Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 370/94
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 1995-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 20, art. 40, art. 69
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
Teza: Skorzystanie z uprawnień celnych, związanych z powrotnym wywozem towaru, zależne jest od ujawnienia faktu wywozu powrotnego przy dokonywaniu odprawy celnej.

TEZY

Skorzystanie z uprawnień celnych, związanych z powrotnym wywozem towaru, zależne jest od ujawnienia faktu wywozu powrotnego przy dokonywaniu odprawy celnej.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 25.11.1993 r. Dyrektor Urzędu Celnego w K. odmówił Spółce z o.o. zwrotu cła w łącznej kwocie 18.423.500 zł od 123 kompletów ogumienia rozmiar 1800-25/28 odprawionego w przywozie według zgłoszeń celnych importowych.

Jako podstawę prawną decyzji powołał art. 20 i 69 ustawy - Prawo celne. W uzasadnieniu decyzji podał, że "ze zgłoszeń celnych wywozowych ustalono, że 137 kompletów ogumienia o rozmiarze 1800-25/28 zostało zgłoszonych przez Spółkę do odprawy celnej ostatecznej w wywozie /rubryka 2 formularza celnego - Awiz/ i Urząd Celny dokonał według powyższych zgłoszeń celnych wywozowych odprawy celnej ostatecznej w wywozie bez przeprowadzenia rewizji celnej przedmiotowego towaru. Zgłaszający towar do odprawy celnej wywozowej nie wskazał, że towar ten został uprzednio odprawiony w przywozie przez Urząd Celny i dlatego nie dokonano rewizji całości przesyłki oraz nie stwierdzono tożsamości ogumienia z importowanym.

Ponadto z treści przedłożonego przez Spółkę kontraktu wynika, że Spółka nie posiadała uprawnień ze strony kontrahenta rosyjskiego do sprzedaży towarów objętych ww. kontraktem do innych krajów.

Spółka nie wykazała, zdaniem organu orzekającego, które ogumienie wywożone za granicę według zgłoszeń celnych wywozowych, zostało wcześniej odprawione w imporcie według wskazanego zgłoszenia celnego importowego. Spółka wykazała jedynie łączną ilość ogumienia, co do którego występuje o zwrot cła oraz o uznanie jego tożsamości z odprawionym w imporcie ogumieniem nie określając zgłoszenia celnego importowego, według którego dana partia wywożonego ogumienia została odprawiona w imporcie.

Ponadto Spółka nie wskazała innych znaków identyfikacyjnych przedmiotowego ogumienia pozwalających na ustalenie jego tożsamości, bowiem jego rozmiar nie jest cechą pozwalającą na identyfikację towaru wywożonego z importowanym z zagranicy.

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie. Domagając się jej uchylenia, Spółka zarzuciła obrazę art. 35-37 Kpa i podnosiła, że twierdzenie organu orzekającego, iż brak jest możliwości ustalenia tożsamości towaru jest gołosłowne, nie poparte wnikliwą analizą zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem Spółki, każda z opon i dętek posiada wytłoczony rozmiar ogumienia ze specyficznym oznakowaniem właściwym tylko dla danego producenta.

Decyzją z 10.5.1994 r. - po rozpatrzeniu ww. odwołania - Prezes GUC utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swego stanowiska podał, iż podmiot, który zamieścił w zgłoszeniu odprawy celnej wywozowy wniosek o dokonanie odprawy celnej ostatecznej, a następnie po wywozie towaru domaga się zwrotu cła przywozowego, ponosi wszelkie negatywne skutki niemożności ustalenia tożsamości towaru w wyniku braku przeprowadzenia właściwej kontroli celnej w toku odprawy celnej wywozowej.

Spółka, jak wynika z przedstawionych dokumentów, nie wnioskowała o dokonanie odprawy celnej w powrotnym wywozie poza obrotem czasowym, ani też nie załączyła dokumentów pierwotnej odprawy celnej i dopiero przy wniosku o zwrot cła z 13.12.1991 r. przedstawiła organowi celnemu ten dokument. Powyższe uchybienia spowodowały, że funkcjonariusz celny nie dokonał czynności mających na celu ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, iż towar wywożony jest tożsamy z towarem uprzednio przywiezionym na polski obszar celny.

Nadto stwierdził, "że podnoszone przez stronę w odwołaniu twierdzenie, że cechą pozwalającą na identyfikację towaru - opon samochodowych i dętek - jest wytłoczony na nich rozmiar i oznakowanie specyficzne dla producenta, nie może być uwzględnione, gdyż powyższe cechy pozwalają jedynie na stwierdzenie, że przedmiotem odpraw celnych w przywozie i wywozie był towar podobny, tzn. o podobnych parametrach tego samego producenta a nie towar tożsamy".

Ponadto wywodził, "że ustalenie tożsamości towarów oznaczonych co do rodzaju jest możliwe wówczas, gdy towar znajdował się pod dozorem celnym".

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Spółka. Domagając się uchylenia ww. decyzji skarżąca zarzucała rażące naruszenie art. 20, art. 67 i art. 69 Prawa celnego.

W uzasadnieniu skargi wywodziła, że Spółka przedkładając organowi orzekającemu dowody w postaci zgłoszeń celnych importowych, specyfikacji towarowych oraz faktur importowych, a także zgłoszeń celnych eksportowych, specyfikacji towarowych i faktur wykazała, jaką ilość zaimportowała i jaką ilość wywoziła w reeksporcie.

Powyższe dokumenty, zdaniem skarżącego, pozwalały na ustalenie tożsamości wywożonych opon pochodzenia rosyjskiego. W dalszej części uzasadnienia skargi Spółka wywodziła, iż to właśnie Urząd Celny stosownie do art. 67 Prawa celnego miał obowiązek zamieścić odpowiednią adnotację w zgłoszeniu celnym eksportowym, tym bardziej że nadawcą opon rosyjskich było PHSR "Agroma", a nie np. "Stomil". Podnosiła, że art. 20 Prawa celnego nie czyni rozróżnienia między odprawą ostateczną a wwozową.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, że stosownie do art. 40 ust. 1 i art. 50 ust. 1 Prawa celnego - podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą w postaci powrotnego wywozu towaru za granicę zobowiązany jest do ujawnienia w chwili dokonania odprawy celnej tego, że chodzi o wywóz powrotny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 20 Prawa celnego. Przepis ten, jak wynika z jego brzmienia, dotyczy powrotnego wywozu towarów poza obrotem czasowym. Przewiduje on możliwość zwrotu cła za uprzednio przywieziony z zagranicy towar, o ile tożsamość towaru zostanie ustalona w sposób nie budzący wątpliwości, na podstawie przedstawionych dokumentów pierwotnej odprawy celnej. Odprawa celna dokonywana w związku z powrotnym wywozem towarów za granicę ma szczególny charakter. Wiążą się z nią bowiem nie tylko uprawnienia podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą w zakresie zwrotu cła, ale obowiązki organu polegające na konieczności ustalenia tożsamości towaru w sposób nie budzący wątpliwości, następnie zaś uchylenie decyzji pierwotnej /art. 69 Prawa celnego/.

Należy w tym miejscu podzielić pogląd organów celnych, że dokonujący obrotu towarowego z zagranicą podmiot, zgodnie z art. 40 Prawa celnego, ma obowiązek ujawnić przy dokonywaniu odprawy celnej, że chodzi o wywóz powrotny.

W przedmiotowej sprawie jest rzeczą ewidentną, iż skarżąca w zgłoszeniu do odprawy celnej wywozowej zamieściła wniosek o dokonanie odprawy celnej ostatecznej, a następnie po wywozie towaru domagała się zwrotu cła przywozowego, nie wnioskowała o dokonanie odprawy celnej w powrotnym wywozie poza obrotem krajowym i nie przedłożyła dokumentów pierwotnej odprawy celnej.

Skarżąca, która jest przedsiębiorstwem importowo-eksportowym, przedłożyła dokumenty pierwotnej odprawy celnej organowi celnemu dopiero przy wniosku o zwrot cła, tj. w dniu 13.12.1991 r. Wprawdzie dokonanie przez stronę skarżącą odprawy celnej w eksporcie zgodnie z jej wnioskiem o dokonanie odprawy celnej ostatecznej samo przez się nie pozbawia jej możliwości ubiegania się o zwrot cła za wyeksportowany towar, jednak fakt ten spowodował, iż funkcjonariusze celni nie byli zobligowani do dokonania kontroli celnej w aspekcie tożsamości towaru zgłoszonego do wywozu z towarem uprzednio do kraju przywiezionym i, jak wynika z akt sprawy, kontroli takiej nie dokonali.

W sytuacji, gdy towar powrotnie wywożony nie został jeszcze wyeksportowany, ustalenie tożsamości towaru odbywa się w ramach kontroli celnej obejmującej przede wszystkim porównanie towarów i ich cech identyfikacyjnych z cechami identyfikacyjnymi odnotowanymi w dokumentach odprawy celnej przywozowej, choć w razie wątpliwości należy dopuścić także i inne dowody, jeżeli mogą przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy /art. 7 Kpa/. Ustalenie dla celów związanych ze zwrotem cła tożsamości towaru po jego wyeksportowaniu, choć niewykluczone, jest niewątpliwie znacznie trudniejsze dowodowo, gdyż możliwość dokonania dokładnej rewizji i oględzin towaru już nie istnieje, a pozostałe środki dowodowe /dokumenty/ nie zawsze są wystarczające dla stwierdzenia w sposób nie budzący wątpliwości tożsamości towaru. Taka właśnie sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie.

Skarżąca podnosiła, iż cechami identyfikującymi towar i pozwalającymi na ustalenie ich tożsamości były wynikające ze zgłoszeń celnych importowych i eksportowych, specyfikacji towarowych i faktur jego rodzaj, numeracje, cechy producenta zagranicznego.

W powyższym względzie podzielić należy jednak stanowisko organu orzekającego, iż wymienione wyżej informacje o towarach już wyeksportowanych nie pozwalają w sposób nie budzący wątpliwości na ustalenie ich tożsamości z towarami przywiezionymi z zagranicy.

W związku z tym, że brak jest możliwości ustalenia tożsamości towarów w rozumieniu art. 20 ust. 1 Prawa celnego, brak jest także prawnych możliwości wydania decyzji administracyjnej, dotyczącej zwrotu cła.

Zaskarżona decyzja nie wykazuje cech niezgodności z prawem i w związku z tym na mocy art. 207 par. 5 Kpa należało skargę oddalić.