Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 963/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.3 §1, art.145 §1 pkt 1 pkt 1 lit.c, art.200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.77 §1, art.107 §3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. Sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 5617 zł (słownie: pięć tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Strona skarżąca, wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw "G." Sp. z o.o. w B. złożyła w dniu [...] kwietnia 2013 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.

Na podstawie danych zawartych we wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz po przeprowadzonym postępowaniu Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. ustalił, że na mocy decyzji Marszałka Województwa L. znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. dokonano wstępnego uznania "G." Sp. z o.o. za grupę producentów owoców i warzyw w grupie produktów: grzyby z rodzaju agaricus, grzyby pozostałe oraz zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania na lata: 2008-2012. Ponadto, dokonano zatwierdzenia zmian w planie dochodzenia do uznania Grupy na lata 2008-2012.

W dniu [...] czerwca 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował do Grupy wezwanie do złożenia wyjaśnień.

W dniu [...] czerwca 2013 r., Skarżąca złożyła zmianę do wniosku, w której zmniejszyła wnioskowaną kwotę pomocy o 58 500,00 zł. W złożonej zmianie Grupa odjęła wartość gruntu w wysokości 78 000,00 zł, który został dofinansowany przy rozliczeniu zakupu nieruchomości gruntowej zabudowanej w miejscowości H. (działka ewidencyjna nr [...]) w pierwszym roku realizacji planu dochodzenia do uznania.

W dniu [...] lipca 2013 r., w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień, Grupa złożyła korektę wniosku, w której zmniejszyła wartość poniesionych kwalifikowanych kosztów inwestycji oraz wartość kosztów związanych z przygotowaniem i realizacją całej inwestycji zakończonej w okresie objętym wnioskiem.

Z powodu wątpliwości, co do ceny nabycia przez Grupę przedmiotu inwestycji, Dyrektor OR ARiMR zlecił wycenę przez rzeczoznawcę celem sprawdzenia, czy cena zakupu nieruchomości gruntowej nie przekracza wartości rynkowej, a tym samym czy uzasadnione jest objęcie pomocą finansową całkowitej wysokości kosztów poniesionych przez grupę producentów.

W dniu [...] lipca 2013 r. do L. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął operat szacunkowy określający oszacowaną wartość rynkową prawa własności niezabudowanego gruntu działki o nr ewidencyjnym [...] i powierzchni 3039 m2, położonej we wsi H., gmina B. Wartość rynkowa nieruchomości została określona w przedmiotowym operacie szacunkowym na 100 000,00 zł.

Postanowieniem nr [...] organ dopuścił dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, w celu określenia wartości rynkowej nabytej przez Grupę działki ewidencyjnej nr [...].

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Dyrektor OR ARiMR w dniu [...] września 2013 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Grupie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w kwocie 792 522,35 zł, co stanowi pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 99 422,68 zł oraz pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 693 099,67 zł.

W dniu 11 października 2013 r. od ww. decyzji Grupa złożyła odwołanie do Prezesa ARiMR, z zachowaniem ustawowego terminu.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Prezes ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał przepisy prawa krajowego oraz unijnego mające zastosowanie w sprawie. Pokreślił, iż środki wypłacane w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw są środkami budżetowymi (z budżetu unijnego jak i krajowego) i jako takie podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (art. 30 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych).

Zgodnie z art. 103 a ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy, pomoc finansowa jest udzielana wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. W rozpoznawanej sprawie Grupa złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. (II półrocze 5 roku realizacji).

Zgodnie, ze stanowiącym załącznik do wniosku, wykazem faktur i rachunków potwierdzających wartość produktów sprzedanych wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw wytworzonych przez jej członków, w okresie od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., wyliczona po kontroli administracyjnej i przyjęta do naliczenia pomocy finansowej wynosi 4 634 768,98 zł netto, co stanowi równowartość 1 090 841,8801 euro w drugim półroczu piątego roku realizacji planu dochodzenia do uznania (wg kursu EBC na dzień 29 czerwca 2012 roku, który wynosi 4,2488 PLN/EUR).

Natomiast w pierwszym półroczu piątego roku realizacji planu dochodzenia do uznania (okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r.), wartość produktów sprzedanych wyniosła 4 105 073,01 zł netto, co stanowi równowartość 920 832,8869 euro (kurs EBC z dnia 30 grudnia 2011 r. wynosił 4,4580 PLN/EUR). Wartość produktów sprzedanych (określona w euro) za pierwsze półrocze nie przekroczyła 1 000 000 euro, tym samym Grupa otrzymała pomoc finansową według stawki ryczałtowej 4% od wartości produktów sprzedanych do 1 000 000 euro. Kwota pomocy finansowej za pierwsze półrocze piątego roku realizacji planu dochodzenia do uznania wyniosła 36 833,3154 euro (164 202,92 zł).

Mając na uwadze ustaloną wartość produktów sprzedanych wynoszącą w drugim półroczu piątego roku realizacji planu dochodzenia do uznania 1 090 841,8801 euro organ stwierdził, że suma uzyskanych przez Grupę przychodów za pierwsze i drugie półrocze (w całym piątym roku) wynosi ogółem 2 011 674,7670 euro, a więc przekracza 1 000 000 euro i wartość ryczałtowa pomocy finansowej dla wartości produktów sprzedanych w drugim półroczu piątego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, naliczona została w wysokości 4% od wartości produktów sprzedanych do 1 000 000 euro (79 167,1131 euro) oraz w wysokości 2% od wartości produktów sprzedanych powyżej 1 000 000 euro (1 011 674,7670 euro). Wyliczona dla II półrocza kwota pomocy finansowej, po uwzględnieniu limitu za I półrocze i limitu na dany rok realizacji planu dochodzenia do uznania, wynosi w euro 23 400,1789 (99 422,68 zł).

Mając na uwadze limit wartości pomocy na drugie półrocze piątego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, należna kwota pomocy finansowej wynosi 23 400,1789 euro. Przeliczona po kursie wymiany euro na dzień 29 czerwca 2012 r., 4,2488 PLN/EUR, wynosi 99 422,68 zł.

Zgodnie z art. 103a ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1234/2007, w związku z art. 44 rozporządzenia nr 543/2011, inwestycje objęte pomocą niezbędne w celu uzyskania uznania zrealizowane na podstawie zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania, wstępnie uznane grupy producentów mogą wykorzystywać do przygotowania i sprzedaży owoców świeżych z przeznaczeniem do bezpośredniej konsumpcji lub przetwórstwa, pochodzących tylko od jej członków, ujętych w grupie lub grupach produktów, w odniesieniu dla których grupa została wstępnie uznana oraz będą finansowane proporcjonalnie do ich wykorzystania dla produktów członków grupy producentów, w odniesieniu do których udzielono jej wstępnego uznania.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia, wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw przyznawana jest pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem lub przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których grupa została wstępnie uznana, jeżeli inwestycja lub jej etap zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy, zostały zrealizowane, są dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków, nieprzekraczającej wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania oraz odpowiadają specyfice zbioru i działań wykonywanych w odniesieniu do owoców i warzyw po jego dokonaniu.

Zgodnie z wykazem faktur i rachunków potwierdzających wartość poniesionych kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w okresie od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., wykazem kosztów zakupu gruntu oraz przygotowania i realizacji inwestycji, związanych z zakończeniem całej inwestycji, ujętej w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w okresie od dnia 23 sierpnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. oraz dokumentami potwierdzającymi zrealizowanie ujętych w planie dochodzenia do uznania inwestycji, wartość rzeczywiście poniesionych przez Grupę wydatków związanych z realizacją inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, wynikająca z faktur VAT, przyjęta i zakwalifikowana do objęcia pomocą finansową wynosi 1 138 239,00 zł netto (koszty całej inwestycji w okresie objętym wnioskiem 860 986,84 zł oraz koszt zakupu nieruchomości gruntowej związanej z realizacją całej inwestycji, z uwzględnieniem limitu 100 000,00 zł i koszty związane z przygotowaniem i realizacją całej inwestycji, z uwzględnieniem limitu 177 252,16 zł).

Koszty całej inwestycji zatwierdzone w planie dochodzenia do uznania na nadany okres realizacji wynoszą 875 500,00 zł.

Organ w sposób szczegółowy przedstawił wydatki wynikające z faktur VAT, które Grupa uwzględniła w kwocie poniesionych kosztów inwestycji.

Grupa we wniosku złożonym w dniu [...] kwietnia 2013 r. wykazała wartość poniesionych kosztów inwestycji w wysokości 864 883,10 zł oraz wykazała wartość zakupu gruntu związanego z realizacją całej inwestycji w wysokości 228 000,00 zł i koszty związane z przygotowaniem i realizacją całej inwestycji w wysokości 259 462,00 zł, łącznie 1 352 345,10 zł i wnioskowała o kwotę 1.014 258,83 zł.

Zgodnie z art. 117 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011, płatności oblicza się na podstawie kwoty, którą uznano za kwalifikującą się do otrzymania pomocy oraz zgodnie z art. 117 ust. 2 lit. b w/w rozporządzenia, na podstawie kwoty, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku.

Ogółem wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania wynosi 1 113 681,51 zł (99 422,68 zł + 1 014 258,83 zł), z kolei, ogółem należna kwota pomocy wynosi 792 522,35 zł (99 422,68 zł + 693 099,67 zł).

Kwota przyznanej płatności jest mniejsza niż kwota wnioskowana przez Grupę, z uwagi na art. 117 ust. 1 oraz ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 543/2011 i zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 4 oraz § 5 rozporządzenia.

Stosownie do art. 117 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011 w przypadku, gdy wnioskowana kwota przekracza kwotę należną, ustaloną w trakcie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu o więcej niż 3% kwoty należnej, kwotę faktycznie należną beneficjentowi obniża się. Kwota obniżenia równa jest różnicy pomiędzy wnioskowaną kwotą pomocy finansowej, a kwotą faktycznie należną grupie producentów.

Mając powyższe na względzie organ zauważył, że w rozpatrywanym przypadku różnica między łączną wnioskowaną kwotą pomocy, a łączną należną kwotą pomocy finansowej (1 113 681,51 zł - 953 101,93 zł = 160 579,58 zł) wynosi 160 579,58 zł. Powyżej ustalona różnica przekracza 3%. Tym samym należna kwota pomocy finansowej do wypłaty Grupie, za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., po dokonaniu obniżki kwoty należnej w wysokości 160 579,58 zł, (953 101,93 zł - 160 579,58 zł = 792 522,35 zł) wynosi 792 522,35 zł.

W dniu 10 czerwca 2013 r. Strona złożyła zmianę do wniosku, w której zmniejszyła wnioskowaną kwotę pomocy o 58 500,00 zł. W złożonej zmianie Grupa odjęła wartość gruntu w wysokości 78 000,00 zł, który został dofinansowany przy rozliczeniu zakupu nieruchomości gruntowej zabudowanej w miejscowości H. (działka ewidencyjna nr [...]) w pierwszym roku realizacji planu dochodzenia do uznania. Organ podkreślił jednak, że zmiana do wniosku, w której Grupa zmniejszyła wnioskowaną kwotę, została złożona po terminie na złożenie wniosku, określonym w art. 45 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011, czyli w przedmiotowej sprawie najpóźniej do dnia 31 marca 2013 r. Wszelkie zmiany, w związku z wykryciem nieprawidłowości, nie mogą prowadzić do obejścia systemu sankcji przewidzianych w art. 117 rozporządzenia Nr 543/2011. Tym samym, działanie wbrew tej regule, stanowiłoby również naruszenie wspomnianych celów systemu sankcji. W związku z powyższym, organ nie uznał złożonej przez Grupę w dniu [...] czerwca 2013 r. zmiany do wniosku. Organ nie mógł także zastosować w przedmiotowej sprawie art.117 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia, zgodnie z którym organ może odstąpić od nałożenia sankcji, jeśli grupa producentów wykaże, że nie jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowanej kwoty. Grupa nie wykazała tego.

W dniu [...] lipca 2013 r., w odpowiedzi na wezwanie organu, Grupa złożyła korektę wniosku, w której zmniejszyła wartość poniesionych kwalifikowanych kosztów inwestycji oraz wartość kosztów związanych z przygotowaniem i realizacją całej inwestycji zakończonej w okresie objętej wnioskiem.

Grupa do wniosku o przyznanie pomocy finansowej załączyła m.in. operat szacunkowy sporządzony w dniu 16 kwietnia 2010 r., dotyczący określenia wartości rynkowej niezabudowanej nieruchomości gruntowej składającej się z działki nr [...], położonej w obrębie H., gmina B. na kwotę 150 860,00 zł. Grupa do wniosku przedstawiła Akt Notarialny Rep. A Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz Akt Notarialny Rep. A Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., dotyczący zakupu nieruchomości gruntowej niezabudowanej składającej się z działki gruntu ornego o nr ewidencyjnym [...] obszaru 3039 m2, pod budowę hali i zagospodarowanie terenu, położonej w H., gmina B., od członka tejże grupy na kwotę 150 000,00 zł.

Zdaniem organu odwoławczego zasadnie wszczęto procedurę powołania niezależnego rzeczoznawcy majątkowego, w celu przeprowadzenia dodatkowej wyceny działki nabytej przez "G." Sp. z o.o.

Stosownie bowiem do § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, przyznaje się wyłącznie do wysokości stanowiącej wartość rynkową inwestycji, którą określa się na podstawie dokumentu wydanego przez właściwy organ uprawniony do wydania takiego zaświadczenia albo uprawnionego rzeczoznawcę. Powyższe eliminuje przypadki zawyżania cen transakcyjnych ponad wartość rynkową przedmiotu inwestycji, a tym samym, zapobiega nadmiernemu dofinansowaniu inwestycji i jest stosowane, w celu uniknięcia przyznania wyższej od należnej kwoty dofinansowania i nieuzasadnionego pozyskania środków publicznych przez wnioskodawcę.

Z opinii biegłego z dnia [...] lipca 2013 r. wynika, że szacunkowa wartość rynkowa prawa własności niezabudowanego gruntu działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 3039 m2 położonej we wsi H. gmina B. wynosi 100 000 zł.

Zdaniem Prezesa ARiMR, powyższa opinia biegłego jest zupełna, logiczna. Organ II instancji przyjął za wiarygodną wycenę przeprowadzoną przez biegłego, tym samym, różnica pomiędzy kosztami zakupu działki ewidencyjnej nr [...], a wartością rynkową przedmiotowej nieruchomości wynosi 50 000 zł i stanowi koszt niekwalifikowany do objęcia pomocą finansową.

Organ odwoławczy dokonał analizy przedstawionych przez Grupę dokumentów tj. umowy przedwstępnej z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie sprzedaży nieruchomości gruntowej położonej na działce ewidencyjnej nr [...], zaświadczenia z dnia [...] września 2013 r. wystawionego przez Bank Spółdzielczy w B., umowy nr [...] o kredyt konsorcjalny. Przedłożone dokumenty w opinii organu odwoławczego nie stanowią argumentów w sprawie szacunkowej wartości rynkowej prawa własności niezabudowanego gruntu działki ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 3039 m2. Przedłożone dokumenty poświadczają dokonane przez Grupę transakcje, natomiast w żaden sposób nie uzasadniają wysokości wydatkowanej na zakup nieruchomości położonej na działce ewidencyjnej nr [...], kwoty przez Grupę.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu ustalono m.in., które z kosztów inwestycji przedstawionych na poszczególnych fakturach VAT nie stanowią kosztów kwalifikowanych.

Podniesiono, że Grupa we wniosku uwzględniła koszty związane z przygotowaniem i realizacją całej inwestycji "Budowy hali magazynowej", "Prace modernizacyjno-adaptacyjne dotyczące zespołu budynków przechowalni częścią socjalną i budynkami magazynowymi", "Prace modernizacyjno-adaptacyjne budynków. - magazynowych (6,7), kotłowni (8)" oraz "Utwardzenie placu manewrowego i budowa dróg dojazdowych", "Ogrodzenie hali magazynowej oraz placu manewrowego", zakończone w okresie objętym wnioskiem. Grupa została wezwana do sprecyzowania rodzajów kosztów (dołączenia specyfikacji), wskazania sporządzonej dokumentacji związanej z przygotowaniem i realizacją inwestycji oraz wszelkich materiałów potwierdzających zakres poniesionych kosztów, aby możliwa była prawidłowa ocena kwalifikowalności.

Poniesione koszty związane z przygotowaniem i realizacją inwestycji, wykraczające poza zakres kwalifikowanych kosztów przedstawionych w Wykazie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, nie zostały uwzględnione do naliczenia kwoty pomocy finansowej. Organ w sposób szczegółowy przedstawił te koszty powołując się na poszczególne faktury.

Zrealizowane przez Grupę inwestycje, które uznano za koszty kwalifikowane oraz osiągnięte zadeklarowane we wniosku przychody ze sprzedaży produktów, wytworzonych przez członków grupy, zostały potwierdzone w trakcie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu, przeprowadzonej w siedzibie Grupy w dniach 21 sierpnia 2013 r. do 28 sierpnia 2013 r. (Raport/Protokół z czynności kontrolnych Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.) przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E.

W ramach w/w kontroli na miejscu została przeprowadzona dodatkowa obligatoryjna kontrola, w związku ze złożeniem ostatniego wniosku (przed przyznaniem pomocy finansowej za ostatni okres rozliczeniowy planu dochodzenia do uznania), w celu przeprowadzenia oceny w zakresie dostosowania zakresu wielkościowego oraz wydajności inwestycji objętych dofinansowaniem, do wielkości produkcji i sprzedaży owoców i warzyw, rzeczywiście uzyskanej przez grupę producentów w ostatnim roku planu dochodzenia do uznania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła:

naruszenie § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2009 Nr 98, poz. 822) poprzez nieuprawnione przyjęcie, że przedłożony przez Spółkę operat szacunkowy dotyczący wartości rynkowej nieruchomości nr [...], położonej w obrębie H., gm. B. nie zawiera cen rynkowych i negatywne zweryfikowanie wskazanej w nim wartości gruntu na podstawie wadliwie sporządzonej opinii biegłego dopuszczonej w toku postępowania administracyjnego;

naruszenie § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 5 ust. 3 ww. rozporządzenia poprzez nieuprawnioną odmowę zaliczenia w poczet kosztów kwalifikowanych wydatków wynikających z faktur VAT Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...];

naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i ograniczenia materiału dowodowego w zakresie ustalenia wartości rynkowej nieruchomości nr [...], położonej w obrębie H., gm. B. do dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania wartości nieruchomości z dnia [...] lipca 2013 r., co doprowadziło do ustalenia wartości tejże nieruchomości na poziomie 100 000 zł - w sytuacji, gdy z przedłożonego przez "G." Sp. z o.o. operatu szacunkowego oraz szeregu innych dokumentów wynikało, że wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości wynosi co najmniej 150 000 zł, a także braku podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia wynikających z powyższych dokumentów rozbieżności, w szczególności poprzez wywołanie kolejnej opinii biegłego — zgodnie z wnioskiem dowodowym Spółki;

naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 11 kpa i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia, dlaczego organ nie uznał, iż ceny zawarte w operacie szacunkowym przedłożonym przez Spółkę są nierynkowe, w oparciu o jakie fakty i dowody stwierdził powyższe oraz dlaczego odmówił wiaty twierdzeniom skarżącej w tym zakresie;

naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 11 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewskazanie przez organ przepisu prawa oraz przesłanek upoważniających do odmowy zaliczenia w poczet kosztów kwalifikowanych wydatków wynikających z faktur VAT Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] - podczas gdy, w ocenie Skarżącej, rozstrzygnięcie w tym zakresie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach.

W motywach skargi przedstawiono stan faktyczny sprawy. Przede wszystkim kwestionowano, jakoby na gruncie niniejszej sprawy istniały podstawy do przyjęcia, że koszty poniesione w celu sfinansowania zakupu nieruchomości niezabudowanej położonej w H., w gminie B., stanowiącej działkę gruntu ornego oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni 3039 m2 w zakresie przekraczającym kwotę 100.000 zł nie mieściły się w ramach kosztów kwalifikowanych inwestycji.

Skarżąca rozwinęła ponadto zarzuty natury procesowej, podkreślając jednocześnie, iż na organie administracji spoczywa obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa (art.8 k.p.a.)

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym, stosownie do art. 134 p.p.s.a., zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zasadniczą kwestią sporną między stronami jest wartość nieruchomości niezabudowanej nabytej przez grupę . Grupa wskazywała, że nieruchomość ta została nabyta za cenę rynkową tj. za kwotę 150.000 zł i całość ceny nabycia stanowi koszt kwalifikowany.

Zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822), mającym w niniejszej sprawie zastosowanie, pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji polegających na zakupie gruntu, budynku, budowli, używanego narzędzia, używanej maszyny, używanego urządzenia lub używanego samochodu ciężarowego jest przyznawana wyłącznie do wysokości stanowiącej wartość rynkową takich inwestycji. Wartość rynkowa inwestycji wymienionych w ust. 1 jest określana na podstawie dokumentu wystawionego przez uprawnionego rzeczoznawcę.

Strona, wypełniając ten obowiązek, złożyła operat szacunkowy z 16.04.2010 r. sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę K. J. , który oszacował wartość nabytej nieruchomości na kwotę 150.860 zł . Z wyceny tej wynika, że rzeczoznawca przyjął za podstawę wyceny 18 działek z rynku lokalnego, będących przedmiotem umów kupna sprzedaży w okresie 04.2008 do 12.2009 r. Działki te są wymienione w operacie w sposób umożliwiający ich identyfikację. Wartość działki zakupionej przez grupę ustalił biorąc za punkt wyjścia średnią cenę 1m2 powyższych działek skorygowaną o wskaźniki korygujące ( położenie, komunikacja, powierzchnia, dostęp do sieci technicznej oraz warunki zabudowy ).

Rzeczoznawca powołany przez Agencję oparł swoją wycenę na trzech transakcjach, zawartych w czerwcu i listopadzie 2009 r. oraz lutym 2010 r. Żadna z działek nie ma powierzchni zbliżonej do badanej ( 1499 m2, 1400 m2 oraz 9300 m2).

Rzeczoznawca nie wyjaśnia w swojej pozornie obszernej opinii dlaczego do porównania wybrał te konkretne działki, których podobieństwo do ocenianej, o czym już byłą mowa, "nie rzuca się w oczy". Ponadto transakcje zostały zawarte w znacznej odległości czasowej od badanej ( kwiecień 2008 r. ). Beż wyjaśnienia powyższych kwestii samo zastosowanie metody szacowania zgodnej z obowiązującym prawem nie spowoduje, że wycena może być uznana za prawidłową. Opinia bowiem powinna wyjaśniać dokładnie wszystkie elementy, które składają się na proces wyceny. Zaś wybór właściwych nieruchomości do porównania ma w tym procesie podstawowe znaczenie.

Strona zgłaszała szereg zastrzeżeń do powyższej wyceny. Jednak organ w zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie ustosunkował się do tych zastrzeżeń – merytorycznych i szczegółowo uzasadnionych. Nie sposób uznać bowiem za argument, że operat sporządził biegły sądowy posiadający wiadomości specjalne. Innego argumentu nie sposób jest się w zaskarżonej decyzji doszukać. Należy podkreślić, iż kodeks postępowania administracyjnego nie daje opinii biegłego jakiejś wartości nadrzędnej nad innymi dowodami, jest to taki sam dowód jak dowód ze świadków, oględziny czy dokumenty prywatne. Nie ustanawia domniemania prawdziwości jak w przypadku dokumentów urzędowych ( art. 76 k.p.a. ).

Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym w skardze wyroku z 29.02.2012 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 2456/10 okoliczność, iż zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, nie zwalnia organów od dokonania oceny sporządzonego operatu szacunkowego, jak każdego innego dowodu w sprawie (art. 80 k.p.a.). Operat szacunkowy podlega nie tylko ocenie pod względem formalnym, ale również pod względem materialnym w tym na okoliczność zawartych w nim niejasności, pomyłek lub braków. W konsekwencji, obok odmowy uwzględnienia przedstawionego dowodu, organy są w szczególności uprawnione do wystąpienia do rzeczoznawcy o uzupełnienie operatu, czy udzielenia wyjaśnień co do jego treści.

Dlatego też nie sposób uznać, że dowód ten został oceniony zgodnie z regułami wynikającymi z art. 77 § 1 k.p.a. Organ w zaskarżonej decyzji nie tylko nie ustosunkował się do zastrzeżeń i wątpliwości strony, nie wskazał dlaczego odmawia uznania wartości działki na podstawie operatu przedstawionego przez stronę, ale także wyjaśnił, że nie czuje się do tego zobligowany, bo dowód przeprowadził z własnej inicjatywy. Nie sposób doszukać się w przepisach proceduralnych rządzących przedmiotowym postępowaniem podstawy do takiego argumentu. Powyższe oznacza również, że uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Wszystko to sprawia, że zaskarżona decyzja w części dot. odmowy przyznania pomocy w wysokości 50.000 zł na zakup nieruchomości nie poddaje się kontroli co do prawidłowości ustaleń wartości rynkowej spornej nieruchomości.

Sąd nie podziela jednak zarzutów skargi dot. odmowy uznania kosztów wynikających z faktur VAT Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] . I w tym przypadku organ ma prawo badania prawidłowości faktur , a treść § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia nie stoi temu na przeszkodzie. Powyższe unormowania oznaczają jedynie, że wydatki można rozliczyć przedkładając faktury. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił powody dla których nie uwzględnił kosztów wynikających z w/w faktur i brak jest podstaw , aby to stanowisko kwestionować. Trzy faktury zostały opłacone gotówką, więc zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia nie stanowią kosztu kwalifikowanego. Faktura Nr [...] dotyczy zapłaty za usługę, która nie została ujęta w planie dochodzenia do uznania, więc nie spełnia wymogów określonych w § 1 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia. Powody dla których nie uwzględniono faktury Nr [...], a z faktury Nr [...] odjęto kwotę 2000 zł zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, są to powody całkowicie ewidentne i nie pozostawiają wątpliwości co do prawidłowości rozstrzygnięcia w tym zakresie. Skarga nie podważa w sposób skuteczny stanowiska organu. W szczególności nie jest prawdziwe twierdzenie, że strona przedłożyła dokumentację energetyczną inwestycji budowlanych tj. przedstawiła dowód wykonania prac objętych fakturą [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien rozważyć szczegółowo treść opinii rzeczoznawcy J.P. we wskazanym wyżej zakresie i wyjaśnić wątpliwości strony. Wydaje się koniecznym , aby to rzeczoznawca ustosunkował się do wątpliwości i zarzutów w formie opinii uzupełniającej. W zależności od treści tej opinii organ rozważy czy może się na tej opinii oprzeć przy ustalaniu wartości zakupionej przez grupę nieruchomości.

Z tych względów w oparciu o art. 145 § 1pkt 1 lit. c p.p.s.a orzeczono jak w wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a