Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 646/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant asystent sędziego Monika Mamińska, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2837/15 w sprawie ze skargi Z. N. i T. N. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

I OSK 646/17

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2837/15 oddalił skargę Z. N. i T. N. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.

W uzasadnieniu orzeczenia ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. zezwolił na realizację inwestycji drogowej dla zadania pn. "Rozbudowa ulic usprawniających powiązania komunikacyjne miasta K.", "Rozbudowa ul. W. (na odcinku od drogi krajowej nr [...] do ul. P.)", obejmując nią m.in, nieruchomość położoną w K., ul. W., obręb [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,1810 ha.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] Prezydent Miasta K. orzekł w pkt I o ustaleniu odszkodowania w wysokości 132.094 zł za prawo własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów m. K. jako działka nr [...] o pow. 0,1810 ha (obręb [...] ), położonej w K. przy ulicy W., która z mocy prawa stała się własnością Miasta K. na prawach powiatu; w pkt II o przyznaniu odszkodowania na rzecz dotychczasowych współwłaścicieli, tj. Z. N. w 1/2 części oraz T.N. w 1/2 części oraz w pkt III zobowiązał Prezydenta Miasta K. - Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w K. do wypłaty odszkodowania wymienionego w pkt I w terminie 14-tu dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, na rzecz osób wymienionych w pkt II.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] uchylił ww. decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2010 r. w pkt II oraz pkt III - zdanie 2 i w tym zakresie orzekł o przyznaniu odszkodowania na rzecz Z. i T. małżonków N. na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej oraz o waloryzacji odszkodowania na dzień wypłaty wg zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, a w pozostałym zakresie utrzymał powołaną decyzję w mocy.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli Z. i T. małżonkowie N., reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego J. W. Wskutek jej rozpoznania wyrokiem z dnia 11 maja 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 237/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił ww. skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu wniesionej przez małżonków N. od powyższego wyroku skargi kasacyjnej, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania, z uwagi na fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sposób wadliwy uznał, iż zawiadomienie o terminie rozprawy dla strony skarżącej zostało doręczone w sposób prawidłowy. Po ponownym rozpoznaniu wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 228/13 oddalił przedmiotową skargę byłych właścicieli.

Od powyższego wyroku z dnia 19 czerwca 2013 r. T. N., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego J.W., ponownie złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Niezależnie od powyższego, w toku prowadzonego postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Z. i T. małżonkowie N. złożyli wniosek datowany na dzień [...]października 2013 r. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., (będącą przedmiotem rozpoznania przed NSA) w uzasadnieniu wniosku wskazując, iż z opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych z dnia [...] września 2013 r., wynika, że operat szacunkowy z dnia [...] września 2010 r., będący podstawą ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość, nie może stanowić podstawy określenia jej wartości z uwagi na fakt, iż w aspekcie formalnym i merytorycznym zawiera on błędy i istotne uchybienia.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Wojewoda [...] wznowił na wniosek Państwa małżonków N. postępowanie zakończone ww. decyzją Wojewody [...] i jednocześnie postanowieniem z tego samego dnia, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił wznowione postępowanie do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2281/13 oddalił skargę kasacyjną T.N.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Wojewoda [...] podjął zawieszone postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie i decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...]odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...], uchylającej w części decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] i w tym zakresie orzekającej, oraz utrzymującej w mocy ww. decyzję organu I instancji w pozostałej części, dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania za przejecie z mocy prawa na rzecz Miasta K. na prawach powiatu, prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

Od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. odwołanie do Ministra złożył pełnomocnik Z. i T. małżonków N.

Minister Infrastruktury i Rozwoju wydał decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej, w której podniósł, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W sprawie, jako nową okoliczność, wskazano fakt wydania w dniu [...] września 2013 r. przez Komisję Arbitrażową przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych negatywnej opinii dotyczącej operatu szacunkowego z dnia [...] września 2010 r., stanowiącego podstawę do ustalenia odszkodowania za nieruchomość w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r.

Natomiast w zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że opinia dotycząca ww. operatu szacunkowego zastała sporządzona w dniu [...] września 2013 r., tj. po dacie wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., ostatecznej w administracyjnym toku instancji, jak również po wydaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 czerwca 2013 r.

Organ odwoławczy nie uwzględnił stanowiska pełnomocnika skarżących zawartego w odwołaniu od decyzji Wojewody w przedmiocie oparcia się o rozstrzygnięcie zawarte w ww. odwołaniu od decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] wydanej w innej sprawie. Minister wskazał, iż powołano się w niej na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 137/86, dotyczący ogólnych przesłanek wznowienia i uchylenia decyzji ostatecznej, niemniej jednak ww. decyzja, na skutek wniesienia skargi kasacyjnej została przez Naczelny Sąd Administracyjny zakwestionowana, i który uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego jej rozpoznania przez ten Sąd Administracyjny. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że: "ocena decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji była przedmiotem uprzednich orzeczeń Sądu pierwszej instancji i Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których zaaprobowano prawidłowość ustalenia odszkodowania z uwzględnieniem opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Obecna negatywna ocena tej opinii, poprzez uznanie, że stwierdzone wady tkwiły w niej od samego początku, nie mogą być uznane za okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania w 2007 r., a nie były znane organom, które te decyzje wydały, bez dokonania wnikliwej oceny skutków prawnych wynikających z zapadłych dotychczas orzeczeń sądów administracyjnych w przedmiocie prawidłowości ustalenia odszkodowania przez te organy". Przekładając powyższe ustalenia na podobne okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy, organ ostatecznie stwierdził, że nie zaistniała żadna nowa okoliczność w sprawie, która wypełniałaby przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Za nową okoliczność nie można bowiem uznać sporządzenia negatywnej opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych w sprawie, która była już wcześniej przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, uznających prawidłowość rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia odszkodowania. Tym samym organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r.

Od powyższej decyzji skargę do WSA w Warszawie złożyli Z. i T. małżonkowie N.

Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Wskazał, że art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, po drugie, musiały one istnieć już wcześniej, tj. w chwili wydania decyzji ostatecznej, lecz nie były znane organowi orzekającemu. Podkreślił też, że nowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. "przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia".

W ocenie Sądu, fakt kwestionowania przez skarżących wysokości ustalonego odszkodowania nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Również nowego dowodu w sprawie nie może stanowić przedstawiona przez skarżących opinia Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych z dnia [...] września 2013 r., z treści której wynika, że operat szacunkowy z dnia [...] września 2010 r., nie może zostać uwzględniony przy określeniu wartości przedmiotowej nieruchomości ze względu na zawarte w nim błędy i istotne uchybienia. Nowy dowód w sprawie musi bowiem istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie jako nową okoliczność wskazano jedynie powyższy fakt wydania w dniu [...] września 2013 r. przez Komisję Arbitrażową przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych negatywnej opinii dotyczącej operatu szacunkowego z dnia [...] września 2010 r., stanowiącego podstawę do ustalenia odszkodowania za nieruchomość w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Natomiast opinia dotycząca powyższego operatu szacunkowego zastała sporządzona dopiero w dniu [...] września 2013 r., tj. po dacie wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., ostatecznej w administracyjnym toku instancji, jak również po wydaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie rozpoznania skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., którą uchylił w części ww. decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2010 r. w pkt II oraz pkt III - zdanie 2 i w tym zakresie orzekł o przyznaniu odszkodowania na rzecz Z. i T. małżonków N., na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej oraz o waloryzacji odszkodowania na dzień wypłaty wg zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, a w pozostałym zakresie utrzymał powołaną decyzję w mocy. Skarga kasacyjna wniesiona przez skarżących od ww. wyroku, została bowiem przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak wyżej wskazano, oddalona.

Odnosząc się do wskazanej, w odwołaniu skarżących od decyzji organu I instancji -Wojewody [...], decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...], Sąd całkowicie poparł wywód wskazany w zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, uznając wyrażone w niej stanowisko Ministra za słuszne, zgodnie z którym nie ma podstaw do opierania się po pierwsze na rozstrzygnięciu w innej sprawie a po drugie na rozstrzygnięciu będącego przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, którego wyrok, z uwagi na rozpoznanie skargi kasacyjnej, został przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylony a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Niezależnie w sposób obszerny wskazano, że wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 137/86 przywołany w odwołaniu, dotyczy ogólnych przesłanek wznowienia i uchylenia decyzji ostatecznej.

Zdaniem WSA w Warszawie, nie zaistniała żadna nowa okoliczność w sprawie, która wypełniałaby przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., z tego względu organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r.

Sąd wskazał, że obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Nadto zaniechanie przez organ administracyjny podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stwierdził, że stosownie do przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., podstawą niewadliwej decyzji w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy, który powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Prawidłowo zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja zapadła po wnikliwej analizie całości materiału dowodowego, gdzie w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, zostało w sposób merytoryczny przedstawione i uzasadnione przez organ odwoławczy reprezentowane stanowisko w przedmiotowej sprawie, a którego słuszności nie ma podstaw negować.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie podniesiono, że zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym nowe okoliczności, stanowiące podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, muszą istnieć w dacie rozstrzygania, natomiast nie są one organowi znane w powyższej dacie. Tylko w takiej sytuacji mogą zostać uwzględnione i stanowić rzeczywistą podstawę wznowieniową. Skarżący zaś powołali się na dowód, który został opracowany po wydaniu przedmiotowej decyzji, a zatem, przy dołożeniu wszelkiej staranności, organ nie mógł mieć wiedzy ani przewidzieć zdarzeń przyszłych, jakimi było w niniejszej sprawie zlecenie sporządzenia przedmiotowej opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Należy w tym miejscu wskazać również na wyrok NSA z dnia 20 października 2015 roku, sygn. akt II OSK 345/14, zgodnie z którym "przesłanką wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. mogą być tylko istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie znane organowi, który wydał decyzje, ale istniejące w dniu wydania decyzji. Tymczasem przedłożona przez wnioskodawcę analiza opracowana została w dniu [...] sierpnia 2012 r., a zatem już po wydaniu kwestionowanej decyzji. Nie mogłaby ona zatem stanowić nowego dowodu w sprawie będącego podstawą do wznowienia postępowania na postawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a."

W dniu [...] marca 2016 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożyli Z. i T. N., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasadzenie kosztów postępowania zgodnie z normami. Zarzucili oni WSA w Warszawie:

1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przez błędną wykładnię tego przepisu dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na k. 9 i 10 uzasadnienia skarżonego wyroku, i w jej rezultacie przez przyjęcie, wbrew treści tego przepisu, iż wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, jako pierwsza część tego przepisu, jest połączone koniunkcją z pojęciem nowych dowodów istniejącymi w dniu wydania decyzji, mimo, iż jest oczywiste, że wskazane dwie okoliczności faktyczne, przyporządkowane tej normie prawa, dotyczą dwu odmiennych stanów faktycznych, czego dowodem jest to, iż te dwa stany faktyczne, opisanej normy są połączone alternatywą zwykłą "lub", a nie koniunkcją, a więc łącznikiem "i" , zaś przeprowadzona przez Sąd interpretacja wskazanej normy w zasadzie wyklucza w jakiejkolwiek sprawie wznowienie postępowania, poza tym, iż jest ona także sprzeczna z poglądem Sądu Najwyższego, wyrażonym w wyroku tego Sądu z dnia 13 stycznia 2000 r. w sprawie o sygn. akt III RN 125/99,

2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 157 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przez przyjęcie, iż złożenie w sprawie opinii z dnia [...] września 2013 r. Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, a więc wykonanej przez podmiot uprawniony do oceniania opinii rzeczoznawców majątkowych, a ustalający bezsporne rażące wady opinii A. W. z dnia [...] września 2010 r., na której Wojewoda [...] w K. w dniu [...] lutego 2011 r. oparł swoją decyzję, nie powinno prowadzić do zastosowania w sprawie art. 151 § 2 k.p.a. do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w już wznowionym postępowaniu, który to pogląd jest sprzeczny z treścią art. 157 ust. 1a przywołanej ustawy, a także licznymi poglądami WSA w Warszawie (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2013 r. w sprawie I SA/Wa 172/13 oraz wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. w sprawie I SA/Wa 133/13, a także wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie I SA/Wa 2321/13),

3. naruszenie art. 7, art. 77,art. 78 k.p.a., przez zaakceptowanie rozpoznania sprawy skarżących przez organ II instancji, w zakresie złożonego odwołania, bez należytej wnikliwości, i w wyniku tego nie dostrzeżenie końcowego fragmentu uzasadnienia wyroku NSA z dnia 17 października 2014 r. w sprawie I OSK 2281/13, na który to fragment powołuje się ten organ, a następnie Sąd, w którym Naczelny Sąd Administracyjny, wskazał, iż skoro skarżący nie przedstawili dowodu, bądź orzeczenia, które podważyłyby legalność lub prawidłowość istniejącego wtedy w aktach sprawy operatu A. W., który zawierałby negatywną ocenę czynności zwodowanych wykonanych przez rzeczoznawcę majątkowego skarga kasacyjna w sprawie musi być oddalona, który to fragment uzasadnienia jest wyraźnym wskazaniem, iż zaistnienie tej okoliczności (czytaj - negatywnej oceny czynności zawodowych rzeczoznawcy majątkowego A. W.) może być podstawa do wznowienie postępowania, a także nie dostrzeżenie, iż także przywołany przez organ II Instancji wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 17 października 2014 r. w sprawie I OSK 2221/14 dotyczył zupełnie innej kwestii prawnej, niż powstała w sprawie niniejszej, a mianowicie problematyki stosowania art. 146 k.p.a., a nie problematyki stosowania art. 145 §1 pkt 5 k.p.a.

Postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2837/15 WSA w Warszawie odrzucił wniosek Z. N. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Natomiast postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2837/15 WSA w Warszawie przywrócił T. N. termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Wskazać należy, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej oscylują faktycznie wokół interpretacji przesłanki wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wedle tego przepisu wznowienie postępowania administracyjnego wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: 1) nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; 2) nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Przyjmuje się jednocześnie, że nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydal decyzję (por. Kodeks postępowania administracyjnego, pod red. M. Wierzbowskiego, A. Wiktorowskiej, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 824-826).

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Sąd I instancji słusznie wskazał, że w sprawie nie została spełniona druga przesłanka pozwalająca na wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją

Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] o przyznaniu odszkodowania na rzecz Z. i T. małżonków N. na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej oraz o waloryzacji odszkodowania na dzień wypłaty wg zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ponieważ nowy dowód w sprawie przedstawiony przez skarżącego, tj. opinia Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych został sporządzony w dniu [...] września 2013 r., a więc ponad dwa lata po wydaniu ww. decyzji Wojewody [...]. Oczywistym jest zatem, że ten dowód, stanowiący podstawę wznowienia postępowania, nie istniał w dniu wydawania decyzji, a okoliczności w nim wskazane, dotyczące nieprawidłowości przy sporządzaniu operatu, ujawnione zostały dopiero po zakończeniu postępowania.

Tak przyjął w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie dokonał zatem wykładni art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sposób, który wskazywałby na konieczność kumulatywnego spełnienia przesłanki nowego dowodu i nowych okoliczności faktycznych jako podstawowy wznowienia postępowania. Natomiast Sąd I instancji słusznie podniósł, że nowy – sporządzony ponad dwa lata po zakończeniu postępowania administracyjnego - dowód nie może być nową okolicznością, która istniała w dniu wydania decyzji (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 758/12).

Nieuprawniony jest również zarzut, polegający na nieprawidłowym odwołaniu się przez Sąd I instancji do wyroków Naczelnego Sadu Administracyjnego zapadłych w postępowaniu zmierzającym do zmiany ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., w trybie zwykłym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał się bowiem na wyroki NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1878/11 oraz z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2281/13 w części opisującej stan faktyczny sprawy, natomiast nie przywołał ich treści dla uzasadnienia zapadłego rozstrzygnięcia.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.