Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 244/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, ust. 3, ust. 3a, ust. 3b;
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1;
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 77, art. 80;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 maja 2020 r. nr(...) w przedmiocie umorzenia należności składkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Zakład) odmówił S. K. umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 39 397,19 zł. Nadto organ odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 20 759,82 zł,

Zakład ustalił, że S.K. prowadził do 13 lutego 2004r. pozarolniczą działalność gospodarczą. W związku z nieopłaceniem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na koncie zobowiązanego powstały zaległości.

W treści wniosku opisał swoją trudną sytuację materialną oraz zobowiązania finansowe należne ZUS, które są egzekwowane z jego świadczenia emerytalnego.

Zakład w uzasadnieniu decyzji z [...] r. podał, że wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 2 616,05 zł brutto. Ze świadczenia dokonywane są potrącenia egzekucyjne na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 654,01 zł, Do wypłaty przysługuje kwota 1 527,60 zł netto. Ponadto w okresie 04/2020 zobowiązany otrzymał dodatkowe roczne świadczenie w kwocie 1 200 zł brutto, tj. 981 zł netto. W oświadczeniu wskazał, że jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę (zawartej od 31 stycznia 2020r.) w firmie D. i osiąga z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości około 2 000 zł brutto, tj. około 900 zł netto. Na dowód tego wnioskodawca załączył umowę o pracę w firmie Zakład Produkcyjno - Usługowy D. R. D.oraz zaświadczenie o dochodach. Natomiast z ustaleń Zakładu wynika, że zobowiązany jest zatrudniony u powyższego płatnika, zaś podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wyniosła: za okres 02/2020 - 2 083,00 zł brutto (tj. ok. 1555,65 zł netto), za okres 03/2020 - 2 188,00 zł brutto (tj. ok. 1 630,10 zł netto), za okres 04/2020 - 2 242,00 zł brutto, (tj. ok. 1 667,50 zł netto). Nadto organ ustalił, że wnioskodawca nie posiada dochodów z innych źródeł oraz nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej. S.K. jest rozwiedziony (data rozwodu - 4 listopada 1997r.) i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Według przedstawionego oświadczenia zobowiązany ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie około 970 zł, tj.:

- z tytułu miesięcznych opłat (czynsz, bez opłat eksploatacyjnych) - 710 zł,

- opłaty eksploatacyjne (energia, gaz, woda) - około 110 zł,

- koszty związane z leczeniem (np. wykup leków, badania) - około 150 zł.

Zakład podkreślił, że z informacji zawartych w oświadczeniu wynika, iż zobowiązany nie posiada zobowiązań finansowych względem innych podmiotów, jedynie w ZUS.

Organ wskazał, że wnioskodawca powołał się na sytuację zdrowotną, w tym że cierpi na nadciśnienie, na które regularnie się leczy oraz dolegliwości reumatyczne. W toku postępowania zobowiązany nie przedłożył dokumentacji medycznej.

Z oświadczenia złożonego przez zobowiązanego wynika, że nie posiada on majątku nieruchomego (co zostało potwierdzone w dostępnej bazie danych). Posiada pojazd marki Nissan Sunny, rok prod. 1997. Ponadto strona posiada inne składniki mienia ruchomego o wartości około 2 000 zł (pralka, lodówka).

Następnie organ przedstawił i omówił kwestię przedawnienia, w tym przepisy prawa regulujące przedmiotową instytucję. Wskazując na podjęte czynności zmierzające do wyegzekwowania należności Zakład wywiódł, że należności figurujące na koncie płatnika za okres 11/2001, 03-06/2002, 08,09/2002, 12/2002-04/2003, 06-12/2003 są nadal wymagalne i nie uległy przedawnieniu.

Bieg terminu przedawnienia należności na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zawieszony został wskutek podjętych czynności egzekucyjnych, tj.:

- dla należności za okres 11/2001 - na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 25 listopada 2011r.,

- dla należności za okres 08/2002 na podstawie zajęcia wynagrodzenia 21 września 2011r.,

- dla należności za okres 03-06/2002, 09/2002, 12/

002-04/2003, 06-08/2003 - na podstawie zajęcia rachunku bankowego 25 maja 2011r.,

- dla należności za okres 09-12/2003 - na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 25 maja 2011r.

Wskazał, że na zawieszenie biegu terminu przedawnienia wpływ miało również ubieganie się przez S. K. (wniosek z 16 stycznia 2013r., zakończony decyzją o odmowie umorzenia wydaną 10 lipca 2014r.) o umorzenie należności na podstawie ustawy z 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551).

Po zakończeniu postępowania abolicyjnego, egzekucja została ponownie podjęta w grudniu 2014 i trwa do nadal.

Obecnie całość zadłużenia objęta jest skutecznym dochodzeniem należności prowadzonym przez Dyrektora Oddziału ZUS w K.. Ze świadczenia są przekazywane comiesięczne wpłaty w kwocie 621,23 zł. W okresie ostatnich 6-ciu miesięcy wyegzekwowano kwotę 6 958,66 zł.

Powołując art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wymienione w nim punkty od 1 do 6 Zakład podniósł, że z przyczyn oczywistych przesłanka wymieniona w pkt 1 nie wystąpiła. W stosunku do działalności wnioskodawcy nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne, a zatem przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b, nie zachodzą. Wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wnosi strona, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie został ustalony brak możliwości dochodzenia należności przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne. Brak jest też, zdaniem organu, podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Strona otrzymuje świadczenie emerytalne, z którego dokonywane jest comiesięczne potrącenie na rzecz Zakładu.

Mając powyższe na uwadze organ uznał, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanki całkowitej nieściągalności zdefiniowanej w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., której istnienie mogłoby uzasadnić podjęcie decyzji zgodnie z wnioskiem.

Dalej organ dokonał analizy przesłanek zawartych w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Z zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego nie wynika, aby zaistniała przesłanka umorzenia w postaci choroby dłużnika lub członka jego rodziny.

Podniósł, że wnioskodawca opisał, iż choruje na nadciśnienie tętnicze oraz posiada dolegliwości reumatyczne, tym niemniej do akt sprawy nie załączył dokumentacji medycznej potwierdzającej powoływane schorzenia.

Następnie wyjaśnił, że wnioskodawca nie wskazywał na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. W związku z powyższym brak jest podstaw do stwierdzenia, że stan zdrowia zobowiązanego czy też konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwia uzyskiwanie środków pozwalających na spłatę należności względem ZUS.

Organ wskazał, że przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w stosunku do wnioskodawcy zastosowania, albowiem nie prowadzi już działalności gospodarczej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykluczył również możliwość umorzenia ze względu na trudną sytuację finansową wnioskodawcy, gdy konieczność opłacenia zadłużenia pozbawiłaby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia). Zakład podkreślił, że zobowiązany posiada dochód z tytułu świadczenia emerytalnego (w wysokości 2 616,05 zł brutto. Ze świadczenia dokonywane są potrącenia egzekucyjne na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 654,01 zł. Do wypłaty przysługuje kwota 1527,60 zł netto. Ponadto jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę (zawartej od 31 stycznia 2020r.) na ½ etatu i podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wyniosła: za okres 02/2020 - 2 083,00 zł brutto (tj. ok. 1555,65 zł netto), za okres 03/2020 - 2 188,00 zł brutto (tj. ok. 1 630,10 zł netto), za okres 04/2020 - 2 242,00 zł brutto, (tj. ok. 1 667,50 zł netto). W toku postępowania wnioskodawca oświadczył, że nie posiada dochodów z innych źródeł oraz nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej. Poinformował, że jest rozwiedziony i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Organ wskazał, że podstawowym wskaźnikiem, który służy do oceny sytuacji materialnej osoby zobowiązanej jest kwota określająca minimum socjalne. Podniósł, że według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (dane za IV kwartał 2019r.) minimum socjalne dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 1 194,75 zł. Środki finansowe będące w dyspozycji zobowiązanego znacznie przekraczają minimum socjalne, zatem w analizowanej sprawie należy wykluczyć przesłankę ubóstwa. Wskazał, że ww. kwota minimum socjalnego uwzględnia wydatki na żywność, mieszkanie (użytkowanie i energię, wyposażenie), edukację, kulturę i rekreację, odzież i obuwie, ochronę zdrowia, higienę osobistą, transport i łączność oraz pozostałe wydatki.

Zakład powołując się na orzecznictwo podkreślił, że w postępowaniu w sprawach o umorzenie należności analizie nie podlegają przyczyny powstania zadłużenia, ocenie podlega wyłącznie sytuacja wnioskodawcy w kontekście przesłanek umorzenia, określonych w przytoczonych powyżej przepisach. Innymi słowy, okoliczności powstania zadłużenia z tytułu składek nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności.

Nadto organ wskazał, że każda osoba, która podjęła się prowadzenia działalności gospodarczej i podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym, musi liczyć się z obowiązkiem odprowadzenia należnych składek na te ubezpieczenia i wykazywać staranność w prowadzeniu firmy, ponieważ to na płatniku ciąży ustawowy obowiązek regulowania składek w obowiązującym terminie jak i wysokości. Zatem płatnik powinien poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej bez udziału państwa. Podkreślił, że zobowiązany pobiera emeryturę, zatem uzyskiwane świadczenie może stanowić źródło spłaty należności z tytułu składek.

Fakt zakończenia prowadzenia działalności nie zwalnia z obowiązku uregulowania zobowiązań, a trudności finansowe nie są równoznaczne z niemożnością zapłaty zaległych zobowiązań z tytułu składek i nie mogą stanowić automatycznie podstawy do ich umorzenia.

Na powyższą decyzję ZUS S.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W jej treści powołał i przytoczył brzmienie art. 30, 32 i 46 Konstytucji RP, wyrażając jednocześnie oczekiwanie, że będą szanowane i respektowane jego prawa. Nadto odniósł się do wyliczeń kwot dotychczas wyegzekwowanych przez ZUS oraz dotyczących wyliczeń organu w zakresie uzyskiwanych dochodów oraz wydatków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na podstawie zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r., mając na uwadze, że miasto K. objęte zostało obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 z późn. zm.), co powoduje, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, niniejszą sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Sądy administracyjne zostały wyposażone w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia, sąd bada ich zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. z 2019 r. poz. 2325, określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 26 maja 2020r. odpowiada bowiem prawu.

Tytułem wstępu do rozważań godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U.2019.300) dalej "u.s.u.s." należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 tego artykułu jednoznacznie określa, iż należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a, który otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia jednakże wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W przypadku tym należności, ale wyłącznie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Sytuacje całkowitej nieściągalności zostały enumeratywnie wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Natomiast w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziana została więc dodatkowa możliwość umorzenia należności z tytułu składek. Dotyczy ona jednakże już tylko ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, czyli tych ubezpieczonych, którzy byli zobowiązani płacić sami za siebie składki, ale tego nie czynili, doprowadzając do zaległości. Ta grupa płatników potraktowana została przez ustawodawcę łagodniej, bowiem zaległe należności składkowe mogą być umarzane w uzasadnionych przypadkach mimo braku całkowitej nieściągalności w sytuacjach określonych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

z 31 lipca 2003 r. (Dz.U.2003.41.1365) dalej "Rozporządzenie".

Stosownie do § 3 ust. 1 Rozporządzenia Zakład może umorzyć należności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Prawodawca wymienia przy tym przykładowo sytuacje, które mogą uzasadniać umorzenie należności tej grupy płatników. Wśród nich jest:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zgodnie z art. 28 ust. 3b u.s.u.s. dla oceny, czy przypadek jest uzasadniony należy brać pod uwagę z jednej strony ważny interes osoby zobowiązanej, a z drugiej strony stan finansów ubezpieczeń społecznych. Podejmując decyzję uznaniową organ musi zatem wyważyć oba wskazane interesy, zaś aby to uczynić musi dokładnie ustalić sytuację osoby zobowiązanej.

Z treści powyższych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek został określony jasno i precyzyjnie oraz w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., II GSK 321/07).

Takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.

Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności z tytułu składek, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wszechstronnie rozważone i zbadane (art. 7 k.p.a.). Ocena, czy przesłanki umorzenia występują w konkretnej sprawie (art. 80 k.p.a.) może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.).

Prawidłowość powyższych działań organu podlega kontroli sądowej, w ramach której sąd ocenia, czy zgromadzony został wystarczający materiał dowodowy dla ustalenia istnienia (lub nieistnienia) przesłanek umorzenia oraz czy zgromadzony materiał został prawidłowo oceniony, a następnie, czy z oceny tej zostały wyciągnięte wnioski właściwe pod względem logicznym i pod względem prawnym.

Zdaniem Sądu organ, rozpoznając wniosek strony sprostał powyższym wymogom procesowym, realizując zasady postępowania administracyjnego jak również przepisy dotyczące właściwego prowadzenia postępowania dowodowego oraz oceny dowodów.

Organ rozpoznał wniosek strony w oparciu o pełną podstawę prawną i uwzględnił wszystkie przepisy prawa znajdujące zastosowanie w zakresie umorzenia należności składkowych.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że katalog przypadków całkowitej nieściągalności zawiera art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Wyliczenie to jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Z treści przepisu art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. jednoznacznie wynika, że aby ZUS mógł wydać rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego musi wcześniej poczynić ustalenia, że w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Dopiero bowiem zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. daje potencjalną możliwość umorzenia należności.

W przekonaniu Sądu poczynione przez organ ustalenia doprowadziły do słusznego wniosku, że wobec skarżącego nie ziściła się żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności.

Teza ta jest prawidłowa, albowiem wobec wnioskodawcy nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne (art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s.), wysokość nieopłaconych składek przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s.). Skuteczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego świadczy o tym, że w postępowaniu tym uzyskane zostaną kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne jak również o tym, że istnieje majątek z którego można skutecznie egzekwować należności (art. 28 ust. 3 pkt 3 i 6 u.s.u.s.).

Nadto, ani naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję (art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.).

Powyższe dowodzi, że w kontrolowanej sprawie nie spełniła się żadna z przesłanek objęta treścią art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

W sposób prawidłowy organ dokonał również ustalenia i analizy sytuacji skarżącego pod kątem ziszczenia się przesłanek wskazanych w cytowanym wyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 Rozporządzenia, w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Rozważając sytuację skarżącego w kontekście przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia (możliwość umorzenia należności, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych) organ ustalił i przeprowadził analizę stanu rodzinnego i majątkowego strony. Dokonał przy tym zestawienia osiąganych przez stronę dochodów i ponoszonych wydatków, które sama strona określiła w oświadczeniu o stanie majątkowym.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżący jest rozwiedziony i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ma zapewnione warunki bytowe – mieszka w wynajmowanym mieszkaniu. Zobowiązany pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 2 616,05 zł brutto, z którego dokonywane są potrącenia egzekucyjne na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 654,01 zł, Do wypłaty przysługuje kwota 1527,60 zł netto. Ponadto zobowiązany w okresie 04/2020 otrzymał dodatkowe świadczenia roczne w wysokości 1200 zł brutto, tj. 981 zł netto. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika nadto, że S.K. zatrudniony jest w firmie R. D. D. (umowa na czas nieokreślony), zaś podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wyniosła: za okres 02/2020 - 2083,00 zł brutto (tj. ok. 1555,65 zł netto), za okres 03/2020 - 2188,00 zł brutto (tj. ok. 1 630,10 zł netto), za okres 04/2020 - 2242,00 zł brutto, (tj. ok. 1 667,50 zł netto). Nadto w świetle dokonanych ustaleń wynika, że wnioskodawca nie posiada dochodów z innych źródeł oraz nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej, jest posiadaczem pojazdu marki Nissan Sunny, rok prod. 1997.

Po stronie natomiast wydatków strona deklarowała wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie około 970 zł.

Powyższe oznacza, że dochody jakie uzyskuje skarżący, nawet po uwzględnieniu dokonywanych w ramach postępowania egzekucyjnego potrąceń, znacząco przekraczają sumę deklarowanych wydatków.

Podkreślenia wymaga, że według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (dane za IV kwartał 2019r.) minimum socjalne dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 1 194,75 zł.

Zatem suma dochodów jakie łącznie uzyskuje skarżący (świadczenie emerytalne, wynagrodzenie) to również kwota powyżej kwoty minimum socjalnego, na którą wskazał w uzasadnieniu decyzji organ.

Słuszna jest zatem konstatacja, że w sytuacji skarżącego nie zaistniała przesłanka objęta treścią § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia. Skarżący ma bowiem możliwość zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a możliwości tej nie pozbawia go opłacanie należności z tytułu składek.

S.K. nie prowadzi już działalności gospodarczej.

W kwestii sytuacji zdrowotnej wnioskodawca podniósł natomiast, że cierpi na nadciśnienie, na które regularnie się leczy oraz dolegliwości reumatyczne. Tym niemniej z akt sprawy wynika, że zobowiązany nie przedłożył dokumentacji medycznej, która potwierdziłaby, że choruje przewlekle oraz wykazałaby okoliczności z tym związane.

W konsekwencji powyższego słusznie przyjęto brak zaistnienia przesłanek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 Rozporządzenia.

Podniesienia również wymaga, że nie mogą przesądzać o zasadności umorzenia zaległych należności akcentowane przez stronę okoliczności związane z niepowodzeniami w prowadzonej w przeszłości działalności gospodarczej w ramach której powstały zaległości składkowe.

W postępowaniu w sprawach o umorzenie należności analizie nie podlegają przyczyny powstania zadłużenia, ocenie podlega wyłącznie sytuacja wnioskodawcy w kontekście przesłanek umorzenia, określonych w przytoczonych powyżej przepisach.

Reasumując Sąd stwierdza, że na gruncie kontrolowanej sprawy aktualna sytuacja skarżącego została ustalona i oceniona w sposób prawidłowy, a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy zbadały sprawę wszechstronnie, w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozpoznał wniosek mając na uwadze pełną podstawę prawną. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję organ nie naruszył prawa.

Z tych wszystkich względów skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy p.p.s.a. podlegała oddaleniu.