Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 902/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust 1 i 2, art. 3, art. 4 ust 1.
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 46 ust. 1, art. 48 ust. 1.
journal: Dz.U. 2006 nr 171 poz 1225
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 2, art. 3 pkt 8.
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2010 r. sprawy ze skargi "W." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazania poddania partii produktu zabiegowi poprawnego oznakowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 21 w związku z art. 6 ust 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.), - po rozpatrzeniu odwołania skarżącej spółki "W". sp. z o.o. z siedzibą w Z. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...]. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], w sprawie nakazania poddania partii produktu [...], zastosowanie do wędlin, szynek, wyrobów podrobowych i garmażeryjnych" zabiegowi poprawnego oznakowania – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniach [...] lutego oraz [...] i [...] marca 2009 r., pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w [...] przeprowadzili kontrolę jakości handlowej przypraw w spółce "W." (dalej jako skarżąca). W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości w oznakowaniu produktu o nazwie [...], zastosowanie do wędlin, szynek, wyrobów podrobowych i garmażeryjnych", dane identyfikacyjne partii: nr partii [...], data minimalnej trwałości 02.03.2010 r., wielkość partii znajdującej się w magazynie 40 kg, o wartości 980zł, wielkość partii produkcyjnej 100 kg, opakowanie jednostkowe - metalizowane woreczki polietylenowe 2 kg. Inspektorzy stwierdzili, iż w oznakowaniu opakowań jednostkowych przedmiotowej partii, przeznaczonej dla przetwórcy żywności, w wykazie składników podano jedynie nazwy ich kategorii bez uwzględnienia nazw poszczególnych przypraw naturalnych i koncentratów, które stanowią w środku spożywczym składniki dominujące.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w [...] – działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 21 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i art. 104 k.p.a. - wydał w dniu [...] marca 2009 r. decyzję nr [...], w wyniku której nakazał skarżącej poddanie partii produktu zabiegowi poprawnego oznakowania poprzez umieszczenie szczegółowego wykazu przypraw i koncentratów przypraw tj. oznakowanie zgodnie z wymaganiami art. 6 ust.2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych.

W uzasadnieniu organ uznał, iż oznakowanie wprowadzanego do obrotu produktu nie spełnia wymagań art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2006 r. Nr 171, poz. 1225 ze zm.) ze względu na umieszczenie w składzie surowcowym tylko kategorii produktu, tj. zapisu "przyprawy naturalne i koncentraty przypraw" zamiast nazw poszczególnych przypraw i ich koncentratów. Zdaniem organu I instancji informacje umieszczone na etykiecie produktu oraz na dołączonej do produktu specyfikacji produktu nie są kompletne, albowiem nabywca nie jest poinformowany o dokładnej zawartości artykułu. W związku z powyższym organ uznał, że oznakowanie produktu może wprowadzać w błąd co do składu i właściwości produktu. W tej sytuacji organ uznał, że zachodzi podstawa do nakazania skarżącej spółce doprowadzenia do zgodności w zakresie wymagań jakości handlowej skontrolowanej partii produktu, poprzez oznakowanie zgodne z cyt. przepisami ustaw. Jednocześnie organ uzasadniając nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności powołał się na przepis art. 29 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

W piśmie z dnia 23 marca 2009 r. skarżąca spółka wniosła odwołanie od w/w decyzji do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wywodziła, że kupujący ma pełną wiedzę o składzie produktu, który zawarty jest w specyfikacji towarzyszącej każdej partii produktu, a zamieszczenie szczegółowego składu mieszanki w jej oznakowaniu naruszy tajemnicę handlową przedsiębiorstwa, co może mieć wpływ na kondycję finansową przedsiębiorstwa.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, iż podziela stanowisko organu I instancji, przedstawione w zaskarżonej decyzji, że oznakowanie przedmiotowej partii mieszanki przyprawowej w części dotyczącej wykazu składników było niewystarczające i mogło wprowadzać nabywcę w błąd. Organ stwierdził, że z powołanego przez organ I instancji przepisu art. 46 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jednoznacznie wynika, że oznakowanie przedmiotowej partii przypraw było nieprawidłowe. Wskazał, iż nazwy poszczególnych przypraw zastąpiono nazwą ogólną kategorii: przyprawy naturalne i koncentraty przypraw, nie informując nabywcy środka spożywczego o dokładnej jego zawartości. Zdaniem organu II instancji w oznakowaniu przedmiotowego środka spożywczego powinny zostać wskazane poszczególne przyprawy wchodzące w skład kompozycji. Ponadto organ odwoławczy uznał, iż powyższe zmiany w oznakowaniu nie naruszają w żaden sposób tajemnicy handlowej przedsiębiorcy, gdyż dokładna procentowa receptura mieszanki przyprawowej pozostaje w dalszym ciągu tajemnicą handlową skarżącej. Organ odwoławczy zarzucił Wojewódzkiemu Inspektorowi Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało doręczone stronie razem z decyzją w dniu 12 marca 2009 r., naruszając tym samym prawo strony, sformułowane w art. 10 § 1 k.p.a., do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Uznał jednocześnie, iż sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części przez organ I instancji.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej m. in. że w uzasadnieniu organ odwoławczy dokonał merytorycznej oceny stanowiska organu I instancji i niewątpliwie stanowisko to faktycznie zaakceptował, w sposób jednoznacznie determinujący przyszłe rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 października 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2009 r.

Sąd stwierdził iż w sytuacji, gdy organ odwoławczy uzna za potrzebne przeprowadzenie niewielkiej ilości dowodów, to będąc powołanym do samodzielnego merytorycznego badania sprawy - winien samodzielnie uzupełnić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ponieważ zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. obowiązkiem tym można obarczyć organ I instancji wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzić trzeba w całości lub w znacznej części. Ponadto zdaniem Sądu organ dopuścił się obrazy art. 138 § 2 k.p.a. również z uwagi na fakt, iż dokonał merytorycznej oceny stanowiska organu I instancji i stanowisko to faktycznie zaakceptował, w sposób jednoznacznie determinujący przyszłe rozstrzygnięcie organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na podstawie art. 136, w związku z art. 77 k.p.a. postanowił przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w zakresie:

- skontrolowania magazynu wyrobów gotowych;

- ustalenia, czy zakwestionowana partia przypraw została oznakowana w sposób poprawny, zgodnie z przedstawionym przez stronę wzorem etykiety;

- wyjaśnienia kwestii poruszonej przez stronę w odwołaniu, według której kupujący miał pełną wiedzę o składzie produktu, która zawarta była w specyfikacji

towarzyszącej każdej partii towaru;

- zgromadzenia dowodów w postaci specyfikacji towarzyszącej partii przypraw, oryginałów zakwestionowanych etykiet oraz oryginałów poprawionych etykiet.

Przeprowadzenie powyższych czynności zlecono organowi I instancji. Dodatkowe postępowanie wyjaśniające wykazało, że:

- w magazynie wyrobów gotowych nie stwierdzono kwestionowanych partii przypraw;

- oznakowanie przedmiotowej partii przypraw zostało zmienione poprzez dodanie składu surowcowego, i było zgodne z wzorami etykiet przedstawionymi przez stronę;

- zmiany oznakowania nastąpiły przed wprowadzeniem przedmiotowej partii przypraw do obrotu, jednak po wydaniu decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w [...];

- producent dołączał specyfikacje produktu jedynie przy pierwszej dostawie produktu, przy zasadniczych zmianach produktów lub na żądanie klienta;

- przed wydaniem decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w [...] w specyfikacji nie umieszczano szczegółowego składu surowcowego produktu.

Organ zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, z czego skarżąca nie skorzystała.

Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 21 w związku z art. 6 ust 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2009 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego. Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i nie wzbudzający wątpliwości. Zdaniem organu oznakowanie przedmiotowej partii produktu, w części dotyczącej wykazu składników, było niewystarczające i mogło wprowadzać nabywcę w błąd. W oznakowaniu opakowań jednostkowych przedmiotowej mieszanki przyprawowej, która była przeznaczona dla przetwórcy żywności, w wykazie składników podano jedynie nazwy ich kategorii bez uwzględnienia nazw poszczególnych przypraw naturalnych i koncentratów, które stanowią w środku spożywczym składniki dominujące, a odbiorca ma niezaprzeczalne prawo do nabywania produktów, których skład jest zadeklarowany przez producenta na opakowaniu.

Organ wskazał ponadto, że konsument finalny wyrobu gotowego, w produkcji którego zastosowano surowce bądź półprodukty niewłaściwie oznakowane, byłby narażony na kupno produktu, niezgodnego z jego oczekiwaniami. W przypadku zakupu przetworu mięsnego, którego oznakowanie nie zawiera informacji o użytych przyprawach, z których wiele jest substancjami alergennymi (seler, gorczyca), konsument zostaje pozbawiony prawa do dokonania świadomego wyboru kupowanego przez siebie produktu. W oznakowaniu przedmiotowego środka spożywczego powinny zostać wskazane poszczególne przyprawy wchodzące w skład kompozycji, a powyższe informacje nie naruszają w żaden sposób tajemnicy handlowej przedsiębiorcy, gdyż dokładna procentowa receptura mieszanki przyprawowej pozostaje w dalszym ciągu tajemnicą.

Ostatecznie organ wskazał, że wprowadzenie nabywcy w błąd stanowi nieuczciwą praktykę. Sprzedaż środka spożywczego niespełniającego wymogów w zakresie jakości handlowej, w tym dotyczących oznakowania godzi w dobro jakim jest pewność i bezpieczeństwo obrotu.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła "W." Spółka z o.o. Skarżąca zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną ocenę całokształtu materiału dowodowego tj. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i stwierdzenie, że w oznaczeniach przedmiotowego produktu nie dokonano zmian polegających na wskazaniu poszczególnych jego składników, a także naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 45 w zw. z art. 46 pkt 1 ust. 1 b ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych poprzez uznanie, iż specyfikacja produktu nie spełnia wymogu prawidłowego oznakowania środka spożywczego, a przez to wprowadza odbiorców w błąd.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca podnosiła, że po przeprowadzeniu dodatkowej kontroli przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych kwestionowane do tej pory etykiety i specyfikacje produktu zostały uzupełnione o skład przypraw.

Skarżąc podnosiła, że organ winien uwzględniać stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji, a także zmiany stanu faktycznego jakie zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy winien zatem uwzględnić, iż oznaczenie produktu jest obecnie zgodne z wymaganiami nałożonymi przez przepisy.

Skarżąca podkreślała jednak, że w jej ocenie zarówno poprzednia, jak i obecna wersja etykiety oraz specyfikacji spełniała wymagania wynikające z przepisów.

Powołując przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia skarżąca definiowała ustawowe pojęcie "wprowadzania w błąd" jako zakaz używania nieprawdziwych oznaczeń towarów. Skarżąca zgadzając się z twierdzeniem organu, iż bezpieczeństwo odbiorców wymaga, aby podawać skład oferowanych do sprzedaży przypraw wywodziła, iż spełniła ten wymóg w obydwu wersjach etykiet. Wskazywała, że zmienione etykiety podają precyzyjny skład produktu. Podnosiła, że nie wie jak spełnić nakaz decyzji, w sytuacji gdy zgodnie z zaleceniami, które uważa za niesłuszne, zmieniła etykiety w sposób wyżej podany. Spełniono zatem zalecenia pokontrolne. Skład produktu podano natomiast nie tylko na etykietach, ale również w specyfikacjach dołączanych do partii produktów. Ponadto wskazywała, że informacje o danym środku spożywczym mogą być podawane nie tylko na etykiecie czy obwolucie, lecz również mogą być wymienione na osobnym dokumencie. Jest to tym bardziej uzasadnione, że odbiorca zwykle pozbywa się samego opakowania po wykorzystaniu partii towaru, natomiast specyfikacja jako osobny dokument może być zachowana chociażby do późniejszej weryfikacji właśnie składu produktu.

Skarżąca podnosiła też, że w przedmiotowej sprawie należy zastosować inny miernik możliwości wprowadzenia w błąd, bowiem odbiorcy jej produktów to profesjonaliści.

Ponownie podnosiła kwestię naruszenia jej tajemnicy handlowej przez podanie pełnego składu produktu na etykiecie. Zdaniem skarżącej podanie składu mieszanki jedynie w specyfikacji nieporównanie lepiej chroniłoby jej interesy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oznakowanie środka spożywczego nie może:

1) wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,

b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada,

c) przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości;

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia środki spożywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy muszą być wyraźne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu, a także nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte lub przesłonięte innymi nadrukami lub obrazkami.

Jak wynika z przytoczonych przepisów oznakowanie artykułów rolno - spożywczych jest istotnym elementem ich jakości handlowej.

Zgodnie z art. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) artykuły rolno-spożywcze - produkty rolne, runo leśne, dziczyznę, organizmy morskie i słodkowodne w postaci surowców, półproduktów oraz wyrobów gotowych otrzymywanych z tych surowców i półproduktów, w tym środki spożywcze;

2) żywność (środek spożywczy) - każdą substancję lub produkt w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002).

Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L z dnia 1 lutego 2002 r.) w art. 2 wskazuje następującą definicję "żywności": "Do celów niniejszego rozporządzenia "żywność" (lub "środek spożywczy") oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać.

"Środek spożywczy" obejmuje napoje, gumę do żucia i wszelkie substancje, łącznie z wodą, świadomie dodane do żywności podczas jej wytwarzania, przygotowania lub obróbki".

Nie ulega zatem wątpliwości, że kontrolowane w przedmiotowej sprawie produkty spełniały warunki wynikające z przytoczonych wyżej definicji.

Zgodnie z art. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych użyte w ustawie określenia oznaczają:

4) obrót - czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2.

Rozporządzenie (WE) NR 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L z dnia 1 lutego 2002 r.) w art. 3 pkt 8 wskazuje: "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Bez wątpienia zatem przedmiotowe produkty były przez skarżącą wprowadzane do obrotu w rozumieniu przytoczonych przepisów.

W przedmiotowej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. W dacie pierwszej kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych oznakowanie przedmiotowego produktu umieszczone na jego etykiecie zawierało jedynie informację "przyprawy naturalne i koncentraty przypraw". W ocenie Sądu organy zasadnie uznały zamieszczenie takiej informacji za niespełniające wymagań określonych w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Również w ocenie Sądu informacja taka może wprowadzać w błąd co do składu i zawartości produktu przez brak podania nazw poszczególnych przypraw i ich koncentratów. Informacja taka wprowadza w błąd bowiem nabywca nie jest dostatecznie poinformowany o zawartości produktu. Sąd nie podziela przy tym zawartych w skardze wywodów dotyczących wykładni pojęcia "wprowadzanie w błąd", wskazujących, że przez pojęcie to należy rozumieć jedynie informacje nieprawdziwe. Zdaniem Sądu na gruncie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia należy przyjąć, że oznakowanie wprowadzające w błąd to nie tylko oznakowanie nieprawdziwe czy mylące, ale również niepełne, niewystarczająco precyzyjne czy wieloznaczne. Za wykładnią taką przemawia zawarty w art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia otwarty katalog przypadków wprowadzenia w błąd, a także wykładnia celowościowa tejże ustawy.

Zgodnie z art. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia ustawa określa wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1 lutego 2002 r., str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 178/2002".

Z kolei w preambule Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L z dnia 1 lutego 2002 r.) wskazano m.in:

"(1) Swobodny przepływ bezpiecznej i zdrowej żywności jest ważnym aspektem rynku wewnętrznego i przyczynia się znacząco do zdrowia i ogólnego dobra obywateli oraz do ich interesów socjalnych i gospodarczych.

(2) Zgodnie z polityką Wspólnoty powinien być zapewniony wysoki poziom ochrony życia i zdrowia ludzkiego.

(10) Doświadczenie wykazało, że konieczne jest przyjęcie środków, których celem jest zagwarantowanie, aby niebezpieczna żywność nie była wprowadzana do obrotu i zagwarantowanie istnienia systemów, które identyfikują i odpowiadają na problemy bezpieczeństwa żywności w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania rynków wewnętrznych oraz, aby chronić zdrowie ludzkie. Podobne zagadnienia powinny zostać podniesione w stosunku do pasz.

(11) W celu zastosowania wystarczająco wszechstronnego i zintegrowanego podejścia do bezpieczeństwa żywności, powinna istnieć szeroka definicja prawa żywnościowego, obejmująca szeroki zakres przepisów mających bezpośredni lub pośredni wpływ na bezpieczeństwo żywności i pasz, łącznie z przepisami w zakresie materiałów i artykułów, które na poziomie podstawowej produkcji mają kontakt z żywnością, paszami i innymi produktami rolnymi.

(12) W celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności, konieczne jest uwzględnienie wszystkich aspektów łańcucha produkcji żywności począwszy od produkcji podstawowej i produkcji pasz, aż do sprzedaży lub dostawy żywności do konsumenta, ponieważ każdy element może mieć potencjalny wpływ na bezpieczeństwo żywności."

Mając zatem na względzie przytoczone cele prawa żywnościowego nie sposób uznać wskazywanej przez skarżącą wąskiej definicji "wprowadzanie błąd" za prawidłową. Ostatecznie wskazać należy, że sama skarżąca w uzasadnieniu skargi przyznała, że bezpieczeństwo odbiorców wymaga, aby skład przypraw był podawany.

Jednocześnie za niezasadne należy uznać zarzuty skargi wskazujące, iż wystarczającym oznakowaniem środka spożywczego jest zamieszczenie jego składu surowcowego w specyfikacji bez podania go na etykiecie. Art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r.o bezpieczeństwie żywności i żywienia wskazuje bowiem jasno, iż oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje dotyczące środka spożywczego umieszczone na opakowaniu, etykiecie oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Zatem zarówno na opakowaniu, jak i w specyfikacji winny być zawarte informacje, które nie wprowadzają odbiorcy środka spożywczego w błąd.

Zarzuty dotyczące ewentualnego naruszenia tajemnicy handlowej skarżącej przez podanie na etykiecie składu surowcowego oferowanego przez nią produktu należy zdaniem Sądu uznać za bezpodstawne. W ocenie Sądu ochrona tajemnicy handlowej skarżącej nie może stanąć na przeszkodzie wypełnieniu przez nią obowiązków wynikających z prawa żywnościowego w zakresie prawidłowego oznakowania oferowanych przez nią produktów, co do ich składu surowcowego. Nadto tajemnica ta jest dostatecznie chroniona, bowiem dokładna receptura produktu w dalszym ciągu pozostaje tajemnicą handlową skarżącej.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku uwzględnienia przez organ II instancji zmienionego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji stanu faktycznego wskazać należy, że decyzja wydana w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji zawiera de facto elementy deklaratoryjne i konstytutywne. Decyzja ta nakłada na stronę określony obowiązek, ale jednocześnie stwierdza istnienie określonej nieprawidłowości. Nie można odmówić słuszności twierdzeniu, że w dacie wydania decyzji organu I instancji stwierdzony w niej stan faktyczny istniał. Wykonanie przez skarżącą nakazów zawartych w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych było prawidłowe. Z mocy art. 29 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych decyzja ta podlegała bowiem natychmiastowemu wykonaniu, ale w ocenie Sądu zmiana wynikająca z wykonania tej decyzji, nie jest zmianą stanu faktycznego czyniącą bezprzedmiotowym postępowania w sprawie i uzasadniającą jego umorzenie jak żąda tego skarżąca. Za taką wykładnią przemawiają też przepisy karne ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych np. art. 40a ust 3. Wobec powyższego w ocenie Sądu nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w pierwszej instancji, bo zmiana stanu faktycznego nastąpiła na skutek wykonania decyzji organu I instancji. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych poprawnie zatem utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Ostatecznie zatem za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.