Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1048/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2007 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] cofającą Panu M. T. – zwanemu dalej skarżącym - pozwolenie na broń palną myśliwską.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, czyli do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Postawę faktyczną stanowiło ustalenie, iż organ Policji uzyskał informację o uznaniu Pana M. T., na mocy wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] kwietnia 2003 r. sygn. [...], za winnego popełnienia czynu z art. 178 a Kodeksu karnego tj. kierowania samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości i skazania go na karę grzywny w wymiarze 40 stawek po 20 zł.

W świetle powołanego wyroku sądu, organ I instancji uznał, że skarżący świadomie naruszając obowiązujący porządek prawny nie daje swoją postawą rękojmi bezpiecznego i zgodnego z prawem dysponowania bronią. Od posiadaczy broni wymaga się poszanowania porządku prawnego, przestrzegania przepisów prawa oraz nieskazitelnej i odpowiedzialnej postawy, a skarżący popełniając przestępstwo umyślne zagrażające bezpieczeństwu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego takiej postawy jako myśliwy nie wykazał. Tym samym organ wskazywał, że nie ma żadnej gwarancji, iż posiadając nadal pozwolenie na broń myśliwską powstrzyma się od posługiwania się nią będąc pod wpływem alkoholu. W ocenie organu dopuszczając się jazdy pod wpływem alkoholu miał świadomość, że stwarza zagrożenie dla porządku publicznego, łamie obowiązujące normy prawne, a mimo to kierował samochodem w stanie nietrzeźwości.

W złożonym odwołaniu od powyższej skarżący zarzucił błędną interpretację przepisów art. 18 ust.1 i art. 15 ustawy o broni i amunicji oraz błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu przez organ I instancji, iż zachodzi co do niego obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tymczasem, wskazuje skarżący, z materiału dowodowego nie można w sposób jednoznaczny wywieść powyższej tezy, w szczególności nie uzasadnia jej sam fakt kierowania przez niego przed czterema laty pojazdem po spożyciu alkoholu. Podkreślił, że nie posiadał w chwili popełnienia inkryminowanego czynu broni, a więc nie zachodziło niebezpieczeństwo użycia jej w sposób sprzeczny z prawem. Ponadto przez cały okres posiadania broni obejmujący 22 lata nie użył jej nigdy w sposób niezgodny z przepisami. Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż zwrócono mu prawo jazdy, a zatem organ je wydający uznał, że nie zachodzi wobec niego obawa popełnienia przestępstwa zagrażającego bezpieczeństwu w komunikacji. Skarżący nie zgodził się również ze stwierdzeniem, że nie daje gwarancji powstrzymywania się od posługiwania się bronią pod wpływem alkoholu wskazując, iż to organ nie przedstawił żadnych dowodów, że mógłby się posłużyć bronią będąc w stanie nietrzeźwości. Ponadto, jego zdaniem, takiej gwarancji nie może udzielić żaden posiadacz broni. Stwierdził, że z przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego wynika, iż jest osobą zrównoważoną psychicznie, bezkonfliktową, nie nadużywa alkoholu, a przedłożone wraz z odwołaniem zaświadczenie lekarskie potwierdza, że może dysponować bronią.

Po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Główny Policji utrzymał decyzję w mocy. Wywodził, że katalog przestępstw, których popełnienie może wzbudzić obawy co do zgodnego z prawem użycia broni nie jest zamknięty, a dyspozycja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi dla organów Policji jedynie wytyczną interpretacyjną w sprawach cofnięcia pozwolenia na broń, co daje organom możliwość oceny postępowania posiadacza broni w kontekście dyspozycji tego przepisu także w przypadku popełnienia przez niego innych rodzajów przestępstw, osądzonych prawomocnym wyrokiem skazującym lub o popełnienie których postawiono zarzut w postępowaniu karnym. Organ podkreślił, iż skarżący popełniając przestępstwo skierowane przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, którego jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy naraził na uszczerbek nie tylko swoje życie lub zdrowie, ale także innych uczestników ruchu. Tym samym mimo, że czyn, którego się dopuścił, nie jest wymieniony w kodeksie karnym jako przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu, to pośrednio dla tych dóbr stanowi jednak istotne zagrożenie. Organ zaznaczył, iż czyn skarżącego nie miał tragicznych konsekwencji jedynie z uwagi na wcześniejsze zatrzymanie.

W ocenie organu takie zachowanie nie daje gwarancji, iż skarżący będąc w stanie nietrzeźwości nie sięgnie po broń i nie użyje jej sprzecznie z prawem. Posiadacze broni dysponują prawem, z którego korzystanie ma ścisły związek ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, zatem nie jest obojętne, czy przestrzegają one ładu prawnego. Zdaniem organu okoliczności popełnienia przez skarżącego wskazanego wyżej czynu niweczą jego wiarygodność co do przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, a tym samym w interesie społecznym nie leży zachowanie skarżącemu pozwolenia na broń. Obawy użycia broni w sposób sprzeczny z prawem nie znoszą podniesione przez niego okoliczności dotyczące pozytywnej oceny w miejscu zamieszkania czy w kole łowieckim.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił Komendantowi Głównemu Policji naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazując, iż popełnione przez niego przestępstwo nie jest wymienione w powyższym przepisie, określającym katalog czynów, których popełnienie może stanowić podstawę cofnięcia pozwolenia na broń. Podniósł ponadto, iż postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący między innymi ze względu na zaniechanie dokonania przez organ takich czynności, jak zasięgnięcie opinii biegłych psychologów, przesłuchanie świadków, zlecenie wykonania badań lekarskich. Zdaniem skarżącego, jeżeli organ przeprowadziłby postępowanie w sposób właściwy i wyczerpujący, stwierdziłby brak podstaw do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń, w jego przypadku nie zachodzi bowiem niebezpieczeństwo użycia broni w sposób sprzeczny z prawem. Skarżący zwrócił również uwagę na zarysowującą się w orzecznictwie tendencję mniej rygorystycznego interpretowania wymogów ujętych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie ze wskazaną powyżej linią orzeczniczą samo skazanie za przestępstwo nie może przesądzać o automatycznym cofnięciu pozwolenia na broń, istnieje bowiem konieczność zbadania, czy osoba skazana za przestępstwo całokształtem swego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku skarżącego natomiast popełnienie inkryminowanego czynu nie stwarza przesłanki wystąpienia powyższego zagrożenia. Dodatkowo skarżący zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę opinii środowiskowej. Na rozprawie przed tutejszym Sądem przytoczył okoliczności związane z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości, za który to czyn został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w L.. Zdarzenie miało miejsce w sytuacji spotkania koleżeńskiego, kiedy wyręczył w prowadzeniu pojazdu kolegę kierowcę będącego także pod wpływem alkoholu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.

Wskazywał w uzasadnieniu, że obawa użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego wynika z faktu, iż został skazany za przestępstwo o wysokim stopniu szkodliwości społecznej z uwagi na jego możliwe następstwa tj. śmierć lub kalectwo nie tylko samego sprawcy ale też innych uczestników ruchu drogowego. Dopuszczający się tego rodzaju czynu jest, w ocenie organu, osobą nieodpowiedzialną i pozbawioną wyobraźni, co do możliwych następstw swego zachowania, a tego rodzaju cechy wykluczają możliwość posiadania tak niebezpiecznego narzędzia, jakim jest broń palna. Zdaniem organu, skarżący nie daje gwarancji, iż będąc w stanie po spożyciu alkoholu nie sięgnie po broń palną i faktu tego nie może zmienić pozytywna opinia z miejsca zamieszkania oraz zachowanie wymaganych prawem warunków przechowywania broni.

Organ zaznaczył ponadto, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie zachodziła konieczność zasięgnięcia opinii biegłych psychologów i przedstawienia przez skarżącego badań lekarskich, bowiem zdolność fizyczna i psychiczna do dysponowania bronią, której brak stanowi odrębną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń, nie ma związku z przyjętą w sprawie podstawą materialnoprawną decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. 02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. 02.153.1270 z późn. zm. – zwana dalej p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych i jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] cofającą pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, bądź procesowego – w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Nie podzielając zarzutu naruszenia prawa materialnego, Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organowi administracji podstawę do dokonania oceny stanu faktycznego jako dostatecznie wyczerpującego przesłanki określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.).

Art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji stanowi, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Nie ma znaczenia podnoszony w skardze zarzut, iż popełnione przez skarżącego przestępstwo nie jest wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wśród czynów, których popełnienie stanowić może podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń.

Sąd w niniejszym składzie nie podzielił argumentacji skarżącego, że skoro jego zachowanie wyczerpujące znamiona czynu zabronionego z art. 178 a § 1 kk nie jest według systematyki przepisów kodeksu karnego przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu czy mieniu, to przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 nie znajduje do niego zastosowania. Zgodził się z argumentacją organu, iż przepis ten wymienia tylko przykładowo - jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego - prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W szczególności wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym (...)". Wynika z niego, że katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty (niewyczerpany).

Podzielił pogląd, iż przestępstwo objęte przepisem art. 178 a § 1 kk, usytuowane jest wprawdzie w rozdziale XXI kodeksu karnego, zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", jednak przedmiotem ochrony poprzez tę normę jest życie i zdrowie człowieka. Ochrona życia i zdrowia człowieka leży w interesie publicznym. Stąd tego rodzaju zachowanie jak prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi, utratę mienia.

Należy podkreślić, co zawiera w swej ocenie zaskarżona decyzja, iż skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo z art. 178 a § 1 Kodeksu karnego nie tylko oznacza, że skarżący dopuścił się zachowania niezgodnego z obowiązującym prawem, skoro dyspozycja stanowi o prowadzeniu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Świadczy przede wszystkim o braku odpowiedzialności, lekkomyślności i braku wyobraźni sprawcy takiego czynu co do następstw własnego zachowania. Nie ulega wątpliwości, że skala skutków, jakie bywają następstwem jej beztroskiego lekceważenia przenosi się bezpośrednio na zagrożenie bezpieczeństwa współuczestników ruchu drogowego, realne doznanie przez nich uszczerbku w zdrowiu i mieniu, a nawet utraty życia. Na rozprawie przed tutejszym Sądem skarżący wyjaśnił w jakich okolicznościach doszło do naruszenia prawa - na spotkaniu towarzyskim, kiedy to zdecydował o kierowaniu pojazdem zamiast jego właściciela będącego pod wpływem alkoholu.

Tutejszy Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie ustala własnego stanu faktycznego, niemniej jednak - w świetle powyższych wyjaśnień - dokonanej przez organ ocenie osoby skarżącego (w zakresie obawy o której mowa w podstawie materialnoprawnej decyzji) nie można zarzucić dowolności.

Wbrew zarzutom skarżącego, organ odwoławczy w sposób logiczny i przekonywujący ocenił, że nawet jednorazowe, nieodpowiedzialne zachowanie osoby posiadającej pozwolenie na posiadanie broni świadczy o nieprzestrzeganiu podstawowych norm bezpieczeństwa w komunikacji i pozwala na dokonanie w zaskarżonych decyzjach oceny tego zachowania w zakresie obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nawet bowiem jednorazowe zachowanie, ale świadczące o lekceważeniu normy zakazującej prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu burzy całokształt dotychczasowych dobrych opinii środowiska, całokształt dotychczasowego postępowania, bowiem okoliczności tego zdarzenia potwierdzają istnienie obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Nieobojętna dla oceny organu jest okoliczność, że broń jest towarem szczególnie reglamentowanym przez to, że dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Nie może bowiem stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie niewątpliwie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę. Taką ograniczoną kontrolę miał nad swoim zachowaniem skarżący decydując o kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości.

Tym samym uzasadniona jest teza, że dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Trzeba bowiem pamiętać, że pojazd mechaniczny w rękach osoby o zaburzonych, na skutek nietrzeźwości, właściwościach psychomotorycznych może niekiedy okazać się groźniejszym narzędziem przestępczym niż broń palna.

Miarą osobistej odpowiedzialności jest więc, by w takim stanie samochodu nie prowadzić. W przeciwnym razie odpowiedzialność ta jest podważona, co rozciąga się też na pozostałe działania skarżącego, w tym na ocenę, czy gwarantuje on prawidłowe i bezpieczne korzystanie z broni. Ponadto, na co zwraca uwagę orzecznictwo, "nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2003.01.14 sygn. akt III SA 1173/01, LEX nr 126764).

W konsekwencji, ustalenia dokonane w oparciu o prawomocny wyrok jaki zapadł w sprawie karnej w stosunku do skarżącego pozwalał organowi na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stwierdzenie popełnienia przestępstwa z art. 178 a § 1 kk było bowiem przesłanką do oceny osoby skarżącego w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni. Stąd zaliczenie skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało skutkować - zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy - cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. Obowiązek taki nakłada bowiem na organ cyt. wyż. przepis art. 18 ust. 1 pkt 2, stanowiąc, iż "właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń (...)".

W świetle powyższych rozważań nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące niepełnego charakteru przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego między innymi z uwagi na brak badań psychologicznych czy też przesłuchania świadków. W okolicznościach niniejszej sprawy nie mogły one mieć wpływu na decyzje organów, w szczególności, iż nie zmieniają faktu karalności skarżącego, a to właśnie ten fakt stał się podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

Nietrafny jest również ujęty w skardze pogląd skarżącego o pominięciu przez organ opinii środowiskowej. Organ odniósł się w decyzji do argumentacji dotyczącej między innymi pozytywnego postrzegania strony przez sąsiadów i członków koła łowieckiego, braku interwencji policyjnych czy też informacji o nadużywaniu alkoholu. Słusznie jednakże przyjął, iż okoliczności powyższe nie eliminują faktu, że skarżący dopuścił się czynu przestępczego i to o znacznym stopniu szkodliwości, którego następstwa mogły mieć tragiczne skutki, a tym samym nie zniosły obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zauważyć należy, że w świetle czynu przesądzonego w prawomocnym wyroku karnym skazującym bezpodstawny jest zarzut, że organ nie przedstawił żadnych dowodów, że mógłby się posłużyć bronią będąc w stanie nietrzeźwości. Ponadto, zastosowany przez organ w podstawie materialnoprawnej decyzji przepis nie mówi o gwarancji, a jedynie – o uzasadnionej obawie użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nadto, co zasadnie stwierdził organ, dla rozstrzygnięcia sprawy nie zachodziła konieczność zasięgnięcia opinii biegłych psychologów i przedstawienia przez skarżącego badań lekarskich, bowiem zdolność fizyczna i psychiczna do dysponowania bronią, której brak stanowi odrębną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń, nie ma związku z przyjętą w sprawie podstawą materialnoprawną decyzji.

Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby w świetle art. 145 p.s.a. spowodować uchylenie zaskarżonej przez stronę decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.