Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 263/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 138 PAR. 1 PKT 1, w zw. z art. 127 par. 1 ,3, art. 156 par. 1, art. 16 par. 1, art. 132, art. 145 par. 1, art. 7-10,11,14,28, art. 61 par. 1,4, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10 ust. 1,2,3,
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II Sz na rozprawie w dniu 1 lipca 2010r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga K.S. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst. jedn. Dz. U. z 1991r., Nr 30, poz. 127 z późn. zm.). Decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzje własne tj.:

- z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] Nr [...]. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, w skład której wchodziły działki ewidencyjne nr [...]w obrębie ewidencyjnym nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr[...];

- z dnia [...]odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego decyzji Nr [...]r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, w skład której wchodziły działki ewidencyjne nr[...].

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia[...], zatwierdził projekty podziału działek stanowiących własność Gminy Miejskiej [...], położonych na terenie [...], oznaczonych nr[...]. Działka nr [...] o powierzchni [...] ha położona przy ul. [...]podzielona została na działki [...]. Uzasadnienie decyzji wskazuje, że organ dokonując podziału w/w działek brał pod uwagę zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczące przeznaczenia działki nr [...]pod budownictwo wielorodzinne, a dla działek nr [...]przewidziano dotychczasowy sposób zagospodarowania.

Natomiast decyzją z dnia [...]Kierownik Urzędu Rejonowego , zatwierdził projekty podziału działek oznaczonych nr[...]. Działka nr [...] o powierzchni [...] ha położona przy ul. [...] podzielona została na działki[...]. Z planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działki nr [...]przeznaczone były pod garaże, natomiast dla działki nr [...] przewidziano dotychczasowy sposób zagospodarowania. W uzasadnieniach w/w decyzji wskazano, że projekty podziału działek sporządzone zostały przez geodetów uprawnionych i są zgodne z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Celem podziału było wydzielenie działek obejmujących grunty niezbędne do racjonalnego korzystania z budynków mieszkalnych, w których znajdowały się lokale przeznaczone do sprzedaży.

K.S., [...]r. współużytkownikiem wieczystym działki nr [...], wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskami /opatrzonymi datą wpływu [...]r./ o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego , jako wydanych z naruszeniem obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wnioskodawczyni stwierdziła, że w postępowaniu podziałowym naruszono w sposób rażący szereg przepisów prawnych, a mianowicie:

- naruszenie przepisu ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ponieważ wszczęcie postępowania nastąpiło bez wspólnego wniosku wszystkich stron (współużytkownicy wieczyści nie uczestniczyli, jako strony w postępowaniu podziałowym z [...] r.), decyzje wydano bez zbadania, czy projekt podziału był zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, a skutki wydanej decyzji stały w sprzeczności z tym planem oraz poprzez wydanie decyzji bez faktycznej obecności projektu podziału;

- naruszenie ustawy z dnia 15 listopada 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach poprzez dokonanie zmian w zabytku bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków;

- naruszenie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez utworzenie nowych działek bez dostępu do drogi publicznej;

- naruszenie przepisów konstytucyjnych poprzez naruszenie skutkami decyzji gwarantowaną konstytucyjnie ochronę prawa własności, co stanowi również naruszenie Protokołu Dodatkowego do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 3 września 1953r. oraz przepisów Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ przyjętej przez Polskę w dniu 10 grudnia 1948r.;

- naruszenie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, z uwagi na braku udziału w postępowaniu o podział nieruchomości pozostałych współużytkowników wieczystych;

- naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez działania organu bez podstawy prawnej; brak dostatecznego uzasadnienia decyzji podziałowej; pominięcia współużytkowników wieczystych jako stron postępowania; nie dołożenie należytych starań w celu wyjaśnienia rozbieżności w powierzchni działki nr [...] z sumą powierzchni działek po podziale.

Ponadto, wnioskodawczyni uważała, że argumentem przemawiającym przeciwko istnieniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w obrocie prawnym jest fakt prowadzenia postępowań administracyjnych na podstawie wniosku Urzędu Miasta [...] Wydziału Gospodarki Gruntami i Geodezji, który nie był organem uprawnionym do występowania z wnioskiem o podział nieruchomości w imieniu strony postępowania. Zdaniem K.S. uprawnienie to dotyczyło wyłącznie organów administracji występujących w imieniu właściciela gruntu, tj. rady lub zarządu gminy.

Według strony, nastąpiło także naruszenie szeregu innych przepisów K.p.a., jakie winny obowiązywać w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniami z [...] wszczęło postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności wyżej opisanych decyzji podziałowych.

W wyniku rozpatrzenia sprawy, decyzjami z dnia [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. Według Kolegium, nie zachodziły w sprawie żadne przesłanki określone w art. 156 § 1 K.p.a., a w szczególności nie można stwierdzić, że doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Przedstawiając argumenty Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią obowiązującego ówcześnie art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości, jedynym kryterium zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości jest zgodność tego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przepisy tej ustawy nie przewidują badania innych przesłanek rozpatrzenia wniosku i to organy we własnym zakresie zobowiązane są do ustaleń, czy istnieje możliwość podziału. Ustosunkowując się do podnoszonych przez stronę skutków podziału, organ wskazał, że nie ma kompetencji badania zasad i sposobu przyszłego zagospodarowania terenu. Biorąc pod uwagę ustawowe kryterium badania zasadności wniosku o podział nieruchomości, Kolegium uznało, że nie potwierdziły się także zarzuty strony, iż wydanie przedmiotowych decyzji podziałowych nastąpiło z naruszeniem prawa osób trzecich, z uwagi na brak dostępu z nowo powstałych działek do drogi publicznej oraz rozpatrzenia sprawy przez Kierownika Urzędu Rejonowego przy braku zezwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytku.

W zakresie zarzutu strony o braku projektu podziału nieruchomości, Kolegium stwierdziło, że projekt został sporządzony w dniu wydania decyzji o podziale nieruchomości, o czym świadczą akta sprawy.

Reasumując organ uznał, że treść badanych decyzji nie stoi w sprzeczności z normą prawną zastosowaną w sprawie.

K.S. w trybie art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego złożyła wnioski o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych decyzjami Kolegium z dnia [...]r., domagając się jednocześnie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z powodu wydania ich z rażącym naruszeniem prawa. Strona powtórzyła zarzuty podniesione uprzednio we wnioskach o stwierdzenie nieważności decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, utrzymało mocy decyzje własne z dnia [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 K.p.a.). Wymagane jest - w ocenie Kolegium - bezsporne ustalenie, że decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Jakiekolwiek odstępstwa od tej zasady podlegają wykładni ścisłej. Organ wyjaśnił, że w istocie pojęcia rażącego naruszenia prawa zawsze chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki zachowania organu, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.

Ocena podstaw stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, wskazanych przez K.S., uwzględniająca wyżej wskazane wywody, dokonana przy ponownej analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uwzględniającego stan prawny tej sprawy, doprowadziła Kolegium do uznania, że nie zachodzi podstawa do uwzględnienia zarzutów strony.

Kolegium powtórzyło, że przepis art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w treści obowiązującej w dacie wydania decyzji podziałowych, przyznawał organowi, jakim był kierownik urzędu rejonowego, kompetencje do dokonania podziału nieruchomości. Kolegium uznało więc, że w przedmiotowej sprawie wbrew twierdzeniom strony, zachodziły przesłanki do dokonania podziału przedmiotowych działek przez organ wskazany w tych decyzjach. Ponadto z wnioskiem o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości występował uprawniony podmiot - właściciel Gmina Miasto [...], podział był zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...] a zatem naturalną konsekwencją tych zdarzeń była decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości.

Ponadto organ zwrócił uwagę na obecny stan prawny przedmiotowych działek, który wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym z aktualnej informacji z rejestru gruntów (na dzień [...]r.). Po dokonanym w [...]r. podziale nieruchomości ich właściciel rozporządzał wydzielonymi działkami, zbywając je na rzecz osób trzecich lub ustanawiając na ich rzecz prawo użytkowania wieczystego. W opinii Kolegium, trudno w zaistniałej sytuacji mówić o odwróceniu skutków prawnych decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego , poprzez stwierdzenie ich nieważności w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym.

Kolegium wskazało również na skutki rozstrzygnięcia w zakresie celu i zakresu wykonywania przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego. Skutek taki wystąpił po zbyciu wskazanych działek i podlegałby zniesieniu w drodze czynności cywilnoprawnych. Czynności cywilnoprawne, jak wyjaśnił organ, kwalifikowane są do kategorii spraw cywilnych i podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd powszechny.

W opinii Kolegium, nie można pominąć również w tej sprawie i tego, że w przypadku przeniesienia własności nieruchomości poprzez ich sprzedaż, ustanowienie przez właściciela nieruchomości użytkowania wieczystego ujawnionego w księgach wieczystych, następują nieodwracalne skutki prawne decyzji. Natomiast ani organy administracji, ani też sądy administracyjne nie mają uprawnień do wzruszenia aktów notarialnych, ani do rozstrzygania o zgodności treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym.

Dlatego też Kolegium uznało, że treść zaskarżonych decyzji nie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, które stanowiły materialną podstawę rozstrzygnięcia.

Organ podtrzymał również stanowisko reprezentowane w decyzjach z dnia [...]r., że podnoszony przez K.S. zarzut, iż nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy (art. 145 § 1 K.p.a.), może być rozpatrywany wyłącznie po wznowieniu postępowania administracyjnego, na wniosek strony postępowania, przez organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji. Przeprowadzenie postępowania administracyjnego bez udziału jednej ze stron nie może - według Kolegium - stanowić przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w związku z rażącym naruszeniem art. 132 K.p.a., a może jedynie stwarzać podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Organ wskazał przy tym, że niedopuszczalne jest przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić zarazem jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K.S. wniosła o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia[...], jako naruszających prawo.

W uzasadnieniu skargi K.S. powtórzyła zarzuty stawiane decyzjom Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia[...]. Według skarżącej, należy stwierdzić nieważność tych decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, tj. art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w związku z art. 233 Kodeksu cywilnego, bowiem wszczęcie postępowania o podział nieruchomości nastąpiło mimo braku wniosku w tym przedmiocie współużytkowników wieczystych. Dalej skarżąca zarzuciła:

- naruszenie art. 5 ustawy Prawo budowlane, poprzez naruszenie ochrony interesów osób trzecich, tj. utworzenie nowych działek gruntu bez dostępu do drogi publicznej, a także bez ustanowienia dla nich służebności gruntowej;

- naruszenie przepisów Konstytucji art. 1, art. 3 ust 2, art. 7, poprzez niezagwarantowanie konstytucyjnej ochrony prawa własności oraz przepisu art. 1 Protokołu Dodatkowego do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 3 września 1953r. ratyfikowany przez Polskę w dniu 26 listopada 1991 r. poprzez naruszenie skutkami decyzji gwarantowaną konwencją ochronę prawa własności, a także art. 17 pkt 2 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ przyjętej m.in. przez Polskę w dniu 10 grudnia 1948 r. poprzez naruszenie skutkami decyzji gwarantowaną deklaracją ochronę prawa własności z tym samym uzasadnieniem;

- naruszenie przepisów prawa procesowego art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie konstrukcji uzasadnienia i jego treści, celowe pominięcie użytkowników wieczystych jako stron w trakcie postępowania administracyjnego, nie dołożenie wystarczającej wnikliwości w celu znalezienia przyczyn rozbieżności w powierzchni gruntów pierwotnej działki nr [...] a sumą powierzchni nowoutworzonych działek gruntu;

- naruszenie lub niezastosowanie art. 14, art. 28, art. 61 § 1 i § 4, art. 107 § 3 oraz innych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Według K.S. na jej korzyść w sprawie, przemawia także fakt, że z wnioskiem o podział nieruchomości, jako strona zwrócił się Urząd Miasta [...] -Wydział Gospodarki Gruntami i Geodezji, który nie był organem gminy, a jedynie komórką organizacyjną Urzędu Miasta [...]. Komórka organizacyjna Prezydenta Miasta [...] nie posiadała osobowości procesowej, a tym bardziej legitymacji do występowaniu do organów administracji w imieniu właściciela gruntu - Gminy Miejskiej [...].

Dodatkowo Urząd Miasta [...] w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez Kierownika Urzędu Rejonowego występuje zarówno, jako strona wszczynająca postępowanie, jak i również, jako organ opiniujący w prowadzonej sprawie (Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w [...]), co winno skutkować stwierdzeniem nieważności postępowania.

Zdaniem skarżącej w aktach sprawy brak jest zarówno wniosku Wydziału Gospodarki Gruntami i Geodezji, jak i opinii Wydziału Urbanistyki i Architektury - komórek organizacyjnych Urzędu Miasta. Jednakże określenia te mogą wskazywać, że Kierownik Urzędu Rejonowego działał bez wiedzy organów rzeczywiście reprezentujących właściciela - Gminę Miejską [...] - tj. Radę Gminy lub Zarząd Gminy. Według strony, Urząd Miasta, jako zakład pracy (tudzież budynek), nie był uprawniony do występowania w charakterze strony lub opiniodawcy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę K.S. wniosło o jej oddalenie, z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Skarżąca nie wnosi, bowiem do sprawy żadnych nowych istotnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę wydanej decyzji.

Podnoszone w skardze zarzuty rażącego naruszenia prawa materialnego i procesowego, Kolegium uznało za bezpodstawne i nieuzasadnione. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Kolegium w sposób dostateczny uzasadnia i potwierdza, że właściwa jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych Kierownika Urzędu Rejonowego Nr [...]zatwierdzających projekty podziału nieruchomości. W ocenie Kolegium, treść zaskarżonych decyzji nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisów art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz innych ustaw. Także występowanie ewentualnych racji ekonomicznych lub gospodarczych nie może przesądzać o stwierdzeniu istnienia rażącego naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według zgodności z prawem materialnym jak i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że akt ten odpowiada prawu.

Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja, która została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 § 1 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego), czyli z zastosowaniem nadzwyczajnego środka odwoławczego. Podkreślenia wymaga, że w ramach w/w instytucji chodzi o zarzuty dotknięcia decyzji administracyjnej wadami kwalifikowanymi. Dotyczy to decyzji, które weszły do obrotu prawnego (tzw. prawidłowe), jednakże z uwagi rodzaj wadliwości może wystąpić konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego. Nie jest natomiast wykluczone, że decyzja podlegająca kontroli w nadzwyczajnym trybie postępowania może być dotknięta wadami mniejszej wagi (niekwalifikowalnymi), jak i to, że decyzja będzie najzupełniej prawidłowa pod względem prawnym i tym samym brak będzie podstaw do jej wzruszenia. W praktyce oznacza to, że wadliwości podnoszone przez stronę mogą okazać się trafne z punktu oceny podjętego rozstrzygnięcia, wydanego w zwykłym trybie postępowania administracyjnego (w tym przypadku decyzji o podziale nieruchomości). Jednak pomimo stwierdzenia takich naruszeń, z uwagę ich rodzaj (nie kwalifikowane w tzw. kategorii najcięższych wad) nie powodują konieczności stwierdzenia nieważności decyzji. Istotny może okazać się w takim przypadku również upływ terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jak również skutki prawne, jakie zostały wywołane decyzją (art. 156 § 1 i § 2 K.p.a.).

Sąd zwraca dodatkowo uwagę na istotną cechę nadzwyczajnych środków zaskarżenia stosowanych w postępowaniu administracyjnym, która opiera się na nie konkurencyjności przesłanek tych wniosków, tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości i nie mogą być stosowane zamiennie. Rozważania te mają istotne znaczenie z uwagi na zarzuty sformułowane przez K.S. we wniosku o stwierdzenie nieważności postępowania administracyjnego. Zarzuty te skarżąca powtórzyła także na etapie postępowania odwoławczego oraz w skardze do Sądu.

Wydanie decyzji o podziale działek wymienionych w uzasadnieniu decyzji, jak słusznie przyjął organ rozpatrujący sprawę, podlegały rozpatrzeniu na podstawie przepisu prawa materialnego, którym w dacie wydania tych decyzji był art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. z 1991r. Dz. U. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Przepis ten stanowił, że podział nieruchomości mógł nastąpić, jeżeli był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podział nieruchomości następował na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej, zatwierdzającej projekt podziału.

Analiza treści tego przepisu – zdaniem Sądu - prowadzi do wniosku, że przy spełnieniu wymogu zgodności projektu podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, właściwy organ – kierownik urzędu rejonowego, zatwierdzał projekt podziału nieruchomości i jest to jedyny cel, jaki musiał być spełniony, aby wydać decyzję o podziale nieruchomości. Pogląd ten był poruszony w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1998r., sygn. akt I SA 1112/97, opublikowany w bazie internetowej LEX nr 44540, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2008r., sygn. akt I SA/Wa 227/08, opublikowany w bazie internetowej LEX nr 535020).

Z wnioskiem o podział nieruchomości mógł, na podstawie w/w ustawy, wystąpić zarówno właściciel działki, jak i użytkownik wieczysty, jeżeli tylko wykazał tytuł prawny do dysponowania nieruchomością objętą wnioskiem o jej podział, takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 czerwca 1999r., sygn. akt I SA 1608/98 (opublikowany w bazie LEX nr 48515), podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 5 maja 1998r., sygn. akt I SA 1112/97 w, oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Gd 223/08 opublikowany w LEX nr 566735 ). Wobec tego, że z wnioskiem o podział nieruchomości wystąpił jej właściciel, nie znajdują potwierdzenia zarzuty skarżącej o naruszeniu w/w decyzjami prawa własności nieruchomości.

Inną natomiast kwestią jest wskazywany przez E.S. zarzut pominięcia użytkowników wieczystych i zajęcia przez nich stanowiska w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przed Kierownikiem Urzędu Rejonowego. W postępowaniu administracyjnym generalną zasadą jest prawo udziału wszystkich, podmiotów, których wynik postępowania będzie dotyczył, z uwagi na występujący po ich stronie interes prawny. Zarzut ten strona mogłaby podnosić, ale jedynie w trybie złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Przesłanka ta zgodnie z zasadą nie konkurencyjności przesłanek nadzwyczajnych trybów zaskarżenia nie może być podstawą wniosku składanego w innym trybie niż o wznowienie postępowania administracyjnego. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego oraz stwierdzenia nieważności decyzji, oparte są na zupełnie różnych podstawach i przesłankach rozstrzygania. Słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przesłanki te nie krzyżują się wzajemnie, strona nie może tym samym powoływać zarzutu przesłanki, zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w ramach wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji opartego o przesłanki wynikające z art. 156 § 1 K.p.a. (wyrok por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 lipca 2008r., sygn. akt II SA/Gd 85/08, opublikowane w bazie orzeczeń LEX nr 499761). Artykuł 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowiący, iż nieważna jest decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, nie obejmuje przypadku naruszenia przez organ prawa poprzez brak umożliwienia stronie udziału w postępowaniu. Jak to już zostało wyżej wyjaśnione łączenie zarzutów zaprzeczałoby zasadzie nie konkurencyjności przesłanek zastosowania trybów nadzwyczajnych w postępowaniu administracyjnym, ale przede wszystkim byłoby

w sprzeczności z charakterem tych przepisów, które z istoty swej rzeczy opierają się

o konieczność stosowania wykładni ścisłej, tzn. że brak jest w takim przypadku jakiegokolwiek uznania. Słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zasadność wniosku o stwierdzenie nieważności opierać się musi na stwierdzeniu w treści decyzji oczywistej sprzeczności w zestawieniu z przepisem prawa materialnego, a przesłanki te określone zostały w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. i wbrew twierdzeniu skarżącej zarzut niemożności udziału w postępowaniu o podział nieruchomości bez własnej winy strony do tego typu naruszeń nie należy.

Należy także zwrócić uwagę, na kwalifikację zarzutów podanych przez stronę we wniosku o stwierdzenie nieważności. Do kategorii rażącego naruszenia prawa zawsze chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwość dla strony nie można niczym usprawiedliwiać. Analiza ta ma znaczenie z uwagi na stawiany przez skarżącą zarzut, że z wnioskiem o podział nieruchomości, jako strona zwrócił się Urząd Miasta [...] - Wydział Gospodarki Gruntami i Geodezji, który nie był organem gminy i tym samym nie miał legitymacji do występowania w imieniu właściciela gruntu – Gminy Miejskiej [...].

Na podstawie akt sprawy Sąd stwierdził, że do złożenia wniosku o podział nieruchomości doszło z uwagi na przeznaczenie do sprzedaży lokali mieszkalnych, w budynkach, które znajdują się na wskazanych na wstępie działkach. Właścicielem tych nieruchomości była w tym czasie Gmina Miejska [...]. Sprzedaż lokali obejmowała także budynek przy ulicy [...]. W związku z tym wystąpiła konieczność uregulowania statusu prawnego działek, na których znajdowały się budynki mieszkalne. Miało to na celu zapewnić przyszłym właścicielom lokali prawo udziału w wieczystym użytkowaniu gruntu, na których stały budynki mieszkalne mieszkaniami przeznaczonymi do sprzedaży. Złożenie wniosku o podział nieruchomości wiązał się także z przeznaczeniem części gruntów pod garaże, co zgodne było z planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Bez wątpienia Gmina Miejska[...] miała interes prawny i mogła skorzystać z możliwości złożenia wniosku o podział działki nr [...] i jest to wystarczającym argumentem za uznaniem, że wniosek o podział nieruchomości złożył uprawniony podmiot.

Mając na uwadze zgodność interesów gminy (reprezentowanej przez członków zarządu) oraz użytkowników wieczystych odnośnie celu, jakim był racjonalny sposób wykorzystania lokali na działce nr [...] choćby w zakresie starań użytkowników wieczystych o wykup lokali, czy też ustanowienia kolejnych praw użytkowania wieczystego, czy prawa własności na wydzielonych działkach nie sposób dopatrzyć po stronie Gminy Miejskiej braku woli i wiedzy, czy też bezprawnych działań w przedmiocie złożenia wniosku o podział w/w działek. Ostatecznie Gmina Miejska osiągnęła zamierzony skutek, ponieważ zbyła część wydzielonych działek na rzecz osób trzecich i ustanowiła na pozostałej części użytkowanie wieczyste, co wynika z akt postępowania.

Za rażące naruszenie prawa uznaje się jedynie sytuację, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Wobec wykazanych wyżej skutków nie sposób dopatrzyć się przejawu działań wnioskodawcy i organu kwalifikowanych do kategorii rażącego naruszenia prawa, które w żaden sposób nie daje się usprawiedliwić.

Nie znajduje również potwierdzenia zarzut skarżącej o sprzeczności interesów podmiotu składającego wniosek o podział nieruchomości wobec faktu, że Kierownik Urzędu Rejonowego powołał się na opinię komórki Urzędu Miejskiego

- Wydziału Urbanistyki i Architektury, pozytywnie opiniującą ten podział. Kierownik Urzędu Rejonowego w ramach swych kompetencji samodzielnie dokonał rozpatrzenia wniosku, w oparciu o przesłanki wskazane w art. 10 ust 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Organ ten nie musiał brać pod uwagę opinii Wydziału Urbanistyki i Architektury. Opinia pozytywna mogła stanowić jedynie walor uzupełniający argumenty przemawiające za słusznością wniosku, lecz nie mogła przesądzić o wyniku tego postępowania, bowiem przesłankami tymi były zgodność projektu wniosku o podział nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także to że wnioskiem wystąpił uprawniony podmiot.

W związku z tym Sąd nie podziela zarzutów skargi K.S. odnoszących się do naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa materialnego - art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, art. 5 ustawy Prawo budowlane oraz przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 11, art. 14, art. 16 art. 28, art. 61 § 1 i § 4, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ przy tym w sposób wyczerpujący zbadał materiał dowodowy w sprawie, jak również wszechstronnie odniósł się do zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego. Dotyczyło to również postępowania prowadzonego przez Kolegium w trybie art. 127 § 3 K.p.a. (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy).

W warunkach niniejszej sprawy, przychylić należy się tym samym do stanowiska organów administracji publicznej, co do braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia18 i 27 kwietnia 1994 r. na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).