Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 13/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 233 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Protokolant: starszy specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2005, 2006, 2007, 2012, 2013 oraz 2014 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: O.p.) uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2018 r, nr [...] w sprawie odmowy K.K. (dalej: Strona, Skarżąca, Wnioskodawczyni) umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata : 2005, 2006, 2007, 2012, 2013 i 2014 i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Podaniem z dnia 2 maja 2018 r. (data wpływu 4.05.2018 r.), uzupełnionym pismem z dnia 21 lipca 2018 r. Strona działająca przez pełnomocnika T.K., zwróciła się o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Wniosek swój strona uzasadniła nietrafną inwestycją w 1998 r. polegającą na zakupie przedmiotowej nieruchomości oraz nietrafnymi inwestycjami ze strony T.K. i ich niedokończenie z różnych przyczyn od niego niezależnych. Ponadto powołała się na nieużytkowa nie przedmiotowej nieruchomości i złą sytuację materialną. Dodatkowo strona powołała się na kwestie nieprawidłowości związanych z zarządem wspólnoty i ustalenia podatków.

Prezydent Miasta W. decyzją z dnia 3 września 2018 r., nr [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata : 2005, 2006, 2007, 2012, 2013 i 2014.

Organ I instancji wskazał, że na dzień wniesienia podania o umorzenie zaległości podatkowej Strona posiadała zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2005 - 2014. Wskazał, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie dotyczy zaległości w podatku od nieruchomości za lata: 2005, 2006, 2007, 2012, 2013 i 2014, których bieg terminu został przerwany, lub których termin przedawnienia jeszcze nie upłynął. Natomiast zobowiązania podatkowe za lata 2008- 2011 uległy przedawnieniu, gdyż w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podejmowane czynności egzekucyjne okazały się nieskuteczne.

Rozpoznając sprawę z punktu widzenia przesłanki "interesu publicznego" i wyważenia go z "ważnym interesem podatnika" organ I instancji stwierdził, że odmowa umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej nie wpłynie negatywnie na egzystencję strony. Rodzina Skarżącej posiada dwa stałe źródła utrzymania i trzecie z prowadzonej przez męża zobowiązanej działalności gospodarczej. Nawet jeżeli aktualnie działalność gospodarcza nie przynosi dochodów nie oznacza, że nie będzie przynosiła w ogóle. Wobec powyższych ustaleń, zdaniem organu, negatywna decyzja w zakresie przyznania ulgi podatkowej nie powinna spowodować zagrożenia egzystencji zobowiązanej. Wskazane okoliczności nie są nadzwyczajne i nie zostały spowodowane wyjątkowymi zdarzeniami losowymi. Wnioskodawczyni od kilku lat nie podejmuje prób spłaty ciążących na niej zaległości podatkowych. Udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, byłoby nie do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami równości i powszechności opodatkowania i stałoby w sprzeczności z interesem publicznym. Analiza uzasadnienia wniosku oraz argumentów tam przedstawionych wskazuje, że Strona nie wykazała skutecznie, aby w jej przypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby potraktowanie Jej w sposób odmienny niż pozostałych podatników, którzy niezależnie od sytuacji finansowej, regulują swoje zobowiązania.

Wobec powyższego, organ podatkowy I instancji nie stwierdził przesłanek wynikających z art. 67a § 1 O.p. do udzielenia wnioskowanej ulgi.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o stwierdzenie jej nieważności i umorzenie zobowiązań podatkowych jednostronnie naliczonych przez Gminę lub uchylenie decyzji w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania z czynnym udziałem Podatnika. Decyzji zarzucono rażące naruszenia prawa zawarte w Konstytucji RP, w tym także przepisów ustawy Ordynacja Podatkowa i ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Nadto mając na uwadze brak możliwości wglądu w zebrany materiał dowodowy, wniesiono przywrócenie terminu wglądu do akt sprawy i na tą okoliczność wznowienia postępowania przed organem I instancji. W przypadku odmowy przywrócenia terminu wniesiono o wydanie odpisów dowodów na okoliczności i fakty wywiedzione i jednostronnie ustalone przez organ egzekucyjny.

W uzasadnieniu odwołania zarzucono m.in. że, z informacji K. K. wynika, że nie otrzymała ona decyzji wymiarowych za. lata 2005, 2006, 2007, 2011, 2013 w wysokości określonej tenorze skarżonej decyzji. Przedmiot zaległości podatkowej za 2014 r. jest kwestionowany i na tą okoliczność w toku jest skarga przed WSA. W zasadzie wniosek o umorzenie zobowiązania podatkowego pierwotnie dotyczył tylko 2014 r., bo tylko taki był i jest znany Stronie. Dochód netto od ZUS Strony za 2017 r. wynosił poniżej 13 200 zł i w sprawie pod uwagę powinna być brana sytuacja finansowa Podatnika w danym roku podatkowym, a nie kilka lat później jak podatnik pobiera emeryturę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 października 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez ten organ z uwagi na naruszenie art. 122, art. 187 § 1 , art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w związku z art. 67a § 1 pkt 3 O.p.

Organ odwoławczy podkreślił, że wniosek podatnika wyznacza granice postępowania, ale organ podatkowy musi ustalić stan faktyczny, w tym wielkość obciążeń podatkowych spoczywających na stronie za okres objęty wnioskiem. Ponadto warunkiem prowadzenia postępowania i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia jest istnienie zaległości podatkowych. Organ nie może wydać decyzji pozytywnej ani negatywnej, jeżeli dane zobowiązanie nie istnieje (art. 59 § 1 pkt 1 i 9 O.p.). Dlatego zdaniem organu odwoławczego dla prawidłowego rozpoznania wniosku o zastosowanie ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej kwestią zasadniczą jest ustalenie istnienia tej zaległości i bezsporne potwierdzenie jej wysokości i wskazanie wszystkich okoliczności mających wpływ na jej istnienie, co winno również znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji. Bez poczynienia takich ustaleń i ich wskazania rozważania w przedmiocie zaistnienia przesłanek umorzenia (ważnego interesu podatnika, interesu publicznego) są przedwczesne. Ocenę zaistnienia tych przesłanek w rozpatrywanej sprawie poprzedzić musi jednak rozstrzygnięcie istnienia zobowiązania podatkowego i braku jego przedawnienia, którego termin biegł na zasadach ogólnych. Tym samym organ I instancji przed przystąpieniem do oceny przesłanek uzasadniających przyznanie wnioskowanej ulgi winien zbadać, czy zobowiązanie podatkowe, o którego umorzenie wnioskuje skarżąca Strona, nie uległo przedawnieniu. Winien więc dokładnie ustalić, czy wystąpiły - w odniesieniu do każdej z zaległości objętych wnioskiem o umorzenie - okoliczności skutkujące np. przerwą, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Okoliczności te powinny zostać potwierdzone dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. W przypadku ustalenia, że zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia, postępowanie powinno zostać umorzone. W niniejszej sprawie organ podatkowy I instancji takich ustaleń nie dokonał i nie zebrał w tym zakresie żadnego materiału dowodowego. W zaskarżonej decyzji organ I instancji odmówił umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata: 2005, 2006, 2007, 2012, 2013 i 2014. W aktach przedmiotowej sprawy: brak jest decyzji ustalającej stronie podatek od nieruchomości za lata : 2005, 2006, 2007, 2012, 2013 i 2014 oraz dowodu ich doręczenia Stronie. Na podstawie tych decyzji możliwe będzie ustalenie terminu płatności zobowiązania podatkowego wynikającego z w/w poszczególnych decyzji a tym samym ustalenie z jaką datą rozpoczął się termin początkowy biegu terminu przedawnienia danego zobowiązania w podatku od nieruchomości. Brak jest również tytułów wykonawczych wystawionych z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005, 2006 , 2007 , 2012, 2013 i 2014 wraz z dowodami i ich doręczenia zobowiązanemu. Bieg terminu przedawnienia może zostać przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego o którym podatnik został zawiadomiony (art. 70 § 4 O.p.), bądź zawieszony (art. 70 § 6 O.p.), ale tylko wówczas, gdy zaistnieją przesłanki określone w powołanych wyżej przepisach. W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił że zgodnie z danymi przekazanymi przez Biuro Windykacji na skutek pobrania egzekucyjnego przerwano bieg przedawnienia zobowiązania za 2005, 2006 i 2007 r. Organ I instancji nie wskazał jednak precyzyjnie w jakiej dacie miało miejsce pobranie pieniędzy przez organ egzekucyjny (nie wskazał daty przerwania biegu terminu przedawnienia) oraz nie zgromadził w aktach sprawy dokumentów potwierdzających pobranie pieniędzy. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 68 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 68 § 1 u.p.e.a. Wskazał, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy gminny organ podatkowy ustali w sposób bezsporny czy odnośnie zaległości za lata, co do których istnieje prawdopodobieństwo iż uległy przedawnieniu, tj. 2005, 2006, 2007 i 2012, nastąpiło przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości czy też nie. W przypadku ustalenie, iż zaległości oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości nie uległy przedawnieniu, dokumenty poświadczające taki stan rzeczy powinny zostać włączone do akt sprawy a ich treść opisana w uzasadnieniu decyzji.

Następnie wskazał organ odwoławczy, że w związku z zarzutem odwołania, że wniosek o umorzenie z dnia 2 maja 2018 r. w zasadzie tylko dotyczył podatku od nieruchomości za 2014 r. bowiem Strona nie otrzymała decyzji wymiarowych za lata: 2005, 2006, 2007 i 2013 organ I instancji powinien wyjaśnić tą kwestię jako związaną z zakresem żądania Strony. Należy ustalić czy zakres żądania Strony dotyczył umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005, 2006, 2007, 2012, 2013 i 2014, jak przyjęto w zaskarżonej decyzji czy też za 2014 r. jak sugeruje Strona w odwołaniu lub też może zakres wniosku o umorzenie złożonego przez Stronę jest inny. Przytaczając art. 165 § 1 O.p. podkreślił organ II instancji, że w przypadku postępowań wszczynanych na podstawie żądania strony, zakres tego postępowania wyznaczony jest treścią wniesionego podania. Znajduje to potwierdzenie chociażby w treści art. 167 § 1 O.p. Zauważył, że treść żądania wypływa z przepisów prawa materialnego i musi mieć w nich poparcie. Z zasady skargowości wynika, że inicjatywa we wszczęciu i określeniu granic postępowania dotyczącego uprawnień strony należy do strony a nie do organu podatkowego. Zakres rozstrzygnięcia organu nie może być ani szerszy ani węższy niż zakres wszczętego wnioskiem Strony postępowania, odnosi się zarówno do tytułu, okresu, jak i wysokości kwoty zaległości podatkowej - umorzenia, której strona żądała

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył pełnomocnik Strony T. K. (na wezwanie Sądu usunął brak formalny w postaci złożenia pełnomocnictwa udzielonego przez Stronę) wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi oraz w jej uzupełnieniu sformułował szereg wniosków, zarzutów i stwierdzeń dotyczących: wpisu do ewidencji gruntów; Prezydenta Miasta W., postępowania wymiarowego; postępowania egzekucyjnego i czynności w nim podejmowanych; przeprowadzenia oględzin.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o oddalenie skargi. Uzasadniając wniosek o odrzucenie organ wskazał, że T. K. nie posiada legitymacji procesowej w rozumieniu art.50 § 1 p.p.s.a. do złożenia przedmiotowej skargi do Sądu. T. K. nie był stroną postępowania podatkowego zakończonego zaskarżoną decyzją a więc nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi. Do skargi nie dołączono pełnomocnictwa udzielonego przez Stronę postępowania podatkowego K. K. upoważniającego T. K. do wniesienia w imieniu strony skargi do WSA na przedmiotową decyzję. Ponadto z treści skargi nie wynika, że T. K. działa w charakterze pełnomocnika K. K. W ocenie organu z treści skargi wynika, że działa On we własnym imieniu.

Ustosunkowując się merytorycznie do skargi organ stwierdził, że jej zarzuty są bezzasadne i w istocie nie dotyczą zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

Na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2020 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu podtrzymał skargę oraz wniosek zawarty w piśmie z dnia 4 sierpnia 2020 r. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według wyliczeń zawartych we wniosku oraz wniósł dodatkowo o zasądzenie 8 zł opłaty parkingowej jako koszt niezbędny i oświadczył, że koszty nie zostały opłacone w całości ani w części (k:327)

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co oznacza, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga i jej uzupełnienie są nieuzasadnione. W istocie rzeczy nie dotyczą one zaskarżonej decyzji kasacyjnej wydanej w postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości podatkowej, mającej charakter procesowy, gdyż ogranicza się ona do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji, choć oczywiście z uwzględnieniem wskazań, co do dalszego postępowania. W ramach niniejszej sprawy nie mieści się ocena zasadności zastosowania wymiaru zobowiązania podatkowego, prawidłowości wpisu do ewidencji gruntów, czy też postępowania egzekucyjnego oraz podejmowanych w nim czynności egzekucyjnych. Kwestie te pozostają poza zakresem przedmiotowego postępowania w którym rozważa się zaistnienie przesłanek umorzenia istniejącej zaległości podatkowej (ważnego interesu podatnika, interesu publicznego).

Zdaniem Sądu w rozpoznanej sprawie zaistniały podstawy do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji na podstawie art. 233 § 2 O.p. Zgodnie z tym przepisem § 2 organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym Treść art. 233 § 2 O.p. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że możliwość wydania decyzji kasacyjnej ograniczona została do przypadków, gdy spełnione zostaną określone nim przesłanki. Poza sporem przy tym jest, że zasadnicze znaczenie ma w tych ramach konieczność poprzedzenia wydania rozstrzygnięcia przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Nie ulega wątpliwości, że zwrot "w znacznej części" jest niedookreślony. Tego rodzaju stan rzeczy sprawia, że odpowiedź na pytanie o to, czy spełnione zostały przesłanki z art. 233 § 2 O.p. możliwa jest jedynie na tle okoliczności konkretnego przypadku. Organ odwoławczy nie może przesądzić o treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakaz załatwienia jej pozytywnie lub negatywnie dla odwołującego się. O treści takiego rozstrzygnięcia decydować powinien wyłącznie organ pierwszej instancji, który powinien brać pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, a więc także argumentację podniesioną w odwołaniu od swojej wcześniejszej decyzji. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy otwiera zaś, zgodnie z brzmieniem art. 220 § 1 O.p., możliwość wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia (wyrok NSA z dnia 31 maja 2000 r., I SA/Ka 2226/98, LEX nr 43913).

Zgodnie z art. 233 § 2 O.p., zdanie pierwsze in fine, w odróżnieniu od decyzji wydanych na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., który nie ustanawia przesłanek do wydania tych decyzji, można wydać decyzję kasacyjną przewidzianą w tym przepisie tylko wówczas, gdy zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 229 O.p., to jest przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego, albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Tak więc powołany art. 233 § 2 O.p. stanowi swego rodzaju wyłom w przyjętej także w ordynacji podatkowej konstrukcji postępowania odwoławczego, którego celem jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej przez organ odwoławczy (wyrok NSA z dnia 18 maja 2000 r., III SA 1081/99, LEX nr 45372).

Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie może być podjęta bez wskazania spełnienia przesłanki określonej w art. 233 § 2 O.p. W przeciwnym razie decyzja taka w istotny sposób narusza ten przepis i w konsekwencji art. 122, 125 § 1 i art. 127 O.p., które zobowiązują organ odwoławczy do ustalenia prawdy obiektywnej w sposób wnikliwy i szybki (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 1817/98, LEX nr 43025). Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 233 § 2 O.p. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem niedopuszczalna jest jego wykładnia rozszerzająca (wyrok NSA z dnia 23 lutego 2000 r., I SA/Lu 1688/98, LEX nr 46948).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji były niewystarczające ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a więc wszystkich okoliczności mających znaczenie dla prawidłowego rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości podatkowej.

Podane przez SKO w uzasadnieniu decyzji kluczowe argumenty, wskazujące na konieczność wydania decyzji o charakterze kasacyjnym, są zasadne i adekwatne do okoliczności rozpoznawanej sprawy.

W zakresie oparcia postępowania na zasadzie skargowości żądanie Strony wyznacza przedmiot i granice postępowania. Treść żądania wypływa z przepisów prawa materialnego i musi w nich mieć oparcie. Wszczęte z inicjatywy Strony postępowanie, obejmowało żądanie umorzenia zaległości podatkowych - oparte na przepisie materialnoprawnym z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W przypadku wszczęcia postępowania na żądanie Strony, to Strona określa zarówno przedmiot, jak i zakres postępowania. Żądanie Strony determinuje więc zakres rozstrzygnięcia, a organ nie może w dowolny sposób kształtować lub domniemywać zakresu przedmiotowego żądania określonego we wniosku Strony. W spornej sprawie Strona zwróciła się o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w W. przy ul. Grottgera 1, nie określając jakiego okresu one dotyczą. Organ podatkowy I instancji nie domagał się od Strony sprecyzowania żądania, choć jego zakres nie był oczywisty. W postępowaniu wszczynanym na wniosek, precyzyjne określenie przez Stronę zakresu żądania ma decydujące znaczenie, przesądza ono bowiem zarówno o granicach postępowania, jak i rozstrzygania organu. Zapobiega bowiem wyjściem poza granice żądania, jak i nierozpoznaniem całości żądania – co skutkuje wadliwością rozstrzygnięcia. Organ I instancji miał obowiązek, żądać w trybie art. 169 O.p., takiego sprecyzowania przez Stronę zakresu jej żądania, aby wyeliminować w tym względzie jakiekolwiek wątpliwości. Inicjatywa w określeniu granic postępowania należy do Strony a nie do organu.

Prawidłowo zatem wskazał organ odwoławczy, iż w związku z zarzutem odwołania, że wniosek o umorzenie z dnia 2 maja 2018 r. w zasadzie tylko dotyczył podatku od nieruchomości za 2014 r. bowiem Strona nie otrzymała decyzji wymiarowych za lata: 2005, 2006, 2007 i 2013 organ I instancji powinien wyjaśnić tą kwestię jako związaną z zakresem żądania Strony. Należy ustalić czy zakres żądania Strony dotyczył umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005, 2006, 2007, 2012, 2013 i 2014, jak przyjęto w zaskarżonej decyzji czy też za 2014 r. jak sugeruje Strona w odwołaniu lub też może zakres wniosku o umorzenie złożonego przez Stronę jest inny.

Wniosek Strony wyznacza granice postepowania, ale organ podatkowy musi ustalić stan faktyczny, w tym wielkość obciążeń podatkowych spoczywających na Stronie za okres objęty jej wnioskiem. Istotnym warunkiem prowadzenia postępowania i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia jest bowiem istnienie zaległości podatkowych (art. 59 § 1 pkt 1 i 9 O.p.). Dlatego, jak prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, dla prawidłowego rozpoznania wniosku Strony o zastosowanie ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej, kwestią zasadniczą jest ustalenie istnienia tej zaległości i bezsporne potwierdzenie jej wysokości i wskazanie wszystkich okoliczności mających wpływ na jej istnienie, co winno również znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji organu I instancji. Bez poczynienia takich ustaleń i ich wskazania - ozważania w przedmiocie zaistnienia przesłanek umorzenia (ważnego interesu podatnika, interesu publicznego) są przedwczesne.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił przyczyny swojego rozstrzygnięcia. Wskazał nie tylko, w jakim kierunku powinno zmierzać postępowanie, ale również zakreślił, jakie dowody organ I instancji winien przeprowadzić i powiązał te braki z naruszeniem zasad postępowania podatkowego.

Wskazany zakres postępowania jednoznacznie dowodzi, że mamy do czynienia z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, a zatem spełniona została przesłanka z art. 233 § 2 O.p.

Wskazane braki nie mogły być, uzupełnione przez organ II instancji, w szczególności ze względu na konieczność dochowaniu zasadzie dwuinstancyjności postępowania, co było w interesie procesowym Skarżącej.

W tym stanie sprawy Sąd, nie znajdując podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania (art. 233 § 2 O.p.) w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.

O wynagrodzeniu pełnomocnika działającego z urzędu orzeknie w drodze odrębnego postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).