Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 237/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 41a ust 1
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 379/12 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 16 października 2012 r. o sygn. akt III SA/Lu 379/12 oddalił skargę [...] na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Prezes KRUS) - działając na podstawie art. 36 ust 1 pkt 10 oraz art. 41a ust 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291, ze zm.; dalej jako: u.u.s.r.) - odmówił [...] (dalej: skarżący lub wnioskodawca) umorzenia należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników za okres od I kwartału 2005 r. do IV kwartału 2011 r., w łącznej kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca w listopadzie 2004 r. przekazał gospodarstwo rolne córce. Pobiera rentę strukturalną z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zaś jego żona - emeryturę z ZUS. Zadłużenie z tytułu składek powstało wskutek wstecznego włączenia do ubezpieczenia decyzją o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z dnia [...] listopada 2011 r. (znak: [...] Organ podkreślił, iż zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników osoba pobierająca rentę strukturalną podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, co nakłada obowiązek opłacania składek. Zdaniem organu przedstawione przez skarżącego argumenty, nie stanowią podstawy do umorzenia należności, gdyż uiszczenie ich nie zagraża egzystencji wnioskodawcy i jego rodziny z uwagi na uzyskiwane dochody w postaci renty strukturalnej oraz emerytury z ZUS.

Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes KRUS decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. (znak: [...]) - utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2012 r.

W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskodawca złożył dokumenty potwierdzające wysokość wydatków gospodarstwa domowego, jednak nie zostały dołączone dokumenty stwierdzające wysokość dochodów otrzymywanych przez jego żonę. Organ uznał, że podnoszone przez skarżącego argumenty nie stanowią podstawy do umorzenia należności, gdyż realizacja zobowiązań wobec KRUS nie zagraża egzystencji wnioskodawcy i jego rodziny. Względy społeczne zaś wymagają, aby zobowiązania budżetowe były realizowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 października 2012 r. oddalił skargę.

Sąd I instancji podniósł, że ustawowe przesłanki umorzenia należności nie odnoszą się do okoliczności powstania zaległości (czy powstały z winy zainteresowanego, czy też nie), lecz jedynie do oceny aktualnych (w chwili wydawania decyzji w przedmiocie umorzenia) możliwości płatniczych zainteresowanego, z uwzględnieniem elementu ochrony interesu publicznego, który wyraża się w ochronie stabilności systemu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 41a ust 1 pkt 1 u.u.s.r. Prezes KRUS lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części.

Argumenty skarżącego podnoszone w toku postępowania administracyjnego i w skardze abstrahują od ustawowych przesłanek umorzenia należności. Kwestionuje on powstanie samej zaległości wskazując, że nastąpiło to z przyczyn niezależnych od niego. Przyczyny powstania zaległości nie mogą być analizowane przez sąd administracyjny w sprawie, w której przedmiotem kontroli jest decyzja odmawiająca umorzenia należności.

Spory na tle podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, wymiaru składek i ich poboru należą do właściwości sądów powszechnych – stosownie do art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej: u.s.u.s.) w związku z art. 52 u.u.s.r. Z akt administracyjnych wynika, że taki spór pomiędzy skarżącym a organem był rozstrzygany przez Sąd Okręgowy w Radomiu.

Sąd I instancji wskazał, że może on jedynie badać, czy organ prawidłowo zastosował przepisy dotyczące umarzania należności, tj. art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r., a w konsekwencji, czy prawidłowo ustalił możliwości płatnicze wnioskodawcy i czy rozważył relację pomiędzy interesem wnioskodawcy a interesem publicznym. W tym zakresie, zdaniem WSA, brak było podstaw do podważenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Organ prawidłowo ustalił sytuację majątkową skarżącego w zakresie dochodów i wydatków jego gospodarstwa domowego. Dokonał analizy tej sytuacji w kontekście istniejącej zaległości, uznając, że jej spłata nie zagraża egzystencji wnioskodawcy i jego rodziny. Organ odniósł się również do relacji pomiędzy interesem wnioskodawcy a interesem publicznym, wywodząc iż względy społeczne wymagają realizacji zobowiązań z tytułu składek.

W ocenie WSA, organ prawidłowo zinterpretował przepis art. 41a ust 1 pkt 1 u.u.s.r. i wyciągnął prawidłowe wnioski z jego zastosowania w ustalonym stanie faktycznym. Ustalenia faktyczne poczynił w zgodzie z wymogami prawa i przedstawił je w uzasadnieniu decyzji. Skarżący nie wskazał żadnego dowodu, który wadliwie został pominięty przez organ. Okoliczności, których zdaniem skarżącego nie uwzględnił organ dotyczą przyczyn powstania należności i pozostają bez związku z ustawowymi przesłankami umorzenia należności.

II

[...] wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez jej uwzględnienie. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez nienależyte wyjaśnienie faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy oraz braku zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i tym samym braku ustalenia:

- możliwości płatniczych Skarżącego, w tym dochodów jego małżonki pozostającej

we wspólnym gospodarstwie domowym;

- wysokości wszelkich ponoszonych przez Skarżącego wydatków, w tym związanych z jego przewlekłymi chorobami;

- czy w rzeczonej sprawie zachodzi przesłanka "ważnego interesu" Skarżącego;

- czy realizacja zobowiązania wobec KRUS zagraża egzystencji Skarżącego i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym małżonki; skutkujące niezasadnym uznaniem, iż w niniejszym stanie faktycznym nie zachodzą przesłania do umorzenia należności wobec KRUS, wskazane w przepisie art. 41 a ust. 1 pkt 1 ustawy.

2) art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostają dwie decyzje administracyjne o sprzecznej treści (jedna zwalania Skarżącego z obowiązku opłacania składek KRUS, a druga włącza wstecznie Skarżącego do obowiązkowego ubezpieczenia KRUS), pomimo, że Sąd winien zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej nierzetelne i niezgodne z prawem działania organów administracji doprowadziły do funkcjonowania dwóch sprzecznych decyzji w jednym stanie faktycznym. Pierwsza z nich - decyzja z dnia [...] lutego 2005 r. (znak: [...]) - stwierdza ustanie ubezpieczenia społecznego rolników. Natomiast druga z dnia [...] listopada 2011 r. (znak: [...]) - wydana pomimo prawomocnego istnienia tej pierwszej - orzeka o podleganiu [...] ubezpieczeniu społecznemu rolników. Takie działania organów administracji publicznej zaliczyć należy jednoznacznie do działań niezgodnych z prawem i winny skutkować eliminacją drugiej decyzji, która stanowi podstawę do nałożenia na skarżącego obowiązku zapłaty zaległych składek, o których umorzenie Skarżący wnosił do Prezesa KRUS.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w obrocie funkcjonują dwie decyzje, a mianowicie pierwsza decyzja z [...] lutego 2005 r., która stwierdza ustanie ubezpieczenia społecznego rolników (znak: [...]), druga zaś z dnia [...] listopada 2011 r. (znak: [...]) wydana pomimo prawomocnego istnienia tej pierwszej - stanowi o obowiązku podlegania [...] ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z treści przepisu wynika, iż może mieć on zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd administracyjny uwzględni skargę. Wtedy to uznając, że kontrolowany akt administracyjny narusza prawo, Sąd może, stwierdzając, że dla końcowego załatwienia sprawy jest niezbędne zastosowanie art.135 p.p.s.a. podjąć przewidziane ustawą środki w stosunku do innych aktów wydanych w granicach danej sprawy.

Natomiast oddalając skargę na kontrolowaną decyzję, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji nie mógł stosować art.135 p.p.s.a. i z tego względu zarzut ten jest całkowicie nieusprawiedliwiony.

Autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu w istocie podważa zasadność podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Argumenty skarżącego podnoszone w toku postępowania administracyjnego, w skardze oraz w skardze kasacyjnej abstrahują od ustawowych przesłanek umorzenia należności. Kwestionuje on bowiem powstanie samej zaległości wskazując, że nastąpiło to z przyczyn niezależnych od niego. W sprawie, w której przedmiotem kontroli jest decyzja odmawiająca umorzenia należności, nie mogą być analizowane przez sąd administracyjny przyczyny powstania zaległości.

Odnosząc się do kwestii podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników zaznaczyć należy, że z akt administracyjnych wynika, że taki spór pomiędzy skarżącym a organem był rozstrzygany przez Sąd Okręgowy w Radomiu, który wyrokiem z 17 lutego 2012 r. o sygn. akt VI U 57/12 (k. 14 akt administracyjnych) oddalił odwołanie skarżącego od decyzji Prezesa KRUS z [...] listopada 2011 r. stwierdzającej podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w dniu 23 listopada 2004 r. skarżący zawarł umowę darowizny i przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz córki [...]. W związku z powyższym od dnia [...] stycznia 2005 r. na podstawie decyzji KRUS z 15 lutego 2005 r. ubezpieczenie ustało. Następnie decyzją Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z [...] marca 2005 r. od listopada 2004 r. przyznano wnioskodawcy prawo do renty strukturalnej. O tym fakcie skarżący nie powiadomił organu rentowego. Informacja taka wpłynęła do KRUS dopiero w dniu [...] listopada 2011 r. Jak wynika z art. 16 ust 1 pkt 3 u.u.s.r. – ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zatem pobieranie renty strukturalnej rodziło wobec skarżącego obowiązek podlegania z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników. Tym samym trafnie organ decyzją z [...] listopada 2011 r. znak: [...] orzekł o wstecznym włączeniu skarżącego do ubezpieczenia o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Potwierdził to również Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku, iż skarżący od dnia [...] stycznia 2005 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Nietrafne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania określone w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 pkt a p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. W ocenie autora skargi kasacyjnej naruszenie to miało polegać na oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, mimo że organ administracji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie dokonał należytej oceny całokształtu materiału dowodowego – uchylając się od wskazania możliwości płatniczych skarżącego, wysokości ponoszonych wydatków, m. in. związanych z przewlekłymi chorobami oraz dochodów jego małżonki pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Zdaniem strony skarżącej wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników winien być przez organ wnikliwiej rozpatrzony, a odmowa umorzenia wyczerpująco uzasadniona w oparciu o wyjaśnienie faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższego zdaniem skarżącego, w tej sprawie zabrakło.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie zwraca uwagę, że decyzja Prezesa KRUS o umorzeniu należności z tytułu składek jest decyzją uznaniową. Decyzja taka podlega jednak kontroli sądowej, bowiem ustawodawca nie pozostawił organowi całkowitej swobody, co do wyboru rozstrzygnięcia. Swoboda wyboru zawarta jest w granicach ściśle określonych przepisami prawa, które precyzują przesłanki umorzenia.

Artykuł 41a ust. 1 pkt 2 u.u.s.r. określa przesłanki umorzenia nienależnie pobranych świadczeń. Przesłankami tymi są: ważny interes zainteresowanego, możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz pozwalający na to stan finansów funduszów KRUS. Ewentualne wystąpienie w sprawie powyższych przesłanek uprawnia Prezesa KRUS do umorzenia należności, ale nie sprawia, że organ ten ma obowiązek umorzenia tychże należności. Zadaniem organu administracji podlegającym kontroli sądowej było w przedmiotowej sprawie zbadanie, czy zaistniały przesłanki umorzenia nienależenie pobranych przez skarżącą świadczeń. Rolą Sądu I instancji było natomiast zbadanie, czy dokonana ocena została przez organ należycie uzasadniona. Mając zatem na uwadze zawarte w art. 41a ust. 1 pkt 2 u.u.s.r. przesłanki umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, Sąd I instancji zobowiązany był zbadać, czy uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera braków takich, jak niepełność, brak powiązania z materiałem dowodowym sprawy, brak wewnętrznej spójności lub zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że uzasadnienie decyzji organu administracji wskazanych wyżej braków nie zawiera.

Z art. 41a ust. 1 u.u.s.r. wynika, że dla oceny, czy przypadek jest uzasadniony należy brać pod uwagę z jednej strony ważny interes osoby zobowiązanej a z drugiej strony stan finansów funduszów. Zatem także działając na podstawie tej ustawy i podejmując decyzję uznaniową organ musi wyważyć oba wskazane interesy, zaś aby to uczynić musi dokładnie ustalić sytuację osoby zobowiązanej. Prymat interesu społecznego nie może zastąpić rozważenia kwestii zastosowania zasady ogólnej postępowania administracyjnego, określonej w art. 7 k.p.a. (wyrok NSA z 21 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 301/06). Zauważyć należy, że Prezes KRUS w zarządzeniu z dnia 18 października 2005 r. w sprawie trybu umarzania, odpisywania i udzielania ulg w spłacaniu należności (Dz. Urz. Prezesa KRUS z dnia 30 maja 2006 r. Nr 1, poz. 26) zawarł m. in. zestaw wytycznych dla pracowników KRUS przygotowujących decyzje w sprawach indywidualnych. Z § 7 ust. 3 zarządzenia, wynika jakie okoliczności powinny być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o umarzaniu składek. Zgodnie z powołanym uregulowaniem okoliczności tam wymienione stanowią przesłanki umorzenia należności, przy czym umorzenie może nastąpić, gdy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych tam przesłanek. Te przesłanki to m. in. brak źródeł dochodu oraz majątku, z którego można by efektywnie dochodzić należności, sytuacja finansowa uniemożliwiająca uregulowanie w całości zadłużenia nawet przy udzieleniu dogodnych ulg w spłacie, sytuacja, w której opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zaistnienie przewlekłej choroby pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie składek. Jakkolwiek zarządzenie Prezesa KRUS nie stanowi aktu prawa powszechnie obowiązującego, jednak stanowi ono dobrą wskazówkę przy dokonywaniu oceny skarżonej decyzji o odmowie umorzenia należności. Prawidłowe rozumienie powołanego przepisu prawa materialnego (art. 41a ust. 1 u.u.s.r.) pozwala ocenić właściwie zakres koniecznego postępowania dowodowego. Organ dla podjęcia prawidłowej decyzji musi mieć bowiem jasność, czy opłacenie należności z tytułu składek jest w ogóle możliwe oraz czy nie pozbawi ono zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jeżeli zostanie potwierdzone, że opłacanie należności nie jest możliwe lub, że ich zaspokojenie pozbawi zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, brak podstaw do wydania decyzji o odmowie (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 349/09).

Ciężar dowodu istnienia przesłanek umorzenia, co do zasady, spoczywa na wnioskodawcy, zaś organ administracji odpowiada za prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz rzetelność dokonanych ustaleń. Prawidłowość powyższych działań organu podlega kontroli sądowej, w ramach której Sąd ocenia, czy zgromadzony został wystarczający materiał dowodowy dla ustalenia istnienia (lub nieistnienia) przesłanek umorzenia oraz czy zgromadzony materiał został prawidłowo oceniony, a następnie, czy z oceny tej zostały wyciągnięte wnioski właściwe pod względem logicznym i pod względem prawnym.

Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący na wezwanie organu KRUS nie przedłożył żądnych dokumentów potwierdzających fakt problemów zdrowotnych oraz trudnej sytuacji materialnej. Skarżący uzasadniał wniosek o umorzenie przedmiotowych należności trudną sytuacją finansową, związaną z problemami zdrowotnymi (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, nawroty nieswoistego zapalenia jelit). Do wniosku nie dołączył żadnych dokumentów. Dopiero do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (k. 26 akt administracyjnych) przedłożył rachunki za prąd i gaz oraz zaświadczenie lekarskie z [...] marca 2012 r., z którego wynika, że ma m.in. nadciśnienie tętnicze (k. 28 akt administracyjnych).Następnie organ – pismem [...] kwietnia 2012 r., znak [...] (k. 8 akt administracyjnych) wezwał skarżącego oraz małżonkę do dostarczenia dokumentów potwierdzających wysokości ponoszonych wydatków oraz dochodów. W odpowiedzi [...] przedłożyła ponownie dokumenty złożone wraz z wnioskiem o umorzenie należności, tj. wpłaty za zużycie gazu i prądu. Do oświadczenia nie dołączono dokumentu stwierdzającego wysokości dochodów otrzymywanych przez [...] z tytułu pobieranego świadczenia. Zgromadzone akta sprawy, jak i treść uzasadnienia wydanych decyzji wskazują, że skarżący pobiera rentę strukturalną w wysokości [...] zł (v: decyzja z [...] marca 2005 r., o przyznaniu renty strukturalnej), zaś jego żona – emeryturę z ZUS. W związku ze źródłem stałego dochodu egzystencja rodziny skarżącego nie jest zagrożona.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił przeprowadzone przez organ administracji postępowanie dowodowe, uznając, że materiał dowodowy został w niniejszej sprawie należycie zgromadzony i oceniony. Celem postępowania dowodowego w niniejszej sprawie było zbadanie przez organ administracji sytuacji majątkowej skarżącej, a przez to ustalenie, czy zaistniała przesłanka ważnego interesu wnioskodawcy wskazana w cytowanym wyżej art. 41a ust. 1 pkt 2 u.u.s.r. Uznaniowy charakter decyzji dotyczącej umorzenia nienależnie pobranych należności nie zwalnia organu administracji od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Zgromadzone akta sprawy, jak i treść uzasadnienia wydanych decyzji wskazują, że organ administracji wypełnił wskazane wyżej obowiązki dotyczące postępowania dowodowego.

Podkreślenia wymaga, że umorzenie przedmiotowych należności ma charakter absolutnie wyjątkowy i zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych, które jednak w niniejszej sprawie nie zachodzą. Wskazać również należy, że umorzone składki w istocie pokrywają inni ubezpieczeni. Toteż, dbając o stan finansów funduszów emerytalno - rentowych Prezes KRUS musi każdorazowo ważyć zasadność podejmowanego rozstrzygnięcia. Zaś w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie uznał, że ustalone w sprawie możliwości płatnicze skarżącego pozwalają na systematyczne regulowanie należności. Na marginesie wskazać także należy, że wniosek o umorzenie należności wobec KRUS może być ponawiany. W przypadku pogorszenia się sytuacji majątkowej skarżącego, może ona złożyć kolejny wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.