Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 3906/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Edyta Podrazik ( spr ) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy ; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E.Podrazik /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski JFS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o pozbawieniu A.P. uprawnień wdowy po kombatancie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 i art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż A.P. uzyskała uprawnienia wdowy po kombatancie po mężu M.P. Uprawnienia kombatanckie mąż skarżącej uzyskał wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" w okresie od 20.09.1947 r. do 24.09.1949 r. W okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka mąż skarżącej pełnił służbę wojskową, jednak nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA lub Wehrwolfu. Uprawnienia wdów po kombatantach nie mają charakteru pierwotnego i ich zachowanie zależy od istnienia uprawnień pierwotnych i braku przesłanek do pozbawienia tychże pierwotnych uprawnień.

Od powyższej decyzji skargę złożyła A.P. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż mąż jej walczył z oddziałami UPA w ramach Akcji Wisła.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W toku postępowania sądowego skarżąca złożyła zaświadczenie z Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 12.11.2001 r., stwierdzające, iż M.P. w okresie od 20.09.1947 r. do 21.09.1949 r. pełnił służbę wojskową w 5 Pułku KBW, a żołnierze tego pułku w okresie od września do listopada 1947 r. prowadzili walkę m.in. z oddziałami UPA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 poz. 950 z 1997 r.), zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1, art. 2 i art. 4 ustawy. Jednakże w myśl tego przepisu zachowują swoje uprawnienia kombatanckie osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, osoby, które uzyskały uprawnienia z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru pełniący służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r. Rodzaje działalności, która ma charakter kombatancki i która stanowi tytuł do uzyskania uprawnień z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określają przepisy art. 1 ust.2, art. 2 i art. 4 tejże ustawy. Uprawnienia małżonka zmarłego kombatanta mają charakter pochodny w stosunku do pierwotnych uprawnień osoby uprawnionej i ich zachowanie uzależnione jest od tego, czy zachowałaby je osoba pierwotnie uprawniona, gdyby żyła. Uprawnień tych nie zachowuje więc współmałżonek zmarłego kombatanta, jeżeli co do zmarłego małżonka zachodzą przesłanki do pozbawienia uprawnień z art. 25 ust. 2 lub art. 21 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy o kombatantach. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ orzekający na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich jest zobowiązany do ustalenia, czy zachodzą przesłanki powodujące zachowanie posiadanych uprawnień ze względu na uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie, zaś poniechanie takich ustaleń stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż mąż skarżącej uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 20.09.1947 r. do 24.09.1949 r. Ubiegając się o członkostwo w organizacji ZBoWiD w 1987 r. mąż skarżącej dołączył zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w P., z którego wynika, iż w podanym powyżej okresie pełnił on służbę wojskową w KBW i brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. Jednocześnie w deklaracji członkowskiej mąż skarżącej podał, iż w latach 1947-1949 służył jako ochotnik w 5 Pułku Operacyjnym KBW Kraków i brał udział w likwidacji band na terenie Nowego Sącza, Rabki, Żywca, Kalwarii Lanckorońskiej, Rożnowa, Wadowic, Buska i Wiśnicza. W toku postępowania odwoławczego do akt dołączono wykaz jednostek wojskowych, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia, nadesłany z Centralnego Archiwum Wojskowego. Z wykazu tego wynika, iż 5 Pułk KBW w okresie od IV do XI 1947 r. prowadził walki z Ukraińską Powstańczą Armią.. Okoliczności powyższe mogą wskazywać więc na zachowanie przez męża skarżącej uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1 ust. 2 pkt 6 powoływanej wyżej ustawy o kombatantach... Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poniechał dokonywania dalszych koniecznych ustaleń w tym zakresie, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał na jakiej podstawie oparł konkluzję, iż mąż skarżącej nie walczył z oddziałami UPA, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 i art. 107 kpa. Tym samym zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia 14.02.2001 r., wydano z naruszeniem przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ winien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, w tym wskazane wyżej kwestie i jeszcze raz przeanalizować w świetle ustalonych okoliczności przesłanki z art. 25 ust. 2 pkt 2 oraz z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na treść z art. 26 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.).

/-/ E. Podrazik /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski

JFS