędzia, maszyny, urządzenia. W przeciwnym wypadku biorąc pod uwagę § 1 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego jeżeli inwestycja zostanie udostępniona w przypadkach innych niż określone w ust. 3 grupa zwraca kwotę w wysokości 100 % pomocy finansowej przyznanej na inwestycję, zwiększoną o odsetki ustawowe liczone od dnia zbycia tej inwestycji lub udostępnienia jej innemu podmiotowi do dnia zwrotu przyznanej pomocy finansowej. Organ wskazał ponadto, że zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Grupa może udostępnić inwestycję w przypadkach określonych w pkt 1 tj.- innemu podmiotowi na podstawie umowy określającej okres i warunki wykorzystywania inwestycji przez ten podmiot na warunkach w nim wskazanych oraz w pkt 2 - członkom tej grupy, jeżeli ta inwestycja jest związana ze zbiorem owoców i warzyw, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, w celu dokonania ich zbioru.

Prezes ustalił, że Grupa w ramach realizacji PDU w okresie od dnia [...].05.2010 r. do dnia [...].11.2010 r., dokonała inwestycji polegającej na zakupie określonych przedmiotów i zobowiązała się do ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem i we wskazanych miejscowościach określonych w PDU jako "miejsce realizacji".

Opierając się na wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach [...]-[...] lipca 2014 r. nr dokumentu [...] organ II instancji uznał, że istnieją obiektywne przyczyny zobowiązania Grupy do zwrotu kwoty pomocy, którego powodem są rozbieżności ilościowe oraz dotyczące miejsca użytkowania pomiędzy inwestycjami zadeklarowanymi w ramach realizacji PDU, a stanem faktycznym stwierdzonym w trakcie kontroli. Organ uznał, że w odniesieniu do:

1)skrzynio-palet pełnych typ [...] przeznaczonych do owoców miękkich kolor siwo/szary w ilości 520 szt., które miały zgodnie z PDU być przechowywane w W., Grupa dysponuje jedynie 144 szt., które znajdowały się w D. (siedziba grupy) - 85 szt., w M. (własność grupy) 40 szt., w gospodarstwach członków - 19 szt.

Na postawie dokumentów ustalono, iż brak jest 376 szt. z 520 szt. zakupionych skrzynio-palet zgodnie z PDU. Organ wskazał, że Strona podczas kontroli nie potrafiła wskazać stosownie do § 1 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.06.2009 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822), zwanego "rozporządzeniem wykonawczym", który zobowiązuje Grupę do niezbywania i nieudostępniania innemu, podmiotowi inwestycji objętej dofinansowaniem przed upływem 5 lat od dnia nabycia narzędzia miejsca przechowywania skrzynio-palet. W skontrolowanych miejscach nie stwierdzono ilości skrzynio-palet zgodnych z PDU.

W związku z brakiem 376 skrzynio-palet organ uznał, że zwrotowi podlega kwota wyliczona w sposób następujący: 376 szt. skrzynio-palet pełnych typ [...] (kolor szary) x 477,63 zł cena jednostkowa = 179 588,88 zł wydatków netto x 75% = 134 691,66 zł.

2) 6 552 szt. skrzynio-palet ażurowych, które zgodnie z PDU miały być przechowywane w M. i W., na etapie kontroli (raport z czynności kontrolnych z dnia [...].07.2014 r. nr dokumentu [...]) stwierdzono łącznie 6 041 szt. skrzynio-palet ażurowych typ [...] 4 szt. przeznaczonych do jabłek i gruszek (kolor zielony). Organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest 511 szt. skrzynio-palet.

Ze stwierdzonych 6 041 szt. skrzynio-palet w toku analizy akt sprawy organ stwierdził, iż nie można zakwalifikować: - 240 szt. skrzynio-palet znajdujących się w D., ponieważ z akt sprawy wynika, iż w przypadku tej lokalizacji, Grupa nie przedłożyła umowy na użytkowanie skrzynio-palet do czego zobowiązana jest stosowanie do § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego. Umowa dzierżawy zawarta w dniu [...].05.2006 r. między G. Sp. z o. o. reprezentowaną przez pełnomocnika grupy W. P., a M. Z., nie odnosi się do rodzaju (nie reguluje), przedmiotu użytkowania/wykorzystywania skrzynio-palet oraz nie wskazuje powierzchni magazynowej, na której będą wykorzystywane skrzynio-palety. Zatem brak jest podstaw do zakwalifikowania umowy dzierżawy jako spełniającej warunki § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego,

- 173 szt. skrzynio-palet, które znajdowały się i użytkowane były przez osoby nie będące członkami grupy,

- 1094 szt. skrzynio-palet, które zostały udostępnione członkom Grupy na podstawie umów użyczenia zawartych w dniu [...].10.2011 r. z zachowaniem 5-letniego okresu zobowiązań (umowy zawarte do [...].12.2015 r.) z 10 członkami grupy. Umowy użyczenia nie precyzowały jednak ile i jakiego rodzaju skrzynio-palety, zostały użyczone poszczególnym członkom oraz w jakim okresie realizacji PDU zostały zakupione. Ponadto Grupa nie zawarła z członkami umów najmu/dzierżawy/użyczenia powierzchni magazynowych, będących w ich posiadaniu, na których wykorzystywane/użytkowane są skrzynio-palety wyłącznie do owoców sprzedawanych przez Grupę i wyprodukowanych przez jej członków, w celu przygotowania do sprzedaży owoców, co jest niezgodne z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego.

Mając powyższe na względzie organ II instancji stwierdził brak 511 sztuk skrzynio- palet i nie uznał 1 507 szt. skrzynio-palet ażurowych typ [...] 4 szt., przeznaczonych do jabłek i gruszek (kolor zielony).Wynikiem tego jest konieczność zwrotu kwoty 593 140,65 zł wyliczonej w następujący sposób: 2 018 szt. x 391,90 zł cena jednostkowa = 790 854,20 zł x 75% = 593 140,65 zł.

3) 9000 szt. skrzynek do owoców ([...] niebieska) zakupionych w dniu [...].11. 2010 r. w odniesieniu, do których przeprowadzono dodatkową ich kontrolę w dniach [...]-[...].10.2015 r., które zgodnie z PDU miały być przechowywane w D. - 4 000 szt., M. 3000 szt. i W. 2000 szt.. Organ stwierdził, że skrzynki do owoców w ilości 4 681 szt. znajdowały się w M. oraz w D.

Pozostała część skrzynek zgodnie z rozliczeniem obrotu opakowań (pismo z dnia [...].10.2015 r.) w ilości 6 154 szt. znajduje się w firmie [...] C. S., W., nie została ona jednak zakwalifikowana przez organ. Organ wskazał, że jak wynika z załączonych do protokołu z czynności kontrolnych przykładowych ksero dokumentów PZ, skrzynki do owoców miękkich znajdują się w komorach chłodniczych u odbiorcy [...] C. S. od miesiąca lipca/sierpnia 2015. Tym samym nie jest możliwe ustalenie fizycznej liczby skrzynek. Ponadto Prezes Grupy nie przedstawił żadnej umowy na przechowywanie/składowanie skrzynek u odbiorcy zgodnie z § 1 i z § 2 ww. rozporządzenia wykonawczego. Mając na uwadze powyższe, organ II instancji uznał, że zestawienie do konta 310 - opakowania, z którego wynika, iż na dzień [...].09.2015 r. liczba skrzynek do owoców ([...] niebieska) wynosiła 9 000 szt., jest niewiarygodne w kontekście ww. dokumentów.

Mając na uwadze powyższe organ II instancji zakwalifikował jedynie 4 681 szt. skrzynek, co daje 4 319 szt. (9000-4681) skrzynek, których koszt nie kwalifikuje się do wypłaty., i który został ustalony do zwrotu w następujący sposób 4 319 szt. x 10,00 zł cena jednostkowa = 43 190 zł x 75% = 32 392,50 zł.

4.) 2 szt. wag magazynowych jedna do 1 500 kg i jedna do 500 kg oraz 1 przenośnego zestawu wagowego, miejscem przechowywania wag miała być miejscowości W. i M. Na podstawie raportu z czynności kontrolnych z dnia [...].07.2014 r. nr dokumentu [...] (podczas kontroli dokonanej w październiku 2015 r. inwestycja ta nie była sprawdzana) organ odwoławczy stwierdził, iż miejsce przechowywania wskazanych wag jest niezgodne z PDU. Wagi magazynowe [...] (Nr fabryczny: [...]) i [...] (Nr fabryczny: [...]) i przenośny zestaw magazynowy [...] o nr fabrycznym [...] znajdowały się w D.

Wobec niezgodności miejsca przechowywania powyższego sprzętu z PDU organ odwoławczy ustalił koszt do zwrotu w następujący sposób: 1 szt. waga magazynowa typ [...] x 11 250,00 zł , 1 szt. waga magazynowa typ [...] x 990,00 zł, 1 zestaw wagowy cena jednostkowa = 18 375,00 zł wydatków netto łącznie do zwrotu 30 615,00 zł x 75% = 22 961,25 zł.

5.) 3 zestawów składających się z jednej wywrotnicy i jednego przenośnika taśmowego każdy, służących do przygotowania produktów do sprzedaży, które zgodnie z PDU miały być przechowywane w D. (1 zestaw), M. (1 zestaw) i W. (1 zestaw). Na podstawie raportu z czynności kontrolnych z dnia [...].07.2014 r. nr dokumentu [...] organ odwoławczy stwierdził, iż miejsce realizacji wskazanych wag jest niezgodne z PDU.

Podzielone zestawy znajdowały się:

- w gospodarstwie członka L. D. (G.) - 1 szt. przenośnika taśmowego (bez cech znamionowych) i 1 szt. wywrotnicy do skrzynio-palet o nr 01/11

- w gospodarstwie członka K. S. (J.) - 1 szt. przenośnika taśmowego,

- w D. - 1 szt. przenośnika taśmowego i 1 szt. wywrotnicy do skrzynio-palet o nr 02/11,

- w M. - 1 szt. wywrotnicy do skrzynio-palet.

Organ II instancji stwierdził niezgodność miejsca (realizacji) przechowywania inwestycji z PDU w przypadku 2 szt. przenośników taśmowych wykorzystywanych w gospodarstwach członków Grupy oraz 1 szt. wywrotnicy do skrzynio-palet znajdującej się w gospodarstwie członka Grupy.

Wobec powyższego organ odwoławczy ustalił koszt do zwrotu, który przedstawia się następująco:

1 szt. wywrotnicy do skrzynio-palet x 3 032,79 zł cena jednostkowa ,

|

2 szt. przenośników taśmowych x 5 327.87 cena jednostkowa = 10 655,74 zł wydatków netto. Kwota do zwrotu wynosi: 13 688,53 zł 75% = 10 266,40 zł.

6.) 4 szt. wózków paletowych, które miały być zgodnie z PDU przechowywane : M. (2 szt.) oraz W. (2 szt.). Na podstawie raportu z czynności kontrolnych z dnia [...].07.2014 r. nr dokumentu [...] organ odwoławczy stwierdził, iż miejsce przechowywania wózków paletowych jest niezgodne z PDU.

Zakupione wózki paletowe znajdowały się: w M. - 2 wózki paletowe o nr fabrycznych: [...] i [...] oraz w D. - 2 wózki paletowe o nr fabrycznych: [...] i [...].

Organ wskazał, ze w przypadku miejscowości D. Strona okazała umowę dzierżawy z [...] maja 2006r. wraz z aneksem, która nie odnosi się do rodzaju przedmiotu użytkowania, zakresu wykorzystania wózków paletowych i nie informuje o powierzchni magazynowej na jakiej będą one wykorzystywane. Zatem brak jest podstaw do zakwalifikowania przedmiotowej umowy dzierżawy jako spełniającej warunki § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego.

W tym stanie rzeczy organ ustalił do zwrotu kwotę wyliczoną w następujący sposób 2 wózki paletowe x 1 222,73 zł cena jednostkowa = 2 445,46 zł wydatków netto x 75% = 1 834,10 zł.

Prezes uznał tym samym, że mając na uwadze skutkujące sankcjami nieprawidłowości z zakresie realizacji PDU organ I instancji zasadnie zobowiązał Grupę do zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu udzielonej na zakup ww. inwestycji dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw pomocy finansowej w wysokości 795 286,56 zł, co powoduje, że konieczne było utrzymanie wspomnianej decyzji w mocy.

Wskazał, że w sprawie ma zastosowanie § 1 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia wykonawczego - jeżeli inwestycja zostanie udostępniona w przypadkach innych niż określone w ust. 3, wartość inwestycji stanowi nienależną kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję, ponieważ nie ulega wątpliwości, iż w okresie zobowiązania do niezbywania inwestycji, do których Grupa otrzymała pomoc finansową dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, nie była ona w stanie podczas kontroli przeprowadzonych w dniach [...]-[...].07.2014 r. oraz w dniach [...]-[...].10.2015 r. (w zakresie skrzynek do owoców [...] kolor niebieski) okazać zakupionych narzędzi i maszyn objętych dofinansowaniem. Kontrola wykazała niezgodność ilości i miejsca przechowywania zakupionych rzeczy zgodnie z PDU. Zobowiązaniem Grupy, określonym w § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego, do którego Grupa zobowiązała się składając wnioski o przyznanie pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw jest niezbycie i nieudostępnianie innemu podmiotowi inwestycji objętej dofinansowaniem przed upływem 5 lat od dnia nabycia narzędzia, maszyny, urządzenia.

Przedmiotem kontroli postępowania opartego na art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest zbadanie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy.

Organ powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 lipca 2014 r. sygn. akt. 11 SA/Op 257/14 wskazał, że niezasadna jest argumentacja skargi, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustanawiającej kwoty nienależnie pobranych środków jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznającej płatność.

W analizowanej sprawie ma zastosowanie § 1 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia wykonawczego - jeżeli inwestycja zostanie udostępniona w przypadkach innych niż określone w ust. 3, wartość inwestycji stanowi nienależną kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję, a Grupa zobowiązana jest do zwrotu przyznanej kwoty w wysokości 100% pomocy finansowej przyznanej na inwestycję, zwiększoną o odsetki ustawowe liczone od dnia zbycia do dnia zwrotu przyznanej pomocy finansowej.

Odnosząc się do twierdzeń Strony zawartych w odwołaniu w zakresie zgłoszenia siły wyższej związanej z powodzią, która miała miejsce na przełomie maja i czerwca 2010 r. organ wskazał, że obowiązek zgłoszenia siły wyższej , której rodzaje zostały wymienione w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19.01.2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, spoczywa na zainteresowanym podmiocie w świetle art. 148 rozporządzenia nr 543/2011, a takim podmiotem jest Grupa producentów.

Przypadek zaistnienia siły wyższej musi jednak zostać zgłoszony - wraz z odpowiednimi dowodami, w sposób zgodny z wymogami właściwego organu państwa członkowskiego - temu organowi w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym zainteresowany podmiot był w stanie to zrobić.

Zdaniem organu w niniejszej sprawie Grupa fakt wystąpienia powodzi zgłosiła w 2014 roku tj. po upływie 10 dnia roboczych od dnia ustąpienia okoliczności skutkujących wystąpieniem siły wyższej, klęska miała bowiem miejsce w maju i czerwcu 2010 roku, zaś za okoliczność wyłączającą konieczność zwrotu przyznanej pomocy finansowej nie sposób również uznać złej sytuacji finansowej Grupy.

Prezes ARiMR podkreślił, że zgodnie z art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia sprawę na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W związku z powyższym ARiMR, była zobowiązana wydając niniejszą decyzję oprzeć się na kontroli przeprowadzonej w dniach [...]-[...].07.2014 r. oraz w zakresie sprawdzenia ilości skrzynek do owoców - [...] kolor niebieski w oparciu o kontrolę przeprowadzoną w dniach [...]-[...].10.2015 r.

Organ wskazał, że kwotę w wysokości 795 286,56 zł, należy wpłacić wraz z odsetkami, które nalicza się na podstawie okresu między dniem zbycia lub udostępnienia innemu podmiotowi inwestycji objętej dofinansowaniem, a dniem zwrotu przyznanej pomocy finansowej na inwestycję, wskazując w sposób szczegółowy daty naliczenia odsetek oraz ich wysokość w odniesieniu do poszczególnych kwot pomocy składających się na kwotę do zwrotu.

Od decyzji Prezesa ARiMR Grupa złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze Grupa w pierwszym rzędzie zaznaczyła, że przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy wnosi zażalenie w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14-06-1960 r. - Kpa, ponieważ sprawa nie została załatwiona w terminie, a ostatnie zawiadomienie określało załatwienie sprawy do [...]-04-2016, natomiast decyzję otrzymała [...]-04-2016r. ponadto, wskazała na powoływanie się Prezesa ARiMR na przepisy obowiązujące po uzyskaniu przez Grupę uznania ( w dniu [...]-05-2011 roku Grupa zakończyła Plan Dochodzenia do Uznania i następnie w tym samym roku decyzją Marszałka Województwa otrzymała uznanie jako organizacja producentów). Po tej dacie Grupa nie dokonywała żadnych zobowiązań wobec ARiMR i zmiana przepisów nie może mieć wpływu na dokonane wcześniej zobowiązania (zasada, że prawo nie działa wstecz).

Strona wniosła o uchylenie decyzji i oddalenie żądań ARiMR w całości, ponieważ:

1. Decyzja w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych może być wydana w odniesieniu do grupy wstępnie uznanej. Aby wydać taką decyzję, należy wzruszyć ostateczną decyzję, na podstawie której przyznano pomoc finansową do przedmiotowej inwestycji i wydać nową decyzję przyznającą pomoc finansową do inwestycji.

2. Decyzja dotyczy w zdecydowanej większości zwrotu otrzymanej pomocy z powodu niewłaściwego sposobu wykorzystania inwestycji, co powinno być przedmiotem oddzielnego postępowania.

3.Decyzja nie uwzględnia wystąpienia siły wyższej, tj. powodzi.

W uzasadnieniu skargi Strona odwołując się do nieokreślonych wyjaśnień dotyczących interpretacji rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822) wskazała na określone w § 1pkt 1 lit c i d rozporządzenia warunki przyznawania pomocy finansowej Grupie Producentów dochodzących do uznania i podkreśliła, że żądanie zwrotu nienależnie pobranych środków ze względu na realizację inwestycji określonych w PDU, których zakres nie został dostosowany do wielkości produkcji produktów, ze względu, na które Grupa została uznana, możliwy jest tylko w okresie dochodzenia Grupy do uznania. Grupa została uznana [...] maja 2011 r. zatem wydanie zaskarżonej decyzji nie powinno mieć miejsca. Niezależnie od tego Grupa szeroko opisując kwestie zgłoszonych do organu w 2010 r. problemów związanych z inwestycjami budowlanymi, które zostały opóźnione ze względu na zalanie placu budowy (powódź), co skutkowało zmianą PDU wskazała, że miało to swoje odzwierciedlenie w zmniejszonych plonach owoców ( jabłek deserowych ) ilustrując to wykazem plonów poczynając od 2007 r. do 2012 r. i wskazując na radykalne ich obniżenie w 2010 r. W roku tym sprzedano tylko 58 326 kg, w sytuacji gdy w roku poprzedzającym było to 505 761 kg jabłek a w 2011 r. 118 259 kg. Strona podkreśliła, że powódź miała swoje konsekwencje ponieważ dostarczano zakupiony sprzęt w postaci skrzynio-palet, maszyn sortowniczych i innych maszyn i urządzeń, których nie było gdzie składować. Spowodowało to m.in.. konieczność udostępnienia części inwestycji innym podmiotom głównie członkom Grupy na podstawie umowy użyczenia, w tym skrzynio-palet ażurowych. W ocenie Strony organ miał wiedzę o zaistnieniu siły wyższej (powodzi) lecz nie uwzględnił tego faktu w zaskarżonej decyzji. Z dokumentów znajdujących się w Grupie wynika, że szkody w sadach zostały zgłoszone w piśmie (Wyjaśnienia) z dnia 2010-11-[...]. Również w protokole z kontroli nr [...] stwierdzono zmniejszenie powierzchni sadów u wytypowanego do kontroli członka grupy (J. K.) z 6 ha do 3 ha. Zdaniem Strony organ nie uwzględnił także faktu, że jeśli chodzi o przeprowadzone kontrole nie uwzględniały one istnienia w kontrolowanych obiektach (będących własnością grupy lub w gospodarstwach członków grupy) innych kolorów opakowań takiego samego rodzaju co potwierdza załączony do skargi fragment z protokołu pokontrolnego ( nr [...]), gdzie wyróżniono obecność różnych kolorów skrzynio-palet i doliczając tylko 532 skrzynio-palety niebieskie znajdujące się u S. L. i 102 skrzynio-palety niebieskie znajdujące się u M. W., byłby to stan przekraczający wymagane minimum 6552 szt.. W ocenie Strony bezzasadnie nie zostały uwzględnione wyjaśnienia odnośnie miejsca składowania opakowań u odbiorcy owoców, ponieważ absurdem jest oczekiwanie, że Grupa zawierać będzie umowę użyczenia lub inną z podmiotem skupującym owoce (taką umowę należałoby zawierać przy każdej dostawie, gdyż zostawia się własne opakowania, a pobiera obce lub nie pobiera się w danym dniu tylko w następnych). Niezależnie od tego Strona wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bo skoro dotyczy zwrotu pomocy powinna najpierw zostać wzruszona decyzja ostateczna o jej przyznaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, że Sąd nie ma podstaw do rozważania "zażalenia", o którym mowa w skardze, ponieważ zażalenie o jakim jest mowa w art. 37 Kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, przysługuje do organu wyższego stopnia nad organem rozpatrującym sprawę, a jeśli takiego organu nie ma przysługuje wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Odnosząc się do skargi Sąd uznał , że należy ją uwzględnić, jakkolwiek głównie z innych względów niż w niej poruszone.

Przede wszystkim Sąd wskazuje, że nie podziela argumentów skargi dotyczących tego, że organy nie miały, co do zasady podstaw do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków finansowych, które przyznane zostały Grupie za I półrocze piątego roku dochodzenia do uznania na cele inwestycyjne wskazane w PDU na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z17 czerwca 2009 r., przy uznaniu spełnienia pozostałych wymogów określonych w pkt 2-4 tego przepisu. Sąd podziela przy tym stanowisko organów co do tego, że w sprawie – w zakresie zwrotu udzielonej pomocy- zastosowanie mają na podstawie § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 lipca 2013 r. (Dz. U. 2013 poz. 872) przepisy dotychczasowe tj. przepisy wskazywanego rozporządzenia z 2009 r.

Podkreślić należy, że postępowanie o zwrot nienależnie pobranych środków prowadzone na podstawie art. 29 ustawy z 9 maja 2008 r. o ARiMR, jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie przyznania pomocy, jakkolwiek ma z nim związek i sprawa dotycząca przyznania środków finansowych, stanowi punkt wyjścia dla sprawy ich zwrotu. Art. 29 ust. 1 o ARiMR stanowi, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Postępowanie dotyczące zwrotu ma na celu zbadanie, czy środki o jakich mowa w ww. przepisie, nie zostały w sposób nienależny lub nadmierny pobrane z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sąd podziela przy tym stanowisko, które znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że możliwość wydania decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych środków, nie jest uzależnione od uprzedniego wyeliminowania decyzji ostatecznej o ich przyznaniu- np. wskazywany przez organ wyrok WSA w Opolu z dnia 21 lipca 2014 r. sygn. akt. 11 SA/Op 257/14, czy też wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2017 r. sygn akt I SA/Gd 673/16).

Sąd przypomina, że postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczyło zwrotu środków w związku z tym, że w ocenie organu doszło do naruszenia treści § 1 ust. 1 pkt. 3 lit. a rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822), zwane dalej "rozporządzeniem wykonawczym", co wobec braku zaistnienia sytuacji przewidzianej treścią ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia, skutkowało obowiązkiem zwrotu 100% udzielonej pomocy (pomoc stanowiła 75% wartości inwestycji), na podstawie § 1 ust. 4 pkt 2( podkreślenia wymaga, że wskazany w jednym miejscu decyzji jako podstawa zwrotu § 1 pkt ust. 4 pkt 1- stanowi oczywistą omyłkę pisarską organu, na co wskazuje poprzedzający ten zapis wywód organu). Organ wskazał przy tym, że w toku kontroli nie doszło do potwierdzenia spełnienia przez Grupę warunków pomocy w rozumieniu § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, ponieważ poza brakami ilościowymi w odniesieniu do pewnych sprzętów ustalono również ich przechowywanie i korzystanie niezgodnie z PDU. Organ wskazywał, że opisane w decyzji inwestycje w postaci sprzętu, maszyn i urządzeń, znajdowały się w określonych w decyzji ilościach m.in. w posiadaniu członków Grupy i w innych miejscach ich przechowywania (realizacji) niż wskazane w PDU.

Zatem przedmiotem sprawy wbrew stanowisku Strony, nie było orzeczenie o zwrocie nienależnie pobranych środków - a właściwie nadmiernie pobranych środków - z racji nieadekwatnego ich pobrania wobec niedostosowania pobranych środków do wielkości produkcji i specyfiki zbioru Grupy w odniesieniu do produktu ze względu, na który Grupa została utworzona, czego dotyczy § 1 ust. 1 pkt 1lit. c i d rozporządzenia.

W związku ze stanowiskiem organu należy wskazać, że zgodnie z treścią § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) i d) "rozporządzenia wykonawczego", Grupa otrzymuje pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji wiązanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem lub przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których grupa została wstępnie uznana, jeżeli inwestycja lub jej etap: c) są dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków, nieprzekraczającej wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania,

d) odpowiadają specyfice zbioru i działań wykonywanych w odniesieniu do owoców i warzyw po jego dokonaniu;

Zgodnie z pkt 9 Wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia, kwalifikowanymi kosztami inwestycji są koszty zakupu narzędzi oraz zakupu i montażu maszyn oraz urządzeń przeznaczonych do przechowywania, magazynowania lub przygotowania owoców i warzyw do sprzedaży, w szczególności do ich mycia, czyszczenia, sortowania, pakowania, konfekcjonowania, krojenia, cięcia, szatkowania, obierania lub drylowania.

W myśl § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Grupa, z zastrzeżeniem ust. 3, ażeby otrzymać pomoc finansową, musi zobowiązać się do niezbywania i nieudostępniania innemu podmiotowi inwestycji objętej dofinansowaniem przed upływem 5 lat od dnia nabycia narzędzia, maszyny, urządzenia lub samochodu ciężarowego.

Zgodnie z § 1 ust.3 rozporządzenia Grupa może udostępnić inwestycję:

1) innemu podmiotowi na podstawie umowy określającej okres i warunki wykorzystywania inwestycji przez ten podmiot, jeżeli w wyniku wystąpienia zjawisk atmosferycznych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 stycznia 2009 r. w sprawie określenia przypadków, w których spadek wartości produkcji sprzedanej wystąpił z przyczyn niezależnych od wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw lub organizacji producentów owoców i warzyw (Dz. U. Nr 27, poz. 166), wystąpił okresowy brak możliwości pełnego wykorzystania inwestycji w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c i d;

2) członkom tej grupy, jeżeli ta inwestycja jest związana ze zbiorem owoców i warzyw, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, w celu dokonania ich zbioru.

Jednocześnie, stosownie do § 1 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, jeżeli zbycie budynków, budowli, narzędzi, maszyn, urządzeń nastąpi przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i jeżeli inwestycja zostanie udostępniona w przypadkach innych niż określone w ust. 3 grupa zwraca kwotę w wysokości 100 % pomocy finansowej przyznanej na inwestycję, zwiększoną o odsetki ustawowe liczone od dnia zbycia tej inwestycji lub udostępnienia jej innemu podmiotowi do dnia zwrotu przyznanej pomocy finansowej.

W myśl 2 ust. 2 rozporządzenia potwierdzeniem spełniania przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej, w przypadku inwestycji polegającej na zakupie lub montażu przez tę grupę maszyny lub urządzenia, o których mowa w § 1 ust. 2, na gruncie, w budynku lub w jego części albo w budowli będących w posiadaniu innego podmiotu, jest złożenie, oprócz dokumentów wymienionych w ust. 1 pkt 1-3, także:

1) oświadczenia, że po zdemontowaniu maszyny lub urządzenia i dokonaniu ponownego ich montażu stan techniczny tej maszyny lub urządzenia pozwoli na ich używanie zgodne z przeznaczeniem;

2) umowy zawartej między grupą a innym podmiotem będącym w posiadaniu gruntu, budynku lub budowli, w których nastąpi montaż zakupionej przez grupę maszyny lub urządzenia, określającej okres i warunki dzierżawy, najmu lub użyczenia grupie tego gruntu, budynków lub ich części, lub budowli, warunki montażu i demontażu maszyny lub urządzenia oraz warunki wypowiedzenia umowy.

Mając na względzie wskazane przepisy Sąd uznał, że organy dokonując ustaleń faktycznych w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w postaci wyników kontroli określonych w raportach ich dotyczących oraz wyjaśnień Strony w sposób nieprawidłowy ustaliły kwotę pomocy finansowej do zwrotu. Odnosząc się do ustaleń organów należy wskazać, że Sąd podziela ich stanowisko o konieczności zwrotu kwoty przyznanej Grupie na inwestycje, w odniesieniu do których ponad wszelką wątpliwość ustalono ich fizyczny brak lub co do których bezsprzecznie ustalono, że są w bezpodstawnym posiadaniu innych podmiotów ( np. byłych członków Grupy).

Sąd nie podziela natomiast stanowiska organów dotyczącego konieczności zwrotu pomocy w przypadku tego sprzętu i urządzeń, co do których nie ma wątpliwości, że sprzęt ten istnieje, co potwierdzają wyniki kontroli i jest on wykorzystywany przez członków Grupy, a organy kwestionują jedynie w takim przypadku albo niewłaściwą treść umowy korzystania z niego albo jej brak i fakt przechowywania sprzętu niezgodnie z PDU. Wyjaśniając stanowisko Sądu w tej kwestii należy zwrócić uwagę, że przepisy rozporządzenia wykonawczego z 2009 r. w § 1 ust.1 pkt 2 przewidują, że warunkiem przyznania Grupie dochodzącej do uznania jest to, że grunt, na którym została zrealizowana inwestycja, lub budynek albo budowla, w których została zrealizowana inwestycja, stanowią własność lub przedmiot użytkowania wieczystego grupy, z zastrzeżeniem ust. 2, zaś ust. 2 tego przepisu stanowi, że "W przypadku gdy grunt, budynek albo budowla, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie stanowią własności lub przedmiotu użytkowania wieczystego grupy, pomoc finansowa jest przyznawana na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji polegającej na zakupie lub montażu przez grupę maszyny lub urządzenia na gruncie, w budynku lub w jego części albo w budowli będących w posiadaniu innego podmiotu, udostępnionych grupie na podstawie umowy, pod warunkiem, że po zdemontowaniu tej maszyny lub urządzenia i dokonaniu ponownego montażu stan techniczny tej maszyny lub urządzenia pozwoli na ich używanie zgodne z przeznaczeniem".

To właśnie z treścią tego przepisu wiąże się treść przyjętego przy orzekaniu przez organ treść § 2 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, że " Potwierdzeniem spełniania przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej, w przypadku inwestycji polegającej na zakupie lub montażu przez tę grupę maszyny lub urządzenia, o których mowa w § 1 ust. 2, na gruncie, w budynku lub w jego części albo w budowli będących w posiadaniu innego podmiotu, jest złożenie, oprócz dokumentów wymienionych w ust. 1 pkt 1-3, także:

1) oświadczenia, że po zdemontowaniu maszyny lub urządzenia i dokonaniu ponownego ich montażu stan techniczny tej maszyny lub urządzenia pozwoli na ich używanie zgodne z przeznaczeniem;

2) umowy zawartej między grupą a innym podmiotem będącym w posiadaniu gruntu, budynku lub budowli, w których nastąpi montaż zakupionej przez grupę maszyny lub urządzenia, określającej okres i warunki dzierżawy, najmu lub użyczenia grupie tego gruntu, budynków lub ich części, lub budowli, warunki montażu i demontażu maszyny lub urządzenia oraz warunki wypowiedzenia umowy".

Zatem z przepisów tych jednoznacznie wynika, że umowa o ściśle określonej treści jak również stosowne oświadczenie dotyczące zakupu lub montażu maszyny , która ma być zainstalowana w budynkach lub na gruncie będących w posiadaniu innego podmiotu dotyczy sytuacji, w której nastąpi montaż a następnie demontaż maszyny lub urządzenia stanowiącego własność Grupy. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała taka sytuacja. Organ nie wskazywał, że w odniesieniu do zakwestionowanych sprzętów i urządzeń zachodziła potrzeba ich montażu, co jest o tyle zrozumiałe, że skrzynki, wagi, zestawy składające się z przenośnika i wywrotnicy, czy wózki paletowe, w ocenie Sądu nie wymagają podjęcia takich działań – chyba, że organ w toku ponownego rozpoznania sprawy wykaże, że jest inaczej. W tym stanie rzeczy na tym etapie sprawy w odniesieniu do zakwestionowanych sprzętów i urządzeń, które znajdowały się w posiadaniu członków Grupy można uznać, że Grupa miała prawo udostępnić im inwestycję w oparciu o treść § 1 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, ponieważ skrzynki, palety, wagi, wózki paletowe, są to urządzenia, które w ocenie Sądu są związane ze zbiorem owoców ze względu, na które została utworzona Grupa i są potrzebne w celu dokonania ich zbioru. Należy zauważyć, że § 1 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia nie nakłada obowiązku zawierania umowy z członkiem Grupy, przy udostępnianiu mu inwestycji potrzebnej do zbioru owoców, jakkolwiek jej zawarcie może być przydatne dla celów rozliczeniowych, chociaż wystarczające mogłyby być stosowne potwierdzenia wydania określonego sprzętu . Należy zaznaczyć, że sprzęt jest własnością Grupy, która dysponuje dowodami potwierdzającymi ich własność, zatem rozliczenie się z ewentualnie nierzetelnym członkiem Grupy, nie powinno stanowić większego problemu.

Odnosząc się szczegółowo do stanowiska organu należy wskazać, że w ocenie Sądu w zakresie 6 552 szt. skrzynio-palet,, co do których stwierdzono fizycznie brak 511 sztuk oraz stwierdzono 6041 sztuk , stanowisko organu jest nietrafne w zakresie stwierdzonej ilości palet - w odniesieniu do 240 sztuk palet , które ujawniono w siedzibie Grupy w D., który to budynek stanowi własność członka Grupy będącego zarazem jej Prezesem oraz 1094 sztuk palet ujawnionych u członków Grupy, którzy legitymowali się umowami użyczenia. Zaznaczenia przy tym wymaga, że w odniesieniu do skrzynio-palet znajdujących się u członków Grupy możliwe było w ocenie Sądu przyjęcie, że skoro członkowie Grupy sprzedawali swoją produkcję do Grupy, która następnie sprzedawała je odbiorcom zajmującym się skupem, to mogły istnieć sytuacje, że nie zawsze Grupa mogła otrzymać własne skrzynio-palety a mogła otrzymać palety zamienne,, takie same tylko innego koloru. Organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny dlaczego nie uznał w tym zakresie za zasadne wyjaśnień Grupy.

W zakresie 9000 szt. skrzynek do owoców ([...]niebieska) organ stwierdził, że skrzynki do owoców w ilości 4 681 szt. Znajdowały się w M. oraz w D. Brakowało zatem 4319 sztuk skrzynek, co do których Strona wykazywała, że zgodnie z rozliczeniem obrotu na podstawie dokumentów PZ, znajdują się one w posiadaniu firmy [...] C. S.( w ilości 6154 sztuki), co nie koresponduje z brakującą ilością, a zatem brak było zdaniem organu możliwości ustalenia faktycznej ich ilości. Tym niemniej Sąd zwraca uwagę, że w toku kontroli przeprowadzonej [...]-[...] lipca 2014 r. kontrolujący stwierdzili łącznie obecność 7 724 szt. skrzynek, w tym w M. nie rozpakowane i nie używane od czasu zakupu w 2010 r. skrzynki w ilości 3 440 szt. i w gospodarstwach członków grupy 4 284 szt. skrzynek. Brak jest stanowiska organu co stało się z nierozpakowanymi skrzynkami z M., które powinny w ocenie Sądu zostać zaliczone na dobro Grupy - jeśli są. Organ powinien jednoznacznie wyjaśnić tę kwestię, dlaczego skrzynek tych zabrakło w rozliczeniu i uzyskać wyjaśnienie od Strony jaki był ich los.

W odniesieniu do 2 szt. wag magazynowych jedna do 1 500 kg i jedna do 500 kg oraz 1 przenośnego zestawu wagowego należy stwierdzić, że skoro są one używane i znajdują się w siedzibie Grupy w D. ( w budynku stanowiącym własność członka Grupy), to jeśli nie wymagały one montażu, a jedynie znajdują się w miejscu innym niż wskazane w PDU pomoc udzielona na ich zakup, nie powinna być przedmiotem zwrotu. To samo dotyczy stwierdzonych u członków Grupy 1 zestawu składającego się z jednej wywrotnicy i jednego przenośnika (L. D.), 1 sztuki przenośnika taśmowego ( K. S.), 1 zestawu znajdującego się w siedzibie Grupy w D. i 1 sztuki wywrotnicy znajdującej się w nieruchomości stanowiącej własność Grupy czyli w M.

W odniesieniu do 2 sztuk wózków , które były przechowywane niezgodnie z PDU bo w D , to zdaniem Sądu sama ta okoliczność, nie powinna zgodnie z tym o czym była już mowa, stanowić podstawy do zwrotu udzielonej na ich zakup pomocy.

Odnosząc się do podnoszonej przez Stronę siły wyższej to kwestia ta, w związku z tym co było podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie udzielonej pomocy, nie ma w sprawie zastosowania. Stronie nie zarzucono, że kupiła za dużo sprzętu a jedynie o czym była mowa wyżej zarzucano braki ilościowe i kwestię wykorzystywania zakupionych urządzeń i sprzętu niezgodnie z PDU i przepisami rozporządzenia z 17 czerwca 2009 r. Ponadto Strona nie twierdziła nigdy, że problemy z brakującymi ilościami skrzynek, czy skrzynio-palet, były wynikiem ich zniszczenia w związku z powodzią. Zatem fakt powodzi nie ma znaczenia dla sprawy, w związku z czym to czy organy zasadnie wskazują, że Strona nie zgłosiła w sposób prawidłowy siły wyższej, jest obojętny dla wyniku sprawy.

W przedstawionym stanie rzeczy organ ponownie dokona ustaleń w zakresie wątpliwych pozycji dotyczących braków ilościowych skrzynio- palet i skrzynek ([...] niebieska), jednoznacznie wskaże, czy w odniesieniu do wag i zestawu wagowego przenośnika wagowego oraz zestawów składających się z wywrotnicy i przenośnika wymagany był ich montaż, czy też wystarczyło zwykłe ich przewiezienie na nieruchomości, które nie były w posiadaniu Grupy i korzystaniu z nich i ustali ostatecznie kwotę do zwrotu wraz z odsetkami z określeniem daty ich zwrotu – tak jak bezwzględnie wskazuje to treść § 1 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Należy zaznaczyć, że brak prawidłowego rozstrzygnięcia o zwrocie należności wraz z odsetkami, stanowi naruszenie tego przepisu. Nie jest bowiem prawidłowe w przedmiotowej sprawie wskazywanie w odniesieniu do odsetek, których zwrot stanowi nałożenie zobowiązania na Stronę, swoiste "rozstrzyganie" o nich w uzasadnieniu decyzji a nie w jej rozstrzygnięciu. Zaznaczyć bowiem należy, że jakkolwiek treść decyzji stanowi nierozerwalną całość to w uzasadnieniu można zawrzeć jedynie wskazanie podstawy ich wysokości jak również dodatkowo (ale nie zamiast ) kwoty i daty należnych od tych kwot odsetek, co ma służyć dokładnemu wyjaśnieniu stanowiska organu.

Na koniec należy wskazać, że organ powinien wyjaśnić również kwestie przedawnienia w odniesieniu do ustalonej należności, o czym mowa jest w odwołaniu Strony (str. 3), jak również w skardze (str. 3).

Mając powyższe okoliczności na względzie i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.