Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1196/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1, art. 102 ust. 1 i ust. 2, art. 103, art. 104, art. 117, art. 315 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 316 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 49 poz 508
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Zgodnie z art. 316 ust. 4 p.w.p. postępowanie związane ze zgłoszeniem wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego

i topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym toczy się od dnia wejścia w życie ustawy według jej przepisów. Uregulowania powyższe należy rozumieć w ten sposób, że zgłoszenia wzorów zdobniczych dokonane przed wejściem w życie p.w.p. i nierozpatrzone do tej daty, stają się z datą wejścia w życie p.w.p. zgłoszeniami wzorów przemysłowych ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi tej „transformacji”. Postępowanie co do ich rejestracji toczy się według przepisów nowych, co oznacza nie tylko nowe procedury, ale także ocenę matarialnoprawną zgłoszeń wedle wymogów stawianych przez p.w.p. tj. wg przepisów o wzorach przemysłowych. Zatem data zgłoszenia ma znaczenie dla określenia pierwszeństwa, ale nie dla określenia prawa właściwego dla oceny zgłoszonego wzoru, który z woli ustawodawcy stał się wzorem przemysłowym. Prawo właściwe – to prawo właściwe w dacie przekształcenia tj. w dacie wejścia w życie p.w.p. (w dniu 22 sierpnia 2001 r.).

TEZY

Zgodnie z art. 316 ust. 4 p.w.p. postępowanie związane ze zgłoszeniem wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego

i topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym toczy się od dnia wejścia w życie ustawy według jej przepisów. Uregulowania powyższe należy rozumieć w ten sposób, że zgłoszenia wzorów zdobniczych dokonane przed wejściem w życie p.w.p. i nierozpatrzone do tej daty, stają się z datą wejścia w życie p.w.p. zgłoszeniami wzorów przemysłowych ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi tej „transformacji”. Postępowanie co do ich rejestracji toczy się według przepisów nowych, co oznacza nie tylko nowe procedury, ale także ocenę matarialnoprawną zgłoszeń wedle wymogów stawianych przez p.w.p. tj. wg przepisów o wzorach przemysłowych. Zatem data zgłoszenia ma znaczenie dla określenia pierwszeństwa, ale nie dla określenia prawa właściwego dla oceny zgłoszonego wzoru, który z woli ustawodawcy stał się wzorem przemysłowym. Prawo właściwe – to prawo właściwe w dacie przekształcenia tj. w dacie wejścia w życie p.w.p. (w dniu 22 sierpnia 2001 r.).


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Jan Bała Sędzia del. WSA Dorota Wdowiak Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1182/10 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 26 listopada 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1182/10, oddalił skargę M. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] lutego 2010 r., nr [...], o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

I

Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Po rozpatrzeniu wniosku złożonego 1 czerwca 2001 r. Urząd Patentowy RP decyzją z [...] stycznia 2003 r. udzielił M. C. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...] pt. "Pneumatyczny nośnik reklamowy".

Z wnioskiem o unieważnienie tego prawa z rejestracji wystąpiła 9 lipca

2007 r. do Urzędu Patentowego RP N. L. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzucając, że wzór w dacie zgłoszenia pozbawiony był cechy nowości i oryginalności.

W odpowiedzi na wniosek uprawniony M. C. zakwestionował interes prawny wnioskodawcy zaprzeczając twierdzeniom o podjęciu działań sądowych przeciwko wnioskodawcy oraz podważył wartość dowodową przedłożonych materiałów twierdząc, iż nie wskazują one wytworów zbieżnych z przedmiotowym wzorem przemysłowym, a ponadto wskazał, że wydruki internetowe nie mogą dowodzić braku zdolności rejestrowej spornego wzoru, gdyż pochodzą z okresu po dacie zgłoszenia spornego wzoru do rejestracji.

Decyzją z [...] lutego 2010 r. Urząd Patentowy RP orzekając w postępowaniu spornym i powołując art. 102, 104 w związku z art. 316 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49 poz. 508 i Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm. – dalej: p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo z rejestracji na wzór przemysłowy pt.: "Pneumatyczny nośnik reklamowy" nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia praw z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, o czym przesądza treść listu ostrzegawczego z [...] marca 2007 r. Istnienie spornego prawa prowadzi do ograniczenia swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy, która zagwarantowana jest art. 20 Konstytucji RP i potwierdzona art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.).

Uzasadniając podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał się na art. 316 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym zgłoszenia wzorów zdobniczych dokonane przed dniem wejścia w życie tej ustawy i nierozpatrzone do tego czasu uważa się za zgłoszenia wzorów przemysłowych, co oznacza, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji należy oceniać według brzmienia przepisów obowiązujących w pierwszym dniu wejścia w życie tej ustawy. W rozpatrywanej sprawie wzór pt.: "Pneumatyczny nośnik reklamowy" nr [...] został zgłoszony do rejestracji 1 czerwca 2001 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy p.w.p. jako wzór zdobniczy. Wzór ten został zarejestrowany jako wzór przemysłowy [...] stycznia 2003 r. na podstawie przepisów art. 110 i 111 w związku z art. 316 ust. 1 i 4 ustawy p.w.p. w jej pierwotnym brzmieniu (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508), a tym samym poddany ocenie według wymogów zawartych w przepisach ustawy p.w.p. Ustawę tą, w tekście pierwotnym (przed nowelizacją) UP przyjął jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Powołując definicję wzoru przemysłowego zawartą w art. 102 i art. 103 p.w.p. organ stwierdził, że materiały przedłożone przez wnioskodawcę: opis niemieckiego wzoru użytkowego De 298 06 145 Ul, opis francuskiego patentu FR 2 598 541, wydruki internetowe nie dowodzą, iż sporny wzór przemysłowy nie spełniał wymogu nowości w dacie jego zgłoszenia do rejestracji (1 czerwca 2001 r.). Żaden z przedłożonych materiałów nie ujawnia cech spornego wzoru określonych jako: "zamocowana do podłoża za pomocą haków" oraz "na której krawędzi umieszczony jest suwak mocujący winylową płaszczyznę pod reklamę", a wobec tego nie można uznać, iż wzór został podany do powszechnej wiadomości przed datą pierwszeństwa w sposób umożliwiający jego odtworzenie, to jest odtworzenie postaci tego wytworu. W związku z tym zarzut braku nowości jest bezzasadny.

UP uznał, że sporny wzór przemysłowy nie jest oryginalny w rozumieniu art. 104 p.w.p., gdyż nie różni się on w sposób wyraźny od znanego wytworu według przeciwstawionego mu nośnika pneumatycznego ujawnionego na Fig.1 opisu francuskiego patentu FR 2 598 541 oraz od znanego wytworu według przeciwstawionego mu nośnika pneumatycznego ujawnionego na Fig.1 opisu niemieckiego wzoru użytkowego De 298 06 145 Ul.

Zdaniem UP podobieństwo spornego wzoru do wyżej opisanych znanych wytworów według francuskiego patentu i niemieckiego wzoru użytkowego wynika z praktycznej tożsamości w zakresie cech istotnych decydujących o widocznym ukształtowaniu, wskazanych w zastrzeżeniu ochronnym spornego wzoru jako "rama (prostokątna) wypełniona powietrzem (lub innym gazem), wykonana z tworzywa winylowego (w szczególności z PCV, które jest tworzywem winylowym), zamocowana do podłoża (posiadająca) na krawędzi umieszczony zespół mocujący winylową płaszczyznę pod reklamę" i uwidocznionych na rysunku zawartym w dokumentacji zgłoszeniowej spornego wzoru, przy czym jest on tak podobny do postaci wcześniejszego przeciwstawionego mu nośnika pneumatycznego, że można uznać, iż jest on pozbawiony indywidualnego charakteru. Jednocześnie organ wskazał, że oceny oryginalności (ogólnego podobieństwa do znanych wytworów) dokonano z punktu widzenia zorientowanego użytkownika.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniósł na powyższą decyzję uprawniony M. C. Skarżący zarzucił:

a) naruszenie prawa materialnego - art. 315 ust. 1 i 2 p.w.p. przejawiające się w ocenie spełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa z rejestracji określonych, w innych przepisach niż obowiązujące w dacie dokonania zgłoszenia wzoru pt. "Pneumatyczny nośnik reklamowy";

b) naruszenie prawa materialnego - art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 p.w.p. przejawiające się w unieważnieniu prawa z rejestracji nr [...] mimo niewykazania, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji ww. wzoru oraz mimo wątpliwości co do istnienia interesu prawnego wnioskodawcy;

c) naruszenie prawa procesowego - art. 255 ust. 4 p.w.p.;

d) naruszenie art. 7, 8 i 77 k.p.a. w związku z 256 ust. 1 p.w.p., przejawiające się w błędnym ustaleniu stanu faktycznego w zakresie oryginalności - w rozumieniu art. 104 p.w.p.

W skardze wywodził w szczególności, że zgłoszenia wzorów zdobniczych dokonane przed wejściem w życie p.w.p. powinny być oceniane wg przepisów z daty zgłoszenia. Naruszenie art. 255 ust. 4 p.w.p. skarżący upatrywał w tym, że zarzuty sformułowane we wniosku o unieważnienie i wskazane podstawy prawne żądania o unieważnienie prawa z rejestracji nr [...], nie odnoszą się do ustawowych warunków uzyskania prawa z rejestracji. Według skarżącego naruszenie art. 7, 8, 77 k.p.a. polegało na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyznano, że sporny wzór jest nowy, a zatem nie może on być jednocześnie uznany za nie oryginalny. Z tych względów, skarżący odczytuje zaskarżoną decyzję o unieważnieniu prawa z rejestracji nr [...] jako krzywdzącą i niesłuszną, mającą cechy arbitralności, co nie pogłębia zaufania do organów Rzeczypospolitej Polskiej i narusza tym samym zasadę ogólną postępowania administracyjnego, określoną w art. 8 kpa.

Wyrokiem z 26 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w W. oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że nie są zasadne zarzuty skargi kwestionujące interes prawny wnioskodawcy N. L. A. Sp. z o.o. w domaganiu się unieważnienia spornego prawa z rejestracji bowiem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie cudzego prawa ochronnego jest podmiot gospodarczy, któremu sporny znak towarowy przeszkadza w działalności gospodarczej. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy wnioskodawca używa znaku albo ubiega się o udzielenie ochrony na znak kolidujący ze znakiem wskazanym we wniosku. List ostrzegawczy wystosowany do wnioskodawcy w dniu [...] marca 2007 r. (k. 177 akt), żądający zaprzestania naruszania spornego prawa z rejestracji uzasadnia interes prawny do złożenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji. W konsekwencji nie ma racji skarżący twierdząc, że w sprawie doszło do naruszenia art. 89 w związku z art. 117 p.w.p.

Oceniając przepisy właściwe do dokonania oceny spornego wzoru Sąd wskazał, że p.w.p. w art. 316 ust. 1 wyraża zasadę, w myśl której zgłoszenia wzorów zdobniczych dokonanych przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 22 sierpnia 2001 r. i nierozpatrzone do tego czasu uważa się za zgłoszenia wzorów przemysłowych. Przepisami stanowiącymi podstawę prawną do rozstrzygnięcia złożonego wniosku o unieważnienie spornego prawa z rejestracji jest więc ustawa – Prawo własności przemysłowej w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji kwestionowanego wzoru przemysłowego (tekst pierwotny). Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy słusznie zastosował definicję zawartą w art. 102 p.w.p. sprzed nowelizacji ustawy p.w.p.

Nie ma racji skarżący twierdząc, że nastąpiło naruszenie prawa materialnego tj. art. 315 ust. 1 i 2 p.w.p. wyrażające się w ocenie spełnienia ustawowych warunków rejestracji w innych przepisach niż obowiązujące w dacie zgłoszenia wzoru. Błędna jest dokonana przez stronę skarżącą interpretacja, że w art. 315 ust. 2 p.w.p. chodzi o stosunek prawny rozumiany jako dokonanie zgłoszenia wzoru zdobniczego. Sąd pierwszej instancji przypomniał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił już, iż przez stosunki prawne, o których mowa w art. 315 ust. 2 ustawy p.w.p. należy rozumieć relacje prawne w zakresie korzystania z patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji, powstające na gruncie ustawy Prawo własności przemysłowej (wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 304/06). NSA wskazał również, że użyte w art. 315 ust. 2 p.w.p. określenie "stosunki prawne" oznacza, iż chodzi nie o samo prawo z rejestracji znaku towarowego w znaczeniu ogólnym, lecz o prawo w relacji do innych podmiotów (wyrok z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 642/08). Z przytoczonych wyroków wynika jasno, że w art. 315 ust. 2 p.w.p. chodzi o stosunki prawne powstałe po rejestracji, zaś sam akt zgłoszenia do rejestracji takim stosunkiem prawnym nie jest. Stosownie zaś do treści art. 316 ust. 1 p.w.p. dokonane przez skarżącego 1 czerwca 2000 r. zgłoszenie wzoru zdobniczego uzyskało z mocy prawa status zgłoszenia wzoru przemysłowego.

Opierając się na regulacjach zawartych w p.w.p. Sąd pierwszej instancji wskazał, że według zawartej tam definicji wzoru przemysłowego "wzorem przemysłowym jest nowa i oryginalna, nadająca się do wielokrotnego odtwarzania postać wytworu przejawiająca się w szczególności w jego kształcie, właściwościach powierzchni, barwie, rysunku lub ornamencie". Z definicji tej wynika, iż przedmiotem analizy wzoru przemysłowego dla potrzeb rejestracji są postacie wytworów. Wzór ujmowany jest zawsze całościowo, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości. Ujęcie to sprawia, że zarówno przy weryfikacji przesłanki nowości, jak i indywidualnego charakteru, ocenie poddany zostaje wzór właśnie jako całość. Wzór nie spełnia zatem przesłanki indywidualnego charakteru, jeśli zachodzi ogólne wrażenie podobieństwa z wzorem wcześniej ujawnionym.

Zdaniem Sądu ocena oryginalności tj. ogólnego wrażenia wywieranego przez sporny wzór przeprowadzona przez Urząd nie nasuwa wątpliwości co do swojej zgodności z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, w szczególności z przeciwstawionymi: opisem niemieckiego wzoru użytkowego De 298 06 145 Ul i opisem francuskiego patentu FR 2 598 541. Urząd dokonał analizy porównawczej tych opisów ze spornym wzorem dochodząc słusznie do wniosku, że różnice dotyczą cech wynikających wyłącznie z funkcji technicznych konstrukcji nośnika, a ponadto nie wpływają istotnie na ogólne wrażenie wywierane przez ten nośnik i nie przesądzają o wyraźnej odrębności spornego nośnika. Organ szczegółowo wskazał dowody, na których oparł się ustalając fakt braku oryginalności, zaś skarżący tych dowodów skutecznie nie zakwestionował. Wbrew stanowisku skarżącego ustalenie braku oryginalności jest zatem wystarczające do uwzględnienia wniosku o unieważnienie spornego prawa. Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które Urząd poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonania prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. C.

Zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Powołując się na art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270) dalej: p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie obowiązku rozpoznania skargi na decyzję UPRP z dnia [...].02.2010 r. w granicach sprawy i tolerowanie błędów w zakresie ustalania stanu faktycznego dokonanych przez organ administracji, tj. tolerowanie takiego błędu postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy

- skutkiem czego nastąpiło niesłuszne oddalenie skargi,

b) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie obowiązku rozpoznania skargi na decyzję UPRP z dnia [...].02.2010 r. w granicach sprawy i jej rozpoznanie z pominięciem okoliczności istotnych dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy, a mianowicie:

• przyczyn błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie oryginalności postaci wytworu według wzoru,

• błędnego porównywania postaci wytworu według wzoru z wytworami innego rodzaju

- skutkiem czego nastąpiło niesłuszne oddalenie skargi,

c) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie obowiązku rozpoznania skargi na decyzję UP RP z dnia [...].02.2010 r. w granicach sprawy i tolerowanie arbitralnej oceny organu administracji, w kwestii braku oryginalności postaci wytworu według wzoru, opartej na nieuzasadnionym przeświadczeniu organu administracji:

• iż cechy różniące przedmiot wzoru od rozwiązania według DE 298 06 145 wynikają wyłącznie z funkcji technicznych konstrukcji,

• iż przedmiot wzoru może być porównywany dla oceny nowości i oryginalności z odmiennym wytworem zaspokajającym odmienne potrzeby społeczne, znanym z FR 2 598 541,

• iż cechy różniące przedmiot wzoru od rozwiązania według FR 2 598 541 wynikają wyłącznie z funkcji technicznych konstrukcji,

tj. co do okoliczności stanowiących przesłanki uznania rozwiązania według wzoru za nową i oryginalną postać wytworu

- skutkiem czego nastąpiło niesłuszne oddalenie skargi,

d) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 8 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: k.p.a. oraz art. 252 i art. 102 i 104 p.w.p. poprzez tolerowanie błędnego ustalenia stanu faktycznego – to jest bez dostatecznego wyjaśnienia, z naruszeniem art. 7, 85 i 77 k.p.a. okoliczności sprawy, według stanu prawnego na określoną datę – już to na datę dokonania zgłoszenia nr [...] według przepisów obowiązujących w tej dacie (z wymogiem nowości krajowej oraz swoistego i oryginalnego wyglądu), już to według przepisów ustawy p.w.p obowiązujących w dacie jej wejścia w życie (z wymogiem nowości i oryginalności rozumianej jako brak naśladownictwa wcześniejszych, znanych wzorów), przejawiającego się w stosowaniu kryterium swoistości postaci oraz w ocenie wzoru z punktu widzenia zorientowanego użytkownika, które to kryteria nie występowały w pierwotnym tekście ustawy p.w.p.

- skutkiem czego nastąpiło niesłuszne oddalenie skargi,

e) naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 8 i 77 k.p.a. oraz art. 252 i art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez tolerowanie i uznanie za zasadną decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...], mimo niejednoznaczności kryteriów oceny

nowości i oryginalności zastosowanych przez organ administracji

- skutkiem czego nastąpiło niesłuszne oddalenie skargi,

2. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, a mianowicie:

a) naruszenie art. 316 ust. 1 p.w.p., poprzez jego błędną wykładnię i błędne rozumienie tego przepisu w brzmieniu: "Zgłoszenia wzorów zdobniczych dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy i nierozpatrzone do tego czasu uważa się za zgłoszenia wzorów przemysłowych", jako tożsamego ze zdaniem: "Zdolność rejestracyjną wzorów zdobniczych objętych zgłoszeniami dokonanymi przed dniem wejścia w życie ustawy i nierozpatrzonymi do tego czasu ocenia się w oparciu o przepisy art. 102-104 ustawy.", wbrew treści przepisu art. 315 ust. 1 i 2 p.w.p. w brzmieniu:

"Art. 315. 1. Prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. Do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. 2. Do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe."

- skutkiem czego nastąpiło niesłuszne oddalenie skargi,

b) naruszenie art. 89 ust. 1 p.w.p. w związku z art. 117 p.w.p., poprzez jego błędną wykładnię i błędne przyjęcie, iż żądanie respektowania prawa wyłącznego potwierdzonego prawem z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...] stanowi pogwałcenie konstytucyjnej zasady swobody gospodarczej,

3. naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie poprzez tolerowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zastosowania przez organ administracji do błędnie ustalonego stanu faktycznego przepisów ustawy p.w.p. obowiązujących w nieokreślonym punkcie czasowym, skutkiem czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. niesłusznie uznał za prawidłową zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...].02.2010 r. unieważniającą prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...], a w konsekwencji niesłusznie oddalił skargę na tę decyzję Urzędu Patentowego RP.

Uzasadniając powyższe zarzuty wnoszący skargę kasacyjną ponowił tezę, że zgłoszenie wzoru zdobniczego powinno być rozpatrzone w stanie prawnym obowiązującym w dacie zgłoszenia. Wszystkie dotychczas popełnione błędy zarówno przez organ, jak i Sąd pierwszej instancji są konsekwencją uznania, że do zgłoszenia z 1 czerwca 2001 r. należało zastosować tekst pierwotny p.w.p., podczas gdy należało zastosować przepisy wcześniejsze tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych – Dz. U. Nr 8, poz. 45. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd wykroczył też poza granice sprawy, powielając błędy organu poprzez ich aprobatę.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną N. L. A. Sp. z o.o. w W. wniosła o jej oddalenie i szczegółowo odniosła się do poszczególnych zarzutów kasatora.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zarzuty dotyczące błędnej wykładni prawa materialnego zostaną rozpoznane na wstępie, gdyż prawidłowo rozumiane przepisy prawa materialnego pozwalają na ustalenie, które przepisy prawa powinny być stosowane do oceny spełnienia warunków rejestracji przez wzór zdobniczy zgłoszony do rejestracji przed wejściem w życie p.w.p., a także determinują zakres niezbędnego postępowania dowodowego.

Stanowisko kasatora w przedmiocie wykładni art. 315 i art. 316 p.w.p. jest błędne. Z powołanych przepisów nie wynika, że do rejestracji wzorów zdobniczych zgłoszonych przed wejściem w życie p.w.p. stosuje się przepisy dotychczasowe tj. cytowane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych. Przepisy art. 315 i 316 p.w.p. znajdują się w Dziale II p.w.p. "Przepisy przejściowe i końcowe". Oznacza to, że omawiane przepisy regulują różne sytuacje prawne, które mogą powstać w związku z wejściem w życie nowego prawa, czyli ustawy p.w.p.

Art. 315 ust. 1 p.w.p. stanowi, że prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. Do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej.

Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że udzielone już prawa pozostają w mocy w niezmienionym zakresie.

Art. 315 ust. 2 p.w.p. stanowi, że do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

NSA wielokrotnie wyjaśniał, że chodzi o stosunki prawne, czyli relacje z innymi podmiotami prawa. Stosunki prawne (relacje z innymi podmiotami prawa) powstałe pod rządami przepisów dawnych ocenia się wg przepisów dotychczasowych.

Art. 315 ust. 3 zd. pierwsze p.w.p. stanowi, że: ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w przepisie tym ustawodawca nie wymienia wzoru zdobniczego. Nie dzieje się tak ani przypadkiem ani przez niedopatrzenie. Zasada rozpatrywania zgłoszenia wg przepisów obowiązujących w dacie zgłoszenia nie dotyczy wzorów zdobniczych. Kwestie związane z wzorami zdobniczymi zgłoszonymi przed wejściem w życie p.w.p., ale nie zarejestrowanymi przed datą 22 sierpnia 2001 r. ustawodawca reguluje całościowo i odrębnie w oddzielnym przepisie tj. w art. 316 p.w.p.

Zgodnie z art. 316 ust. 1 p.w.p. zgłoszenia wzorów zdobniczych dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy i nierozpatrzone do tego czasu uważa się za zgłoszenia wzorów przemysłowych.

Zgodnie z art. 316 ust. 4 p.w.p. postępowanie związane ze zgłoszeniem wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego i topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym toczy się od dnia wejścia w życie ustawy według jej przepisów.

Uregulowania powyższe należy rozumieć w ten sposób, że zgłoszenia wzorów zdobniczych dokonane przed wejściem w życie p.w.p. i nierozpatrzone do tej daty, stają się z datą wejścia w życie p.w.p. zgłoszeniami wzorów przemysłowych ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi tej "transformacji". Postępowanie co do ich rejestracji toczy się według przepisów nowych, co oznacza nie tylko nowe procedury, ale także ocenę matarialnoprawną zgłoszeń wedle wymogów stawianych przez p.w.p. tj. wg przepisów o wzorach przemysłowych.

Zatem data zgłoszenia ma znaczenie dla określenia pierwszeństwa, ale nie dla określenia prawa właściwego dla oceny zgłoszonego wzoru, który z woli ustawodawcy stał się wzorem przemysłowym. Prawo właściwe – to prawo właściwe w dacie przekształcenia tj. w dacie wejścia w życie p.w.p. (w dniu 22 sierpnia 2001 r.). Trafnie więc uznał organ i Sąd pierwszej instancji, że nie rozpatrzone zgłoszenia wzorów zdobniczych stają się zgłoszeniami wzorów przemysłowych i muszą zostać ocenione wg przepisów p.w.p. w wersji pierwotnej tj. w wersji z daty przekształcenia zgłoszenia wzoru zdobniczego w zgłoszenie wzoru przemysłowego. Późniejsze zmiany prawa nie mają już wpływu na ocenę wniosku, która to ocena powinna być dokonana, niezależnie od daty decyzji rejestracyjnej, na podstawie pierwotnej wersji p.w.p.

Mając na uwadze powyższe należy uznać za nieusprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego i błędnej wykładni art. 315 ust. 1 i ust. 2 p.w.p oraz 316 p.w.p.

Przechodząc do oceny zarzutów procesowych dotyczących wadliwości postępowania dowodowego i błędnych ustaleń należy przypomnieć przepisy prawa materialnego właściwego do oceny zgłoszenia, aby określić, co powinno być przedmiotem dowodzenia i ustalenia. Tym właściwym prawem materialnym, jak wywiedziono wyżej, są przepisy p.w.p. w wersji pierwotnej tj. najbliższej zgłoszeniu.

Zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. w brzmieniu pierwotnym, mającym zastosowanie w sprawie niniejszej "Wzorem przemysłowym jest nowa i oryginalna, nadająca się do wielokrotnego odtwarzania, postać wytworu, przejawiająca się w szczególności w jego kształcie, właściwościach powierzchni, barwie, rysunku lub ornamencie". Zaś zgodnie z art. 102 ust. 2 p.w.p. "Nie stanowi wzoru przemysłowego postać wytworu uwarunkowana wyłącznie względami technicznymi lub funkcjonalnymi".

Wzór przemysłowy dotyczy więc zewnętrznej postaci wytworu, a postać ta musi się charakteryzować dwiema cechami: nowością i oryginalnością. Brak którejkolwiek z tych cech skutkuje nieprawidłowością udzielonego prawa z rejestracji i pozwala na jego unieważnienie.

Zgodnie z art. 103 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, nie został taki wzór podany do powszechnej wiadomości w sposób umożliwiający jego odtworzenie ani nie był z wcześniejszym pierwszeństwem zgłoszony i następnie zarejestrowany. W sprawie niniejszej organ uznał, że wnioskodawca nie wykazał braku nowości spornego wzoru, zatem ta cecha nie będzie przedmiotem dalszych rozważań.

Powodem unieważnienia wzoru przemysłowego był natomiast brak cechy oryginalności. Art. 104. definiuje cechę oryginalności: wzór przemysłowy uważa się za oryginalny, jeżeli różni się w sposób wyraźny od wzorów znanych i jego cechy nie są wyłącznie kombinacją cech znanych wzorów. Mając na uwadze, że chodzi o zewnętrzną postać wytworu należało porównać cechy zewnętrzne spornego wzoru oraz cechy zewnętrzne wytworów przeciwstawionych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego porównanie dokonane przez organ i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji było prawidłowe. Nie ulega wątpliwości, że sporny wzór przemysłowy znajdujący się na rys. 1 (a właściwie na fotografii) w aktach rejestracyjnych nr [...] nie różni się w sposób wyraźny, gdy chodzi o postać zewnętrzną, od wzorów na rys. 1. francuskiego patentu FR 2 598 541 i na rys 1. niemieckiego wzoru przemysłowego DE 2 598 54. We wszystkich trzech rozwiązaniach wytwór stanowi prostokątną nadmuchiwaną ramę o zaokrąglonych bokach, w której umieszczony jest ekran informacyjny. Podkreślić należy, że materiał z którego zrobiony jest ekran, sposób mocowania nośnika (ramy) do podłoża, czy też rodzaj gazu, którym wypełniona jest rama stanowią okoliczności uwarunkowane względami technicznymi lub funkcjonalnymi, które nie mają wpływu na wygląd wytworu i nie podlegają ocenie przy rozpatrywaniu cechy oryginalności. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował fakt, iż organ oceniał postać zewnętrzną wytworów, natomiast odrzucił przy porównywaniu różnice techniczne między wytworami wg wzorów. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwione zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., bowiem postępowanie dowodowe było przeprowadzone prawidłowo, a dopuszczone dowody były wystarczające do poczynienia ustaleń będących podstawą rozstrzygnięcia.

Wyjaśnić też należy, że dokonanie przez organ oceny podobieństwa spornego wzoru i wzorów przeciwstawionych z punktu widzenia osoby dobrze zorientowanej wywołuje ten skutek, że nawet najmniejsze różnice zostają dostrzeżone, gdyż ocena dokonana jest bardzo uważnie i ze znajomością rzeczy. Zatem kryterium oryginalności jest złagodzone, ponieważ nawet małe różnice nie zostaną pominięte i mogą spowodować, że porównywane wzory będą uznane za odmienne. Kwestionowanie więc przez kasatora metody porównania zastosowanej przez organ jest niezrozumiałe, bowiem działanie organu prowadziło do złagodzenia a nie zaostrzenia kryterium oryginalności. Takie działanie organu nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż jeżeli nawet dla dobrze zorientowanego odbiorcy porównywane wytwory były niemal identyczne, to tym bardziej byłyby takie dla osoby słabo zorientowanej w materii pneumatycznych nośników reklamowych.

Zupełnie nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 117 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, iż respektowanie prawa wyłącznego potwierdzonego prawem z rejestracji stanowi pogwałcenie konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej. Jak się wydaje zarzut ten wynika z niezrozumienia przez kasatora istoty praw wyłącznych i instytucji ich unieważnienia. Ani Sąd pierwszej instancji ani organ nie prezentował poglądu, że udzielenie praw wyłącznych stanowi pogwałcenie konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej. Jest bowiem oczywiste, że prawa wyłączne służące jednemu podmiotowi ograniczają wolność gospodarczą innych podmiotów. Taki jest właśnie skutek wyłączności. Nie chodzi jednak o to, aby skutek ten nie następował, lecz o to, aby następował tylko w sposób zgodny z prawem tzn. aby prawa wyłączne były udzielane tylko wtedy, gdy są spełnione warunki do ich udzielenia. Wadliwie udzielone prawa wyłączne, krępujące wolność gospodarczą innych podmiotów, mogą zostać unieważnione na wniosek tych, których wolność gospodarczą krępują.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 183 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.