Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1331/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska, Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ("Kolegium", "SKO", "Organ II instancji", "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2017 r. ("Prezydent", "Organ I instancji") ustalającą M. S. ("Skarżący", "Podatnik", "Strona") wymiar podatku od nieruchomości za 2014 r. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Prezydent wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] za lata 2013 -2017. Podczas postępowania Prezydent ustalił, iż Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia [...] października 2007 r. w sprawie o sygn. akt [...], zobowiązał W. do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu na rzecz Skarżącego nieodpłatnego prawa współużytkowania wieczystego ww. nieruchomości, na okres 40 lat. Udział Skarżącego w tym prawie wyniósł ¾, zaś udział drugiego współużytkownika wieczystego (A. S. - brata Skarżącego) – ¼. Ponadto W. zostało zobowiązane do odpowiedniego przeniesienia na ww. osoby własności posadowionych na gruncie budynków. Aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2012 r. A. . darował Skarżącemu przysługujący mu udział w nieruchomości. Wpis prawa użytkowania wieczystego na rzecz Strony nastąpił w dniu [...] lipca 2012 r. na wniosek W. Decyzją z dnia [...] października 2017 r. Prezydent ustalił wymiar podatku od nieruchomości na rok 2014 za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] na kwotę 7 379 zł. W decyzji wskazano, iż wysokość opodatkowania budynków i gruntów ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków: budynki pod działalność gospodarczą stanowiły 269 m2, zaś grunty pod działalność gospodarczą – 1330 m2.

Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, zarzucając:

– naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm., dalej "ustawa" lub "upol"), poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu;

– naruszenie art. 4 ust. 7 upol, poprzez niezastosowanie tego przepisu;

– błąd w ustaleniach faktycznych i oparcie wymiaru podatku na wątpliwych danych;

– przedawnienie.

Strona wskazała, że do dnia ujawnienia prawa wieczystego użytkowania w księdze wieczystej nie jest żadnym z podmiotów wskazanych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych jako podatnik podatku od nieruchomości. Skarżący wyjaśnił, że nie jest posiadaczem samoistnym, albowiem przysługuje mu prawo wieczystego użytkownika, który swego prawa nie ujawnił. Nie jest również posiadaczem zależnym, bo nie istnieje tytuł prawny przyznający mu prawo posiadania. Nie jest także posiadaczem bez tytułu prawnego, bowiem wyrok Sądu Okręgowego w W. daje mu prawo do nieruchomości. Nadto wskazał, że część nieruchomości stanowią budowle i przywołał art. 4 ust. 7 ustawy, zgodnie z którym jeżeli podatnik nie określi wartości budowli lub poda wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy musi powołać biegłego rzeczoznawcę majątkowego celem ustalenia podstawy opodatkowania. W odwołaniu wskazano, że dane z ewidencji gruntów są niezgodne z dokumentami złożonymi przez Podatnika, oraz że po upływie trzech lat od nieskutecznego doręczenia decyzji, na mocy której powstawałby obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości, zobowiązanie ulega przedawnieniu.

Decyzją przywołaną na wstępie Kolegium utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że Strona nie wszczęła procedury dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Tym samym nie jest uprawniona do stawiania Organowi I instancji zarzutu, że jego rozstrzygnięcie opiera się na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym.

Organ II instancji twierdził następnie, że Skarżący jest właścicielem działki nr 12 z obrębu 5-06-16 o powierzchni 1 320 m2, dla której Sąd Rejonowy W. prowadzi księgę wieczystą [...]. Organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności danej nieruchomości, jak również co do jej powierzchni, rodzaju czy klasy użytków rolnych. Kwestionowanie tych danych, w ocenie SKO, może odbywać się tylko i wyłącznie w odrębnym postępowaniu i dopóki to nie nastąpi, dopóty nie można skutecznie zarzucać Prezydentowi błędnych ustaleń co do prawa własności, powierzchni gruntu czy też jego klasy. Prowadzenie, w tym zmiany i uaktualnianie ewidencji, nie należy do postępowania podatkowego. Podważenie zapisów ewidencyjnych może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji publicznej. Przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 182, poz. 1228 ze zm., dalej "Pgk") oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454, dalej "rozporządzenie") wśród tych uprawnionych organów nie wymieniają organów podatkowych. Konsekwencją uznania, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej "Op"), jest przyjęcie, że zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Natomiast z § 2 art. 194 Op wynika, że § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym.

W ocenie SKO dane te były istotne z punktu widzenia orzekania w przedmiocie podatku i dopóki nie zostaną one zmienione, ich treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Bez korekty zapisów w ewidencji gruntów nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania.

W dalszej kolejności SKO uznało za niezrozumiałe wywodzenie, że do dnia ujawnienia prawa wieczystego użytkowania w księdze wieczystej Podatnik nie jest żadnym z podmiotów wskazanych w upol. Podatnik został ujawniony w księdze wieczystej w dniu [...] lipca 2012 roku. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut przedawnienia, albowiem Podatnik nie złożył deklaracji, dlatego też Organ I instancji nie naruszył normy art. 68 § 2 Op, wszczynając postępowanie za 2013 r. w dniu [...] lutego 2017 r.

W odniesieniu do zarzutu istnienia budowli na nieruchomości Kolegium wskazało, że podczas całego postępowania Strona nie przedstawiła żadnych dowodów na tę okoliczność.

Na decyzję Organu II instancji Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ponawiając zarzuty zawarte w odwołaniu.

W uzasadnieniu skargi Skarżący stwierdził, że nie ustalono prawidłowo podstawy opodatkowania. Organ I instancji, wyliczając zobowiązanie podatkowe od budynków i budowli, zastosował liczoną z jednego metra kwadratowego stawkę w złotych. Poza problemem wymiaru powierzchni budynków Skarżący zauważył, że znaczną część nieruchomości stanowią budowle. Powołując się na art. 4 ust. 7 ustawy Skarżący uznał, że jeżeli podatnik nie określi wartości budowli lub poda wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powinien powołać biegłego rzeczoznawcę majątkowego, celem ustalenia podstawy opodatkowania. Ponieważ SKO jako podstawowy dokument do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości wskazało wypis z rejestru gruntów, Skarżący uznał, że dane zawarte w rejestrze gruntów są niezgodne z dokumentami złożonymi przez dniem wymiaru podatku. Dane z rejestru gruntów jak źródło powinny figurować w księdze wieczystej, ale tak nie jest. W konsekwencji brak jest podstaw, aby prawidłowo wymierzyć podstawę opodatkowania i podatek w podatku od nieruchomości.

Do skargi załączono orzeczenie referendarza sądowego z 9 marca 2018 r., w którym oddalono wniosek W. o wpis do księgi wieczystej okresu prawa użytkowania wieczystego.

W odpowiedzi na skargę Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie wydania decyzji. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zasadniczą okoliczność niniejszej sprawy stanowi fakt, że z prowadzonej dla nieruchomości Skarżącego ewidencji gruntów i budynków wynika powierzchnia przedmiotów opodatkowania (269 m² budynków oraz 1330 m² gruntów), a nadto kwalifikacja tych przedmiotów (budynki i grunty ujęte są w ewidencji jako przeznaczone na działalność gospodarczą). Jak prawidłowo wskazało SKO, dane z tej ewidencji są - co do zasady - wiążące. Wprost przesądza o tym art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Także z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika taka zasada, która co prawda przewiduje pewne wyjątki, ale nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dane co do klasyfikacji przedmiotów opodatkowania oraz co do ich powierzchni są wiążące zawsze i bezwzględnie (vide np. szereg wyroków NSA z 20 marca 2018 r.: II FSK 718/16, II FSK 755/17, II FSK 860/16, II FSK 738/16). Dopiero ewentualna zmiana w ewidencji, zgodnie z procedurą przewidzianą w Prawie geodezyjnym i kartograficznym, pozwoliłaby uwzględnić w postępowaniu podatkowym te zmienione dane.

Skarżący niewątpliwie jest użytkownikiem wieczystym opodatkowanego gruntu oraz właścicielem posadowionych na nich budynków. Wynika to już z orzeczenia Sądu Okręgowego w W. z [...] października 2007 r., potwierdzone to zostało wpisem do księgi wieczystej z lipca 2012 r., a końcu taki stan prawny wynika ponownie w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków. Wynika to także z oświadczeń samego Skarżącego zawartych w aktach notarialnych zgromadzonych w toku postępowania podatkowego. Załączone do skargi orzeczenie referendarza sądowego w niczym nie zmienia powyższego wniosku, a wręcz go potwierdza. Wynika z niego przecież, że Skarżący jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. [...] w W., zaś żądanie W. wpisania do księgi wieczystej okresu trwania użytkowania wieczystego (na 40 lat) zostało oddalone tylko z powodu niedostarczenia dowodu wskazującego na datę uprawomocnienia się ww. orzeczenia z [...] października 2007 r. Marginalnie wskazać można, że orzeczenie referendarza sądowego pochodzi z daty późniejszej (9 marca 2018 r.), niż zaskarżona decyzja SKO, przez co nie ma większego znaczenia procesowego.

Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy jest więc oczywiście niezasadny.

Także niezasadny jest zarzut naruszenia art. 4 ust. 7 ustawy. Akta sprawy nie wskazują na istnienie żadnych budowli na nieruchomości Skarżącego, nie przedstawiono na ich istnienie żadnych dowodów. Żądanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia wartości tych budowli było więc chybione. Niemniej, nawet istnienie takich budowli nie pozwoliłoby uchylić zaskarżonej decyzji, gdyż wskazując na to Skarżący żąda w istocie wydania wyroku na swoją własną niekorzyść. Sąd nie może natomiast - co do zasady – orzekać na niekorzyść osoby, która wniosła skargę (art. 134 § 2 Ppsa).

Zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeżeli jednak podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, albo w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 2 Op). w niniejszej sprawie Skarżący nie złożył wymaganej deklaracji, dlatego wydanie decyzji podatkowej możliwie było aż do końca 2019 r. Zarzut przedawnienia jest zatem chybiony.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, oddalił skargę. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.