Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 479/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2010 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych oddala skargę WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją Starosty P. z dnia [...] stycznia 2010 roku na wniosek złożony przez B. K. orzeczono o niezbędności wejścia na teren działki o nr ewidencyjnym [...] położonej w J. Gm. S. przy ul. L. stanowiącej współwłasność H. S., M. D., R. R. i wyznaczono pas gruntu o szerokości 3 metry na działce o nr ewidencyjnym [...] i długości na odcinku od frontowej granicy działki [...] ul. L. do końca ściany budynku zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjnym [...].Starosta P. stwierdził, że jest to obszar niezbędny do wykonania prac. Wyznaczył termin wykonania robót budowlanych. B. K. miał zamiar wykonać prace konserwacyjne zgodnie z treścią wniosku polegające na skuciu odparzonego tynku, uzupełnienie ściany nowym tynkiem, nałożeniu siatki oraz tynku szlachetnego pomalowanie ściany na wysokości piwnicy. Wyżej wymienione roboty nie wymagały zgłoszenia ani pozwolenia na budowę.

Od powyższej decyzji H. S. wniosła skargę do Wojewody W. ,zarzucając ,iż przeprowadzenie tego typu prac w terminie wskazanym w decyzji spowoduje znaczną szkodę w zasiewach i plonach ,narazi odwołującą na szkodę .

Wojewoda W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. (znak: ...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty P. z dnia [...] stycznia 2010 r. (znak: [...]) w sprawie udostępnienia terenu działki sąsiedniej o nr ewid. [...], położonej w J., gm. S. przy ul. L., stanowiącej współwłasność Pani H. S., Pani M. D., Pani R. R., w celu wykonania bieżącej konserwacji ściany budynku mieszkalnego usytuowanego w granicy działek o nr ewid. [...], [...].

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła H. S. zarzucając przedmiotowej decyzji:

1. naruszenie słusznego interesu strony poprzez możliwość poniesienia przez skarżącą i innych współwłaścicieli nieruchomości, realnej szkody na działce gruntu w zasiewach i plonach w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji,

2. naruszenie przepisów prawa budowlanego art. 47, przez wyznaczenie pasa gruntu do wykonania przedmiotowego remontu, który nie stanowi granicy niezbędnej potrzeby,

3. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem przepisów prawa poprzez brak oceny legalności posadowienia przedmiotowego budynku i uznanie o zasadności wejścia na działkę w celu wykonania remontu ściany budynku, który winien być w świetle przepisów prawa budowlanego poddany rozbiórce.

Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcia powyższe są nietrafne. Decyzje powyższe pozwalają na dokonanie remontów - poprzez wejście na sąsiednią działkę - budynku posadowionego brew wymogom prawa budowlanego.

Tym samym na współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości zostają przerzucone negatywne skutki nielegalnego posadowienia budynku, którego legalność budowy w ocenie skarżącej - w pierwszej kolejności winna zostać poddana szczegółowej analizie przez organy administracji, przed wydaniem zaskarżonych decyzji.

Ponadto zajęcie działki i przeprowadzenie zgłoszonego remontu w granicach wyznaczonych decyzją, wiąże się z powstaniem szkody współwłaścicieli sąsiedniej działki, która będzie mogła być ewentualnie zrekompensowana dopiero poprzez wszczęcie postępowania sądowego, co narazi współwłaścicieli na kolejne koszty.

Wojewoda W. w odpowiedzi na powyższą skargę wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, iż organ wydając zaskarżoną decyzję kierował się powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, określonymi w dyspozycji art. 47 ustawy Prawo budowlane, wobec powyższego należy uznać je za nietrafne.

Ustawodawca kierując się ochroną własności osoby będącej właścicielem nieruchomości sąsiedniej, na której będą wykonywane określone prace budowlane, uregulował kwestię ewentualnych realnych szkód poniesionych w wyniku realizowanych prac w art. 47 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, który nakazuje inwestorowi po zakończeniu robót budowlanych naprawienie szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu. Do naprawienia powstałych szkód powstałych w związku z udostępnieniem terenu mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 363 § l k.c. może ono nastąpić albo przez przywrócenie stanu poprzedniego, albo przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. W związku z powyższym zarzut dotyczący realnej szkody na działce należy uznać za bezzasadny.

Art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego jest jednym z przepisów szczególnych, który wprowadza ograniczenia w prawie własności. Jeżeli organ administracji uzna, iż zostały spełnione określone w tym przepisie przesłanki, rozstrzyga o niezbędności wejścia inwestora na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania określonych prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Takie naruszenie prawa własności osoby, będącej właścicielem nieruchomości sąsiedniej musi być dokonywane w granicach przewidzianych przepisami prawa. Może być ono dokonywane tylko w granicach niezbędnej potrzeby zaś organ jest obowiązany, określić te granice oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości.

W omawianym przypadku zdaniem organu II instancji zaistniały przesłanki niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, ponieważ nie doszło do porozumienia między zainteresowanymi stronami, co byłoby szczególnie wskazane wobec faktu, że przedmiotowy budynek posadowiony jest w granicy działki sąsiedniej. Zatem nie było innej możliwości wykonania zamierzonych prac jak tylko wejście na teren działki sąsiedniej. Co więcej w tym przypadku organ prawidłowo wytyczył obszar niezbędny do wykonania ww. prac, co czyni zarzut naruszenia przez organ art. 47 Prawa budowlanego bezzasadny.

Mając natomiast na uwadze zarzut podniesiony przez skarżącą, iż organ II instancji nie dokonał oceny legalności posadowienia przedmiotowego budynku, a tym samym zasadności wejścia na działkę, stwierdza się, iż o wystąpieniu "niezbędności wejścia", a tym samym o zasadności wejścia nie decyduje legalność obiektu budowlanego. Zgodnie z orzecznictwem potrzeba wykonania określonych robót nie ma nic wspólnego z legalnością obiektu budowlanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2005 r., sygn. akt. IIOSK15/05).

Ponadto należy zaznaczyć, iż prowadząc postępowanie w trybie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego zgodnie z obowiązującą doktryną organ nie ma obowiązku badania przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, a nieruchomością sąsiednią, na którą jest niezbędne wejście w celu wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Organ administracji architektoniczne -budowlanej bowiem nie jest uprawniony do ingerowania w istniejący spór pomiędzy stronami (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt. II OSK 585/06).

Art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jasno określa warunki jakie muszą być spełnione, gdy między inwestorem, a właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie dojdzie do zawarcia porozumienia w przedmiocie korzystania z tej nieruchomości.

Wobec powyższego zarzuty zawarte w skardze do sądu według Wojewody Wielkopolskiego nie mają wpływu na ocenę trafności podjętego rozstrzygnięcia i nie mogą stanowić podstawy zmiany zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania prawa materialnego i procedury mających wpływ na wynik sprawy. Zarzuty odwołującej zawarte w skardze były w świetle obowiązujących przepisów prawa całkowicie chybione.

Podstawą materialnoprawną rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której skarżąca żądała były przepisy art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 20, poz. 2015 ze zm.), którego brzmienie pomimo wielu zmian tej ustawy od chwili jej uchwalenia nie uległo zmianie. Według art. 47 ust. 2 powołanej ustawy - Prawo budowlane "W razie nie uzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości". Rozstrzygając wniosek na podstawie art. 47 ust. 2 powołanej ustawy - Prawo budowlane organ obowiązany jest ustalić spełnienie przesłanek dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Art. 47 ust. 2 powołanej ustawy - Prawo budowlane odsyła do przesłanek, które ustanowione zostały w art. 47 ust. 1. Zgodnie z art. 47 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo budowlane." Jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu". Ustanowione w art. 47 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo budowlane przesłanki, to: - po pierwsze, potrzeba wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Nie jest zatem trafny zarzut naruszenia art. 41 powołanej ustawy - Prawo budowlane, bowiem art. 41 nie był stosowany, a racja zastosowania trybu administracyjnego zgody wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości była uzasadniona wykonaniem robót budowlanych. Pod pojęciem robót budowlanych, według art. 3 pkt 7 w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, należy rozumieć: "budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego". Wykonanie remontu należy do robót budowlanych. Nie można zatem w tym zakresie zarzucić wadliwego zastosowania art. 47. Po drugie, udzielenie zgody na wejście na sąsiednią nieruchomość, art. 47 ust. 2 powołanej ustawy - Prawo budowlane uzależnia od niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. W sprawie tej organ administracyjne prawidłowo zastosowały tę przesłankę,a mianowicie wskazał, że występuje ona gdy "posadowione budynki znajdują się na granicy działki sąsiedniej, a zatem nie ma innej możliwości naprawienia budynków( w tym otynkowania i ocieplenia), jak tylko poprzez wejście na teren posesji sąsiedniej". Nie można zatem przyjąć, że o prawidłowym jej zastosowaniu przesądza legalność budynku, w którym mają być prowadzone roboty budowlane. Legalność zatem obiektu budowlanego nie przesądza o wystąpieniu potrzeby wykonania robót budowlanych i w związku z tym niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Trzecią przesłanką ustanowioną w art. 47 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo budowlane, to uzyskanie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Tryb administracyjny rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości jest uzależniony od braku dobrowolnej zgody właściciela tej nieruchomości. W sprawie nie ulega wątpliwości, że właściciele sąsiedniej nieruchomości zgody takiej nie wyrazili. Powyższe stanowisko Sądu Administracyjnego zostało potwierdzone w Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2005 roku II OSK 15/05(LEX nr 194720), w którym to Sąd ten wypowiedział się, że przesłanka "niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości" występuje gdy "posadowione budynki znajdują się na granicy działki sąsiedniej, a zatem nie ma innej możliwości naprawienia ubytków jak tylko poprzez wejście na teren posesji sąsiedniej". Nie można zatem przyjąć, że o prawidłowym jej zastosowaniu przesądza legalność budynku, w którym mają być prowadzone roboty budowlane. Legalność obiektu budowlanego nie przesądza o wystąpieniu potrzeby wykonania robót budowlanych i w związku z tym niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości(LEX nr 194720).

Nie można więc podnosić zarzutu naruszenia przepisów prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji polegających na tym, że obiekt budowlany podlegający remontowi był wzniesiony nielegalnie ( a to jest jeden z głównych zarzutów skarżącej. Okoliczności podnoszone co do legalności budowy obiektu budowlanego nie zostały wprowadzone do hipotetycznego stanu faktycznego, od spełnienia którego art. 47 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy - Prawo budowlane uzależniał wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Nie mogły być zatem przedmiotem ustaleń w postępowaniu administracyjnym w sprawie, jak i prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Rację ma Wojewoda W., że ustawodawca kierując się ochroną własności osoby będącej właścicielem nieruchomości sąsiedniej, na której będą wykonywane określone prace budowlane, uregulował kwestię ewentualnych realnych szkód poniesionych w wyniku realizowanych prac w art. 47 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, który nakazuje inwestorowi po zakończeniu robót budowlanych naprawienie szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu. Do naprawienia powstałych szkód powstałych w związku z udostępnieniem terenu mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 363 § l k.c. może ono nastąpić albo przez przywrócenie stanu poprzedniego, albo przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. W związku z powyższym zarzut dotyczący realnej szkody na działce należy uznać za bezzasadny. W uznaniu Sądu na wypadek posadowienia budynku w granicy działek ustawodawca musiał stworzyć przepisy umożliwiające wejście na grunt sąsiedni celem dokonania niezbędnych remontów, chociażby z tej przyczyny aby budynek taki nie zagrażał zawaleniem a co za tym idzie nie stwarzał niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia. Tych okoliczności skarżąca wywodząc zarzuty w skardze widać nie wzięła pod uwagę.

Mając powyższe rozważania na względzie skarga podlegała oddaleniu w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.