Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 113/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 143 § 1 pkt. 1 ust. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 131 ust. 1 i art. 132 ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 listopada 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 835/07 w sprawie ze skargi H. O. na orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w Poznaniu z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 835/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie ze skargi H. O. na orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w Poznaniu, z dnia [...] października 2007 r., nr [...], w przedmiocie kary dyscyplinarnej, uchylił zaskarżone orzeczenie.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r., na podstawie § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135, poz.634 ze zm.), Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu podjął czynności wyjaśniające w sprawie ustalenia podawania przez funkcjonariuszy Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu – w tym [...] H. O. – osób uprawnionych do świadczeń socjalnych podczas wycieczek w latach 2005-2007 organizowanych w ramach działalności socjalnej przez Komendanta COSSW. Postępowanie dyscyplinarne wobec H. O. zostało wszczęte przez Komendanta postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., na podstawie § 6 ust.1 i § 7 ust.1 regulaminu dyscyplinarnego. Skarżący został obwiniony o to, że w czasie pobytu w ośrodkach doskonalenia kadr Służby Więziennej:

1) w ODK SW w K., w dniach [...] marca 2005 r., [...] marca 2006 r. i [...] marca 2007 r.,

2) w ODK SW w S. w dniach [...] października 2006 r.,

podając w kartach meldunkowych nieprawdziwe dane osób z nim przebywających, wprowadził w błąd funkcjonariuszy, co do ustalenia uprawnień do korzystania ze świadczeń socjalnych i wysokości opłat uiszczanych za pobyt tych osób, w następstwie czego doszło do powstania szkody w majątku Służby. Skarżącemu zarzucono naruszenie dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 125 ust.3 pkt 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 ze zm.).

Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2007 r., sygn. akt [...], Komendant COSSW, na podstawie art. 125 ust.2 i art. 130 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 21 ust.1 pkt 2 regulaminu dyscyplinarnego, uznał [...] H. O. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i za to, na podstawie art. 126 ust.1 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej, wymierzył mu karę surowej nagany. Komendant ustalił, że meldując się [...] marca 2005 r. skarżący przedłożył kartę meldunkową, w której zamiast nazwiska konkubiny: J., widniało nazwisko: J.-O. Meldując się w dniu [...] marca 2006 r. podał jako nazwisko konkubiny i jej córki M.: O., zamiast: J. Podobnie podczas wycieczek w dniach: [...] października 2006 r. oraz [...] marca 2007 r., nie podał rzeczywistego nazwiska konkubiny, ale nazwisko: O. Według Komendanta, na skutek działań skarżącego powstała szkoda w majątku służby w wysokości 402,75 zł. Podczas pobytów w ODK SW w K., zdaniem organu, skarżący świadomie wprowadził w błąd funkcjonariuszy z zamiarem wywołania przekonania, że osoby z nim przebywające są uprawnione do korzystania ze świadczeń socjalnych przysługujących funkcjonariuszom i członkom ich rodzin. W ODK SW w S. przewinienie polegało na poświadczeniu podpisem nieprawdziwych danych, ale do zaniżenia opłaty doszło na skutek działania organizatora wycieczki. Organ odniósł się do dyrektyw wymiaru kary, biorąc pod uwagę zarówno okoliczności obciążające w postaci kilkukrotnego wprowadzenia błąd funkcjonariuszy, jak i okoliczności łagodzące w postaci pozytywnej opinii służbowej oraz wyrównania szkody.

Skarżący wniósł zażalenie. Domagał się zmiany orzeczenia w całości i uniewinnienia. Podniósł, że jego wina była znikoma. Wpisywał w kartach meldunkowych nazwisko swoje dla konkubiny, ale można mówić jedynie o nieświadomym wprowadzeniu funkcjonariuszy w błąd. Wpisów w kartach meldunkowych dokonywał w przeświadczeniu, że mają one tylko charakter porządkowy i ewidencyjny. Nie miał świadomości, że na podstawie tych dokumentów określony zostanie charakter osób z nim przebywających i opłaty za pobyt w ośrodkach. Zwrócił uwagę, że naprawił szkodę w całości.

Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Odniósł się jedynie do zarzutów dotyczących pobytu w ODK SW w K., wskazując, że powstała szkoda na kwotę 402,75 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. O. wniósł o uchylenie orzeczenia w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa proceduralnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego polegało na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 125 ust.3 pkt 5 ustawy o Służbie Więziennej, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 września 1997 r. w sprawie określenia rodzaju i zakresu świadczeń socjalnych i bytowych dla funkcjonariuszy Służby Więziennej i członków ich rodzin, zarządzenia nr 8/01 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 9 kwietnia 2001 r. w sprawie zasad i warunków korzystania z ośrodków wczasowych, poprzez przyjęcie przez Sąd Dyscyplinarny, że miało miejsce świadome wprowadzenie przez skarżącego w błąd funkcjonariuszy ODKSW, mające na celu wywołanie u nich przekonania, że osoby przebywające ze skarżącym stanowią jedną rodzinę, czyli co do ustalenia osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń socjalnych przysługujących funkcjonariuszom i członkom ich rodzin. Ustalenia w tym zakresie uznał za nieprawidłowe. Tak samo ocenił ich ocenę prawną dokonaną przez organy obu instancji. Swoje nazwisko wpisywał konkubinie w karcie meldunkowej nie po to, aby wprowadzić w błąd funkcjonariuszy i pracowników ODK SW oraz zaniżać koszty wyżywienia i pobytu konkubiny i jej córki. Jedynym powodem było unikanie komentarzy na temat związku skarżącego z konkubiną. Pozwolił sobie na takie działanie, gdyż za każdym razem, kiedy wybierał się na wycieczkę otrzymywał od pracownika socjalnego zapewnienie, że wszyscy uczestnicy, w tym także osoby spoza SW, płacą jednakową stawkę za pobyt i wyżywienie. Skarżący zarzucił naruszenie jego prawa do obrony poprzez odrzucenie jego wniosków dowodowych o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków E. G. i J. K., na okoliczność wprowadzenia skarżącego w błąd co do jednakowej wysokości opłat dla wszystkich uczestników wycieczek. Naruszono, zwłaszcza podczas rozprawy przed Sądem Dyscyplinarnym, zasadę równości stron i zasadę aktywnego udziału strony w postępowaniu. Zbierano tylko dowody, które miały świadczyć na niekorzyść obwinionego. Sąd Dyscyplinarny nie dokonał oceny materiału dowodowego, tj. nie wyjaśnił, którym dowodom dał wiarę, a którym wiary odmówił i dlaczego. Organ I instancji dokonał tej oceny, ale pobieżnie i lakonicznie. Skarżący zarzucił nadto naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez niezgodne z rzeczywistością ustalenie stanu faktycznego i prawnego przez organy obu instancji. Zarzucił także naruszenie zasady domniemania niewinności i zasady dwuinstancyjności. Skarżący wyliczał dalej, że nie podano do wiadomości publicznej informacji o czasie i miejscu rozprawy Sądu Dyscyplinarnego. Przewodniczący wprowadził procedurę tzw. "części rozprawy poza protokołem". Rozprawa była nagrywana bez uprzedzenia o tym uczestników. Według skarżącego, naruszono zasadę jawności rozprawy, skoro były pewne treści do ukrycia, a protokół z rozprawy nie zawiera wszystkich treści z jej przebiegu. Naruszona została zasada tajności narady sędziów, gdyż narada i spisanie orzeczenia odbyły się w pokoju oskarżyciela i w jego obecności. Nadto, skarżący wyraził wątpliwość co zasady bezstronności sędziów dyscyplinarnych. Przyjechali ono do COSSW już dzień przed rozprawą i wysoce prawdopodobnym jest to, że mogli ustalić z Komendantem treść rozstrzygnięcia. Świadczy o tym, zdaniem skarżącego, arogancki, nieuprzejmy i moralizatorski ton wypowiedzi przewodniczącego, który już na samym wstępie uznał skarżącego za winnego. Skarżący wniósł o przesłuchanie świadków E. G. i J. K. oraz pism sporządzonych przezeń w trakcie postępowania, których treści nie uwzględniono. Domagał się również przeprowadzenia dowodu z nagrania, które utrwaliło przebieg rozprawy przed Sądem Dyscyplinarnym.

W odpowiedzi na skargę Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi. Wywodził, ze skarżący działał świadomie i celowo. Dopuścił się wprowadzenia w błąd osób dokonujących czynności meldunkowych. Takie działania spowodowały zaniżenie kosztów pobytu i w konsekwencji szkodę w majątku służby. Analizując materiał dowodowy Sąd Dyscyplinarny uznał, że wymierzona skarżącemu, zgodnie z art. 126 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej, kara dyscyplinarna surowej nagany, nie jest karą zbyt surową.

Pismem z dnia [...] października 2008 r., skarżący wniósł o włączenie do akt sprawy w charakterze materiału dowodowego Regulaminu dotyczącego zasad organizacji i ustalania odpłatności uczestników wycieczek organizowanych przez kierowników jednostek organizacyjnych Służby Więziennej w Ośrodku Doskonalenia Kadr Służby Więziennej "[...]" w K. w dniach [...] marca 2005 r., [...] marca 2006 r., [...] marca 2007 r. Taki sam wniosek zgłosił w odniesieniu do ODKSW "[...]" w S., za okres od [...] października 2006 r. do [...] października 2006 r. Domagał się także wystąpienia do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o przesłanie przepisów regulujących zasady i tryb korzystania z ośrodków wczasowych Służby Więziennej podczas zorganizowanych wyjazdów rekreacyjnych i wycieczek organizowanych przez kierowników jednostek organizacyjnych SW oraz włączenie tych przepisów do akt sprawy w charakterze materiału dowodowego.

Skarga została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącego.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że podstawa prawną rozstrzygnięć były przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej oraz regulaminu wydanego na podstawie art. 133 tej ustawy. Przytoczył treść § 6 regulaminu dyscyplinarnego, zgodnie z którym postępowanie dyscyplinarne wszczyna się, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przez funkcjonariusza przewinienia. Jego przeprowadzenie ma na celu w szczególności ustalenie, czy przewinienie rzeczywiście zostało popełnione, w jakim czasie i przez kogo oraz wszechstronne wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia przewinienia. Sąd odnotował, że postępowanie dyscyplinarne wszczęte z urzędu – w oparciu o § 7 ust.1 regulaminu dyscyplinarnego – poprzedzone zostało niezbędnymi czynnościami wyjaśniającymi. W ocenie Sądu brak podstaw do przyjęcia, że naruszono zasady postępowania dowodowego. Zgodnie z § 13 ust.1 regulaminu dyscyplinarnego, przeprowadzono czynności i zebrano dowody niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Obwiniony został przesłuchany i zapoznany z aktami postępowania dyscyplinarnego, zgodnie z § 19 ust.3 regulaminu. Sąd pierwszej instancji przytoczył treść § 23 regulaminu, zawierającego elementy orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej. Stwierdził, iż orzeczenie pierwszoinstancyjne zawiera wszystkie wskazane elementy, w szczególności trafne jest rozstrzygnięcie i prawidłowo zostało określone naruszenie dyscyplinarne, którego znamiona wypełnił skarżący popełniając zarzucane mu czyny. Według Sądu, organ prawidłowo ustalił, że swoim zachowaniem, tj. świadomym wprowadzeniem błąd funkcjonariusza i spowodowaniem szkody dla służby, [...] H. O. naruszył dyscyplinę służbową w myśl art. 125 ust.3 pkt 5 ustawy o Służbie Więziennej. Nie budzi wątpliwości Sądu pierwszej instancji, że podanie przez skarżącego nieprawdziwych nazwisk konkubiny i jej córki było czynione przez skarżącego świadomie. Zdaniem Sądu, skarżący błędnie rozumie pojęcie świadomości swoich czynów. W świetle art. 125 ust.3 pkt 5 obojętnym jest, że skarżący nie miał świadomości – nie wiedział – jakie skutki może wywołać podanie nieprawdziwych danych. Istotnym jest, że podając te dane wiedział, iż są one niezgodne z prawdą. Spowodował i akceptował stan rozbieżności między rzeczywistymi nazwiskami osób mu towarzyszących, a nazwiskami widniejącymi na dokumentach meldunkowych. Sąd podkreślił, że dla odpowiedzialności dyscyplinarnej na podstawie art. 125 ust.3 pkt 5 ustawy nie ma znaczenia, czy szkoda powstała. Przepis ten przewiduje bowiem sytuację, w której wprowadzenie w błąd jedynie "mogło spowodować szkodę dla służby, funkcjonariusza bądź innej osoby". W ocenie Sądu, wymierzenie obwinionemu, na podstawie art. 126 ust.1 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej, kary dyscyplinarnej w postaci surowej nagany, nastąpiło zgodnie z dyrektywami wymiaru kar dyscyplinarnych określonych w § 2 i § 3 regulaminu dyscyplinarnego. Poprzedzone zostało dokładnym ustaleniem rodzaju przewinienia i okoliczności jego popełnienia. Organ wziął pod uwagę wagę przewinienia, częstotliwość jego popełnienia, okres pozostawania w służbie i opinię służbową. W rezultacie, zdaniem Sądu, wymierzona kara mieści się w granicach wymiaru kary, a w szczególności znajduje odzwierciedlenie w stopniu winy obwinionego. Odnosząc się do uzasadnienia faktycznego i prawnego orzeczenia, Sąd stwierdził, że w obszernym uzasadnieniu organ wszechstronnie ocenił zebrany materiał dowodowy. Sąd natomiast dostrzegł uchybienia w orzeczeniu Sądu Dyscyplinarnego, polegające na naruszeniu § 54 ust.1 pkt 4 i pkt 6 regulaminu dyscyplinarnego. Rozstrzygniecie nie zawiera treści zaskarżonego orzeczenia, a uzasadnianie faktyczne jest wadliwe. Niewystarczające jest sformułowanie sentencji: "Utrzymuje zaskarżone orzeczenie Komendanta Centralnego Ośrodka Służby Więziennej w Kaliszu o wymierzeniu kary surowej nagany". Treść zaskarżonego orzeczenia z dnia [...] lipca 2007 r. obejmuje uznanie [...] H. O., starszego wykładowcę zakładu szkolenia ochronnego, za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia na podstawie art. 126 ust.1 pkt 3 ustawy, wymierzenie mu kary dyscyplinarnej surowej nagany. Aby spełniony został wymóg z § 54 ust.1 pkt 4 regulaminu, konieczne byłoby przytoczenie w orzeczeniu drugoinstancyjnym także pełnej treści zarzuconych skarżącemu czynów. Sąd zauważył jeszcze, że organ odwoławczy nie odniósł się do oceny zarzucanego obwinionemu czynu dotyczącego pobytu w ODK SW w S. W uzasadnieniu orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego brak jest wskazania szkody spowodowanej pobytem obwinionego wraz z osobami towarzyszącymi w ODK SW w S. Kwoty wyszczególnione w pkt od 1 do 3 uzasadnienia orzeczenia Sadu Dyscyplinarnego nie dają sumy 402,75 zł. Zdaniem Wojewódzkiego sądu Administracyjnego, uzasadnienie rozstrzygnięcia organu II Instancji jest lakoniczne i nie odnosi się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w zażaleniu. Wady te stanowiły naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania dyscyplinarnego i administracyjnego. Obwiniony miał zapewnione prawo do zgłaszania wniosków dowodowych i przeglądania akt oraz do ustanowienia obrońcy. Nadto, w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zgłaszał wniosków dowodowych w sposób przewidziany w § 16 ust.1 regulaminu dyscyplinarnego, a w postępowaniu odwoławczym wyjaśnienia pisemne złożył już po zakończeniu postępowania dowodowego i w trakcie udzielania mu głosu w trybie § 48 ust.5 regulaminu. Sąd pierwszej instancji uzasadnił oddalenie wniosków dowodowych, w oparciu o art. 106 § 3 P.p.s.a., tym,, że ich przeprowadzenie nie było niezbędne do wyjaśnienia istoty sprawy.

Skargę kasacyjną wniósł H. O. Zaskarżył pkt 1 wyroku co do orzeczenia o winie i karze oraz pkt 2 w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających ten wyrok decyzji organów Służby Więziennej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego, tj.

- art. 125 ust.3 pkt 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 ze zm.), poprzez błędną subsumcję ustalonego stanu faktycznego z powołanym przepisem;

- art. 127 ust.1 powołanej ustawy poprzez zaniechanie zastosowania tego przepisu i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w sytuacji przedawnienia ścigania dyscyplinarnego,

2) prawa procesowego, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 106 § 3 P.p.s.a. przez oddalenie zgłoszonych w piśmie procesowym skarżącego z dnia 13 października 2008 r. wniosków dowodowych, mających istotne znaczenie dla stwierdzenia, czy skarżący mógł swoim zachowaniem spowodować szkodę dla służby, w rozumieniu art. 125 ust.3 pkt 5 ustawy o służbie Więziennej;

b) art. 152 P.p.s.a. poprzez określenie w wyroku, ze zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie może być wykonane w sytuacji wykonania orzeczonej kary dyscyplinarnej;

b) art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w związku z:

- § 6 ust.2 w związku z § 13 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby więziennej (Dz. U. Nr 13, poz.634 ze zm.), poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia przyczyn i okoliczności popełnienia zarzucanego skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego przez prowadzącego wspomniane postępowanie;

- § 21 ust.1 w związku z § 3 tego rozporządzenia poprzez wydanie orzeczenia o winie skarżącego i wymiarze kary na podstawie wybiórczo zebranego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że naganne z punktu widzenia art. 7 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zachowanie zostało uznane za przyczynę powstania szkody w mieniu Służby Więziennej. Tymczasem, wniesienie przez uczestnika imprezy opłaty niższej, niż przewidziana w cenniku, nie powoduje szkody w mieniu Służby więziennej w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. Nr 53, poz.548 ze zm.), bowiem różnica między wymaganą a poniesioną opłatą stanowi jedynie utraconą korzyść. Skarżący stwierdził, że pominięto identyczne zachowania innych uczestników imprez w kwestii posiadania uprawnień, co nie ekskulpuje skarżącego, ale ma wpływ na ocenę przyjętego stopnia zawinienia i wymiaru kary. Rozważając pojecie naruszenia dyscypliny, użyte w art. 125 ust.3 pkt 5 ustawy, skarżący argumentował, że konieczne jest istnienie związku pomiędzy zadaniami danej formacji a czynem, który zostaje uznany za naruszający dyscyplinę służbową. Zdaniem skarżącego, ustalone w sprawie okoliczności faktyczne i to mimo ich niezupełności (popełnienie czynu przez skarżącego na imprezie rekreacyjnej, która w żadnym stopniu nie ma związku z wykonywaniem zadań służbowych) oraz fakt, że różnica w opłatach nie stanowi szkody, nie pozwalają uznać zachowania skarżącego za naruszenie dyscypliny w rozumieniu art. 125 ust.3 pkt 5 ustawy. Uzasadniony jest więc, w ocenie skarżącego, wniosek o błędnym zastosowaniu tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji. Skarżący zauważył, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte w dniu [...] kwietnia 2007 r., a zarzucane czyny dotyczyły zdarzeń zaistniałych w 2005 r. i 2006 r. Każdorazowo lista uczestników była zatwierdzana przez Komendanta COSSW w Kaliszu, który był organem I instancji, a który uczestniczył w niektórych wyjazdach. Komendant był wiec w posiadaniu wiadomości, że w wyjazdach towarzyszą skarżącemu osoby niebędące członkami jego rodziny, a mimo to w zakresie opłat były traktowane jako osoby uprawnione. W myśl zaś art. 127 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej, wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nie może nastąpić po upływie 90 dni, od dnia powzięcia przez uprawnionego przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przez funkcjonariusza czynu podlegającego odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, ale przesłanki stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone.

Przed szczegółowym odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, wymienić warto przyczyny, dla których Sąd pierwszej instancji zastosował orzeczenie uwzględniające skargę. Chodziło nie tylko o naruszenie w zakresie sformułowania orzeczenia przez organ odwoławczy. Nadto, w zaskarżonym orzeczeniu nie rozważono zarzutów zażalenia i nie odniesiono się do okoliczności związanych z pobytem skarżącego w Ośrodku Doskonalenia Kadr Służby Więziennej w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązkiem przewodniczącego składu orzekającego jest baczenie do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd pierwszej instancji ocenił, że co do zasady uzasadnienie rozstrzygnięcia organu drugiej instancji jest lakoniczne i nie odnosi się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w zażaleniu. W konsekwencji Sąd uznał, iż wady te stanowiły naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W rezultacie takiej oceny zaskarżony wyrok polegał na uwzględnieniu skargi i uchyleniu zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Nie jest zatem usprawiedliwiony, podniesiony w skardze kasacyjnej, zarzut naruszenia tej normy proceduralnej. Można zarzucić sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. wówczas, gdy sąd ten stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji (patrz: wyrok NSA z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 91/07, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 470177).

W tej sytuacji za przedwczesne, a w efekcie za zbędne i niewiążące, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a., uznać należy rozważania faktyczne i prawne Sądu pierwszej instancji aprobujące bez zastrzeżeń orzeczenie organu pierwszej instancji i postępowanie przed tym organem. Postępowanie odwoławcze w postępowaniu administracyjnym, w tym także postępowanie odwoławcze (określane jako zażaleniowe) w postępowaniu dyscyplinarnym wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej, ma charakter reformatoryjny. Wynika to z przepisów art. 131 ust.1 i art. 132 ust.3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 ze zm.) oraz § 41, § 42, § 45, § 47 ust.1, § 48 ust.1-5 i § 52 ust.1-2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135, poz.634 ze zm.) w związku z art. 133 ustawy o Służbie Więziennej. Nie jest wykluczone wskazywanie, zwłaszcza w ramach kierowanych do organu odwoławczego wskazań co do dalszego postępowania, ocen akceptujących poglądy prawne i czynności procesowe organu pierwszej instancji. Jednak ocena o zgodności z prawem skazania za przewinienie dyscyplinarne przez organ pierwszej instancji jest możliwa po zakończeniu postępowania odwoławczego. Zasygnalizowane uchybienie Sądu pierwszej instancji nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Nie jest usprawiedliwiona podstawa skargi kasacyjnej w części zawierającej pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nawet w sytuacji, gdy dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd nie może być oceniane jako naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 982/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 354691). Kwestionowanie w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych, do czego sprowadzała się omawiana cześć podstawy kasacji, nie może być dokonywane w oparciu o zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 1026/06, niepublikowanego, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 322261; Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Kantor Zakamycze 2006, s. 244-245). Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisu art. 152 P.p.s.a. W przepisie tym chodzi o wykonalność decyzji w szerokim znaczeniu, podobnie jak szerokie znaczenie ma "wykonanie decyzji" w rozumieniu art. 130 § 1 i 2 K.p.a. Stwierdzenie przez sąd, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo ze wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (patrz: wyrok NSA z dnia 29 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 591/04, ONSA i wsa 2004/2/32).

Nieusprawiedliwione są podstawy materialne skargi kasacyjnej. Zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 125 ust.3 pkt 5 ustawy o Służbie Więziennej polegało na zbadaniu, czy zachodzą okoliczności określone w hipotezie tej normy prawnej. Sąd, uchylając zaskarżone orzeczenie organu drugiej instancji, nie zastosował dyspozycji tego przepisu. Wyeliminował przecież z obrotu prawnego orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w Poznaniu. Tak sprecyzowany zakres zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny normy materialnej – art. 125 ust.3 pkt 5 ustawy o Służbie Więziennej – nie stanowił naruszenia tego przepisu.

W weryfikowanym prze Sąd pierwszej instancji postępowaniu dyscyplinarnym nie ustalono, że przełożony wszczął postępowanie dyscyplinarne po upływie 90 dni, od dnia otrzymania wiadomości o popełnieniu zarzucanego skarżącemu czynu. Nie można zatem mówić o niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 127 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej. Podnoszona zaś przez skarżącego wiedza Komendanta o uczestnictwie skarżącego z innymi osobami w wyjazdach do ośrodków wypoczynkowych Służby Więziennej nie jest tożsama z uzyskaniem przezeń wiadomości o zarzucanym skarżącemu przewinieniu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.