Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1459/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania T. C. (dalej powoływany jako skarżący) od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w gm. K., oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...] oraz działka nr [...], stanowiących własność skarżącej oraz nadającej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] oraz decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] ustalono lokalizację północnej obwodnicy miasta L. w ciągu drogi krajowej nr [...] [...].

Na mocy tych decyzji powyższe działki, stanowiące własność skarżącego zostały przeznaczone pod realizację ww. inwestycji.

Pismem z dnia 29 marca 2007r. Wojewoda [...] powiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości.

Pismem z dnia 24 września 2007 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad uzupełnił wniosek z dnia 27 lutego 2007 r. w części dotyczącej udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Wojewoda [...] orzekł o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.

Minister Infrastruktury utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] przedstawił następującą argumentację:

Jako materialno prawno podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 17 ust. 1 - 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 80, poz. 721 ze zm.).

Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości oznacza że spełniona została pierwsza z przesłanek warunkujących możliwość wydania decyzji w trybie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r.

We wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wskazano, iż budowa północnej obwodnicy m. L. w ciągu drogi krajowej nr [...] została ujęta w harmonogramie budowy autostrad i dróg ekspresowych, stanowiących załącznik do Narodowego Planu Rozwoju na lata 2007-2013. Nadto wnioskodawca podkreślił, iż budowa obwodnicy m. L. należy do najczęściej zgłaszanych postulatów lokalnych władz i społeczności. Przeniesienie ruchu tranzytowego poza centrum miasta na obwodnicę spowoduje poprawę bezpieczeństwa mieszkańców L., zmniejszy zanieczyszczenie powietrza oraz usprawni ruch lokalny. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest w pełni uzasadnione interesem gospodarczym państwa, jak również interesem społecznym.

Skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i wniósł skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono, iż zajęcie nieruchomości nastąpiło bez uprzedniej wypłaty odszkodowania. Zdaniem skarżącego proponowana wysokość odszkodowania jest zaniżona.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

2. Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w związku z art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.).

3. Celem powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. było uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Jest to warunek konieczny do wyraźnego przyspieszenia procesu budowy tych dróg, a zwłaszcza autostrad oraz dróg szybkiego ruchu. Wyjątkowość uregulowań ustawy, wyraża się przede wszystkim w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabywaniem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez wykonawców na cele budowlane.

4. Ten wyjątkowy charakter ustawy wyrażony jest nie tylko w jej tytule, ale wynika też z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów, zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych, a tym samym szybką modernizację i rozbudowę sieci dróg w kraju. Ustawa została zamierzona jako regulacja czasowa. Jej działanie jest bowiem ograniczone w czasie określonym w art. 45. W uzasadnieniu do projektu ustawy (druk sejmowy nr 858 z 30 sierpnia 2002 r.), na co zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt K 23/2005, stwierdzono, że omawiana ustawa jest regulacją służącą realizacji strategii gospodarczej rządu "Przedsiębiorczość - Rozwój - Praca", a w szczególności części zatytułowanej "Infrastruktura - klucz do rozwoju". Jej celem jest zdecydowane uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Jest to niezbędne do wyraźnego przyspieszenia procesu budowy tych dróg, a zwłaszcza dróg szybkiego ruchu oraz obwodnic miast. Przyspieszenie rozwoju sieci dróg krajowych jest warunkiem nadrobienia zaległości w tym zakresie występujących między Polską a większością krajów europejskich oraz podstawą do długotrwałego rozwoju ekonomicznego i cywilizacyjnego kraju. Przez ten pryzmat muszą zatem być interpretowane instytucje uregulowane w tej ustawie.

5. Przepis art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. przewiduje (w odniesieniu do inwestycji dla, których wydano decyzje o lokalizacji drogi krajowej), że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach w drodze decyzji pozwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że zaistnienie wymienionych w nim przesłanek obligowało wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Pilna potrzeba uzyskania prawa do dysponowania terenem przez wykonawcę w celu rozpoczęcia robót budowlanych uzasadnia nadanie decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności.

6. Dla uznania spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wystarczające jest ustalenie, że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, natomiast nie podlega ocenie prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Jest ono bowiem odrębnym postępowaniem, które podlega ocenie, co do jego zgodności z prawem, w trybie przewidzianym dla tego postępowania. Dlatego też zarzuty skargi odnoszące się do kwestii proponowanej wysokości odszkodowania za wywłaszczaną nieruchomość nie podlegają ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu i nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

7. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 27 lutego 2007 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia w/w nieruchomości zostało wszczęte, co wynika z zawiadomienia Wojewody [...] z dnia 29 marca 2007 r., które zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej. Wobec tego spełniona została pierwsza z przesłanek warunkujących zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w trybie powołanej ustawy.

8. W ocenie Sądu, organy administracji dokonały prawidłowej oceny wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, co do potrzeby zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. jak i charakteru tej instytucji w kontekście klauzuli wywłaszczeniowej zawartej w art. 21 ust. 2 Konstytucji. Okoliczności dotyczące znaczenia dla społeczności lokalnej budowy obwodnicy L. poprzez poprawę bezpieczeństwa, odciążenie miasta od ruchu tranzytowego oraz umieszczenie w Narodowym Planie Rozwoju są powszechnie znane i jako oczywiste - zgodnie z art. 77 § 4 Kpa - nie wymagają dowodu. Nie wymaga szczegółowego dowodzenia okoliczność, że realizacja inwestycji na wskazanym odcinku jest projektem priorytetowym dla tego regionu województwa [...].

9. Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie budzi zastrzeżeń. W świetle przytoczonych treści zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, w szczególności z pisma Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w K. z dnia 24 września 2007 r. znajdującego odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie może budzić wątpliwości fakt, że w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Nie można uznać też, że przyjęta przez organy ocena była dowolna.

10. Sąd w pełni akceptuje zatem stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.