Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1844/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skargi K.A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania K. A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: "PINB dla [...] ", "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2019 r., Nr [...], nakładającej obowiązek doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że K. A. - współwłaściciel nieruchomości położonej przy ul. [...]w [...], pismem z dnia [...] października 2015 r. zawiadomił organ powiatowy o wykonanej przez S. S. – S. i J. S. przebudowie lokalu nr [...], w wyniku której właściciele pozostałych lokali zostali pozbawieni możliwości wyjścia na dach oraz dokonaniu samowoli budowlanej polegającej na zabudowie części klatki schodowej na trzecim piętrze murowaną ścianą z zamykanymi drzwiami i wydzielenie w ten sposób odrębnego pomieszczenia o powierzchni 1,46 m2. Po przeprowadzonej kontroli PINB dla [...] decyzją z [...] marca 2016 r., nr [...] odstąpił od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył K.A.. Następnie, [...]WINB decyzją Nr [...]z dnia [...] maja 2016 r., utrzymał ją w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi K. A., wyrokiem z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1544/16 uchylił kontrolowane rozstrzygnięcie oraz poprzedzającą ją decyzję PINB dla [...]. W uzasadnieniu wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły pełnego postępowania wyjaśniającego w kierunku odtworzenia dokładnego stanu sprawy i ustalenia rzeczywistego charakteru robót budowlanych, które doprowadziły do włączenia części klatki schodowej na trzecim piętrze do lokalu mieszkalnego nr 5, w aspekcie dokonania prawidłowej oceny co do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

W związku z powyższymi okolicznościami w dniu [...] listopada 2018 r. przedstawiciel PINB dla [...] przeprowadził ponowne czynności kontrolne w przedmiotowej sprawie, które wykazały, że nowy właściciel lokalu nr [...] – Ł. R. (dalej: "inwestor") wykonał w nim nowe, niestwierdzone podczas oględzin z dnia [...] października 2015 r., roboty budowlane. W ramach tych robót zmieniono układ części ścian działowych WTUZ ze zmianą funkcji części pomieszczeń, przebudowano wewnętrzne instalacje w mieszkaniu: wodno-kanalizacyjną. c.o., c.w.u. i elektryczną, przebudowano instalację gazową, wykonano remont dachu oraz prace wykończeniowe ścian i podłóg. Dodatkowo ustalono, że piec gazowy dwufunkcyjny, obsługujący lokal nr [...] znajduje się w pomieszczeniu o wymiarach 1,25 m x 1,05 m i wysokości 2,96 m. Dostęp do tego pomieszczenia możliwy jest wyłącznie z klatki schodowej. Drzwi tego pomieszczenia otwierają się do wewnątrz. Wyjście na dach pozostało w niezmienionej formie, a więc poprzez schody na taras nad lokalem nr [...]. Szerokość spocznika na trzecim piętrze wynosi 1,18 m. Organ I instancji wyjaśnił, że przebudowa lokalu nr 5 dokonana w latach 90-tych XX w., została zrealizowana na podstawie decyzji Burmistrza Dzielnicy [...]w [...]Nr [...]z dnia [...] sierpnia 1990 r. oraz według zatwierdzonego nią projektu budowlanego, który został zaakceptowany przez Konserwatora Zabytków Miasta [...]. Natomiast w odniesieniu do robót budowlanych wykonanych na trzecim piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]w [...] - robót wykonanych w lokalu nr [...] - PINB dla [...]postanowieniem Nr [...]z dnia [...] grudnia 2019 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej wraz z inwentaryzacją. W odpowiedzi inwestor przedłożył "Ocenę techniczną z wykazem zmian budowlanych wprowadzonych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...]w [...]" z lutego 2019 r., sporządzoną w części dotyczącej wykazu zmian i inwentaryzacji przez mgr inż. arch. E. M., opinii konstrukcyjnej dotyczącej wpływu zabudowy podestu na ostatniej kondygnacji na stan techniczny budynku przez mgr inż. K. P., ocenę techniczną stanu wewnętrznej instalacji gazowej wraz z podłączeniem urządzeń gazowych przez inż. T. L. oraz opinię pod względem ochrony przeciwpożarowej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. A.Ż.. Po analizie przedłożonego opracowania PINB dla [...] stwierdził, że prace polegające na zmianie układu ścian działowych nie podlegają zgłoszeniu ani nie wymagają pozwolenia na budowę, zaś prace związane z wykończeniem ścian i podłóg oraz wymianą stolarki wewnętrznej stanowią bieżącą konserwację obiektu budowanego. Jednakże z uwagi na fakt, że budynek przy ul. [...]w [...] jest wpisany indywidualnie do rejestru zabytków (decyzja Nr rej [...]z dnia [...] października 1979 r.) oraz znajduje się w układzie urbanistycznym [...] wpisanym do rejestru zabytków decyzją nr rej. [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r., wykonanie w lokalu nr [...] robót budowlanych związanych z przebudową instalacji oraz remontem dachu wymagało uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ powiatowy decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nałożył na inwestora obowiązek wykonania w ścianie oddzielającej pomieszczenie kotła od łazienki na wysokości około 20 cm poniżej sufitu, otworu wentylacji wyciągowej o powierzchni nie mniejszej niż 300 cm2, bez możliwości regulacji i zamknięcia oraz wykonanie w drzwiach wejściowych do pomieszczenia z kotłem grzewczym otworu wentylacji nawiewnej o powierzchni nie mniejszej niż 200 cm2. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył K.A., , w którym podniósł naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przyjęcie, że wykonane roboty budowlane nie stanowią przebudowy obiektu budowlanego i zmiany sposobu jego użytkowania, brak orzeczenia rozbiórki stwierdzonej w niniejszym postępowaniu samowoli budowlanej, wadliwe nieustalenie nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania przedmiotową częścią nieruchomości wspólnej na cele budowlane, a także brak uzasadnienia prawnego i faktycznego dla braku nakazania przeprowadzenia wykonania na podeście klatki schodowej na III piętrze przedmiotowego budynku, wyjścia z klatki schodowej na dach i do urządzeń technicznych tam zainstalowanych.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania [...]WINB decyzją z [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB dla [...].

W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1544/16. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził brak zastrzeżeń odnośnie oceny przebudowy lokalu nr [...]. Roboty te zostały bowiem zaaprobowane w zatwierdzonym przez konserwatora zabytków projekcie budowalnym. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego przedwcześnie stwierdziły brak podstaw do ingerencji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w odniesieniu do robót budowlanych, które doprowadziły do włączenia części klatki schodowej na trzecim piętrze do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Ponadto zdaniem Sądu klasyfikacja robót budowlanych wykonanych na spoczniku klatki schodowej jako przebudowy, nie została wsparta wyjaśnieniami co do przyczyn przyjęcia takiego wniosku i konieczne jest ustalenie czy zawężenie spocznika na klatce schodowej na trzecim piętrze nie spowoduje zmiany obciążeń przedmiotowego budynku. Nie zbadano jednocześnie kwestii dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do włączenia do lokalu nr [...] fragmentu klatki schodowej stanowiącej część wspólną obiektu.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu powiatowego, że dobudowanie nowej ścianki działowej na spoczniku klatki schodowej przedmiotowego budynku nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego i tym samym, nie podlegając regulacjom tej ustawy, nie wymagają zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę. Dodał, że zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy "Oceną techniczną z wykazem zmian budowlanych wprowadzonych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]", sporządzoną w lutym 2019 roku zabudowa spocznika schodów nie ma istotnego wpływu na konstrukcję budynku i nie narusza wymogu dotyczącego szerokości spocznika, określonego w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie może to również być podstawą do uznania, że budynek zagraża życiu w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Równocześnie [...]WINB podkreślił, że prace wykonane w celu wydzielenia dodatkowego pomieszczenia gospodarczego (schowka) sprowadzały się wyłącznie do dobudowania murowanej ścianki z zamykanymi drzwiami, a zabudowa podestu ścianą wydzielającą schowek nie ma istotnego wpływu na elementy konstrukcyjne i stan techniczny budynku. Dobudowana ścianka działowa nie stanowi zaś elementu konstrukcyjnego budynku oraz nie wpływa na jego przeznaczenie, kubaturę, powierzchnię zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczbę kondygnacji. Wykonane prace w tym zakresie nie zmieniły zatem rzeczywistych parametrów użytkowych lub technicznych całości budynku, ani nie doprowadziły do zmiany sposobu użytkowania. Prace polegające na dobudowaniu nowej ścianki działowej na spoczniku klatki schodowej budynku nie stanowią zatem robót budowlanych w myśl Prawa budowlanego i nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Biorąc zaś po uwagę roboty wykonane przez inwestora w 2018 roku w postaci zmiany układu ścian działowych, wykończenia ścian i podłóg oraz wymiany stolarki wewnętrznej, w ocenie [...]WINB nie podlegają one zgłoszeniu ani nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do kwestii wpisania do rejestru zabytków budynku przy ul. [...]w [...], wykonanie w lokalu nr [...] robót związanych z przebudową instalacji oraz remontem dachu wymagało - zgodnie z art. 29 ust. 4 Prawa budowlanego - uprzedniego uzyskania decyzji pozwoleniu na budowę, którą inwestor nie dysponuje. W tej sytuacji zasadnym było wdrożenie procedury naprawczej określonej w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Według "Oceny technicznej z wykazem zmian budowlanych wprowadzonych w mieszkaniu nr 5 w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]" z lutego 2019 roku, w ramach robót wykonanych przez inwestora w lokalu nr [...] zmieniono funkcję części pomieszczeń i odpowiednio do tych zmian usunięto część ścianek działowych oraz dostosowano instalacje wodno-kanalizacyjną. c.o., c.w.u. oraz elektryczną. Kuchnia została zamieniona na garderobą, spiżarnia na łazienkę, garderoba na natrysk, pokój kominkowy na aneks kuchenny z płytą elektryczną otwarty na pokój dzienny (rozebrano znajdujący się w nim kominek), zlikwidowano garderobę i przebudowano zespół łazienek, rozebrano ściankę działową pomiędzy gabinetem a sypialnią oraz ściankę pomiędzy pokojem dziennym i sypialnią. Dokonano również wymiany stolarki drzwiowej - w przedpokoju, salonie, pokoju kominkowym oraz w jadalni zdjęto z podłogi płyty kamienne, które zastąpiono deskami dębowymi. Ze względu na zły stan techniczny dachu przedmiotowego budynku został on wyremontowany bez wprowadzania zmian w jego cechach geometrycznych, dokonano zmiany uwarstwienia tarasu na dachu budynku, wymiany otaczającej go bariery, odgrzybienia konstrukcji i poszycia drewnianego, zaimpregnowania przeciwpożarowo i przeciw korozji biologicznej, wzmocniono krokwie nakładkami z desek, wymiany warstw izolacyjnych i ocieplenia oraz wykonania nowej podsufitki g-k, poszycie z blachy cynkowej uszczelniono dwuwarstwową powłoką poliuretanową z zatopioną włókniną. We wnioskach zamieszczonych w opracowaniu wskazano, że zmiany budowlane i instalacyjne nie naruszają wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zostały one wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, a ich dokonanie nie pogorszyło stanu technicznego budynku. Ponadto z protokołu Nr [...] z badań elektrycznych przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2019 r. wynika, że instalacja elektryczna lokalu nr [...] nadaje się do eksploatacji. W zakresie przebudowy instalacji gazowej stwierdzono zaś, że jest ona szczelna (protokół Nr [...] z dnia [...]stycznia 2019 r.).

Co więcej, organ I instancji ustalił, że zgodnie z § 16 ust. 2 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2006 r. w zakresie kształtowania zabudowy dla obiektów (budynek i działka) znajdujących się w rejestrze Służb Ochrony Zabytków, plan dopuszcza remonty i modernizacje obiektów wymienionych w § 16 ust. 1 pkt 1 (w tym budynku przy ul. [...]) pod warunkiem zachowania: pierwotnego stylu obiektu oraz proporcji bryły, podziałów i kompozycji elewacji, pochylenia i pokrycia dachu, detalu architektonicznego, typu użytego materiału, rodzaju faktury, kolorystyki etc., pierwotnego stylu lub charakteru towarzyszących obiektowi małych form architektonicznych, wartościowej wysokiej zieleni towarzyszącej obiektowi. Jednocześnie [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., udzielił inwestorowi pozwolenia na wykonanie remontu polegającego na wymianie: podłogi, stolarki wewnętrznej, zabudowy kuchennej i łazienkowej, grzejników c.o., wyrównaniu i malowaniu ścian w przedmiotowym lokalu nr [...]. Następnie, [...]WINB zwrócił się do organu konserwatorskiego z prośbą o udzielenie informacji czy nakazane decyzją organu powiatowego roboty budowlane są do zaakceptowania z punktu widzenia konserwatorskiego. W odpowiedzi [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z [...] czerwca 2020 r. poinformował, że nie zajmuje stanowiska w sprawie wykonanych robót opisanych w protokole nr [...] z [...] listopada 2018 r. W odniesieniu zaś do robót budowlanych nakazanych decyzją PINB dla [...] organ konserwatorski nie wniósł zastrzeżeń.

Organ odwoławczy, opierając się na przedłożonej dokumentacji technicznej, stwierdził również, że instalacja gazowa w przedmiotowym lokalu została wykonana poprawnie, jednak pomieszczenie, w którym znajduje się kocioł gazowy narusza przepis § 172 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W celu doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zalecono połączenie pomieszczenia kotła z przyległą łazienką, wyposażoną w okno i sprawną wentylację wyciągową grawitacyjną poprzez otwór stały w ścianie dzielącej oba pomieszczenia. Dodatkowo w drzwiach wejściowych do pomieszczenia z kotłem grzewczym należało zamontować otwór wentylacji nawiewnej o powierzchni nie mniejszej niż 200 cm z dolną krawędzią nie niżej niż 30 cm ponad poziomem posadzki. W ścianie oddzielającej pomieszczenie kotła od łazienki na wysokości około 20 cm poniżej sufitu zlecono wykonanie otworu wentylacji wyciągowej o powierzchni nie mniejszej niż 300 cm, bez możliwości regulacji i zamknięcia. Jednocześnie autor opracowania stwierdził, że powyższe rozwiązanie musi mieć akceptację pisemną rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Odpowiadając na zarzuty sformułowane w odwołaniu [...]WINB wyjaśnił, że prawidłowość tych robót została oceniana w szeregu opracowań technicznych, w tym opinii pod względem ochrony przeciwpożarowej. W aktach sprawy brak jest zaś dokumentów mogących stanowić podstawę do podważania tych ustaleń. Obowiązek organu do zebrania całego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia nie oznacza natomiast przerzucenia na organ całego ciężaru dowodzenia w sprawie. Zadaniem organu nie jest bowiem dalsze poszukiwanie materiału dowodowego, który będzie zaprzeczał wcześniejszym ustaleniom organu tylko dlatego, że jedna ze stron postępowania się z nim nie zgadza. Co więcej, odwołujący nie przedstawił żadnych opracowań technicznych, mogących stanowić podstawę do przyjęcia innych wniosków niż zawartych w powołanych opracowaniach technicznych.

Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. A. domagając się jej uchylenia, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 3 pkt 7a w zw. z art. 3 pkt 1, 7 i art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że wykonane roboty budowlane nie są przebudową i nie zmieniają sposobu użytkowania klatki schodowej, jej parametrów użytkowych i technicznych, warunków bezpieczeństwa pożarowego, a także wielkości i układu obciążeń, podczas gdy wykonane roboty budowlane są przebudową w rozumieniu omawianej ustawy,

- art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych sprawy zasadne jest nakazanie inwestorowi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem przez wykonanie w ścianie oddzielającej pomieszczenie kotła od łazienki, na wysokości około 20 cm poniżej sufitu, otworu wentylacji wyciągowej o powierzchni nie mniejszej niż 300 cm2, bez możliwości regulacji i zamknięcia, a także wykonanie w drzwiach wejściowych do pomieszczenia z kotłem grzewczym otworu wentylacji nawiewnej o powierzchni nie mniejszej niż 200 cm2 (dolna krawędź nie niżej niż 30 cm ponad poziomem posadzki), pomimo braku w tym zakresie stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz niespełnienia wymogu takiego stanowiska pisma organu konserwatorskiego z dnia [...] maja 2019 r. i z dnia 22 czerwca 2020 r.,

- art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez brak orzeczenia rozbiórki samowoli budowlanej polegającej na zabudowie części podestu klatki schodowej na III piętrze budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] , będącej powierzchnią wspólną, murowaną ścianą z zamykanymi drzwiami i wydzielenie w ten sposób odrębnego pomieszczania zaadaptowanego na schowek w sytuacji, w której inwestor nie uzyskał pozwolenia ani zgody na przeprowadzenie takiej inwestycji, w tym w szczególności nie uzyskał zgody pozostałych współwłaścicieli przedmiotowej klatki schodowej, co narusza treść art. 64 ust. 1 - 3 Konstytucji RP i art. 2, art. 7 i art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności określającego ogólny zakres ochrony praw nabytych, w tym własności nieruchomości oraz wyznaczający granicę ingerencji w sferę własności jednostki przez organy administracji publicznej,

- § 242 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) poprzez niezastosowanie i uznanie dopuszczalności zmniejszenia szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej poniżej 1,2 m,

- art. 4 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej poprzez uznanie, że zabudowa spocznika klatki schodowej spełnia wymagania techniczno-budowlane, instalacyjne i technologiczne dotyczące ochrony przeciwpożarowej i nie zmienia warunków przeciwpożarowych, co skutkuje niezapewnieniem osobom przebywającym w budynku bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji, podczas gdy przedmiotowa zabudowa generuje kwalifikowane zagrożenia z zakresu ochrony przeciwpożarowej i zmienia warunki przeciwpożarowe,

- art. 6 i 8 k.p.a., poprzez niestwierdzenie podstaw do nakazania rozbiórki zabudowanej w niniejszej sprawie klatki schodowej,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe nieustalenie nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania przedmiotową częścią nieruchomości wspólnej na cele budowlane, co skutkowało brakiem wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz niewyczerpującym rozpatrzeniem zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji orzeczeniu o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wymienionych w art, 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie, że schowek zlokalizowany na dachu oraz taras wchodzą w skład lokalu

nr 5,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, że przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa robot budowlanych wykonanych na trzecim piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] w postaci częściowej zabudowy spocznika oraz montażu pieca gazowego dwufunkcyjnego, w sytuacji w której przedmiotem postępowania jest również dopuszczalność dokonanej inwestycji w postaci schowka zlokalizowanego na dachu oraz tarasu włączonego do lokalu nr [...],

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego dla braku nakazania przeprowadzenia wykonania na podeście klatki schodowej na III piętrze przedmiotowego budynku, wyjścia z klatki schodowej na dach i do urządzeń technicznych tam zainstalowanych,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej wykładni przedłożonej w postępowaniu "Oceny technicznej z wykazem zmian budowlanych wprowadzonych w mieszkaniu nr 5 w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]" sporządzonej w lutym 2019 roku, co miało potwierdził brak istotnego wpływu na konstrukcję budynku i nienaruszanie wymogu dotyczącego szerokości spocznika - określonej w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również braku wpływu na warunki ochrony przeciwpożarowej, w sytuacji w której zabudowa spocznika ma wpływ na wskazane wyżej elementy,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, w ślad za rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, że szerokość spocznika wynosi ponad 2 m, w sytuacji, w której zgodnie z przedłożoną w sprawie przez inwestora oceną techniczną - pomiędzy wejściem do mieszkania i ostatnim stopniem schodów wytworzył się po zbudowaniu schowka korytarz o szerokości w świetle 1,18 m i długości około 2 m,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, że dobudowana ścianka działowa nie stanowi elementu konstrukcyjnego budynku oraz nie wpływa na jego przeznaczenie, kubaturę, powierzchnię zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczbę kondygnacji i nie zmienia rzeczywistych parametrów użytkowych lub technicznych całości budynku, ani nie doprowadziła do zmiany jej sposobu użytkowania, w sytuacji w której z akt postępowania wynika, że przedmiotowa zabudowa spocznika stanowi przebudowę, zmienia sposób użytkowania klatki schodowej, jej parametrów użytkowych i technicznych, warunków bezpieczeństwa pożarowego, a także wielkości i układu obciążeń,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji PINB dla [...] .

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego rozwinął powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru budowlanego dla [...] Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2019r., która organ na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożył na Ł. R. obowiązek wykonania robót budowlanych na trzecim piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul [...]w [...], celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, a polegających na : wykonaniu w ścianie oddzielającej pomieszczenie kotła od łazienki na wysokości około 20 cm poniżej sufitu otworu wentylacji wyciągowej o powierzchni nie mniejszej niż 300 cm2, bez możliwości regulacji i zamknięcia oraz wykonanie w drzwiach wejściowych do pomieszczenia z kotłem grzewczym otworu wentylacji nawiewnej o powierzchni nie mniejszej niż 200 cm2 ( dolna krawędź nie niżej niż 30 cm ponad poziomem posadzki).

Postępowanie naprawcze zostało w sprawie wszczęte w październiku 2015r. w związku z żądaniem K. A. ( współwłaściciela nieruchomości) dotyczącym przebudowy lokalu nr [...] oraz samowolnej zabudowy części klatki schodowej ścianka z drzwiami i wydzieleniu w ten sposób pomieszczenia o powierzchni 1,46 m2.

W kwestii tak określonego przedmiotu postępowania wypowiedział się Wojewódzki Sad Administracyjny w wyroku z dnia 4 października 2017r.w sprawie VII SA/Wa 1544/16 uchylając decyzje organów obu instancji odmawiające nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie. W konsekwencji, przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne. Dodać należy, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Odnosząc się w tej mierze do zarzutu skargi, należy wskazać, że w uzasadnieniu przywołanego prawomocnego wyroku, Sąd potwierdził ustalenia faktyczne oraz rozwiązania prawne w odniesieniu do przebudowy lokalu nr [...] , stwierdzając, że kwestia ta została przez organy rozstrzygnięta prawidłowo. "Nie budzi zastrzeżeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przyjęta w zaskarżonej decyzji ocena organu odwoławczego, iż domaganie się przez skarżącego przywrócenia wejścia na dach bezpośrednio z klatki schodowej jest niezasadne. W przekonaniu Sądu, ocenę powyższą organ podjął prawidłowo w oparciu o niekwestionowane przez skarżącego ustalenia faktyczne wynikającej z akt sprawy, obejmujące zatwierdzony przez konserwatora zabytków Miasta [...] projekt budowlany przewidujący przeniesienie wejścia na dach z klatki schodowej do wnętrza lokalu nr [...] oraz ocenę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z marca 1995 r. aprobującą przeprowadzoną adaptację poddasza. Akta sprawy potwierdzają ponadto ustalenia organów, że na przebudowę poddasza zgodę wyrazili wszyscy współwłaściciele nieruchomości (wpis na rysunku projektu przebudowy poddasza). Należy podkreślić, że niezależnie od tych ustaleń organ I instancji w toku czynności kontrolnych potwierdził, że sporne wyjście na dach z tarasu nad lokalem nr [...] zostało zrealizowane w sposób zgodny z projektem budowlanym. W tych warunkach Sąd stwierdza, że w zaskarżonych decyzjach organy nadzoru budowlanego trafnie wskazały, że w odniesieniu do robót budowlanych polegających na przeniesieniu wejścia na dach podstaw do władczej ingerencji nie mają."

Natomiast w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności dotyczących charakteru i zakresu robót budowlanych związanych z zabudowaniem spocznika klatki schodowej na trzecim piętrze, czym naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do kwestii tych robót budowlanych organy ustaliły, że polegały one na wykonaniu murowanej ściany z zamykanymi drzwiami prowadzącej do wyodrębnienia samodzielnego pomieszczenia o powierzchni 1,46 m2,a zakres tych prac nie wynikał z udzielonego przez organ decyzja Nr [...]z dnia [...] sierpnia 1990r. pozwolenia na przebudowę lokalu nr [...].

Zdaniem Sądu uzasadniony był także zarzut niezbadania przez organy, czy zawężenie spocznika na klatce schodowej na trzecim piętrze nie spowoduje zmiany obciążeń budynku oraz kwestia posiadania przez właściciela lokalu nr [...] , prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w związku z wykonaniem ścianki działowej z drzwiami.

W konsekwencji wydania powyższego wyroku , organy przeprowadzając ponownie postępowanie wyjaśniające, ustaliły, że nowy właściciel lokalu nr [...] – Ł. R. wykonał w nim nowe roboty budowlane. W ramach tych robót zmieniono układ części ścian działowych WTUZ ze zmianą funkcji części pomieszczeń, przebudowano wewnętrzne instalacje w mieszkaniu: wodno-kanalizacyjną. c.o., c.w.u. i elektryczną, przebudowano instalację gazową, wykonano remont dachu oraz prace wykończeniowe ścian i podłóg. Dodatkowo ustalono, że piec gazowy dwufunkcyjny, obsługujący lokal nr 5 znajduje się w pomieszczeniu o wymiarach 1,25 m x 1,05 m i wysokości 2,96 m. Dostęp do tego pomieszczenia możliwy jest wyłącznie z klatki schodowej. Drzwi tego pomieszczenia otwierają się do wewnątrz. Wyjście na dach pozostało w niezmienionej formie, a więc poprzez schody na taras nad lokalem nr 5. Szerokość spocznika na trzecim piętrze wynosi 1,18 m.

Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko organów, że skoro budynek przy ul. [...]w [...]jest wpisany indywidualnie do rejestru zabytków (decyzja Nr rej [...] z dnia [...] października 1979 r.) oraz znajduje się w układzie urbanistycznym [...] wpisanym do rejestru zabytków decyzją nr rej. [...]z dnia [...] kwietnia 1979 r., to wykonanie w lokalu nr 5 robót budowlanych związanych z przebudową instalacji oraz remontem dachu wymagało uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Posiada natomiast zezwolenie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Nr [...]z dnia [...] maja 2018r. na wykonanie remontu polegającego na wymianie: podłogi, stolarki wewnętrznej, zabudowy kuchennej i łazienkowej, grzejników c.o., wyrównaniu i malowaniu ścian w lokalu nr 5.

W konsekwencji powyższych ustaleń, PINB dla [...] postanowieniem Nr [...]z dnia [...] grudnia 2019 r. nałożył na Ł. R. obowiązek przedłożenia oceny technicznej wraz z inwentaryzacją. Inwestor przedłożył "Ocenę techniczną z wykazem zmian budowlanych wprowadzonych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...]w [...]" z lutego 2019 r., sporządzoną w części dotyczącej wykazu zmian i inwentaryzacji przez mgr inż. arch. E. M., opinii konstrukcyjnej dotyczącej wpływu zabudowy podestu na ostatniej kondygnacji na stan techniczny budynku przez mgr inż. K. P., ocenę techniczną stanu wewnętrznej instalacji gazowej wraz z podłączeniem urządzeń gazowych przez inż. T. L. oraz opinię pod względem ochrony przeciwpożarowej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. A. Ż.

Odnosząc się do prac wykonanych na spoczniku klatki schodowej na trzecim piętrze w celu wydzielenia dodatkowego pomieszczenia gospodarczego, które polegały wyłącznie do dobudowania murowanej ścianki z zamykanymi drzwiami, to Sad podziela stanowisko organów, że nie stanowiły one robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Dobudowana ścianka działowa nie stanowi zaś elementu konstrukcyjnego budynku i nie wpływa na jego przeznaczenie, kubaturę, powierzchnię zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczbę kondygnacji. Wykonane prace w tym zakresie nie zmieniły zatem rzeczywistych parametrów użytkowych lub technicznych całości budynku, ani nie doprowadziły do zmiany sposobu użytkowania. Tym samym nie stanowi także przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, z którego wynika, że przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Należy w tym miejscu zauważyć, że tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie w tym trybie wszczynane jest więc w sytuacji stwierdzenia przez organ stanu sprzecznego z przepisami prawa, ale wyłącznie prawa budowlanego, a nie na przykład cywilnego. Tryb z art. 50 i 51 Prawa budowlanego miałby zatem zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdyby ścianka działowa na spoczniku klatki schodowej na trzecim piętrze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] naruszała unormowania zawarte w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane lub w wydanym na podstawie tej ustawy rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tymczasem zgodnie ze sporządzoną na żądanie organu oceną techniczną - " zabudowa spocznika schodów nie ma istotnego wpływu na konstrukcję budynku. Nie narusza wymogu dotyczącego szerokości spocznika, określonego w § 68 ust 1 warunków technicznych. Nie powoduje także , że budynek zagraża życiu w rozumieniu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów". Jednocześnie z oceny technicznej – części konstrukcyjnej wynika, że wpływ zabudowy podestu na elementy konstrukcyjne budynku ( ściany, stropy, fundamenty) jest nieistotny i nie może mieć wpływu na zmianę ich stanu technicznego, zaś nośność płyty żelbetowej podestu jest dostateczna do przeniesienia obciążenia związanego w wykonaniem ścianki.

Jak już wskazał WSA w wyroku w sprawie VII SA/Wa 1544/16, w orzecznictwie sądowym dotyczącym samowolnie wykonanych ścianek działowych wskazuje się, że ścianka działowa jako taka nie ogranicza dostępu np. do strychu i w konsekwencji do znajdujących się na nim przewodów dymowych i wentylacyjnych w przypadku, gdy zamontowane są drzwi, które zapewniają dostęp do wymienionych elementów obiektu budowlanego. W związku z tym wskazuje się, że tym samym z punktu widzenia Prawa budowlanego brak jest podstaw faktycznych, by w takich okolicznościach faktycznych uznać, że doszło do zmiany układu funkcjonalnego oraz sposobu użytkowania obiektu budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2012 r., II OSK 1852/10).

Konsekwencją powyższej kwalifikacji wykonanych prac jako niewymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia a jednocześnie niewypełniających dyspozycji art. 50 ust 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego jest brak obowiązku badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem obowiązek taki aktualizuje się wyłącznie w przypadku, gdy wykonane prace powinny być traktowane jako roboty budowlane podlegające reglamentacji przepisów Prawa budowlanego, w tym art. 51 tego prawa .

Odnosząc się do robót budowlanych związanych z przebudową instalacji oraz remontem dachu, które wymagały pozwolenia na budowę i do których zastosowanie ma art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, należy zauważyć, że z ustaleń organów wynika, że ze względu na zły stan techniczny dachu został on wyremontowany bez zmian jego cech geometrycznych - dokonano zmiany uwarstwienia tarasu na dachu budynku, wymiany barierki, odgrzybienia konstrukcji i poszycia drewnianego, zaimpregnowania przeciwpożarowo i przeciw korozji biologicznej, wzmocniono krokwie ,wymieniono warstwy izolacyjne i ocieplenia, wykonano nową podsufitkę, uszczelniono poszycie z blachy cynkowej. W ocenie technicznej sporządzonej w tej części przez mgr inż. arch. E. M. wskazano, że roboty powyższe zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, nie pogarszają stanu technicznego budynku i pozostają w zgodzie z wymogami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W zakresie przebudowy instalacji gazowej stwierdzono zaś, że jest ona szczelna co potwierdza protokół Nr [...]z dnia [...] stycznia 2019 r. z głównej próby wytrzymałości i szczelności wewnętrznej instalacji gazu wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Wyniki okresowej kontroli potwierdziły także, że przewody kominowe spalinowe, dymowe, wentylacyjne oraz klatki wentylacyjne w pomieszczeniach lokalu nr 5 są drożne i działają prawidłowo.

Jednak pomieszczenie w którym znajduje się kocioł gazowy narusza wymogi § 172 ust 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Z zaleceń i wniosków końcowych oceny technicznej instalacji gazowej autorstwa inż. T. L. wynika, że aby doprowadzić roboty w tym zakresie do stanu zgodnego z prawem należy wykonać w drzwiach wejściowych do pomieszczenia z kotłem grzewczym otwór wentylacji o powierzchni nie mniejszej niż 200 cm2 ( dolna krawędź nie niżej niż 30 cm ponad poziomem posadzki), a w ścianie w ścianie oddzielającej pomieszczenie kotła od łazienki na wysokości około 20 cm poniżej sufitu otworu wentylacji wyciągowej o powierzchni nie mniejszej niż 300 cm2, bez możliwości regulacji i zamknięcia. Autor zaleceń wskazał na konieczność akceptacji tych rozwiązań przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. A.Ż. zaakceptował proponowane prace, stwierdzając , że nie pogarszają one stanu zabezpieczenia przeciwpożarowego, zaś organ konserwatorski w piśmie z dnia [...] czerwca 2020r., nie wniósł wobec nich zastrzeżeń.

W tej sytuacji , mając na uwadze cel procedury naprawczej określonej w art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zasadnym zdaniem Sądu było nałożenie obowiązku wykonania robót wskazanych w decyzji organu I instancji.

Sąd podziela także stanowisko organów obu instancji, że wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzone zostało wnikliwą analizą materiału dowodowego w tym przede wszystkim wyników oględzin oraz sporządzonych opracowań technicznych. Strona skarżąca kwestionując powyższe ustalenia nie przedstawiła jednak w toku postępowania żadnego kontrdowodu, w tym opracowania technicznego mogącego wpłynąć na zmianę ustaleń faktycznych i w konsekwencji odmienne rozstrzygnięcia organów.

Konkludując, zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2019r., poz.2325).