Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2758/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt 1 lit. b, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 183 § 1 i 2, art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 21 lutego 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 510/17 w sprawie ze skargi U. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 roku Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną [pic]


UZASADNIENIE

I OSK 2758/17

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 7 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę U. J. i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Burmistrz P. odmówił przyznania U. J. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego w związku z opieką nad mężem M. J.

W podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia organ przywołał m.in. art. 17 ust. 1b oraz ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.), dalej ustawa, i wskazał, że niepełnosprawność męża wnioskodawczyni nie powstała przed ukończeniem przez niego 18 roku życia, ani w trakcie nauki szkole lub w szkole wyższej. Niepełnosprawność ta powstała bowiem w wieku [...] lat. Ponadto decyzją z dnia [...] października 2014 r. przyznano wnioskodawczyni zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad mężem począwszy od dnia [...] maja 2014 r., na czas nieokreślony. Powyższe okoliczności wykluczały zatem przyznanie żądanego świadczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem.

W odwołaniu od ww. decyzji U. J. podniosła, że miała ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od [...] stycznia 2010 r., które wygasło na podstawie przepisów prawa. Zasiłek dla opiekuna strona otrzymuje na mocy decyzji z 2014 r. W ocenie odwołującej organ stosuje przepisy ustawy, które mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznane zostały za niekonstytucyjne.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) organ odwoławczy podkreślił, że Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 17 ust. 1b ustawy, ale w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wyraźnie wskazał, że skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1 b ustawy. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy, który - biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii - powinien tego dokonać bez zbędnej zwłoki. Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że skutkiem tego wyroku nie jest powstanie prawa opiekuna do żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli, tak jak w niniejszej sprawie, niepełnosprawność chorego powstała w wieku dorosłym. Tym samym z uwagi na niespełnienie warunku dotyczącego momentu powstania niepełnosprawności męża nie można przyznać świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem regulacji art. 17 ust. 1b ustawy, która nadal obowiązuje, a skutkiem wyroku Trybunału nie jest uchylenie tego przepisu, ani powstanie prawa opiekunów dorosłych niepełnosprawnych do świadczenia.

Organ odwoławczy wskazał ponadto na negatywne przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Burmistrz P. przyznał wnioskodawczyni zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów w związku z opieką nad mężem począwszy od [...] maja 2014 r. na czas nieokreślony. Tym samym świadczenie pielęgnacyjne nie może przysługiwać ze względu na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) i pkt 5 ustawy. Dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna przyznająca wnioskodawczyni prawo do zasiłku dla opiekuna, dopóty skarżąca nie może nabyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła U. J.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podkreślił, że istota sporu w sprawie sprowadza się do tego, czy na gruncie obowiązujących przepisów opiekunowi (skarżącej) może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ustawy, pomimo że niepełnosprawność dorosłej osoby niepełnosprawnej, która pozostaje pod jego opieką, nie powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej. Przy rozważaniu tej kwestii konieczne jest wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 dla określenia ich wpływu na sytuację prawną skarżącego.

Warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia jest powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, co wynika z art. 17 ust. 1b ustawy. Trybunał Konstytucyjny w punkcie drugim sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1443; OTK-A 2014/9/104) orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Sąd Wojewódzki stwierdził, że skutkiem tego wyroku jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 tej ustawy, który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakresowe wyeliminowanie ograniczeń o charakterze podmiotowym (wieku powstania niepełnosprawności podopiecznych) nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy, gdyż możliwe jest odnalezienie w treści art. 17 ustawy i przepisów z nim skorelowanych wszystkich elementów podmiotowych, przedmiotowych i czasowych koniecznych dla zrekonstruowania normy (norm) prawnej określającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Trybunał Konstytucyjny derogując w powołanym wyżej zakresie przepis art. 17 ust. 1b ustawy nie odroczył utraty jego mocy obowiązującej (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez ten przepis we wskazanym w wyroku zakresie domniemania konstytucyjności. Innymi słowy, skutkiem wydanego orzeczenia jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, i to począwszy od dnia ogłoszenia wyroku.

W ocenie Sądu I instancji nie można zatem uznać, że wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok nie zmieniał sytuacji prawnej strony. Przeciwnie, wynika z niego, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe), mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, to jest z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W niniejszej sprawie organy z tego obowiązku się nie wywiązały.

Sąd I instancji wskazał także, że skarżąca pobiera zasiłek dla opiekuna, a art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (...). Skarżącej będzie można - w świetle tego przepisu - przyznać świadczenie pielęgnacyjne jedynie wówczas, gdy zaprzestanie pobierać zasiłek dla opiekuna. Jednakże z adnotacji zawartej na wniosku złożonym w dniu [...] lutego 2017 r. wynika, że intencją skarżącej jest pobieranie świadczenia korzystniejszego. Trudno założyć zatem, że deklarując taką intencję skarżąca nie liczyła się z koniecznością uchylenia decyzji w przedmiocie zasiłku dla opiekuna. Jak wynika z art. 27 ust. 5 ustawy w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: (...) 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 5) zasiłku dla opiekuna - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2016 r. zatem w dacie złożenia wniosku (luty 2017 r.) skarżąca mogła dokonać wyboru przysługującego jej świadczenia.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2017 r. skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciło mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1/ art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., poprzez niewykazanie. że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] naruszyło przepisy prawa materialnego - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) i pkt 5 ustawy, mające determinujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej,

2/ art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez niewykazanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] naruszyło przepisy prawa materialnego - art. 17 ust. 1b ustawy - w sposób mający wpływ na wynik sprawy administracyjnej,

3/ art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez niewykazanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] naruszyło przepisy prawa materialnego - art. 27 ust. 5 ustawy - w sposób mający wpływ na wynik sprawy administracyjnej.

Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że organy odmówiły przyznania U. J. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z aktywności zawodowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, bowiem U. J. w dniu wydania decyzji legitymowała się prawem do zasiłku dla opiekuna. Tym samym świadczenie pielęgnacyjne nie może przysługiwać wnioskodawczym ze względu na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) i pkt 5 ustawy. Organy administracji wskazały także, że w sprawie nie została spełniona przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku skupił się przede wszystkim na wykazaniu naruszenia przez organu administracji art. 17 ust. 1b ustawy. Tymczasem decydujące znaczenie dla odmowy przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego miał fakt, że w dniu wydania decyzji Kolegium nadal pozostawała w obrocie prawnym decyzja ostateczna o przyznaniu U. J. zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad mężem M. J. Jest to okoliczność stanowiąca o zaistnieniu negatywnej przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wymienionej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) i pkt 5 ustawy.

Autor skargi kasacyjnej złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego została oparta o dokonane przez organy obydwu instancji ustalenia, że przedłożone przez skarżącą orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jej męża zawiera informację, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] stycznia 2010 r., a zatem nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. że niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia (art. 17 ust. 1b pkt 1 ustawy). Ponadto organy podniosły, że skarżąca pobiera zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, co stanowi samoistną przesłankę odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego określoną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wyraźnie jednak podkreślono, że skutkiem wyroku TK z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Stwierdzenie takie wyraźnie świadczy o tym, że Kolegium uznaje, podobnie jak organ I instancji, że skarżący nie spełnia także przesłanki z art. 17 ust. 1b pkt 1 ustawy.

Przedstawione powyżej zagadnienie było przedmiotem rozważań wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., I OSK 2920/16, z dnia 2 czerwca 2017 r., I OSK 108/12, z dnia 26 maja 2017 r., I OSK 128/16, oraz WSA w Krakowie z dnia 26 lipca 2017 r., III SA/Kr 647/17, WSA w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2017 r., IV SA/Gl 29/17, WSA w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2017 r., II SA/Rz 248/17), w których wskazywano na konieczność oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w odniesieniu do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż przed ukończeniem 18 roku życia (lub 25 roku życia w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej), z pominięciem tego kryterium z art. 17 ust. 1b ustawy.

Tym samym nieprawidłowe jest stanowisko skarżącego kasacyjnie, że skoro Trybunał Konstytucyjny "nie stwierdził uchylił art. 17 ust. 1b ustawy", to przepis ten winien być stosowany tak, jakby żadnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie było. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, że stosowanie w dotychczasowym brzmieniu art. 17 ust. 1b ustawy prowadzi do sytuacji, w której osoba rezygnująca bądź niepodejmująca pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad najbliższą osobą niepełnosprawną może być traktowana w odmienny sposób - z punktu widzenia prawa do świadczeń opiekuńczych - w zależności od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. W ocenie Trybunału stosowanie art. 17 ust. 1b ustawy jako kryterium identyfikacji beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego prowadzi do takiego zróżnicowania w obrębie prawa do świadczeń opiekuńczych, które traci swoje konstytucyjne uzasadnienie. Dzieje się tak wówczas, kiedy osoba wymagająca opieki zmienia status umożliwiający zaliczenie jej do kategorii dzieci w rozumieniu przyjętym przez ustawodawcę. Na gruncie ustawy kryterium wyróżniającym taką kategorię jest ukończenie 18 roku życia, ewentualnie ukończenie 25 roku życia w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej. Przekroczenie tak wyznaczonej granicy wieku sprawia, że od tego momentu można mówić wyłącznie o jednej grupie podmiotów podobnych. Tworzą ją wówczas opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych. Tymczasem brak jest konstytucyjnego uzasadnienia zróżnicowania podmiotów należących do tej kategorii. Trybunał uznał, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Zatem w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. Choć w uzasadnieniu ww. wyroku stwierdzono, że skutkiem wejścia w życie wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa", to jednocześnie Trybunał nie skorzystał z możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej derogowanej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez art. 17 ust. 1b ustawy we wskazanym zakresie domniemania konstytucyjności z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw, a okoliczności tej Sąd nie może nie brać pod uwagę. Zatem rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej w takim stanie prawnym organy mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia, określone w art. 17 ustawy, z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została uznana za niekonstytucyjną. Stwierdzenie niekonstytucyjności określonego przepisu ustawy ze swej istoty tworzy nowy stan prawny od chwili wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok o sygnaturze K 38/13 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie TK weszło w życie. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przyjęcie, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego jest sprzeczne z zasadami państwa prawa, które organy mają obowiązek wcielać w życie.

Odnosząc się natomiast do akcentowanej przede wszystkim w skardze kasacyjnej okoliczności pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna, co w ocenie Kolegium stanowi negatywną przesłankę dla ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, wskazać należy na ukształtowaną linię orzeczniczą również w tej kwestii (por. np. wyroki WSA w Olsztynie z dnia 13 czerwca 2017 r., II SA/Ol 392/17, WSA w Białymstoku z dnia 9 maja 2017 r., II SA/Bk 189/17, WSA w Białymstoku z dnia 28 marca 2017r., II SA/Bk 139/17). Sąd podziela zaprezentowaną w ww. wyrokach argumentację i uznaje za uzasadnione stanowisko, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, której to prawo odebrano regulacją niekonstytucyjną, "przymuszając" niejako do ubiegania się o świadczenie mniej korzystne (zasiłek dla opiekuna), którego uzyskanie jest z kolei przesłanką uniemożliwiającą powrót do uzyskiwania świadczenia poprzedniego (świadczenia pielęgnacyjnego).

Fakt uzyskiwania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna nie może być zatem w okolicznościach niniejszej sprawy przeszkodą do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Nie ma zatem racji skarżący kasacyjnie, że w sprawie nie doszło zatem do błędnego zastosowania (na skutek błędnej wykładni) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem zaistniałej, niekorzystnej dla skarżącej, sytuacji uznać za nieodwracalną. Przepis art. 27 ust. 5 ustawy przewiduje przecież, że w sytuacji zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego (pkt 2) i zasiłku dla opiekuna (pkt 5) przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.

Prawidłowo zatem Sąd I instancji przyjął, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy uwzględnią stanowisko skarżącej, która w piśmie z dnia 30 czerwca 2017 r. wnioskowała o uchylenie decyzji w przedmiocie zasiłku dla opiekuna. Mogą to czynić chociażby poprzez zawieszenie postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), celem podjęcia działań prowadzących do wyeliminowania we właściwym trybie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, na skutek złożonego przez skarżącą oświadczenia o rezygnacji z jego pobierania przy wykorzystaniu regulacji art. 100 § 1 k.p.a. W przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego orzekną natomiast, po ewentualnym rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego, zgodnie z wykładnią dokonaną przez Sąd.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.