Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1044/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art59 par.1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi W.T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) – dalej jako "k.p.a." oraz art. 59 § 5, art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) - dalej ,,u.p.e.a", po rozpatrzeniu zażalenia W. T. – dalej jako "Skarżący" na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ("ZUS") z dnia 14 października 2013 r., w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Skarżący pismem z dnia 17 sierpnia 2013 r. skierowanym do Prezesa Rady Ministrów, które zostało przekazane do ZUS, wystąpił m.in. z wnioskiem o umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ZUS z uwagi, że dług nie istnieje, gdyż został spłacony oraz jest przedawniony.

Dyrektor ZUS postanowieniem z dnia 14 października 2013 r., na podstawie art. 59 u.p.e.a. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącego na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych.

W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że należności z tytułu składek nie zostały spłacone i na koncie rozliczeniowym Skarżącego widnieje zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek. Zdaniem organu, prowadzona wobec majątku Skarżącego egzekucja jest skuteczna, a dochodzone przez ZUS należności nie przedawniły się. Zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887, tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 – dalej jako "u.s.u.s."), bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek było zajęcie wierzytelności pieniężnej w postaci świadczenia pobieranego w ZUS o numerach [...] wystawione w dniu 27 lipca 1999 r.

W wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ egzekucyjny wskazał, iż należności z tytułu składek nie zostały spłacone i na koncie rozliczeniowym osobistym i pracowniczym Skarżącego widnieje zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek, zaś prowadzona do majątku Skarżącego egzekucja jest skuteczna. Dochodzone przez ZUS należności nie przedawniły się. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że po wydaniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora ZUS z 14 października 2013 r.: - ZUS decyzją z 3 grudnia 2013 r. umorzył należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres 03/1994 r. -12/1994 r., 03/1995 r.- 04/1995 r., 06/1995 r.-12/1996r. w łącznej kwocie 26.320,71 zł w tym z tytułu: składek-5.013,71 zł, - odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku, tj. 28 sierpnia 2013 r. - 21.307,00 zł; - ZUS decyzją z 3 grudnia 2013 r. po rozpatrzeniu wniosku z 17 sierpnia 2013 r. - uznał wniosek za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie, co do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonych nie będących płatnikami składek za okres 02/1994-12/1998 w łącznej kwocie 112.521,86 zł, w tym z tytułu: składek-22.588,86 zł, odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku, tj. 28.08.2013 r. - 89.933,00 zł. Dyrektor ZUS organ egzekucyjny i reprezentant wierzyciela postanowieniem z 17 stycznia 2014 r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Odnosząc się do zarzutów zażalenia, dotyczących pominięcia decyzji ZUS z 12 lipca 2010 r. świadczącej o braku rzekomego długu, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że dołączona do zażalenia decyzja z 12 lipca 2010 r. ZUS dotyczy świadczenia emerytalnego i została wydana na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227). Dyrektor Izby Skarbowej, w związku z zarzutem naruszenia art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne jest prowadzone wobec Skarżącego bez żadnych przerw do dnia dzisiejszego i nigdy nie zostało zawieszone.

W wyniku rozpoznania wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 401/14 skargę oddalił.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o wykonaniu obowiązku przed wszczęciem postępowania jak również dokumentów świadczących, iż obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony, wygasł z innego powodu czy też nie istniał. Zdaniem Sądu, Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego, że postępowanie egzekucyjne było zawieszone i nie zostało podjęte przed upływem okresu 12 miesięcy, a powoływana przez Skarżącego okoliczność braku potrąceń z tytułu dochodzonych należności nie jest jednoznaczna z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Sąd przyjął, że Skarżący nie przedstawił żadnego wyliczenia lub dowodów pozwalających na zakwestionowanie kwot wysokości zadłużenia podanych przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym. Uznał też, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut przedawnienia zobowiązania.

W skardze kasacyjnej Skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, to jest art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 81 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest art. 24 ust. 5b u.s.u.s.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1022/15, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna i uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

W ocenie NSA w rozpatrywanej sprawie jest niesporne, że pierwsze czynności egzekucyjne wobec Skarżącego zostały wykonane na podstawie tytułów wykonawczych z 27 lipca 1999 r. oraz wystawionych na ich podstawie zajęć wierzytelności z 27 lipca 1999 r. w postaci emerytury lub renty, czyli pod rządami nowej wówczas ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązującej od 1 stycznia 1999 r. Sąd pierwszej instancji powinien zatem wskazać, które przepisy miały zastosowanie w niniejszej sprawie, to jest obowiązujące przed 1 stycznia 1999 r., czy po tej dacie. W uzasadnieniu wyroku pojawia się odniesienie do tylko jednego przepisu – art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Na tej podstawie można jedynie domniemywać, że Sąd pierwszej instancji stosował przepisy obowiązujące od 1 stycznia 1999 r. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych była wielokrotnie nowelizowana. Zmianom ulegał również art. 24 tej ustawy wraz z jego jednostkami redakcyjnymi odnoszącymi się zarówno do okresów przedawnienia, jak i czynności przerywających/zawieszających jego bieg. Z uzasadnienia wyroku nie wynika także, jaki termin przedawnienia miał zastosowanie w rozpatrywanej sprawie (długość), kiedy termin rozpoczął bieg i kiedy bieg ten w odniesieniu do poszczególnych należności został zawieszony lub przerwany. Podstawa prawna rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji nie została precyzyjnie wskazana. Tak więc nie jest możliwe prześledzenie toku rozumowania Sądu. Nie wiadomo też dlaczego Sąd przyjął, że nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów k.p.a., to jest art. 7, art. 8, art. 12 § 1 i art. 15 k.p.a.

W ocenie NSA trafny jest zarzut, że organ drugiej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy (art.7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). W sprawie doszło również do naruszenia przez organ przepisów art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a.

Zdaniem NSA, sąd pierwszej instancji powinien zważyć, że powstanie należności z tytułu składek, miało miejsce w okresie pomiędzy grudniem 1993 r. a grudniem 1998 r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (obowiązującej do dnia 31 grudnia 1998 r.), zaś informacja o pierwszych podjętych czynnościach egzekucyjnych wobec Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z 27 lipca 1999 r. została mu doręczona w dniu 3 sierpnia 1999 r., czyli pod rządami nowej wówczas ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obowiązującej od dnia 1 stycznia 1999 r.). W tym okresie – od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 29 grudnia 1999 r. przepis art. 24 ust.5b u.s.u.s. nie istniał. Do ustalonego stanu faktycznego mogły mieć zastosowanie przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym w 1999 r.; tj. art. 24 ust. 4 i ust. 5 u.s.u.s.

NSA wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę Sąd pierwszej instancji podda ocenie zarówno prowadzone postępowanie administracyjne jak i oceni stan prawny adekwatny w sprawie z uwagi na nowelizacje w zakresie wydłużenia i następnie ponownego skrócenia terminu przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez Skarżącego skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1022/15 uchylił zaskarżony wyrok z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 401/14 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do takiej sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Stosownie jednak do treści art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również organ, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania.

Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226)98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak – Molczyk [w:] H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).

Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu będą prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem ponowna ocena legalności zaskarżonego aktu prowadzi do wniosku, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 stycznia 2014 r. zostało wydane z naruszeniem prawa.

W pierwszej kolejności Sąd uznał za zasadne odniesienie się do najdalej idącego zarzutu, tj. zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek.

Powtarzając argumentację NSA, Sąd stwierdził, że powstanie należności z tytułu składek miało miejsce w okresie pomiędzy grudniem 1993 r. a grudniem 1998 r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (obowiązującej do dnia 31 grudnia 1998 r.), zaś informacja o pierwszych podjętych czynnościach egzekucyjnych wobec Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z 27 lipca 1999 r. w postaci emerytury lub renty, została mu doręczona w dniu 3 sierpnia 1999 r., czyli pod rządami nowej wówczas ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obowiązującej od dnia 1 stycznia 1999 r.). W okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 29 grudnia 1999 r. przepis art. 24 ust.5b u.s.u.s. nie istniał. Do ustalonego stanu faktycznego mogły mieć zastosowanie przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym w 1999 r.; tj. art. 24 ust. 4 zgodnie z którym "Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne"; art. 24 ust. 5 zgodnie z którym "Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenia spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik"; art. 24 ust. 6 zgodnie z którym "bieg przedawnienia terminów określonych w ust.4 i 5 ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy".

Ustawa nowelizacyjna u.s.u.s. z 2002 r. (ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz.U. Nr 241, poz. 2074) nie zawierała w ogóle przepisów przejściowych dotyczących przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Zgodnie z jej art. 23 weszła ona w życie z dniem 1 stycznia 2003 r., a na mocy art. 1 pkt 9 dokonano zmiany art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. To, że ustawa nowelizacyjna u.s.u.s. z 2002 r. nie uregulowała kwestii międzyczasowych, co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie nie oznacza, że należy stosować do nich przepisy dotychczasowe także po tej dacie. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca może dowolnie regulować kwestię przedawnienia roszczeń, w tym wydłużać terminy przedawnienia. Nie wpływa to w żaden sposób na wysokość zobowiązania, gdyż nadal zobowiązanie dłużnika jest w stałej wysokości. Nie istnieje także po stronie osób zobowiązanych do zapłaty składek żadne "prawo do przedawniania", które jako prawo nabyte dłużnika podlegałoby ochronie. W związku z tym skoro w trakcie biegu terminu przedawnienia następuje jego wydłużenie przez ustawodawcę, należy stosować nowe przepisy, to jest nowy termin przedawnienia. Nie dochodzi w takim przypadku do działania prawa wstecz, gdyż zobowiązanie do zapłaty należności jest nadal to samo. Jak wskazano w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2011 r., w sprawie P 26/10 (publ. OTK-A 2011/5/43), na gruncie prawa publicznego i wynikających zeń ciężarów i świadczeń publicznych, do których stosuje się art. 84 Konstytucji RP, nie ma konstytucyjnych przeszkód, by ustawodawca modyfikował zasady przedawniania zobowiązań, a nawet wydłużał pierwotnie ustalone terminy, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie może to odnosić się do zobowiązań już wygasłych na podstawie przepisów dotychczas obowiązujących. Innymi słowy, dopóki zobowiązanie skutecznie nie wygasło, dopóty prawodawca władny jest określić nową, nawet dłuższą, barierę czasową wymagalności świadczenia. Taka modyfikacja nie stanowi niedopuszczalnej ingerencji w prawa nabyte, chronione przez art. 2 Konstytucji RP. Stanowisko to, co do zasady zostało podtrzymane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r., w sprawie P 30/11 (publ. OTK-A 2012/7/81), w którym podkreślono z powołaniem się na dotychczasowe orzecznictwo, że z treści przepisów dotyczących przedawnienia nie można wyprowadzać konstytucyjnego prawa do przedawnienia, czy choćby ekspektatywy takiego prawa, gdyż przedawnienie nie jest podmiotowym prawem konstytucyjnym (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II FSK 3031/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Na mocy art. 11 pkt 1 lit. a ustawy deregulacyjnej z 16 września 2011 r. (ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców - Dz. U. Nr 232, poz. 1378) przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. od dnia 1 stycznia 2012 r. otrzymał brzmienie zgodnie z którym termin przedawnienia został przez ustawodawcę ponownie skrócony do 5 lat, licząc od dnia, w którym należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne stały się wymagalne. W sytuacji, gdy bieg przedawnienia należności składkowych rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie ma art. 27 ustawy deregulacyjnej z 16 września 2011 r. Zgodnie z jego ust. 1 do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Według zatem zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (wedle starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Z kolei wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 27 ust. 2 ustawy deregulacyjnej z 16 września 2011 r., stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Powołana regulacja oznacza, że wybór odpowiedniego terminu przedawnienia pięcioletniego (liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r.) lub dziesięcioletniego (liczonego od daty wymagalności składki) - zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej. Ustawodawca przyjął w tym względzie nakaz posługiwania się regułą kolizyjną lex benignior, zgodnie z którą należy stosować ustawę względniejszą w stosunku do biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, do zapłaty których zobowiązany jest określony podmiot.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż pierwsze czynności egzekucyjne wobec Skarżącego zostały wykonane na podstawie tytułów wykonawczych z 27 lipca 1999 r. oraz wystawionych na ich podstawie zajęć wierzytelności z 27 lipca 1999 r. w postaci emerytury lub renty, o czym zawiadomiono Skarżącego w dniu 3 sierpnia 1999 r. Powyższe świadczy o tym, że czynności tych dokonano pod rządami nowej wówczas ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązującej od 1 stycznia 1999 r. W okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 29 grudnia 1999 r. przepis art. 24 ust.5b u.s.u.s. nie istniał, a do ustalonego stanu faktycznego mogły mieć zastosowanie przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym w 1999 r.; tj. art. 24 ust. 4 i ust. 5 u.s.u.s., co prowadzi do konstatacji, że z uwagi na pięcioletni okres przedawnienia, należności z tytułu składek za okres od grudnia 1993 r. do lipca 1994 r. uległy przedawnieniu, bowiem o podjętych czynnościach egzekucyjnych zawiadomiono Skarżącego dopiero w dniu 3 sierpnia 1999 r., wraz z doręczeniem wystawionych w dniu 27 lipca 1999 r. tytułów wykonawczych.

Powyższe prowadzi do wniosku, że organ błędnie przyjął, że należności z tytułu składek za okres od grudnia 1993 r. do lipca 1994 r. nie uległy przedawnieniu.

W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Dodatkowo Sąd wskazał, że organ drugiej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy (art.7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a.). Dyrektor ZUS występował w podwójnej roli: z jednej strony jako organ egzekucyjny, z drugiej zaś jako reprezentant wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej winien był poddać ocenie wyjaśnienia ZUS zarówno co do wysokości zadłużenia Skarżącego, jak i samych okoliczności zaistnienia przerwy w prowadzonej wobec Skarżącego egzekucji. Co do wysokości istnienia zadłużenia z tytułu niezapłaconych składek organ drugiej instancji w zasadzie nie poczynił własnych ustaleń, opierając się na oświadczeniu ZUS. Skarżący wielokrotnie podnosił zarzut nierzetelności wyliczeń ZUS przy jednoczesnym braku wskazania na sposób ich wyliczenia.

Wskazać należy, że w decyzji ZUS z 12 lipca 2010 r. zawarty jest dopisek o zwrocie potrąceń za okres od 1.08.2009 r. do 31.07.2010 r. Nie wiadomo jednak jakiego rodzaju są to potrącenia i z jakiego tytułu następuje ich zwrot. Okoliczność ta powinna być wyjaśniona już na etapie postępowania administracyjnego przed organem drugiej instancji. Niedopuszczalne jest, aby wątpliwości w tym zakresie były przenoszone na etap postępowania sądowoadministracyjnego.

Konieczne jest także poddanie ocenie pisma ZUS z 29 stycznia 2014 r. zwłaszcza w kontekście zasady czynnego udziału strony postępowania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się nie wprost lecz odpowiednio, to jest z uwzględnieniem jego specyfiki polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków (por. R. Hauser, A. Skoczylas: Odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, System egzekucji administracyjnej, C.H. Beck 2004, s. 204). W sytuacji, gdy wydawane jest postanowienie, od którego jest składane zażalenie a następnie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, przyjąć należy, że dopuszczalne jest stosowanie zasady czynnego udziału stron postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.). Ponadto, podnoszona przez Skarżącego okoliczność, że ZUS w okresie od 16 lipca 2010 r. do 15 sierpnia 2011 r. nie prowadził żadnej egzekucji, a jedynie "dla Komornika Sądowego w S.", również nie została wszechstronnie wyjaśniona. Nie wyjaśniono, co było przyczyną przerwy i czy w istocie faktycznie w tym okresie doszło do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe prowadzi do wniosku, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej, która nie została ustalona), art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania do organów państwa poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść skarżącego), art. 9 k.p.a. (zasada informowania stron i pozostałych uczestników postępowania poprzez brak udzielenia skarżącemu informacji faktycznej - rozliczenia wskazującego na wysokość zadłużenia i informacji prawnej – brak przywołania podstawy prawnej rozstrzygnięć w sposób umożliwiający Skarżącemu wyinterpretowanie, na podstawie jakich przepisów orzekały organy) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania poprzez oparcie się przez organ drugiej instancji w większości na ustaleniach poczynionych przez Dyrektora ZUS).

Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1022/15. Organ podda ocenie zarówno prowadzone postępowanie administracyjne jak i oceni stan prawny adekwatny w sprawie z uwagi na dokonywane z dniem 1 stycznia 2003 r., z dniem 1 lipca 2004 r. oraz z dniem 1 stycznia 2012 r. nowelizacje w zakresie wydłużenia i następnie ponownego skrócenia terminu przedawnienia.

W tym stanie rzeczy Sąd kierując się przedstawionymi wyżej względami, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. skargę, jako uzasadnioną uwzględnił.