Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 358/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.),, Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu w dniu 05 kwietnia 2006 r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Anny Podsiadło sprawy ze skargi J. L.-P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] ( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. .


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm./ oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm./ nakazał J. L. – P. przedłożenie wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie dokumentów obejmujących:

1. sporządzoną przez osobę uprawnioną dokumentację powykonawczą dokonanej zabudowy części korytarza związanej ze zmianą sposobu użytkowania i adaptacją na pomieszczenia stanowiące część mieszkania nr X w budynku mieszkalnym przy ul. A w K.;

2. oświadczenia osoby uprawnionej, że zabudowa została wykonanan zgodnie z Polskimi Normami i sztuką budowlaną;

3. oświadczenia o braku sprzeciwu Państwowej Straży Pożarnej.

W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że w budynku mieszkalnym położonym przy ul. A w K. w 1980r. samowolnie dokonano zabudowy części korytarza, z czym wiąże się zmiana sposobu użytkowania i adaptacja tej zabudowanej części na pomieszczenia stanowiące część mieszkania nr X. Natomiast przedstawienie stosownych dokumentów umożliwi doprowadzenie zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z prawem.

W dniu [...] 2004r. złożyła odwołanie J. L. – P. wnosząc o uchylenie decyzji I instancji i umorzenie postępowania. Powołała się na uprzednią zgodę Spółdzielni Mieszkaniowej i jej akceptację przedstawionego szkicu. Podkreślono ponoszenie comiesięcznych opłat za użytkowanie tej zabudowanej części i brak uciążliwości dla pozostałych lokatorów.

W dniu [...] 2004r. wpłynęło także odwołanie Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K., w którym zakwestionowano zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji żądając przywrócenia zabudowanej części korytarza do stanu pierwotnego. W wyniku rozpatrzenia tego właśnie odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. ozn. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na niedopuszczalność trybu z art. 51 Prawa budowlanego i konieczność uprzedniego zastosowania w sprawie art. 50 ust. 3 w związku z ust. 1 pkt. 1 bądx rezygnacji z dalszego postępowania bądź nałożenia obowiązku przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót.

Natomiast wobec pominięcia odwołania J. L.– P. postanowieniem z dnia [...] r. organ II instancji wznowił postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części klatki schodowej i decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] r. uznając prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. W efekcie wniesionego przez stronę odwołania Główny Ispektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy powyższą decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K..

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając w oparciu o art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm./ oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm./ nakazał J. L. – P., w terminie 30 dni od daty otrzymania tegoż postanowienia, wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. A/Y w K. i przedłożenie inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, obejmujących również instalację elektryczną, wraz z orzeczeniem technicznym, opracowanym przez osoby uprawnione o zgodności wykonania danych robót z obowiązującymi w tym zakresie przepisami oraz pozytywną opinią rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. W uzasadnieniu opisano stan faktyczny sprawy i powołano się na wskazania organu odwoławczego.

We wniesionym na powyższe postanowienie zażaleniu J. L. – P. ponownie podkreśliła okoliczność wykonania robót za zgodą Spółdzielni i zakończenia ich w 1980r.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując sposób postępowania przed rozpoczęciem określonych robót budowlanych. Nadto podniesiono, że wobec braku uzyskania stosownego pozwolenia na wykonane już roboty należało dopuścić możliwość ich legalizacji poprzez doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami.

Na w/w postanowienie ostateczne została złożona skarga przez J. L.– P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podkreśliła naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Powołała się na zgodę Spółdzielni na wykonania zabudowy korytarza i wskazała, że zakończenie robót nastąpiło w 1980r. w związku z tym zastosowanie winny mieć przepisy z 1974r.

W odpowiedzi na powyższą skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że wobec uchylenia Prawa budowlanego z 1974r. zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy z 1994r., gdyż art. 103 ust. 2 dotyczy wyłącznie sytuacji z art. 48.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem przedmiotową sprawę należało stwierdzić, że wniesiona skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Na wstępie należy przede wszystkim podnieść, iż postępowanie administracyjne, o którym mówi, obowiązujący w dacie orzekania przez organy administracji publicznej, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. 1994 r. Nr 89 poz. 414/, to postępowanie mające na celu likwidację samowoli budowlanej wszczęte na skutek żądania inwestora zmierzającego wprost do legalizacji obiektu wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili budowy, jak też postępowanie mające na celu likwidację samowoli budowlanej wszczęte z urzędu, bądź na skutek żądania innych osób niż inwestor. Jeżeli zatem budowa czy roboty budowlane zostały zrealizowane przed dniem 1 stycznia 1995 r. i jednocześnie zostanie ustalone, że postępowanie administracyjne, o którym mowa, zostało wprawdzie wszczęte lecz niezakończone decyzją ostateczną przed 1 stycznia 1995 r., to stosować należy, w myśl cytowanych przepisów (art. 103 ust. 1 i 2), do spraw związanych z daną budową ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wyjątek – w świetle art. 103 ust. 2 - stanowi tylko niedopuszczalność stosowania do takich przypadków art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. W sytuacji gdy należałoby orzec o rozbiórce rozpatrując sprawę na podstawie ustawy z 1994r. ustawodawca jednoznacznie przesądził o obowiązku zastosowania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. W myśl bowiem w/w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy /tj. w dniu 1 stycznia 1995r./ lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Miarodajny i wiążący jest stan prawny z chwili wykonywania danych robót budowlanych. Jednakże wobec tak brzmiącej normy intertemporalnej z art. 103 koniecznym w sprawie było zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994r. Zgodnie natomiast z Prawem budowlanym przebudowa polega na wykonaniu robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Zatem w rozpatrywanej sprawie prawidłowo organy orzekające przyjęły, że wykonane przez skarżącą roboty polegały na przebudowie korytarza budynku i w związku z tym zgodnie z ówczesnym prawem budowlanym konieczne było do ich przeprowadzenia uprzednie uzyskanie pozwolenia. Powoływane zaś przez pełnomocnika skarżącej orzecznictwo dot. montażu krat w żaden sposób nie może mieć zastosowania w przedmiotowym przypadku. Odmiennemu bowiem reżimowi podlegają roboty budowlane polegające na przebudowie obiektu a inne normy regulują roboty dotyczące montażu dodatkowych zabezpieczeń w otworach okiennych czy drzwiowych.

Podnieść także należy, że w myśl art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez stosownego pozwolenia stosuje się odpowiednio przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, po uprzednio przeprowadzonym w trybie art. 50 postąpowaniu. Jednakże należy podkreślić, że w myśl art. 51 ust. 7 przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Brak jest zatem przy tak brzmiącym odesłaniu możliwości zastosowania normy z art. 50 ust. 3 skoro wskazanie dotyczy wyłącznie ust. 1.

Prawo budowlane przewiduje w art. 71 możliwość zmiany przeznaczenia obiektu budowlanego lub jego części, a zatem również sposobu jego użytkowania. Może to być dokonane jedynie pod nadzorem właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej i na warunkach przez niego określonych. Środkiem działania tego organu jest przyjęcie do wiadomości zgłoszenia zamierzonej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (jego części) lub wniesienia w drodze decyzji sprzeciwu co do zamierzonej zmiany sposobu użytkowania danego obiektu (jego części) po spełnieniu jednak określonych warunków i dostosowania inwestycji do ustawowo uregulowanych wymogów. Zatem zdaniem składu orzekającego zastosowanie w przedmiotowej sprawie winien mieć art. 81c Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem oArt. 81c.

1.

rgany administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego; świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym. W razie zaś powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego bądź jego części organy te mogą nałożyć, w drodze postanowienia, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Natomiast w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organy mogą zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

Skoro zatem przeprowadzona przez skarżącą przebudowa części korytarza budynku mieszkalnego powoduje wątpliwości organów np. co do stanu technicznego wydzielonego pomieszczenia i spełniania wymagań przepisów przeciwpożarowych rozpatrzenie przedmiotowej sprawy należy przeprowadzić w trybie wyż. cyt. przepisu.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonego aktu po myśli art. 152 tej ustawy.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, rozstrzygnięto na wniosek stron skarżących zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 ustawy oraz § 18 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm./ .