Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1360/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 96 poz 615
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.
article: art. 28, art. 141 § 4, art. 149, art. 187a, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt V SAB/Wa 4/14 w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie bezczynności organu w sprawie wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu "Diamentowy Grant" oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 marca 2014 r., sygn. akt V SAB/Wa 4/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z udziałem Uniwersytety W. – Wydziału Prawa i Administracji w sprawie wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu "Diamentowy Grant", zobowiązał Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do rozpoznania wniosku z [...] lutego 2013 r. Uniwersytetu W. – Wydziału Prawa i Administracji o przyznanie środków finansowych na realizację projektu badawczego pt. Prawa człowieka ponad granicami, granice praw człowieka. Analiza porównawcza regionalnych systemów ochrony praw człowieka w kontekście uniwersalizmu i relatywizmu kulturowego w ramach programu "Diamentowy Grant" – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, stwierdził, że bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Sąd I instancji podał, że do rozstrzygnięcia w sprawie doszło na wskutek następującego stanu faktycznego:

W "Monitorze Polskim" z dnia [...] listopada 2011 r. Nr 98, poz. 999 opublikowano Komunikat Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2011 r. o ustanowieniu programu pod nazwą "Diamentowy Grant". Podstawę prawną komunikatu stanowił przepis art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615 ze zm., dalej u.z.f.n.).

W myśl art. 26 ust. 1 u.z.f.n., finansowanie programów lub przedsięwzięć ustanawianych przez Ministra obejmuje działania dotyczące realizacji określonych przez Ministra zadań wynikających z polityki naukowej i naukowo - technicznej państwa. Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.z.f.n. Minister właściwy do spraw nauki w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" ogłasza komunikaty o ustanowieniu programu i przedsięwzięcia. W myśl ust. 4, środki finansowe przeznaczone na finansowanie wspomnianych programów lub przedsięwzięć, są przekazywane jednostce naukowej lub innemu uprawnionemu podmiotowi na podstawie umowy.

W dniu [...] lutego 2013 r. do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynął wniesiony przez Uniwersytet W. – Wydział Prawa i Administracji wniosek o finansowanie projektu P. B. (dalej: skarżący) w ramach programu "Diamentowy Grant" pt. "Prawa człowieka ponad granicami, granice praw człowieka. Analiza porównawcza regionalnych systemów ochrony praw człowieka w kontekście uniwersalizmu i relatywizmu kulturowego".

Pismami z [...] marca i [...] kwietnia 2013 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformowało Uniwersytet W. o nie spełnieniu przez omawiany wniosek wymogów formalnych, określonych w ogłoszeniu o konkursie z [...] listopada 2012 r., co uzasadnia pozostawienie omawianego wniosku bez rozpoznania.

Skarżący, nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, pismem z [...] marca 2013r. zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o uwzględnienie omawianego wniosku, jednakże spotkał się z odmową, o czym poinformowano go w piśmie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] kwietnia 2013 r.

Pismem z [...] kwietnia 2013r. Skarżący wezwał Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do usunięcia naruszenia prawa, składając również do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez tego Ministra.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w pierwszej kolejności wniósł o odrzucenie skargi, gdyż w jego ocenie brak było po stronie skarżącego legitymacji do wniesienia skargi.

Postanowieniem z [...] lipca 2013 r., sygn. akt V SAB/Wa 19/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Skarżący wywiódł skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z [...] listopada 2013r., sygn. akt II GSK 1824/13 uchylił zaskarżone postanowienie z [...] lipca 2013r.

Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że skarżący posiada legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Interes prawny skarżącego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynika z przysługującej mu ochrony prawa refleksowego, mającej oparcie w art. 187a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 527 ze zm., dalej: p.s.w.), a które to prawo zostało zagrożone pozostawieniem bez rozpoznania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosku Uniwersytetu W., ukierunkowanego na przyznanie skarżącemu omawianych środków finansowych. W świetle założeń programu "Diamentowy Grant" jego beneficjentem jest ostatecznie absolwent lub student będący autorem projektu zgłoszonego do konkursu w ramach omawianego grantu, a takim jest skarżący.

Pismem procesowym z [...] lutego 2014r. skarżący podtrzymał dotychczasowe argumenty i zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) zobowiązał organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.

Rozpoznając niniejsza sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany został wykładnią prawa zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2013r., sygn. akt II GSK 1824/1329 oraz zaleceniami sformułowanymi w jego uzasadnieniu. Postanowieniem tym zostało również przesądzone, iż skarżący posiada legitymację skargową przez interes prawny skarżącego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynikający z ochrony prawa refleksowego. Tym samym przedmiotem kontroli będzie badanie przez Sąd czy w sprawie organ administracji pozostaje bezczynny, czy też podjęte przez niego kroki miały umocowanie w przepisach prawa. Innymi słowy przedmiotem rozpoznania w sprawie będzie prawidłowość pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie środków finansowych na realizację projektu badawczego z powodu niespełnienia warunków formalnych.

Spór w sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy wniosek Uniwersytetu W. był prawidłowy pod względem formalnym, tj. czy załączone do wniosku zaświadczenie wskazujące ukończenie trzeciego roku studiów jednolitych nie w roku ogłoszenia konkursu, tj. 2012 r., tylko wcześniej było dokumentem potwierdzającym spełnienie warunków formalnych do ubiegania się o przyznanie środków finansowych na realizację projektu badawczego.

Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę rację należy przyznać skarżącemu i uznać, że ograniczenie w ogłoszeniu o konkursie kręgu podmiotowego adresatów programu do grona osób, które ukończyły III rok studiów było sprzeczne z art. 187a p.s.w. Ograniczenie to w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego pozostawienia wniosku Uniwersytetu W. bez rozpoznania.

Zgodnie z art. 187a p.s.w. wybitnie uzdolnieni absolwenci studiów licencjackich i inżynierskich oraz studenci po ukończeniu trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich, łącznie nie więcej niż 100 osób, mogą w drodze konkursu, realizowanego w ramach programu ministra właściwego do spraw nauki "Diamentowy grant", otrzymać środki na badania naukowe, finansowane ze środków przewidzianych w budżecie państwa na naukę.

Zgodnie z uregulowaniami Programu, a ten jest adresowany m.in. do wybitnie uzdolnionych studentów po ukończeniu trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich. Brak jest natomiast zarówno w ustawie o szkolnictwie wyższym, ustawie o finansowaniu nauki, jak i Programie wydanym na podstawie ustawy o finansowaniu nauki przepisu, który wskazywałby na konieczność ukończenia trzeciego roku studiów w roku ogłoszenia konkursu (dotyczy studentów kończących studia w okresie letnim, bowiem ci którzy kończyli w semestrze zimowym mogli złożyć takie dokumenty do końca lutego 2013r.). Zdaniem Sądu I instancji Minister dokonał samowolnego, nie mającego oparcia w przepisach prawa, ograniczenia kręgu podmiotów, do których był adresowany program, poprzez dopisanie, że adresowany jest on do studentów studiów magisterskich, którzy w 2012 r. ukończyli trzeci rok studiów i nadal studiują. Z ustawy jasno wynika, że m.in. warunkami udziału w Programie jest posiadanie statusu studenta (wybitnie uzdolnionego) oraz ukończenie trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich.

W ocenie Sądu I instancji za nie dopuszczalne jest w ogłoszeniu o konkursie dokonywać zawężanie kręgu adresatów wynikających z art. 187a p.s.w., bowiem gdyby ustawodawca chciał zawęzić krąg podmiotów to uczyniłby to w przepisie rangi ustawowej lub innym powszechnie obowiązującym.

Wbrew twierdzeniom Ministra, żaden z zapisów prawa nie upoważniał go (Ministra) i też nie mógł go upoważnić do zmiany jasno brzmiącego zarówno przepisu rangi ustawowej, jak i zasad wynikających z Programu "Diamentowy Grant". Możliwość określenia warunków konkursu nie mogła polegać na zmianie czy też modyfikacji kręgu podmiotów określonych art. 187a p.s.w. do których był adresowany Program. Warunki konkursu muszą być zgodne z przepisami regulującymi ten Program, tj. ustawą o szkolnictwie wyższym i ustawą o finansowaniu nauki, jak i z Programem wydanym na podstawie ustawy o finansowaniu nauki.

Reasumując powyższe rozważania Sąd I instancji stwierdził, że Minister nieprawidłowo pozostawił bez rozpoznania wniosek Uniwersytetu W.. Nieprawidłowość ta skutkowała pozostawaniem przez organ w bezczynności. Zatem w niniejszej sprawie zakończenie postępowania administracyjnego czynnością materialno - techniczną było nieprawidłowe i do dnia dzisiejszego Minister jest w zwłoce. Mając jednak na względzie, że interes prawny skarżącego do złożenia skargi został wywiedziony z prawa refleksowego przez Naczelny Sąd Administracyjny, a więc interes prawny skarżącego nie wynikał wprost z przepisu prawa tylko został uznany na podstawie wykładni przepisów, to stwierdzona zwłoka nie ma cech pozwalających na zakwalifikowanie jej jako rażąco naruszającej prawo. Tym bardziej, że organ zareagował zarówno na pismo skarżącego, jak i Uniwersytetu W. oraz przedstawiał w nim swoje merytoryczne, obecnie zakwestionowane przez Sąd, stanowisko. Z powyższych względów w ocenie Sądu I instancji nie istnieje także potrzeba by z tego tytułu wymierzyć organowi grzywnę, która ma przede wszystkim charakter represyjny. Winna więc być wymierzana w sytuacji gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź szczególnie drastyczne lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Takiej "złej woli" organu, efektem której miałoby być celowe odsunięcie w czasie wydania decyzji, stwierdzić na gruncie rozpoznawanej sprawy nie sposób.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego złożył skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a powyższemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wadliwej kontroli działalności organu administracji, polegające na:

1) niewłaściwym zastosowaniu art. 149 § 1 p.p.s.a w wyniku błędnego ustalenia, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozostaje w bezczynności ponieważ nie miał, prawa do pozostawienia wniosku Uniwersytetu W. z dnia [...] lutego 2013 r. o przyznanie środków finansowych w ramach programu "Diamentowy Grant" bez rozpoznania z powodów formalnych tj. wobec niespełnienia przez studenta, którego ten wniosek dotyczył, warunku ukończenia trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich w roku ogłoszenia II edycji konkursu "Diamentowy Grant" tj. w 2012 r. ;

2) niewłaściwym zastosowaniu art. 149 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 6, art. 104 i art. 107 § 1 k.p.a (w zakresie, wymogu powołania w komparycji decyzji administracyjnej przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania) w wyniku nieuwzględnienia faktu, że upływ czasu pomiędzy datą ogłoszenia II edycji konkursu "Diamentowy Grant" ([...] listopad 2012 r.) a datą, w której możliwe było rozpoczęcie wykorzystywania środków finansowych z tego programu (październik 2013 r.), spowodował zmianę sytuacji prawnej studenta, prowadzącą do utraty w 2013 r., przez studenta, który trzeci rok jednolitych studiów magisterskich ukończył przed 2012 r., cechy "studenta" w rozumieniu art. 187a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U z 2012 r. poz. 572 ze zm.) co uprawniało Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do ustalenia w ogłoszeniu o II edycji konkursu warunku, iż dotyczy on wyłącznie studentów, którzy trzeci rok jednolitych studiów magisterskich ukończyli w 2012 r.;

3) niewłaściwym zastosowaniu art. 149 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 lub pkt 6 k.p.a poprzez zobowiązanie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do rozpoznania wniosku Uniwersytetu W. z dnia [...] lutego 2012 r. o przyznanie środków finansowych w ramach programu "Diamentowy Grant" co przy uwzględnieniu treści art. 153 p.p.s.a (związanie organu oceną prawną wyroku i wskazaniami co do dalszego postępowania) oraz w przypadku uzyskania przez wniosek, w trakcie postępowania konkursowego, pozytywnej oceny, doprowadzi organ do konieczności naruszenia:

a) art. 187 a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U z 2012 r. poz. 572 ze zm.) albowiem osoba, której wniosek dotyczy, w dacie uzyskania środków finansowych, nie będzie już miała przymiotu studenta w rozumieniu tego przepisu;

b) art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) nakazującego dokonywanie wydatków publicznych w sposób celowy i oszczędny z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, poprzez niecelowe wydatkowanie środków przeznaczonych w budżecie państwa na naukę, albowiem cel jakiemu te środki miały służyć, określony w cz. I ust. 1 Komunikatu Ministra nauki i szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2011 r. o ustanowieniu programu "Diamentowy Grant" (M.P. Nr 98, poz. 999) - skrócenie ścieżki kariery naukowej wybitnego studenta po ukończeniu trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich nie może już być osiągnięty z uwagi na to, że osoba, której dotyczy wniosek nie będzie już studentem w rozumieniu art. 187 a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U z 2012 r. poz. 572 ze zm.)

- co w konsekwencji spowoduje wydanie decyzji administracyjnej nieważnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 lub pkt 6 k.p.a oraz skutkować będzie naruszeniem dyscypliny finansów publicznych określonym w art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności z naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 168);

3) naruszeniu art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a, w zw. z art. 28 k.p.a i art. 127§ 3 k.p.a oraz w zw. z art. 190 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku jakie reguły prawne ma stosować organ w dalszym postępowaniu administracyjnym w przypadku, gdy uczestniczą w nim dwa podmioty, z których jeden jest w rozumieniu art. 28 k.p.a stroną sensu stricte bowiem ma bezpośredni interes prawny, natomiast drugiemu służy tzw. refleksowe.

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a powyższemu wyrokowi zarzucam naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię:

1) art. 187a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U z 2012 r. poz. 572 ze zm.) w wz. z art. 5 pkt 10a i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. Nr 96, poz. 615 ze zm.) oraz art. 13a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) polegającą na uznaniu, iż użyte w tym przepisie określenie " wybitnie uzdolnieni studenci po ukończeniu trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich" nie wskazuje na konieczność ukończenia trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich w roku ogłoszenia konkursu w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego "Diamentowy Grant"

2) przepisów zawartych w cz. I ust. 1 Komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2011 r. o ustanowieniu programu "Diamentowy Grant" (M.P. Nr 98, poz. 999) definiującego cel tego programu oraz w cz. III ust. 1 pkt 3 dającego podstawę do określania przez organ warunków udziału w konkursie, polegającą na uznaniu, iż z tych norm nie wynika możliwość ograniczenia kręgu uczestników II edycji konkursu "Diamentowy Grant" do studentów, którzy trzeci rok jednolitych studiów magisterskich ukończyli w roku ogłoszenia konkursu tj. w 2012 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przedstawił argumentację wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.

P. B. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt. 1 i pkt. 2 p.p.s.a

W tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji była skarga na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu "Diamentowy Grant". Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że wniosek Uniwersytetu Warszawskiego - Wydziału Prawa i Administracji dotyczący finansowania projektu w ramach programu "Diamentowy Grant", z uwagi na niespełnienie wymogów formalnych, określonych w ogłoszeniu o konkursie, został pozostawiony bez rozpoznania. Odwołują się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz stanowiska prezentowanego w doktrynie przypomnieć należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest konkretny akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie. Przy czym wniesienie skargi na bezczynność organu jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania ustawowego terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku i to w sytuacji, gdy organ mylnie uznaje, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem prawem przewidzianego rozstrzygnięcia. Tak więc organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, pozostaje w bezczynności, ponieważ bezzasadnie uchyla się od obowiązku rozpoznania sprawy i wydania decyzji (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 3.09.2013 r. I OPS 2/13, wyrok NSA z 5.07.2012 r. II OSK 1031/12, B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 311).

Podkreślić także należy, że w postanowieniu z dnia [...] listopada 2013 r. wydanym w sprawie sygnatura akt II GSK 1824/13 NSA jednoznacznie wskazał, że P. B. przysługuje przymiot strony na etapie postępowania administracyjnego, bowiem swój interes prawny wywodzi z tzw. prawa refleksowego. Co więcej NSA w/w postanowieniu uznał także, że skarżący posiada legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na pozostawienie bez rozpoznania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosku jednostki naukowej, która zgłosiła projekt badawczy prowadzony przez studenta w celu uzyskania wsparcia finansowego w ramach programu "Diamentowy Grant". Uwzględniając treść art. 190 p.p.s.a. stwierdzić należy, że wykładnia prawa dokonana przez NSA jest wiążąca dla wojewódzkiego sądu administracyjnego, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Przypomnieć jednocześnie należy, że wykładnia prawa, o jakiej mowa w powołanym wyżej przepisie prawa obejmuje zarówno wykładnię prawa materialnego jak i wykładnię prawa procesowego, nie obejmując swym zakresem stanu faktycznego albowiem ocena w tym zakresie nie jest wykładnią prawa (vide Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006).

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzić należy, że są one całkowicie bezzasadne.

W związku z powyższym przypomnieć należy, że w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną winna powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym w jej ocenie uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie odwołując się do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem kasatora jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Natomiast ze skargi kasacyjnej nie wynika, jaki możliwy wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej miały wskazane w petitum skargi kasacyjnej uchybienia w zakresie przepisów proceduralnych. Uznając, iż w sprawie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, bo bezpodstawnie odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania stosownego rozstrzygnięcia, Sąd I instancji prawidłowo zastosował regulację prawną określoną w art. 149 § 1 p.p.s.a. Oceniając stan bezczynności po stronie organu administracji publicznej zasadnie Sąd I instancji odniósł się do obowiązków organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o udzielenie wsparcia finansowego projektu realizowanego w ramach programu "Diamentowy Grant". Stanowisko Sądu I instancji oparte zostało na wykładni przepisów art. 187a ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, art. 26 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 roku o zasadach finansowania nauki oraz analizie postanowień zawartych w komunikacie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2011 roku o ustanowieniu programu pod nazwą "Diamentowy Grant". Prezentując swoje stanowisko Sąd I instancji podkreślił, że przyczyny w oparciu o które organ pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, nie mogły stanowić uzasadnionej podstawy do uchylania się przez organ od realizacji ustawowego obowiązku w zakresie merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Kasator stawiając zarzuty naruszenia przepisów postępowania szczegółowo opisanych w punkcie 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej w istocie odwołuje się do wykładni przepisu art. 187a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Uwzględniając powyższe uwagi uznać należy, że taka konstrukcja zarzutu naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a. pozostaje w oczywistej sprzeczności z przedstawionymi wyżej regulacjami odnoszącymi się do podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Wbrew twierdzeniom zawartym w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanych w nim przepisów postępowania bowiem regulacje prawne zawarte w treści ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych nie znajdowały w sprawie zastosowania, a tym samym nie były przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd I instancji.

Również nie jest trafny zarzut wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a.w związku z art. 28 p.p.s.a.i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 190 p.p.p.s. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wszystkie elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. W związku z powyższym należy podkreślić, że art. 141 § 4 p.p.s.a. wymienia elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu, a mianowicie: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto uzasadnienie powinno zawierać wskazania, co do dalszego postępowania, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z 15.02. 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39, wyrok NSA z 20.08. 2009 r., II FSK 568/08, niepublikowany). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Tak więc sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem i jego uzasadnieniem nie może oznaczać, że uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów określonych w powołanym wyżej przepisie prawa.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie wskazanym w petitum skargi kasacyjnej. W szczególności trafnie zauważa Sąd I instancji, że przepis art. 187a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wyraźnie określa podmioty, które mogą ubiegać się o otrzymanie środków na badania naukowe, finansowane ze środków przewidzianych w budżecie państwa na naukę, które będą przyznawane w drodze konkursu realizowanego w ramach programu "Diamentowy Grant". Wśród tych podmiotów wymienia się wybitnie uzdolnionych studentów po ukończeniu trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich. Zasadnie więc wskazuje Sąd I instancji, że przesłanką warunkującą ubieganie się o wsparcie finansowe w ramach tego programu badań naukowych, w przypadku studentów jednolitych studiów magisterskich, nie jest obowiązek ukończenia trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich w roku ogłoszenia konkursu. Obowiązek taki nie wynika ani z treści przywołanego przepisu art. 187a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ani z treści art. 26 ustawy o zasadach finansowania nauki, ani też z treści komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2011 roku o ustanowieniu programu pod nazwą "Diamentowy Grant". Ponadto podkreślić należy, że w komunikacie, o którym wyżej mowa, wskazuje się na wymogi formalne jakie winny spełniać wnioski poddane ocenie, z tym, że wymogi te zostały określone w ogłoszeniu. Samo określenie wymogów formalnych w ogłoszeniu nie pozostaje jeszcze w sprzeczności z postanowieniami zawartymi w przepisach ustawy, z tym jednak zastrzeżeniem, że określenie wymogów formalnych w ogłoszeniu nie może pozostawać w sprzeczności z regulacjami odnoszącymi się do tej materii zawartymi w przepisach umieszczonych w aktach prawnych rangi ustawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.