Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 723/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 153.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 164, art. 168 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 172, art. 244 ust. 1 i 5.
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 10 listopad 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 619/17 w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2017 r., uwzględnił skargę B. O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2016 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, uchylając zaskarżoną decyzję oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

w dniu 31 sierpnia 2011 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek B. O. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A. P. K. – M. w Rz. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny U. o nr [...] udzielonego na rzecz A. W. T. sp. z o.o. z siedzibą w Cz.. W motywach wskazano, że wnioskodawczyni wprowadza do obrotu publikacje, w tym czasopisma krzyżówkowe z wykorzystaniem kolorowych ramek. Działa na tym samym rynku co uprawniona wobec czego prawa ochronne na znaki obejmujące kolorowe ramki przysługujące uprawnionej stanowią ograniczenie swobody gospodarczej wnioskodawcy. Jej zdaniem, udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy nastąpiło z naruszeniem art. 164 w związku z art. 129 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.) w zakresie krzyżówek, alternatywnie art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w zakresie krzyżówek lub art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w zakresie czasopism i książek z krzyżówkami. Jako podstawę interesu prawnego wnioskodawczyni wskazała art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095).

Uprawniona wniosła o oddalenie wniosku.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., Urząd Patentowy oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny U. o nr [...].

Decyzja ta, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2038/13, została uchylona.

Rozstrzygnięcie Sądu I instancji zostało utrzymane w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1478/14.

Objętą skargą decyzją Urząd Patentowy umorzył postępowanie w sprawie.

Organ wskazał, że prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzny U. o nr [...], wygasło z dniem 9 października 2013 r.

Zdaniem organu w uzasadnieniu interesu prawnego wnioskodawczyni zabrakło elementów stanowiących o istocie samego interesu prawnego, jego cech, tj.: bezpośredniości, konkretności, realności jak i aktualności ocenianych w relacji do okoliczności faktycznych tej sprawy. Strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających, iż aktualnie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynikającym z treści wpisu w CEIDG, ponieważ sam wpis nie kreuje działalności per se.

Organ uznał, że wygaśnięcie prawa na sporny znak towarowy i jego nieprzedłużenie przez uprawnioną, czyni niezasadnym twierdzenie skarżącej, że istnienie prawa na ten znak towarowy stanowi przeszkodę w aktualnie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

W tych okolicznościach, zdaniem organu sporne prawo wyłączne nie stwarzało wnioskodawcy sytuacji realnego i bezpośredniego zagrożenia, ograniczenia wolności w prowadzeniu działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni nie mógł wykazała, że ochrona na sporny znak towarowy w jakikolwiek sposób uniemożliwia jej działalność gospodarczą, ponieważ ochrona ta wygasła. Organ stwierdził również, że między stronami nie toczą się żadne postępowania sądowe dotyczące choćby pośrednio spornego prawa na znak towarowy U. o nr [...].

Zdaniem organu brak wykazania interesu prawnego wnioskodawcy stanowił o braku jednego z koniecznych elementów stosunku administracyjnoprawnego i musiał prowadzić do rozstrzygnięcia natury wyłącznie procesowej - do umorzenia postępowania.

Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję za bezsporne uznał, że w dacie wniesienia wniosku o unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego U. o nr [...], wnioskujączyni posiadała interes prawny w żądaniu jego unieważnienia.

Wskazując na kierunek wykładni interesu prawnego, zawarty w motywach wcześniejszego wyroku z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2038/13., Sąd I instancji stwierdził, że stanowisko organu, iż przy ocenie interesu prawnego powinno brać się pod uwagę ten interes, jako mający cechy bezpośredniości, konkretności, realności jak i aktualności ocenianych w relacji do okoliczności faktycznych tej sprawy, nie zostało przez organ wykazane aby mógł istnienie interesu prawnego zakwestionować.

Sąd I instancji wskazał, że chociaż w decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego jest oznaczona data, z jaką prawo to wygasło, nie znosi to jednak skutków, o których mowa w art. 244 ust. 5 p.w.p. Wygaśnięcie prawa, wywołuje skutek od daty złożenia wniosku w tym przedmiocie, a unieważnienie prawa skutkuje jego ustaniem od początku tak, jakby prawo nigdy nie powstało.

Sąd I instancji, wobec okoliczności sprawy, uznał, że organ nie dokonał wyczerpującej oceny wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą, a w szczególności kwestii istnienia interesu prawnego i umorzenia postępowania w sytuacji wygaśnięcia spornego prawa wyłącznego w dniu 9 października 2013 r. W ocenie Sądu, w szczególności nie można było uznać za uzasadnione stanowiska organu w zakresie bezprzedmiotowości postępowania, w kontekście skutków prawnych jakie powoduje w obrocie prawnym, w tym dla interesu skarżącej, decyzja o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy (ex tunc) oraz wygaśnięcie takiego prawa (ex nunc). |

Sąd zwrócił również uwagę, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania skarżonej decyzji, na mocy nowelizacji przepisów p.w.p. dokonanej ustawą z dnia 11 września 2015 r., ustawodawca odstąpił od konieczności wykazania przesłanki interesu prawnego w postępowaniach o unieważnienie i wygaszenie praw ochronnych na znaki towarowe.

W podstawie prawne wyroku podano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 200 w zw. z art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.).

Urząd Patentowy RP, skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia z naruszeniem tego przepisu, tj. w sposób nie pozwalający na prześledzenie rozumowania Sądu i poznanie rzeczywistych podwodów uchylenia decyzji Urzędu, w szczególności z uwagi na:

- zawarcie w wyroku niejasnych rozważań dotyczących prawidłowości dokonanej przez Urząd oceny istnienia interesu prawnego skarżącej w domaganiu się unieważnienia spornego prawa ochronnego oraz brak wyjaśnienia w jakim kontekście Sąd wskazał, że w związku z nowelizacją p.w.p. z dnia 11 września 2015 r. ustawodawca odstąpił od konieczności wykazania przesłanki interesu prawnego w postępowaniu o unieważnienie i wygaszenie praw ochronnych na znaki towarowe, jeżeli celem skarżącej było wykazanie, że z uwagi na zmianę przepisów, interes prawny nie musi być wskazany w postępowaniu o unieważnienie spornego prawa ochronnego, to dodatkowo uzasadnienie zawiera sprzeczne twierdzenia odnośnie konieczności badania przesłanki interesu prawnego w niniejszej sprawie, gdyż z jednej strony Sąd zarzucił Urzędowi, że nie ocenił w sposób dostateczny przesłanki interesu prawnego i nakazał jego ponowne zbadanie (interes prawny powinien być badany w toku kontrolowanego postępowania), a z drugiej wskazuje, że przesłanka ta, z uwagi na zmianę przepisów, w ogóle nie powinna być badana (interes prawny nie jest badany w toku kontrolowanego postępowania);

- zawarcie w wyroku niezrozumiałych rozważań w kwestii wygaśnięcia spornego prawa ochronnego, gdyż z jednej strony Sąd zauważył, że wygaśnięcie ex lege spornego prawa (z powodu upływu okresu ochronnego) może prowadzić do umorzenia postępowania, z drugiej zaś strony zawarł w wyroku bogaty wywód dotyczący decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego, co z kolei w ogóle nie dotyczyło kontrolowanej sprawy, gdyż w takim przypadku decyzja nie jest wydawana (art. 168 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 p.w.p.), ale świadczy o tym, że kontrola zaskarżonej decyzji została przeprowadzona przez pryzmat przepisów dotyczących stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego z innych przyczyn niż upływ okresu ochrony;

- niejednoznaczne rozważania dotyczące umorzenia postępowania w sprawie, gdyż Sąd wskazuje, że: w niniejszej sprawie powinien "być brany pod uwagę fakt umorzenia postępowania w związku z przesłankami przewidzianymi w art. 105 1 k.p.a." (s. 7 wyroku), wygaśnięcie ex lege spornego prawa (z powodu upływu okresu ochrony i zaniechaniu złożenia wniosku o przedłużenie prawa ochronnego) może prowadzić do umorzenia postępowania (s. 8 wyroku) oraz stwierdził, że "zdaniem Sądu należało uznać, iż organ nie dokonał wyczerpującej oceny wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą, a w szczególności kwestii istnienia interesu prawnego i umorzenia postępowania w sytuacji wygaśnięcia spornego prawa wyłącznego w dniu 9 października 2013 r. W szczególności nie można uznać za uzasadnione stanowisko w zakresie bezprzedmiotowości postępowania w rozpatrywanej sprawie, w kontekście skutków prawnych jakie powoduje w obrocie prawnym (w tym dla interesu skarżącej) decyzja o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy (ex tunc) oraz wygaśnięcia takiego prawa (ex nunc)." (s. 8-9 wyroku), co z jednej strony może wskazywać na to, że Sąd kontrolował zasadność umorzenia postępowania spornego i nie zgodził się poglądem Urzędu w tym zakresie, ale może również prowadzić do wniosku, iż w ramach postępowania spornego Urząd miał obowiązek ocenić okoliczność jaką jest "umorzenie postępowania w sytuacji wygaśnięcia spornego prawa wyłącznego", co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, a postępowanie sporne umorzono z uwagi na brak interesu prawnego Skarżącej, gdzie jedną z okoliczności, która miała wpływ na uznanie, że interes prawny nie istnieje, było wygaśnięcie spornego prawa;

- brak zarówno wyjaśnienia w czym konkretnie Sąd upatruje błędów Urzędu i jakie zarzuty stawia stwierdzając, że Urząd "nie dokonał wyczerpującej oceny wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą, a w szczególności kwestii istnienia interesu prawnego i umorzenia postępowania w sytuacji wygaśnięcia spornego prawa wyłącznego" (s. 8 wyroku) oraz wyraźnych wytycznych co do dalszego postępowania, co jest szczególnie znaczące, gdyż Sąd uchylił decyzję Urzędu z uwagi na naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. tj. z uwagi, na brak należytego wyjaśnienia sprawy, powyższe uchybienia powodują, że wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej i wprowadza niepewność Urzędu co do kierunku dalszych czynności postępowania podejmowanych przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, a tym samym uniemożliwia realizację zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a.;

2. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 145 1 pkt 1 lit. c) w zw. z 153 p.p.s.a. oraz art. 7, 8, 77 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Urząd nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy w sposób dostateczny, w szczególności kwestii interesu prawnego skarżącej oraz umorzenia postępowania w sytuacji wygaśnięcia spornego prawa wyłącznego, podczas gdy Urząd wyjaśnił zarówno w jaki sposób rozumiany jest interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, jaki jest stan faktyczny sprawy, w tym w szczególności uwzględnił zmianę stanu faktycznego sprawy po wydaniu pierwszej decyzji Urzędu oraz wyjaśnił jakie okoliczności przesądziły o tym, że w ocenie Urzędu w niniejszej sprawie przesłanka istnienia interesu prawnego skarżącej nie została spełniona, zwłaszcza Urząd wziął pod uwagę fakt wygaśnięcia spornego prawa wyłącznego, a stanowisko Urzędu zostało przedstawione w zaskarżonej decyzji;

3. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 145 1 pkt 1 lit. c) w zw. z 153 p.p.s.a. oraz art. 7, 8, 77 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w z art. 164 i art. 255 ust. 4 p.w.p., polegające na przyjęciu, że to Urząd miał obowiązek wykazać, że Skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym w niniejszej sprawie, podczas gdy postępowanie sporne jest postępowaniem kontradyktoryjnym, w którym ciężar dowodu spoczywa na stronach i to skarżąca miała obowiązek wykazać, iż posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego prawa, a zadaniem Urzędu była rzetelna i pełna ocena przedłożonego przez strony materiału dowodowego, z czego Urząd się wywiązał i co znajduje odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji;

4. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię tj. art. 164 w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez dokonanie błędnej wykładni przesłanki interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia prawa wyłącznego wyrażające się w przyjęciu, że dla ustalenia, czy podmiot wnioskujący o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy legitymuje się interesem prawnym, istotna jest data złożenia wniosku o unieważnienie, podczas gdy interes prawny musi rzeczywiście istnieć, a więc spełniać cechy bezpośredniości, realności i aktualności;

5. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tj. art. 168 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 p.w.p., art. 172 p.w.p. oraz art. 244 ust. 1 i 5 p.w.p., polegające na przyjęciu, że w przypadku, gdy prawo ochronne na znak towarowy wygasło z uwagi na upływ okresu ochrony, wydawana jest decyzja stwierdzająca wygaśnięcie prawa ochronnego, wskazująca datę z którą prawo ochronne wygasło i od której może zostać złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy w takim przypadku, zgodnie z art. 168 ust. 4 p.w.p., nie jest wydawana decyzja stwierdzająca wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy, co z kolei wyklucza zarówno możliwość oznaczenia w decyzji daty z jaką prawo wygasło, jak i złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a co za tym idzie, także zastosowanie art. 244 p.w.p. oraz czyni rozważania Sądu w tym zakresie nieadekwatnymi do rozpatrywanej sprawy;

6. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię tj. art. 164 p.w.p. w zw. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1615, dalej: ustawa zmieniająca), poprzez dokonanie wykładni art. 164 p.w.p. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniająca z pominięciem art. 2 ust. 2 tejże ustawy i w konsekwencji przyjęcie, że z uwagi na to, że kontrolowana decyzja została wydana po wejściu w życie ustawy zmieniającej nie jest konieczne wykazanie interesu prawnego przez skarżącą, podczas gdy art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, odstąpienie od obowiązku wykazania interesu prawnego przez wnioskodawcę w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy uzależnia od wszczęcia postępowania spornego po wejściu ustawy zmieniającej w życie tj. po dniu 15 kwietnia 2016 r., a nie od daty wydania decyzji w sprawie, bezspornym jest przy tym, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed tą datą, co z kolei oznacza, że konieczne jest wykazanie przez skarżącą interesu prawnego.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty.

Kasator wniósł również o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Pełnomocnik skarżącej B. O. wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, w której domaga się oddalenia tejże skargi kasacyjnej i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania oraz pismo procesowe z dnia 31 marca 2021 r. (wpływ do NSA 7 kwietnia 2021 r.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Podkreślić należy, iż sprawy o zbliżonym stanie faktycznym i analogicznym stanie prawnym były już przedmiotem rozstrzygnięć dokonywanych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 27 października 2020 r. (sygn. akt II GSK 3500/17 i II GSK 3959/17). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w tych wyrokach i argumenty na jego poparcie. Z tego powodu zasadnym będzie posłużenie się poglądami NSA w uzasadnieniach tych wyroków zaprezentowanymi.

Przechodząc do analizy zarzutów pomieszczonych w skardze kasacyjnej stwierdzić trzeba, iż w ocenie składu orzekającego, niezasadnym jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 153 p.p.s.a., zawartego w pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej, poprzez bezzasadne przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do ponownego badania przez Urząd Patentowy RP istnienia po stronie wnioskodawczyni interesu prawnego w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy i odstąpienia przez Urząd od oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 10 marca 2014 r., (sygn. akt VI SA/Wa 2038/13, utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z dnia 8 lipca 2015 r. (sygn. akt II GSK 1478/14), podczas gdy po wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] kontrolowanej w ww. wyrokach nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego sprawy, gdyż wygasło prawo ochronne na sporny znak towarowy, które w ocenie wnioskodawczyni, było bezpodstawnym ograniczeniem dla prowadzonej przez nią działalności gospodarczej i stanowiło podstawę do ustalenia istnienia interesu prawnego wnioskodawczyni, a tym samym konieczne było jego ponowne zbadanie i uzasadnionym było odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszych wyrokach.

Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do wskazanego zarzutu skarżącego kasacyjnie organu podziela stanowisko Sądu I instancji, że doszło do naruszenia przez UP RP art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z 10 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 203813, tj. wyroku wydanego w niniejszej sprawie i utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z 8 lipca 2015 r., sygn. akt: II GSK 1478/14, podczas gdy w ww. wyrokach WSA i NSA przesądziły o interesie prawnym skarżącej jako wnioskodawcy. Ponadto – wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej – trafnie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że obowiązku organu zastosowania się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 10 marca 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2038/13 nie zmienia okoliczność, że prawo ochronne na sporny znak towarowy wygasło z dniem 9 października 2013 r. Okoliczność ta nie uzasadniała odstąpienia przez Urząd Patentowy RP od oceny prawnej zawartej przez WSA w wyroku z dnia 10 lutego 2014 r. i nie uzasadnia ponownego badania przez organ interesu prawnego wnioskodawczyni. Nie było również podstaw do umorzenia postępowania przez UP RP z uwagi na jego bezprzedmiotowość spowodowaną wygaśnięciem prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Bowiem - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Urząd Patentowy RP nie może nie zastosować się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, o których stanowi art. 153 p.p.s.a., powołując się na brak interesu prawnego wnioskodawczyni w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, jeżeli przed rozpoznaniem sprawy przez organ, Sąd I instancji w wyroku, w którym zawarł wytyczne dla organu, stwierdził posiadanie interesu prawnego i merytorycznie rozpoznał sprawę – co zaakceptował następnie NSA dokonując kontroli instancyjnej tego orzeczenia. Ponadto interes prawny wnioskodawczyni w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy powinien istnieć w momencie wszczęcia tego postępowania – zgodnie z art. 164 p.w.p., a więc w dacie złożenia wniosku o unieważnienie prawa, czyli w dniu 31 sierpnia 2011 r., zaś prawo ochronne na sporny znak towarowy wygasło z dniem 9 października 2013 r.

Urząd Patentowy RP nie powinien był umarzać postępowania w przedmiocie unieważnienia prawa z powodu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem przedmiot rozstrzygnięcia istnieje, ponieważ postępowanie w tej sprawie dotyczyło unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, nie zaś jego wygaśnięcia. Unieważnienie takie, jeżeli zostałoby orzeczone, następuje ze skutkiem ex tunc (wstecznym), aż do dnia, od którego istniała ochrona, co pociąga za sobą nieważność czynności prawnych dokonanych dotychczas przez uprawnionego ze znaku towarowego. Natomiast takiego skutku nie wywołuje wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy z mocy prawa na skutek upływu czasu, na który zostało udzielone. Ponadto okoliczność w postaci wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy nastąpiła jeszcze przed wydaniem wyroku WSA, w którym zawarta była ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a.

W konsekwencji nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie.

Za zasadny natomiast należy uznać zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1615), przez jego błędną wykładnię dokonaną przez Sąd I instancji. Jak wynika bowiem z treści art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej nie jest wymagane wykazanie interesu prawnego, ale tylko w stosunku do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, a więc po dniu 15 kwietnia 2016 r. Zaś w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed tą datą, chociaż decyzja UP RP została wydana [...] czerwca 2016 r. (nr [...]) co oznacza, że wskazany przepis nie znajduje zastosowania – wbrew temu co stwierdził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Ma zatem rację autor skargi kasacyjnej, że błędna wykładnia art. 2 ustawy zmieniającej dokonana przez Sąd I instancji, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w rozpoznawanej sprawie polegały na przyjęciu, że na gruncie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, istotna jest data wydania zaskarżonej decyzji w postępowaniu spornym, a nie data wszczęcia postępowania spornego – jak stwierdził Sąd I instancji, jednakże – pomimo dokonania błędnej wykładni art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej – zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu. W konsekwencji, Sąd I instancji nie powinien był w wytycznych dotyczących ponownego rozpoznania sprawy przez organ zawierać obowiązku wzięcia pod uwagę ww. zmian przepisów p.w.p. polegających na odstąpieniu od przesłanki interesu prawnego wnioskodawcy we wszczęciu postępowania o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. Niemniej jednak należy powtórzyć, że kwestia posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego została przesądzona w poprzedzających wyrokach WSA z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2038/13 i wyroku NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. alt II GSK 1478/14.

Co do zarzutu pomieszczonego w punkcie 5 petitum skargi kasacyjnej, to stwierdzić trzeba, iż skarżący kasacyjnie organ ma rację, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 168 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 tego artykułu p.w.p., art. 172 p.w.p. oraz art. 244 ust. 1 i 5 p.w.p. Jednak zasadność tego zarzutu pod adresem Sądu I instancji nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego wyroku WSA. Urząd Patentowy RP nie wykazał jaki wpływ miało to uchybienie na rozstrzygnięcie sprawy. Rozważania Sądu I instancji dotyczące decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy, które to prawo wygasło z uwagi na upływ okresu ochrony, zawarte na s. 8 uzasadnienia zaskarżonego tu wyroku, są zbędne i nie maja związku z istotą rozpoznawanej sprawy. Jak wyraźnie wskazano wyżej zgodnie z poglądami doktryny i judykatury, wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania o unieważnienie tego prawa.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.