Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 823/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 12 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Sędziowie WSA Teresa Randak,, Marzanna Sałuda, Protokolant Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta M. określił S. W. wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych na 2008 r. w wysokości [...] zł.

Od decyzji tej odwołał się podatnik, żądając jej uchylenia w całości. W uzasadnieniu odwołania strona stwierdziła, że jest ona właścicielem wymienionych w decyzji pojazdów, ale z uwagi na to, że są one wykorzystywane do prowadzenia nauki jazdy, powinny być traktowane jako pojazdy specjalne i w konsekwencji zwolnione z podatku od środków transportowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podkreślono, że materialnoprawną podstawą podatków od środków transportowych jest ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały Rady Miasta M. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na dany rok podatkowy. Zgodnie z art. 9 powołanej ustawy obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu (ust. 1). Wskazano przy tym, że wymieniony obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty (art. 9 ust. 4). Stosownie natomiast do art. 9 ust. 5 obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na treść art. 9 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z którego wynika szereg obowiązków podmiotów opodatkowanych podatkiem od środków transportowych. Podmioty te są obowiązane:

1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;

2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności;

3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy.

Przywołano jednocześnie treść art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej, który zwalnia od podatku od środków transportowych środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym;

Podkreślono, że w rozpatrywanym przypadku przedmiotem sporu jest to, czy opodatkowane pojazdy (zgodnie z załączonymi dowodami rejestracyjnymi to: 4 ciągniki siodłowe, 13 samochodów ciężarowych, 2 autobusy i 4 przyczepy ciężarowe), to – jak twierdzi pełnomocnik podatnika – pojazdy specjalne, które podlegały w 2008 r. zwolnieniu z podatku od środków transportowych.

SKO zauważyło, że zgodnie z art. 2 pkt 36 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908) za pojazdy specjalne uważa się pojazd samochodowy lub przyczepę przeznaczoną do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. Do pojazdów specjalnych zalicza się np. pługi, piaskarki, polewaczki, dźwigi, koparki, ambulanse radiologiczne, czy warsztaty naprawcze.

Podkreślono, że podstawą do ustalenia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportu są dla organu podatkowego I instancji przede wszystkim dowody rejestracyjne danych pojazdów, w których jest określony rodzaj pojazdu (np. samochód ciężarowy, autobus, czy samochód specjalny). Dowody rejestracyjne są bowiem zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumentami urzędowymi, potwierdzającymi to, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z załączonych akt sprawy (zaświadczeń o pojazdach, dowodów rejestracyjnych i kart informacyjnych pojazdów) wynika, że żaden z opodatkowanych pojazdów nie jest w nich określony jako pojazd specjalny. Stwierdzono wobec tego, że organ podatkowy I instancji prawidłowo uznał, że przedmiotowe pojazdy podlegały opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych w 2008 r. i nie mogły korzystać ze zwolnienia z tego podatku na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z uwagi natomiast na fakt, że podatnik nie wykonał ustawowego obowiązku i nie złożył wymaganych prawem deklaracji, ani też nie wpłacił podatku, Prezydent Miasta M. prawidłowo – w ocenie SKO – określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego, na podstawie art. 21 par. 3 Ord. pod.

W ocenie SKO działania podatnika, który zakwestionował dane zawarte w dowodach rejestracyjnych pojazdów, składając w dniu [...] 2009 r. (decyzja pierwszoinstancyjna z dnia [...] r.) do Prezydenta Miasta M. stosowny wniosek (w odrębnym postępowaniu do postępowania podatkowego) – nie mają wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik podatnika zażądał jej uchylenia w całości, ponieważ narusza ona zasady materialnoprawne, a w szczególności prawo o ruchu drogowym.

Zdaniem skarżącego samochody do nauki jazdy wyprodukowane są przez producenta w normalnym trybie i przeznaczone są w zasadzie do przewozu rzeczy i osób. Jednakże podatnik przystosowuje taki pojazd na swoje potrzeby, tj. do wykonywania nauki jazdy. Zamontowane urządzenia z tym związane muszą być następnie potwierdzone przez stację diagnostyczną. Strona wskazuje, że ustalenia SKO pozostają w sprzeczności ze stanowiskiem zajętym w wyroku WSA w Lublinie z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 533/07, w którym stwierdzono, że samochód przygotowany do nauki jazdy jest samochodem specjalistycznym, ponieważ musiał być on dostosowany do pełnienia funkcji urządzenia do nauki jazdy przez konieczność dostosowania nadwozia, jak i zamontowanie specjalistycznego wyposażenia. Pełnomocnik wskazuje także na związanie innych sądów i organów państwowych ww. wyrokiem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Ustosunkowując się do wskazywanego przez skarżącego wyroku WSA w Lublinie z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 533/07 Kolegium nie zgodziło się z odniesieniem wyrażonego w nim poglądu do rozpatrywanego przypadku. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z załączonych do akt sprawy zaświadczeń o pojazdach, dowodów rejestracyjnych i kart informacyjnych pojazdów nie wynika, by którykolwiek z opodatkowanych pojazdów był w nich określony jako pojazd specjalny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Spór między stronami sprowadza się w pierwszej kolejności do rozstrzygnięcia kwestii, czy opodatkowane w niniejszej sprawie samochody są pojazdami specjalnymi w znaczeniu przepisu art. 12 ust 1 pkt. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844), który reguluje zwolnienie od podatku od środków transportowych oraz do odzwierciedlenia tej kwestii w zapisach dowodów rejestracyjnych samochodów podlegających zwolnieniu od podatku od środków transportowych.

Wyjaśnić zatem w pierwszej kolejności należy, że stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. Powyższy przepis wyraża zasadę, od której wyjątek przewidziano w art. 12 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 12 ust 1 pkt. 2 tej ustawy zwalnia się od podatku od środków transportowych środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt. 36 i pkt. 37 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym( tekst jednolity - Dz. U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze. zm.) za pojazd specjalny uważa się pojazd samochodowy lub przyczepę przeznaczoną do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone rzeczy lub osoby związane z wykonywaniem tej funkcji, a pojazd używany do celów specjalnych to pojazd samochodowy przystosowany w sposób szczególny do przewozu osób lub ładunków, używany przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, Policję, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Straż Graniczną, kontrolę skarbową, Służbę Celną, jednostki ochrony przeciwpożarowej, Inspekcję Transportu Drogowego i Służbę Więzienną.

Bezsprzecznym jest, że pojazdy ciężarowe przeznaczone do nauki jazdy nie są pojazdami używanymi do celów specjalnych. Natomiast, należy rozważyć, czy taki pojazd nie jest pojazdem specjalnym zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt. 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku z dnia 5 grudnia 2007 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, przywołanym przez stronę w skardze, podstawowym kryterium pozwalającym zaliczyć dany pojazd do kategorii pojazdów specjalnych jest wykonywanie specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia. Dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że samochody ciężarowe służące do nauki jazdy, podlegają specjalnemu reżimowi zarówno w zakresie dodatkowego wyposażenia, jaki i dodatkowych badań technicznych, więc nie każdy samochód ciężarowy może być wykorzystany do nauki jazdy, aczkolwiek może służyć także przewożeniu ładunków. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że samochody ciężarowe służące do nauki jazdy są pojazdami specjalnymi i jako takie nie podlegają podatkowi od środków transportowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dla interpretacji pojęcia zagadnienia pojazdu specjalnego posłużył się nadto uregulowaniami ustawodawcy w zakresie sposobu wpisu danych w dowodach rejestracyjnych samochodów. Za trafny, uznał Sąd orzekający w niniejszej sprawie, argument podany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż żaden z dowodów rejestracyjnych nie zawierał wpisu "pojazd specjalny". Zważyć nadto należy, że organ podatkowy wydając decyzję musi opierać się na dokumentach przedstawionych w sprawie, tj. w tym przypadku dowodach rejestracyjnych samochodów, określających czy mamy do czynienia z pojazdem specjalnym, gdyż organ podatkowy każdorazowo nie może dokonywać interpretacji pojęcia pojazd specjalny w oparciu o argumenty przedstawione przez stronę oraz brzmienie przepisu. Takie postępowanie godziłoby w zasadę pewności prawa.

Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustalił, że 27 września 2003 roku Minister Infrastruktury wydał Rozporządzenie w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. 07.137.968). Załącznik numer 1 do Rozporządzenia zawiera instrukcje w sprawie rejestracji pojazdów, zgodnie z § 11 pkt. 23 Załącznika w rubryce "RODZAJ POJAZDU" wpisuje się rodzaj pojazdu zgodnie z klasyfikacją, natomiast zgodnie z punktem 24 w rubryce "PRZEZNACZENIE" wpisuje się przeznaczenie pojazdu zgodnie z klasyfikacją, przeznaczenie pojazdu wpisuje się w przypadku, gdy przewiduje to klasyfikacja. Punkt 30 f § 11 Załącznika numer 1 nadmienia ponadto, że w rubryce " ADNOTACJE URZĘDOWE" wpisuje się "L", co dotyczy pojazdów przystosowanych do nauki jazdy lub egzaminu państwowego.

Klasyfikacja pojazdów została określona w załączniku numer 4 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach. W Tabeli nr 1 wymienia się rodzaje pojazdów, wśród których wyróżnia się między innymi takie kategorie jak: motorower, motocykl, samochód osobowy, autobus, trolejbus, samochód ciężarowy oraz również samochód specjalny. Tabela nr 3 załącznika nr 4 opisuje przeznaczenie pojazdów specjalnych i o ile nie ma tutaj przeznaczenia na cele nauki jazdy to pozostaje jeszcze kategoria "inny", gdzie można wpisać pojazd, który na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji lub zaświadczenia z badania technicznego zakwalifikowano do danego podrodzaju lub przeznaczenia nieokreślonego w zasadniczym podziale.

Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w art. 2 pkt. 36 ( tekst jednolity - Dz. U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze. zm.) określa przesłanki uznania pojazdu za pojazd specjalny, natomiast rozporządzenie precyzuje, że kwalifikacja pojazdu jako pojazdu specjalnego musi mieć odzwierciedlenie w dowodzie rejestracyjnym.

Dowód rejestracyjny jest dokumentem urzędowym (art. 194 Ordynacji podatkowej), a więc stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W konsekwencji organ podatkowy wydając decyzję w sprawie, gdzie jest on dowodem nie może dokonywać własnej interpretacji, sprzecznej z danymi, wynikającymi z tego dokumentu. Prawo administracyjne przewiduje możliwość wzruszenia danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym, jeżeli nie są one zgodne ze stanem faktycznym, jednakże to wzruszenie winno nastąpić w drodze odrębnego postępowania. Dodatkowo - na co zwrócił uwagę organ odwoławczy – dane zawarte w dowodach rejestracyjnych opodatkowanych pojazdów potwierdzają również informacje w takich dokumentach ich dotyczących, jak: karty informacyjne pojazdów i zaświadczenia dot. pojazdów. Okoliczność, że w dniu [...] 2009 r. (a więc po wydaniu decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji) pełnomocnik podatnika złożył wniosek o dokonanie stosownych zmian w dowodach rejestracyjnych opodatkowanych pojazdów nie mogła rzecz jasna wpłynąć na ocenę prawidłowości wydania decyzji, ponieważ organ podatkowy nie jest właściwy do zmiany kwalifikacji pojazdu.

Powyższe stanowisko jest zbieżne z poglądem, jaki tut. Sąd zajął w odniesieniu do tego samego podatnika w wyrokach z dnia 21 września 2009 r., sygn. akt I SA/GL 306/09 oraz I SA/GL 307/09.

Z uwagi na powyższe, skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.