Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 960/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2010 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] o odmowie przyznania E. T. świadczenia specjalnego.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 10 lipca 2009 r. E. T. wystąpiła do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie emerytury w szczególnym trybie. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] czerwca 2007 r. oddalone zostało jej odwołanie, a następnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G. z dnia [...] kwietnia 2008 r. oddalono apelację w sprawie przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Wyjaśniła, że zarówno sąd pierwszej, jak i drugiej instancji uznał, że nie spełnia warunku sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym synem, ponieważ od urodzenia dziecka pracuje nieprzerwanie w pełnym wymiarze czasu pracy. Okoliczność ta wskazuje na brak niemożności kontynuowania pracy z powodu konieczności stałej opieki nad dzieckiem.

Podniosła, że nie zgadza się z takim stanowiskiem sądów, ponieważ jej syn urodzony w [...] r. jest osobą ciężko chorą, wymagającą stałej opieki drugiej osoby. Jego inwalidztwo istnieje od urodzenia. Wyjaśniła, że pracuje od 1974 r., oraz że w czasie, gdy pracuje, synem doraźnie opiekuje się rodzina. Podała także, że w grudniu 1998 r. spełniała wszystkie warunki do przejścia na emeryturę z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Wyliczona emerytura okazała się jednak niska i dlatego zawiesiła prawo do emerytury. Stan zdrowia jej syna pogarszał się i w 2006 r. wystąpiła o odwieszenie prawa do emerytury. Organ rentowy pozbawił ją jednak wówczas tego prawa.

Wnioskodawczyni opisała szczegółowo stan zdrowia syna. Wskazała, że nie ma żadnej możliwości opiekowania się synem przez czas jaki tego wymaga jego choroba. Nie chce oddać go pod opiekę domu pomocy społecznej. Wskazała także, że organ rentowy ponownie pismem z dnia 25 marca 2009 r. odmówił jej prawa do emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki, uzasadniając swoje stanowisko wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G.. Podniosła, że spełnia wymogi określone w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149). Zdaniem wnioskodawczyni jej sytuacja jest wyjątkowa, ponieważ starała się pozostawać w stosunku pracy tylko z tego powodu, aby zapewnić synowi godne warunki życia. Podniosła także, że organ rentowy wprowadził ją w błąd.

Do wniosku dołączyła kopie świadectw pracy, zaświadczenie o stanie zdrowia, kopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jej syna, decyzje ZUS wydawane w jej sprawie oraz kopie pism otrzymanych z ZUS, kopię wyroku Sądu Apelacyjnego w G. dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz wydruki artykułów prasowych dotyczących prawa do wcześniejszych emerytur.

W piśmie z dnia 7 września 2009 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu z dnia 20 sierpnia 2009 r., E. T. podała, że jej przypadek jest szczególnie uzasadniony. Wskazała, że ma 35 lat pracy, pracuje w pomocy społecznej ponad 20 lat. Od 1 kwietnia 1990 r. jest [...] w J. Przez te 20 lat dbała o sprawy lokalnej wspólnoty, poza normalną pracą należącą do jej obowiązków udzielała się społecznie na polu pomocy społecznej. Zawsze starała się stosować nowatorskie metody w pomocy społecznej. Brała udział w wielu akcjach niosącym pomoc osobom potrzebującym i zagrożonym wykluczeniem społecznym.

Wymieniła także organizacje pozarządowe, w których działa: [...]. Wskazała, że jest członkiem [...]. Ponadto jest w zespole prowadzącym indywidualne rozmowy z osobami mającymi problem alkoholowy. Ostatnio udziela się także w [...]".

Od 2005 r. jest organizatorem Gminnej Wigilii dla osób korzystających z pomocy

i niepełnosprawnych. [...] Wskazała także, że pod jej nadzorem jest świetlica dla osób niepełnosprawnych mieszcząca się przy parafii [...] w J. We wskazanym wyżej piśmie E. T. opisała także szczegółowo źródła dochodów oraz wydatki jej rodziny.

Do pisma tego E. T. dołączyła m.in. opinię psychologiczną dotyczącą jej osoby, zaświadczenie o zatrudnieniu, kopię decyzji ZUS o przyznaniu jej synowi renty socjalnej, zaświadczenie o pobieraniu zasiłku pielęgnacyjnego, zaświadczenie o wypłaconym stypendium jej córki, kopię decyzji o wymiarze podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości, kopię orzeczeń o stopniu niepełnosprawności jej oraz jej męża oraz kopie dokumentów związanych z jej pracą.

W toku postępowania organ zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w B. o ustalenie aktualnej sytuacji socjalno – bytowej wnioskodawczyni i nadesłanie informacji, czy korzystała ona ze świadczeń pomocy społecznej, a jeśli tak to od kiedy, w jakiej formie i w jakim zakresie.

[...] Urząd Wojewódzki w B. odpowiedział na powyższe wezwanie pismem z dnia 6 listopada 2009 r. W piśmie tym wskazano, że rodzina E. T. składa się z pięciu osób. Wnioskodawczyni osiąga dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości 2830 zł brutto. Mąż wnioskodawczyni uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego o wielkości 2,46 ha przeliczeniowego. Dochód jej córki wynosi 1276 zł brutto. Ponadto jeden z jej synów osiąga przychody z tytułu renty socjalnej w wysokości 504,04 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł. Drugi z synów osiąga dochody z prac dorywczych. W piśmie tym przedstawiono sytuację życiową E. T., ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji jej niepełnosprawnego syna.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 252 ze zm.), odmówił E. T. przyznania świadczenia specjalnego.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, niezdolnej do pracy z uwagi na wiek lub stan zdrowia, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie np.: naukowej, gospodarczej, kultury czy sportu na rzecz kraju albo szczególne, nadzwyczajne zdarzenia losowe. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego organ wskazał, że celem ustanowienia renty lub emerytury specjalnej jest uhonorowanie osób szczególnie zasłużonych, wybitnych dla kraju.

W ocenie organu okoliczności wynikające z uzasadnienia wniosku oraz nadesłanych dokumentów nie dają podstaw do przyznania E. T. świadczenia specjalnego. Organ uznał, że działalność wnioskodawczyni zapewne szlachetna, godna pochwały nie posiada jednak znamion wybitnej, ponadto odbywała się na terenie Gminy J., a to, w ocenie organu, za mało by mogło być podstawą do przyznania emerytury specjalnej. Analizując kryterium zdarzenia losowego, organ stwierdził, że nie posiada ono znamion wyjątkowości, będącego podstawą przyznania świadczenia specjalnego. Ponadto Prezes Rady Ministrów wskazał, że świadczenie specjalne nie stanowi odszkodowania, czy też zadośćuczynienia. Nie jest to również "świadczenie zastępcze" w przypadku, gdy ZUS, czy Prezes ZUS odmówili przyznania świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, lub gdy wysokość otrzymywanych świadczeń jest niezadowalająca.

Od powyższej decyzji E. T. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W toku postępowania odwoławczego do organu wpłynęło pismo z [...] Urzędu Wojewódzkiego w B. z dnia 23 lutego 2010 r., w którym przedstawiono dodatkowe informacje dotyczące sytuacji rodzinnej wnioskodawczyni. W piśmie tym wskazano, że wraz z wnioskodawczynią i jej mężem we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jej córka oraz niepełnosprawny syn. Drugi z jej synów prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.

Prezes Rady Ministrów, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ ponownie podkreślił, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten nie precyzuje przy tym warunków, jakie powinny być spełnione aby renta lub emerytura mogły być przyznane w tym trybie. W związku z tym każdy wniosek jest wnikliwie rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności mogących uzasadniać potraktowanie sprawy w sposób szczególny.

Podniósł, że świadczenie specjalne może być przyznane osobie posiadającej wybitne, niepowtarzalne zasługi w jakiejś dziedzinie aktywności np. zawodowej, społecznej, artystycznej, sportowej czy politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawców brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń.

Organ wyjaśnił, iż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby spełnione były przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawczyni emerytury specjalnej. Prezes Rady Ministrów ponownie podkreślił, że świadczenia specjalne nie są świadczeniami zastępczymi w przypadku odmowy przyznania przez ZUS lub Prezesa ZUS świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ wskazał, że świadczenia specjalne podlegają innym regulacjom prawnym aniżeli renty i emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i stanowią odrębne obciążenie budżetu państwa. Podniósł, że uznanie argumentów wnioskodawczyni sprawiłoby, że każda osoba, która nie zgadza się z decyzjami organu emerytalno-rentowego, wychowuje dziecko niepełnosprawne, miałaby bezsporne prawo do otrzymania świadczenia specjalnego przyznawanego przez Prezesa Rady Ministrów. Zdaniem organu ocena taka spowodowałaby odejście od obowiązujących zasad przyznawania świadczeń w szczególnych, niepowtarzalnych przypadkach. Przywilej takiego wsparcia ze strony państwa jest przyznawany autorytetom, których osiągnięcia i dorobek są uznawane i cenione w kraju. Wyczerpanie pracą zawodową oraz opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem nie wypełnia natomiast dyspozycji art. 82 ust. 1 ustawy.

Ponadto, nawiązując do przyznania E. T. na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1999 r. wcześniejszej emerytury oraz decyzji Oddziału ZUS w B. z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającej przyznania tego świadczenia, Prezes Rady Ministrów wskazał, że sprawa uprawnień do przedmiotowej emerytury była rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym. Sąd Okręgowy w B. oddalił odwołanie, natomiast Sąd Apelacyjny w G. oddalił apelację. Organ wyjaśnił, że obowiązujące przepisy nie uprawniają Prezesa Rady Ministrów do ingerencji w problematykę, której rozpoznanie i zajęcie stanowiska w sprawie należy wyłącznie do właściwości innego organu.

Prezes Rady Ministrów wskazał ponadto, że ze zgromadzonego materiału nie wynika, aby można było sytuację życiową wnioskodawczyni uznać jako szczególne zdarzenie losowe.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. T. podniosła, iż decyzja ta jest dla niej krzywdząca. Wyjaśniła, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. dotyczył renty socjalnej, a jej sytuacja jest inna. Podniosła, że w sierpniu 2006 r. otrzymała legitymację emeryta. Następnie została pozbawiona prawa do emerytury i w związku z tym jej prawa nabyte zostały naruszone. Wniosła o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie przyznania emerytury w szczególnie uzasadnionym przypadku, na podstawie art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Prezes Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga E. T. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] grudnia 2009 r. odmawiająca przyznania skarżącej rodzinnej renty specjalnej, nie naruszają prawa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie.

Świadczenie, o którym mowa w tym przepisie ma charakter wyjątkowy, a jego przyznanie pozostawione zostało uznaniowej decyzji Prezesa Rady Ministrów. Uznaniowość ta nie oznacza oczywiście dowolności. W postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w powołanej wyżej ustawie stosuje się bowiem – zgodnie z jej art. 124 – przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Prezes Rady Ministrów przy rozpatrywaniu wniosku związany jest zatem rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 144/05, Lex nr 171714). Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza również jej sądowej kontroli. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że osoba, która ubiega się o świadczenie w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych powinna wykazać się wybitnymi zasługami zawodowymi, artystycznymi, społecznymi czy też politycznymi. Brana jest też pod uwagę sytuacja bytowa, jakkolwiek nie może być ona jedyną przesłanką przyznania świadczenia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 144/05, Lex nr 171714). Szczególnie uzasadnione przypadki to sytuacje związane z uhonorowaniem osób szczególnie zasłużonych, wybitnych (vide: wyrok NSA z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1869/06). Szczególnie uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 82 ust. 1 dotyczyć też może osoby zmarłej.

Trybunał Konstytucyjny badając konstytucyjność powołanego przepisu

i stwierdzając w wyroku z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt P 38/05, że jest on zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 1 Konstytucji, wskazał, że "Świadczenie przyznane przez Prezesa Rady Ministrów nie zostało przewidziane dla sytuacji, w których osoby starsze lub też całkowicie niezdolne do pracy, a zarazem niespełniające warunków do uzyskania świadczeń przewidzianych w ustawie emerytalnej, nie są w stanie podjąć pracy (lub innej działalności zarobkowej) i pozostają w ciężkim położeniu materialnym. Dla wskazanych tu przypadków tzw. szczególnego pokrzywdzenia przewidziana jest instytucja emerytury/renty wyjątkowej, o której stanowi art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a ponadto świadczenia o charakterze socjalnym". Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że "Celu ustanowienia emerytury lub renty przyznawanej przez Prezesa Rady Ministrów należy szukać w sferze uhonorowania osób szczególnie zasłużonych, wybitnych itd. (...). Chodzi bowiem o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne indywidualne, także w znaczeniu "niepowtarzalne", zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Z uwagi na różnorodność, wyjątkowość, a często nieporównywalność tego typu zasług użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest w pełni uzasadnione (...)".

W niniejszej sprawie argumenty przedstawiane przez skarżącą, przemawiające jej zdaniem, za zasadnością jej wniosku o przyznanie świadczenia specjalnego, skupiały się przede wszystkim na jej sytuacji życiowej, która w dużej mierze jest wynikiem niepełnosprawności jej syna. Skarżąca podkreślała także swoją aktywność i zasługi w lokalnym środowisku na gruncie pomocy społecznej.

W ocenie Sądu przywoływane przez skarżącą okoliczności słusznie uznane zostały przez Prezesa Rady Ministrów za niewystarczające by uznać, że winna ona być zaliczona do grona osób, o których mowa w art. 82 ust. 1 ustawy, a więc osób, które mają wybitne indywidualne zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności, wymagające szczególnego uhonorowania.

Sąd nie kwestionuje, że sytuacja życiowa skarżącej jest trudna. Należy jednak zwrócić uwagę, że sama taka sytuacja nie przesądza jeszcze o konieczności przyznania świadczenia w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. Szczególnie uzasadniony przypadek wiązać się winien bowiem nie tylko z ekstremalnie nawet trudną sytuacją bytową, lecz także ze szczególnymi właściwościami osoby ubiegającej się o przyznanie tego świadczenia, wskazującymi na wyjątkowość danego przypadku w aspekcie społecznym (vide: wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 894/06).

Prezes Rady Ministrów ma prawo w sposób zindywidualizowany określić, czy konkretny przypadek należy uznać za przypadek "szczególnie uzasadniony", upoważniający do zastosowania kompetencji określonej w art. 82 ust. 1 ustawy i przy ocenie tej ma pozostawiony znaczny margines swobody oceny.

W rozpatrywanej sprawie Prezes Rady Ministrów, nie kwestionując trudnej sytuacji bytowej skarżącej, prawidłowo ocenił, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej emerytury specjalnej. W ocenie Sądu nie można zarzucić organowi dowolności przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia. Organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W celu ustalenia aktualnej sytuacji rodzinnej zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w B. o dokonanie ustaleń w tym zakresie i nadesłanie informacji. Organ wezwał także skarżącą do wskazania i udokumentowania okoliczności uzasadniających potraktowanie jej sytuacji w sposób wyjątkowy. W wezwaniu tym organ wyjaśnił skarżącej, że chodzi tu o wskazanie i udokumentowanie wybitnych zasług w jakiejś dziedzinie aktywności.

Choroba syna skarżącej i powodowana nią sytuacja życiowa, a także aktywny udział skarżącej w dziedzinie pomocy społecznej w środowisku lokalnym nie może stanowić wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jak już wspomniano wyżej przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych możliwe jest wtedy, gdy wnioskodawca posiada wybitne zasługi na niwie zawodowej, artystycznej, społecznej, czy też politycznej, a nadto w przypadku nadzwyczajnych zdarzeń losowych.

Słusznie także organ podnosi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że świadczenie specjalne nie może być świadczeniem zastępczym w przypadku odmowy przyznania świadczenia przez ZUS bądź Prezesa ZUS. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy przez organ bez znaczenia pozostawała więc kwestia związana z prawem skarżącej do emerytury, jakie zostało ustalone w 1999 r. oraz późniejszą odmową przyznania tego prawa w 2006 r.

Sąd z pełnym zrozumieniem odnosi się do aktualnej sytuacji życiowej skarżącej, trzeba jednak podkreślić, że renta specjalna przyznawana przez Prezesa Rady Ministrów nie jest świadczeniem socjalnym i nie zależy wyłącznie od potrzeb wnioskodawcy nawet, gdy są one uzasadnione.

Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o wystąpienie z pytaniem prawym do Trybunału Konstytucyjnego należy wyjaśnić, że konstytucyjność art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych była już przedmiotem badania Trybunału. Miało to miejsce na skutek pytania prawnego jakie zadał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1525/05. Trybunał Konstytucyjny wydał wówczas powołany wyżej wyrok z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt P 38/05, w którym orzekł, że przepis będący podstawą materialnoprawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 1 Konstytucji. Sąd nie widzi zatem potrzeby występowania z kolejnym wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności tego przepisu. Trybunał Konstytucyjny w zakresie swoich kompetencji nie zajmuje się natomiast rozpatrywaniem indywidualnych spraw obywateli, na tle konkretnych stanów faktycznych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.