Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2346/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 140ab ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41.
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2013 r. we Włocławku na ul. Okrzei (droga krajowa nr 1) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki S. o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki S. o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan L. S., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem rolek z poliestrem załadowanych w kontenerze 40 - stopowym (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy Pana L. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] (dalej strona, skarżący). Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.

Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr 1 przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 14,05 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę),

- przekroczenie o 2,55 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 22,17 %),

- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] stycznia 2014 r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego.

Skarżący od powyższej decyzji wniosła odwołanie. W odwołaniu zarzucił naruszenie art. 140aa ust. 4 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137; dalej p.r.d.) wskazując, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Jego zdaniem nie miał on żadnego wpływu na powstanie naruszenia, gdyż załadunek przewożonego kontenera odbywał się na terenie Chin, a tym samym nie miał on wpływu na sposób rozmieszczania towaru w jego wnętrzu. Ponadto skarżący wskazuje, że podejmując kontener nie miał możliwości jego otwarcia z powodu założenia plomby. Skarżący podkreślił, iż przed rozpoczęciem przejazdu podjął wszelkie czynności, aby realizacja zlecenia przewozowego odbywała się zgodnie z prawem, a mianowicie ustalił masę kontenera, która nie powodowała przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Na terenie Terminala Kontenerowego w Gdyni nie występowała możliwość ustalenia nacisków osi pojazdu z uwagi na brak wagi. Mając na uwadze przedstawioną w treści odwołania argumentację strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

Rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. W ocenie organu strona nie dostarczyła dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania uznał argumentację strony za bezpodstawną i nie stanowiącą podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach, wskazują, że strona nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem. Podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był podjąć kroki celem takiego załadunku, aby pojazd po wykonaniu czynności załadunkowych był normatywny na całej trasie przejazdu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca jak i podmiot wykonujący przejazd, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami, leży niewątpliwie w jego interesie. Sposób doboru określonych środków (stworzenie własnych procedur załadunku, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. W ocenie organu, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia. Jak podkreślił organ, to podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przejazdu i musi uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu, a brak wag osiowych na miejscu załadunku nie zwalnia z odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Organ podkreślił iż obowiązujące przepisy prawne obciążają podmiot wykonujący przejazd obowiązkiem takiego załadowania pojazdu, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych norm, a co za tym idzie to podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek podjęcia odpowiednich starań, w tym zapewnić sobie środki do tego, aby móc weryfikować wielkość załadunku przed rozpoczęciem przejazdu tak, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów, bądź wystąpić i uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi naruszenie z art. 140 aa. ust. 4 p.r.d. Podkreślił, iż w jego ocenie, wykonując przewóz drogowy pojazdem kontrolowanym w dniu [...] czerwca 2013 r. dochował należytej staranności w realizacji czynności, związanych z tym przewozem, a na powstanie stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi nie miał żadnego wpływu. Wobec powyższego, wniósł o uchyleniu wydanej decyzji i orzeczenie o umorzeniu postępowania w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W myśl art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

- uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy (pkt 1);

- przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).

Pojazdem nienormatywnym, stosownie do art. 2 ust. 35a p.r.d. jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.).

Zasady ustalania tej kary uregulowane zostały w art. 140ab ust. 1 p.r.d., który za brak zezwolenia kategorii I i II przewiduje karę w wysokości 1500 zł (pkt 1); za brak zezwolenia kategorii III – VI przewiduje karę w wysokości 5000 zł (pkt 2); za brak zezwolenia kategorii VII – 500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (lit. a); 2 000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b); 15.000 zł - w pozostałych przypadkach (lit. c).

W rozpoznawanej sprawie kontroli drogowej został poddany pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki S. o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki S. o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował skarżący, który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem rolek z poliestrem załadowanych w kontenerze 40 - stopowym (ładunek podzielny). Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 17 lutego 2012 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SA W 10C o nr fabrycznych CH953324 i CH953333. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu z datą ważności do 31 lipca 2013 r. dla wagi o nr CH953333 i do 31 października 2014 r. dla wagi o nr CH953324. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

W ocenie Sadu, zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Na gruncie niniejszej sprawy podkreślić należy, że odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny. Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności w jakich doszło do powstania naruszeń.

Odnosząc się do zawartego w treści skargi zarzutu naruszenia przez organ art. 140 aa ust. 4 p.r.d., zdaniem Sądu, organ zasadnie uznał, iż w sprawie nie znajduje on zastosowania. Z konstrukcji ww. przepisu wynika, iż dla jego zastosowania nie wystarczy jedynie zakwestionować swoją odpowiedzialność oraz oświadczyć, iż dochowało się należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, iż nie miało się wpływu na powstanie naruszenia. To skarżący powinien udowodnić okoliczności na poparcie twierdzeń przywołanych w toku postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności. Strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. W przedmiotowym stanie faktycznym jak już wyżej wskazano naruszenie polegało na wykonywaniu przejazdu po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII gdy nacisk pojedynczej osi napędowej przekraczał dopuszczalne wartości o 22,17 %. W związku z powyższym trudno mówić o braku wpływu na stwierdzone naruszenie. Wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia tj. wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych wypadkach były okolicznościami, które podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

W tej sytuacji wobec stwierdzenia, iż nacisk pojedynczej osi napędowej wynosił 14,05 t w kontrolowanym pojeździe na drodze, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz braku podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d. - organy administracji drogowej zasadnie nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII.

W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowego wywodu prawnego co do sposobu ustalania kategorii wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Organ odwołał się do załącznika nr 1 u.d.p. określającego kategorie tych zezwoleń w zależności od parametrów pojazdów nienormatywnych oraz rodzaju drogi, po której taki pojazd ma się poruszać, dokonał przeglądu kategorii tych zezwoleń, przyłożył do nich parametry kontrolowanego pojazdu i drogi na której się poruszał, by w konsekwencji słusznie stwierdzić, że skarżący winien się legitymować zezwoleniem kategorii VII dla pojazdu o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t.

W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 80 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku