Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1048/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowanie na badania lekarskie oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. W. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...]

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Starosta [...] orzekł o skierowaniu M. W. na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, powołując się na przepisy art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia [...] stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz. U. z 2016 r., poz. 627 – dalej "ustawa") i wyjaśniając, że skierowanie na badania lekarskie nastąpiło ponieważ na podstawie informacji uzyskanych od P. S. organ stwierdził, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia ww. kierowcy.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż dokumentacja medyczna przedłożona przez M. W., w szczególności orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. wydane przez W. Centrum Medycyny Pracy w P. nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców ( Dz. U. z 2014 r., poz. 949 ze zm. ). Ponadto naruszenie prawa procesowego art. 78 § 1 w zw. z art. 9 Kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. wydanego przez W. Centrum Medycyny Pracy w P..

W dalszej części uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1 przeprowadza się na podstawie skierowania w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5 ( art. 75 ust 2 pkt 2 ).

Natomiast powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Organ podkreślił, iż podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem, a więc jest przynajmniej uprawdopodobniona informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierującego, nie jest natomiast wymagane ustalenie czy w istocie zachodzi niezdolność do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje stosowne orzeczenie. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 6 lipca 2016 r. ( sygn.. akt III SA/Po 55/16 ) decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o wyniku tych badań. Przedmiotowa kompetencja orzecznicza została ustawiona jako narzędzie do weryfikacji ujawnionych i istniejących "zastrzeżeń, co do stanu zdrowia" osoby uprawnionej do kierowania pojazdami mechanicznymi.

Organ wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie do Starosty [...] wpłynął wniosek P. S. o wszczęcie postępowania w przedmiocie skierowania M. W. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wniosek ten Prokurator uzasadnił poważnymi wątpliwościami co do stanu zdrowia ww. kierowcy w związku z opinią sądowo-psychiatryczną z dnia [...] grudnia 2014 r., z której wynika, iż biegli rozpoznali u ww. zaburzenia depresyjno-lękowe na podłożu organicznym oraz zaburzenia neurologiczne po udarze mózgu. Wg. opinii organiczne uszkodzenie mózgu u ww. objawia się obniżeniem kontroli nad sferą emocjonalną objawiającą się drażliwością, stanami lękowymi i depresyjnymi, bólami i zawrotami głowy, zaburzeniami pamięci i koncentracji uwagi.

W ocenie organu powyższe nasuwa poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy i jego sprawności psychofizycznej jako kierującego pojazdem. W związku z czym zaistniała konieczność poddania ww. badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Stąd przedstawione przez stronę zaświadczenia lekarskie nie mogą stanowić dowodu przesądzającego rozstrzygnięciu w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium Odwoławcze stwierdza brak podstaw do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych organu I instancji bowiem przedłożone orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. wydane zostało już po zakończeniu postępowania i wydaniu decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. a ponadto orzeczenie to nie spełnia wymogów art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami bowiem zostało wydane na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. W. zarzucając jej:

1. obrazę przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy: art. 99 ust. 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędne przyjęcie, iż w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka "uzasadnionego zastrzeżenia co do stanu zdrowia",

2. obrazę przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy art. 75 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez, błędne przyjęcie, iż zaświadczenie lekarskie nr. [...] z dnia [...] lipca 2016r. wydane przez W. Centrum Medycyny Pracy w P., nie spełnia wymagania wymienionego aktu normatywnego,

3. prawa procesowego art. 78 § 1 Kpa w zw. z art. 9 Kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z dokumentów w postaci orzeczenia lekarskiego nr. [...] z dnia [...] lipca 2016r. wydanego przez W. Centrum Medycyny Pracy w P.,

4. prawa procesowego art. 107 § 1 i 3 kpa polegające na nie wywiązaniu się z obowiązku zawarcia w zaskarżonym akcie pełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego i w zasadzie ograniczenie się do przytoczenia obszernych fragmentów aktów prawnych, bez dokonania ich wykładni i wskazania zakresu ich zastosowania,

5. art. 78 § 1 Kpa w zw. z art. 9 Kpa polegające na zaniechaniu dokonania ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do skierowania skarżącego na badania lekarskie.

Skarżący podniósł, iż w toku postępowania przedłożył w sumie 5 zaświadczeń lekarskich, z których jednoznacznie wynika, iż nie ma żadnych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdami. Skarżący podkreślił, iż przedłożył oryginał orzeczenia lekarskiego nr. [...] z dnia [...] lipca 2016r. wydany przez W. Centrum Medycyny Pracy w P., z którego jednoznacznie wynika, że brak jest jakichkolwiek przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych przez M. W..

W ocenie skarżącego powyższy dokument spełnia wymogi rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Co więcej został wydany na podstawie art. art. 75 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy, co sprawia, że stanowi on pełnowartościowy dowód w sprawie. Potwierdza, że w stosunku do skarżącego nie zachodzi przesłanka "uzasadnionego zastrzeżenia co do stanu zdrowia". Bowiem w stosunku do strony nie ma nie tyle uzasadnionego zastrzeżenia, co w ogólne nie ma zastrzeżenia co do stanu zdrowia w rozumienie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy.

Skarżący wskazał, iż orzeczenie wydane zostało przez W. Centrum Medycyny Pracy w P., a w przypadku ostania się zaskarżonej decyzji, skarżący zostanie poddany badaniu w tej samej placówce.

W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, iż przedłożone orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2016 r. nie spełnia wymogów z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy co potwierdziło W. Centrum Medycyny Pracy w P.. Organ wskazał, iż w podstawie prawnej orzeczenia pkt 5 art. 75 ust. 1 ustawy został zakreślony, z czego należy wynosić, iż badanie wykonano na wniosek osoby bez wskazania okoliczności objętych ww. przepisem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...], na podstawie której skierowano skarżącego na badania lekarskie.

Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy o kierujących pojazdami.

Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy (...) jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.

Uzupełnieniem tej regulacji jest powołany w decyzji przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a także przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2014 r., poz. 949).

W tym miejscu zaznaczyć należy, iż z użytego przez ustawodawcę sformułowania co do istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia wynika, że otrzymawszy zawiadomienie starosta jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy zawiadomienie jest na tyle uzasadnione, że wynikają z niego takie okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I OSK 564/13, Lex nr 1591040). Nie oznacza to jednak, wbrew twierdzeniom skargi, że organ powinien przeprowadzić postępowanie w kierunku oceny stanu zdrowia kierowcy, m.in. na podstawie przedłożonych zaświadczeń lekarskich. Prowadząc postępowanie w sprawie skierowania na badania lekarskie organ nie dokonuje oceny stanu zdrowia kierowcy, ponieważ do tego uprawnione są odpowiednie jednostki orzecznicze. Organ wyłącznie bada czy istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy.

Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje stosowne orzeczenie. Przepis art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy ma zaś zastosowanie niezależnie od ustalenia, czy powstanie zastrzeżeń nastąpiło w bezpośrednim związku z zachowaniem i sposobem prowadzenia pojazdu podczas wykonywania przez daną osobę uprawnioną zindywidualizowanej czynności faktycznego kierowania pojazdem, czy też uzyskane przez organ wiarygodne informacje, uprawdopodabniające pośrednio wątpliwości co do posiadania przez konkretnego kierowcę wymaganej do prowadzenia pojazdów sprawności, mają źródło w innych okolicznościach (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 624/10, Lex nr 752374).

Przy czym wskazać należy, iż przepisy nie precyzują, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, pamiętając o tym, że celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej zaistniały przesłanki do skierowania skarżącego na badania lekarskie.

W przedmiotowej sprawie przyczyną, dla której organ kwestionowaną decyzją skierował skarżącego na badania lekarskie był wniosek P. S., który powołując się na załączoną do wniosku opinię sądowo-psychiatryczną wskazał, że M. W. będąc aresztowanym w 2011 r. przeszedł udar mózgu, a następnie przebywał na oddziale neurologicznym. Prokurator wyjaśnił, że biegli w swej opinii stwierdzili, iż wprawdzie M. W. nie jest osobą chorą psychicznie ani też upośledzoną umysłowo, jednak rozpoznali u niego zaburzenia depresyjno-lękowe na podłożu organicznym oraz zaburzenia neurologiczne po udarze mózgu. Biegli wyjaśnili również, że organiczne uszkodzenie mózgu u M. W. objawia się obniżeniem kontroli nad sferą emocjonalną objawiającą się drażliwością, stanami lękowymi i depresyjnymi, bólami i zawrotami głowy, zaburzeniami pamięci i koncentracji uwagi.

W ocenie składu orzekającego oparta na wymienionym wniosku i załączonej do niej opinii lekarskiej informacja co do stanu zdrowia skarżącego, stanowi wiarygodne zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy uzasadniającej wydanie decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy o kierujących pojazdami.

Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, iż przesłanka istnienia "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływa na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy jak i innych uczestników dróg ( zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 507/14, Lex nr 1644029).

W niniejszej sprawie stwierdzone u skarżącego organiczne uszkodzenie mózgu objawiające się obniżeniem kontroli nad sferą emocjonalną objawiającą się drażliwością, stanami lękowymi i depresyjnymi, bólami i zawrotami głowy, zaburzeniami pamięci i koncentracji uwagi bez wątpienia mogą mieć wpływ na kwestie prowadzenia pojazdu.

W tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 99 ust. 2 lit. b oraz art. 75 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy. Decyzja w niniejszej sprawie zapadła po należycie przeprowadzonym postępowaniu.

Należy przy tym podkreślić, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem bowiem tych badań jest weryfikacja powziętych przez organ zastrzeżeń.

W niniejszej sprawie ponadto słusznie wskazał, organ, iż zgodnie § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej.

Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż zaświadczenia przedłożone w toku postępowania przed organem I instancji nie spełniają wymogów określonych w wyżej wskazanym rozporządzeniu, ponieważ zostały wystawione przez jednostki do tego nieuprawnione.

Odnosząc się natomiast do zaświadczenia z dnia [...] lipca 2016 r. wystawione przez W. Centrum Medycyny Pracy wskazać należy, iż sam podmiot wystawiający zaświadczenie w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. jednoznacznie wskazał, iż wystawione zaświadczenie nr [...] nie spełnia wymogów wynikających z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Z powyższych względów zasadnie organ uznał, iż zaświadczenie to nie może stanowić dowodu przesądzającego o rozstrzygnięciu sprawy.

Z tych też względów zarzut naruszenia art. 78 § 1 Kpa w zw. z art. 9 Kpa nie zasługiwał na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż organ dokonał oceny przedłożonych przez stronę dokumentów zasadnie uznając, że nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygania sprawy.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 Kpa wyjaśnić należy, iż uzasadnienia wydanych w niniejszej sprawie decyzji aczkolwiek krótkie zawierają wszystkie elementy wymienione we wskazanym przepisie. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienia te zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.