Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1620/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie/zarządzenie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 260 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. E. S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2017 r. o sygn. akt I SA/Po 1620/16 oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. E. S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz podatku do zapłaty za kwiecień i maj 2014 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2017 r. referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku skarżącej Spółki, reprezentowanej przez pełnomocnika, o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, oddalił wniosek. W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, w świetle przedstawionych przez Spółkę okoliczności oraz przedłożonych dokumentów, nie można przyjąć, że nie jest w stanie ponieść koniecznych kosztów sądowych, a zatem nie można przyznać prawa pomocy skarżącej Spółce w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W ustawowym terminie Spółka złożyła sprzeciw, w którym wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z aktu założycielskiego Spółki na okoliczność możliwości kreowania dla wspólników obowiązku dopłat i zakresu tego obowiązku. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), polegające na niesłusznej odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy na skutek przyjęcia uznaniowego charakteru prawa pomocy, przyjęcia że Spółka kilka lat wcześniej prowadziła działalność dużych rozmiarów, nie jest w upadłości, likwidacji i restrukturyzacji, oraz że mogła i powinna była zostać dofinansowana przez wspólnika, podczas gdy przyznawanie prawa pomocy winno być wolne od arbitralności i nie może naruszać prawa do sądu, strona w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym nie ma wpływu na zainicjowanie postępowania i nie ma dowolności w wyborze, kiedy decyzję skarżyć, przedmiotem oceny powinna być aktualnie prowadzona działalność, a w Spółce nie generuje ona dochodów pozwalających na uiszczenie wpisu od skargi, Spółka nie spełnia przesłanek do zawieszenia działalności, ogłoszenia upadłości, restrukturyzacji, Spółka jest odrębnym od wspólników podmiotem i podstawą jej funkcjonowania nie mogą nieprzerwanie być zasilenia finansowe ze strony wspólników, a w świetle umowy Spółki i sytuacji wspólnika - nie ma on możliwości uiścić dopłat na poziomie, który odpowiadałby wpisom w obu sprawach jakie ze skargi Spółki zawisły przed tut. Sądem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 260 P.p.s.a., rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (w tym od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Na wstępie zaznaczenia wymaga, że w niniejszej sprawie wniosek o udzielenie pomocy prawnej dotyczy zwolnienia od opłat sądowych, tj. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego i może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Podstawową zasadą obowiązującą na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, a dotyczącą kosztów postępowania jest określona w art. 199 P.p.s.a. zasada, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W doktrynie wyrażono pogląd, że zwolnienie od ponoszenia opłat sądowych jest odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równomiernego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji i dlatego może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" – Komentarz, wyd. Zakamycze 2005, str. 594).

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jaki strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się uzyskiwane przez nią przychody. Analiza orzeczeń sądów administracyjnych w tym zakresie prowadzi do wniosku, że jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09, postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 68/14, publ. baza orzeczeń, pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, a w szczególności do sytuacji strony skarżącej, Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od opłat sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie, a postanowienie referendarza sądowego jest prawidłowe. Podkreślić należy, że rozpoznanie wniosku o prawo pomocy polega na porównaniu stanu majątkowego posiadania wnioskującej strony z wysokością ciążących na niej kosztów sądowych. W niniejszej sprawie jest to wydatek w kwocie [...]zł, na który składa się obecnie wpis sądowy od skargi.

Na podstawie złożonego przez stronę skarżącą wniosku na urzędowym formularzu referendarz ustalił, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi [...] zł, Spółka nie posiada środków trwałych, stan środków finansowych w kasie na dzień 31 grudnia 2016 r. wynosi [...] zł, obecnie Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Ze złożonych deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia 2016 r. do lipca 2016 r. wynika, że w w/w okresie skarżąca nie wykazała podstawy opodatkowania, w deklaracji VAT-7 za styczeń 2016 r. wykazała, że nabyła towary i usługi za wartość netto [...] zł, za luty 2016 r., że nabyła towary i usługi za wartość netto [...] zł, za marzec 2016 r., że nabyła towary i usługi za wartość netto [...] zł, za kwiecień 2016 r., że nabyła towary i usługi za wartość [...] zł, za maj 2016 r., że nabyła towary i usługi za wartość netto [...] zł, za czerwiec 2016 r., że nabyła towary i usługi za wartość netto [...] zł, za lipiec 2016 r., że nabyła towary i usługi za wartość netto [...] zł. W dniu [...] czerwca 2016 r. skarżąca złożyła zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Skarżąca załączyła zeznania roczne podatkowe za 2014 i 2015r., z których wynika, że w 2014 r. przychody skarżącej wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, strata [...] zł, w 2015 r. przychody spółki wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł. Spółka załączyła sprawozdania finansowe za 2014 i 2015 r., z których wynika, że w 2014 r. przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów wyniosły [...] zł, spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł (rachunek zysków i strat za okres od 01.01.2014 do 31.12.2014 r.), aktywa trwałe spółki na dzień [...] grudnia 2014 r. wynosiły [...] zł, aktywa obrotowe [...] zł, w tym środki w kasie i na rachunkach [...] zł, w 2015 r. przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów wyniosły [...] zł, skarżąca poniosła stratę w wysokości [...] zł (rachunek zysków i strat za okres od 01.01.2015 do 31.12.2015 r.), aktywa trwałe spółki na dzień 31 grudnia 2015 r. wynosiły [...] zł, aktywa obrotowe [...] zł, w tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach [...] zł. Zatem ze złożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że Spółka w 2014 i w 2015 r. prowadziła działalność gospodarczą bardzo dużych rozmiarów. Ze złożonych przez spółkę dokumentów wynika, że nie wszczęła postępowania upadłościowego, czy naprawczego lub postępowania likwidacyjnego, co wynika z załączonego do akt sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Z odpisu z KRS wynika, że udziałowcem spółki jest R. P., który posiada 5 udziałów o łącznej wysokości [...] zł. Skarżąca Spółka poza lakonicznym i gołosłownym, nie popartym żadnymi dokumentami stwierdzeniem, że z uwagi na brak majątku udziałowiec nie jest w stanie dokonać stosownych dopłat, nie wyjaśniła jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa jej udziałowca.

Nie można podzielić argumentacji Spółki zawartej w sprzeciwie, że zasilanie budżetu Spółki przez wspólników nie może nieprzerwanie stanowić podstawy jej funkcjonowania w obrocie. Spółka wyjaśniła, że w wspólnik udzielił pożyczki, która częściowo została zwrócona, pozostała cześć służy do pokrywania choć ograniczonych, to nadal jeszcze istniejących bieżących kosztów działalności.

Spółka wskazała i przedłożyła do sprzeciwu akt założycielski spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który potwierdza, że umowa Spółki przewiduje maksymalne dopłaty w wysokości 10-krotności udziału. W ocenie Spółki ewentualne dopłaty nie wystarczyłyby na pokrycie kosztów sądowych w tej, jak i w drugiej sprawie o sygn. akt I SA/Po 1619/16.

Jak wskazano powyżej obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, zatem strona wnosząc skargę zobowiązana jest w pierwszej kolejności zabezpieczyć środki finansowe na poniesienie tych kosztów. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo że podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków.

W tym miejscu podkreślić należy, że opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które powinno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie uzyskać środków finansowych w postępowaniu sądowym. Skarżąca spółka wnosząc o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ubiegająca się o prawo pomocy, może pokryć koszty postępowania przez żądanie dopłat od wspólników (por. postanowienie NSA z 12.01.2012 r., sygn. akt II FZ 796/11, publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniu z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 796/11 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 ze zm.) umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. Kidyba A., Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-3000 K.s.h., wyd. VII). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Stanowisko wyrażone w w.w postanowieniu zostało również zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12, z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt II FZ 812/15 (publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przedłożonych przez skarżącą informacji nie wynika jednak, aby skarżąca spółka zwróciła się do udziałowca z takim żądaniem. W tym miejscu wskazać należy, że nawet gdy umowa spółki nie przewiduje możliwości żądania dopłat od wspólników, skarżąca, mimo braku takiego zapisu w umowie spółki, w pierwszej kolejności powinna zwrócić się do udziałowców spółki o udzielenie pomocy w zakresie uiszczenia kosztów sądowych, a nie liczyć jedynie na to, że koszty sądowe zostaną pokryte z budżetu państwa. Bierność w kwestii ewentualnej zmiany umowy spółki, bądź podjęcia innych działań skutkujących dokonaniem przez wspólników wpłat do spółki dodatkowych sum, nieobjętych powołanym przepisem [np. udzielenie pożyczki przez udziałowców], stanowi argument przemawiający za odmową przyznania wnioskowanego prawa pomocy i brakiem podstaw do traktowania w sposób uprzywilejowany (por. postanowienia NSA: z 11 grudnia 2015 r., II FZ 871/15; z 20 października 2015 r., II FZ 812/15). Z utrwalonego orzecznictwa i poglądów doktryny wynika bowiem obowiązek uwzględniania w prowadzonej działalności gospodarczej ryzyka związanego z tą działalnością, tj. ryzyka prowadzenia sporów sądowych.

Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia strony, złożonym na urzędowym formularzu wniosku, obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach (art. 252 § 1 i 3 P.p.s.a.). Jeżeli natomiast oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Obowiązek ten rozciąga się przy tym na wszystkie dokumenty zawierające dane na temat sytuacji majątkowej strony, pozwalające tym samym zbadać istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy. Wystosowanie wezwania ma na celu weryfikację informacji zawartych we wniosku poprzez ich konfrontację ze stosowną dokumentacją i w efekcie poczynienie ustaleń, które byłyby wolne od jakichkolwiek wątpliwości. Jak podkreśla się w orzecznictwie, wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności. Użyte w treści art. 246 P.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienia NSA: z 24 listopada 2011 r., I OZ 881/11; z 20 stycznia 2012 r., II FZ 863/11). Ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa zatem na stronie, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a referendarz sądowy na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe. Strona powinna zatem poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. W przeciwnym razie musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 2 P.p.s.a. Niedostarczenie żądanych przez referendarza danych lub przedstawienie ich w sposób niekompletny, powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie, pomimo wezwania referendarza Spółka nie podała jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa udziałowca Spółki, nie przedłożyła również na tę okoliczność żadnych dokumentów (np. odpisów zeznań rocznych podatkowych złożonych przez udziałowca, wyciągów z jego rachunków bankowych, oświadczeń udziałowca o stanie majątkowym, posiadanych udziałach w innych spółkach z o.o., uzyskiwanych przez niego dochodach.).

Tymczasem z przedłożonych przez Spółkę raportów kasowych wynika, że skarżąca na dzień 31 stycznia 2016 r. posiadała środki w wysokości [...] zł, na dzień 29 lutego 2016 r. w wysokości [...] zł, na dzień 31 marca 2016 r. w wysokości [...] zł, na dzień 30 kwietnia 2016 r. w wysokości [...] zł, na dzień 31 maja 2016 r. w wysokości [...] zł, na dzień 30 czerwca 2016 r. w wysokości [...] zł, w dniu 30 lipca 2016 r. skarżąca Spółka na podstawie dowodu nr [...] r. tytułem "wypłata – częściowy zwrot pożyczki od R. S. P." wypłaciła kwotę [...]zł, stan kasy na dzień 31 lipca 2016 r. wyniósł [...] zł, na dzień 31 sierpnia 2016 r. [...] zł, na dzień 30 września 2016 r. [...] zł, na dzień 31 października 2016 r. [...] zł, na dzień 30 listopada 2016 r. [...] zł, na dzień 31 grudnia 2016 r. [...] zł. Zatem z raportów kasowych wynika, że w dniu 30 lipca 2016 r. Spółka zwróciła udziałowcowi kwotę w wysokości [...] zł. Brak uzupełnienia przez skarżącą Spółkę oświadczeń, z których wynikałoby jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa udziałowca Spółki uniemożliwia dokonanie pełnej i rzetelnej oceny, czy skarżąca Spółka przy pomocy żądania dopłat, wsparcia finansowego ze strony udziałowca (np. udzielonej przez wspólnika pożyczki) jest w stanie ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. W/w informacje należy uznać za nieodzowne przy ustalaniu rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Spółki.

Analizując sytuację majątkową wnioskującej strony, jak prawidłowo zauważono w zaskarżonym orzeczeniu, nieuprawnione byłoby przyjęcie, że Spółka spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności, nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego. Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08). Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., I OZ 191/11 - powołane powyżej orzeczenia dostępne są na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Oceniając zatem sytuację finansową Spółki na podstawie złożonych przez nią oświadczeń i dokumentów źródłowych Sąd doszedł do wniosku, iż nie wykazała ona, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu bez znaczenia dla kwestii spełnienia przesłanek przyznania Spółce prawa pomocy był końcowy wynik finansowy Spółki za 2015 r. tj. strata podatkowa w wysokości [...] zł. Jak wynika z postanowienia NSA z dnia 1 sierpnia 2013r., sygn. akt I FZ 327/13 w obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie świadczy o braku środków finansowych. Z kolei w postanowieniach z 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 i z 19 listopada 2004r., sygn. akt I FZ 436/04 NSA stwierdził, że jeżeli osoba prawna, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, wykazuje w swojej działalności stratę, to nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy.

Sąd stwierdza również, że osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2011r. o sygn. akt I OZ 191/11).

W orzecznictwie zwraca się uwagę na fakt, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r. I OZ 208/08). Skoro spółka osiąga przychody, jest kwestią wyboru, czy przeznaczy uzyskane środki na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy na pokrycie kosztów sądowych, natomiast zaznaczyć należy, że nakładom na działalność gospodarczą nie można przypisać pierwszeństwa przez kosztami sądowymi.

Reasumując, zdaniem Sądu, strona skarżąca nie wykazała okoliczności niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Treść oświadczeń złożonych we wniosku nie daje wystarczających podstaw do uznania, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.

Ustalenie, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, dawało referendarzowi sądowemu podstawę do odmowy zwolnienia Spółki od opłat sądowych. Stanowisko zawarte w orzeczeniu referendarza sądowego Sąd w pełni podziela.

Z tych względów na mocy art. 260 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.