Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 608/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 7, 77 art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. przy udziale D.J. - Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] sprawy ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 21 marca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom skargę oddala.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy M. decyzją z dnia 18 października 2013 r. znak: [....] orzekł o odmowie zobowiązania M.S. , K.S. i A.S. - współwłaścicielek działek nr [....] i [....] w G. Gmina M. , do przywrócenia stanu poprzedniego spływu wód lub wykonania na tych działkach urządzeń zapobiegających szkodom.

W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że z wniosku S.L. i M.L. z dnia 2 listopada 2012 r. rozpatrywana była sprawa spływu wód z zabudowanej budynkiem nr [....] działki nr [....] w G. Uprzednio wydana w sprawie decyzja organu I instancji została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.

Następnie decyzją z dnia 10 grudnia 2013 r. znak: [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

S.L. i M.L. wniosły na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając, że zaskarżona decyzja nie odnosi się do stwierdzonych opinią przekrojowych pęknięć fundamentów ogrodzenia, których zabezpieczenie izolacją pionową i wykonaniem korytek wzdłuż 50 metrowej długości rowu wytworzonego na obszarze działki nr [....] biegły rzeczoznawca sytuuje bezzasadnie w obszarze działki skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 20 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Kr 1709/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., że ustalenia organów prowadzących postępowanie nie spełniały wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.. W ocenie Sądu sporządzona w sprawie opinia biegłego była niepełna i jako taka nie mogła służyć organom do wydania rozstrzygnięcia w kwestii zmiany stosunków wodnych na gruncie. Przedstawiana opinia przedstawia w istocie stan, jaki istnieje na południowej części działek nr [....] i nr [....] , pomijając zupełnie północną część tych nieruchomości. Jednym z głównych zarzutów podniesionych w skardze jest tymczasem to, że zmiana kierunku spływu wód z ww. nieruchomości została spowodowana wybudowaniem budynku mieszkalnego na działce nr [....] , którego zachodnia ściana, ustawiona skośnie, kieruje napływające ze zbocza wody na działkę skarżącej.

Ani z opinii biegłego, ani też z pozostałej dokumentacji zgromadzonej przez organ (protokołów oględzin) nie wynika kluczowa dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestia, jaką jest ustalenie, czy wybudowanie domu na działkach nr [....] i [....] wpłynęło na zmianę spływu wód.

Treść opinii biegłego wskazuje, że w swojej analizie skupił się on na spływie wód z południowej części działki, znajdującej się poniżej budynku mieszkalnego, pomijając całkowicie ustalenie, w jakim kierunku spływają wody z północnej części działki, usytuowanej powyżej tego budynku, a także jaki był kierunek spływu tych wód przed jego wybudowaniem oraz czy jego wybudowanie zakłóciło kierunek tego spływu ze szkodą dla działki skarżącej. Opisując stan stosunków wodnych w północnej części nieruchomości własności K.S. i A.S. biegły winien zweryfikować, podniesione przez M.S. na rozprawie twierdzenia, zgodnie z którymi w tej części nieruchomości ułożone są korytka, które zbierają wodę, przekierowywując ją w kierunku wschodnim w taki sposób, aby nie spływała na działkę skarżącej.

Dodatkowo Sąd zauważył, że w sporządzonej opinii biegły wskazał, że w części zachodniej działki skarżącej nie stwierdził żadnych szkód. Nie ulega wątpliwości, że sporządzając opinię biegły powinien poddać badaniu stan całej nieruchomości skarżącej, a nie tylko jej część.

Nadto biegły hydrolog powinien uwidocznić w części graficznej opinii w sposób szczegółowy wektorowy spływ wód po należących do K.S. i A.S. działkach [....] i [....] . Część graficzna opinii powinna także szczegółowo zobrazować kształt, nachylenie obu nieruchomości oraz zlokalizowane na nich zabudowania.

Jeśli chodzi o wykonanie nasypu na działkach nr [....] i [....] , Sąd w tym zakresie podzielił dotychczasowe ustalenia biegłego, iż jego wykonanie (nadsypywanie ziemi) nie jest możliwe bowiem posadzone na terenie ww. działek drzewa - tuje mają więcej niż 10 lat. Nadto przeprowadzone przez organ oględziny potwierdziły, iż na terenie działek znajduje się trwała zieleń oraz brak jest śladów wykonywania robót w okresie ostatnich dwóch lat.

Następnie Burmistrz Miasta i Gminy M. decyzją z 7 października 2015r. znak [....] , po ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku S.L. i M.L. z dnia 2 listopada 2012 r., odmówił zobowiązania M.S. , K.S. i A.P. - współwłaścicielek działek nr [....] i [....] w G. gmina M. , do przywrócenia stanu poprzedniego spływu wód lub wykonania na tych działkach urządzeń zapobiegających szkodom.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267; obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a.", art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z wniosku z 2 listopada 2012 r. ponownie rozpatrywano sprawę spływu wód z zabudowanej budynkiem nr [....] działki nr [....] w G.

Zdaniem organu w skardze do WSA skarżąca rozszerzyła pierwotny wniosek o teren północny dz. [....] , tj. nad budynkiem nr [....] w G. , a pismem z dnia 29 maja 2015 r. o kolejną działkę wyżej położoną nr [....] .

W wezwaniu na rozprawę administracyjną na dzień 2 czerwca 2015 r. w B. zobowiązywano strony do wskazania świadków, którzy mogliby potwierdzić, jaki był stan gruntu i spływu wód na dz. [....] w G. M.L. nie zgłosiła żadnego świadka, który mógł by potwierdzić, że na działce [....] (nad budynkiem [....] ) doszło do zmiany ukształtowania terenu, wskutek czego kierunek spływu wody został zmieniony z południowego na zachodni.

Dalej organ ustalił, że świadkowie S.T. , Z.T. i G.T. zeznali w dniu 2 czerwca 2015 r, że działka P.S. zawsze była wyżej w stosunku do działki P. L. Szczególnie istotne jest oświadczenie G.T. , która jest właścicielką działki [....] w B. położonej pomiędzy drogą gminną [....] , a działką [....] P.L. , która oprócz tego, że potwierdziła iż "działka p. S. zawsze była wyżej w stosunku do działki p. L. i mojej" to podała ponadto, że "woda z drogi gminnej nr [....] zawsze spływała po lewej stronie drogi patrząc od góry, po działce [....] -p. L. oraz mojej [....] ".

Organ nadmienił, że przeprowadzona przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w M. dnia 23.11.2012 r. (ze skarg Pań L.) kontrola budynku posadowionego na dz. [....] w G. nie stwierdziła nieprawidłowości i uznała m. in., że woda z dachu budynku odprowadzona jest zgodnie z art. 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690).

Uczestniczący w wizji terenowej [....] 2015 r. biegły, wysłuchał strony, wykonał zdjęcia i na tej podstawie uzupełnił swoją opinię z sierpnia 2013 r. Swoje zastrzeżenia do opinii złożyła M.L.

Biegły odpowiadając na wniesione uwagi podtrzymał ustalenia zawarte w uzupełnionej opinii, jednocześnie precyzując, że "wykonane zabezpieczenie przez Panią M.S. zabezpiecza spływ wody na dz. ew. [....] z dz. ew. [....] ", a "rozpatrzenie uwag co do konstrukcji urządzenia zabezpieczającego należy do kompetencji PINB w M". Po przesłaniu stronom 17 września 2015 r. odpowiedzi biegłego na uwagi M.L. podtrzymała swoje dotychczasowe zastrzeżenia do opinii, które jednak zdaniem organu nie wnoszą nic nowego do sprawy.

Biegły w uzupełnieniu swej opinii poddał badaniu stan całej nieruchomości, opisując szczegółowo część północną działki [....] w G. , tj. nad budynkiem nr [....] oraz działki sąsiednie [....] i [....] w B. Wykazał na podstawie mapy ewidencyjnej i zasadniczej, że zjazd z drogi gminnej jest nie na dz. [....] , lecz na dz. [....] . Nad budynkiem [....] "kierunek spływu wód po wykonaniu budynku przez Panią M.S. nie uległ zmianie". Opisał i uwidocznił w części graficznej wektorowy spływ wód na zabudowanej działce [....] i poniższej [....] . Stwierdził, że nad połową północnej ściany budynku [....] następuje rozdział spływu wód na wschód i zachód. W północnej części dz. [....] , przy granicy z wjazdem (po dz. [....] ), woda odprowadzana jest rowem wyłożonym korytkami betonowymi w kierunku wschodnim.

Część wody spływa na zachód, a następnie południe, w kierunku zabezpieczenia wykonanego przez M.S. przy działce [....] . Ukształtowanie terenu i spływ wód potwierdzili do ww. protokołu świadkowie. Uznano za zasadne zgłaszane przez M.L. pismem z dnia 29 maja 2015 r. co potwierdzono już na wizji w dniu [....] 2015 r. (po ....) - zdjęcia nr 2 i 19, że wyprowadzenie wody opadowej peszlem ø 100 z południowo - zachodniego narożnika ogrodzenia działki [....] w G. do rowu, poniżej zabetonowania, z którego przeprowadzana jest woda na drugą stronę drogi gminnej powoduje wypływ wody w kierunku działki [....] i [....] w B... należącej do M.L. Podjęte w tej sprawie działania pismem z dnia 9 czerwca 2015 r., doprowadziły do likwidacji wyżej opisanego wyprowadzenia wód, co stwierdzono w dniu 7 lipca 2015 r. i z działki [....] całość wód przeprowadzana jest pod drogą gminną do rowu na drugą stronę.

Zgłaszane natomiast przez P.L. pismem z dnia 8 czerwca 2015 r. m.in. przerzucanie wody z działki [....] w B. na drugą stronę w okolice dz. [....] , czy podniesienie rzędnych remontowanej drogi [....] w stosunku do jej działki nie potwierdziły się. Pogłębiany rów przy ww. drodze w trakcie wykonywanego w listopadzie 2012 r. przeprowadzenia wód na drugą stronę drogi nie wykazał żadnych rur. Natomiast załączone do ww. pisma zdjęcie nr 1 z datą 21/11/2012 z popękanym starym asfaltem (przed remontem drogi) pokazuje, że droga ta jest znacznie wyżej w stosunku do ogrodzonej działki [....] . Przed położeniem nowej nawierzchni na tej drodze wykonany był przepust na wysokości bramy wjazdowej na dz. [....] , zadaniem którego miało być przeprowadzanie całości wody na drugą stronę drogi, stąd rów widoczny na zdj. nr 4 z daty 22/11/2012 r.

Na żądanie P. L. - pismo z 21 listopada 2012 r. i notatka z 22 listopada 2012 r. - przeprowadzenie wody na drugą stronę drogi [....] zrobiono wyżej, przed wjazdem na dz. [....] , a rów widoczny na ww. zdj. 4 został zasypany. Pozostał jedynie (widoczny na zał. 39 uzupełnionej opinii biegłego z czerwca 2015 r.) minimalny jego fragment, do którego - po likwidacji nielegalnie zrobionego odprowadzenia wody z dz. [....] , poniżej zabetonowania w rowie przeprowadzającego wody na drugą stronę drogi [....] - żadna woda nie płynie. Udowodniono, że od lat, jak zeznali świadkowie na rozprawie [....] 2015 r., woda lewym rowem patrząc od góry drogi [....] zawsze spływała na działkę [....] , tj. przed bramę wjazdową na działki L. , a następnie pomiędzy działkami [....] i [....] na południe. Wyżej opisane odprowadzanie wody z drogi gminnej na obecną działkę [....] poprzednia jej właścicielka S.L. zgłaszała już w piśmie do Naczelnika Miasta i Gminy M. 7 czerwca 1989 r.

Wieloletnie odprowadzanie wody z drogi - do listopada 2012 r. (kiedy zrobiono przepust na drugą stronę) powodowało zgłaszane ww. pismami szkody na działce [....] , a nie woda z działki sąsiedniej [....] . Potwierdza to także spostrzeżenie biegłego zawarte na str. 4 pkt 7 uzupełnionej opinii z czerwca 2015 r., że w części północnej dz. [....] nie stwierdzono zmian w stosunku do sytuacji zastanej dwa lata temu, co potwierdza, że po przeprowadzeniu wód na drugą stronę drogi od listopada 2012 r. woda nie czyni już szkód. Po wybudowaniu budynku mieszkalnego na dz. [....] w G. kierunek spływu wód nie uległ zmianie, a dodatkowo współwłaściciele tej działki wzdłuż dz. [....] w B. (po zgłoszeniu do Starostwa Powiatowego w M. i pod nadzorem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) wykonali urządzenie zabezpieczające przed spływem wód z ich działek, dlatego organ orzekł jak w sentencji.

M.L. wniosła od powyższej decyzji odwołanie. W uzasadnieniu podkreśliła, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia interesów strony toczącego się postępowania pomimo wyrządzonych szkód (zniszczone ogrodzenie betonowe, skruszone od zalegającej wody i mrozu, spękane fundamenty ogrodzenia wskutek odsłonięcia ich przez erozję ziemi, która doprowadziła do obniżenia terenu jej działki, skażoną wodę w studni itd.).

Podniosła, że już w piśmie z 2 listopada 2012 r. do Burmistrza wskazywała, że "Ta wysoka skarpa i ten pogłębiony rów wzdłuż wschodniego boku mojej działki jest bardzo dobrze widoczny z drogi lokalnej [....] . Działa w tym konkretnym ukształtowaniu terenu jak droga, który ściąga nadmiar wody po przekroczeniu pojemności polowej gruntu z wyżej położonych terenów w obszarze oddziaływania, spływają nią ścieki i wody opadowe z lewego, ślepo zakończonego rowu odwodniającego zbocze wzdłuż drogi [....] ."

Wskazała, że ślepo zakończony lewy rów drogi gminnej [....] , który odprowadzał latami wody ze zbocza o nachyleniu 10% wprost do jej działki UMiG M. przerzucił na stronę prawą drogi [....] dopiero na tydzień przed rozprawą wodno-prawną 22 listopada 2012 r. Od lat skarżąca upomina się o niewłaściwe przekierowanie wód opadowych także ze strony gminy.

Tymczasem zmiany na gruncie w trakcie postępowania bez przerwy wprowadzają właścicielki działek [....] i [....] , a także bliski sąsiad z działki [....] w G. , który rozpoczął budowę ogrodzenia zmieniając spływ wód ze swojej działki. Zarzuciła, że Burmistrz wyłączył skarżącą z postępowania w sprawie spływu wody z działki [....] za pośrednictwem nielegalnie wybudowanego przepustu.

Zdaniem skarżącej M.S. przekierowała przepływ wody w kierunku zachodnim wprost do jej działki, a nie w kierunku wschodnim jak twierdziła w Sądzie. W ocenie skarżącej organ nie wykonał zaleceń sądu co do uzupełnienia opinii, która w dalszym ciągu w opinii odwołującej nie odzwierciedla stanu faktycznego.

Na koniec skarżąca zawnioskowała o nałożenie drogą decyzji na właścicieli działek [....] i [....] w G. obowiązku: trwałego usunięcia odcinków nielegalnego rowu lewego drogi gminnej [....] przylegających do nielegalnego przepustu na wjeździe do działki [....] w G. i przylegającego do działki [....] w G. , który szkodzi własności skarżącej, gdyż jest tak usytuowany, że przekierowuje spływ wód na jej działkę - co w jej ocenie jest niezgodne z prawem wodnym.

Nadto skarżąca zażądała trwałego usunięcia nielegalnego przepustu na wjeździe do działki [....] w G. , a nie prowizorycznego przysypania ziemią nielegalnego urządzenia, który szkodzi jej własności, gdyż jest tak usytuowany, że przekierowuje spływ wód na jej działkę - co jest niezgodne z prawem wodnym. Domagała się wydania zakazu dla właścicielek budynku [....] w G. przerywania instalacji kanalizacji deszczowej i wstawiania beczki pod rynnę, zachodnią spustową budynku [....] w G. i odprowadzania wody opadowej z dachu tego budynku do jej działki w B.

Zawnioskowała o wykonanie trwałych zabezpieczeń nośnej konstrukcji skarpy z wykonaniem izolacji zabezpieczającej przed spływem wody opadowej i roztopowej wybudowanej skarpy na działkach: [....] i [....] w G. do jej działki w B. na całej długości ok. 50 m, gdyż spływająca woda z tej skarpy do działki odwołującej powoduje erozję, obrywa ziemię od ogrodzenia i odkrywa fundamenty i murki ogrodzenia oraz powoduje zamakanie betonu i jego kruszenie i pękanie fundamentów.

Zażądała wykonania korytek w części północno-zachodniej działki [....] w G. Podkreśliła, że budowa budynku [....] w G. na działce [....] spowodowała zmianę spływu wód opadowych i roztopowych z całego zbocza powyżej działki skarżącej, gdyż budową domu został przerwany naturalny spływ wód. Zarzuciła, że rzędne drogi [....] zostały podniesione, uniemożliwiając w ogóle wjazd samochodem na jej działkę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 21 marca 2016 r. znak [....] , na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji przeprowadził nakazane przez Sąd czynności dowodowe i przedstawił ich wyniki.

Na koniec stwierdzono, iż ponieważ po wybudowaniu budynku mieszkalnego na dz. [....] w G. kierunek spływu wód nie uległ zmianie, a dodatkowo współwłaściciele tej działki wzdłuż dz. [....] w B. , po zgłoszeniu do Starostwa Powiatowego w M. i pod nadzorem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wykonali urządzenie zabezpieczające przed spływem wód z ich działek, należało orzec o odmowie nakazania przywrócenia poprzedniego stanu wód lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Organ odwoławczy przywołał treść art. 29 ustawy Prawo wodne i przytoczył stan faktyczny ustalony w toku postępowania dowodowego, w skład którego wchodziło przesłuchanie stron, świadków, oględziny nieruchomości, a także przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, następnie uzupełnionej. W wyniku tych dowodów za zasadne organ odwoławczy uznał ustalenie organu, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia jakiejkolwiek szkody na nieruchomości skarżącej, spowodowanej naruszeniem stosunków wodnych na gruncie.

Jedyne szkody, na jakie wskazuje strona, a jakie w istocie są potwierdzone w materiale dowodowym, to nieszczelności pod podmurówką ogrodzenia z siatki należącego do M.L. Jednakże jak wynika z opinii biegłego następnie uzupełnionej, nieszczelności te wynikają z braku konserwacji podmurówki, która jest usytuowana na drodze naturalnego spływu wody deszczowej z przestrzeni (rowu), jaka powstała między ogrodzeniami działek [....] i [....] .

Jak również ustalono w toku postępowania co do ukształtowania gruntu nie nastąpiła żadna zmiana wpływająca na zmianę spływu wód deszczowych. Zgodnie z ustaleniami, opartymi również o zeznania świadków, działka [....] jest położona niżej, niż działka [....] i takie ukształtowanie sprawia, iż w rowie między działkami po ulewnych deszczach pojawia się woda i następnie przepływa nieszczelnościami w podmurówce ogrodzenia na działkę skarżącej. Jak stwierdził biegły "przy większych opadach deszczu lub przy roztopowych woda zawsze musi tam płynąć, gdyż cały teren jest nachylony w kierunku SE, a podłoże jest gliniaste, w związku z tym nie następuje infiltracja wody w grunt".

Ani ze zdjęć, ani z protokołów oględzin nieruchomości i innych dowodów nie wynika, aby na nieruchomości skarżącej zaistniały jakiekolwiek inne szkody. Podnoszone w odwołaniu argumenty odnoszą się jedynie do szkód powstałych w podmurówce ogrodzenia, co - jak już wyżej wskazano - jest związane z ukształtowaniem terenu w tej okolicy. Z kolei powstałe niewielkie szkody w murku są wynikiem braku wyłożenia rowu korytami betonowymi oraz brakiem izolacji pionowej murku.

Jeśli chodzi o podnoszoną przez odwołującą kwestię przerzucania wody z działki [....] w B. na druga stronę w okolice działki [....] , czy podniesienie poziomu drogi, w toku postępowania nie zostały one potwierdzone. Zarówno z dokumentacji zdjęciowej przedstawionej przez samą stronę, jak i wiedzy organu posiadanej z racji realizacji pogłębiania rowu nie wynika, aby przedstawione okoliczności miały miejsce. Nadto w ocenie organu wobec braku nie tylko udowodnienia, ale nawet uprawdopodobnienia zaistnienia związanych z tym szkód na działce odwołującej powyższe pozostaje bez znaczenia dla niniejszego postępowania.

Organ podkreślił, iż zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym między zmianą stanu wody na gruncie, a szkodą wynikłą z tego tytułu na gruncie sąsiednim, musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy i organ musi to ustalić. Skoro nie stwierdzono szkód, nie ma podstaw do nakładania na stronę obowiązku, o którym mowa w art. 29 Prawa wodnego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, jakoby opinia stanowiąca dowód w sprawie w dalszym ciągu nie opisywała stanu faktycznego, organ nie podzielił tego zdania. Zdaniem organu Sąd Administracyjny w wyroku nakazał uwzględnienie przez biegłego w swojej opinii działki należącej do M.L. jako całości, zarówno jeśli chodzi o ewentualne szkody, jak i kierunek spływu wód. W uzupełnieniu opinii biegły uwzględnił powyższe wskazania. Organ zauważył, iż polemika ze stanowiskiem Sądu, jak i dokonywana przez biegłego ocena prawna postępowania i jego wyników zawarta w opinii, jest nieuprawniona. Biegły jest powoływany jako osoba posiadająca fachową wiedzę z danego zakresu, którą nie dysponuje organ. Jednakże, w ocenie organu, zawarta w aktach opinia spełnia wymogi dowodu, na którym może być oparte rozstrzygnięcie. W sposób jasny, jednoznaczny i zilustrowany zdjęciami, a także załącznikami mapowymi, biegły staje na stanowisku, iż po pierwsze brak jest jakichkolwiek szkód na nieruchomości M.L. , a po drugie ukształtowanie terenu nie zostało zmienione, czyli nie nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie. Organ nie stwierdził podstaw do kwestionowania wartości merytorycznej opinii biegłego.

Odnosząc się do pozostałej argumentacji odwołania organ wskazał, iż nie jest możliwe w niniejszym postępowaniu dokonywanie oceny twierdzeń składanych przez uczestników postępowania sądowoadministracyjnego na rozprawie przed Sądem.

Natomiast jeśli chodzi o żądania zawarte w odwołaniu organ stwierdził, iż wobec niewykazania w niniejszym postępowaniu szkody, o której mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, jak również zmiany stosunków wodnych na gruncie, brak jest podstaw prawnych do nakładania jakichkolwiek obowiązków w trybie przewidzianym tym przepisem.

Na koniec organ wskazał, iż decyzja wydana na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne musi uwzględniać stan faktyczny istniejący w dniu jej wydania. Nawet w sytuacji, gdy postępowanie to jest prowadzone przez dłuższy czas - z racji swej specyfiki, to decyzja kończąca to postępowania musi uwzględniać również fakt dokonywania w jego toku różnych zmian na gruncie, zarówno tych, które prowadzą do spełnienia przesłanek z art. 29 ust. 3 ustawy, jak i tych, które istnienie tych przesłanek eliminują.

W niniejszej sprawie zaś w toku postępowania z wniosku strony podejmowano czynności zmierzające do poprawy stosunków wodnych na gruncie - miedzy innymi należącym do skarżącej. Chodzi tu na przykład o likwidację wyprowadzenia wody opadowej peszlem ø 100 z południowo – zachodniego narożnika ogrodzenia działki [....] w G. do rowu poniżej zabetonowania, z którego była przeprowadzana woda na drugą stronę drogi gminnej, co powodowało wypływ wody w kierunku działki [....] i [....] w B. należącej do M.L. Podjęte w tej sprawie działania doprowadziły do likwidacji wyżej opisanego wyprowadzenia wód, co stwierdzono w dniu 7 lipca 2015 r. i z działki [....] całość wód przeprowadzana jest pod drogą gminną do rowu na drugą stronę.

M.L. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu podkreślając, że nastąpiło zniszczenie ogrodzenia przez spękanie fundamentów, skruszenie murków betonowych wskutek wieloletniego zamakania zalewającą wodą opadową przekierowaną ze zbocza o nachyleniu ok. 10%, podmycie ogrodzenia, erozja gleby i obniżenie rzędnych działki.

Zarzuciła, że opinia biegłego jest nierzetelna i stronnicza, podkreśliła istnienie nielegalnego przepustu wybudowanego przez M.S. po 2000 r. w pasie drogi gminnej, na zbiegu drogi [....] i [....] ; wskazała, że biegły nie ujawnił, jak odwodniony jest budynek [....] w G. , nie zbadał i nie ujawnił drenażu wokół tego budynku.

Skarżąca w skardze domagała się ustanowienia właścicielom budynku [....] zakazu ustawiania beczki pod rynnę spustową zachodnią tego budynku i odprowadzania wody opadowej z dachu tego budynku na teren działki skarżącej o nr [....] . Wskazała, że jako dowód przedłożyła do UMiG M. nagranie w tej sprawie.

Ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu wniósł na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko.

Prokurator, który zgłosił swój udział w niniejszym postępowaniu sądowym, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Należy mieć na uwadze, że poddana kontroli Sądu decyzja została wydana wskutek uchylenia przez WSA w Krakowie wyrokiem z 20 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Kr 1709/14 poprzednio wydanych decyzji w sprawie.

Stosownie zaś do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy czyniąc pogląd prawny nieaktualny.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja wydana na podstawie art. 29 Prawa wodnego.

Przepis art. 29 Prawa wodnego reguluje sytuacje, w których doszło do naruszenia istniejących stosunków wodnych. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu wody ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich,

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Dodatkowo na właścicielu gruntu, stosownie do art. 29 ust. 2 Prawa wodnego, ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W przypadku zaś spowodowania przez właściciela gruntu zmian stanu wody na gruncie, które to zmiany szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, decyzją nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Ustalenie, czy zachodzą podstawy do zastosowania tego przepisu, następuje w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez właściwe organy administracyjne.

Zastosowanie przez organy administracji wskazanej przez Prawo wodne normy wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności tego, jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, a jeśli tak - z jakiej przyczyny, w szczególności czy nastąpiło to z powodu dokonanych zmian i czy zmiany te szkodliwie wpłynęły na sąsiednie grunty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 613/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 638/2009, wszystkie powołane wyroki dostępne na witrynie orzeczenia.nsa.gov.pl). Zmiana stanu wody na gruncie spowodowana działaniem właściciela to zmiana, która ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie, związany z ukształtowaniem terenu, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi (wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 402/14).

Stosownie do przytoczonych przepisów Prawa wodnego pierwszym celem postępowania wyjaśniającego powinno być ustalenie, czy na danym gruncie doszło do zmiany stanu wód i na czym ta zmiana polega. Zbadanie, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych wymaga tego, by organy przyjęły pewien stan stosunków wodnych na danym gruncie za pierwotny. Podkreślić trzeba też, że w ramach konkretnego postępowania nie bada się wszelkich zmian, jakie na przestrzeni nawet wielu lat zachodziły na badanym terenie, a ponadto postępowanie prowadzone na podstawie art. 29 Prawa wodnego nie służy do kompleksowego regulowania stosunków wodnych całej miejscowości lub jej części, lecz ma na celu ocenę danego wycinka terenu. W tego rodzaju postępowaniu organy są zobligowane do zbadania, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo-skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach. Zmiana stanu wody na gruncie jest dopuszczalna, gdy wprowadzona zmiana nie spowoduje szkody na gruntach sąsiednich.

Równocześnie należy podkreślić, że jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, sama zmiana stosunków wodnych przez właściciela nieruchomości nie uprawnia organów administracji do podejmowania decyzji, o których mowa w art. 29 ust. 3 ustawy, tj. decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, a kierowanej do sprawcy naruszeń. Elementem koniecznym do podejmowania rozstrzygnięć w tym przedmiocie jest ustalenie, iż naruszenie stosunków wodnych wód powoduje niekorzystne zmiany na gruntach sąsiednich, tj. nieruchomościach należących do innych podmiotów, niż sprawca naruszenia. Dla przypisania odpowiedzialności za zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem (naruszeniem stosunków wodnych), a szkodą (por. wyroki WSA w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 1381/11, WSA w Gliwicach z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 890/11).

W orzecznictwie wskazuje się także, że w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie i wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy, opinia biegłego jest zasadniczo niezbędna. Zarówno ustalenie, czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie, czy ta zmiana została wywołana działaniem właściciela gruntu, a także czy spowodowało to szkody, jak i następnie ustalenie sposobu zapobiegania tym szkodom, tj. określenie odpowiednich "urządzeń", do wykonania których organ powinien zobowiązać stronę na podstawie art. 29 ust. 3 wymagają fachowej wiedzy i specjalistycznych wyliczeń (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 586/10).

Oczywiste jest, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji wydanej na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego powinno być poprzedzone precyzyjnym ustaleniem zmian dokonanych w stosunkach wodnych. Wynika to z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zawartych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 K.p.a. udowodnienie danej okoliczności ma nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód - z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a.

W niniejszej sprawie w toku postępowania przed organem pierwszej instancji został przeprowadzony dowód z opinii biegłego z zakresu postępowania wodnoprawnego - w sprawie zmiany stanu wody na działce nr [....] . Opinia została sporządzona w zakresie tezy dowodowej wyznaczonej przez organ, to jest "w sprawie zmiany stanu wody na dz.ew. [....] , będącej własnością M.L. , położonej w B. Gm. M".

Sporządzona opinia została uzupełniona zgodnie z wytycznymi Sądu, to jest:

w sprawie określenia, czy w wyniku wykonania budynku mieszkalnego przez M.S. nastąpiła zmiana kierunków spływu wód na dz.ew. [....] oraz ustalenia kierunku spływu wód w północno zachodniej części dz.ew. [....] i jej wpływu na dz.ew. [....] , a także określenia szkód na całej działce [....] .

Opinia wraz z uzupełnieniem jest kompletna i rzetelna. Dokonano w niej szczegółowej analizy spływu wód powierzchniowych i stwierdzono, że brak jest szkody spowodowanej przez zmianę stanu wody przez właścicielki działki [....] .

Biegły w uzupełnieniu swej opinii, zgodnie ze wskazaniem WSA w Krakowie, poddał badaniu stan całej nieruchomości, opisując szczegółowo część północną działki [....] w G. , tj. nad budynkiem nr [....] oraz działki sąsiednie [....] i [....] w B. Wskazał, że nad budynkiem [....] kierunek spływu wód po wykonaniu budynku przez M.S. nie uległ zmianie. Opisał i uwidocznił w części graficznej wektorowy spływ wód na zabudowanej działce [....] i poniższej [....] . Stwierdził, że nad połową północnej ściany budynku [....] następuje rozdział spływu wód na wschód i zachód. W północnej części dz. [....] , przy granicy z wjazdem (po dz. [....] ), woda odprowadzana jest rowem wyłożonym korytkami betonowymi w kierunku wschodnim.

Sformułowane wnioski w uzupełnionej opinii nie budzą wątpliwości Sądu.

Z akt administracyjnych sprawy wynika niewątpliwie, że pomiędzy sąsiadami istnieje wielopłaszczyznowy spór (m.in. z właścicielkami dz. [....] ), który skutkuje wszczynaniem spraw administracyjnych i karnych; sporne między sąsiadami są również stosunki o charakterze cywilno –prawnym.

Dodatkowo sprawę komplikuje ukształtowanie terenu przedmiotowych działek, które - ze względu na spore nachylenie - powoduje w sposób naturalny przepływ wody w okolicy. Na ukształtowanie stosunków wodnych w tym terenie ma wpływ również przebieg drogi gminnej (dz.ew. [....] i [....] ) oraz remont tej drogi przeprowadzany w 2012 r. Na spływ wody deszczowej mają wpływ również prowadzone w otoczeniu działki skarżącej, na trenach położonych wyżej, prace budowlane i ziemne.

W sprawie kontrolowanej przez Sąd wyrokiem z 20 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Kr 1709/14, skarżąca podnosiła przede wszystkim zmianę kierunku spływu wód, spowodowaną wybudowaniem budynku mieszkalnego na działce nr [....] .

W skardze w sprawie niniejszej skarżąca podnosiła dodatkowo, że zalewanie jej działki jest spowodowane nielegalnym przepustem na wjeździe do działki [....] w G. , przy drodze gminnej oraz pozostałym ślepym rowem przydrożnym po lewej strony drogi patrząc od góry.

Należy podkreślić, że poza granicami niniejszej sprawy, a co za tym idzie poza kontrolą Sądu, pozostają ewentualne zmiany stosunków wodnych związane z działką nr [....] , co było przedmiotem odrębnego postępowania i działań organów.

Podobnie poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje prawidłowość działań zarządcy drogi w zakresie m.in. odprowadzania wody deszczowej w sposób nieszkodzący działkom sąsiadującym z tą drogą (vide np. wniosek nr 8 uzupełnionej ekspertyzy: "istniejące resztki rowka przydrożnego odprowadzającego ścieki na dz.ew. [....] administrator drogi powinien zlikwidować").

Także kwestia "przerzucania" wody z działki [....] w B. na drugą stronę w okolice działki [....] , czy podniesienie poziomu drogi, będące przedmiotem polemiki między skarżącą a organami, nie mogą być oceniane w niniejszym postępowaniu.

Granice sprawy administracyjnej wyznaczone zostały bowiem zgodnie z wnioskiem skarżącej z 2 listopada 2012 r., uzupełnionym pismami z 22 listopada 2012 r. oraz z 29 maja 2015 r. i 8 czerwca 2015 r., jako spływ wód z zabudowanej budynkiem nr [....] działki nr [....] w G.

Wbrew jednak ustaleniom organu I instancji nie jest prawdą, że skarżąca rozszerzyła pierwotny wniosek o teren północny dz. [....] , tj. nad budynkiem nr [....] w G., a pismem z dnia 29 maja 2015 r. o kolejną działkę położoną wyżej, nr [....] . Jak trafnie wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku z 20 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Kr 1709/14 wniosek obejmował bowiem całą działkę [....] , nie dotyczył natomiast działki nr [....]

Kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie stanu poprzedniego (pierwotnego) stosunków wodnych.

Skarżąca upatrywała zmiany tych stosunków w działaniu właścicielek działki [....] , a to budową domu, związanym z budową naniesieniem gruntu oraz przeprowadzeniem przepustu pod dojazdem do działki z drogi gminnej.

Z zalegających w aktach sprawy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z 1990 r. wynika niewątpliwie, że budowa domu na ww. działce była już wówczas prowadzona (zakończony stan surowy – k. 130 akt administracyjnych). Z kolei ww. przepust powstał, wg skarżącej, po 2000 r.

W kontrolowanej sprawie skarżąca konsekwentnie już na etapie odwołania kwestionowała opinię biegłego. Nie wspierała się jednak wynikami ewentualnej sporządzonej przez siebie kontrekspertyzy. Za gołosłowne zatem uznać należy twierdzenia skarżącej sprzeczne z opinią biegłego, zeznaniami świadków i wynikami oględzin.

Nie mogły przynieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącej co do treści i wniosków ekspertyzy, ponieważ znajdująca się w aktach ekspertyza, wraz ze stosownym - nakazanym uprzednio przez Sąd uzupełnieniem, jest wystarczająca dla ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy na gruncie art. 29 Prawa wodnego.

Podobnie nie były zasadne zarzuty nieujawnienia w ekspertyzie hydrologicznej kwestii, jak odwodniony jest budynek [....] w G. oraz nieujawnienie drenażu wokół tego budynku.

Ustawianie beczki pod rynnę spustową zachodnią tego budynku i odprowadzanie wody opadowej z dachu tego budynku na teren działki [....] nie znalazło potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Organy wszechstronnie i prawidłowo ustaliły w sprawie stan faktyczny i prawny. Powołany został biegły, który przedstawił wystarczająco jasną, precyzyjną i logiczną opinię. Z ustaleniami i wnioskami opinii korespondują dowody z oględzin i zeznania świadków.

Należy przy tym wskazać, że akcentowana przez skarżącą budowa domu na działce sąsiedniej niewątpliwie miała pewien wpływ na kierunek spływu wód, natomiast nie spowodowało to żadnych szkód na działce skarżącej. W szczególności nie stwierdzono na działce skarżącej skażonej wody w studni, erozji gleby, czy obniżenia rzędnych działki.

Trafnie wskazał organ odwoławczy, że jedyne szkody, jakie w istocie są potwierdzone w materiale dowodowym, to nieszczelności pod podmurówką ogrodzenia z siatki należącego do M.L.

Jednakże, jak wynika z materiału dowodowego (uzupełnionej opinii biegłego), nieszczelności te nie są konsekwencją przepływu wody z działki sąsiedniej, a gromadzenia się wody pomiędzy ogrodzeniami obu działek. Wynikają również z braku konserwacji podmurówki ogrodzenia skarżącej, która jest usytuowana na drodze naturalnego spływu wody deszczowej z przestrzeni (rowu), jaka powstała między ogrodzeniami działek [....] i [....] .

Jak również ustalono w toku postępowania dowodowego, w tym na podstawie zeznań świadków, działka [....] jest położona niżej, niż działka [....] i takie ukształtowanie sprawia, iż w rowie między działkami po ulewnych deszczach pojawia się woda i następnie przepływa nieszczelnościami w podmurówce ogrodzenia na działkę skarżącej. Jak wynika z opinii biegłego "przy większych opadach deszczu lub przy roztopowych woda zawsze musi tam płynąć, gdyż cały teren jest nachylony w kierunku SE, a podłoże jest gliniaste, w związku z tym nie następuje infiltracja wody w grunt". Ani ze zdjęć, ani z protokołów oględzin nieruchomości nie wynika, aby na nieruchomości skarżącej zaistniały jakiekolwiek inne szkody. Z kolei - zdaniem biegłego - powstałe niewielkie szkody w murku są wynikiem braku wyłożenia rowu korytami betonowymi oraz brakiem izolacji pionowej murku.

Dodatkowo współwłaściciele działki [....] wzdłuż dz. [....] w B., po zgłoszeniu do Starostwa Powiatowego w M. i pod nadzorem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wykonali urządzenie zabezpieczające przed spływem wód z ich działek.

Wbrew zarzutom skarżącej M.S. nie przekierowała przepływu wody w kierunku zachodnim wprost do działki skarżącej, a zrobiła to w kierunku wschodnim, co potwierdza opinia biegłego.

Organ wykonał zatem zalecenia Sądu co do uzupełnienia opinii biegłego, która po uzupełnieniu odzwierciedla cały stan faktyczny.

Trafnie natomiast organ wskazał, że z akt wynika, że to wieloletnie oprowadzanie wody z drogi - do listopada 2012 r. (kiedy zrobiono przepust na drugą stronę) powodowało szkody na działce [....] , a nie woda z działki sąsiedniej działki [....] .

Podsumowując, podmokły charakter części działki skarżącej nie jest związany ze spływem wody z działki [....] (a – jak sugeruje biegły w swej opinii – może wynikać z działań zarządcy drogi; także pozostały, widoczny na zał. 39 uzupełnionej opinii biegłego z czerwca 2015 r. fragment rowu, winien być zlikwidowany przez zarządcę drogi, na co wskazuje biegły w opinii).

Zatem żądanie skarżącej "trwałego usunięcia odcinków nielegalnego rowu lewego drogi gminnej [....] przylegających do nielegalnego przepustu na wjeździe do działki [....] w G. i przylegającego do działki [....] w G. , który szkodzi własności skarżącej, gdyż jest tak usytuowany, że przekierowuje spływ wód na jej działkę" – winno być adresowane do właściciela i zarządcy drogi wraz z towarzyszącym jej pasem drogowym, a nie do właścicieli działki [....] .

Podobnie żądanie skarżącej "usunięcia nielegalnego przepustu na wjeździe do działki [....] w G. , a nie prowizorycznego przysypania ziemią nielegalnego urządzenia, który szkodzi własności skarżącej, gdyż jest tak usytuowany, że przekierowuje spływ wód na jej działkę" winno być adresowane do właściciela i zarządcy drogi.

Powyższe potwierdza opinia biegłego (s. 3) wskazująca, że rów przydrożny, przepust pod wjazdem na dz.ew. [....] oraz rów przebiegający od słupka granicznego w sąsiedztwie dz.ew. [....] do rogu dz.ew. [....] jest zlokalizowany na dz.ew. [....] i [....] będących mieniem komunalnym Gminy M.

Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że organ I instancji wykazał się odpowiednią dla potrzeb prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy inicjatywą w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego i - zgodnie z art. 7 w zw. z art. 77, art. 80, art. 81 K.p.a. - przeprowadził odpowiednie dla okoliczności sprawy postępowanie wyjaśniające.

Nie zasługują zatem na uwzględnienie podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszeń w zakresie ustalania stanu faktycznego.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i prawidłowe stanowisko organu drugiej instancji nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnośnie żądań zawartych w odwołaniu i skardze Sąd wskazuje, że wobec niewykazania w niniejszym postępowaniu szkody, o której mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, brak było podstaw prawnych do nakładania jakichkolwiek obowiązków w trybie przewidzianym tym przepisem.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest nieuzasadniona, a zatem Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a.- orzekł o jej oddaleniu.