Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 381/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1, art. 59
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 maja 2022 r. nr 0601-IEE.711.105.2022.2 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ nadzorczy", po rozpatrzeniu zażalenia J. B., "zobowiązany", "strona", "skarżący", utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie, dalej: Dyrektor Oddziału ZUS", "organ egzekucyjny", z dnia 23 lutego 2022 r. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 4 listopada 2021 r. nr TW[...] i TW[...], z dnia 9 grudnia 2021 r. nr TW[...] i TW[...], z dnia 20 grudnia 2021 r. o nr od TW[...] do TW[...], z dnia 10 stycznia 2022 r. o nr TW[...] i TW[...] oraz z dnia 9 lutego 2022 r. o nr TW[...] i TW[...].

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że Dyrektor Oddziału ZUS, działając jako organ egzekucyjny, prowadzi wobec zobowiązanego administracyjne postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych przez wierzyciela, którym jest ZUS Oddział w Lublinie, wskazanych wyżej tytułów wykonawczych. Powyższymi tytułami wykonawczymi objęto zaległości w płatności składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami za zwłokę.

W celu wyegzekwowania należności pieniężnych objętych tytułami wykonawczymi z dnia 4 listopada 2021 r. o podanych wyżej numerach organ egzekucyjny zawiadomieniami o zajęciu z dnia 4 listopada 2021 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w m. S.A. Pismami z 4 listopada 2021 r. i 9 grudnia 2021 r. bank ten poinformował o zbiegu egzekucji (do rachunku bankowego zobowiązanego) z egzekucją prowadzoną przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie, wskazując, że środki przekazywane będą tamtejszemu organowi egzekucyjnemu. Z uwagi na powyższe, 15 grudnia 2021 r. Dyrektor Oddziału ZUS przekazał wskazanemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego dokumenty celem łącznego prowadzenia egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego. Odpisy przedmiotowych zawiadomień o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu za pośrednictwem poczty 22 listopada 2021 r.

Kolejnymi zawiadomieniami o zajęciu dokonano zajęcia rachunku bankowego w m. S.A. Bank w odpowiedzi poinformował o zbiegu egzekucji ze wskazanym wyżej Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Odpisy powyższych zawiadomień wraz z odpisami tytułów wykonawczych tytułów wykonawczych z 9 grudnia 2021 r. doręczono stronie za pośrednictwem poczty 27 grudnia 2021 r. Następnymi zawiadomieniami dokonano zajęcia rachunku bankowego w m. S.A, po czym Bank w odpowiedzi, tak jak wyżej, poinformował o zbiegu egzekucji. Odpisy zawiadomień wraz z odpisami tytułów wykonawczych z 20 grudnia 2021 r. doręczono stronie 27 grudnia 2021 r. zaś odpisy zawiadomień tych wraz z odpisami tytułów wykonawczych z 10 stycznia 2022 r. doręczono stronie 24 stycznia 2022 r., a zawiadomień z odpisami tytułów wykonawczych z 9 lutego 2022 r. - 25 lutego 2022 r.

W piśmie z dnia 10 lutego 2022 r. strona zwróciła się o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny potraktował to pismo jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dyrektor Oddziału ZUS postanowieniem z 23 lutego 2022 r., doręczonym 28 lutego 2022 r., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych wyżej tytułów wykonawczych. Postanowienie to strona zażaliła, wnosząc o umorzenie bezzasadnie wszczętej egzekucji bez dowodów na istnienie zobowiązań i w oparciu o tytuł egzekucyjny wydany przez nieuprawnioną jednostkę organizacyjną. Zobowiązany wskazał, że na podstawie decyzji KRUS podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników i żadne pieniądze nie są należne Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Zakwestionował on zasadność egzekucji, w sytuacji gdy nie ma deklaracji płatnika składek, a ustawodawca w przypadku przedsiębiorców usunął przepisy ustawy umożliwiające wystawianie deklaracji z urzędu. Dodatkowo zobowiązany podnosił, że organ nie zajął się sprawą złożonych i nie rozpoznanych wniosków o wyłączenie Dyrektora Oddziału ZUS P. W. oraz rozpoznania przez nieuprawnioną osobę wniosków o wyłączenie złożonych wobec D. M.. Według strony, w rozstrzygnięciu postanowienia wpisana jest nieuprawniona jednostka organizacyjna, brak jest nazwy organu egzekucyjnego i jego siedziby oraz adresu. Strona podkreślała też, że ZUS Oddział w L. nie jest wierzycielem i nie jest uprawniony do wystawiania tytułów egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Uzasadniając swoje stanowisko organ nadzorczy odwołał się do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479), dalej: "u.p.e.a.", w pierwszej kolejności do zawartych art. 59 § 1 i 2 tej ustawy. Wynika z nich, kiedy postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części oraz że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaznaczył następnie, że organ egzekucyjny ma obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeżeli zachodzi wskazana przesłanka. W ocenie organu nadzorczego prawidłowo organ egzekucyjny uznał argumenty podniesione przez zobowiązanego za bezzasadne.

Organ nadzorczy podał, że zobowiązany w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, zwolniony jest z obowiązku comiesięcznego składania deklaracji rozliczeniowych. Dalej organ zauważył, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1621), która weszła w życie w dniu 18 września 2021 r., do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dodano art. 47 ust. 2h i 2u. Stosownie do tych przepisów, deklaracje rozliczeniowe oraz imienne raporty miesięczne za płatników składek zwolnionych z obowiązku ich składania sporządza ZUS. Dokumenty te mają moc zrównaną z dokumentami rozliczeniowymi złożonych przez samego płatnika składek. Korzystając z umocowania zawartego w powołanych przepisach i jednocześnie wypełniając obowiązek nałożony w nich na wierzyciela, Oddział ZUS sporządził deklaracje rozliczeniowe. Następnie skierował on do zobowiązanego upomnienia przedegzekucyjne, zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.e.a., wzywając go do uregulowania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. W związku z brakiem wpłaty składek przez zobowiązanego, zostały wystawione tytuły wykonawcze, jako że ZUS, w świetle art. 1a pkt 13 u.p.e.a. jest wierzycielem uprawnionym do domagania się zapłaty nieopłaconych w terminie przez płatnika należności z tytułu składek. Zgodnie natomiast z treścią art. 19 § 4 powołanej ustawy Dyrektor Oddziału ZUS, wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jest organem egzekucyjnym. Realizując upoważnienie ustawowe, Minister Finansów, rozporządzeniem w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne z dnia 2 września 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1411) wyznaczył zaś jako organ egzekucyjny Dyrektora Oddziału ZUS w Lublinie.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, tytuły wykonawcze będące podstawą prowadzonej egzekucji zawierają wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a. Zawierają też klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułów do egzekucji administracyjnej. W ocenie organu nie budzi wątpliwości, że egzekucja administracyjna i zastosowane w jej ramach środki egzekucyjne są dopuszczalne. Poza tym postępowanie egzekucyjne nie było zawieszone na żądanie wierzyciela, wierzyciel nie żądał umorzenia postępowania egzekucyjnego i nie zaszły inne przypadki przewidziane w innych ustawach, skutkujące obowiązkiem zakończenia tego postępowania we wskazany sposób. Nie zachodzi zatem żadna z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a., stanowiących podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i oraz postanowienia wydanego w pierwszej instancji, jako niezgodnych z prawem. Zarzuciła ona, że w zaskarżonym postanowieniu brakuje pełnych danych strony postępowania, a także brak jest podania podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, co sprzeczne jest z art. 7 Konstytucji. Pełnomocnik skarżącego podała jednocześnie, że podtrzymuje wszystkie podnoszone dotychczas zarzuty oraz dotyczącą ich argumentację.

Działania ZUS pełnomocnik strony oceniła jako bezprawne. W jej ocenie ZUS nie jest wierzycielem, brak jest w sprawie deklaracji oraz podstaw do wystawienia tytułów wykonawczych. Próbę egzekwowania składek i twierdzenia ZUS, że skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej podlegał ubezpieczeniu w ZUS pełnomocnik skarżącego określiła jako "uporczywe nękanie".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie jest zgodne z prawem. Należało je zatem wyeliminować z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi ostatecznych postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym w wyniku rozpatrzenia zażalenia, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zważywszy, że przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym. W myśl natomiast art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Podstawę prawną kontrolowanego przez Sąd postanowienia stanowiły przepisy u.p.e.a. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego uregulowane są w treści art. 59 § 1 i 2 tej ustawy. Zgodnie z przepisem paragrafu 1. powołanego artykułu, postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:

1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;

2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;

3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;

4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek:

a) jest ściśle związany ze zobowiązanym,

b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;

7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić, jeżeli zaistnieje co najmniej jedna z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Jak z kolei wynika z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Zgodnie z art. 59 § 4 u.p.e.a. umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek zobowiązanego, wierzyciela lub z urzędu.

Jak wynika z akt postępowania, pismem z dnia 7 lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącego wystąpiła do Prezesa ZUS z żądaniem umorzenia egzekucji wszczętych z naruszeniem prawa. Naruszenie prawa pełnomocnik skarżącego upatruje m.in. w tym, że Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie wznowił postępowań od decyzji ostatecznej, na podstawie której skarżący podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i płacił składki. Oddział ZUS, wg pełnomocnik skarżącego, nie jest więc uprawniony do wydawania decyzji i wystawiania tytułów wykonawczych. Poza tym pełnomocnik skarżącego żądała rozpoznania wniosków o wyłączenie Dyrektora Oddziału ZUS oraz jego zastępcy i podległych mu pracowników. Kolejnym pismem, datowanym na 10 lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącego żądała umorzenia wszystkich postępowań prowadzonych wobec niego w oparciu o deklaracje sporządzone przez ZUS z urzędu, które jej zdaniem nie spełniają wymogów ustaw i ponawiała żądanie wyłączenia. W przedstawionych Sądowi aktach znajduje się także pismo z dnia 15 grudnia 2021 r., w którym pełnomocnik skarżącego żądała niezwłocznego wstrzymania wszelkich, jej zdaniem, bezpodstawnych egzekucji oraz formułowała zdecydowanie negatywne oceny działania ZUS.

Ze względu na treść przytoczonych pism wnoszonych przez pełnomocnik skarżącego zauważyć trzeba, że decyzją z dnia 18 czerwca 2007 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził m.in. podleganie przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i obowiązek opłacania przez niego składek w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego za okres od 1 października 2021 r. do 21 grudnia 2004 r. Z kolei decyzją z dnia 13 marca 2013 r. ZUS Oddział w Lublinie na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od 22 grudnia 2004 r. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. (prawomocnym od 31 sierpnia 2014 r.), sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w L. odrzucił odwołanie skarżącego od powołanej wyżej decyzji Oddziału ZUS w Lublinie z dnia 13 marca 2013 r. Z akt postępowania wynika także, iż wnioski o wyłączenie Dyrektora Oddziału ZUS w Lublinie oraz o wyłączenie jego zastępcy zostały rozpatrzone. Postanowieniami z dnia 9 lutego 2017 r., z dnia 30 stycznia 2018 r. oraz z dnia 17 sierpnia 2021 r. odmówiono wyłączenia wskazanych osób od udziału w postępowaniu.

Decyzją z dnia 7 marca 2018 r. Oddział ZUS w Lublinie określił wysokość zadłużenia skarżącego z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października do listopada 2017 r. oraz na Fundusz Pracy za ten sam okres, zaś decyzją z dnia 9 stycznia 2019 r. Oddział ZUS w Lublinie określił wysokość zadłużenia skarżącego z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne za okres od lipca do września 2018 r. Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r. , sygn. akt [...], oddalił odwołanie skarżącego od wskazanej wyżej decyzji z dnia 7 marca 2018 r. Natomiast Sąd Apelacyjny w R. , wyrokiem z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt [...], oddalił apelację skarżącego od tego wyroku. Z kolei wyrokiem z dnia 8 listopada 2019 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w L. oddalił odwołanie skarżącego od decyzji z dnia 9 styczna 2019 r., natomiast Sąd Apelacyjny w R. , wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt [...], oddalił apelację od wskazanego wyroku Sądu Okręgowego w L.. Z uzasadnienia wyroku [...] wynika, że wobec prawomocnej decyzji z dnia 13 marca 2013 r. pozostającej w obrocie prawnym nie może być kwestionowany tytuł ubezpieczeń społecznych skarżącego. Dlatego istnieje po jego stronie, wynikający z art. 46 ust. 1 oraz art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązek obliczania i rozliczania składek za każdy miesiąc kalendarzowy. Sąd Apelacyjny odniósł się również do kwestionowanej przez skarżącego reprezentacji ZUS, odnotowując negatywne dla skarżącego rozpatrzenie wniosku o wyłączenie Dyrektora Oddziału ZUS w Lublinie i nie dostrzegając w tym zakresie uchybień.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika zatem, że z ostatecznej i prawomocnej decyzji ZUS Oddział w Lublinie z dnia 13 marca 2013 r. wynika, że skarżący w okresie od 22 grudnia 2004 r. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, a nie ubezpieczeniu społecznemu zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ma on zatem obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i składek na ubezpieczenie zdrowotne, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Potwierdzają to (w odniesieniu do okresów rozliczeniowych, których dotyczą) ostateczne i prawomocne decyzje ZUS Oddział w Lublinie z dnia 7 marca 2018 r. oraz z dnia 9 stycznia 2019 r. Decyzje te podlegały kontroli sądowej. Dotyczące ich, wyżej powołane wyroki, są zaś prawomocne. Twierdzenia pełnomocnik skarżącego, że skarżący nadal podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, bowiem decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jest ostateczna i nie doszło do wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją, a nie ubezpieczeniu społecznemu zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego są więc nieuzasadnione. Decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, której waloru ostateczności, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie można zakwestionować odnosiła się bowiem do okresu kończącego się w dniu 21 grudnia 2004 r. Natomiast od 22 grudnia 2004 r., jak wynika z powołanej wyżej ostatecznej decyzji ZUS Oddział w Lublinie z dnia 13 marca 2013 r., skarżący podlega zaś obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Tytuły wykonawcze objęte zaskarżonym postanowieniem dotyczą późniejszych okresów rozliczeniowych. Odnotować zarazem trzeba, że skarżący nie twierdzi, by nie prowadził działalności gospodarczej bądź zawiesił prowadzenie tej działalności. Wg CEIDG na dzień 19 grudnia 2022 r. skarżący, jako prowadzący A. ma status aktywny.

Biorąc powyższe pod uwagę zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a., organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ZUS, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń, jest dyrektor oddziału ZUS wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Minister Finansów zrealizował wskazaną delegację ustawową rozporządzeniem z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne. Z poz. 16. załącznika do tego rozporządzenia, określającego siedziby i właściwość miejscową dyrektorów oddziałów ZUS wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne wynika, że ze względu na miejsce zamieszkania skarżącego w Gminie S., właściwym organem egzekucyjnym we wskazanym wyżej zakresie jest Dyrektor Oddziału ZUS w Lublinie. Twierdzenie pełnomocnik skarżącej co do braku właściwości po stronie organu egzekucyjnego są zatem nieuzasadnione.

Odnosząc się z kolei do zarzutu pełnomocnik skarżącej co do wadliwości prowadzonej egzekucji ze względu na jej prowadzenie w oparciu o deklaracje sporządzone z urzędu, które jej zdaniem nie spełniają wymogów ustaw, jako podstawa wszczęcia i prowadzenia egzekucji, zauważyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 47 ust. 2h ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych deklaracje rozliczeniowe oraz imienne raporty miesięczne za płatników składek zwolnionych z obowiązku ich składania sporządza Zakład. Jak natomiast wynika z ustępu 2i tego artykułu, deklaracje rozliczeniowe oraz imienne raporty miesięczne sporządzone przez Zakład za płatników składek zwolnionych z obowiązku ich składania mają moc zrównaną z mocą dokumentów rozliczeniowych złożonych przez płatnika składek. Z przytoczonych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika zatem, że ZUS ma uprawnienie do tego by sporządzać za płatnika deklaracje rozliczeniowe, które mają moc zrównaną z mocą dokumentów sporządzanych i składanych przez samego płatnika. Należy jednak również zauważyć, że na podstawie przytoczonego art. 47 ust. 2h ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ZUS, sporządza deklaracje rozliczeniowe oraz imienne raporty za płatnika zwolnionego z obowiązku ich składania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nadzorczy zaznaczył, że kwestia sporządzania za skarżącego deklaracji rozliczeniowych, które następnie stały się podstawą wystawienia niektórych tytułów wykonawczych, została wyjaśniona w uzasadnieniu postanowienia organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny w uzasadnieniu swojego postanowienia przytoczył zaś wprawdzie powołane wyżej przepisy art. 47 ust. 2h oraz 2i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nie wskazał on jednak na jakiej podstawie i w jakim okresie skarżący jest zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych, co jest warunkiem sporządzania takich deklaracji przez ZUS. Organ egzekucyjny nie wykazał zatem spełnienia przez wierzyciela warunku aktualizującego jego kompetencję do sporządzenia deklaracji rozliczeniowych za skarżącego.

Przechodząc do analizy treści tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzone jest w stosunku do skarżącego postępowanie egzekucyjne zauważyć trzeba, że tytuły wykonawcze o nr TW[...] i TW[...], obejmujące składki na ubezpieczenia społeczne (pierwszy) oraz składki na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne (drugi) za wrzesień 2021 r. wystawione zostały, jak wynika z ich treści, na podstawie deklaracji złożonej przez płatnika składek, upomnienie miało zaś zostać doręczone 26 października 2021 r. Brak jest dowodów doręczeń upomnień. Natomiast tytuły wykonawcze doręczone zostały, jak wynika z treści dowodów doręczenia, pełnomocnik skarżącego B. B. w dniu 22 listopada 2021 r. Nie ma zaś dowodu doręczenia tych tytułów skarżącemu. Podkreślić zatem należy, że w przedstawionych Sądowi aktach znajduje się pełnomocnictwo skarżącego dla B. B. do reprezentowania mocodawcy w postępowaniach administracyjnych oraz egzekucyjnych w pierwszej i drugiej instancji, a także przed sądami administracyjnymi. Jednakże zostało ono udzielone w dniu 15 grudnia 2021 r. Dodać trzeba, że organ egzekucyjny, jak również organ nadzorczy, nie powołują się na istnienie wcześniejszego pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego tej osobie. Brak pełnomocnictwa dla B. B., aktualnego na dzień doręczenia wskazanych tytułów wykonawczych oznacza zaś, że nie można przyjąć, by tytuły te zostały prawidłowo doręczone, a tym samym aby na ich podstawie mogła być prowadzona egzekucja administracyjna wobec skarżącego.

Tytuły wykonawcze o nr TW[...] i TW[...], obejmujące składki na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne (pierwszy) oraz składki na ubezpieczenie społeczne (drugi) za styczeń 2021 r., wystawione zostały, jak wynika z ich treści, na podstawie deklaracji złożonej przez płatnika składek, upomnienie miało zaś zostać doręczone 30 listopada 2021 r. Brak jest dowodów doręczeń upomnień. Natomiast tytuły wykonawcze doręczone zostały, jak wynika z treści dowodów doręczenia, pełnomocnik skarżącego B. B. w dniu 27 grudnia 2021 r.

Tytuły wykonawcze o nr od TW[...] do TW[...], obejmujące składki na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne i na Fundusz Pracy, wystawione zostały, jak wynika z ich treści, na podstawie decyzji z dnia 7 marca 2018 r. i na podstawie decyzji 9 stycznia 2019 r. Tytuły te doręczone zostały pełnomocnik skarżącego B. B. w dniu 27 grudnia 2021 r.

Tytuły wykonawcze o nr TW[...] i TW[...], obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za listopad 2021 r., wystawione zostały, jak wynika z ich treści, na podstawie deklaracji złożonej przez płatnika składek, upomnienie miało zostać doręczone 27 grudnia 2021 r. Brak jest dowodów doręczeń upomnień. Natomiast tytuły wykonawcze doręczone zostały, jak wynika z treści dowodów doręczenia, pełnomocnik skarżącego B. B. w dniu 24 stycznia 2022 r.

Należy zauważyć, że przed zmianą przepisów u.p.e.a. w 2020 r. doręczenie zobowiązanemu upomnienia w sytuacjach, w których ich doręczenie jest obowiązkowe, było przesłanką dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a jego brak stanowił przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazaną w art. 59 § 1 pkt 7 tej ustawy. W obecnym stanie prawnym nieprzesłanie zobowiązanemu upomnienia, pomimo istnienia takiego obowiązku, jest wprawdzie nadal przesłanką dopuszczalności wszczęcia egzekucji, jak to wynika z treści art. 15 § 1 u.p.e.a., ale nie zostało wskazane jako odrębna podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego. Okoliczność taka stanowi podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej wskazaną w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Okoliczność ta nie była jednak podnoszona przez pełnomocnik skarżącego.

Odnotować zatem należy, że tytuły wykonawcze o nr od TW[...] do TW[...], wystawione zostały na podstawie decyzji z dnia 7 marca 2018 r. i na podstawie decyzji 9 stycznia 2019 r. Mają one walor decyzji ostatecznych i prawomocnych. Z przedstawionych Sądowi akt postępowania nie wynika zaś by określone tymi decyzjami obowiązki skarżącego, co do zasady, nie mogły być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Pozostałe tytuły wykonawcze wystawione zostały, jak to wynika z ich treści, na podstawie deklaracji złożonych przez płatnika składek. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, a także uzasadnienia postanowienia organu egzekucyjnego wynika jednak, że wystawione one zostały na podstawie deklaracji rozliczeniowych wystawionych przez ZUS na podstawie art. 47 ust. 2h ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jak dotąd nie zostało zaś wykazane spełnienie warunku sporządzenia takich deklaracji przez ZUS, określonego w tym przepisie. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia z uwzględnieniem treści art. 3a § 1 pkt 3 u.p.e.a., zgodnie z którym egzekucję administracyjną stosuje się do zobowiązań powstałych z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne.

W odniesieniu do wszystkich objętych niniejszym postępowaniem tytułów wykonawczych zauważyć zaś należy, że podając w części A dane zobowiązanego, wierzyciel wskazał imię i nazwisko skarżącego, miejsce jego zamieszkania, nr PESEL, NIP i REGON, a także, iż jest to podmiot, u którego powstał obowiązek. Jednocześnie określając rodzaj zobowiązanego, wierzyciel we wszystkich tytułach wykonawczych podał, że zobowiązany jest podmiotem niebędącym osobą fizyczną. Między wskazaniem w tytułach wykonawczych zobowiązanego, przez podanie jego imienia i nazwiska, co identyfikuje zobowiązanego jako osobę fizyczną, a jednocześnie wskazaniem, że zobowiązany jest podmiotem niebędącym osobą fizyczną, zachodzi więc sprzeczność, która musi być wyjaśniona.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że tytuły wykonawcze objęte niniejszym postępowaniem we wskazanym wyżej zakresie nie spełniają wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Jak bowiem wynika z treści art. 27 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a., tytuł wykonawczy powinien zawierać oznaczenie wierzyciela, dodać trzeba – w sposób niebudzący wątpliwości, oraz m.in. wskazanie treści podlegającego egzekucji obowiązku oraz podstawy prawnej tego obowiązku. Niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w powołanym przepisie stanowi zaś przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienioną w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

Prowadząc ponownie postępowanie organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.