Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 410/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 229 , art. 136, art.  137
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 7, 75 i 77
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 33, art. 34
journal: Dz.U. 2019 poz 1145
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym, ustalonym przez organy.

Umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia 28 listopada 1975 r. Skarb Państwa nabył w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64 z 1974r.) od [...] nieruchomość oznaczoną na mapie za nr 78/74 jako działki nr 110/1 i nr 110/2 o łącznej pow. 798 m2, (która jak wynika z powyższego aktu odpowiadała działce hip. nr 3 ujawnionej w księdze wieczystej KW Nr 1053), z przeznaczeniem pod budowę hotelu robotniczego.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z spadek po [....] na podstawie ustawy nabyli: [...]. Natomiast zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego spadek po [...] na podstawie testamentu nabył wnuk [...].

Wnioskiem z dnia 25 listopada 2016 r. [....]oraz [....] i [...] wystąpili do Prezydenta Miasta o zwrot ww. działki hip. nr 3, położonej w [...] oznaczonej w dniu nabycia na rzecz Skarbu Państwa jako działki nr 110/1 i nr 110/2 o pow. 798 m2, jako nie wykorzystanej na cel, dla którego została wywłaszczona.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2017 r. Wojewoda wyznaczył Starostę do rozpatrzenia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z dnia 28 września 2018 r. Starosta odmówił zwrotu prawa własności ww. nieruchomości

Wskutek złożonego odwołania decyzją z dnia 16 stycznia 2019 r. Wojewoda uchylił ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji – z uwagi na niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności brak w aktach sprawy dokumentów, które pozwoliłyby jednoznacznie ustalić datę ujawnienia w księdze wieczystej przysługującego [...] prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do wywłaszczonej nieruchomości oraz ustalić kto w dniu 1 stycznia 1998 r. był ujawniony w księdze wieczystej jako użytkownik wieczysty tej nieruchomości.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 18 grudnia 2019 r. Starosta odmówił zwrotu na rzecz [....], [....]i [...] prawa własności nieruchomości położonej w [...] nabytej na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia 28 listopada 1975 r. Rep. A Nr 13250/75, która obecnie w ewidencji gruntów [...] (obr. 0009) odpowiada części działki nr 1592/2 o pow. 0,1391 ha.

W toku prowadzonego postępowania Starosta uzyskał z Urzędu Miasta kserokopię fragmentu miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta zatwierdzonego uchwałą nr 15/92/66 Prezydium WRNz dnia 15 kwietnia 1966 r., obowiązującego w dacie 28 listopada 1975r. obejmującego ww. działkę nr 1592/2 – z którego wynika, że teren objęty wnioskiem o zwrot oznaczony jest symbolem "58/R 1 MN - rezerwa pod realizację po 1980 roku. Obowiązuje zakaz zabudowy i podziałów, ograniczenie remontów. Teren uzbrojony, położony w pobliżu kotłowni [...]".

W piśmie z dnia 31 maja 2017 r. Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta poinformował Starostę, że w dostępnych rejestrach oraz w zasobach archiwum zakładowego Urzędu Miasta nie odnaleziono decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu z dnia 30 czerwca 1974 r. wraz z załącznikiem graficznym, ani dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę hotelu robotniczego dla [...] [....].

Z kolei przy piśmie z dnia 6 czerwca 2017 r. Prezydent Miasta przesłał: fragment miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. , obowiązującego w latach 1966-1977, wyrys i wypis ze "Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego miasta ", uchwalonego w dniu 26 października 2000 r., z którego wynika, że działka nr 1592/2 znajduje się w obszarze określonym jako "tereny zabudowy mieszkaniowej niskiej intensywności o określonej wysokości z usługami podstawowymi, istniejące/rozwojowe", wniosek [...] [....] z dnia 29 października 1975 r., skierowany do PBN , dotyczący sporządzenia umowy kupna-sprzedaży ww. nieruchomości. Wyjaśniono ponadto, że w zasobach archiwum zakładowego Urzędu Miasta oraz w zasobach Archiwum Państwowego nie odnaleziono decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i zagospodarowania terenu z dnia 30 czerwca 1974 r. wraz z załącznikiem graficznym.

W piśmie z dnia 28 sierpnia 2017 r. Prezydent Miasta poinformował organ, że parking na działce nr 1592/2 został naniesiony na mapę sytuacyjno-wysokościową 36-62c w wyniku pomiarów wykonanych w okresie od listopada do grudnia 1988 r. na zlecenie [...] [....], a operat z powyższych prac został przyjęty do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 29 grudnia 1988 r.

W piśmie z dnia 3 sierpnia 2017r. Archiwum Państwowe poinformowało organ, że nie odnaleziono decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu z dnia 30 czerwca 1974 r. wraz z załącznikiem graficznym oraz dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę hotelu robotniczego dla [...] [...].

Urząd Miasta przy piśmie z dnia 31 sierpnia 2017 r. przesłał dokumenty z operatu technicznego P.2661.1974.78 - szkic aktualizacyjny, rejestr pomiarowy P.2661.1991.420 - mapę sytuacyjną, P.2661.1940.11 - plan realizacyjny, P.2661.1991.420 - mapę sytuacyjno-wysokościową oraz rejestr własnościowy, P.2661.1996.735 - mapę sytuacyjną, kopię aktu notarialnego, uproszczony wypis z rejestru gruntów dla działek nr 1592/3,1592/4,1593,1592/2 obr. 0009.

W piśmie z dnia 27 września 2017 r. Miejski Zarząd Budynków poinformował organ, że nieruchomość położona w [...] znajduje się w jego zarządzie od dnia 01 stycznia 1997 r. jako mienie po zlikwidowanym w dniu 31 grudnia 1996 r. Rejonowym Przedsiębiorstwie Gospodarki Mieszkaniowej, a parking położony na działce 1592/2 funkcjonalnie związany jest z budynkiem hotelu usytuowanym przy ul. [...] 4 na działce nr 1592/5 i znajduje się na stanie środków trwałych MZB. W załączeniu przedłożono dokumenty (protokoły przekazania środka trwałego), które potwierdzają istnienie i przekazanie parkingu.

Uwzględniając powyższe Starosta ustalił, że w niniejszej sprawie szczegółowy zakres inwestycji określony został w decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu z dnia 30 czerwca 1974 r., której oryginału brak, pomimo poczynionych prób jej pozyskania. Natomiast w aktach sprawy otrzymanych od Starosty (który prowadził postępowanie zwrotowe działek sąsiednich) znajduje się kopia planu realizacyjnego zagospodarowania terenu przy hotelu pracowniczym , ul. [...], w którym określone zostały granice lokalizacji inwestycji obejmujące obok budowy hotelu także budowę zaplecza komunikacji. Tym samym, budowa ciągów komunikacyjnych była, zdaniem organu, przedmiotem planowanej inwestycji. Zakres tego przedsięwzięcia został określony do zrealizowania w obszarze zaznaczonym na planie "cyfrą 3" wg. legendy – parking na 60 miejsc. W obszarze tym znajduje się obecna działka 1592/2, na części działki został wybudowany parking. Badając sposób zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości organ oparł się na wyjaśnieniach otrzymanych z Urzędu Miasta oraz przeprowadzonych z udziałem stron w dniu 18 września 2017 r. oraz w dniu 31 października 2019 r. oględzinach nieruchomości – które wykazały, że od strony ul. [...] teren działki porośnięty jest trawą na długości kilkunastu metrów w kierunku zachodnim, w obszarze tym usytuowane są trzy włazy betonowe, których funkcji nie dało się zidentyfikować, a dalej w kierunku zachodnim od terenu porośniętego trawą, obszar przedmiotowej nieruchomości na długości kilkunastu metrów pokryty jest trylinką i wykorzystywany jako parking. Ustalono, że północne i południowe obrzeża obszaru poddanego oględzinom stanowią pasy zieleni o szerokości po około 3,5-4 m, a ponadto od strony północnej działki nr 1592/2 znajduje się ogrodzenie trwałe, prawdopodobnie wykonane przez właściciela sąsiedniej nieruchomości.

Starosta ustalił również, że wywłaszczona nieruchomość oznaczona w dacie wywłaszczenia jako działki nr 110/1 i nr 110/2 o pow. 798 m2, obecnie w ewidencji gruntów m. (obr. 0009) odpowiada części działki nr 1592/2 o pow. 0,1391 ha. W oparciu o treść księgi wieczystej organ I instancji ustalił, że nieruchomość oznaczona jako działka nr 1592/2 stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Gminy . Wojewoda decyzją z dnia 5 września 1991 r. stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez dotychczasowego zarządcę [....] prawa użytkowania wieczystego m.in. działki nr 110 o pow. 798 m2 ujawnionej w księdze wieczystej KW nr 1053 (odpowiadającej wywłaszczonym działkom nr 110/1 i nr 110/2 o pow. 798 m2) - karta nr 104-105 akt I instancji. Tożsamość działki nr 110 o pow. 798 m2 z wywłaszczonymi działkami nr 110/1 i nr 110/2 o pow. 798 m2, nie budzi żadnych wątpliwości. Z pisma Sądu Rejonowego VI Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 8 października 2019 r. (karta nr 243 akt I instancji) wynika, że wpis prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej KI1L/00074803/5 na rzecz [...] [...] nastąpił w dniu 14 kwietnia 1992 r., a podmiot ten figurował w księdze jako użytkownik wieczysty również w dacie 1 stycznia 1998 r. Zatem ujawnienie w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego na rzecz [...] [...] nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1998 r., a więc przed dniem wejścia w życie u.g.n. Dawne przedsiębiorstwo państwowe [...] [...] aktem notarialnym z dnia 19 lipca 1991 r. przekształciło się w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa. Z pisma Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 28 listopada 2019 r. (karta nr 285 akt I instancji) wynika, iż postanowieniem z dnia 1 sierpnia 1991 r. dokonano wpisu [...] [...].

Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, wskazał, że zgodnie z art. 229 u.g.n. roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie u.g.n. (tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Z brzmienia art. 229 u.g.n. wynika, że zwrot "ustanowiono użytkowanie wieczyste" obejmuje zarówno nabycie prawa użytkowania wieczystego zarówno w drodze czynności prawnej, jak i nabycie z mocy prawa. Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, iż na działce nr 110 przed wejściem w życie u.g.n. ustanowiono użytkowanie wieczyste, a fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej w dniu 14 kwietnia 1992 r. (karta nr 243 akt I instancji). W rezultacie, z mocy art. 229 u.g.n. (stanowiącego wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust. 3 u.g.n.) roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje – co przesądza o niezasadności zarzutów odwołania. Skoro bowiem nie jest dopuszczalny zwrot nieruchomości, to ustalanie jej wykorzystania na cel wywłaszczenia nie ma wpływu na wynik sprawy – choć organ I instancji przedstawił w uzasadnieniu decyzji sposób jej zagospodarowania. Kwestie dotyczące realizacji celu wywłaszczenia mogą być rozpatrywane dopiero po ustaleniu, że nie zachodzą negatywne przesłanki określone w art. 229 u.g.n. W ocenie organu odwoławczego w razie nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa w warunkach wywłaszczenia w trybie art. 6 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r., która została przed dniem 1 stycznia 1998 r. wpisana w księdze wieczystej jako objęta prawem wieczystego użytkowania na rzecz osoby trzeciej, późniejsze nabycie tego prawa od osoby trzeciej przez jednostkę samorządu terytorialnego (w niniejszej sprawie przez Gminę ) nie niweczy skutku w postaci wygaśnięcia prawa do zwrotu tej nieruchomości na podstawie art. 229 u.g.n.

Odnosząc się do zarzutu, że [...] [....] nie jest osobą trzecią, Wojewoda podkreślił, że stosownie do utrwalonego orzecznictwa nieruchomość sprzedana przez poprzednich właścicieli w trybie art. 6 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. została zbyta na rzecz Państwa – co nie może budzić wątpliwości w świetle treści art. 2 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji stwierdzić należy, że [...] [....]nie była stroną umowy sprzedaży nieruchomości, lecz byli nimi dawni właściciele oraz Skarb Państwa. W kwestii wykładni pojęcia "osoby trzeciej" użytego w art. 229 u.g.n. organ wskazał, że choć ustawa nie zawiera definicji tego pojęcia, to jednak w orzecznictwie wypracowano pogląd, że osobą trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. jest każda - zarówno fizyczna, jak i prawna - osoba inna (zatem trzecia) niż poprzedni właściciel lub Skarb Państwa, na którego rzecz utracił on swą własność. Tym samym [....] S.A. należało traktować jako osobę trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. Zarzut naruszenia przepisu art. 93 i 94 O.p. oceniono jako niezasadny, gdyż przepisy te regulują sukcesję podatkową związaną zarówno z łączeniem jak i z przekształceniem osób prawnych i znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł [....], zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów:

1. art. 7; art. 75 i art. 77 K.p.a. poprzez uznanie, że dowodem wystarczającym dla rozstrzygnięcia, czy działka została wykorzystana zgodnie z celem na który została wywłaszczona, pozostaje kopia planu realizacyjnego zagospodarowania terenu przy hotelu pracowniczym , ul. i uznanie za zbędne dla rzetelnego rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości tak istotnych dowodów, jak brak decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzonym projektem technicznym, protokołu odbioru obiektu wraz z inwentaryzacją, a także uznanie, że brak planu realizacyjnego zagospodarowania terenu z dnia 30 czerwca 1974 r., pozostaje faktem nieistotnym dla rzetelnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

2. art. 136 ust. 1 i art. 137 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. poprzez odmowę zwrotu wywłaszczonych działek, które w oczywisty sposób nie zostały wykorzystane na cel, dla którego zostały wywłaszczone, w tym na sugerowaną przez decydenta infrastrukturę komunikacyjną, rzekomo związaną z hotelem robotniczym przy ul. [...];

3. przepisów art. 93 i art. 94 Ordynacji podatkowej w związku z przepisami art. 1, art. 6, art. 7 i art. 10 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych poprzez uznanie, że powstała wskutek przekształcenia (prywatyzacji) przedsiębiorstwa państwowego pn. [...] [....], jednoosobowa spółka Skarbu Państwa wpisana do KRS pod nazwą [...] [....] Spółka Akcyjna jest osobą trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n., a zatem, w świetle powyższego prawo żądania zwrotu wygasło.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie i zmianę decyzji organu odwoławczego poprzez orzeczenie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

W niniejszej sprawie skarżący domagał się zwrotu nieruchomości, która została nabyta przez Skarb Państwa od poprzedników prawnych jego oraz [....] umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia 28 listopada 1975 r., w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64 z 1974r.). Jak przyjął organ odwoławczy, podstawę prawną odmowy zwrotu nieruchomości w niniejszym przypadku stanowił przepis art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", zgodnie z którym roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten jest wyjątkiem od zasady określonej w art. 136 ust. 3 u.g.n., który stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Jak się przyjmuje (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2016r., sygn. I OSK 2500/14) art. 229 u.g.n. należy rozumieć w ten sposób, że nie można orzec o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej wówczas, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi zatem do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi. Przepis art. 229 u.g.n. ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości. Z chwilą realizacji przesłanek z art. 229 u.g.n. nieruchomość wchodzi bowiem do obrotu cywilnoprawnego i co do zasady jej zwrot nie będzie możliwy, niezależnie od wystąpienia przesłanek zbędności. W sytuacji opisanej w art. 229 u.g.n. organ administracji nie ma zatem obowiązku badać, czy zostały spełnione przesłanki zwrotu nieruchomości, w szczególności bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje to, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na spornej nieruchomości w rozumieniu art. 137 tej ustawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 września 2020 r., sygn. I OSK 210/20, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. IV SA/Po 764/19).

Artykuł 229 u.g.n. nie czyni żadnej różnicy co do sposobu powstania prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z nim istotny jest sam fakt ustanowienia prawa i wpisania go do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy. Z punktu widzenia tego przepisu obojętne jest, czy prawo to powstało ex lege, na mocy decyzji administracyjnej czy umowy cywilnoprawnej – ważne jest jedynie, aby prawo użytkowania wieczystego powstało na rzecz innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego; prawo takie powinna mieć osoba trzecia (E. Bończak-Kucharczyk, "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany", opubl. LEX/el. 2020, t. 1 do art. 229 u.g.n.; powołany tam wyrok NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I OSK 648/08).

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zasadnie przyjęły, że – z uwagi na spełnienie dyspozycji art. 229 u.g.n. – zachodzi podstawa do odmowy zwrotu nieruchomości na rzecz wnioskodawców.

Jak wynika z niespornych ustaleń poczynionych przez organy, wywłaszczona nieruchomość oznaczona w dacie wywłaszczenia jako działki nr 110/1 i nr 110/2 o pow. 798 m2 odpowiada części działki nr 1592/2 o pow. 0,1391 ha, która obecnie stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Gminy (na podstawie umowy z dnia 28 kwietnia 2000 r.; ujawnienie Gminy w księdze wieczystej nastąpiło w dniu 18 stycznia 2002 r.). Co w sprawie istotne, Wojewoda decyzją z dnia 5 września 1991 r. stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez dotychczasowego zarządcę [....] prawa użytkowania wieczystego m.in. działki nr 110 o pow. 798 m2 ujawnionej w księdze wieczystej [...], a odpowiadającej, co także bezsporne, wywłaszczonym działkom nr 110/1 i nr 110/2 o pow. 798 m2 (k. 104-105 akt organu I instancji). [...] [...] aktem notarialnym z dnia 19 lipca 1991 r. przekształciło się w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa. Z pisma Sądu Rejonowego X Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 28 listopada 2019 r. wynika, iż postanowieniem z dnia 1 sierpnia 1991 r. dokonano wpisu [...] Spółka Akcyjna do rejestru handlowego (RHB 1257; k. 285 i nast. akt organu I instancji). Jak z kolei wynika z pisma Sądu Rejonowego VI Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 8 października 2019 r. (k. 243 akt organu I instancji), wpis prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej KI1L/00074803/5 na rzecz [...]Spółka Akcyjna, nastąpił w dniu 14 kwietnia 1992 r., a podmiot ten figurował w księdze jako użytkownik wieczysty również w dacie 1 stycznia 1998 r.

Skarżący nie kwestionował powyższych ustaleń, twierdził natomiast, czyniąc to także przedmiotem zarzutu skargi rozpoznawanej przez Sąd, że jednoosobowa spółka Skarbu Państwa wpisana do KRS pod nazwą [...] Spółka Akcyjna, nie jest osobą trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n., a tym samym nie można przyjąć, że zachodzi podstawa do odmowy zwrotu nieruchomości. Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Osobą trzecią w rozumieniu przepisu art. 229 u.g.n. na rzecz której na nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego jest każda osoba fizyczna, a także każda osoba prawna, niebędącą Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego. Chodzi tu o osobę inną (zatem trzecią) niż poprzedni właściciel lub Skarb Państwa, na którego rzecz utracił on swą własność. [...]Spółka Akcyjna jako spółka prawa handlowego, stanowi podmiot wyposażony w osobowość prawną. Jak stanowi art. 33 k.c. Skarb Państwa będąc wyposażonym w osobowość prawną jest podmiotem odrębnym od innych jednostek organizacyjnych (również państwowych osób prawnych) wyposażonych mocą ustaw szczególnych w osobowość prawną. Odpowiednio do art. 34 k.c. Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych jest podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą jedynie takiego mienia, które nie należy do innych państwowych osób prawnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 maja 2005 r., sygn. OSK 1452/04, wyrok NSA z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. I OSK 3013/18, wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. II SA/Kr 137/10, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 września 2010 r., sygn. II SA/Wr 401/10). W tej sytuacji za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 93 i 94 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), które dotyczą praw i obowiązków o charakterze podatkowym, jak i powołanych w skardze przepisów ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.

Skoro zatem, jak wykazano, w przedmiotowej sprawie zaszły okoliczności przewidziane w art. 229 u.g.n., to nie mogło dojść do naruszenia art. 136 i 137 tej ustawy, gdyż przepisy te nie miały w sprawie zastosowania (jak wyżej podniesiono organ nie miał obowiązku badać, czy zostały spełnione przesłanki zwrotu nieruchomości, w szczególności, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawało to, czy został zrealizowany cel wywłaszczenia). Podobnie nie doszło do naruszenia przepisów art. 7, 75 i 77 K.p.a., poczynione w sprawie ustalenia były bowiem wystarczające do wydania rozstrzygnięcia.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.