Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 503/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1, 4a
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 233 par 1 pkt 2a, art. 127
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 134, art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Halina Chitrosz, Protokolant Referent stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych na 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania J. B. j i K. B., uchyliło w całości decyzję Burmistrza z dnia [...] w sprawie określenia J. B. i K. B. zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych na 2009 r. i określiło to zobowiązanie wobec J. B..

Z akt sprawy wynika, że organ i instancji, po bezskutecznym wezwaniu skarżącej do złożenia deklaracji podatkowej w podatku od środków transportowych na 2009 r. (samochód ciężarowy STAR nr rej. [...]), wszczął z urzędu postępowanie podatkowe i decyzją z dnia [...] określił wobec niej zobowiązanie podatkowe z tego tytułu w kwocie 1.010 zł.

W odwołaniu skarżąca podtrzymała argumentację podnoszoną w pismach do organu I instancji, że samochód, po wydaniu w 2007 r. decyzji o czasowym wycofaniu z ruchu, został rozmontowany i sprzedany w częściach.

Powyższą decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w dniu [...] i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność dokonania ustaleń w zakresie przedmiotowym i podmiotowym, a w szczególności ustalenia, czy po wycofaniu z ruchu samochód został ponownie dopuszczony do ruchu oraz, czy stanowił współwłasność skarżącej i jej męża K., skoro nabyty został w czasie trwania małżeństwa.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, prowadzonego już wobec obojga małżonków (postanowienie z dnia [...]), decyzją z dnia [...] Burmistrz określił J. B. i K. B. zobowiązanie w podatku od środków transportowych na 2009 rok w kwocie 1010 zł. Wskazał, że obowiązek podatkowy, zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm. – dalej: pol) ciąży solidarnie na obojgu małżonkach, oraz, że podatek od środków transportowych nie jest uzależniony od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, a obowiązek ten wygasa dopiero z chwila wyrejestrowania pojazdu. Wniosek o wyrejestrowanie nie był zaś składany.

Od decyzji organu podatkowego J.B i K.B wnieśli odwołania, uzupełnione pismami z dnia 20 marca 2010 r.

J.B podtrzymała wcześniejsze wyjaśnienia i wskazała, że właścicielką samochodu była tylko ona, pojazd nabyła w 1994 r. za środki pieniężne, które nie pochodziły ze wspólnego dorobku z mężem. Błędnie więc wydano decyzję na oboje małżonków. Podnosiła, że wszystkie okoliczności dotyczące przedmiotowego samochodu wielokrotnie wyjaśniała, również powody sprzedaży posiadanego samochodu ciężarowego na części.

K. B. we wniesionym odwołaniu wyjaśniał, iż właścicielką samochodu STAR była jedynie żona J., stąd decyzja określająca podatek nie powinna być na niego skierowana.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Burmistrza i określiło wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych na rok 2009 w kwocie 1.010 zł dla J. B. jako podatnika podatku.

W ocenie Kolegium, podatnikiem podatku od środków transportowych jest J. B. i tym samym jest obowiązana do zapłaty podatku od samochodu, którego jest właścicielem i który jest na nią zarejestrowany.

Organ wskazał, że dowód rejestracyjny został wystawiony w dniu 2 grudnia 2002 r. na J. B. i wynika z niego, iż właścicielka dokonywała badań technicznych pojazdu, ostatnie badanie odbyło się w dniu 21 listopada 2006 r., a data następnego badania została wyznaczona na 21 listopada 2007 r.

W ocenie organu, dokumenty znajdujące się w aktach wskazują jedynie na czasowe wycofanie przedmiotowego samochodu z ruchu, a w świetle decyzji z dnia [...], wydanej na wniosek J.B. z dnia [...]., pojazd wycofano z ruchu na okres do dnia 31 sierpnia 2007 r. zatrzymując w depozycie dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne, co oznacza, że po upływie tego okresu został on przywrócony (dopuszczony) do ruchu. Powołane w tej decyzji przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie warunkują dopuszczenia pojazdu do ruchu od odebrania z depozytu tablic rejestracyjnych pojazdu i dowodu rejestracyjnego. Ponowne dopuszczenie pojazdu do ruchu nie wiąże się z ponowną rejestracją, lecz z upływem okresu czasowego wycofania pojazdy z ruchu.

Zdaniem Kolegium, skoro pojazd został przywrócony do ruchu i brak dowodów na to, że został wyrejestrowany, bądź zmienił właściciela – wymiar podatku był uzasadniony.

Kolegium wskazało, że z dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby nastąpiła zmiana właściciela pojazdu, a wyjaśnienia strony dotyczące zbycia pojazdu na części, nie zostały poparte żadnymi dowodami.

Organ wskazał, że żadne inne okoliczności niż wyrejestrowanie lub zmiana właściciela nie mogą skutkować wygaśnięciem obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. W szczególności nie należy do nich niemożność użytkowania pojazdu przez właściciela i to bez względu na przyczynę.

Organ stwierdził, że K. B. nie jest stroną przedmiotowego postępowania, bowiem w świetle zgodnych wyjaśnień pojazd został nabyty ze środków pieniężnych stanowiących majątek odrębny J. B.. Również w dowodzie rejestracyjnym jako właściciela pojazdu organ rejestrujący wskazał J.B., a nie oboje małżonków, co, zdaniem organu, uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji wydanej wobec obojga małżonków i określenie zobowiązania w podatku od środków transportowych tylko wobec J. B..

Na decyzję Kolegium z dnia [...] J. B., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem.

W skardze zarzuciła, że organy podatkowe określając podatek od środków transportu naruszyły zasadę sprawiedliwości społecznej wynikającą z Konstytucji, zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego, oraz że nie został jej zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania i nie umożliwiono jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

W skardze ponownie wyjaśniała, że od 2002 roku samochód STAR nie był przez małżonków wykorzystywany – był samochodem "rezerwowym" utrzymywanym w sprawności, przechodził przeglądy techniczne. Z uwagi na kryzys w gospodarstwie rolnym w latach 2006-2007, oraz niską wartość samochodu małżonkowie zdecydowali się sprzedać zainteresowanym osobom poszczególne podzespoły samochodu. Pisemnych umów sprzedaży nie zawierali, zwłaszcza, że zarówno dowód rejestracyjny jak i tablice rejestracyjne pozostawały w Wydziale Komunikacji. Aktualnie nie ma ona możliwości wyrejestrowania pojazdu, ponieważ nie posiada dokumentów sprzedaży samochodu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione.

Na wstępie, odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania podatkowego wskazanych przez skarżącą. Obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, skonkretyzowany w art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) obliguje organy podatkowe do prowadzenia postępowania w sposób rzetelny, bezstronny, z dbałością o wyjaśnienie wszelkich prawnych aspektów sprawy, i wyraża się w udzielaniu informacji o przepisach prawa podatkowego w związku z przedmiotem tego postępowania. Dokonując oceny podejmowanych przez organy działań w sprawie niniejszej, w kontekście powołanego przepisu, stwierdzić należy, że przepisu tego organy nie naruszyły. W ocenie Sądu, organy w sposób pełny i rzetelny zgromadziły materiał dowodowy niezbędny dla rozpoznania sprawy. Nie można też zarzucić organom nie informowania strony co do obowiązujących przepisów prawa w zakresie niniejszej sprawy, gdyż z akt sprawy wynika, że wszelkie kierowane do strony pisma zawierały jednocześnie stosowne wyjaśnienia i pouczenia. Nie można też zarzucić organom, że pominęły w swojej ocenie stanowisko i argumentację skarżącej, lub że nie wyjaśniły, dlaczego nie mogą podzielić jej argumentacji. Naruszenia powyższego przepisu nie można upatrywać w uchyleniu decyzji, dokonanym w ramach kontroli instancyjnej.

Organy w sposób pełny zapewniły też stronie udział w postępowaniu podatkowym, co czyni bezzasadnym zarzut co do naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika wprost, że strona miała możliwość udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, a przed wydaniem decyzji miała zapewnioną możliwość zapoznania się z aktami sprawy.

Okoliczności faktyczne sprawy istotne dla zastosowania przepisów prawa materialnego, ustalone zostały z udziałem skarżącej. Organ zasadnie wskazał, że z dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika, że w 2009 r. skarżąca była właścicielką zarejestrowanego – rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, środka transportu (art. 9 ust. 1 pol).

Organ ustalił, też, że pojazd ten był czasowo wycofany z ruchu na okres wskazany decyzja organu rejestrującego – do dnia 31 sierpnia 2007 r.. Ustalił, że po tej dacie skarżąca nie złożyła wniosku o wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic pojazdu, które nadal pozostają w dyspozycji organu rejestracyjnego.

Z tej ostatniej okoliczności skarżąca wywodziła brak obowiązku podatkowego twierdząc, ze pojazd został rozmontowany, a części sprzedane.

Jednakże dla zastosowania przepisów rozdziału 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w tym art. 9, wskazana okoliczność nie ma znaczenia, bowiem zgodnie z art. 9 ust. 4a, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje, w stosunku do pojazdu zarejestrowanego i uprzednio wycofanego z ruchu, od następnego miesiąca po miesiącu, w którym pojazd został ponownie dopuszczony do ruchu, po upływie okresu na jaki wydana była decyzja o czasowym wycofaniu z ruchu.

Dowodem dopuszczenia pojazdu jest dowód rejestracyjny wskazujący równocześnie właściciela pojazdu (art. 9 ust. 4b pol w związku z art. 71 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym – Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). W związku z tym organ podatkowy zasadnie uznał, ze dopóki skarżąca nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i dopóki, w załatwieniu tego wniosku, nie zostanie wydana decyzja o wyrejestrowaniu pojazdu, dopóty ciążyć będzie na niej obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.

Z wywodów skargi wynika przy tym wprost, że skarżąca wniosku takiego nie złożyła, nie może wiec twierdzić, że byłby on nieskuteczny.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, które z uwagi na treść art. 134 § 1 ustawy z dni 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "ppsa"), Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę z urzędu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego, uregulowana w art. 127 Ordynacji podatkowej wyraża prawo podatnika i obowiązek organów do rozpatrzenia sprawy dwukrotnie, przez organy dwóch instancji administracyjnych, w tym przez organ odwoławczy, który przeprowadza postępowanie i wydaje decyzję w tej samej sprawie. Zgodnie z tą zasadą, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, przy czym zakres rozpatrywanej sprawy wyznacza treść decyzji pierwszoinstancyjnej.

Przedmiotowy i podmiotowy zakres rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy wyznaczyła decyzja Burmistrza z dnia [...] w sprawie określenia J. B. i K.B zobowiązania w podatku od środków transportowych na 2009 rok.

Stosownie do art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie.

Stosownie do tego przepisu nie jest zatem dopuszczalne uchylenie decyzji bez jednoczesnego orzeczenia co do istoty sprawy w zakresie podlegającym uchyleniu lub umorzenia postępowania w tym zakresie. Uchylenie zatem decyzji w całości przy jednoczesnym orzeczeniu co do istoty w zakresie części sprawy, rozstrzygniętej uprzednio przez organ I instancji, stanowi naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit.a Ordynacji podatkowej.

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w wyroku, wyda decyzję spełniającą wymagania określone w art. 233 Ordynacji podatkowej.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ppsa orzeczono jak w sentencji.