Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2499/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 2499/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Sędziowie: WSA Ewa Michna, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006r., sprawy ze skargi B. N. - Ł., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 16 grudnia 2003r Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 36,60 zł (trzydzieści sześć złotych 60/100).


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...].07.2003r. Pani B. N. zwróciła się do Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art. 79 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa i zwrot podatku dochodowego pobranego od kwot wypłacanych przez Sąd Rejonowy stanowiących zwrot kosztów dojazdu do pracy z miejsca zamieszkania za okres 2002 r. w kwocie [...] zł. Wniosek uzasadniła tym, iż z uwagi na fakt zatrudnienia na stanowisku sędziego w Sądzie Rejonowym otrzymała zgodę Prezesa Sądu Wojewódzkiego na zamieszkanie poza siedzibą sądu, a tym samym uprawnienie do otrzymania zwrotu kosztów przejazdu do miejsca pracy na podstawie art. 95 § 3 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych .

Decyzją znak: [...] z dnia [...].09.2003r. Urząd Skarbowy odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. z tytułu wypłacanych zwrotów kosztów przejazdu należnych sędziemu.

W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 16 grudnia 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu decyzji wykazano, iż wniosek podatniczki jest bezzasadny co wynika z zaprezentowanych przez organ przepisów. Podkreślono, że zgodnie z art. 12 ustawy o ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem ze stosunku pracy są wszelkiego rodzaju wypłaty w ramach stosunku pracy. Zatem również zwrot kosztów dojazdu do miejsca pracy przysługujący sędziemu na podst. art. 75 par. 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych należy do katalogu przychodów wymienionych w w/w przepisie. Wypłata przedmiotowych środków powoduje bowiem, że Podatniczka nie ponosi żadnych wydatków związanych z kosztami dojazdu do pracy.

Natomiast w myśl przepisu art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy podatkowej opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 i 52. Jednakże zarówno przepis art. 21 jak i art. 52 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wymienia uzyskanych przychodów z tytułu dokonanych przez zakłady pracy zwrotów kosztów codziennych dojazdów do pracy jako wolnych od podatku.

Koszty te są określone w art. 22 ust. 2 i 2a powołanej ustawy podatkowej. Przepisy te stanowią, że koszty uzyskania przychodów są o 25% wyższe, gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania pracownika znajduje się poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy. Ponadto jeżeli rzeczywiste koszty poniesione na dojazdy do zakładu pracy środkami transportu autobusowego, kolejowego lub komunikacji miejskiej będą wyższe, wówczas w rozliczeniu rocznym można je odliczyć od przychodu w wysokości faktycznie poniesionej- art. 22 ust.11 w/w ustawy podatkowej.

Odpowiadając na zarzut odwołania, że rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji odmawiające stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 200Ir. jest niezgodne z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999r. sygn. akt. FPS 3/99 a także z ugruntowaną linią orzecznictwa NSA, Izba Skarbowa podniosła, iż stosownie do art. 30, 49 ust. 5 ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 póz. 368 z późn. zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu (w tym również w uchwale Sądu wyjaśniającej wątpliwość prawną) wiąże wyłącznie w danej sprawie.

Powołano się natomiast na pismo Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 2001 r. znak PD5.MC-033-70/01, w którym Minister wyraził odmienny niż w uchwale NSA pogląd. Pismo to wydane w trybie art. 14 § 1pkt 2 Ordynacji podatkowej są urzędową interpretacją dla podległych organów, a tym samym są wiążące.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, w której skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 12 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 121, art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (DZ.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).

W związku z tymi zarzutami wniesiono o uchylenie rozstrzygnięcia Izby Skarbowej w całości i zasądzenie kosztów.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w doktrynie prawa podatkowego oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych utrwalił się pogląd, że zawarte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowanie osób fizycznych dotyczy "przyrostu czystego majątku", uzyskanego przez podatnika w ciągu roku podatkowego, a nic takiego w sytuacji Skarżącej nie miało miejsca. W przedmiotowej sytuacji, Skarżąca nie otrzymała żadnego przysporzenia majątkowego powiększającego jej majątek, bowiem przedmiotowy zwrot kosztów dojazdu, traktowany przez organy podatkowe jako przychód podlegający opodatkowaniu jest w istocie tylko i wyłącznie zwrotem wydatków poniesionych przez Skarżącą na dojazdy do siedziby Sądu będącego jej miejscem pracy.

W sytuacji, kiedy majątek Skarżącej początkowo jest obciążany wydatkami na finansowanie jej dojazdów z miejsca pracy, a następnie koszty te są zwracane przez Sąd będący pracodawcą Skarżącej, to nie można mówić o uzyskanym przychodzie. Przedmiotowe wydatki Skarżąca poniosła tylko i wyłącznie za Sąd, który jest zobowiązany do zwracania tego rodzaju wydatków na mocy postanowień Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Zaprezentowane stanowisko dodatkowo zostało poparte uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999 r. sygn. akt FPS 3/99 ,gdzie stwierdzono: "Zwrot kosztów przejazdu przysługujący sędziemu na podstawie art. 75 § 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 1994 r. Nr 7, póz. 25 ze zm.) nie jest przychodem ze stosunku służbowego w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, póz. 416 ze zm.)."

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W dniu 24 marca 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej złożył do tut. Sądu pismo procesowe, w którym uznając zarzuty Skarżącej poinformował, iż brak jest jednak przesłanek do zastosowania art. 54 § 3 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Skarżąca domagała się bowiem zwrotu [...] zł, gdy tymczasem z zaświadczenia Sądu Rejonowego od wypłaconego B. N. zwrotu kosztów przejazdu został potracony i wpłacony podatek dochodowy w wysokości [...] zł. W świetle powyższego wydanie decyzji w trybie art. 54 ustawy o ppsa nie uwzględniłoby całości żądania strony. Natomiast wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem podatniczki wymaga przeprowadzenia postępowania podatkowego.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004r. przepisów ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz.1269/ oraz ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ w związku z przepisem art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271/ sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami.

Zgodnie z art. 9 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 i zwolnionych od podatku na podstawie odrębnych przepisów. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3 i art. 28-30, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów. Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24 i 25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Stosunek służbowy został wymieniony jako przykładowe źródło przychodów w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a dalsze przepisy tej ustawy definiują pojęcie przychodu i zawierają szczegółowy opis poszczególnych źródeł przychodów.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowało się już jednolite stanowisko, że do przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zalicza się tylko przychody powiększające wartość netto majątku podatnika (faktyczne przysporzenie majątkowe).

Specyfika stanowiska służbowego sędziego, na podstawie przepisów ustawy o ustroju sądów powszechnych (wynagrodzenie zasadnicze sędziów sądów równorzędnych jest co do zasady równe, a różnice mogą wynikać ze stażu pracy i pełnionych funkcji) powoduje, że w obrębie tej grupy podatników nie powinno dochodzić do zróżnicowania w zakresie obciążeń podatkowych mających bezpośredni wpływ na wysokość realnego wynagrodzenia za pracę.

Powyższe rozważania, zgodnie z zasadą sprawiedliwości i równości podatkowej, prowadzą do stwierdzenia, że zwrot kosztów przejazdu przysługujący sędziemu, zgodnie z przepisami ustawy o ustroju sądów powszechnych, nie może być zaliczany do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Skład orzekający podzielił pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt FPS 3/99 (ONSA 1999 nr 4, poz. 115), zgodnie z którym zwrot kosztów przejazdu przysługujący sędziemu na podstawie art. 95 § 3 ustawy o ustroju sądów powszechnych, nie może być zaliczany do przychodów ze stosunku służbowego w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zwrot kosztów dojazdów sędziego do miejsca wykonywania pracy jest wykonaniem obowiązku obciążającego jednostkę zatrudniającą sędziego. Jeżeli sędzia poniósł wydatki związane z przejazdami do pracy, poczynił on wydatki za swego pracodawcę. Natomiast wypłata dokonana następnie przez Sąd stanowi rozliczenie, mające na celu zwrot sędziemu tych kwot jakie obciążały pracodawcę (por. wyrok NSA z dnia 27.11.1996 r sygn. akt SA/Wr 2754/95.)

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.