Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2183/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 4 listopada 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] "[...]" w [...] na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem [...] z [...] sierpnia 2019r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako organ) utrzymał w mocy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] czerwca 2019 r., znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2000 r. znak: [...]. Decyzją tą na podstawie art. 60 ust. 1 i 3 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm., dalej jako ustawa) stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] nieodpłatnie mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu Zespołu [...] "[...]" w [...], w skład którego wchodzi nieruchomość gruntowa zabudowana położona w obrębie [...], gmina [...] oznaczona na mapie i w rejestrze ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...].

Powodem odmowy wszczęcia postępowania było przyjęcie, że wnioskodawca postępowania nadzwyczajnego tj. Stowarzyszenie [...] "[...]" w [...] nie wykazał interesu prawnego tj. tytułu do mienia objętego ww z decyzją [...] października 2000 r.

Skargę na ww postanowienie złożyło ww Stowarzyszenie [...] "[...]" w [...] (dalej jako skarżący). Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

- prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 60 ust. 1 ustawy poprzez nieuwzględnienie z urzędu, że w oparciu o kwestionowaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2000r. Powiat [...] nabył nieodpłatnie mienie Skarbu Państwa w postaci działki nr [...] i [...] pomimo że 01 stycznia 1999r. nie znajdowały się one w wyłącznym władaniu przejętej do prowadzenia szkoły [...], ani nie służyły do jej prowadzenia,

- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7, 28 i 89 § 2 kpa, poprzez zaniechanie wszystkich możliwych działań, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zaniechanie przeprowadzenia rozprawy, mimo że było to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków, czego skutkiem była błędna odmowa przyznania Klubowi [...] "[...]" statusu strony, mimo iż miał on oczywisty interes prawny w uchyleniu spornej decyzji komunalizacyjnej gdyż jako następca prawny dawnej [...] powstałej na początku lat 50-tych XX wieku (do momentu wejścia w życie przepisów ustawy o kulturze fizycznej działającej w ramach Szkolnego Związku Sportowego równolegle do Zespołu [...] "[...]" w [...]) użytkował zabudowane i niezabudowane nieruchomości położone przy brzegu [...] (i ruchomości) poprzez własny [...] Ośrodek Treningowo-Szkoleniowy. Skarżący zarzucił, że mienie objęte kwestionowaną decyzją znajdowało się w zarządzie Zespołu [...] "[...] " w [...] ale Zespół te był znacznie szerszym bytem organizacyjnym aniżeli dwie, wchodzące w jego skład szkoły [...]. Skarżący podał także, że [...] kwietnia 2002r., nieruchomości w [...] zostały przez Powiat oddane w odpłatne użytkowanie Klubowi [...] "[...]", czyli podmiotowi, który pomimo zmian organizacyjnych faktycznie posiadał je od lat 50-tych XX wieku, a także, że nigdy nie twierdził, że 1 stycznia 1999r. posiadał tytuł prawny do ww nieruchomości w [...]. Zaznaczył jednak, że uchylenie decyzji Wojewody z 2000r. umożliwi Klubowi ubieganie się o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości.

Wskazując na powyższe, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] czerwca 2019r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie nieważnościowe. Jego podstawę prawną stanowi przepis art. 157 w związku z art. 61a kpa. Stosownie do art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Zarówno postępowanie prowadzone w trybie zwykłym, jak i w trybie nadzwyczajnym, wymaga od organu administracji ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym postępowanie wystąpiła strona postępowania, tj. określony podmiot posiadający interes prawny. Złożenie wniosku, w tym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, obliguje organ do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m.in. również podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się merytorycznie do rozpoznania. Konieczność taka, jak wskazano, wynika z treści art. 157 § 2 w związku z art. 61a § 1 kpa. Jest to tzw. wstępny etap rozpoznawania wniosku. Jeżeli z oczywistych względów na tym etapie postępowania wynika, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony, organ powinien odmówić wszczęcia postępowania.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2241/10, LEX nr 1138119; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 373/07). Zdarza się niekiedy, że stroną postępowania nieważnościowego jest podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa do bycia stroną w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II OSK 889/12). Powyższe oznacza, że możliwość podważenia w trybie nadzwyczajnym ww decyzji z 2000r. może być tylko podmiot, który wykaże, że wbrew przesłankom z art. 60 ust. 1 ustawy Skarb Państwa nie był właścicielem ww mienia lecz on sam, ewentualnie, że jest instytucją bądź państwową jednostką organizacyjną władającą ww mieniem i przejętą z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostkę samorządu terytorialnego a więc jednym z podmiotów objętych dyspozycją art. 60 ust. 1 ustawy.

W kontrolowanej sprawie skarżący sam przyznaje, zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze, że 1 stycznia 1999r. nie dysponował żadnym tytułem prawno- rzeczowym do ww nieruchomości. Podaje też, że w późniejszym okresie uzyskał formalnie prawo użytkowania ww mienia oraz że ewentualne uchylenie decyzji z 2000r. umożliwi mu zasiedzenie nieruchomości. Ten pogląd strony skarżącej jest nieuprawniony. Przeciwnie, dopiero wykazanie we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 2000r., że to nie Skarb Państwa lecz skarżący Klub był właścicielem ww mienia w określonej ustawą dacie, mogłoby stanowić podstawę do uznania interesu prawnego skarżącego, a nie odwrotnie.

Stronami przekazania mienia Skarbu Państwa jednostkom samorządu terytorialnego w oparciu o ww przepisy ustawy jest Skarb Państwa i jednostka samorządu terytorialnego przejmująca podmiot władający ww mieniem. Hipotezy tej normy w sprawie nie wykazano. Wbrew zarzutom skargi, ww okoliczności a więc prawa własności - nie dowodzi się zeznaniami świadków lecz stosowymi dokumentami (np. postanowieniem o zasiedzeniu ww nieruchomości przed 1 stycznia 1999r.) Skarżący nie wykazał praw rzeczowych do ww nieruchomości w dniu 1 stycznia 1999r. zaś ewentualna kwestia stwierdzenia zasiedzenia nie leży w kompetencji organów administracji lecz należy do kognicji sądu powszechnego. Już tylko z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący jest użytkownikiem ww nieruchomości. Prawo to, jakkolwiek oparte jest na prawie cywilnym, nie daje podstaw do kwestionowania przekształceń własnościowych pomiedzy podmiotami publicznoprawnymi.

Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa). Zaskarżone postanowienie nie narusza przywołanych w niej przepisów, ani gdy chodzi o procedurę, ani o przepisy prawa materialnego. Skarżący nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa a to skutkowało odmową wszczęcia postępowania nieważnościowego w stosunku do ww decyzji z 2000r.