Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1445/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie: WSA Halina Emilia Święcicka asesor WSA Izabela Głowacka -Klimas(spraw.) Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi X. spółki jawnej L. W., A. W., M. G., I. W. z siedzibą w S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w [...] z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2004 roku, na drodze publicznej w P. patrol SRD KMP w P. zatrzymał do kontroli drogowej pojazd przeznaczony do celów specjalnych - dźwig samochodowy marki [...], o nr rej. [...], wykorzystywany przez X. ze S.

W trakcie przeprowadzanej kontroli na podstawie dowodu rejestracyjnego stwierdzono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu bez ładunku wynosi 60000 kg, podczas gdy z § 3 ust. 1 pkt 1 d Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 32 poz. 262) wynika, że masa ta w przypadku pojazdu o liczbie osi większej niż trzy, (a takim pojazdem był kontrolowany dźwig samochodowy), nie powinna przekraczać 32 ton. W związku ze stwierdzeniem przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu o 28 ton policjanci uznali, iż zatrzymany przez nich pojazd jest pojazdem nienormatywnym i zgodnie z wymogiem określonym w art. 64 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 58 poz. 515 z 2003r.) zażądali od kierowcy okazania zezwolenia na przejazd, wydanego przez Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych. Kierowca kontrolowanego pojazdu pan S. R. nie posiadał stosownego zezwolenia.

Zgodnie z art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. nr 200 poz. 1953 z 2003 roku) za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Uprawnionymi do wymierzenia tej kary na podstawie art. 40 c ust. 1 cyt. ustawy o drogach publicznych - są funkcjonariusze policji.

Mając na uwadze dyspozycje powyższych przepisów Komendant Miejski Policji w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 roku [...] nałożył karę pieniężną w wysokości 7200 zł (siedem tysięcy dwieście złotych), naliczoną według stawek przewidzianych pod l.p. nr 6 ust. 1 lit. c i d załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

Decyzja organu I instancji została zaskarżona w odwołaniu złożonym w dniu 30 kwietnia 2004 roku przez pełnomocnika strony spółki jawnej X., który zakwestionował zasadność żądania przez policję zezwolenia stwierdzając, że żuraw samochodowy jest pojazdem przeznaczonym do celów specjalnych i nie podlega rygorom uzyskania przedmiotowego dokumentu, zgodnie z art. 64 ust. 5 pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Decyzją z dnia [...] maja 2004r. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji uznał, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] kwietnia 2004 roku jest zasadna.

Na podstawie art. 64 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, na który powołuje się strona skarżąca, wymóg uzyskania zezwolenia nie dotyczy pojazdów specjalnych, pojazdów używanych do celów specjalnych oraz pojazdów używanych w związku z przewozem pojazdów specjalnych, które należą do Sił Zbrojnych, Policji lub Straży Granicznej. Poddany kontroli pojazd, z racji swojego przystosowania w sposób szczególny do przewozu ładunku - w tym przypadku dźwigu hydraulicznego, niewątpliwie jest pojazdem używanym do celów specjalnych, o którym mowa w art. 2 pkt. 37 Prawa o ruchu drogowym. Przedsiębiorstwo będące użytkownikiem tego pojazdu, tj. X. w S. nie mieści się jednak w kategorii podmiotów zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia, które to podmioty wymienione są zarówno w art. 64 ust. 5 pkt 2, jak i w art. 2 pkt 37 Prawa o ruchu drogowym.

Zaliczenie żurawia samochodowego do pojazdów samochodowych używanych do celów specjalnych wynika zarówno z interpretacji przepisów prawa o ruchu drogowym, jak i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA - sygn. sprawy V SA 3399/00 z dnia 30 sierpnia 2001r.

Dla oceny słuszności wydanej decyzji nie ma żadnego znaczenia fakt, że przejazd dźwigu po drodze publicznej spowodowany był szczególną i wymagającą natychmiastowej reakcji sytuacją. Ustawodawca nie przewidział bowiem żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które usprawiedliwiałyby brak zezwolenia.

Można zgodzić się z zarzutem strony skarżącej opartym na opinii Biura Prawnego i Orzecznictwa Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia 12 sierpnia 2003 r., że żuraw samochodowy nie podlega przepisom ustawy z dnia 6 września 2001.r o transporcie drogowym, ponieważ nie jest konstrukcyjnie przystosowany do przewozu rzeczy. Opierając się na tej opinii można jedynie przyjąć, że przedsiębiorca będący użytkownikiem żurawia samochodowego nie musi posiadać dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym. Opinia ta w żaden sposób nie zwalnia jednak X. od ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych, o jakich to opłatach mowa jest w art. 13 ust. 1 pkt. 2 ustawy o drogach publicznych. Przedmiotowe opłaty uiszcza się poprzez uzyskanie stosownego zezwolenia od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła spółka jawna X. zwana dalej skarżącą. W skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o ruchu drogowym, tj. art. 64 ust. 1 poprzez błędne jego zastosowanie wobec pojazdu specjalnego oraz art. 8 k.p.a. poprzez wprowadzenie w błąd obywatela na skutek różnej wykładni przepisów przez organ administracji publicznej.

W uzasadnieniu skargi podano między innymi, że:

Skarżąca podkreśla, że spółka widniejąca jako strona zaskarżonej decyzji w ogóle nie istnieje, a przedmiotowy dźwig jest użytkowany w firmie: X. s.j. na podstawie umowy leasingowej zawartej z B. Sp. z o.o. w W.

Skarżąca podniosła, że przejazd dźwigu marki [...] po drodze publicznej był koniecznością ze względu na to, iż budowa mostu w pracy której uczestniczył przedmiotowy dźwig, odbywała się po dwóch stronach rzeki, a decyzję przejazdu wydało kierownictwo budowy "V." Sp. z o.o. w G.

Podnosiła, iż przedmiotowy pojazd klasyfikowany jest bądź to jako pojazd do celów specjalnych, bądź jako pojazd specjalny. Z jednej strony interpretacja przepisów prawa, znajdująca potwierdzenie w orzecznictwie NSA wskazuje, iż dźwig stanowi pojazd do celów specjalnych, a z drugiej strony pojazd ten, jak wynika z wydanego przez Urząd Miejski w S. dowodu rejestracyjnego nr [...], klasyfikowany jest jako pojazd specjalny.

Rejestracja pojazdu na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym ma charakter decyzji administracyjnej (uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999r.- sygn. akt. OPK 25/99), a zatem na zasadzie art. 110 k.p.a. jest wiążąca nie tylko dla organu, który decyzję wydał, ale także dla strony.

Dźwig jako pojazd specjalny nie podlega pod ustawę z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.).

W celu uzyskania informacji, czy na pojazd ten zwolniony jest od obowiązku ponoszenia związanych z ruchem pojazdu opłat, skarżący zwrócił się do Biura Prawnego i Orzecznictwa Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego Rzeczpospolitej Polskiej, w odpowiedzi na co otrzymał informację, iż nie ma obowiązku uiszczania jakichkolwiek opłat za przejazd po drogach krajowych.

Jak słusznie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 1997r. :

"Wielokrotnie w swych orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny, Sąd Najwyższy oraz Naczelny Sąd Administracyjny podkreślali, że nie może być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się doń działania organów państwa są prawidłowe i odpowiadają prawu. Zasada ta odnosi się do wszystkich podmiotów uczestniczących w życiu społecznym i gospodarczym państwa". (sygn. akt I SA/Lu 459/96 teza 2).

Skoro skarżąca otrzymała wiążącą informację od organu administracji publicznej i stosując się do niej działał w dobrej wierze, to zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa NSA nie może ponosić konsekwencji, a wszelkie wątpliwości winny być rozstrzygane na jego korzyść.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego nieprawidłowego zastosowania art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym uznać należy, iż zarzut ten jest zasadny. Jednakże nie ma on wpływu na prawidłowość podjętej decyzji, gdyż wystarczającą podstawą prawną do nałożenia kary pieniężnej są powołane przepisy art. 13 g i art. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym.

Nie zgodził się z zarzutem, iż decyzja została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w postępowaniu. Odwołanie wniósł pełnomocnika działający z pełnomocnictwa X. sp. jawna w S. Skarżący składał do akt pisma Głównego Inspektora Transportu Drogowego i Z. spółka z o.o. skierowane do spółki X. W ocenie organu w trakcie trwania postępowania nastąpiła zmiana wspólników i nazwy spółki, jednak mamy do czynienia z prawidłowo skierowaną decyzją do strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U, Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W wyniku przeprowadzonej kontroli na podstawie dowodu rejestracyjnego stwierdzono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu bez ładunku wynosi 60000 kg. Kontrolowanym pojazdem był żuraw – dźwig samochodowy nr rej. [...]. Z zeznań kierowcy Pana S. R. wynika, że pojazd był użytkowany przez X. spółka jawna.

Jak wynika z § 3 ust. pkt 1 d Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 32, poz. 262) masa pojazdu o liczbie osi większej niż trzy – tak jak kontrolowany pojazd – nie powinna przekraczać 32 tony czyli 3200 kg.

Tak więc masa pojazdu była większa o 28 t niż dopuszczalna.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515) na przejazd takim pojazdem po drogach publicznych wymagane jest stosowne zezwolenie.

Zgodnie z art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez wymaganego zezwolenia określonego przepisem art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Uprawnieni do wymierzenia tej kary na podstawie art. 40 c ust. 1 cyt. ustawy są funkcjonariusze Policji.

Kara pieniężna została wymierzona zgodnie z l.p. Nr 6 ust. 1 lit. c i d załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 200, poz. 1953 z 2003r.).

Również art. 64 ust. 5 ustawy prawo o ruchu drogowym nie mógł mieć zastosowania w powyższej sprawie, a to z uwagi na fakt, że wymóg uzyskania zezwolenia nie dotyczy pojazdów specjalnych, pojazdów używanych do celów specjalnych oraz pojazdów używanych w związku z przewozem pojazdów specjalnych, które należą do Sił Zbrojnych, Policji lub Straży Granicznej.

Poddany kontroli pojazd, z racji swojego przystosowania w sposób szczególny do przewozu ładunku, w tym przypadku dźwigu hydraulicznego, niewątpliwie jest pojazdem używanym do celów specjalnych, o którym mowa w art. 2 pkt 37 prawa o ruchu drogowym. Przedsiębiorstwo będące użytkownikiem tego pojazdu, tj. X. w S. nie mieści się jednak w kategorii podmiotów zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia, które to podmioty wymienione są w art. 64 ust. 5 pkt 2 ustawy prawo o ruchu drogowym.

Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych nakłada kary pieniężne za jazdę bez zezwolenia pojazdem, w którym przekroczone zostały dopuszczalne parametry. Odpowiedzialność, o której mowa w art. 13 9 ust. 1 tej ustawy, ma charakter obiektywny i nie jest warunkowana winą podmiotu wykonującego przejazd. Na organie nakładającym karę pieniężną nie ciąży obowiązek wykazania, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez użytkownika pojazdu. Kara ta, w ściśle określonej ustawą wysokości, zależnej od wielkości przekroczenia wagi pojazdu, jako kara administracyjna, jest niezależna od winy czy też zaniedbania właściciela pojazdu i jest nakładana w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie skutku, tj. przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu. W sprawie niniejszej przekroczenie dopuszczalnych paramentów nastąpiło i wobec tego niezależnie od jego przyczyn, kara musiała zostać wymierzona, a wymierzając ją organ nie dopuścił się naruszenia prawa. Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez wprowadzenie w błąd obywatela na skutek różnej wykładni przepisów przez organy administracji publicznej.

W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że przedmiotowy pojazd klasyfikowany jest jako pojazd do celów specjalnych bądź jako pojazd specjalny. Urząd Miejski w S. wydając dowód rejestracyjny o nr [...] zaliczył tenże pojazd do pojazdów specjalnych wpisując w rubryce "rodzaj" - samochód specjalny. Z tego też względu powyższy dźwig nie podlega przepisom ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym ( Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.).

Dodatkowo strona podała, że wystąpiła do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z zapytaniem, czy ma obowiązek uiszczania opłat drogowych za przejazd po drogach krajowych pojazdem typu żuraw i uzyskała odpowiedź, że taki obowiązek jej nie dotyczy.

Na dowód powyższego załączyła kopie odpowiedzi uzyskaną od Biura Prawnego i Orzecznictwa GITD, z której wynika, ze przedsiębiorca będący użytkownikiem żurawia samochodowego nie podlega przepisom ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, ponieważ nie jest konstrukcyjnie przystosowany do przewozu rzeczy.

Z opinii powyższej w ocenie Sądu, w żaden sposób nie wynika, aby żuraw samochodowy zwolniony był z obowiązku ponoszenia opłat za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych, o jakich to opłatach mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych.

Tak więc zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. nie jest w tym wypadku zasadny. Nie można również zgodzić się z zarzutami, iż decyzja została skierowana do podmiotu nie będącego strona w postępowaniu. Odwołanie od decyzji I instancji wniósł pełnomocnik działający z pełnomocnictwa X. sp. jawna w S. Skarżący składał do akt pisma Głównego Inspektora Transportu Drogowego i Z. Spółka z o.o. skierowane do Spółki X., a więc z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że użytkownikiem dźwigu w chwili zdarzenia była spółka X. Sam fakt uiszczenia rat leasingowych nie świadczy o tym, że leasingobiorca był użytkownikiem dźwigu w chwili zdarzenia.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.