Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 25/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 57, art. 62 ust. 4a pkt 1, art. 61 ust. 6 pkt 1, art. 64, art. 140aa
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 92a ust. 3, art. 92b ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi "A." sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

"A" sp. z o.o. z/s w (dalej określana jako "skarżąca", "przedsiębiorca" lub "spółka") poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2020 r. nr [...]. Utrzymano nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2019 r. nr [...] o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.

Z ustaleń organu I instancji wynikało, że 7 listopada 2019 r. w D. na autostradzie A4 funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki Renault o nr rej. [...] i naczepy – platformy wiertniczej, w formie 4-osiowej, nr nadwozia [....]. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Pojazd był pilotowany przez 2 pojazdy niewłaściwie oznakowane. Załadowcą była "B" S.A. z/s w [...].

Podczas kontroli stwierdzono:

1) przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego o 12,8 t.

Masa całkowita pojazdu wyniosła 54,2 t; po odjęciu 2% tolerancji od wskazań wagi stwierdzono, że masy całkowita pojazdu wynosiła 52,8 t, podczas gdy nie powinna ona przekraczać 40 t. Wagę przekroczono o 32%. Natomiast nacisk drugiej osi wielokrotnej naczepy przekroczono o 28,6%, trzeciej osi wielokrotnej o 25,7%, czwartej osi wielokrotnej o 1,4%.

Stwierdzono wobec tego naruszenie § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, za co na podstawie lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej określanej skrótem "u.t.d.") wymierzono spółce karę pieniężną w kwocie 10.000 zł,

2) przekroczenie wymiarów zespołu pojazdów:

a) długości o 2,8 m; długość zespołu pojazdów wyniosła 19,5 m, a po odjęciu 1% tolerancji od wskazań przymiaru wstęgowego wynosiła ona 19,3 m. Przekroczenie to wynosiło 16,9%. Stwierdzono wobec tego naruszenie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, za co na podstawie lp. 10.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d. wymierzono spółce karę pieniężną w kwocie 2.000 zł,

b) szerokości o 1,21 m; szerokość pojazdu z towarem wynosiła 3,8 m, a po odjęciu 1% tolerancji od wskazań przymiaru wstęgowego wynosiła ona 3,76 m. Przekroczenie to wynosiło 47,4%. Stwierdzono wobec tego naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów (...), za co na podstawie lp. 10.4.3 załącznika nr 3 do u.t.d. wymierzono spółce karę pieniężną w kwocie 5.000 zł.

Organ nie uwzględnił posiadanych przez przedsiębiorcę zezwoleń kategorii V i VI, ponieważ do wykonania przewozu niezbędne było posiadanie zezwolenia kategorii VII. Stwierdzono bowiem przekroczenie nacisku osi wielokrotnej nienapędowej oraz przekroczenie szerokości pojazdu powyżej 3,4 m. Natomiast zezwolenie kategorii VI nie pozwala na wykonywanie przewozu drogowego z przekroczeniem nacisków osi wielokrotnej. Do tego niezbędne było posiadanie zezwolenia kategorii VII. Przedsiębiorca nie dołożył odpowiednich starań, aby przewożąc ładunek o znacznych wymiarach oraz dużej masie dobrać właściwy środek transportu oraz uzyskać stosowne zezwolenie. Nie wykazał też żadnych okoliczności, o których mowa w art. 140aa ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (dalej: P.r.d.). Nie stwierdzono także podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, o jakich mowa w przepisach art. 92b lub art. 92c u.t.d. Ponieważ suma kar przekraczała kwotę 12.000 zł, ograniczono jej wysokość do tej wartości, stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d.

W odwołaniu przedsiębiorca zarzucił organowi I instancji błędne ustalenie stanu faktycznego, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji. Nie wykazano w niebudzący wątpliwości sposób, że przedsiębiorca dopuścił się przypisanych mu naruszeń oraz nie przeprowadzono dowodów na okoliczności wystąpienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność. Poza ww. karą, nałożoną za przekroczenia dopuszczalnych parametrów zespołu pojazdów, odrębną decyzją nałożono na spółkę drugą karę w wysokości 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII. Doszło zatem do sytuacji podwójnego ukarania za to samo przewinienie. Spółka nie zgadza się z kwalifikacją organu, że zezwolenie tej kategorii było potrzebne. Posiadane zezwolenia były wystarczające do wykonania przewozu ładunku niepodzielnego. Platforma wiertnicza zamontowana na naczepie nie przekraczała parametrów dla zezwolenia kategorii VI. Załadowca weryfikował wszystkie parametry i wskazał na konieczność pozyskania odpowiedniego zezwolenia. Określono, że masa całkowita pojazdu nie przekroczy 60 t, szerokość 4 m, a długość 23 m. Te informacje były podstawą ubiegania się o zezwolenie kategorii VI. Odwołujący się podniósł, że w przypadku tej kategorii zezwolenia dopuszczalna szerokość pojazdu na drodze dwujezdniowej klasy A, S i GP wynosi 4 m, podczas gdy w protokole z pomiaru odnotowano 3,76 m; długość zespołu pojazdu może wynosić do 23 m, a dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach 30 m, podczas gdy w protokole z pomiaru odnotowano 19,5 m; wysokość pojazdu nie mogła przekraczać 4,3 m, a w protokole odnotowano 3,76 m; rzeczywista masa pojazdu nie mogła przekroczyć 60 t, a stwierdzona wynosiła 52,8 t; nacisk pojedynczej osi napędowej mógł wynosić do 11,5 t. W protokole kontroli opisano błędnie wynik ważenia nacisków osi wielokrotnej naczepy, ponieważ jeden z elementów zawieszenia pneumatycznego uległ awarii (uszkodzona była poduszka powietrzna zawieszenia). Naprawy niesprawnego elementu podjęto się jeszcze na placu kontroli przy pomocy mobilnej pomocy drogowej.

Opisaną na wstępie decyzją organ odwoławczy utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania stosownego zezwolenia, którego warunki określają przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wykonanie przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VII z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

Organ podał, że:

1) długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego -16,50 m, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia o warunkach technicznych pojazdów długość (...). Dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 zł, stosownie do lp. 10.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Długość kontrolowanego pojazdu wynosiła zaś 19,3 m, a po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu dopuszczalną wartość przekroczono o 2,8 m (około 17 %);

2) szerokość pojazdu nie może zasadniczo przekraczać 2,55 m. Dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 zł, stosownie do lp. 10.4.3 załącznika nr 3 do u.t.d. Szerokość kontrolowanego pojazdu z ładunkiem wynosiła 3,76 m, a po odjęciu błędu pomiaru o 1%, dopuszczalną wartość przekroczono o 1,21 m (około 47,4 %);

3) dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosi zasadniczo w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 zł, stosownie do lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d. Kontrolowany zespół z ładunkiem miał 52,8 tony, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 12,8 tony.

Pojazdem wykonywano przejazd z ładunkiem platformy wiertniczej w formie naczepy 4-osiowej; przewożono ładunek niepodzielny. Podczas kontroli kierowca okazał zezwolenie kategorii V i VI. Stwierdzono ponadto przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi wielokrotnych wchodzących w skład grupy osi składających się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczep, a posiadane zezwolenia nie obejmowały swym zakresem nacisków osi wielokrotnych. Takie parametry mogłyby być określone tylko w zezwoleniu kategorii VII. Nakazywało to zatem uznać, że przejazd odbywał się bez zezwolenia, a normy stanowiące podstawę do stwierdzenia naruszeń są przyjmowane na podstawie przepisów o warunkach technicznych pojazdów.

Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono, że decyzję wydano na podstawie przepisów u.t.d., a nie P.r.d. Sankcje za naruszenia dotyczące przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnione przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, są odrębne od sankcji za naruszenia przepisów P.r.d. w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia. Wszczyna się w ich przypadku dwa niezależne postępowania, a nakładane na ich podstawie sankcje nie są ze sobą tożsame. Zarzut wadliwego zważenia naczepy nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W protokole z kontroli nie stwierdzono żadnej usterki elementu zawieszenia pneumatycznego. Żadnych usterek nie zgłaszał również kierowca, nie wnosił on też o ponowienie ważenia. W sprawie nie stwierdzono okoliczności wyłączających odpowiedzialność przewoźnika.

Odnosząc się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-127/17 stwierdzono, że dotyczył on nacisku na osi pojedynczej, natomiast podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, długości oraz szerokości pojazdu członowego. Orzeczenie to nie znajdowało zatem w sprawie zastosowania.

W skardze zarzucono naruszenie przez organy:

1) art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 2 u.t.d. i art. 2 Konstytucji RP w zw. z:

- Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów (...),

- Ip. 10.3.2 załącznika i § 2 ust. 1 pkt 4) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów (...),

- Ip. 10.4.3. załącznika i § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów (...),

poprzez ich zastosowanie i nałożenie kary, podczas gdy w dniu [...] grudnia 2019 r. Podkarpacki Wojewódzki inspektor Transportu Drogowego odrębną decyzją nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł na podstawie art. 140aa ust. 1 i art. 140ab pkt 3) lit. c) P.r.d. za wykonywanie przejazdu po drogach pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, które to naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, długości oraz szerokości pojazdu członowego oraz dopuszczalnego nacisku osi wielokrotnych, wchodzących w skład grupy osi, składających się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczep, w wyniku czego doszło do nałożenia na nią dwóch kar za ten sam czyn, sprzecznie z zasadą państwa prawnego, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP,

2) art. 92c ust. 1 pkt 1) u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i uznanie za zasadne nałożenie kary pieniężnej określonej w art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d., podczas gdy postępowanie w sprawie tej kary powinno być umorzone na podstawie pierwszego z powołanych przepisów,

3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez:

a) wadliwe ustalenia faktyczne, w oparciu o pomiar wagi kontrolowanego zespołu pojazdów za pomocą wag SAW JO C III o nr seryjnym 857242 oraz 85784, który przeprowadzono niezgodnie z instrukcją obsługi, prowadząc do całkowicie dowolnego ustalenia, że doszło do przekroczenia masy pojazdu,

b) niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, dokonanie jego wybiórczej oceny oraz zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące uznaniem, że nie doszło do awarii zawieszenia pneumatycznego pojazdu, która wpłynęła na pomiar masy pojazdu, podczas gdy z przedłożonego do akt sprawy dowodu zlecenia warsztatowego z dnia 7 listopada 2019 r. wynika, że awaria taka miała miejsce;

4) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z jego treścią, poprzez niewskazanie przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonemu dowodowi - zleceniu warsztatowemu z dnia 7 listopada 2019 r.

W uzasadnieniu skargi ponowiono argument i zarzut odwołania o nałożeniu na Spółkę dwóch kar za to samo przewinienie, tj. na podstawie przepisów u.t.d. i P.r.d. Ponadto pomiaru zespołu pojazdów dokonano przy użyciu dwóch wag, a kontrolowany pojazd był pojazdem siedmioosiowym (ciągnik samochodowy trzyosiowy oraz naczepa czteroosiowa). Instrukcja wag SAW 10C seria IN stanowi, że w przypadku pojazdu czteroosiowego głównym warunkiem prawidłowego przeprowadzenia pomiaru jest użycie czterech par wag. Z tej przyczyny zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na przypisanie jej odpowiedzialności z tytułu przekroczenia masy pojazdu, a materiału tego nie da się uzupełnić, ponieważ czynności ważenia pojazdu nie można powtórzyć. Nie zostało wykazane, że masa dopuszczalna pojazdu została przekroczona. Gdyby nawet założyć, że do takiego przekroczenia doszło, to na naruszenie to nie miała ona wpływu. W dniu kontroli awarii uległ bowiem element zawieszenia pneumatycznego pojazdu, co wykazano stosownym dokumentem dołączonym do odwołania. Na awarię tę nie miała wpływu.

Skarżąca Spółka domagała się dopuszczania zawnioskowanych dowodów, uchylenia wydanych w sprawie decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Podkreślił, że podczas kontroli nie stwierdzono żadnej usterki elementu zawieszenia pneumatycznego. W aktach znajduje się szczegółowy opis sposobu ważenia pojazdu. Każda oś została zważona oddzielnie za pomocą połączonej pary wag. Suma nacisków tych osi dała nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu. W aktach znajduje się także instrukcja użycia wag. Nałożone na stronę sankcje, na podstawie przepisów P.r.d. i u.t.d., nie są tożsame i wynikają z innych naruszeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna, a sformułowanie w niej zarzuty nietrafne. Sąd nie stwierdził konieczności zastosowania wobec kontrolnych decyzji środków określonych w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji mogłoby bowiem nastąpić tylko w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (w tym Ordynacji podatkowej). Może też stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach szczególnych. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.

Kontrolowanymi decyzjami nałożono na spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 12.000 zł za stwierdzone podczas kontroli drogowej przekroczenia przez należący do spółki pojazd dopuszczalnych wartości w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego i nacisków osi wielokrotnej naczepy oraz wymiarów zespołu pojazdów (długości i szerokości). Uznano, że spółka realizowała krajowy transport drogowy rzeczy bez wymaganego zezwolenia, a okazane zezwolenia kategorii V i VI nie były odpowiednie to realizowanego przewozu. Kary nałożono na podstawie przepisów określonych w następujących pozycjach załącznika nr 3 do u.t.d.:

1) lp. 10.2.4 – w którym przewidziano karę w wysokości 10.000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej o 20 %,

2) lp. 10.3.2 – w którym przewidziano karę w wysokości 2.000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona,

3) lp. 10.4.3 – w którym przewidziano karę w wysokości 5.000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m.

Spółka kwestionowała poczynione ustalenia podkreślając, że nałożono już na nią karę na brak wymaganego zezwolenia (zezwolenia wymaganej kategorii), tyle że na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a zatem obecna jest drugą karą za to samo przewinienie. Kwestionowała też sposób wykonania pomiarów nacisków osi podnosząc, że wadliwie użyto wagi do pomiarów, a ponadto nie uwzględniono faktu awarii systemu pneumatyki naczepy.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdza poczynione przez organy ustalenia faktyczne. Nie były one zresztą kwestionowane przez spółkę w zakresie, w jakim odnoszą się do realizacji przewozu, pojazdu wykorzystanego do przewozu oraz charakterystyki przewożonego towaru. Spółka kwestionuje natomiast dokonaną przez organy ocenę tych ustaleń i ich kwalifikację prawną, w szczególności w kontekście wymaganego do przewozu zezwolenia, a także ustalenia w zakresie dotyczącym sposobu wykonania pomiaru nacisków osi. Sąd nie stwierdził jednak, aby organy dopuściły się istotnych uchybień przepisów postępowania, które wymagałyby (uzasadniałyby) uchylenie wydanych przez nie decyzji.

Poczynione na potrzeby sprawy ustalenia poddają się weryfikacji i mogły stanowić dla Sądu podstawę wyrokowania. Wynika z nich, że spółka realizowała przewóz platformy wiertniczej przy wykorzystaniu ciągnika siodłowego i 4-osiowej naczepy. Podczas kontroli stwierdzono następujące parametry pojazdu i ładunku:

- masę całkowitą wynoszącą 52,8 t,

- nacisk osi wielokrotnej naczepy - drugiej przekraczającej dopuszczalną wartość o 28,6%, trzeciej przekraczającej dopuszczalną wartość o 25,7%, czwartej przekraczającej dopuszczalną wartość o 1,4%,

- długość zespołu pojazdu wnoszącą 19,3 m,

- szerokość zespołu pojazdu wynoszącą 3,76 m.

Sąd uznał stanowisko organów inspekcji transportu drogowego za zgodne z prawem. Wykonanie rzeczonego przewozu wymagało w ówczesnym stanie prawnym zezwolenia kategorii VII, o jakim mowa w przepisach Prawa o ruchu drogowym, na wykonywanie przewozu pojazdem nienormatywnym.

Wobec jego braku organy inspekcji obowiązane były dopełnić obowiązków określonych w przepisach u.t.d. i nałożyć na przewoźnika kary, o których mowa w decyzjach, za stwierdzone naruszenia odnoszące się do stwierdzonych rodzajowo wartości parametrów zespołu pojazdu. Wymierzone kary (o czym w dalszej części uzasadnienia) stanowiły odrębne sankcje od kary za wykonywanie przewozu bez wymaganego zezwolenia i choć związane są z tym samym zdarzeniem – tym samym przewozem drogowym, to jednak dotyczą innych materii uznanych przez ustawodawcę za istotne z punktu widzenia warunków wykonywania przewozów drogowych.

W świetle powyższego prawidłowo przyjęto, że dopuszczalna masa całkowita wynosząca 52,8 tony stanowiła przekroczenie dopuszczalnej wartości 40 ton o 32 %. Z kolei nacisk osi wielokrotnej naczepy przekroczono: w przypadku osi drugiej o 28,6%, osi trzeciej o 25,7%, osi czwartej o 1,4%. Zastrzec przy tym należy, z uwagi na argumentację skargi, że osie naczepy nie były ani osią pojedynczą ani napędową, tylko wielokrotną nienapędową. Dla takiej przewidziane są inne wymagania i warunki w zakresie nacisku na podłoże. Przekroczenia dotyczyły też długości pojazdu wynoszącej 19,3 m, wobec dopuszczalnej 16,5 m, tj. przekroczenia o 2,8 m (16,9%), oraz szerokości pojazdu z towarem wynoszącej 3,76 m, wobec dopuszczalnej 2,55 m, tj. przekroczenia o 1,21 m (47,4 %). Z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia wynikało, że powyższe wartości powinny dla legalnego wykonywania przewozu wynosić:

- dopuszczalna masa całkowita 40 ton,

- nacisk osi wielokrotnej powyżej trzech osi ,

- długość 16,5 m, szerokość 2,55 m.

Posiadane przez spółkę zezwolenie kategorii V nie obejmowało odstępstwa w zakresie nacisku osi, określonych w przepisach załącznika nr 1 do P.r.d. Nie mogły być one większe od dopuszczalnych dla danej drogi, a odstępstwa dotyczyły szerokości, długości, wysokości i rzeczywistej masy całkowitej. Z kolei zezwolenie kategorii VI, obejmującej odstępstwa w zakresie szerokości, długości, wysokości, rzeczywistej masy całkowitej, w zakresie nacisku osi zawierało wymaganie odnoszące się do "nacisku osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t". Wymiary i rzeczywista masa całkowita większe od wymienionych w ww. kategoriach oraz naciski osi przekraczające wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, wymagały posiadania zezwolenia kategorii VII, o którym była mowa w art. 64d P.r.d. (zmiana stanu prawnego, wynikająca z ustawy z 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, będącej konsekwencją wyroku TSUE z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, która weszła w życie 13 marca 2021 r., nie miała dla kontroli decyzji znaczenia). Tymczasem kontrolujący stwierdzili przekroczenie nacisku osi wielokrotnej ponad limity przewidziane dla drogi, którą wykonywano przejazd (przewóz).

Stosownie do art. 92b ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy [...] z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie [...]. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, i wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do u.t.d. (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.).

W świetle powyższego Sąd uznał, że nałożenie na spółkę kar pieniężnych za poszczególne jednostkowe naruszenia określone w lp. 10 załącznika nr 3 do u.t.d. było prawidłowe. Naruszyła ona warunki używania pojazdu w ruchu drogowym. Stwierdzone parametry zespołu pojazdów z ładunkiem nie pozostawiają w tej kwestii wątpliwości. Przed wykonaniem zlecenia przewoźnik drogowy nie uzyskał zezwolenia odpowiedniej kategorii (trafnie organy wskazały tutaj na zezwolenie kategorii VII, o którym była mowy w przepisach P.r.d. w dacie wykonywanego przewozu) i nie zadbał, aby wykonywany przewóz odpowiadał posiadanym zezwoleniom.

Prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przewozów drogowych jest działalnością regulowaną. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego określają m.in. przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Dopuszczalne wymiary, masa całkowita i naciski osi pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. Wymiary pojazdu z ładunkiem (normatywnym) określone zostały w przepisach art. 61 ust. 6 pkt 1 P.r.d., a długość zespołu pojazdów składających się z pojazdu samochodowego i naczepy w art. 62 ust. 4a pkt 1 P.r.d. Natomiast ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania m.in. krajowego transportu drogowego, które wynikają z przepisów u.t.d. oraz innych aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Wśród nich wymieniono ustawę – Prawo o ruchu drogowym (lit. l).

Sąd nie uznał za zasadny zarzutu wykonania przez funkcjonariuszy wadliwego pomiaru pojazdu. Organ opisał szczegółowo sposób wykonania pomiaru. Do akt dołączono dokumenty odnoszące się do użytych do pomiaru wag. Sposób ich wykorzystania odpowiadał przedłożonej instrukcji. Pomiaru dokonano przy użyciu dwóch połączonych ze sobą wag. Ustalono, jaki nacisk na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi, stosownie do art. 2 pkt 57 P.r.d. Kierowca podczas ważenia nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń, tak co do sposobu wykonania pomiaru, jak i (nie)sprawności pojazdu, na którą obecnie powołuje się przewoźnik (treść protokołu kontroli).

Sąd nie podzielił zarzutu skargi, jakoby na spółkę ponownie nałożono karę na to samo przewinienie. Kary wymierzane na podstawie przepisów u.t.d. oraz na podstawie przepisów P.r.d. dotyczą odmiennych zagadnień i obszarów ochrony pomimo, że wiążą się z tym samym zdarzeniem drogowym. Decyzja, na którą powoływała się spółka, dotyczyła braku posiadania wymaganego zezwolenia do wykonania przewozu określonego rodzaju pojazdem nienormatywnym. Była konsekwencją stwierdzonego naruszenia wymagań w zakresie przejazdu po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, określonych w przepisach P.r.d. (por. art. 64 i art. 140aa P.r.d.), które dla określonych przejazdów wymagały posiadania zezwolenia administracyjnego odpowiedniej kategorii. Kara ta była nałożona za brak takiego zezwolenia. Natomiast kontrolowane decyzje odnoszą się do faktu przekroczenia określonych parametrów pojazdu w ruchu drogowym, w szczególności dopuszczenia przez przewoźnika do wykonania przewozu drogowego zespołem pojazdów, których została przekroczona dopuszczalna masa całkowita (40 t) i dopuszczalny nacisk osi wielokrotnej nienapędowej (7 t), dopuszczalna długość (16,5 m), dopuszczalna szerokość (2,55 m). Dotyczą one naruszenia przez przewoźnika drogowego obowiązków i warunków przewozu drogowego określonych w przepisach wymienionych w u.t.d. Nie odnoszą się wprost do braku posiadania zezwolenia, ale do faktycznych parametrów kontrolowanego pojazdu. Dlatego Sąd nie uwzględnił zarzutu ponownego nałożenia na przewoźnika kary za to samo przewinienie.

Z podanych względów skargę uznano za niezasadną i podlegającą oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.