Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 294/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67b par. 1 pkt 2; art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r.,1999 r., 2000 r., 2001 r., 2002 r. wraz z odsetkami oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. o Nr [...], wydaną

z powołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67b § 1 pkt 2 w związku

z art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. orzekł

o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. o Nr [...] odmawiającej T. K. umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. wynikającej z decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w wysokości [...] zł, za 1999 r. wynikającej z decyzji Urzędu Kontroli Skarbowej w Sz. z dnia [...] r. Nr UKS-[...] w wysokości [...] zł, za 2000 r. w wysokości [...] zł, za 2001 r. w wysokości [...] zł oraz za 2002 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę łącznej kwocie [...] zł.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przytoczył przebieg postępowania wskazując, że T. K. od 1985 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w przedmiocie doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej, zarządzania i kierowania pod nazwą: Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W" (której dochody opodatkowane były, do 31 grudnia 2003r., podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, natomiast od 1 stycznia 2004 r. - wg stawki 19%).

Wnioskiem z dnia 11 lutego 2008 r. uzupełnionym w dniu 4 i 25 marca 2008 r. podatnik zwrócił się o umorzenie zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, jak

i podatku dochodowego od osób fizycznych wraz z odsetkami za zwłokę objętych 22 tytułami wykonawczymi.

Na dzień złożenia wniosku, podatnika obciążały zaległości podatkowe z tytułu:

- podatku od towarów i usług (za lipiec, październik, listopad, grudzień 2001 r., IV kwartał 2004 r., I, II, III, IV kwartał 2005 i 2006 r. i I, II, III kwartał 2007 r.)

w łącznej kwocie [...] zł plus odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł (obliczone na dzień złożenia wniosku),

- podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1998, 1999, 2000, 2001, 2002 w łącznej kwocie [...] zł plus odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł (obliczone na dzień złożenia wniosku),

- podatku VAT za II kwartał 2005 r. i 2006 r. w łącznej wysokości [...] zł wraz

z odsetkami za zwłokę wynikające z decyzji z dnia [...] r. orzekającej

o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu PPU "T" Spółki z o.o.

w K.

Wniosek, jak podkreślił podatnik, nie obejmował zobowiązań podatkowych spółki "T".

Uzasadniając swój wniosek o umorzenie zaległości podatkowej T. K. wskazał, że wskutek braku środków pieniężnych i oszczędności, nie jest

w stanie wywiązać się ze spłaty wskazanych zobowiązań podatkowych. W ocenie ww., do ich powstania przyczyniła się trudna sytuacja rodzinna. Od 2000 r. podatnik opiekował się chorą matką, w związku z czym ponosił wysokie wydatki, które kilkakrotnie przekraczały emeryturę matki. W 2003 r. upadła spółka w której T. K. był zatrudniony, utracił więc zatrudnienie, a na utrzymaniu posiadał czwórkę dzieci. W 2005 r. podatnik przeszedł operację usunięcia nerki i przez okres sześciu miesięcy przebywał na zwolnieniu lekarskim. Powyższa okoliczność wpłynęła na zerwanie umów o współpracy gospodarczej, przez co utracił płynność finansową. W dalszej części uzasadnienia swojego wniosku T. K. nadmienił, że nie jest w stanie w całości udokumentować kosztów leczenia matki, może natomiast udostępnić całą dokumentację lekarską jej choroby. Nadto, podatnik wskazał na okoliczności powstania zaległości podatkowych (zaniedbanie terminu do złożenia odwołania od niesłusznej, jego zdaniem, decyzji organu kontrolnego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r., kontrola skarbowa za lata 1999 - 2000 i niesłuszne decyzje) oraz wniósł o udzielenie - poprzez przedmiotowe umorzenie - pomocy publicznej de minimis.

W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że

z oświadczenia T. K. złożonego w dniu 11 lutego 2008 r. o stanie majątkowym, sytuacji rodzinnej i ciężarach finansowych wynika, że skarżący wraz

z rodziną (tj. z żoną i dwiema studiującymi w K. córkami) mieszka w 7 pokojowym mieszkaniu (będącym własnością żony) o pow. 250 m², położonym w N. przy ul.[...]. Obecnie podatnik jest zatrudniony w firmie Dom Finansowo - Handlowy Sp. z o. o. A. w N., na pod-stawie umowy o pracę z miesięcznym wynagrodzeniem [...] zł netto. Jednak, ze względu na brak przychodów w Spółce, wynagrodzenie to od 2006 r. nie jest wypłacane (brak dowodu). Żona podatnika, z tytułu zatrudnienia w Towarzystwie Ubezpieczeniowym [...], otrzymuje miesięczne wynagrodzenie prowizyjne w wysokości ok. [...] zł. Od 1995 roku małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową. Podatnik jest właścicielem 1/2 nieruchomości o pow. 2 000 m², położonej w Sz. przy ul. [...], obciążonej kredytem hipotecznym (tytuły egzekucyjne). Nie posiada natomiast żadnego majątku ruchomego, praw majątkowych, kapitałów pieniężnych i oszczędności. Miesięczne obciążenia finansowe podatnika (opłaty za media, telefon i internet) wynoszą [...] zł.

W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że skarżący w 2002 r. (wg PIT 36 ) uzyskał dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości – [...] zł i dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej – [...] zł (łącznie [...] zł), w 2003 r. (wg PIT 36) uzyskał dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniósł stratę w kwocie [...] zł, dochód z tytułu działalności wykonywanej osobiście w tym o dzieło lub zlecenie – [...] zł (według deklaracji VAT 7K za I-IV kwartał 2003 r. wartość sprzedaży [...] zł),

w 2004 r. (wg PIT 36L ) uzyskał dochód z działalności gospodarczej – [...] zł, (po pokryciu straty za ubiegłe lata [...] zł - dochód [...] zł), w 2005 r. (wg PIT 36L) osiągnął stratę z działalności gospodarczej – [...] zł, natomiast w zeznaniu PIT 37 wykazał dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, dochód z innych źródeł – [...] zł, nadpłatę – [...] zł, w 2006 r. (wg PIT 36) osiągnął z działalności gospodarczej stratę – [...] zł, natomiast w zeznaniu PIT 37 wykazał, dochód ze stosunku pracy [...] zł, dochód ze świadczenia emerytalno - rentowego [...] zł, nadpłatę [...] zł.

Mając na uwadze powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., decyzją z dnia [...]r. o Nr [...], odmówił umorzenia zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1998 - 2002 w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł. Odrębną decyzją, również z dnia 13 maja 2008,r. organ, odmówił skarżącemu umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe lat 2001, 2004 - 2007 wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł.

Nie zgadzając się z takimi rozstrzygnięciami, T. K. wniósł odwołanie od obu decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc o ich uchylenie i wydanie decyzji umarzającej zaległości podatkowe.

W odwołaniu podatnik ponownie wskazał na przyczyny powstania przedmiotowych zaległości. Nadmienił, iż powyższe okoliczności spowodowały powstanie zadłużeń nie tylko w Urzędzie Skarbowym ale i także wobec innych podmiotów, w tym banków (debety na kartach kredytowych), skutkujących następnie wpisaniem go, na wniosek Sądu Rejonowego w G. dnia [...] r. do Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestru Dłużników Niewypłacalnych (kopia w zał.), co świadczy, iż jest niewypłacalny i nie ma szans na prowadzenie normalnej działalności gospodarczej pod swoim szyldem.

W ocenie odwołującego się, Urząd Skarbowy wadliwie interpretuje wniosek

o umorzenie zaległości podatkowych, jako wniosek o nieuprawnione uprzywilejowanie.

Dyrektor Izby Skarbowej w Sz., po rozpoznaniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, nie znajdując podstaw do jej uchylenia.

Organ odwoławczy wskazał, iż na dzień 21 sierpnia 2008 r. stan zaległości podatkowych skarżącego nie uległ zmianie. Według deklaracji PIT-36L za 2007 r. podatnik z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej osiągnął stratę – [...] zł. Natomiast, jego żona – Z. K. według zeznania PIT 36 za 2007 r., uzyskała dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie [...] zł, dochód z działalności wykonywanej osobiście – [...] zł oraz dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej – [...] zł (łączny dochód [...] zł, tj. ok. [...] zł miesięcznie).

W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 67b § 1 pkt 2 w związku z art. 67a §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej

i wskazał, że wskazana tam ulga w płatności należności podatkowych jest wyjątkową regulacją na tle powszechności opodatkowania, a jej przyznanie - uzależnione od oceny zaistniałych okoliczności indywidualnej sprawy - następuje w postępowaniu uznaniowym organu, przy zachowaniu obowiązku dokonania analizy istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że, w jego ocenie, w przedmiotowej sprawie nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności uzasadniające zastosowanie instytucji umorzenia zaległości podatkowych, bowiem nie należą do nich: trudna sytuacja rodzinna czy niekorzystna sytuacja finansowa. Jak podkreślił następnie Dyrektor Izby Skarbowej, toczące się postępowanie egzekucyjne, dotyczące zaległych zobowiązań, to również efekt ryzyka i indywidualnych decyzji podatnika w zakresie zarządzania środkami finansowymi. Z kolei okoliczność wpisania ww. do Krajowego Rejestru Dłużników jest konsekwencją braku realizacji zobowiązań i również nie może stanowić przesłanki do zwolnienia z obowiązku zapłaty zaległości podatkowych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał też, iż nie kwestionuje wagi problemów, związanych ze stanem zdrowia skarżącego oraz opieką w latach 2001-2005 nad chorą matką, jednak nie dostrzegł w nich okoliczności mających skutkować podjęciem pozytywnej dla skarżącego decyzji. Zdaniem organu odwoławczego nie mogły one być bezpośrednimi przyczynami wszystkich zaległości podatkowych (tj. zarówno w zakresie podatku VAT, jak i dochodowego od osób fizycznych), które dotyczą okresów kilkuletnich zarówno sprzed choroby skarżącego, jak i po tym okresie. Konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny wynika z obowiązków rodzinnych i również nie stanowi sytuacji nadzwyczajnej. Do okoliczności losowych i nadzwyczajnych nie można również,

w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, zaliczyć kontroli skarbowej skutkującej stwierdzeniem zaległości podatkowych. Także problemy związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ewentualne niepowodzenie finansowe to, jak podkreślił organ odwoławczy, powszechnie występujące zjawiska w obrocie gospodarczym i nie powinny one, co do zasady, skutkować umarzaniem zaległości podatkowych.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, nie bez znaczenia w sprawie jest również to, że podatnik posiada majątek w postaci 1/2 nieruchomości o pow. 2 000 m2,

a nadto zarówno T. K., jak i jego żona, nie utracili możliwości zarobkowania i osiągają przychody. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, sytuację ekonomiczną podatnika i jego rodziny ocenić można jako ustabilizowaną.

Odnosząc się do odwołania organ odwoławczy wskazał dalej, iż zarzut naruszenia prawa skarżący opiera na polemice o charakterze słusznościowym, co do oceny okoliczności sprawy. Dodatkowo wskazał, iż umorzenie zaległości, czy odsetek za zwłokę jest ulgą o najdalej idącym zakresie dlatego zasadne jest, by możliwość jej zastosowania rozważana była po bezskutecznym wyczerpaniu możliwości, które dają podatkowe ulgi uznaniowe, nie pozbawiające w rezultacie należnych wpływów do budżetu (np. raty).

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz wydanie wyroku o umorzeniu zaległości podatkowych objętych ww. decyzjami.

W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie wskazał powody dla których wnosił

o umorzenie zaległości podatkowych - choroba nowotworowa, długotrwały pobyt na zwolnieniu lekarskim, utrata intratnych umów i kontraktów w tym okresie, powstanie zaległości po kilku latach od zdarzeń gospodarczych w wyniku kilkunastu kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej, które przypadły na okres największych kłopotów rodzinnych i zdrowotnych skarżącego.

Skarżący wskazał dalej, iż wskutek tych kontroli zapadło kilkadziesiąt decyzji administracyjnych, z których część udało mu się obalić w drodze administracyjnej lub sądowej. Działalność kontrolna, w ocenie skarżącego, skutecznie paraliżowała jego działania gospodarcze i przyczyniła się do jego aktualnej sytuacji majątkowej. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucił wadliwe stosowanie przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności

z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza ani przepisów prawa materialnego ani procesowego.

W rozpatrywanej sprawie decyzja organów oparta jest o art. 67 b § 1 pkt 2

w związku z art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych udzielane na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą mogą: nie stanowić pomocy publicznej; stanowić pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego, dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; stanowić pomoc publiczną.

W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że stanowiąc w przepisie art. 67a Ordynacji podatkowej, materialno-prawną podstawę umarzania zaległych należności podatkowych, ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, organom tym pozostawiając ocenę tego, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające to umorzenie, jak również ocenę zakresu tego umorzenia, która to ocena winna być dokonana według stanu rzeczy w chwili rozstrzygania w tym zakresie.

Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie wskazywać mogłyby na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny zgromadzonych dowodów.

Ustawodawca nie podał ustawowej definicji "ważnego interesu podatnika"

i "interesu publicznego". W orzecznictwie przyjmuje się, że ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. Wynika to z wyjątkowego charakteru instytucji umorzenia, stanowiącej odstępstwo, od zasady równości i powszechności opodatkowania. Zasadą pozostać musi bowiem płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły (por. B. Dauter S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 522 i n. tezy 14,15 i 18 do 20 i powołane tam orzecznictwo). Takie rozumienie przywołuje zresztą organ, słusznie podkreślając obiektywny

i nadzwyczajny charakter okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych.

Z brzmienia art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie wynika prawo organu podatkowego do określania ważnego interesu podatnika. Organ podatkowy, jako przedstawiciel skarbu państwa, posiada kompetencje do określania interesu publicznego i jego uzasadniania. Ważny interes podatnika określa i uzasadnia podatnik, a wagę tego uzasadnienia ocenia organ. Wymienione w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej interes publiczny i ważny interes podatnika nie są wobec siebie konkurencyjne, ani też żaden z nich nie może w państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) być uznany z definicji za ważniejszy.

Przesłanki umorzenia (a więc ważny interes podatnika i interes publiczny) należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty.

Przechodząc od tych uwag ogólnych na grunt sprawy będącej przedmiotem skargi T. K. oraz rozpoznania organów podatkowych, uznać należy, że organy podatkowe obu instancji sprostały wskazanym wyżej wymaganiom. Organy te, w szczególności przeprowadziły dokładną analizę obecnego stanu finansowego

i osobistego strony, jak też powiązały ten stan z okolicznościami, które doprowadziły do powstania zaległości podatkowej i następnie, należycie oceniły te okoliczności

w kontekście przesłanek, określonych w przepisie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. z punktu widzenia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i nie przekroczyły przy tym, zasady swobodnej oceny dowodów.

Niewątpliwe jest, jak prawidłowo uznały to organy podatkowe, że zaległość podatkowa strony w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1998,1999, 2000, 2001 i 2002 r. oraz odsetki od zaległości w tym podatku nie wynikały

z nagłych, losowych okoliczności, na które podatnik nie miał wpływu lecz są skutkiem podejmowanych przez niego indywidualnie decyzji i efektem ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Każda działalność gospodarcza jest prowadzona na własną odpowiedzialność, własne ryzyko i na własny rachunek. Stąd ryzyko związane z prowadzoną działalnością ponosi zawsze podmiot ją prowadzący, który dbając o swój interes, winien podejmować decyzje w sposób rozsądny i przemyślany oraz zważać na wysokość dochodów, obciążenia oraz zabezpieczyć środki na ten cel. Nie wszystkie wskazane przez skarżącego przyczyny, były bezpośrednimi przyczynami powstania zaległości podatkowych, które dotyczą okresów kilkuletnich zarówno sprzed choroby podatnika i jego matki, jak i po tym okresie. Do okoliczności losowych i nadzwyczajnych nie można również zaliczyć kontroli skarbowej, skutkującej stwierdzeniem zaległości podatkowych. Również brak majątku ruchomego, praw majątkowych, oszczędności nie jest nadzwyczajnym, niezależnym od strony zdarzeniem, które wyklucza możliwość spłaty zaległości podatkowych. Konieczność zaś ponoszenia wydatków na utrzymanie rodziny i opłat bieżących to powszechne elementy codziennej egzystencji.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej, a ich zastosowanie nie może odbywać się

w drodze wykładni rozszerzającej.

Rozpatrując sprawę wywołaną skargą T. K., stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje w żadnej mierze nie wykraczają poza ramy uznania administracyjnego i podjęte zostały po przeprowadzeniu dokładnego postępowania wyjaśniającego.

W toku postępowania organy podatkowe szczegółowo wyjaśniły sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy. Trudna sytuacja rodzinna podatnika czy niekorzystna sytuacja finansowa, nie są wystarczającą podstawą do udzielenia ulgi podatkowej i nie rodzą po stronie organów podatkowych obowiązku udzielenia żądanej ulgi. Należy podkreślić, iż organy podatkowe nie polemizują z twierdzeniami dotyczącymi trudnej sytuacji skarżącego.

Rozgraniczenie sprzecznych interesów: z jednej strony - osoby ubiegającej się

o ulgę, a z drugiej - budżetu państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, ponieważ w takim przypadku musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza określony w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony do kontroli pod względem zgodności z prawem. Z tego punktu widzenia zaskarżona decyzja nie może być zakwestionowana a Sąd nie może wydać orzeczenia o umorzeniu zaległości podatkowych, o co wnosi w skardze strona.

Stanowczego podkreślenia wymaga przy tym, że jeśli nawet wystąpiłaby sytuacja wskazująca na istnienie ważnego interesu podatnika, to organ może, ale nie musi udzielić wnioskowanej ulgi w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że samo spełnienie przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie obliguje organu podatkowego do przyznania ulgi. Z drugiej strony nie oznacza to jednak, że organ podatkowy w podejmowaniu tej decyzji jest całkowicie dowolny; zobowiązany jest bowiem dochować rygorów przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a także dokonać rozważenia indywidualnych okoliczności konkretnej sprawy oraz wskazać kryteria, którymi się kierował dokonując wyboru. Należyta realizacja tego procesu powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji organu podatkowego. W ocenie Sądu, orzekającego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy, w zaskarżonej decyzji, w sposób wystarczający spełnił te wymogi.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wyraźnie rozważono kwestę uzyskiwanych przez skarżącego dochodów, ponoszonych wydatków i posiadanego majątku, dokonując ostatecznie wszechstronnej oceny tych okoliczności. Wyprowadzony z tej oceny wniosek co do braku występowania okoliczności wskazujących na ważny interes podatnika, rozumiany nie tylko w wymiarze interesu finansowego, uznać należy za zasadny. Nie bez znaczenia w sprawie jest również to, że podatnik nie utracił możliwości zarobkowania, prowadzi działalność gospodarczą i jest zatrudniony na podstawie stosunku pracy. Gospodarstwo domowe T. K. prowadzi wspólnie z żoną, która prowadzi odrębną działalnością gospodarczą, a ponadto uzyskuje wynagrodzenie ze stosunku pracy. Strona posiada również majątek w postaci ½ nieruchomości o pow. 2000 m².

Dokonana przez organ odwoławczy ocena sytuacji materialnej skarżącego

i związanych z tym możliwości ponoszenia ciężaru podatkowego z tytułu zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych, wskazuje na brak podstaw do uznania, iż za umorzeniem zaległego podatku przemawia ważny interes podatnika lub też interes publiczny.

Zdaniem Sądu, postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo i podjęto wystarczające czynności procesowe zmierzające do ustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy.

Wobec tego, uznając iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę należało oddalić.