Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1132/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1,  art. 151 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2013 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania z naruszeniem prawa decyzji w sprawie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie prawidłowości wykonania ogrodzenia działki nr [...], położonej w M. i stanowiącej własność J. K. Decyzja została doręczona J. K., która był jedyną stroną postępowania, w dniu 6 listopada 2006 r. W decyzji podano, że postępowanie zostało przeprowadzone w związku z pismem Urzędu Gminy w C. z 11 lipca 2006 r. Z akt sprawy wynika, że w związku z tym ogrodzeniem interweniował w organach administracji H. Z. W dniu 4 września 2006 r. wpłynęło do PINB w Z. jego pismo o zbadanie zgodności z prawem ogrodzenia działki nr [...]. Odpowiedzi na nie udzielono stronie pismem z 3 listopada 2006 r. Pismem z 27 listopada 2006 r. H. Z. złożył skargę do [...]WINB w K. na postępowanie organu niższego stopnia, podając w podstawie art. 227 k.p.a. Jednocześnie w treści tego pisma odniósł się do wydania w sprawie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności wybudowanego ogrodzenia, nie indywidualizując jednak tej decyzji. W końcowej części pisma jego autor zawarł żądanie powtórnego zbadania sprawy i unieważnienie decyzji o umorzeniu postępowania, która w jego przekonaniu jest niezgodna z prawem.

W reakcji na skargę H. Z. z 27 listopada 2006 r. [...] WINB w K. skierował pismo z 13 grudnia 2006 r. do PINB w Z. wskazując, że w sprawie winny zostać rozważone podnoszone zarzuty i powinna być wydana decyzja kończąca postępowanie, nawet gdyby miała to być decyzja o umorzeniu postępowania, zaś H. Z. winien być jego stroną, jeżeli posiada parcelę położoną przy przedmiotowej drodze. W konsekwencji tego pisma PINB w Z. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie legalności ogrodzenia a następnie wydał decyzję z [...] r. nr [...], którą umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez [...] WINB w K. decyzją z [...] r. nr [...]. Jednakże wskutek skargi H. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt II SA/GL 442/07 stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji, wskazując że decyzjami tymi załatwiono sprawę już uprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, jaką jest decyzja PINB w Z. z dnia [...] r. Sąd wskazał, że spełniona została zatem przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a decyzje ostateczne podlegają wzruszeniu jedynie w trybach nadzwyczajnych.

Pismem z 18 grudnia 2007 r. H. Z. zwrócił się do PINB w Z. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z [...] r., podając jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. W uzasadnieniu podniósł m. in., że o wydaniu decyzji ostatecznej dowiedział się z wyroku WSA w Gliwicach, doręczonego mu 20 listopada 2007 r.

Decyzją z dnia [...] r. PINB w Z. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] r. Rozstrzygnięcie to uchylił organ II instancji decyzją z [...] r. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji powtórnie wydał w dniu [...] r. decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Także to rozstrzygnięcie zostało uchylone aktem z [...] r. a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W wyniku uwzględnienia zaleceń organu wyższego stopnia PINB w Z. wystosował do stron zawiadomienie z 9 lipca 2009 r. o wszczęciu postępowania a następnie decyzją z [...] r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wznowieniowe. W podstawie prawnej podano przepis art. 105 § 1 w związku z art. 148 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o wznowienie wpłynął 18 grudnia 2007 r. Wniosek ten został złożony z naruszeniem terminu miesięcznego, albowiem strona nie dowiedziała się o decyzji ostatecznej z wyroku sądu administracyjnego, lecz wiedziała o niej wcześniej, o czym świadczy treść pisma H. Z. z 27 listopada 2006 r. skierowanego do [...] WINB w K. Równocześnie stwierdzono, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną.

Po rozpoznaniu odwołania H. Z. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podzielono stanowisko, że wniosek o wznowienie został złożony po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Skoro doszło do wznowienia postępowania, to w tej sytuacji prawidłowe jest jego umorzenie. Organ odwoławczy uznał, że mimo wadliwej nazwy, zawiadomienie z dnia 9 lipca 2009 r. zawiera elementy konieczne dla postanowienia o wznowieniu postępowania. Krytycznie natomiast oceniono fakt, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji dokonano oceny przesłanek wznowienia.

Jednakże uzasadniając skargę H. Z. prawomocnym wyrokiem z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt II SA/GL 121/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obydwu instancji. W motywach Sąd wskazał, że istotne znaczenie dla oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia ma data złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podstawą do umorzenia wznowionego postępowania było przyjęcie przez organy obu instancji, że skarżący złożył wniosek o wznowienie po upływie kodeksowego terminu. Jako wniosek o wznowienie organy zakwalifikowały pismo skarżącego z 18 grudnia 2007 r., stwierdzając przy tym, że wiedzę o wydanej decyzji ostatecznej miał on już w listopadzie 2006 r., o czym świadczy treści pisma z 27 listopada 2006 r. Pismo to zostało sporządzone już po upływie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] r. i zawierało żądanie strony usunięcia tej decyzji z obrotu prawnego, jako naruszającej prawo. Strona sformułowała zatem zarzuty wobec decyzji ostatecznej, które przez organ zostały zupełnie pominięte, nadano postępowaniu wadliwy kierunek i w wyniku zaleceń organu II instancji doszło do ponownego rozpoznania sprawy już merytorycznie załatwionej, na co wskazał WSA w wyroku z dnia 11 października 2007 r. Zdaniem Sądu, w tej sytuacji nie można zbagatelizować faktu, że już w listopadzie 2006 r. były kierowane zarzuty wobec decyzji ostatecznej. Zarzuty te nie mogą pozostać nierozpoznane. Celnie pełnomocnik strony skarżącej podniósł w postępowaniu przed sądem, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis art. 235 k.p.a., regulujący kwalifikację skarg wnoszonych po wydaniu decyzji ostatecznej. Zgodnie z tym przepisem, skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Do interpretacji tego rodzaju pisma strony znajdują przy tym zastosowanie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, obligujące organ do wyjaśnienia treści żądania, jeśli nie jest ono dostatecznie precyzyjnie sformułowane. W okolicznościach faktycznych sprawy w przekonaniu Sądu nie można było zatem przyjąć, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony dopiero 18 grudnia 2007 r., podczas gdy strona o wydanej decyzji dowiedziała się ponad rok wcześniej. Należy dokonać kwalifikacji żądań strony zgłoszonych w piśmie z 26 listopada 2006 r., kwalifikacja dokonana przez organ była bowiem wadliwa i doprowadziła do przeprowadzenia postępowania obarczonego wadą nieważności. Sąd wskazał, że w braku odmiennego stanowiska strony, mając na względzie treść formułowanych w toku postępowania zarzutów i żądań, należy przyjąć, że pismo z 27 listopada 2006 r. stanowiło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną PINB w Z. z [...] r. o umorzeniu. W piśmie tym strona żąda bowiem powtórnego zbadania sprawy, zarzucając że umorzono postępowanie wysłuchując tylko jednej strony a decyzja nie jest zgodna z prawem. Stąd też Sąd nie podzielił stanowiska organów co do złożenia wniosku o wznowienia postępowania z przekroczeniem terminu, wydane w sprawie decyzje podlegały uchyleniu, jako podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, orzekł o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] r. nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...], uchylił powyższą własną decyzję i nakazał J. K. rozbiórkę ogrodzenia od strony działki nr [...], stanowiącą część drogi wewnętrznej, oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem "KW". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał przepis art. 151 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zdaniem organu nadzoru budowlanego, w świetle wyroku WSA w Gliwicach w sprawie II SA/GL 121/10, brak podstaw do kwestionowania terminu do złożenia przez H. Z. wniosku o wznowienie postępowania. Lokalizacja przedmiotowego ogrodzenia działki nr [...] w M., zrealizowanego z siatki plecionej na słupkach metalowych, zabetonowanych w gruncie, przez J. K. w latach 2004-2006, narusza zaś ustalenia planu miejscowego, przyjętego uchwałą Rady Gminy C. z dnia [...] r. nr [...] (Dz. Urzęd. Woj. Nr [...], poz. [...] z dnia [...] r.), w świetle zapisów którego działka oznaczona jest symbolem KW, oznaczającym drogę wewnętrzną o liniach rozgraniczających wynoszących 6,0 m.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. K., zarzucając że w świetle znajdującego się w aktach wypisu z planu miejscowego z dnia [...] r., wynika że sporne ogrodzenie zabudowano legalnie.

Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 146 § 1 kpa, orzeczono o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości oraz stwierdzeniu wydania decyzji PINB z dnia [...] r. nr [...] – z naruszeniem prawa wobec niemożności jej uchylenia z powodu upływu 5-letniego terminu od dnia jej doręczenia. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 297/07, LEX nr 488566).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt II SA/GL 121/10 wskazał m. in., iż w przedmiotowej sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 235 Kodeksu postępowania administracyjnego, pismo z dnia 26 listopada 2006 r., stanowi wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną PINB w Z. nr [...] z dnia [...] r. o umorzeniu.

Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w ww. wyroku wskazał, iż "w braku odmiennego stanowiska strony, mając na względzie treść formułowanych w toku postępowania zarzutów i żądań, należy przyjąć, iż pismo z 27 listopada 2006 r. stanowiło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną PINB w Z. z [...] r. o umorzeniu. W piśmie tym strona żąda bowiem powtórnego zbadania sprawy, zarzucając, że umorzono postępowanie wysłuchując tylko jednej strony a decyzja nie jest zgodna z prawem. Nadto, organ wyjaśnił, że konsekwencją zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania, jest zasadniczo uchylenie decyzji dotychczasowej, jako wydanej w postępowaniu dotkniętym wadą i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Od tej zasady ustawodawca wprowadził jednak pewne wyjątki, polegające na ograniczeniu możliwości uchylenia decyzji dotychczasowej, nawet jeśli wydana ona została z naruszeniem przepisów. Negatywne przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej określa art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy do nich w szczególności upływ czasu. Zgodnie z wymienionym przepisem art. 146 § 1 Kodeksu, uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 do pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Upływ okresu przedawnienia określony w przepisie art. 146 § 1 kpa oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Po upływie tego okresu, w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania, organ administracji publicznej traci kompetencję nie tylko do uchylenia decyzji, ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym, z powodu stwierdzenia przez organ administracji braku podstaw do jej uchylenia, gdyż jest to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Uwzględnienie terminu pięciu lat jest bezwarunkowe – niezależne od okoliczności, które go spowodowały.

Z orzecznictwa wynika zaś, że termin pięciu lat należy liczyć od daty ostatniego doręczenia decyzji którejś ze stron postępowania (por. np. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2003 r., II SA/Gd 1861/00, Lex Nr 299267, wyrok NSA z dnia 28 listopada 1996 r., II SA/Gd 766/96, Lex Nr 44242), wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 1045/06). Zdaniem organu z akt sprawy wynika bezspornie, iż decyzja ostateczna powiatowego organu nadzoru budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie ogrodzenia działki nr ewid. [...] zlokalizowanej w M. stanowiącej własność J. K. została doręczona stronie J. K. w dniu 6 listopada 2006 r. (dowód zwrotne potwierdzenie odbioru).

Organ wyjaśnił, iż w rozumieniu art. 146 § 1 kpa, chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu jako strony. Doręczenie decyzji, o jakim mowa w tym przepisie to skierowanie decyzji do którejkolwiek ze stron biorących udział w postępowaniu i doręczenie im tej decyzji, a termin 5-letni wymieniony w tym przepisie biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie. Zgodnie z tym przepisem, data doręczenia jest datą doręczenia decyzji stronie biorącej udział w postępowaniu, nie zaś osobie, która na podstawie przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa domaga się wznowienia postępowania, a której decyzja w postępowaniu, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania nie była doręczona.

Wobec powyższego pięcioletni termin od dnia doręczenia ww. decyzji powiatowego organu nadzoru budowlanego I instancji stronie postępowania J. K. upłynął w dniu 6 listopada 2011 r. Do organu akta przedmiotowej sprawy wpłynęły zaś w dniu 7 listopada 2011 r. Stąd też w ocenie organu, upływ terminu uniemożliwia uchylenie decyzji PINB w Z. nr [...] z dnia [...] r.

Skutek taki wprost przewiduje art. 146 § 1 kpa, skoro także w przypadku zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 tego Kodeksu, polegającej na pozbawieniu jednej ze stron postępowania udziału w nim, przewiduje przeszkodę w postaci upływu czasu od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji.

Nadto organ zaznaczył, że terminy wskazane w przepisie art. 146 § 1 kpa mimo, że zamieszczone zostały w ustawie procesowej, mają charakter materialnoprawny.

Wskazane w art. 146 § 1 kpa terminy przedawnienia stanowią, jak podkreśla się w doktrynie, wyraz kompromisu między zasadą praworządności, a zasadą trwałości decyzji administracyjnej (por. B. Adamiak, Komentarz do art. 146 kpa [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2000, s. 592).

Mając na uwadze powyższe organ uznał, że nie budzi wątpliwości fakt, iż w niniejszej sprawie orzekanie po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego nastąpiły po upływie pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 kpa. Termin ten upłynął bowiem w dniu 6 listopada 2011 r.

Skargę na decyzję ostateczną wniósł H. Z., domagając się jej uchylenia i obciążenia organu kosztami postępowania z powodu naruszenia art. 146 § 1 kpa i niezastosowania art. 156 § 1 pkt 3 kpa jako podstawy nieważności decyzji PINB w Z. z dnia [...] r., a w efekcie niezastosowania 10-letniego terminu przedawnienia, określonego w art. 156 § 2 kpa. Skarżący zarzucił, że wbrew treści wyroku WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/GL 121/10 i wskutek niewłaściwego zastosowania podstawy prawnej, został pozbawiony ochrony prawnej poprzez uniemożliwienie mu żądania rozbiórki spornego ogrodzenia. Zdaniem skarżącego, wbrew stanowisku organu odwoławczego, jego żądanie, określone w skardze z dnia 27 listopada 2006 r., dotyczyło bowiem stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...]r., co jednoznacznie wynikało też z treści pisma z dnia 20 września 2011 r., skierowanego do PINB w Z.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, bowiem w świetle przywołanego w skardze wyroku, brak podstaw do kwestionowania prawidłowości zastosowania instytucji wznowienia postępowania, o co skarżący wniósł w pismach z dnia 28 grudnia 2007 r., 23 lutego 2009 r. i 15 września 2009 r. Nadto, w odpowiedzi na odwołanie J. K., wniósł o jego oddalenie.

Uzupełniając skargę w piśmie z dnia 18 lutego 2013 r. skarżący podtrzymał zarzut naruszenia wytycznych, zawartych w wyrokach WSA w sprawach II SA/GL 442/07 i II SA/GL 121/10, bowiem organ nadzoru budowlanego nie dokonał właściwej kwalifikacji jego żądania zgłoszonego w skardze z dnia 27 listopada 2006 r. Jego zdaniem, decyzja PINB nr [...] została zaś wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 2 kpa) z powodu naruszenia planu miejscowego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i Prawa budowlanego, a także niepowiadomienia go o wszczęciu postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa, a tylko w takim aspekcie podlegała kontroli sądowej. Wbrew zarzutom skarżącego, organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował wyrok tut. Sądu w sprawie II SA/GL 121/10, rozpoznając sprawę w trybie wznowieniowym. Z przytoczonych wyżej motywów tego wyroku wynika jednoznacznie, że już pismo skarżącego z dnia 27 listopada 2006 r. stanowiło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną PINB w Z. z dnia [...] r. Nie budzi przy tym żadnej wątpliwości, że pismo skarżącego z dnia 18 grudnia 2007 r. zawierało żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa. Stąd też na poprzednim etapie postępowania sporna była jedynie kwestia dochowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Przywołanym wyżej wyrokiem Sąd przesądził jednak, że termin ten został dochowany. Zatem wskutek prawomocnego orzeczenia tut. Sądu organy administracji zobligowane były do rozpoznania sprawy w trybie wznowieniowym, a nie – w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Faktem jest, że skarżący w toku ponownego rozpoznania sprawy w piśmie z dnia 20 września 2011 r., skierowanym do organu I instancji zawarł żądanie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Z. z dnia [...] r., jednak na żadnym etapie sprawy nie cofnął poprzedniego wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego kwestionowaną decyzją. Stąd też organy administracji zobligowane były do zakończenia sprawy wznowieniowej zgodnie z wymogami art. 104 kpa. Wyjaśnić też przyjdzie, że oba tryby nadzwyczajne weryfikacji decyzji mają charakter niekonkurencyjny, gdyż oparte są na różnych przesłankach, a do ich prowadzenia właściwe są różne organy. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji do prowadzenia postępowania właściwy jest organ wyższego stopnia (art. 157 § 1 kpa). Już z tych względów organ I instancji nie był władny do merytorycznego rozpoznania żądania skarżącego, zawartego w piśmie z dnia 20 września 2011 r. Fakt złożenia takiego żądania nie miał też żadnego wpływu na dalszy bieg sprawy wznowieniowej. Zasadnie przy tym zwrócił organ odwoławczy uwagę, że skarżący w odpowiedzi na odwołanie J. K. od decyzji organu I instancji z dnia [...] r., domagał się jego nieuwzględnienia. Oczywiście, w interesie skarżącego leżało utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, orzekającej o nakazie rozbiórki spornego ogrodzenia, jednak wskazać przyjdzie, że wskutek zaskarżonej decyzji nie został on pozbawiony prawnej możliwości wdrożenia kolejnego postępowania nadzwyczajnego w postaci złożenia do właściwego organu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia [...] r. Wyeliminowanie w tym trybie decyzji otworzyłoby zaś drogę do ponownego rozpoznania sprawy spornego ogrodzenia. Wskazać też przyjdzie, że ustawodawca nie przewidział żadnego terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji – w przeciwieństwie do podania strony o wznowienie postępowania.

Zasadnie też organ, którego działanie zaskarżono, wskutek odwołania J. K. od decyzji organu I instancji, wydanej w trybie wznowieniowym, dopatrzył się negatywnej przesłanki uchylenia decyzji dotychczasowej w postaci upływu terminu, określonego w art. 146 § 1 kpa. Prawidłowo ustalił bowiem organ odwoławczy, że wobec doręczenia decyzji J. K. jako stronie biorącej udział w postępowaniu w dniu [...] r., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, na które to przesłanki wskazał skarżący, nie jest możliwe po upływie 5 lat od daty doręczenia decyzji tej stronie, która brała udział w postępowaniu. Termin ten upłynął zaś w dniu 6 listopada 2011 r., a zatem jeszcze przed wpływem akt do organu odwoławczego. Tymczasem jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1014/12 (LEX nr 1235410), upływ terminów określonych w art. 146 § 1 kpa, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Termin pięcioletni ma bowiem charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje skutek w postaci niemożności uchylenia decyzji dotychczasowej, nawet jeżeli została wydana z naruszeniem prawa. Zatem upływ tego terminu oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie (wyrok NSA z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 561/09, LEX nr 595425). Jednocześnie wyjaśnić przyjdzie, że biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa, a jego upływ zobligowany był uwzględnić organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 258/10, OSP 2011/12/122). Stąd też rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, organ którego działanie zaskarżono, wobec stwierdzenia upływu 5-letniego terminu z art. 146 § 1 kpa, zobligowany był do uchylenia decyzji organu I instancji, wydanej w trybie wznowieniowym i stwierdzenia wydania decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 kpa). Oznacza to, że decyzja dotychczasowa, pomimo jej wydania z pominięciem udziału skarżącego, nadal pozostaje w obrocie prawnym, co jednak umożliwia skarżącemu zarówno dochodzenie roszczeń odszkodowawczych, jak i złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia [...] r. W tym stanie rzeczy bez znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są zarzuty skarżącego zawarte w piśmie z dnia 18 lutego 2013 r., a wskazujące na wadliwość tej decyzji.

Nieuzasadniony jest też zarzut naruszenia art. 156 § 2 kpa, skoro zaskarżona decyzja wydana została w trybie wznowieniowym, wdrożonym na żądanie skarżącego. Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, że wyrok tut. Sądu w sprawie II SA/GL 442/07 nie dotyczył sprawy wznowieniowej. Stąd też bezzasadny jest zarzut naruszenia zawartych w nim rozważań.

Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 207 ze zm.).

sw