Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 397/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 par. 1, art. 134, art. 200, art. 205 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 7 lit. d, art. 23 ust. 1, art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz zobowiązania do jego zwrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. J. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta S. przyznał M. J. świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej N. J. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r.

Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta S., na podstawie art. 104 k.p.a., art. 2 pkt 7 lit. d, art. 2 pkt 10 w zw. z art. 12 ust. 1, art. 9, art. 20 ust. 2, art. 23 ust. 1, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r., o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, orzekł o uznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego pobranego na rzecz N. J. w wysokości odpowiadającej kwocie alimentów wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego i przekazanych przez Komornika Sądowego za świadczenie nienależnie pobrane w myśl art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a nadto orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w kwocie [...]zł wyliczonymi na dzień wydania tej decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w decyzji orzekającej

o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego strona została pouczona o treści art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w myśl którego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu obowiązani są do niezwłocznego powiadamiania organu wypłacającego świadczenia o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w tym o otrzymywaniu w okresie pobierania wspomnianych świadczeń kwot od dłużnika alimentacyjnego lub komornika sądowego niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ustawy.

Z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. o dokonanych wpłatach w okresie od października do grudnia 2017 r., za luty 2018 r. oraz sierpień 2018 r. wynika, że ww. Komornik przekazał wierzycielce kwotę [...]zł wyegzekwowaną od dłużnika alimentacyjnego.

Powołując się na treść art. 2 pkt 7 lit. d ww. ustawy, organ wskazał, że w związku z pobraniem przez stronę wskazanej wyżej kwoty alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego z pominięciem kolejności zaspokajania należności określonej w art. 28 tej ustawy, należy uznać świadczenie z funduszu alimentacyjnego pobrane na rzecz osoby uprawnionej w wysokości odpowiadającej kwocie alimentów przekazanych przez Komornika za nienależnie pobrane. Przedmiotowe świadczenie podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w łącznej kwocie [...]zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Podniosła, że orzeczenie o uznaniu świadczenia przekazanego przez Komornika za świadczenie nienależnie pobrane jest bezpodstawne ponieważ w niniejszej sprawie nie sposób zarzucić stronie aby świadomie, pozostając w złej wierze pobrała nienależnie jakiekolwiek świadczenie od komornika.

Skarżąca wypełniła ciążący na niej obowiązek informacyjny i zawiadomiła Komornika Sądowego o konieczności przekazywania wyegzekwowanych kwot bezpośrednio na rzecz Funduszu Alimentacyjnego oraz zwróciła się do Funduszu z wnioskiem o przyłączenie się organu do egzekucji.

Strona podkreśliła, że organ mimo ustawowego obowiązku nie przyłączył się do egzekucji niezwłocznie po powzięciu wiadomości o jej prowadzeniu przez Komornika Sądowego. Z posiadanych przez nią dokumentów wynika, że organ miał wiedzę o toczącej się egzekucji co najmniej od dnia 29 września 2016 r., jednak wniosek o przyłączenie się do niej złożył dopiero w lipcu 2017 r.

W niniejszej sprawie Komornik Sądowy przekazał na rzecz wierzyciela kwoty tytułem wyegzekwowanych alimentów, jednakże wierzyciel będąc w dobrej wierze, wiedząc, że organ ma wiedzę o toczącej się egzekucji, informując zarówno Komornika jak i Fundusz o konieczności przekazywania kwot w pierwszej kolejności Funduszowi i dysponując informacją o złożeniu przez Fundusz wniosku o przyłączenie do egzekucji, przyjmował, że skoro przekazywana kwota nie wyczerpuje zasądzonych alimentów, to przekazanie tych należności nie następuje z pominięciem Funduszu Alimentacyjnego.

Kwestionując powyższą decyzję w całości, strona dodatkowo wskazała, że organ nieprawidłowo orzekł także o zwrocie kwoty [...]zł podczas gdy jak wynika

z uzasadnienia decyzji, z dnia [...] r. do organu wpłynęło zaświadczenie Komornika Sądowego o przekazaniu wierzycielowi kwoty [...]zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 23 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 7 lit. d w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium zaznaczyło, że wnioskodawczyni została wprost powiadomiona o tym, że w przypadku uzyskania alimentów, jest ona zobowiązana do poinformowania o tym organu. Co za tym idzie nie sposób uznać,

że jej zaniechanie polegające na niepodaniu informacji o uzyskanych przez nią wprost od zobowiązanego świadczeniach, było niezawinione. Uznanie zaś, że zaniechanie wnioskodawczyni było zawinione uzasadnia zobowiązanie jej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Wnioskodawczyni była w pełni świadoma swoich obowiązków w zakresie konieczności informowania organu o uzyskaniu świadczeń alimentacyjnych poza kolejnością. Skoro zaś była świadoma, jak wskazuje jej pełnomocnik, że świadczenia te są należne organowi, tym bardziej powinna była, w momencie ich uzyskania w toku egzekucji, poinformować o tym fakcie organ. Tymczasem wnioskodawczyni, pomimo tego, że poinformowała tak organ jak i Komornika o samym fakcie toczących się postępowań, to jednak po uzyskaniu świadczeń, nie poinformowała już o tym fakcie organu.

Zdaniem Kolegium, prawidłowo także została określona wysokość świadczeń do zwrotu, okres w którym doszło do pobrania świadczeń nienależnie jest bowiem zbieżny z okresem wynikającym z zaświadczenia Komornika.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie strona zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 7 lit. d, art. 19 ust.1, art. 27 ust. 3a, art. 28 ust. 1 ustawy

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez brak rozróżnienia pojęcia nienależnego świadczenia i instytucji świadczenia nienależnie pobranego, uznanie świadczenia przekazanego przez Komornika za świadczenia nienależnie pobrane, podczas gdy w niniejszej sprawie nie sposób zarzucić skarżącej aby świadomie, pozostając w złej wierze, pobrała nienależnie świadczenie, w szczególności ponad kwotę [...]zł, tj. ponad kwotę rzeczywiście otrzymaną od Komornika, gdyż otrzymywane od niego świadczenia zaliczała zgodnie z prawem na zaległe alimenty, które nawet do tej pory nie zostały jeszcze w całości zaspokojone, natomiast świadczenie otrzymywane z Funduszu zaspokajało bieżące alimenty.

Skarżąca zarzuciła ponadto tejże decyzji naruszenie przepisów postępowania,

tj. art. 6, art. 7, art. 12 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji mimo, że została wydana z naruszeniem zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady szybkości postępowania i przy jednoczesnym niezebraniu, ani nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący, całego materiału dowodowego co znajdywało wyraz w tym, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę tego, że:

- skarżąca zgodnie z przysługującym jej prawem zaliczała wyegzekwowane należności na zaległe alimenty i odsetki, natomiast świadczenie z Funduszu było wypłacane w ramach bieżących alimentów,

- Fundusz Alimentacyjny mimo wiedzy o egzekucji oraz mimo trwającej prawie rok własnej bierności w kwestii przyłączenia się do egzekucji, uznał świadczenia pobrane w dobrej wierze przez stronę za nienależnie pobrane,

- organ I instancji w ogóle nie zbadał tego, kiedy dowiedział się o toczącej się egzekucji i kiedy wykonał swój ustawowy obowiązek przyłączenia się do egzekucji, jak również nie zbadał, czy skarżąca pobierając alimenty od Komornika zaliczała je na zaległe alimenty i odsetki,

- organ wydał decyzję co do zwrotu kwoty [...]zł oraz odsetek ustawowych za opóźnienie, mimo że skarżąca otrzymała od komornika sądowego kwotę [...]zł, a organ odwoławczy w ogóle tego nie zweryfikował mimo podniesionego zarzutu w odwołaniu.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. oraz umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W tak określonym zakresie kognicji, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi, Sąd uznał, że chociaż nie wszystkie argumenty podnoszone przez stronę są trafne, to jednak skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzje rozstrzygające w sprawie zostały wydane

z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S., którą uznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego pobrane na rzecz N. J. w wysokości odpowiadającej kwocie alimentów wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego i przekazanych przez Komornika Sądowego za świadczenie nienależnie pobrane, a nadto orzeczono o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w kwocie [...]zł wyliczonymi na dzień wydania tej decyzji. Z treści uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że dotyczy ono świadczenia wypłaconego w okresie od 1 października 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r.

W niniejszej sprawie bezspornym jest przy tym, że decyzją z dnia [...] r. stronie przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego na córkę N.

w kwocie [...]zł miesięcznie za okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Poza sporem pozostaje także i to, że wymieniona otrzymała powyższą decyzję wraz ze stosownym pouczeniem jak również, że w dniach 31 października 2017 r., 30 listopada 2017 r., 30 grudnia 2017 r., 28 lutego 2018 r. i 31 sierpnia 2018 r. na jej rzecz zostały wyegzekwowane przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko dłużnikowi A. G. (na podstawie tytułu wykonawczego – m.in. wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] r., sygn. akt [...] – kwoty odpowiednio: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł.

Zdaniem organów, okoliczność dokonania przez Komornika na rzecz skarżącej wypłaty opisanych wyżej kwot tytułem alimentów należnych od dłużnika alimentacyjnego – w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego – stanowi podstawę do uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego pobranego na rzecz córki skarżącej – N. – w wysokości odpowiadającej kwocie alimentów wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego i przekazanych przez Komornika Sądowego za świadczenie nienależnie pobrane oraz do orzeczenia o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł, na podstawie art. 2 pkt 7 lit. d, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2019 r., poz. 670).

Zgodnie z pierwszym z wymienionych wyżej przepisów, nienależnie pobrane świadczenia – są to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone,

w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie

z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.

Z kolei w myśl art. 23 ust. 1 tej ustawy, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń z funduszu.

Nienależnie pobrane świadczenia wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 23 ust. 6 ww. ustawy).

Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (art. 23 ust. 7 cytowanej ustawy).

Z uwagi na brzmienie cytowanego powyżej art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w postępowaniu o uznaniu świadczeń za nienależnie pobrane organ jest zobowiązany ustalić, czy nieuprawnione pobranie świadczenia miało charakter nienależnego w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy. Zdaniem Sądu przyjęcie, że doszło do pobrania świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. d ustawy wymagało zatem wykazania negatywnego zachowania świadczeniobiorcy ukierunkowanego na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych. Wynika to z faktu, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 7 i 23 ust. 1 ustawy, obowiązek zwrotu został połączony nie z samym tylko pojęciem "nienależnego świadczenia", lecz z zaistnieniem "świadczenia nienależnie pobranego". Wskazane sformułowania nie są zaś pojęciami tożsamymi. W orzecznictwie zwraca się bowiem uwagę na to, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zawinionego zaniechania). Przyjmuje się ponadto, że obowiązek obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy m.in. osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2009 r. sygn. I OSK 826/09).

W niniejszej sprawie, nie budzi wątpliwości, że z otrzymanej w sierpniu 2017 r. decyzji skarżąca dowiedziała się o przyznaniu jej od dnia 1 października 2017 r. świadczeń alimentacyjnych w wysokości po [...] zł miesięcznie na córkę N. , jak również została w pouczeniu do tej decyzji poinformowana o tym, że świadczenie wypłacone w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty uważa się za nienależnie pobrane. Jednocześnie w dniach: 31 października 2017 r., 30 listopada 2017 r., 30 grudnia 2017 r., 28 lutego 2018 r. i 31 sierpnia 2018 r. strona otrzymała od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. kwoty odpowiednio: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł tytułem należności alimentacyjnych wyegzekwowanych na podstawie tytułu wykonawczego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] r.

Wobec powyższego oczywistym jest, że wymienionym okresie skarżąca otrzymała zarówno świadczenie z funduszu alimentacyjnego jak i świadczenie z tytułu alimentów od dłużnika alimentacyjnego. Podkreślić też należy, że skarżąca nie mogła zaliczyć otrzymanych od Komornika kwot we wskazywany przez nią sposób na zaległe alimenty.

Zgodnie bowiem z treścią art. 28 cytowanej ustawy, w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:

1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,

2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – do ich całkowitego zaspokojenia,

3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,

4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r.

o funduszu alimentacyjnym – do ich całkowitego zaspokojenia

- po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.

Jak wynika zatem z powyższego, w ramach egzekucji, pierwszeństwo przed opisanymi wyżej należnościami mają wyłącznie koszty egzekucyjne, natomiast wszelkie inne należności określone w Kodeksie cywilnym – wbrew oczekiwaniom skarżącej – egzekwowane mogą być w dalszej kolejności.

Przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jednoznacznie określają kolejność zaspokajania należności z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego wobec czego argumentacja skarżącej dotycząca egzekwowania w pierwszej kolejności zaległych alimentów nie znajduje uzasadnienia we wspomnianych uregulowaniach.

Jak już wskazano powyżej, w tym wypadku doszło do równoczesnego pobrania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz świadczeń z tytułu alimentów od dłużnika alimentacyjnego, a zatem w omawianym zakresie stanowisko organów jest prawidłowe.

W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę na treść art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia.

Określony w tym przepisie obowiązek informowania organu przez wnioskodawcę o zdarzeniach mogących mieć wpływ na prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego umożliwia organowi rozważenie zasadności wstrzymania wypłaty świadczeń, aby nie doszło do ich pobierania równocześnie z otrzymywaniem alimentów przez osobę uprawnioną, a co za tym idzie do przeciwdziałania konieczności późniejszego orzekania o zwrocie świadczeń jako nienależnie pobranych wraz z odsetkami.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 20 lipca 2017 r. (a zatem przed wydaniem decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego za sporny okres), skarżąca przesłała do [...] Centrum Świadczeń wniosek o przyłączenie się organu do toczącego się postępowania egzekucyjnego, którego treść wskazuje, iż wierzycielce przekazywane są kwoty wyegzekwowane w prowadzonym wobec dłużnika alimentacyjnego postępowaniu egzekucyjnym.

Po otrzymaniu tego pisma organ wystosował w dniu 28 lipca 2017 r. do komornika sądowego wniosek o przyłączenie się do postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu, w świetle powyższego, za niejasne należy uznać sformułowanie wobec skarżącej zarzutu, że poinformowała organ jedynie o samym fakcie toczących się postępowań, zaś nie poinformowała o otrzymaniu alimentów.

Należy też zgodzić się ze skarżącą, że określona w decyzji z dnia

[...] r. kwota nienależnie pobranego świadczenia została wyliczona nieprawidłowo.

We wskazanych powyżej miesiącach kwoty wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego wynosiły odpowiednio: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, co łącznie daje [...] zł – jak wskazuje w odwołaniu skarżąca (w skardze prawdopodobnie na skutek omyłki wskazano kwotę [...]zł), nie zaś [...] zł, jak przyjął w decyzji organ.

Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 2 pkt 7 lit. d ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie można uznać świadczenie z funduszu alimentacyjnego "wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów". Zgodnie z tak określonym sposobem obliczania nienależnie pobranego świadczenia, należy zestawić je z wysokością otrzymanych w tym okresie alimentów, nie zaś świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organy powyższej okoliczności nie wzięły pod uwagę, przyjmując, że skarżąca jest zobowiązana do zwrotu kwoty odpowiadającej pełnej wysokości świadczeń alimentacyjnych przyznanych w miesiącach, w których otrzymywała ona nawet częściowe wpłaty od Komornika z tytułu wyegzekwowanych alimentów.

Pomimo, że skarżąca podnosiła argumenty w omawianym zakresie w odwołaniu od decyzji organu I instancji, Kolegium do kwestii tej nie odniosło się i zarzutów odwołującej się nie uwzględniło. Nie uzasadniło przy tym swojego stanowiska w tym zakresie, stwierdzając jedynie, że wysokość świadczeń do zwrotu została prawidłowo określona, bowiem okres w którym doszło do pobrania świadczeń nienależnych jest zbieżny z okresem wynikającym z zaświadczenia komornika. Zatem poza nieuwzględnieniem przez organy obu instancji zasady ustalania wysokości świadczeń nienależnie pobranych wynikającej z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy, organy te nie wyjaśniły w żadnym miejscu swych decyzji, w jaki sposób ustaliły wysokość świadczeń nienależnie pobranych.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że organ I instancji winien sformułować treść rozstrzygnięcia bardziej precyzyjnie, bowiem z sentencji decyzji z dnia [...] r., nr [...] nie wynika jednoznaczny zakres przedmiotowy rozstrzygnięcia, nie wskazano, za jaki okres świadczenia uznano za nienależnie pobrane.

Z tych względów, pomimo wystąpienia obiektywnych przesłanek uzasadniających uznanie części przyznanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za świadczenia nienależne w okresie obowiązywania decyzji przyznającej te świadczenia na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r., zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie mogły być uznane za zgodne z prawem.

Organy nie biorąc pod uwagę wspomnianych wyżej okoliczności naruszyły nie tylko art. 2 ust. 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ale także nie poczyniły niezbędnych ustaleń koniecznych do prawidłowego wyliczenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia, jak również nie wyjaśniły jednoznacznie kwestii dotyczących poinformowania organu o otrzymywaniu przez skarżącą alimentów od dłużnika alimentacyjnego.

Mając na uwadze powyższe należy uznać, że w sprawie doszło niewątpliwie do naruszenia także art. 7 oraz art. 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszoinstancyjny w pierwszej kolejności ustosunkuje się do omówionych powyżej okoliczności. Organ powinien mieć na uwadze powyższe wskazania i dokonaną przez Sąd ocenę prawną, w tym

w szczególności winien dokonać prawidłowych ustaleń we wskazanym powyżej zakresie, a następnie – w zależności od tych ustaleń rozważyć, w jakim zakresie świadczenia wypłacone skarżącej mogą zostać uznane za nienależnie pobrane.

Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.