Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 960/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 33
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Stanisław Grzeszek Protokolant: sek. sądowy Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne skargę oddala.


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżonym postanowieniem z 5 lipca 2019r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po rozpoznaniu zażalenia T. W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z 15 maja 2019r. nr [...] odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 2096 ze zm. dalej-K.p.a.) w zw z art. 17, art. 18, art. 34 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 1314 ze zm. dalej-u.p.e.a.) -utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Jak wynika z zaskarżonego postanowienia i akt administracyjnych, Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego T. W., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 17 kwietnia 2019r. obejmującego należności z tytułu nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty [...]zł (należność główna).

W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych w:[...] SA, [...] SA, [...] SA, [...] SA, [...] SA, [...] SA, [...] SA, [...]. Zawiadomienia te doręczono zobowiązanemu w dniu 26 kwietnia 2019r. z tytułem wykonawczym.

Zobowiązany, pismem z 30 kwietnia 2019r. złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarzucając: nieistnienie obowiązku, brak wymagalności obowiązku z innego powodu ponieważ obywatel odwołał się do WSA w Krakowie za pośrednictwem DIAS w K., niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, naruszenie zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów, naruszenie konstytucyjnego prawa obywatela do sądu przed czynnościami egzekucyjnymi organu administracyjnego, naruszenie art. 2 i art. 32 Konstytucji RP co do pewności wobec prawa, nakazującej formułowanie przepisów w sposób jasny, co uniemożliwia ochronę interesów obywatela w toku niezakończonego postępowania w tym także postępowania przed sądem, naruszenie art. 217 Konstytucji RP odnośnie zasady nakładania podatków. Przepisy zawierają masę nieścisłości a sposób ich interpretacji zależy nie od ustawy a od decyzji urzędników skarbowych i organów egzekucyjnych o czym świadczy wszczęcie postępowania egzekucyjnego i dokonywanie czynności egzekucyjnych pomimo odwołania się obywatela do WSA.

Wniósł także o umorzenie tytułów egzekucji i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów przez NUS w N. .

Postanowieniem z 7 maja 2019r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne.

NUS w N. , działając na podstawie art. 34§4 u.p.e.a. postanowieniem z 15 maja 2019r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, że przedmiotem egzekucji jest nieprzekazana przez dłużnika zajętej wierzytelności, zajęta kwota wierzytelności. Należność ta podlega egzekucji w trybie egzekucji należności pieniężnych w oparciu o art. 71b w zw z art. 71a u.p.e.a.

W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany zarzucił: błędne zastosowanie wykładni prawa odnośnie wniesionych zarzutów, naruszenie prawa do sądu, prawa do równości, prawa do domniemania niewinności, zasady niekarania bez podstawy oraz prawa do obrony, naruszenie art. 59§1 pkt 10 u.p.e.a. odmawiające prawa do sądu, naruszenie dobrego imienia przed umożliwieniem prawa do sądu, naruszenie praw majątkowych poprzez zmuszenie do pokrycia kosztów egzekucyjnych niezależnie od rozstrzygnięcia sprawy sądowej. Spadek zamówień w związku z naruszeniem dobrego imienia. Ograniczenie środków pieniężnych w obrocie prywatnym i firmowym (jednoosobowa działalność gospodarcza) na skutek środków przymusu tj. działań egzekucyjnych przed umożliwieniem prawa do sądu, zakaz zamykania drogi sądowej. Zakaz ten wyrażony w art. 77 ust. 2 Konstytucji stanowiącym, że ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności i praw, nikomu nie może zostać zakazane skorzystanie z drogi sądowej w obronie naruszonych praw.

Organ II instancji w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia wskazał, że zarzuty były niezasadne. NUS w N. postanowieniem z 19 listopada 2018r. określił T. W. wysokość nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu kwot z zajęcia wierzytelności, w wysokości [...] zł. DIAS w K. postanowieniem z 20 marca 2019r. utrzymał to postanowienie, zaś zobowiązany złożył skargę do WSA w Krakowie. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o tytuł wykonawczy, który wystawiono na podstawie ostatecznego postanowienia zatem zarzut nieistnienia obowiązku jest chybiony. Także zarzut braku wymagalności był niezasadny. Podstawę do oceny wymagalności obowiązku stanowiły m.in. takie okoliczności jak odroczenie terminu wykonania obowiązku czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych co nie miało miejsca w sprawie. Nie doszło również do wstrzymania wykonania postanowienia.

Organ podkreślił, że złożenie skargi do WSA w Krakowie na postanowienie DIAS w K. z 20 marca 2019r. nr [...] (stanowiące podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego) nie eliminuje z obrotu prawnego tego postanowienia zgodnie z art. 61§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 1302 ze zm. dalej-p.p.s.a.). Zobowiązanie objęte tym tytułem wykonawczym jest wymagalne i podlega wykonaniu. Także zarzut niedopuszczalności egzekucji był nietrafny. Egzekwowany obowiązek to nieprzekazana organowi egzekucyjnemu kwota z zajęcia wierzytelności m.in. na podstawie art. 71b u.p.e.a. i obowiązek ten podlega egzekucji. Organ zastosował środek egzekucyjny przewidziany w ustawie tj. egzekucję z rachunku bankowego. Również zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego uznano za niezasadny bowiem organ mając do dyspozycji różne środki wybrał ten najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Organ posiadał informacje o posiadanych rachunkach bankowych a z akt administracyjnych nie wynikało by były inne składniki majątkowe mogące być przedmiotem egzekucji. Zobowiązany nie wskazał innego środka egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutu błędnego zastosowania wykładni prawa odnośnie wniesionych zarzutów, organ zaznaczył, że zobowiązany nie sprecyzował o jakie przepisy chodzi i na czym ten błąd polegał czyniąc zarzut gołosłownym.

Co do uniemożliwienia prawa do sądu i zamknięcia drogi sądowej organ wskazał, że ani nie uniemożliwił stronie prawa do sądu i nie zamykał drogi do sądu.

Jeśli chodzi o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wyjaśniono, że zobowiązany powinien złożyć osobny wniosek w tym zakresie.

Organ przypomniał, że wniesienie skargi do sądu na ostateczne postanowienie nie zamyka drogi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

II.

W skardze do Sądu na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., T. W. zarzucił naruszenie:

1.dóbr osobistych skarżącego w związku z toczącym się niesłusznie postępowaniem egzekucyjnym na które wniesiono skargę do WSA w Krakowie. Kontynuowanie naruszeń poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego oraz użycia środków egzekucyjnych,

2.art. 217 Konstytucji RP odnośnie zasady nakładania podatków. Błędne stosowanie oraz naruszenie przez organy kontrolujące, NUS w N. i DIAS art. 106e ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. Wprowadzenie w błąd podatnika co do obowiązku wystawiania faktur z naruszeniem ustawy,

3.wprowadzenie w błąd podatnika co do obowiązku przekazywania środków osób trzecich niebędących należnościami podatnika,

4.wprowadzenie w błąd podatnika co do prawa do wyrokowania i wydawania postanowień w sprawie bez posiadania dowodów przez NUS w N. oraz DIAS w K., jedynie na podstawie domniemań i przypuszczeń z pominięciem prawa do orzekania na korzyść podatnika w takich sytuacjach,

5.działanie na szkodę Skarbu Państwa w związku z celowym i bezpodstawnym doprowadzeniem do olbrzymiego pogorszenia się sytuacji finansowej i funkcjonowania firmy skutkującego zawieszeniem działalności. Na skutek tych działań może dojść ze strony skarżącego do pozwu od odszkodowanie ze strony Skarbu Państwa w związku z bezprawnym i bezpodstawnym działaniem NUS w N. oraz DIAS w K.,

6.art. 61§2 p.p.s.a. w związku z posiadaniem wiedzy o wniesieniu skargi. Organ egzekucyjny mógł wstrzymać czynności i środki egzekucyjne do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez WSA czego nie zrobił doprowadzając skarżącego i jego firmę do nieodwracalnych szkód,

7.stosowanie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych w sposób nagły i bezpodstawny przy pominięciu prawa do sądu,

8.wadliwość prawa i ustawy co do możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego i podejmowania czynności z pominięciem prawa do sądu na podstawie dokumentów NUS gdzie organem odwoławczym jest organ, który z przyczyn oczywistych nie jest organem bezstronnym. Łamanie konstytucyjnych praw obywatela tj. skarżącego co do równości prawa, prawa do sądu, pewności wobec prawa,

9.niezgodność z prawem stosowania środków egzekucyjnych przed doręczeniem tytułu wykonawczego oraz przesyłania informacji o podjętych środkach egzekucyjnych wraz z pierwszą czynności jaka jest doręczenie tytułu wykonawczego, uniemożliwiając jego podważenie przed ewentualnym naruszeniem dóbr osobistych poprzez niesłuszne przedwczesne informowanie i podejmowanie działań (środków egzekucyjnych ) wobec osób trzecich.

W związku z powyższym wniesiono o:

-stwierdzenie nieważności postanowień DIAS w K. nr [...],

-stwierdzenie nieważności postanowienia NUS w N. z 15 maja 2019r. nr [...],

-zbadanie sprawy przez Trybunał Konstytucyjny odnośnie wadliwości prawa umożliwiającego prowadzenie postępowania egzekucyjnego przed rozpatrzeniem skargi tj. sprawy przez sąd. Uniemożliwia to prawo do bezstronnego wyroku oraz doprowadza do nadmiernego uprzywilejowania organów egzekucyjnych tożsamego z działaniami banków w związku ze sprzecznym z prawem [...],

-stwierdzenie naruszenia dóbr osobistych skarżącego,

-stwierdzenie naruszenia prawa materialnego skarżącego oraz doprowadzenia przez organy egzekucyjne do pogorszenia sytuacji firmy skarżącego,

-stwierdzenie, iż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte pomimo wiedzy o jego bezskuteczności w związku z jego nagłym charakterem i podważeniem dużej ilości faktur. Unieważnienie postępowań egzekucyjnych w związku z faktem, iż koszty egzekucyjne przewyższyły możliwą do uzyskania w egzekucji kwotę o czym jak wynika z treści postanowienia NUS w N. posiadał wiedzę wszczynając postępowanie,

-stwierdzenie błędnego stosowania prawa przez organy kontrolujące tj. NUS w N. oraz DIAS w zw z naruszeniem art. 217 Konstytucji RP, art. 106e ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług,

-stwierdzenie wprowadzenia w błąd i sugerowania, iż skarżący powinien łamać prawa kodeksu karnego dokonując kradzieży mu nienależnych od osoby trzeciej tj. jego brata, przekazując je do urzędu skarbowego pomimo, iż nie stanowiły one należności czy też własności skarżącego,

-stwierdzenie łamania prawa przez NUS w N. organów dokonujących kontroli, DIAS w K. w związku z brakiem zastosowania prawa do orzekania na korzyść podatnika oraz wyrokowania i wydania postanowień na podstawie jedynie domniemań i własnych tez nie posiadając jakichkolwiek dowodów na poparcie. Dokonywanie tych działań przy jednoczesnym wprowadzaniu w błąd podatnika odnośnie obowiązku wystawiania faktur vat w sposób błędny i sprzeczny z ustawą. Sugerowanie, iż bracia nie mogą darzyć się zaufaniem dokonując legalnych działań przy jednoczesnym bezczelnym stwierdzeniu, iż skarżący i jego brat darzą się większym zaufaniem sugerując jednocześnie, iż dokonują bezprawnych działań na co kontrolujący nie posiada żadnych dowodów poza swoimi błędnymi domniemaniami,

-stwierdzenie stronniczości organu odwoławczego, którego postanowienie nie może wg skarżącego odebrać skarżącemu prawa do sądu przed rozpoczęciem krzywdzących działań egzekucyjnych. Dopuszczenie do takiego działania w związku z obowiązującymi artykułami prawnymi i ustawami świadczy jednoznacznie o wadliwości prawa co powinno zostać zbadane przez Trybunał Konstytucyjny ze względu na niesłuszne uprzywilejowanie organów egzekucyjnych urzędów skarbowych oraz jawnym naruszeniu równości wobec prawa,

- stwierdzenie naruszenia art. 7a§1 k.p.a. oraz art. 2a O.p. i art. 2 §1,§2 i §3 O.p.

Uzasadniając skargę jej autor wniósł o to by uwzględnić i odnieść się do okoliczności sprawy. Zdaniem skarżącego prowadzenie wobec niego postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne. Wątpliwy materiał dowodowy powinien być oceniony na korzyść podatnika. Organy egzekucyjne nie mogą być sędziami we własnej sprawie. Wszczęcie egzekucji opierało się jedynie na przemyśleniach osób dokonujących kontroli. W toku kontroli nie wskazano żadnego dowodu. Obecnie są rozpatrywane sprawy w sądzie: I SA/Kr 662/19 i I SA/Kr 663/19.

Nim sprawa trafiła do sądu bezprawne działania uniemożliwiły skorzystanie z prawa do sądu. Organy wszczęły postępowanie egzekucyjne mimo, że została wniesiona skarga do sądu i organ powinien wstrzymać.

Zajęcie rachunku bankowego było bardzo uciążliwe. Organ podważa po kilku latach wystawione faktury na kwoty [...]zł co uniemożliwiło funkcjonowanie firmy.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 1302 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów u.p.e.a. w związku z przepisami k.p.a.

W punkcie wyjścia należy przypomnieć, co ma istotne znaczenie w kontekście zarzutów skargi, że przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Zarzuty są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Katalog zarzutów ma charakter zamknięty i zawarty został w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Obowiązuje przy tym siedmiodniowy termin na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 27§1 pkt 9 u.p.e.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania. Oznacza to, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich wniesienie. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Zaznaczyć również należy, że stosowanie do art. 34§1 u.p.e.a, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33§1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33§1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie złożonych zarzutów, z tym że w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 33§1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Zarzuty te, zgodnie z art. 27§1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego.

Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33§1 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. I tak, zgodnie z art. 33§1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15§1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23§2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34§1 u.p.e.a.). W orzecznictwie wskazuje się wprost, że organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela (por. postanowienie NSA z 24 maja 2004r., sygn. akt: FW 4/04; wyroki NSA z: 17 czerwca 2009r., sygn. akt: II FSK 333/08, 14 listopada 2006r., sygn. akt: II FSK 1480/05, 25 sierpnia 2016r., sygn. akt: II FSK 3688/16-CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podnieść należy, że Skarżący wniósł zarzuty: nieistnienie obowiązku (art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a.), brak wymagalności obowiązku (art. 33§1 pkt 2 u.p.e.a.), niedopuszczalności egzekucji (art. 33§1 pkt 6 u.p.e.a.) i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33§1 pkt 8 u.p.e.a.).

Sąd stwierdza, że podniesione w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.

NUS w N. postanowieniem z 19 listopada 2018r. określił T. W. wysokość nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu kwot z zajęcia wierzytelności w wysokości [...] zł. DIAS w K. utrzymał w mocy to postanowienie.

WSA w Krakowie, wyrokami z 16 października 2019r. sygn. akt: I SA/Kr 662/19 i 663/19 oddalił skargi T. W. na powyższe postanowienia. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone w oparciu o tytuł egzekucyjny prawidłowo wystawiony w oparciu o w/w postanowienie.

Odnotować trzeba i to, że T. W. nie został pozbawiony prawa do sądu i do wyrokowania bowiem skutecznie złożył skargi do sądu i WSA w Krakowie rozpoznał te sprawy. Wniesienie skargi do sądu nie eliminowało z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia a sąd potwierdził, że postanowienia te były prawidłowe.

Zarzut niedopuszczalności egzekucji był chybiony. Jeżeli przeprowadzona przez organ egzekucyjny kontrola wykaże, iż dłużnik zajętej wierzytelności (czyli T. W.) bezpodstawnie uchyla się od przekazania całości lub części wierzytelności, organ jest obowiązany wydać postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty. W konsekwencji, stosując art. 71b u.p.e.a. organ egzekucyjny jest uprawniony do ściągnięcia zajętej sumy od dłużnika w trybie egzekucji administracyjnej. Dłużnik zajętej wierzytelności może więc stać się zobowiązanym, jeżeli bezzasadnie nie przekaże zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu a tak się stało w tej sprawie.

Niedopuszczalność, o której mowa w art. 33§1 pkt 6 u.p.e.a., zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych. Niedopuszczalność musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowego dochodzenia danego obowiązku w drodze postępowania egzekucyjnego, czy też wyłączających możliwość dochodzenia obowiązku w stosunku do danej osoby.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 7§2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przy czym zdefiniowana w orzecznictwie sądów administracyjnych "uciążliwość" w świetle art. 33§1 pkt 8 u.p.e.a. oznacza dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika (por. wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2008r., sygn. akt: I SA/Gd 26/08, wyrok WSA we Wrocławiu z 21 marca 2018r. sygn. akt: III SA/Wr 52/18).

W orzecznictwie przyjmuje się również, że w świetle przepisów u.p.e.a., zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych.

W przypadku prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych, i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Istotne jest to, że rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę. Natomiast NSA w wyroku z 17 stycznia 2018r., sygn. akt: II FSK 3577/18 zawarł podobną ocenę stwierdzając, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego jest jednym z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych.

Odpowiadając zaś na zarzuty skargi, że zajęcie rachunków bankowych i wierzytelności było zbyt uciążliwego dla prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, stwierdzić należy, że organ nie naruszył w tym zakresie prawa. Wybór i zastosowanie środka zabezpieczającego przyjmowanego jako najmniej uciążliwy, wbrew gołosłownym zarzutom skargi, nie mogło doprowadzić utraty płynności finansowej prowadzonej działalności. Należy bowiem zwrócić uwagę na instytucje prawne, którą zmniejszają jego dolegliwość. Jedna z nich zawarta jest w art. 80§1 u.p.e.a., z którego wynika, że rachunek pozostaje otwarty, a zobowiązany może swobodnie dysponować nadwyżką ponad zajętą kwotę. Oceniając zastosowany w sprawie środek zabezpieczający jako najmniej uciążliwy, sądy administracyjne podkreślają właśnie to uprawnienie korzystne dla zobowiązanego, by nie "zablokować" całkowicie jego działalności gospodarczej. W tym zakresie Sąd akceptuje w pełni pogląd prawny zaprezentowany w wyroku WSA w Gdańsku z 2 września 2014r., sygn. akt: I SA/Gd 666/14.

Drugą taką instytucją jest przepis art. 13 u.p.e.a., na podstawie którego organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że sąd administracyjny nie był uprawniony do dokonania oceny czy naruszono dobra osobiste skarżącego bowiem w tych sprawach orzekają sady powszechne (sąd cywilny). Także zarzut dotyczący naruszenia art. 106e ustawy o podatku od towarów i usług nie mógł być rozpoznany w tej sprawie ponieważ sposób przeprowadzenia kontroli podatkowej jest badany przez sąd w przypadku złożenia skargi na decyzję wydaną po przeprowadzeniu takiej kontroli. Niniejsza sprawa nie dotyczyła oceny legalności decyzji lecz odnosiła się do postępowania egzekucyjnego. Co do działań, które spowodowały pogorszenie sytuacji finansowej i funkcjonowania firmy, to skarżący jak sam zaznacza może wystąpić z pozwem o odszkodowanie.

Jeśli chodzi o zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji odnośnie nakładania podatków, to Sąd pragnie podkreślić, że w niniejszej sprawie badano jedynie to czy organ egzekucyjny zasadnie odmówił uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i z tego powodu nie mógł analizować pozostałych kwestii bowiem, sąd orzeka w granicach sprawy.

Rozważenie wymagał wniosek o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego. Każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Poza tym wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. W piśmiennictwie podkreśla się, że art. 193 Konstytucji przyznaje sądowi orzekającemu kompetencję, a ta sama przez się nie nakłada na nikogo obowiązku (chyba że mimo to inna norma nakładająca obowiązek wykonania kompetencji). Przy braku stosownej normy nakazu, o wykonaniu kompetencji decyduje ocena samego podmiotu kompetencji, a więc względy racjonalności lub po prostu zdrowy rozsądek (A. Bator, Bezpośrednie stosowanie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, PiP 2006, nr 10, poz. 96, A. Bień-Kacała, glosa do wyroku TK z 28 listopada 2001r. sygn. akt: K 36/01, Kwartalnik Prawa Publicznego 2001, nr 4, s. 237). Tylko realne wątpliwości prawne dotyczące wykładni konkretnego przepisu prawa stanowiącego poza tym podstawę prawną wyroku mogą być przedmiotem pytania prawnego sądu orzekającego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (A. Bajończyk, glosa do postanowienia SN z 7 czerwca 2002r. sygn. akt: I KZP 17/02, Przegląd Sądowy 2003, nr 1, s. 154). Co więcej, instytucja pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, ma bowiem na celu nie usunięcie wątpliwości co do stanu prawnego, lecz usunięcie z systemu prawnego przepisu niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowana umową międzynarodową, czy ustawą. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest sformułować w pytaniu ,,zarzut" niezgodności określonego aktu normatywnego z Konstytucją, umową, czy ustawą. Ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej, nie jest więc dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy, a próba podważenia wiążącej wykładni miałaby na celu w takiej sytuacji naruszenia ładu prawnego (por. analogicznie postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 16 grudnia 2008r. sygn. akt: P 53/07, publ. OTK-A 2008/10/192). Wobec tego sąd nie może stawiać pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji RP dopóty, dopóki sam nie wyrobi sobie poglądu prawnego w kwestii niezgodności aktu normatywnego z konstytucją. W przeciwnym razie należałoby stanąć na stanowisku, że w danej sprawie sąd de facto uchyla się od dokonania autonomicznej (samodzielnej) wykładni i zastosowania prawa ad casum. Oznaczałoby to równocześnie także i to, że sąd zwraca się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym nie po to, aby przedstawić umotywowany zarzut niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ale po to by uzyskać od Trybunału Konstytucyjnego stanowisko w kwestii prawidłowej wykładni wskazanych norm prawnych, które mają stanowić podstawę prawna rozstrzygnięcie sądowego, co oczywiście nie należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (A. Wasilewski, Przestawianie Pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu przez sądy, PiP 1999, z 8, s. 25-29; A. Mączyński Bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy, PiP 2000, z 5, s. 3-14; A. Wasilewski, Pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego, Przegląd Sądowy 2000, nr 5, s. 3-11). Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający skargę w niniejszej sprawie nie dostrzega takich realnych wątpliwości prawnych.

Sąd stwierdza - po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy - że sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w skarżonym postanowieniu. Organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Zawarte w postanowieniu ustalenia dowodzą, że postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Inna ocena sprawy przez stronę skarżącą nie przesądza, że ustalenia organów są błędne.

Sąd nie dopatrzył się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znalazł też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części.

Zatem, zważywszy powyższe, Sąd w oparciu o przepis art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), skargę oddalił.