Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SAB/Łd 2/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość prowadzonego postępowania przez organ uznając, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 1 art. 125 art. 139 par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. w Ł. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. 1. stwierdza przewlekłość postępowania w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. i zobowiązuje Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. w Ł. do wydania decyzji kończącej postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SAB/Łd 2/16

UZASADNIENIE

W dniu 03 lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga spółki z o.o. "A" na przewlekłość prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. postępowania podatkowego toczącego się wobec ww. spółki w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu 5 sierpnia 2013 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. wpłynęła deklaracja VAT-7 A Spółki z o. o. za lipiec 2013 r. z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 191.075 zł.

Do powyższej deklaracji podatnik załączył wniosek z dnia 02 sierpnia 2013 r. o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7 za lipiec 2013 r. w wysokości 190.000 zł na rachunek bankowy spółki w terminie 60 dni.

W dniu 07 sierpnia 2013 r. do urzędu wpłynęła deklaracja korygująca VAT-7 za lipiec 2013 r., Spółki z o. o. A z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości 190.000 zł. oraz kwotą do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.075 zł. Wraz z deklaracją zostało złożone uzasadnienie przyczyn korekty deklaracji.

W dniu 12 sierpnia 2013 r. do urzędu wpłynęła drogą elektroniczną kolejna deklaracja korygująca VAT-7 za lipiec 2013 r. Spółki z o. o. A z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni, tj. do dnia 11.10.2013 r., w wysokości 190.000 zł oraz kwotą do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.075 zł. Wraz z deklaracją zostało złożone uzasadnienie przyczyn korekty deklaracji.

W związku z żądaniem zwrotu podatku VAT w kwocie 190.000 zł, wykazanego w korekcie deklaracji VAT-7 za lipiec 2013 r. (złożonej w dniu 12.08.2013 r.), organ podatkowy przeprowadził czynności analityczne i sprawdzające w celu dokonania szczegółowej analizy stanu faktycznego i jego oceny z punktu widzenia obowiązujących przepisów.

Z uwagi na podjęte czynności Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.- Ś. postanowieniem z dnia [...] r. przedłużył do dnia 10 lutego 2014 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 190.000 zł, wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za lipiec 2013 r., złożonej w dniu 12 sierpnia 2013 r. Powyższe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 14 października 2013 r., na które nie złożyła ona zażalenia.

Natomiast w dniu 14 listopada 2013 r. do urzędu wpłynęła drogą elektroniczną kolejna (czwarta) deklaracja korygująca VAT-7 za lipiec 2013 r. Spółki A, z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni, tj. do dnia 13 stycznia 2014 r., w wysokości 190.000 zł oraz kwotą do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.075 zł.

W związku z powyższym organ podatkowy ponownie przeprowadził czynności analityczne i sprawdzające w celu dokonania szczegółowej analizy stanu faktycznego i jego oceny z punktu widzenia obowiązujących przepisów, na podstawie których postanowieniem z dnia [...] r. przedłużył do dnia 31 marca 2014 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 190.000 zł, wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za lipiec 2013 r., złożonej w dniu 14 listopada 2013 r.

Na powyższe postanowienie Spółka złożyła zażalenie.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. uchylił w całości powyższe postanowienie organu podatkowego I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Z uwagi na upływający w dniu 31.03.2014 r. termin do dokonania zwrotu za lipiec 2013 r., wynikający z postanowienia z dnia [...] r., Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. –Ś. postanowieniem z dnia [...] r. przedłużył do dnia 13 maja 2014 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 190.000 zł, wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za lipiec 2013 r., złożonej w dniu 14 listopada 2013 r.

W dniu [...] r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. wpłynęło pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wraz z wnioskiem z dnia [...] r. złożonym przez A Sp. z o.o. o stwierdzenie nieważności ostatecznego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- Ś. z dnia [...] r., którym przedłużony został do dnia 10 lutego 2014 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 190.000 zł, wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za lipiec 2013 r., złożonej w dniu 12 sierpnia 2013 r.

We wniosku strona powołując się na treść art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w związku z art. 212 i 219 Ordynacji podatkowej wskazała, że postanowienie z dnia 9 października 2013 r., nie wywiera skutków prawnych, ponieważ nie może przedłużyć terminu zwrotu, który już upłynął.

W odpowiedzi z dnia 03 lipca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. ustosunkował się do przedstawionych we wniosku zarzutów, w tym do stwierdzenia strony, że skuteczne przedłużenie terminu możliwe jest jedynie przed jego wyekspirowaniem.

Organ podatkowy nie podzielił stanowiska strony, że zaskarżone postanowienie nie wywołuje żadnych skutków prawnych z uwagi na fakt, że zostało doręczone stronie po upływie terminu do dokonania zwrotu. Zdaniem organu podatkowego zaskarżone postanowienie z dnia [...] r., wbrew twierdzeniom strony, wywarło skutek prawny, gdyż zostało wydane przed upływem terminu zwrotu podatku VAT za lipiec 2013 r., wypadający na dzień 11 października 2013 r., i nie zgodzono się z argumentacją strony, że chwilą przedłużenia terminu zwrotu jest data skutecznego doręczenia postanowienia, a nie data jego wydania.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r., odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z dnia [...] r.

A Sp. z o.o. zaskarżyła do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. powyższe postanowienie.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Ponadto wskazano, że w dniu [...] r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. –Ś. wpłynęła drogą elektroniczną deklaracja VAT-7 Spółki z o. o. A za luty 2014 r. z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni, tj. do dnia 01 kwietnia 2014 r., w wysokości 69.000 zł oraz kwotą do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.953 zł.

W wyniku kontroli podatkowych prowadzonych za wcześniejsze okresy, tj. 02-04/2013 r. oraz za 05-06/2013 r. stwierdzono, iż brak jest podstaw do uznania, że firma A Sp. z o.o. dokonywała nabycia i dostawy towarów lub usług oraz prowadziła działalność gospodarczą w okresie 02-06/2013 r. w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Transakcje, które nie odzwierciedlają rzeczywistego obrotu gospodarczego, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych transakcji, a w konsekwencji do zwrotu podatku. Uznanie, że A Sp. z o.o. nie wykonywała żadnych czynności opodatkowanych spowodowało, że wszelkie nabycia udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na jej rzecz nie generują podatku naliczonego.

Mając na uwadze składane przez Spółkę korekty deklaracji VAT-7 za lipiec 2013 r. oraz złożoną deklarację za luty 2014 r. w dniu 06 czerwca 2014 r. organ podatkowy przeprowadził czynności sprawdzające w zakresie prawidłowości rozliczania podatku naliczonego i podatku należnego wykazanego w deklaracjach VAT-7 za 07/2013 r. i 02/2014 r., w związku z wykazaniem w złożonych deklaracjach VAT-7 za: lipiec 2013 r. - kwoty do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 190.000 zł, luty 2014 r. - kwoty do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 69.000 zł.

Ponadto w dniach od 28 lipca 2014 r. do 24 października 2014 r. organ podatkowy przeprowadził wobec A Sp. z o.o. kontrolę podatkową w zakresie zwrotu bezpośredniego w podatku od towarów i usług za 07/2013 r. i 02/2014 r. Protokół z kontroli z dnia 24.10.2014 r. został przesłany spółce i doręczony w dniu 27.10.2014 r.

W dniu 27 października 2014 r. do organu I instancji wpłynęło pismo strony z dnia 22 października 2014 r., zawierające wnioski dowodowe do przedmiotowej kontroli.

W odpowiedzi, organ podatkowy pismem z dnia 29 października 2014 r. poinformował Spółkę, iż z uwagi na upływ terminu, o którym stanowi art. 284b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.749 z późn. zm.) nie było możliwości uwzględnienia w protokole z kontroli wniosków zawartych w piśmie z dnia 22 października 2014 r.

Spółka przesłała pismo z dnia 10 listopada 2014 r., zatytułowane "Zastrzeżenia do protokołu kontroli" dotyczące protokołu z kontroli podatkowej w zakresie kontroli zwrotu bezpośredniego w podatku VAT za lipiec 2013 r. i luty 2014r.

W odpowiedzi w piśmie z dnia 25 listopada 2014 r. organ podatkowy I instancji ustosunkował się do stawianych przez stronę zarzutów i wniosków. Dodatkowo stwierdzono, iż zakończenie kontroli podatkowej nie kończy procesu zbierania przez organ podatkowy materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie.

W związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w toku kontroli podatkowej, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014 r. organ podatkowy wszczął wobec A Sp. z o. o. postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za 07/2013 r. i 02/2014 r.

Wskazano, że działalność gospodarcza charakteryzuje się ciągłością, zatem dokonując oceny, czy w lipcu 2013 r. i lutym 2014 r. A Sp. z o. o. wykonywała czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, działając jako podatnik podatku od towarów i usług - stosownie do art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy należało jej dokonać również w kontekście wcześniejszych i późniejszych okresów rozliczeniowych. Zakończenie postępowania podatkowego za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. jest ściśle związane z zakończeniem postępowań za wcześniejsze i późniejsze okresy rozliczeniowe z uwagi na wykazywaną przez podatnika nadwyżką podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc oraz z uwagi na konieczność kompleksowej analizy zebranego materiału dowodowego. Analiza zebranego materiału dowodowego i okoliczności faktycznych wskazuje, że celem działalności kontrolowanej Spółki nie jest dokonywanie dostaw opodatkowanych podatkiem od towarów i usług w ramach prowadzonej działalność gospodarczej nastawionej na osiągniecie zysku z tytułu jej wykonywania, lecz osiągnięcie korzyści podatkowej w postaci zwrotu na rachunek bankowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Powyższe ustalenia mają również odniesienie do wykazywanego przez Spółkę podatku VAT za w lipiec 2013 r. i luty 2014 r.

W ramach prowadzonego postępowania podatkowego za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. Ś. postanowieniem:

– z dnia [...] r. przedłużył do dnia 29.06.2015 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 190.000 zł, wykazanej w deklaracji VAT-7 za lipiec 2013r.,

– z dnia [...] r. przedłużył do dnia 26.12.2015 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 190.000 zł, wykazanej w deklaracji VAT-7 za lipiec 2013 r.,

– dnia [...] r. przedłużył do dnia 23.06.2016 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 190.000 zł, wykazanej w deklaracji VAT-7 za lipiec 2013 r.

– z dnia [...] r. przedłużył do dnia 29.06.2015 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 69.000 zł, wykazanej w deklaracji VAT- 7 za luty 2014 r.,

– z dnia [...] r. przedłużył do dnia 26.12.2015 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 69.000 zł, wykazanej w deklaracji VAT-7 za luty 2014 r.,

– z dnia [...] r. przedłużył do dnia 23.06.2016 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 69.000 zł, wykazanej w deklaracji VAT-7 za luty 2014 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. postanowieniem:

– z dnia [...] r. postanowił, że zakończenie postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. nastąpi w terminie do dnia 16.02.2015 r.,

– z dnia [...] r. postanowił, że zakończenie postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. nastąpi w terminie do dnia 16.04.2015 r.,

– z dnia [...] r. postanowił, że zakończenie postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. nastąpi w terminie do dnia 30.06.2015 r.,

– z dnia [...] r. postanowił, że zakończenie postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. nastąpi w terminie do dnia 30.09.2015 r.,

– z dnia [...] r. postanowił, że zakończenie postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. nastąpi w terminie do dnia 30.12.2015 r.,

– z dnia [...] r. postanowił, że zakończenie postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. nastąpi w terminie do dnia 31.03.2016 r.

W dniu 06 lutego 2015 r. do organu wpłynęło pismo A Sp. z o.o.. złożone w toku prowadzonego postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r., dotyczące przeprowadzenia szeregu dowodów.

W odpowiedzi, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. –Ś. postanowieniem z dnia [...] r. dopuścił część dowodów wskazywanych przez stronę i odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów w pozostałej części.

W dniu [...] r. do Urzędu wpłynęło pismo A Sp. z o.o. z dnia 18.05.2015 r., w którym strona wniosła o dopuszczenie kolejnych dowodów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. postanowieniem z dnia [...] r. dopuścił jako dowód w postępowaniu podatkowym za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. protokół z przesłuchania świadka D. P..

W dniu 03 lipca 2015 r. do Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. wpłynęło pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. dotyczące ustosunkowania się organu I instancji podatkowego do zarzutów podniesionych w ponagleniach z dnia 26.06.2015 r. złożonych przez A Sp. z o. o. w sprawie podatku od towarów i usług za okresy luty 2013 r. - kwiecień 2013 r., maj 2013 r. i czerwiec 2013 r., lipiec 2013 r. i luty 2014 r.

W piśmie z dnia 26 czerwca 2015 r., będącym ponagleniem na niezałatwienie we właściwym terminie sprawy, tj. prowadzonego wobec A Sp. z o.o. postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r., strona wniosła o wyznaczenie dodatkowego terminu do załatwienia sprawy, wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, a także podjęcie środków zapobiegających dalszemu naruszeniu terminów załatwienia sprawy i stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie z dnia 26.06.2015 r. strona podkreśliła, że organ podatkowy od chwili wszczęcia postępowania podatkowego nie wykonał żadnej czynności zmierzającej do zakończenia sprawy, w terminach określonych przepisami Ordynacji podatkowej.

W piśmie dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. –Ś. ustosunkował się do przedstawionych w piśmie z dnia 26.06.2015 r. zarzutów w sprawie ponaglenia dotyczącego postępowania prowadzonego w zakresie okresów - lipca 2013 r. i lutego 2014 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uznał złożone ponaglenie za bezzasadne.

W dniu 25 listopada 2015 r. do tutejszego Urzędu wpłynęło pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczące ustosunkowania się organu podatkowego do zarzutów podniesionych w kolejnym ponagleniu z dnia 18 listopada 2015 r., złożonym przez A Sp. z o. o., w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r.

W piśmie Spółki z dnia 18 listopada 2015 r., będącym ponagleniem na niezałatwienie we właściwym terminie sprawy, tj. prowadzonego wobec A Sp. z o. o, postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r., strona wniosła o wyznaczenie dodatkowego terminu do załatwienia sprawy, wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, a także podjęcie środków zapobiegających dalszemu naruszeniu terminów załatwienia sprawy i stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.- Ś. w piśmie z dnia [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...] r., ustosunkował się do przedstawionych w ponagleniu z dnia [...] r. zarzutów w sprawie postępowania podatkowego za lipiec 2013 r. i luty 2014 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po zapoznaniu się z treścią ponaglenia oraz po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego postanowieniem z dnia [...] r. - uznał złożone ponaglenie za bezzasadne.

W skardze do Sądu strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, art. 125, art. 139 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r" póz. 613 z późn. zm.).

Jednocześnie na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn.zm.) strona skarżąca wniosła o:

1) stwierdzenie przewlekłości postępowania w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r.,

2) zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- Ś. do wydania decyzji kończącej postępowanie w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r., w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych,

3) stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4) przyznanie od organu na rzecz skarżącej spółki kwoty pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł,

5) zwrot kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych.

Dodatkowo na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., strona wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że w toku prowadzonego postępowania czynności zmierzające do załatwienia sprawy oraz pozyskania nowych dowodów podejmowano tylko w okresie od wszczęcia postępowania do postanowienia o dopuszczeniu dowodu z protokołu przesłuchania świadka D. P.. Dodatkowo wskazano, że od postanowienia z dnia 26.05.2015 r. przedłużającego termin załatwienia sprawy do dnia [...] r., Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. pozostaje całkowicie bierny w sprawie, nie podejmując jakichkolwiek działań poza wydawaniem kolejnych postanowień dotyczących przedłużenia terminu załatwienia sprawy (do chwili obecnej jest to okres 7 miesięcy bezczynności). Dla Spółki bez znaczenia jest argument przywołany przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w postanowieniu z dnia [...] r., dotyczący dużej ilości składanych przez stronę wniosków i pism w toczących się postępowaniach podatkowych.

Według strony skarżącej, procedowanie organu I instancji w ramach postępowania od dnia 26.05.2015 r. ograniczyło się tylko do wydawania kolejnych postanowień w trybie art. 140 Ordynacji podatkowej, informujących o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

Zdaniem spółki, nie istnieją jakiekolwiek przeszkody do zakończenia postępowania za lipiec 2013 r. i luty 2014 r., bowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. dysponując tymi samymi dowodami wydał decyzję z dnia [...] r., za okres od lutego 2013 r. do kwietnia 2013 r. oraz nie wskazuje konieczności zebrania jakichkolwiek nowych dowodów, argumentując jednocześnie przedłużanie terminu zakończenia postępowania analizą zgromadzonego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania podatkowego organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Natomiast art. 125 Ordynacji podatkowej statuuje zasadę szybkości, gdzie organy podatkowe powinny działać wnikliwie i szybko przy zastosowaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do załatwienia sprawy.

Jednocześnie, zdaniem spółki, nie znajduje uzasadnienia argumentacja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zawarta w postanowieniu z dnia [...] r., dotycząca uwarunkowania zakończenia postępowania podatkowego za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. od wyniku postępowania uzupełniającego za luty-kwiecień 2013 r., przeprowadzanego zgodnie z zaleceniami Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wynikającymi z decyzji z dnia [...] r., ponieważ A Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., zatem nie wiadomo, czy zalecenia te zostaną utrzymane w obrocie prawnym.

Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem skarżącej spółki, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. dopuszcza się przewlekłego prowadzenia przedmiotowego postępowania nie zmierzając do zakończenia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. wniósł o jej oddalenie wskazując na jej niezasadność. Organ przedstawił przebieg postępowania, odniósł się do zarzutów skarżącej i wskazał m.in., że kluczowe znaczenie dla prowadzonego postępowania podatkowego za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. jest fakt, iż w rozliczeniu podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. A Sp. z o.o. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego z przeniesienia z poprzedniego okresu rozliczeniowego, tj. 06/2013 r. w kwocie 8.521 zł. Wskazano, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, kwota zwrotu różnicy podatku, kwota zwrotu podatku naliczonego lub nadwyżka podatku naliczonego do przeniesienia, kształtuje się za dany okres rozliczeniowy w następstwie zestawienia w ramach deklaracji, kwot podatku należnego i podatku naliczonego. Na kwotę podatku naliczonego do odliczenia w danym okresie rozliczeniowym składają się m.in. kwoty podatku naliczonego wynikającego z nabyć towarów i usług z danego miesiąca oraz kwota z przeniesienia z poprzedniego okresu rozliczeniowego. Wykazana przez Spółkę A w deklaracji podatkowej VAT-7 za czerwiec 2013 r. nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy skutkuje tym, że nadwyżka ta powiększyła w lipcu 2013 r. kwotę podatku naliczonego do odliczenia i jednocześnie przy zerowej kwocie podatku należnego, powiększyła kwotę do przeniesienia na kolejne miesiące. Podkreślono, iż organ podatkowy prowadzi również postępowania podatkowe wobec A Sp. z o.o. w zakresie podatku od towarów i usług za 02-04/2013 r., 05-06/2013 r. oraz 03-07/2014 r., które jeszcze nie zostały zakończone. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego za te okresy podlega analizie w ramach tych postępowań, a ustalenia dokonane na tej podstawie mają wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. i luty 2014 r. Ponownie podkreślono, że w złożonych deklaracjach VAT-7 za okres 02/2013 r.-07/2014 r. Spółka wykazała nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe. Brak rozstrzygnięcia w sprawie podatku od towarów i usług za 02-04/2013 r. skutkuje tym, że konieczność wydania decyzji wymiarowej na tym etapie za okres lipiec 2013 r. i luty 2014 r. wobec przyjęcia do rozliczenia kwoty do przeniesienia z czerwca 2013 r. na lipiec 2013 r. wynikającej z deklaracji VAT-7 za czerwiec 2013 r. spowodowałoby przyjęcie rozliczenia za okres lipiec 2013 r. i luty 2014 r. niezgodnie z ustaleniami kontroli za okres maj - czerwiec 2013 r. oraz w konsekwencji za lipiec 2013 r. i luty 2014 r.

Konkludując zastrzeżenia Spółki, w opinii Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. są one niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

W pierwszym rzędzie podnieść należy, że Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku tutejszego Sądu z dnia 5 października 2015 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I SAB/Łd 23/15, dotyczącej skargi skarżącej spółki na przewlekłość postępowania za inne okresy rozliczeniowe, w którym wskazano, iż instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania została wprowadzona do ustawy – z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18 ze zm.).

Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane ustawowo. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. i art. 125 O.p., ustanawiających zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 sierpnia 2014 r., w sprawie o sygn. akt II SAB/Go 56/16, dostępny w CBOSA).

Zgodnie z art. 139 § 1 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że wszczęcie postępowania podatkowego było uzasadnione treścią protokołu z przeprowadzonej kontroli podatkowej dotyczącej zwrotów bezpośrednich w podatku od towarów i usług za okresy lipiec 2013 r. i luty 2014r.

Gwoli przypomnienia wskazać należy, że z protokołu tego wynika, że podobnie jak za wcześniejsze okresy kontrolowane, to jest za okres luty - kwiecień 2013 r., maj – czerwiec 2013 r., jak i późniejsze okresy marzec – lipiec 2014 r., ustalono, iż spółka skarżąca pomimo pozorów prowadzonej działalności gospodarczej nie działała jako podatnik podatku VAT, samodzielnie wykonujący działalność gospodarczą, a tym samym nie nabyła prawa do odliczenia podatku naliczonego za poszczególne miesiące objęte kontrolami. Stwierdzono ponadto, że transakcje, które nie odzwierciedlają rzeczywistego obrotu gospodarczego nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych transakcji. Ponadto stwierdzono, że spółka skarżąca nie wykonywała żadnych czynności opodatkowanych podatkiem VAT. W tej sytuacji wszczęcie postępowania podatkowego za badane okresy w dniu grudniu 2014 r. znajdowało oparcie w treści art. 165b § 1 O.p.

Jednak w toku tego postępowania organ nie wykazał należytej aktywności. Procedowanie organu I instancji w ramach badanego postępowania ograniczało się bowiem do wydawania kolejnych wyżej przywołanych postanowień w trybie art. 140 O.p. informujących spółkę skarżącą o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Jako przyczynę przedłużania terminu zakończenia sprawy organ wskazywał zaś konsekwentnie, że ustalenia dotyczące podatku od towarów i usług za wcześniejsze okresy rozliczeniowe mają wpływ na ustalenia w sprawie podatku VAT za okresy lipiec 2013r. i luty 2014r. W szczególności powoływano się na kaskadowy charakter podatku VAT i ścisłą zależność rozliczenia badanych okresów od rozliczenia za czerwiec 2013 r.

Praktyki takiej nie można jednak zaakceptować. Nie negując kaskadowego charakteru rozliczeń w podatku od towarów i usług zauważyć należy, że każdy okres rozliczeniowy stanowi, w myśl ustawy podatkowej, odrębny i niezależny przedmiot. Zatem postępowanie podatkowe, w tym zwłaszcza postępowanie dowodowe, winno być przeprowadzone niezależnie i odrębnie wobec każdego okresu rozliczeniowego.

Należy przy tym pamiętać, że obowiązująca Ordynacja podatkowa nie przewiduje zasady bezpośredniości przeprowadzania dowodów w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast w myśl art. 181 O.p. dowodami mogą być zwłaszcza materiały, informacje oraz inne dokumenty zebrane w toku innych postępowań oraz kontroli podatkowych.

Skoro zatem w toku innych postępowań prowadzonych w stosunku do spółki skarżącej w przedmiocie podatku VAT zebrano wystarczające dowody by wydać decyzję, jak to uczyniono za okres od lutego do kwietnia 2013 r. (decyzja z [...] r.) to, w ocenie Sądu I instancji, nie istniały przeszkody do zakończenia postępowania w badanej sprawie.

Zważyć przy tym należy, że formułując powyższą myśl Sąd nie miał na uwadze wydania tożsamego rozstrzygnięcia przez organ I instancji, lecz wymóg oparcia rozstrzygnięcia wydanego po dokonaniu swobodnej oceny dowodów zgromadzonych we wcześniejszych postępowaniach.

Z tych względów należało uznać za opieszałe i w konsekwencji przewlekłe postępowanie prowadzone w badanym okresie przez organ I instancji.

Jak wskazano powyżej czynności wykonywane w ramach tego postępowania miały charakter jedynie pozorny i formalny i nie zmierzały do efektywnego zakończenia postępowania.

W tej sytuacji niezbędne okazało się zobowiązanie organu do zakończenia postępowania w I instancji w rozsądnym terminie 30 dni, który w ocenie Sądu I instancji pozwoli na włączenie do akt przedmiotowej sprawy wszystkich niezbędnych dowodów i ich należytą ocenę. Formuła przyjęta w treści punktu 1 wyroku uwzględnia treść art. 286 p.p.s.a.

W ocenie Sądu I instancji, stwierdzona przewlekłość postępowania nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi, gdy stwierdzona nieprawidłowość w sposób oczywisty odbiega od obowiązującej normy prawnej. Tymczasem zasadnicza kwestia podnoszona przez organ to jest swoiście rozumiane uzależnienie od rozstrzygnięć w zakresie wcześniejszych okresów rozliczeniowych w podatku VAT było przedmiotem różnej oceny w orzecznictwie. I tak np. w wyroku WSA w Łodzi z dnia 2 czerwca 2015 r., w sprawie o sygn. akt I SAB/Łd 7/15 stwierdzono, że nie można mówić o przewlekłości postępowania w zakresie podatku VAT, w sytuacji gdy zwrot tego podatku jest uzależniony od zakończenia postępowań kontrolnych. WSA w Łodzi w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę nie zgadza się z tym stanowiskiem, ze względów przedstawionych powyżej. Jednak istnienie takiego stanowiska orzeczniczego, w ocenie WSA w Łodzi w tym składzie, wyklucza możliwość przyjęcia, że przedstawione powyżej zapatrywanie prawne organu w sposób oczywisty odbiega od obowiązującego prawa.

W tej sytuacji na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. należało oraz jak w punkcie 2 sentencji. Sąd uznał również, że z wyżej przytoczonych względów nie jest zasadne żądanie zasądzenia od organu kwoty 1.000 zł.

Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania zapadło na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

P.C.