Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2070/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35 ust 1 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant specjalista Monika Gąsińska - Goc, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W S na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz W S kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...], Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej "p.b."), po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez W S od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia dla [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]na budowę wolnostojącej wieży z instalacjami i urządzeniami wchodzącymi w skład stacji bazowej telefonii komórkowej [...]o Nr [...] wraz z wewnętrzną instalacją elektroenergetyczną zlokalizowaną na działkach nr ew. [...] i [...]w obrębie ew. [...]w jednostce ew. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Starosta [...] decyzją z [...] marca 2019 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ww. inwestycji.

Od powyższej decyzji w ustawowym terminie W S złożył odwołanie.

Wojewoda [...] powołaną na wstępie decyzją z [...]czerwca 2019 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organy administracji architektoniczno-budowlanej mają obowiązek sprawdzenia spełnienia przez inwestora wskazanych w nim wymogów.

Z przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 p.b. Złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki został sporządzony zgodnie z art. 34 p.b. i spełnia wymagania § 8 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 kwietnia 2012 r.

w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1935) oraz jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wymagane opinie, uzgodnienia.

Wojewoda stwierdził, że projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W związku ze złożeniem w projekcie budowlanym ww. oświadczenia projektant bierze pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem. Organ odwoławczy wskazał też na odpowiedzialność karną

w razie nieprzestrzegania w sposób rażący przepisów prawa przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych.

Wojewoda stwierdził, że przedmiotowa inwestycja polega na budowie bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej o wysokości 52,3 m n.p.t., na której umieszczone zostaną anteny sektorowe i anteny radiolinii. W skład systemu antenowego stacji bazowej wchodzić będzie sześć anten sektorowych tj. trzech pracujących w paśmie częstotliwości 800MHz i trzech pracujących w paśmie częstotliwości 900MHz. Anteny skierowane będą na azymuty 110º, 153º i 19º.

Działki inwestycyjne zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2000 r. położone są na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem C12 U/M, którego podstawowym przeznaczeniem są usługi handlu, gastronomi, rzemiosła oraz zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna.

Zgodnie z § 72 ust. 2 planu, na terenach oznaczonych symbolem U/M plan dopuszcza m.in. lokalizację infrastruktury technicznej i komunikacji. Również § 39 planu, wskazuje, iż cyt.: Plan zakłada możliwość przyłączenia terenu do sieci telekomunikacyjnej, obsługiwanej przez centralę automatyczną [...], sieć [...]lub inne sieci telekomunikacyjne. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, iż wieża antenowa jako obiekt infrastruktury telekomunikacyjnej mieści się w pojęciu "Infrastruktury technicznej".

Po przeanalizowaniu dokumentacji w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...]uznał, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisami planu miejscowego, który obejmuje teren, na którym zlokalizowana jest stacja bazowa.

Na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 t.j.). Z kolei dyspozycja art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego obliguje organ do sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi

w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy

z dnia 3 października 2008 r.

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie przewiduje w art. 59 ust. 1 obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli ten obowiązek został stwierdzony na podstawie art. 61 ust. 3 tej ustawy przez organ właściwy do wydania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach. Dla prawidłowego zastosowania przepisów najważniejsze jest ustalenie, czy projektowana inwestycja zaliczona jest do grupy zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko.

W przypadku stacji bazowych telefonii komórkowych kwalifikacji dokonuje się

w oparciu o dwa kryteria określone w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), tj. 1) równoważną moc promieniowania izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, 2) odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.

Organ odwoławczy opisał ww. parametry, a następnie wskazał, że do wniosku

o pozwolenie na budowę została dołączona kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko w oparciu o Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Wojewoda uznał, że na podstawie przeprowadzonej kwalifikacji przez mgr inż. U K specjalistę ds. systemów ochrony atmosfery stwierdzono, że dla przedstawionej przez Inwestora konfiguracji anten sektorowych nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ww. zakresie.

Rozpatrywana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, gdyż w planowanej inwestycji – stacji bazowej telefonii komórkowej, miejsca dostępne dla ludności wyznaczone wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania poszczególnej anteny nie znajdują się w obszarze granicznym wyznaczonym zgodnie z rozporządzeniem, a występowanie pól

o wartościach wyższych niż dopuszczalne odbywa się wyłącznie w wolnej przestrzeni na wysokości niedostępnej dla ludności.

Wojewoda wywiódł, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, za przestrzeń dostępną dla ludzkości należy, rozumieć przestrzeń, w której z punktu widzenia doświadczenia życiowego ludzie mogą rzeczywiście, realnie stale przebywać.

Dla projektowanej instalacji trzech anten sektorowych, dla których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi 395,82, zawiera się w przedziale 100 – 500 W, natomiast dla trzech anten dla których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi 842,56 zawiera się w przedziale 500 - 1000 W.

W związku z tym jak wyjaśnił organ odwoławczy na rysunkach przedstawiono rzut poziomy i rzuty pionowe osi głównej wiązki promieniowania w odległości 20 i 40 m od środka elektrycznego każdej anteny sektorowej. Zarówno dla minimalnych pochyleń wiązek 0° jak i maksymalnych (33,4 m) pochyleń wiązek 10°dla azymutów brak występowania miejsc dostępnych dla ludności w odległości do 40 m od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny.

Wskazał, że na rysunkach przedstawiono również rozkład pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne dla pochylenia minimalnego i maksymalnego:

• w azymucie 19° - przy maksymalnym pochyleniu wynosi 27,60 m,

• w azymucie 110°- przy maksymalnym pochyleniu wynosi 34,50 m,

• w azymucie 153° - przy maksymalnym pochyleniu wynosi 26,60 m.

Wyjaśnił następnie, że zgodnie z § 71 ust. 1 planu - nieprzekraczalna wysokość nowych oraz przebudowywanych obiektów, liczona od obecnego poziomu terenu do kalenicy powinna wynosić nie więcej niż 12,0 m. Wysokość zabudowy zarówno istniejącej, jak i możliwej do zrealizowania w przyszłości dopuszczona przez plan miejscowy, powoduje, że nie znajdzie się ona w polu oddziaływania wiązek promieniowania anten sektorowych.

W ocenie Wojewody, ponadnormatywne promieniowanie anten będzie rozchodzić się w wolnej przestrzeni w miejscach niedostępnych dla ludności. Zabudowa nie znajduje się w polu oddziaływania wiązek promieniowania anten sektorowych.

W najbliższej okolicy stacji bazowej znajdują się niskie zabudowania, stacja zaś jest tak zaprojektowana, by wykluczyć występowanie obszarów o przekroczonej wartości granicznej promieniowania w miejscu, w którym mogą przebywać ludzie.

Zdaniem Wojewody więc dla przedmiotowej inwestycji nie było potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Na marginesie Wojewoda podał, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek może spowodować, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Odmienna interpretacja § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie bowiem, że dla ustalenia czy przedsięwzięcie oddziaływuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku,

a nawet kilkunastu anten, których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną co najmniej na linii nakładania się lub przecinania stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne.

Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że jak wynika z opisu technicznego metoda montażu anten sektorowych pokazana na rysunku (str. 41) całkowicie uniemożliwia jej mechaniczne pochylenie.

Zatem w ocenie Wojewody, z uwagi na fakt, iż zmiana kierunków anten sektorowych jest niemożliwa, to uznać należy, że nie ma możliwości przekroczenia dopuszczalnych wielkości mocy promieniowania.

Organ odwoławczy stwierdził też, że przedmiotowa stacja bazowa nie będzie stanowiła zagrożenia dla ludzi. Stacja nie będzie ani źródłem hałasu, ani zanieczyszczenia środowiska. Nie będzie także oddziaływać w negatywny sposób na powietrze, glebę, wody powierzchniowe i podziemne, klimat akustyczny oraz świat roślinny i zwierzęcy. Remonty oraz okresowe przeglądy techniczne również nie będą wprowadzały żadnych zanieczyszczeń.

W podsumowaniu Wojewoda wskazał, że realizacja powyższej inwestycji nie wpłynie negatywnie na możliwość ewentualnej przyszłej zabudowy z uwagi na fakt, iż pole elektromagnetyczne o wartościach 0,1 W/m² przy maksymalnym pochyleniu wiązek będzie występować na wysokościach 26,60 m, 34,50 m i 27,60 m.

W ocenie Wojewody [...] realizacja danego zamierzenia inwestycyjnego nie wpłynie w niedopuszczalny sposób na możliwość przyszłego zagospodarowania terenów sąsiednich, a więc planowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia praw do sąsiednich nieruchomości, bądź naruszenia istoty prawa własności.

Odnosząc się do zarzutów odwołania. Wojewoda stwierdził, że wszelkie kwestie zostały wyjaśnione w treści decyzji.

Skargę na powyższą decyzję złożył W S (dalej skarżący), wnosząc

o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 7, 8, 9, 77 § 1,107 § i 107 § 3 k.p.a. poprzez nie podanie konkretnej jednostki prawnej z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wraz z jej uzasadnieniem, co stanowi rażące naruszenie prawa tym bardziej, iż organ nie wyjaśnił nawet, dlaczego wydał pozwolenie na budowę dla wielokrotnie niższych mocy wiedząc, iż anteny mogą pracować w rzeczywistości mocą kilkakrotnie wyższą i z tego powodu nawet w trybie nieważności sądy administracyjne stanęły na stanowisku, iż pozwolenie winno dotyczyć mocy maksymalnych według danych katalogowych anteny,

2. art. 72 ust 1 pkt. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko, w powiązaniu z przepisami § 2 ust 1 pkt 7

w związku z § 3 ust 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.

w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez przyjęcie, iż przedmiotem kwalifikacji jest 6 niezależnych przedsięwzięć, pomimo że EIRP anten na każdym sektorze stanowi sumę (zaniżona moc) oraz dokumentacja nie uwzględnienia maksymalnych tiltów anten. Ponadto organ 1 instancji doprowadził do akceptacji zakazanego przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości zjawiska tzw. "salami slicing",

3. nie podanie mocy wyjściowej pojedynczego nadajnika TX z uwzględnieniem tolerancji tej mocy określonej przez producenta,

4. nie określenie danych producenta i typu anten oraz nadajników radiolinii, ich zysku antenowego, częstotliwości pracy oraz ich mocy wyjściowej,

5. nie dokonanie wyliczeń mocy EIRP w oparciu o budżet mocy w poszczególnych sektorach projektowanej stacji z uwzględnieniem tolerancji produkcyjnej podanych parametrów.

W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że inwestor wielokrotnie zaniżył moc EIRP anten w sytuacji, w której przeciętna moc anten w każdym sektorze wynosi ponad 10000 W. Organ miał obowiązek zbadać jakie są możliwe moce do uzyskania dla przedłożonych anten wraz z całą instalacją. Podał przy tym, że wszystkie inwestycje, które uzyskały pozwolenie na użytkowanie pracują już ze znacznie większą mocą. Za konieczne skarżący uznał ustalenie faktycznej mocy EIRP anten na każdym sektorze oraz ustalenie maksymalnych tiltów anten na podstawie danych katalogowych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie,

a z ostrożności procesowej o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte

w zaskarżonej decyzji.

Sąd na rozprawie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., dopuścił do udziału

w sprawie Stowarzyszenie "[...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad

w postępowaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.

Przypomnieć należy, że zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2019 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...]z dnia [...] marca 2019 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] sp. z o.o.

w [...]pozwolenia na budowę wolnostojącej wieży z instalacjami i urządzeniami wchodzącymi w skład stacji bazowej telefonii komórkowej [...]o Nr [...] wraz

z wewnętrzną instalacją elektroenergetyczną zlokalizowaną na działkach nr ew. [...]

i [...]w obrębie ew. [...].

Projekt inwestora przewiduje budowę bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej o wysokości 52,3 m n.p.t., na której umieszczone zostaną anteny sektorowe i anteny radiolinii. W skład systemu antenowego stacji bazowej wchodzić będzie sześć anten sektorowych tj. trzech pracujących w paśmie częstotliwości 800MHz i trzech pracujących w paśmie częstotliwości 900MHz. Anteny skierowane będą na azymuty 110º, 153º i 19º.

Organy obu instancji przyjęły że przy zastosowaniu konfiguracji anten sektorowych tej stacji bazowej, zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, rozpatrywana instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Ponadto w planowanej inwestycji według ustaleń organów – stacji bazowej telefonii komórkowej, miejsca dostępne dla ludności wyznaczone wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania poszczególnej anteny nie znajdują się w obszarze granicznym wyznaczonym zgodnie z rozporządzeniem, a występowanie pól o wartościach wyższych niż dopuszczalne odbywa się wyłącznie w wolnej przestrzeni na wysokości niedostępnej dla ludności. Zabudowa, nie znajduje się w polu oddziaływania wiązek promieniowania anten sektorowych.

Zaznaczono, iż jak wynika z opisu technicznego metoda montażu anten sektorowych pokazana na rysunku (str. 41) całkowicie uniemożliwia jej mechaniczne pochylenie. Ponadto z uwagi na fakt, iż zmiana kierunków anten sektorowych jest niemożliwa, to nie ma możliwości przekroczenia dopuszczalnych wielkości mocy promieniowania.

Projektowana stacja nie będzie uciążliwa dla środowiska, nie będzie stanowiła zagrożenia dla ludzi.

Wracając do realiów rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej jako P.b.) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego

z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353 ze zm. dalej ustawa środowiskowa).

Z kolei, zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej wydanie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach następuje m.in. przed uzyskaniem decyzji

o pozwoleniu na budowę. Weryfikacja, czy przedsięwzięcie objęte wnioskiem

o udzielenie pozwolenia na budowę należy do mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stanowi zatem istotny element postępowania wyjaśniającego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego

i udzielenia pozwolenia na budowę, ponieważ rozstrzyga o tym, czy inwestor zobowiązany jest przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskać decyzję

o środowiskowych uwarunkowaniach.

Nie budzi wątpliwości zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, jak i kompletność projektu budowlanego, posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, sprawdzeń, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 P.b. Podobnie poza sporem pozostaje kwestia dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak i sporządzenie projektu technicznego przez osoby dysponujące stosownymi kwalifikacjami. W powyższym zakresie nie było zresztą formułowanych zarzutów.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, nie dokonano pełnej weryfikacji

i jednoznacznej oceny czy projektowana inwestycja składająca się z wolnostojącej wieży z instalacjami i urządzeniami wchodzącymi w skład stacji bazowej telefonii komórkowej [...]o Nr [...] wraz z wewnętrzną instalacją elektroenergetyczną (sześć anten sektorowych), zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedstawione stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest niepełne a wydana decyzja przedwczesna.

W stanie prawnym obowiązującym w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco i mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko określone były w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przepisy te: § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, zastrzegają, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny, to należy zauważyć, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu przedsięwzięć realizowanych lub zrealizowanych wymienionych w: ust. 1, jeżeli ta rozbudowa, przebudowa lub montaż osiąga progi określone w ust. 1, o ile progi te zostały określone (pkt 1); § 3 ust. 1, jeżeli ta rozbudowa, przebudowa lub montaż spowoduje osiągnięcie progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone (pkt 2).

W myśl z kolei § 3 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia: polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone (pkt 2) oraz nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1 (pkt 2 zd. 1).

Przywołane uregulowania rozporządzenia prowadzą do wniosku, że celem prawodawcy było wskazanie inwestycji, które – jako takie – mogą zawsze znacząco lub mogą potencjalne znacząco oddziaływać na środowisko. Oznacza to, że rolą organów administracji stosujących przepisy rozporządzenia jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja jako całość (a nie poszczególne jej elementy – np. anteny) wpłynie na środowisko.

Brzmienie § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia potwierdza zatem zasadność wniosku o konieczności sumowania parametrów danego przedsięwzięcia,

w tym także mocy poszczególnych anten stanowiących elementy instalacji radiokomunikacyjnej. Skoro prawodawca nałożył obowiązek określenia kwalifikacji danego przedsięwzięcia po jego rozbudowie, bądź przebudowie, jako przedsięwzięć mogących zawsze znacząco albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to nie można racjonalnie przyjąć, że w przypadku budowy nowego przedsięwzięcia równoważna moc promieniowania izotropowo dla pojedynczych anten nie podlega sumowaniu. Należy przy tym wyjaśnić, że pomiędzy powołanymi wyżej § 3 ust. 1 pkt 8

i § 3 ust. 2 pkt 3 nie zachodzi kolizja uzasadniająca zastosowanie reguły lex specialis derogat legi generali. Przepis § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia ma bowiem charakter normy ogólnej, określającej sposób wyznaczania równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny. Przepis § 3 ust. 2 pkt 3 ma natomiast charakter normy uzupełniającej, pozwalającej na rozstrzygnięcie, czy mamy do czynienia

z inwestycją mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jako całość. Żeby można było zsumować parametry charakteryzujące realizowane przedsięwzięcie (stację bazową telefonii komórkowej, na której zostanie zainstalowanych więcej anten), niezbędne jest najpierw ustalenie mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 2338/17, z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 243.18, z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2902/16 i z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1570/18, dostępne: http://www.nsa.gov.pl).

Z przywołanych względów, dla prawidłowej oceny przez organ rozpatrujący wniosek o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, czy dana inwestycja może zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten, jak

i całego przedsięwzięcia, w tym ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny.

Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. II OSK 2706/13, z dnia 29 września 2015 r., sygn. II OSK 139/14, z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 1839/16 czy też z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. II OSK 708/15.

W wyroku z dnia 9 maja 2017 r. , sygn. akt II OSK 2245/15 stwierdzono, że: "(...) przy ocenie, czy sporny obiekt zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko trzeba uwzględnić wartość parametrów łączną dla urządzeń tego samego rodzaju. Dopiero w oparciu o tak przeprowadzoną analizę można wskazać, czy zachodzą bądź nie przesłanki do wydania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach konkretnego przedsięwzięcia."

Powyżej wskazane zagadnienie, nie zostało przez organy w niniejszej sprawie zbadane.

Jak wynika z uzasadnień zaskarżonych decyzji, organy administracji architektoniczno-budowlanej, rozpatrując wniosek inwestora [...] sp. z o.o., oparły stanowisko o braku potrzeby przeprowadzenia oceny planowanego przedsięwzięcia na danych inwestycji zaczerpniętych z projektu budowlanego, a zwłaszcza z opracowania opisowego Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej [...] pod względem oddziaływania na środowisko, sporządzonym przez mgr. inż. U K. Powyższy dokument został dołączony do projektu budowlanego.

Odnosząc się do tego dokumentu, wyjaśnić należy, że dokumenty składane przez inwestora są dowodem, który jak każdy inny dowód podlega ocenie organu. Organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego powinien natomiast ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). To natomiast oznacza, że także dokument złożony przez stronę – kwalifikujący przedsięwzięcie w określony sposób w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji) podlega samodzielnej, wszechstronnej i wyczerpującej ocenie organu administracji. Ocena wartości dowodowej kwalifikacji przedsięwzięcia, jego wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu administracji, ponieważ to on rozstrzyga sprawę. Przed wydaniem decyzji organ powinien zatem samodzielnie zbadać charakter planowanej inwestycji, poddając wnikliwej analizie parametry techniczne i użytkowe planowanego urządzenia, w tym złożoną dokumentację. Taka ocena nie może ograniczać się tylko do cytowania fragmentów kwalifikacji przedsięwzięcia. Bez prawidłowego ustalenia tych parametrów nie sposób bowiem rozstrzygnąć o kwalifikacji planowanej inwestycji w kontekście uznania jej za mogącą zawsze znacząco lub mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wyniki zaś dokonania przez organ takiej analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie

w uzasadnieniu decyzji.

Dodać należy, że zabrakło oceny czy w obrębie planowanego przedsięwzięcia znajdują się już inne urządzenia i czy powinno nastąpić sumowanie mocy poszczególnych anten ze względu na ich parametry i wyznaczanie ich równoważnej mocy promieniowania izotropowego, do czego zobowiązuje § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ powinien albo dokonać samodzielnej analizy albo zasięgnąć ekspertyzy w zakresie tego czy zasięg oddziaływania anten nie kumuluje się z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne, przy czym zwrócić należy też uwagę na brak w kontrolowanych decyzjach analizy możliwości zmiany systemu pracy poszczególnych anten, a co za tym idzie zmiany ustalonego dla poszczególnych anten EIRP. Rozważenia wymaga czy organ nie powinien dokonać oceny karty katalogowej poszczególnej anteny (po jej złożeniu).

W wyroku II OSK 460/18 z 16 stycznia 2010 r. NSA wyraził pogląd: "Kwestia oddziaływania pola elektromagnetycznego wymaga bowiem przede wszystkim uwzględnienia maksymalnej możliwości emisyjnych urządzenia, w tym również uwzględnienia jej maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania, ukształtowania terenu oraz istniejącego i potencjalnego zagospodarowania. Prawidłowe ustalenie stanu sprawy wymaga zatem od organu zbadania planowanej inwestycji, poddając wnikliwej analizie parametry techniczne i użytkowe planowanego urządzenia, bez których nie sposób rozstrzygnąć o oddziaływaniu inwestycji na otoczenie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 2002/13 oraz z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 708/15 dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl)".

Za konieczne i istotne należy także przytoczenie stanowiska jakie zawarł NSA

w wyroku II OSK 212/18 z 5 grudnia 2019 r.: " Wskazania wymaga, że środek elektryczny anteny to miejsce będące środkiem układu współrzędnych, względem którego wyznaczono charakterystykę promieniowania anteny, a odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego to odcinek prostej, którą wyznacza się w osi głównej wiązki promieniowania anteny, czyli wiązki zawierającej kierunek maksymalnego promieniowania. Przy wyznaczaniu odległości miejsc dostępnych dla ludności należy oczywiście uwzględnić kierunek (azymut) głównej wiązki promieniowania anteny, jak i jej pochylenie (tilt). Kwestia oddziaływania pola elektromagnetycznego wymaga uwzględnienia zatem maksymalnego możliwego emitowania takiego pola z urządzenia, maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania, ukształtowania terenu oraz istniejącego i potencjalnego zagospodarowania. Ponadto w tej sprawie mamy do czynienia z inwestycją, która dotyczy różnych grup anten o różnej mocy. Dlatego też powinna być uwzględniona kumulacja pól elektromagnetycznych tak aby można w ogóle dokonać jakiejkolwiek kwalifikacji przedmiotowej inwestycji w odniesieniu do ww. przepisów rozporządzenia".

Analizując Kwalifikację (.....), dołączona do projektu budowlanego dostrzec należy, że suma dwóch anten na azymucie 110 º, wynosi 1238,38W, zaś brak jest obliczeń do 70 m (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit d).

Ponadto, Sąd zauważa, że rolą organów administracji było też jednoznaczne wypowiedzenie się czy planowana inwestycja nie ogranicza przyszłych możliwości inwestycyjnych na działkach sąsiednich, oraz możliwości kształtowania nowej zabudowy mieszkalnej zgodnie z polityką przestrzenną miejscowości, w szczególności w zakresie azymutu 110º.

Przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć nie tylko miejsca,

w których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów (por. wyroki NSA: z 27 lutego 2019 r., II OSK 945/17; z 13 grudnia 2017 r., II OSK 527/17 – dotyczące brzmienia art. 124 ust. 2 Prawa ochrony środowiska w brzmieniu sprzed 25 października 2019 r.). Są to okoliczności, które mają wpływ na wynikający z art. 140, art. 143 i art. 144 K.c. zakres prawa własności.

W konsekwencji organy administracji miały obowiązek w przedmiotowej sprawie ocenić czy realizacja danego zamierzenia inwestycyjnego nie wpłynie

w niedopuszczalny sposób na możliwość przyszłego zagospodarowania terenów sąsiednich, a więc czy planowana inwestycja nie spowoduje nadmiernego ograniczenia praw do sąsiednich nieruchomości, bądź naruszenia istoty prawa własności, w tym wypadku przez możliwość promieniowania w miejscach dostępnych dla ludzi.

W ocenie składu orzekającego, ustalenia stanu faktycznego sprawy na potrzeby przedmiotowego postępowania są niepełne. Rolą organu administracji jest zaś zebranie i dokonanie rzetelnej oceny materiału dowodowego.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ administracji ponownie przeprowadzi postępowanie wyjaśniające a swoje stanowisko - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - przekonująco uzasadni w wydanym rozstrzygnięciu, w szczególności wskazując fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł. Rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ukształtowane orzecznictwo sądów administracyjnych, m.in. w zakresie konieczności kwalifikacji przedsięwzięcia a nie jego pojedynczych elementów, uwzględniania maksymalnych tiltów (pochyleń elektrycznych oraz mechanicznych) oraz definicji miejsc dostępnych dla ludności.

Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Wojewoda [...] naruszył art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 7, 8, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego w sposób mogący mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ administracji weźmie pod uwagę powyższe wskazania oraz zawartą w niniejszym wyroku ocenę prawną, dokonując ustaleń adekwatnych do przedmiotu sprawy, a następnie dokona subsumpcji podejmując rozstrzygnięcie mające oparcie w dokonanych ustaleniach.

Z przedstawionych powodów Sąd uznał skargę za uzasadnioną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.