Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2047/99
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 2001-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 5
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: 1. Wynikające z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ ograniczenia co do zakresu swobody korzystania z nieruchomości gruntowej lub budynku stanowiącego odrębną od gruntu nieruchomość rozciąga się na każdoczesnego właściciela tych nieruchomości, ograniczenia te bowiem wprowadzone zostały nie ze względu na osobę właściciela, lecz ze względu na będącą przedmiotem własności rzecz oraz jej własności.

2. Przepis art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego z 1994 r., wprowadza jednorazowy nakaz odmowy wydania pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Nie możliwe jest tym samym nie tylko rozdzielenie pozwolenia na budowę na obiekt identyczny jak objęty nakazem rozbiórki, ale także na jakikolwiek obiekt budowlany /wymagający pozwolenia na budowę/, jeżeli na danym terenie znajduje się obiekt podlegający przymusowej rozbiórce.

TEZY

1. Wynikające z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ ograniczenia co do zakresu swobody korzystania z nieruchomości gruntowej lub budynku stanowiącego odrębną od gruntu nieruchomość rozciąga się na każdoczesnego właściciela tych nieruchomości, ograniczenia te bowiem wprowadzone zostały nie ze względu na osobę właściciela, lecz ze względu na będącą przedmiotem własności rzecz oraz jej własności.

2. Przepis art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego z 1994 r., wprowadza jednorazowy nakaz odmowy wydania pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Nie możliwe jest tym samym nie tylko rozdzielenie pozwolenia na budowę na obiekt identyczny jak objęty nakazem rozbiórki, ale także na jakikolwiek obiekt budowlany /wymagający pozwolenia na budowę/, jeżeli na danym terenie znajduje się obiekt podlegający przymusowej rozbiórce.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2001 r. sprawy ze skargi Reginy i Franciszka K. na decyzję Wojewody Z. z dnia 26 października 1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta D., decyzją z dnia 13 września 1999 r., na podstawie art. 104 Kpa, art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ zatwierdził projekt budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego i udzielił Reginie i Franciszkowi K. pozwolenia na budowę polegającej na rozbiórce nakazanej decyzją z dnia 10 czerwca 1994 r. (...) z jednoczesną rozbudową budynku mieszkalnego położonego w Z. przy ul. Ch. 25 na działce nr 239, obręb 16 według zatwierdzonego projektu budowlanego.

W odwołaniu od tej decyzji Rudolf D. wniósł o jej uchylenie bowiem stanowisko organu oparte jest na błędnej ocenie okoliczności faktycznych, a w szczególności narusza powagę rzeczy osądzonej bowiem Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w S. Prawomocnym orzeczeniem nakazał małżeństwu Reginie i Franciszkowi K. dokonanie rozbiórki budynku /"dzikiej budowy"/ wybudowanego na granicy obydwu posesji.

Wojewoda Z., decyzją z dnia 26 października 1999 r. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa uchylił decyzję Starosty D. z dnia 13 września 1999 r. i odmówił udzielenia Reginie i Franciszkowi K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. Ch. 25 w Z.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że Wojewoda K. decyzją z dnia 10 czerwca 1994 r. nakazał wykonanie rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku bliźniaczego położonego przy ul. Ch. 25, dz. KW 6569 oraz doprowadzenie budynku do stanu jaki był przed rozbudową. Decyzja ta stała się ostateczna i podlega wykonaniu. Zgodnie z art. 35 ust. 5 ustawy Prawo budowlane właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie którego dotyczy projekt zagospodarowania działki, znajduje się obiekt budowlany w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.

Skoro właściciel nieruchomości przy ul. Ch. 25 w Z. dotychczas nie wykonał nakazanej rozbiórki części tego obiektu należało wydać decyzję odmawiającą pozwolenia na budowę.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli Regina i Franciszek małżonkowie K., którzy wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Zdaniem skarżących "w ich przypadku rozbiórka istniejącej samowoli budowlanej polegająca między innymi na rozbiórce części dachu i ścian, wymaga natychmiastowego zabezpieczenia budynku - stąd równocześnie projekt rozbudowy. W przeciwnym razie budynek nie nadawałby się do zamieszkania". Podnoszą również, że samowola budowlana dokonana została przez poprzedniego użytkownika, a oni po tym fakcie są czwartymi właścicielami nieruchomości.

Wojewoda Z. wniósł o oddalenie skargi.

Uczestnik postępowania Rudolf D. wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej z prawem. Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 22 ust. 2-3 powyższej ustawy. W niniejszej Sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszania prawa.

Granice sprawy, zakreślone są granicami kontrolnej decyzji administracyjnej, zatem zarzuty podnoszone w skardze, a dotyczące decyzji o rozbiórce części obiektu budowlanego znajdującego się na działce skarżących, nie mogą być rozpatrywane przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Decyzja o rozbiórce jest decyzją ostateczną i tak długo jak decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym wywołuje określone skutki prawne między innymi skutki określone w przepisie art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

Zgodnie z art. 35 ust. 5 cyt. ustawy - właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 10 czerwca 1994 r. Wojewoda K. nakazał Teresie W. rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku bliźniaczego położonego przy ul. Ch. 25 w Z. na działce nr 239 KW 6569.

Odnosząc się do zarzutu skarżących, że są czwartymi właścicielami spornej nieruchomości, a ww. decyzja wydana została wobec poprzedniego właściciela budynku, a skarżący w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją nakazującą rozbiórkę części obiektu, nie brali udziału wskazać należy, iż własność jest prawem rzeczowym, którego wykonywanie polega na korzystaniu z rzeczy z wyłączeniem innych osób i zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa oraz w rozporządzaniu rzeczą. Prawo to jednak nie jest prawem nieskrępowanym, w myśl bowiem przepisu art. 140 Kodeksu cywilnego zakres korzystania z rzeczy wyznaczają granice określone przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Jedną z takich ustaw ograniczających właściciela nieruchomości w swobodnym korzystaniu z prawa własności tej rzeczy jest obowiązująca od 1.01.1995 r. ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /poprzednio ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane/, nakładająca na właściciela różnorakie ograniczenia w swobodzie wznoszenia obiektów budowlanych, ich rozbudowy czy rozbiórki.

Wynikające z Prawa budowlanego ograniczenia co do zakresu swobody korzystania z nieruchomości gruntowej lub budynku stanowiącego odrębną od gruntu nieruchomość rozciąga się na każdoczesnego właściciela tych nieruchomości, ograniczenia te bowiem wprowadzone zostały nie ze względu na osobę właściciela, lecz ze względu na będącą przedmiotem własności rzecz oraz jej właściwości.

Pozostaje poza sporem w rozpatrywanej sprawie, że decyzja z 10.06.1994 r., nakazująca wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej części budynku położonego przy ul. Ch. 25 w Z., adresowana jest do będącej wówczas właścicielem tego budynku Teresy W., która własność tego budynku utraciła w wyniku przeniesienia jej na rzecz Banku Rozwoju Rolnictwa "R. SA" w drodze postanowienia sądowego o przysądzeniu własności wydanego w trybie określonym w przepisach art. 998-1003 Kpc, a który to budynek w dalszej kolejności od tegoż "R. SA" nabyty został przez skarżących w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego.

Z istoty decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionej części budynku wynika, że jest ona aktem władczym ingerującym w treść prawa własności tego budynku i ograniczającym właściciela w swobodnym korzystaniu z tego prawa, jest więc aktem wydanym w sprawie dotyczącej prawa własności, a więc prawa zbywalnego i dziedzicznego.

W myśl przepisu art. 30 par. 4 Kpa, zbycie prawa lub śmierć strony w postępowaniu dotyczącym praw zbywalnych powoduje, iż na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Wymienione wyżej przepisy pozwalają zatem na wystawienie tytułu wykonawczego na każdoczesnego właściciela budowy, którego dotyczy obowiązek rozbiórki określony decyzją ostateczną. Jakkolwiek więc decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku przy ul. Ch. 25 w Z. adresowana była do jej ówczesnego właściciela, to obowiązek z decyzji tej wynikający, nie będący z istoty rzeczy obowiązkiem osobistym lecz związanym z rzeczą, dotyczy każdego z następców prawnych podmiotu wskazanego w decyzji, a więc skarżących.

Bezspornie ustalono, że nakaz rozbiórki dobudowanej części budynku bliźniaczego określonego w powyższej decyzji z dnia 10 czerwca 1994 r. nie został wykonany. W tej sytuacji wobec treści przepisu art. 35 ust. 5 cyt. ustawy Prawo budowlane, zasadnie organy odmówiły skarżącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę domu.

Podzielić należy stanowisko skarżących, że art. 35 ust. 4 jednoznacznie ustala, że właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić inwestorowi wydania pozwolenia na budowę, jeżeli spełnione zostały wymagania, o których mowa w tym ustępie, a więc między innymi jeżeli złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, i wykazał prawo do dysponowania nieruchomością, na cele budowlane i że omawiany przepis nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości.

Jednakże przepis ust. 5 art. 35 Prawa budowlanego który znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie wprowadza jednoznaczny nakaz odmowy wydania pozwolenia na budowę /i oczywiście zatwierdzenia projektu budowlanego/, jeżeli na terenie objętym projektem zagospodarowania działki/ lub terenu, znajduje się obiekt, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Nie możliwym jest tym samym nie tylko udzielenie pozwolenia na budowę na obiekt identyczny, jak objęty nakazem rozbiórki, ale także na jakikolwiek obiekt budowlany /wymagający pozwolenia na budowę/, jeżeli na danym terenie znajduje się obiekt podlegający przymusowej rozbiórce.

W świetle powyższego brak było podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Z tego powodu na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oddalono skargę.