Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 391/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 2 pkt 9 oraz art. 45 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 oraz art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 z późn. zm., zwanej dalej: ustawa) Komendant [...] Policji w [...] (zwany dalej: Komendant [...]) zwolnił ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2019 r. policjanta w służbie stałej – referenta Zespołu [...] Komisariatu Policji w [...] [...] w [...], st. sierż. W. J. (zwanego dalej: skarżący; policjant).

Wskazano przy tym, że od dnia [...] grudnia 2017 r., decyzją Komendanta [...], policjant był zawieszony w czynnościach służbowych - w [...] grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem [...] kwoty bazowej służącym do ustalania miesięcznej kwoty uposażenia zasadniczego [...],- zł miesięcznie i dodatkiem służbowym [...],-zł miesięcznie. Policjant jest uprawniony do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 ustawy - otrzymuje odprawę i ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2017 rok, w ilości 11 dni. Na podstawie art. 110 ust 1, 3, 3a pkt 3, ust. 8c i ust. 13 ustawy policjantowi nie przysługuje uprawnienie do wypłaty nagrody rocznej za 2018 r. Zgodnie natomiast z art. 124 ust.2 ustawy, po zakończeniu postępowania karnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzyma zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeśli nie zostanie skazany prawomocnym wyrokiem Sądu.

Wreszcie, na podstawie art. 108 Kpa, nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając rozstrzygniecie organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przedstawił policjantowi zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 KK w zw. z art. 263 § 3 zw. z art. 11 § 2 KK dotyczący przekazania posiadanej broni służbowej osobie nieuprawnionej, umożliwiając jej oddanie strzału z tej broni, czym działał na szkodę interesu publicznego.

Wobec stawianych policjantowi zarzutów oraz w związku z pełnieniem funkcji publicznej przez policjanta, na mocy Postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] zastosowano środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

Rozkazem Personalnym Komendanta [...] nr [...] dnia [...] grudnia 2017 r. policjanta zawieszono w czynnościach służbowych na okres [...] miesięcy, tj. od [...] grudnia 2017 r. do [...] marca 2018 r. Następnie, Rozkazem Personalnym Nr [...] Komendanta [...] z dnia [...] lutego 2018 r. przedłużono okres zawieszenia w czynnościach służbowych do ukończenia postępowania karnego.

W dniu [...] września 2018 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] zakończył prowadzone postępowanie przeciwko policjantowi, kierując akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w [...].

Sąd ten, pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. poinformował, że sprawa przeciwko policjantowi nie zakończyła się i Sąd wystąpił do Sądu Okręgowego w [...] o rozważenie możliwości przekazania jej do rozpoznania przez Sąd Rejonowy w [...], z uwagi na okoliczność zamieszkiwania w pobliżu tego Sądu większości świadków podlegających wezwaniu na rozprawę. Ponadto wskazał, iż nie jest możliwe ustalenie wyniku i terminu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko policjantowi.

Organ wskazał kolejno, że utrzymujący się stan zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych spowodował konieczność doraźnego powierzania obowiązków innym policjantom z Komisariatu Policji w [...]. Skutkowało to obniżeniem efektywności służby oraz dodatkowym obciążeniem pozostałych funkcjonariuszy, a także osłabieniem zaledwie 8 etatowego [...] KP [...]. Organ skonstatował, że pozostawienie funkcjonariusza w służbie stoi w sprzeczności zarówno z interesem publicznym, jak i interesem służby.

Na tym tle organ argumentował, że upływ 12 miesięcy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych oraz fakt, że nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia, spowodowały podjęcie decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby, albowiem ziściły się ustawowe przesłanki do takiego zwolnienia. Jednocześnie organ podkreślił, że w przypadku zakończenia postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego policjant zostanie przywrócony do służby.

Organ dodał również, że biorąc pod uwagę powyższe, należało stwierdzić, iż w interesie służby leży, aby każdy funkcjonariusz przestrzegał porządku prawnego, strzegł tajemnicy prawnie chronionej, honoru i godności, a także dbał o dobre imię służby.

Reasumując organ wskazał, że w związku z upływem 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach oraz okolicznością, że postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone i nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, wydanie decyzji było uzasadnione.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. J., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając rozkaz w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sprawie w skutek nieuwzględnienia przez organ I instancji indywidualizmu przypadku, podczas gdy decyzja przejawiająca się w wydanym rozkazie personalnym ma częściowo charakter uznaniowy, jednak nie może cechować się dowolnością, a w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób przyjąć, że pozostawienie przez W. J. w służbie naruszy ważny interes tej służby;

2. naruszenie art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a przejawiające się w tym, iż organ administracji wydający zaskarżony rozkaz opierał się jedynie na pisemnych informacjach przekazywanych z Prokuratury Rejonowej w [...] zawiadamiających o toczącym się przeciwko W. J. postępowaniu karnym oraz informacji z Sądu Rejonowego w [...], podczas gdy organ ten przed wydaniem rozkazu w przedmiocie zwolnienia ze służby, winien zapoznać się z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy II K [...];

3. naruszenie art. 8 Kpa poprzez naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do organu administracji, albowiem odwołujący zapoznawszy się z rozkazem personalnym nr [...] Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. pozostawał w przekonaniu, iż ewentualne dalsze decyzje w sprawie jego służby podjęte będą po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego;

4. naruszenie art. 108 § 1 Kpa poprzez jego zastosowanie, pomimo że w okolicznościach sprawy brak jest przesłanek warunkujących konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

5. naruszenie art. 78 § 1 Kpa polegające na oddaleniu wszystkich wniosków dowodowych wskazanych w piśmie pełnomocnika odwołującego z dnia [...] stycznia 2018 r.;

6. naruszenie art. 10 § 1 Kpa polegające na uniemożliwieniu odwołującemu czynnego udziału w sprawie, przejawiające się m. in. w uniemożliwieniu odwołującemu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów;

7. naruszenie art. 97 §1 pkt 4 Kpa polegające na niezawieszeniu postępowania administracyjnego pomimo spełnienia przesłanek obligatoryjnego zawieszenie postępowania ze względu na konieczność wydania rozstrzygnięcia w sprawach karnych toczących się wobec odwołującego.

8. W związku z powyższymi zarzutami odwołujący się wniósł o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

9. Ponadto odwołujący się wniósł o przeprowadzenie dowodów, tj. dowodu z akt postępowania karnego zawisłego przed Sadem Rejonowym w [...], sygn. akt II K [...]; opinii służbowych W. J. za okres pełnionej przez niego służby w Policji oraz dowodu z przesłuchania W. J..

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Komendant Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 Kpa uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień [...] marca 2019 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymując w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ opisał stan faktyczny w sprawie w sposób zbieżny z ustalonym przez organ I instancji uzupełniając, o okoliczność, iż w dniu [...] stycznia 2019 r. podkom. M. M. - K. Komisariatu Policji w [...] sporządził notatkę służbową, która dołączona została do akt prowadzonego postępowania administracyjnego. Z notatki wynika, iż nieobecność w służbie st. sierż. W. J. negatywnie rzutuje na funkcjonowanie Komisariatu Policji w [...]. Jak napisał dalej funkcjonariusz: "dalsza nieobecność sierż. Jagły spowoduje niemożność realizacji zadań na wcześniejszym poziomie ". Organ wskazał również, że w dniu [...] stycznia 2019 r. do Komendy [...] wpłynęło "zgłoszenie do sprawy wraz z wnioskami dowodowymi" sporządzone przez pełnomocnika W. J.. W piśmie tym adwokat wniósł o zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego wobec W. J. do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko niemu przed Sądem Rejonowym w [...], a ponadto o przeprowadzenie dowodu z: akt postępowania karnego zawisłego przed Sądem Rejonowym w [...], sygn. akt II K [...], opinii służbowych W. J. za okres pełnionej przez niego służby w Policji, przesłuchania W. J. na okoliczności dotyczące warunków osobistych policjanta, toczącego się wobec niego postępowania karnego oraz jego etapu. Organ odwoławczy podniósł, że w dniu [...] stycznia 2019 r. Komendant [...] wydał postanowienie o odmowie uwzględnienia złożonych wniosków dowodowych.

Przechodząc do merytorycznego uzasadnienia podjętej decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby m.in. w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawa zawieszenia. Podkreślono, że przepis ten dotyczy między innymi sytuacji policjantów, którym postawione zostały zarzuty karne, trwa postępowanie karne i brak jest możliwości określenia terminu zapadnięcia prawomocnego wyroku, która to okoliczność bezsprzecznie zachodzi w sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że st. sierż. W. J. pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych od ponad dwunastu miesięcy.

Organ argumentował także, powołując się na orzecznictwo sądowe, że nie budzi wątpliwości, iż niepełnienie czynności służbowych przez policjanta przez tak długi okres ujemnie wpływa na wypełnianie przez jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji. Podkreślono, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust, 2 pkt 9 ustawy o Policji jest uprawnieniem przełożonego właściwego w sprawach osobowych, związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia służby przez policjanta, a decyzja zapadła w tej sprawie pozostawiona została uznaniu przełożonego.

Przywołano treść art. 25 ustawy, podkreślając, że służbę w Policji może pełnić obywatel o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Wskazano także, że w przypadku wydania prawomocnego wyroku uniewinniającego albo orzeczenia o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego, będzie miał zastosowanie art. 42 ustawy, który umożliwia powrót do służby w Policji funkcjonariuszowi zwolnionemu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 Ustawy o Policji.

Kolejno organ zwrócił uwagę, że postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy nie zmierza do ustalenia wyniku prowadzonego postępowania karnego, które będzie dopiero przedmiotem rozpoznania przez niezawisły i bezstronny sąd.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy skonstatował, że organ I instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i podjął czynności wystarczające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Uzyskane informacje dają wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji.

Organ nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 8 wskazując, że rozkaz personalny nr [...] nie zawierał treści pozwalających policjantowi wnioskować, że dalsze decyzje w sprawie jego służby zostaną podjęte dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego.

W zakresie wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę organ powołał się na art. 78 § 1 Kpa podkreślając, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W ocenie organu odwoławczego złożone pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. wnioski dowodowe nie miały znaczenia dla sprawy, stąd też nie doszło do naruszenia art. 78 § 1 Kpa. Organ zebrał wystarczający materiał i prawidłowo zbadał, czy zostały spełnione przesłanki do zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy, a wydane w tym przedmiocie postanowienie spełniało przewidziane prawem wymogi.

Również zarzuty dotyczące art. 10 Kpa dotyczące uniemożliwienia odwołującemu czynnego udziału w sprawie nie zasługiwały na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem, że sam skarżący przyznał, iż przeglądał materiały postępowania, został również pouczony, iż w sprawie może kontaktować się z asp. szt. M. Ł. z [...] KPP w [...], bądź osobiście w [...] KPP. Odwołujący się ustanowił również dla siebie, od dnia [...] stycznia 2019 r., profesjonalnego pełnomocnika.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, organ argumentował, że obligatoryjnie zawiesza się postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Tymczasem rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust 2 pkt 9 ustawy nie jest zależne od zakończenia prowadzonego przeciwko policjantowi postępowania karnego.

Końcowo organ uwzględnił jednak zarzuty odwołania w zakresie naruszenia art. 108 § 1 Kpa ocenie organu brak było bowiem przesłanek warunkujących konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto instytucja przewidziana w art. 108 Kpa ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych, zatem omawiany rygor może być nadawany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 Kpa. W konsekwencji zasadne było, według organu, uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalenie nowej daty zwolnienia policjanta ze służby.

Skargę na powyższą decyzję wniósł W. J., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie:

1. art. 136 § 1 Kpa w zw. z art. 7 Kpa polegające na nieuzupełnieniu postępowania o dowody i materiały, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a wskazane w piśmie pełnomocnika z dnia [...] stycznia 2019 r., a tym samym oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym;

2. art. 15 Kpa polegające na naruszeniu zasady dwuinstancyjności przejawiające się w dokonaniu jedynie pozornej, a nie merytorycznej i rzeczywistej kontroli wydanego orzeczenia, w szczególności w zakresie oparcia orzeczenia na niepełnym materiale dowodowym, będącego konsekwencją nieuwzględnienia wniosku dowodowego pełnomocnika;

3. art. 8 Kpa w zw. z art. 107 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich faktycznych i istotnych okoliczności sprawy, mający jednoznaczny wpływ na rozstrzygnięcie, jednocześnie prowadząc postępowanie w sposób niebudzący zaufania i naruszający zaufanie strony do władzy publicznej;

4. art. 10 Kpa polegające na uniemożliwieniu odwołującemu czynnego udziału w sprawie, tj. nieuwzględnieniu wniosków zawartych w piśmie pełnomocnika z dnia [...] stycznia 2019, co z kolei nie pozwoliło odwołującemu na realizację jego prawa co do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów;

5. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sprawie wskutek nieuwzględnienia przez organ I instancji okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku, podczas gdy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób przyjąć, że pozostawanie przez W. J. w służbie naruszy ważny interes tej służby;

6. art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sprawie pomimo niewykazania w uzasadnieniu decyzji organu II instancji przesłanek stanowiących podstawę zwolnienia odwołującego ze służby z powodu ponad 12 miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych;

7. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa polegające na błędnym jego zastosowaniu i utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., pomimo że decyzja ta naruszyła przepisy:

a. art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sprawie w skutek nieuwzględnienia przez organ I instancji indywidualizmu przypadku, podczas gdy decyzja przejawiająca się w wydanym rozkazie personalnym ma częściowo charakter uznaniowy, jednak nie może cechować się dowolnością, a w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób przyjąć, że pozostawienie przez W. J. w służbie naruszy ważny interes tej służby;

b. art. 8 Kpa poprzez naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do organu administracji, albowiem odwołujący zapoznawszy się z rozkazem personalnym nr [...] Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. pozostawał w przekonaniu, iż ewentualne dalsze decyzje w sprawie jego służby podjęte będą po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego;

c. art. 108 § 1 Kpa poprzez jego zastosowanie, pomimo że w okolicznościach sprawy brak jest przesłanek warunkujących konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

d. art. 78 § 1 Kpa polegające na oddaleniu wszystkich wniosków dowodowych wskazanych w piśmie pełnomocnika odwołującego z dnia [...] stycznia 2018 r.;

e. art. 10 § 1 Kpa polegające na uniemożliwieniu odwołującemu czynnego udziału w sprawie, przejawiające się m. in. w uniemożliwieniu odwołującemu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów,

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz o umorzenie postępowania w sprawie i zasądzenie na rzecz odwołującego od organu II instancji zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa)).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.

Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego jego wydanie rozkazu organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nich naruszeń prawa skutkujących koniecznością ich uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Należy również wskazać ma wstępie, iż Sąd podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. Sąd podzielił również w całości argumentację przedstawioną przez organ II instancji.

Gwoli przypomnienia wskazać zatem należy, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Treść tego przepisu wskazuje, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego ("można zwolnić"). Zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby jest bowiem możliwe w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Regulacja ta wskazuje na istnienie dwóch przesłanek, jakie muszą wystąpić, by możliwym było podjęcie decyzji o zwolnieniu ze służby. Pierwsza z przesłanek to upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, druga natomiast to nieustąpienie przyczyn, które stanowiły podstawę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Łączne spełnienie obu przesłanek pozwala na zwolnienie policjanta ze służby.

W rozpoznawanej sprawie obie wymienione przesłanki zostały spełnione. Rozkaz personalny Komendanta [...] Policji został wydany [...] stycznia 2019 r., a więc w dacie, kiedy nastąpił już upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, i nie ustała również przyczyna zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych. Rozkaz personalny o zawieszeniu skarżącego na okres 3 miesięcy od [...] grudnia 2017 r. do [...] marca 2018 r. czynnościach służbowych został bowiem wydany [...] grudnia 2017 r., a następnie rozkazem personalnym z [...] lutego 2018 r. okres zawieszenia został przedłużony do czasu zakończenia postępowania karnego. Przywołany przepis ustawy o Policji pozwala właściwemu organowi zwolnić funkcjonariusza nawet wówczas, gdy nie zostało zakończone postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Istotny jest bowiem upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, a także nieustąpienie przyczyn, które stanowiły podstawę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Postępowanie karne przeciwko skarżącemu będące podstawą zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych, co jest okolicznością niesporną i wykazaną przez organ, nie zostało zakończone ani w dacie podejmowania decyzji przez organ I, jak i II instancji.

Samo zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych pełni rolę podobną do roli środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym. Możliwość przedłużenia zawieszenia, realizowanego w trybie administracyjnym, ma przede wszystkim służyć dobru służby w kontekście zarzucanego policjantowi czynu. Podobieństwo instytucji zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych do środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym wskazuje, że specyfika tego rodzaju spraw ogranicza zakres postępowania administracyjnego, regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem sam fakt toczącego się postępowania karnego z zarzutem popełnienia przestępstwa przez policjanta może determinować rozstrzygnięcie organu Policji o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych, czego następstwem, w przypadku niezakończenia postępowania karnego w okresie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, może być decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Wobec zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych jest odrębnym postępowaniem, które toczy się w oparciu o art. 39 ustawy o Policji. To w tym postępowaniu funkcjonariusz może kwestionować zastosowanie i wykładnię przepisu tak art. 39 ust. 1, jak i ust. 3 ustawy o Policji, w tym spełnienie przesłanek w tych przepisach określonych. Inaczej mówiąc to w toku postępowania w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych strona może kwestionować, iż postępowanie karne przeciwko niej jeszcze się nie toczy się, nie zaistniały zatem podstawy do zawieszania jej w czynnościach służbowych. Podnoszenie tych okoliczności na etapie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby nie może już odnieść zamierzonego skutku. W postępowaniu tym i organ, a następnie Sąd są związani prawomocnymi rozstrzygnięciami w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych i datami wynikającymi z tych rozstrzygnięć. Taka właśnie sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Rozkazy personalne zawieszające skarżącego w czynnościach służbowych są ostateczne i prawomocne. Z dat ich wydania i określonego w rozkazie personalnym początku zawieszenia w czynnościach służbowych w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że do daty wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby minęło 12 miesięcy, co oznacza, że zaistniały przesłanki uprawniające organ do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. W ramach kontroli legalności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji Sąd związany treścią art. 134 Ppsa nie jest uprawniony do badania zarzutów skargi odnoszących się w istocie do rozkazów personalnych o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 9 pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw, albowiem - jak wskazano powyżej - na przeszkodzie zwolnieniu policjanta ze służby nie stoi trwające postępowanie karne. Co więcej to postępowanie, jako że stanowiło podstawę zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, powinno w dacie zwolnienia ze służby trwać, albowiem dla skuteczności zwolnienia ze służby niezbędne jest nieustanie przyczyny będącej podstawą zawieszenia. Inaczej mówiąc, gdyby postępowanie karne w sprawie skarżącego zakończyło się, ustałaby przyczyna zawieszenia i nie można byłoby zwolnić skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.

Wbrew zarzutom skargi organom nie można przypisać naruszenia przepisów postępowania, albowiem organy rozstrzygając w sprawie, badały jedynie czy zaistniały, określone przepisem art. 42 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, przesłanki do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Nie analizowały natomiast okoliczności zarzucanego skarżącemu czynu, ani tym bardziej nie wypowiadały się w zakresie jego winy. Organy nie były uprawnione do dokonywania analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie karnej, gdyż wykraczało to poza ramy przedmiotowego postępowania. Dla organu okolicznością istotną było to, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne.

Ustawodawca, wprowadzając możliwość podjęcia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, wobec którego postępowanie karne, pomimo upływu 12 miesięcy, wciąż trwa, wskazał na ewentualność rozwiązania takiej sytuacji, pozostawiając w tym względzie swobodę organom Policji. Z pewnością prawodawca dostrzega w tego rodzaju sytuacjach potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Jednak fakultatywność zwolnienia ze służby nie może automatycznie stanowić zakazu zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych (kiedy postępowanie karne wciąż trwa). Ewentualność takiej decyzji organu Policji jest bowiem wyrazem woli samego ustawodawcy, który mocą art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji daje do zrozumienia, że zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych nie powinno trwać w nieskończoność, biorąc pod uwagę czasochłonność czynności podejmowanych przez organy ścigania i charakter zarzutów. Najczęściej to właśnie waga stawianych funkcjonariuszowi zarzutów w postępowaniu karnym determinuje rozstrzygnięcie organu w przedmiocie zwolnienia. Nie bez znaczenia są tu także względy wynikające z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki (ciągłe trwanie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych z pewnością dezorganizuje służbę), jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego), i nie można tego rodzaju ocen postrzegać w kategoriach łamania zasad procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2011 r., I OSK 931/11, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie organ korzystając z możliwości wynikającej z art. 42 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Nie trzeba szczególnie dowodzić, że w przypadku nieobecności policjanta, czynności wchodzące w zakres jego obowiązków, muszą zostać przejęte przez innych funkcjonariuszy. Gdy taki stan trwa długo, niewątpliwie wpływa niekorzystnie na organizację, jak i efektywność działania danej jednostki Policji. Zawieszenie policjanta w czynnościach skutkuje zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia na jego miejsce innego funkcjonariusza. Interes społeczny przejawiał się zatem w konieczności zapewnienia prawidłowej realizacji zadań jednostki, w której skarżący pełnił służbę. W ocenie Sądu organ w sposób dostateczny i przekonujący wykazał, dlaczego w przedmiotowej sprawie należało dać prymat interesowi społecznemu, równoważnemu z interesem służby, przedkładając go nad interesem skarżącego.

Na uwzględnienie nie zasługują również pozostałe zarzuty skargi. W ocenie Sądu organy zgromadziły cały niezbędny z punktu widzenia mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej materiał dowodowy i poddały ocenie te dowody, które były istotne dla wykazania zaistnienia przesłanek do zastosowania podstawy zwolnienia ze służby określonej w art. 42 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Cała argumentacja organu w tym zakresie została zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie Sąd podzielił argumentację organu II instancji w przedmiocie uchylenia decyzji Komendanta [...] w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalenia "nowej" daty tego zwolnienia.

Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze Sąd, na zasadzie art. 151 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.