Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 241/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15g
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 listopada 2021r., sygn. akt III SA/Po 1283/21 w sprawie ze skargi K.G. na akt Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu z dnia [...] lipca 2020r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od K.G. na rzecz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 3 listopada 2021r., sygn. akt III SA/Po 1283/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę K. G. (dalej też: "strona", "skarżący") na akt Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu (dalej też: "organ", "WUP") z [...] lipca 2020r., nr [...] w przedmiocie wypłaty świadczeń na rzecz ochrony pracy.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Pismem z [...] maja 2020r. K. G. na podstawie art. 15g ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 374) wniósł o przyznanie, świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19. Wniosek został zarejestrowany pod numerem [...]. Pismem z [...] czerwca 2020r., nr [...] Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu odmówił K. G. przyznania i wypłaty świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Pismem z [...] czerwca 2020r. pełnomocnik K. G. złożył odwołanie od "decyzji z [...] czerwca 2020r.", gdyż za takie uznał pismo organu odmawiające udzielenia wypłaty świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. Pismem z [...] lipca 2020r., nr [...] Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu podtrzymał w całości argumentację wskazaną w piśmie z [...] czerwca 2020r.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę.

Postanowieniem z 15 kwietnia 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił przedmiotową skargę przyjmując, że zaskarżone pismo Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu nie mieści się w zakresie kognicji określonej w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Postanowieniem z 18 sierpnia 2021r., sygn. akt I GSK 820/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd odwoławczy zgodził się, że odmowa przyznania i wypłaty świadczenia przed organ w przedmiotowej sprawie nie jest decyzją administracyjną. W istocie jednak w rozstrzygnięciu organu, jakim jest pisemna odmowa zawarcia umowy, NSA dopatrzył się władczości administracyjnoprawnej, przez co rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie której otrzyma wsparcie na ochronę miejsc pracy, uznał za akt z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Oddalając skargę na akt z [...] lipca 2020r., wskazanym na wstępie wyrokiem z 3 listopada 2021r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w pierwszej kolejności zakreślił ramy sporu w przedmiotowej sprawie, który dotyczy zasadności odmowy przyznania wypłaty świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. Wskazał, że stanowisko w niniejszej sprawie zostało wydane na podstawie art. 15g ust. 1 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020r., poz. 374), dalej jako: "ustawa o COVID-19", zgodnie z którym przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub ustawy z 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców, organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2020r., poz. 1057) oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, państwowa lub prowadzona wspólnie z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego instytucja kultury, w rozumieniu ustawy z 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2020r., poz. 194), u której wystąpił spadek przychodów w następstwie wystąpienia COVID-19, a także kościelna osoba prawna działająca na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, oraz jej jednostka organizacyjna, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19, na zasadach określonych w ust. 7 i 10. Przywołana regulacja zawiera enumeratywnie wyliczony katalog podmiotów uprawnionych do dofinansowania do wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy.

Zdaniem WSA wyjaśnienia wymagało uprzednie przesądzenie czy wnioskodawca w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym był czy też nie był przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021r., poz.162 t.j.), co miało wpływ na zakwalifikowanie do uzyskania pomocy, o której mowa w art. 15g ustawy o COVID-19.

W ocenie Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu w sposób trafny uznał, że skarżący prowadzący gospodarstwo rolne nie mieści się w katalogu podmiotów wskazanych w art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19. Skarżący złożył wniosek jako osoba prowadząca gospodarstwo rolne. Podmiotami prowadzącymi gospodarstwo rolne mogą być osoby indywidualne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Za sprawą wyłączenia zawartego w art. 6 ustawy Prawo przedsiębiorców przepisy ustawy nie mają zastosowania, do m.in. działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego; wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów czy wyrobu wina przez producentów będących rolnikami wyrabiającymi mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku gospodarczego. Skarżący nie zaprzeczył, że prowadzi działalność wskazaną w w/w art. 6 prawa przedsiębiorców. Wskazał też, że rolnicy prowadzący działalność rolniczą również zostali objęci na podstawie odrębnych przepisów pomocą dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19, w tym bowiem obszarze działalności z uwagi na jego charakter obniżanie czasu pracy pracownikom często jest niemożliwe. Tym samym nie można uznać, że skarżący jest podmiotem wskazanym w art. 15 g ustawy o COVID -19. Wnioskodawca, prowadzący gospodarstwo rolne nie figurował jako prowadzący działalność gospodarczą w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), co również wskazuje na trafność stanowiska organu. W efekcie prawidłowo przyjęto, że wnioskodawca nie spełniał kryterium uprawniającego do uzyskania przedmiotowej pomocy.

Sąd I instancji odnosząc się do kwestii niewłaściwej interpretacji art. 3 ust. 2 pkt 2) i 3) ustawy z 11 października 2013r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (Dz.U. z 2019r., poz. 669 t.j.), wskazał, że wymienione w skardze przepisy w istocie dotyczą pomocy de minimis, którą przedsiębiorca może otrzymać na świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy pracowników, z wyłączeniem pracowników, dla których otrzymał pomoc de minimis: na wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w okresie obowiązywania umowy zawartej z pracownikiem na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018r., poz. 511, 1000, 1076, 1925, 2192 i 2354). Przywołany przepis obejmuje jedynie punkt 2), a wskazany w skardze punkt 3) nie występuje w przywołanej przez skarżącego jednostce redakcyjnej tekstu prawnego cytowanej ustawy. Z treści uzasadnienia skargi wynikało, że intencją skarżącego było najprawdopodobniej zaskarżenie treści art. 3 ust 1 pkt 2) i pkt 3) o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy do którego odsyła art. 15 g ust. 3 ustawy o COVID - 19, która przewiduje, że jej przepisy stosuje się do przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. poz. 646, 1479, 1629, 1633 i 2212): 2) który nie zalega w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz lub Fundusz Pracy, z wyjątkiem przypadku gdy: a) zadłużony przedsiębiorca zawarł umowę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych lub otrzymał decyzję urzędu skarbowego w sprawie spłaty zadłużenia i terminowo opłaca raty lub korzysta z odroczenia terminu płatności albo b) zaleganie w regulowaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz lub Fundusz Pracy powstało w okresie spadku obrotów gospodarczych, o którym mowa w pkt 1, a przedsiębiorca dołączył do wniosku o przyznanie świadczeń plan spłaty zadłużenia uprawdopodabniający poprawę kondycji finansowej przedsiębiorcy i pełną spłatę zaległości w regulowaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz lub Fundusz Pracy, wraz z kopią wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozłożenie na raty należności z tytułu tych składek lub o odroczenie płatności tych składek; 3) wobec którego nie zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości, o których mowa w art. 11 lub art. 13 ust. 3 ustawy z 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2017r., poz. 2344, z późn. zm.).

W istocie jak wskazał Sąd I instancji przepisy te dotyczą uregulowania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W tym względzie skarżący, ani w trakcie postępowania ani w trakcie postępowania prowadzonego przed sądem nie przedłożył żadnych dokumentów w kwestii podlegania ubezpieczeniu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (np. zaświadczenie z ZUS, złożone druki ZUS ZUA czy RCA dotyczące skarżącego). Złożony wydruk z PUE nie wskazuje, by skarżący z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego podlegał ubezpieczeniu społecznemu w ZUS. Dokument ten wskazuje jedynie, że zgłosił siebie jako płatnika składek, co oznaczać może zgłoszenie jako pracodawcy odprowadzającego składki za pracowników. Wykazanie tego rodzaju okoliczności niewątpliwie pozostawało obowiązkiem podmiotu zainteresowanego spełnieniem przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia na ochronę miejsc pracy.

W skardze kasacyjnej K. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I Instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. Naruszenia prawa materialnego, to jest:

1. art. 4 ust. 1 i art. 6 ustawy z 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 15g ust. 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (dalej: "ustawa COVID-19") poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż osoba prowadząca działalność wymienioną w art. 6 ustawy Prawo przedsiębiorców nie może być uznana za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 tejże ustawy niezależnie od tego czy działalność ta jest czy nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców, a w konsekwencji tego uznanie, że skarżący nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców i że w związku z tym art. 15g ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 nie ma do niego zastosowania;

2. art. 3 ust. 1 pkt 2) i 3) ustawy z 11 października 2013r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy w zw. z art. 15g ust. 3 ustawy COVID-19 poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że warunkiem uzyskania świadczeń, o których mowa w art. 15g ustawy COVID-19, jest podleganie przez wnioskującego o dofinansowanie przedsiębiorcę ubezpieczeniu społecznemu w ZUS i odprowadzenie przez tego przedsiębiorcę składek do ZUS nie tylko za pracowników, ale i za samego siebie, w sytuacji, gdy nic takiego z powyższych przepisów nie wynika;

3. art. 15g ust. 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy COVID-19 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmówienie skarżącemu przyznania i wypłaty ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych obniżonym wymiarem czasu pracy mimo spełnienia wszystkich kryteriów wymaganych przez ustawę, w szczególności dlatego, że skarżący nie był zarejestrowany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) oraz nie udokumentował podlegania ubezpieczeniu społecznemu, co nie stanowi ustawowego kryterium otrzymania dofinansowania;

II. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 145 § 1 pkt c) w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi i tym samym utrzymanie zaskarżonego aktu w mocy mimo zaniechania podjęcia przez Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia kwestii podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu w ZUS, co skutkowało przyjęciem błędnym ustaleń faktycznych, że skarżący nie podlega ubezpieczeniu społecznemu w ZUS;

2. art. 146. § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy istniały podstawy do uznania uprawnienia skarżącego do przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19.

Na podstawie art. 193 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - imiennego raportu miesięcznego ZUS-P RCA na okoliczność, iż skarżący kasacyjnie podlega ubezpieczeniu społecznemu w ZUS.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku dowodowego autora skargi kasacyjnej, gdyż nie spełniał on wymogów przewidzianych w art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. Sądy administracyjne co do zasady nie prowadzą postępowania dowodowego i nie dokonują własnych ustaleń faktycznych. Stąd postępowanie dowodowe przed Sądem administracyjnym i dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w zakresie uzasadnionym celami postępowania sądowoadministracyjnego i powinno umożliwiać Sądowi dokonanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że zakres możliwych do przeprowadzenia dowodów przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. jest dodatkowo ograniczony przez art. 183 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przy tym, że WSA podkreślił, że złożony wydruk z PUE nie wskazuje, by skarżący z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego podlegał ubezpieczeniu społecznemu w ZUS, przy czym należy podkreślić, że dowód ten nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia bowiem przepisów Prawa przedsiębiorców nie stosuje się do działalności wymienionej w art. 6 ust. 1 cyt. ustawy. Skarżący kasacyjnie natomiast jako osoba prowadząca gospodarstwo rolne nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców.

Nie mogły odnieść zamierzonego skutku powołane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuty dotyczące naruszenia art. 146 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił przeprowadzone postępowanie administracyjne pod kątem przestrzegania powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie - jak wynika to z akt administracyjnych - organ stał na straży praworządności oraz prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Poczynione przez organ ustalenia dokonywane w zgodzie z art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz ich ocena znajdują swoje szczegółowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący kasacyjnie, jak wynika z akt załączonych do skargi, prowadzi gospodarstwo rolne, jednakże nie figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) jako przedsiębiorca.

Przechodząc do naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowanych w punkcie I ppkt 1., 2. i 3. petitum skargi kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia ich łączne rozpoznanie tj. zarzutów naruszenia art. 4 ust. 1 i art. 6 Prawa przedsiębiorców oraz art. 3 ust. 1 pkt 2) i 3) ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy w zw. z art. 15g ust. 3 ustawy COVID-19 poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, należy uznać je za niezasadne.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię autor skargi kasacyjnej powinien wskazać, jak powinna być w jego ocenie właściwa wykładnia tych przepisów, czego w skardze kasacyjnej nie uczyniono.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z art. 3 Prawa przedsiębiorców działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Przepis art.4 ust.1 cyt. ustawy precyzuje, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Natomiast w treści art. 6 cyt. ustawy wskazano, że przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego. Uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że strona prowadzi gospodarstwo rolne, jednakże nie figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) jako przedsiębiorca. Co za tym idzie WSA trafnie uznał, że autor skargi kasacyjnej prowadzący gospodarstwo rolne nie mieści się w katalogu podmiotów wskazanych w art. 15 g ust.1 ustawy COVID-19. Skarżący kasacyjnie złożył wniosek jako osoba prowadząca gospodarstwo rolne (bezsporne). Podmiotami prowadzącymi gospodarstwo rolne mogą być osoby indywidualne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Z uwagi na wyłączenie zawarte w art. 6 Prawa przedsiębiorców, jej przepisy nie mają zastosowania do m.in. działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów czy wyrobu wina w ciągu roku gospodarczego. Skarżący kasacyjnie tymczasem prowadzi działalność wskazaną w ww. przepisie. Zasadnie zatem wskazał Sąd I instancji, że ustawodawca odmówił statusu przedsiębiorcy rolnikom indywidualnym, mimo że działalność wytwórcza w rolnictwie może mieć charakter działalności gospodarczej w znaczeniu art. 3 Prawa przedsiębiorców. W świetle przepisów cyt. ustawy do rolnika prowadzącego działalność gospodarczą przepisów tej ustawy nie stosuje się. Rolnik indywidualny może być przedsiębiorcą w świetle prawa prywatnego, natomiast nie musi mieć takiego statusu w prawie publicznym.

W celu ograniczenia negatywnych konsekwencji ekonomicznych związanych z pandemią COVID-19, w tym przede wszystkim w celu utrzymania stworzonych miejsc pracy, strona skorzysta z dostępnych form wsparcia przewidzianych m.in. w ustawie o COVID-19. Dotyczy to przede wszystkim określonego w art. 15g ustawy o COVID-19 dofinansowania wynagrodzeń pracowników ze środków FGŚP. Jednakże, czego zdaje się nie dostrzegać autor skargi kasacyjnej pomoc ta jest skierowana wyłącznie do przedsiębiorców. Wynika to z tak z konstrukcji art. 15g i następnych ustawy COVID-19, które wskazują, że pomocą nie zostali objęci wszyscy pracodawcy, a określone ich grupy jak i celu wprowadzenia tego przepisu. Rolnicy prowadzący działalność rolniczą również zostali objęci na podstawie innych przepisów pomocą finansową np. dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19. Art. 15g ustawy COVID-19 definiując uprawnionego do pomocy przedsiębiorcę - poprzez odesłanie do art. 4 ust.1 i 2 lub ust.2 Prawa przedsiębiorców - nie objął nim podmiotów, wobec których w myśl art. 6 Prawa przedsiębiorców ustawy tej nie stosuje się. Z art.6 cyt. ustawy nie wynika, wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie, że nie stosuje się dalszych przepisów ustawy tylko "przepisów ustawy nie stosuje się". Ustawodawca w ww. przepisie określił zakres podmiotów, do których kierowana jest pomoc poprzez szereg odwołań pierwszego i drugiego stopnia oraz katalog przesłanek, których łączne spełnienie stanowi conditio sine qua non uzyskania przewidzianych w nim świadczeń. Warunku tego nie spełnił skarżący kasacyjnie. Z ww. odesłań wynika, że beneficjentami rozwiązań przewidzianych w art. 15g ustawy COVID-19 mogą być jedynie przedsiębiorcy w rozumieniu w art. 4 ust. 1 lub 2 Prawa przedsiębiorców, do których nie kwalifikuje się skarżący kasacyjnie.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy art. 3 ust.2 pakt 2 i 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc prawy dotyczą pomocy de minimis, którą przedsiębiorca może otrzymać na świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy pracowników, z wyłączeniem pracowników, dla których otrzymał pomoc de minimis: na wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w okresie obowiązywania umowy zawartej z pracownikiem na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że złożony w toku postępowania wydruk z PUE nie wskazuje, aby skarżący kasacyjnie z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego podlegał ubezpieczeniu społecznemu. Dokument ten wskazuje jedynie, że zgłosił siebie jako płatnika składek, co oznaczać może zgłoszenie jako pracodawcy odprowadzającego składki za pracowników. Wykazanie tego rodzaju okoliczności niewątpliwie pozostawało obowiązkiem podmiotu zainteresowanego spełnieniem przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia na ochronę miejsc pracy.

Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro przepisów Prawa przedsiębiorców nie stosuje się do działalności wymienionej w art. 6 ust. 1 cyt. ustawy to skarżący kasacyjnie jako osoba prowadząca gospodarstwo rolne nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców. Nadto działalność autora skargi kasacyjnej nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 3 Prawa przedsiębiorców. W związku z powyższym nie jest on adresatem dla uzyskania pomocy w postaci wypłaty świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19. Dla rolników przewidziano odrębną pomoc w celu złagodzenia negatywnych skutków związanych z pandemią COVID-19. Chodzi tu o pomoc finansowej na operację "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19", o której stanowi rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 24 sierpnia 2020r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19" w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w pkt. 2 wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 265). Koszty te wynoszą 360 zł i obejmują wynagrodzenie pełnomocnika organu z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a.