Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1848/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1  pkt 2,  art. 156  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2  ust. 1-3 i 9
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi P. [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku P. S.A. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r., nr [...] dotyczącej stwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe P. [...] w W. użytkowania wieczystego działki nr [...] położonej w W. przy ul. [...], w obrębie [...] w części odnoszącej się do nieruchomości objętej księgą hipoteczną pod nazwą "[...]" oraz własności posadowionej na tej działce budynków.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 i 9 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) decyzją z dnia [...] listopada 1993 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. [...] w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m² oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Wnioskiem z dnia 13 czerwca 2007 r. Fundacja im. [...] wystąpiła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada

1993 r., wskazując na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. i decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r., w konsekwencji których stwierdzona została nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1973 r. o odmowie przyznania własności czasowej przedwojennej właścicielce M.K..

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2008 r. stwierdził nieważność decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r., w części odnoszącej się do nieruchomości objętej księgą hipoteczną pod nazwą "[...]".

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiły P. S.A. z siedzibą w W..

Minister Infrastruktury rozpoznając sprawę uznał, że brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia

29 września 1990 r. uwłaszczenie następuje z mocy prawa, według stanu prawnego obowiązującego w dniu 5 grudnia 1990 r. i oznacza przekształcenie istniejącego prawa zarządu w prawa rzeczowe wymienione w powołanych przepisach. Uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...], ujęta w decyzji uwłaszczeniowej, powstała m.in. z nieruchomości uregulowanej w dawnej księdze hipotecznej pn. "[...]". Nieruchomość [...] stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) w związku z ustawą z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130). Prawo zarządu gruntem na rzecz jednostki uwłaszczonej wynika z decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1973 r., nr [...] o oddaniu przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie.

Minister Infrastruktury podniósł, że w sprawie ustalone zostało, iż właścicielem nieruchomości uregulowanej w hipotece "[...]" była M.K., która wnioskiem złożonym w dniu 16 lutego 1949 r. wystąpiła o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Prezydium Rady Narodowej W. decyzją z dnia [...] czerwca 1973 r., nr [...] odmówiło dotychczasowej właścicielce ustanowienia wieczystego użytkowania (przyznania prawa własności czasowej) do całości gruntu nieruchomości [...] położonej przy

ul. [...] i jednocześnie stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Państwa. Ustalone ponadto zostało, że następcą prawnym byłej właścicielki nieruchomości [...] jest Fundacja im. [...] z siedzibą w G. (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lutego 2002 r., sygn. akt [...]).

Wnioskiem z dnia 10 maja 2000 r. Fundacja im. [...] wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1973 r. o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego.

Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 1973 r. o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] maja

2007 r., nr [...]. Skarga na decyzję z dnia [...] maja 2007 r. została zaś odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1262/07.

Minister Infrastruktury podkreślił, że decyzja Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r., utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] maja 2007 r. stwierdzająca nieważność decyzji o odmowie przyznania na rzecz przedwojennej właścicielki prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wywołała skutek ex tunc i uwzględniając ten fakt należy uznać, iż nadal aktualny pozostaje wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że prawa osób trzecich wynikające z powyższych decyzji wywołujących skutki ex tunc, stanowią przeszkodę do stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego przedmiotowej działki na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w części odnoszącej się do nieruchomości objętej księgą hipoteczną pod nazwą "[...]", do czasu rozpoznania wniosku przedwojennej właścicielki o przyznanie prawa użytkowania własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]. Wobec powołanych decyzji o charakterze kasacyjnym "odżył" wniosek o przyznanie prawa wieczystego użytkowania do nieruchomości [...].

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] listopada 1993 r., w części odnoszącej się do nieruchomości uregulowanej w dawnej hipotece pod nazwą "[...]", rażąco narusza prawo, tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. w zakresie praw osób trzecich, co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Minister Infrastruktury wskazał jednocześnie, że z akt nie wynika, aby w sprawie zaistniała przesłanka negatywna do stwierdzenia nieważności, tj. przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych. W szczególności nie powoduje nieodwracalności skutków prawnych ujawnienie nabytych praw przez jednostkę uwłaszczoną w księdze wieczystej. Nieodwracalność skutków prawnych następuje wtedy, gdy skutki prawne decyzji administracyjnej nie mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego. Jeżeli zaś organ administracji może odwrócić skutki prawne wywołane przez decyzję administracyjną dotkniętą wadą nieważności, oznacza to, że nie mają one charakteru nieodwracalnego, co ma miejsce w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego twierdzeń, że nieruchomość objętą decyzją uwłaszczeniową wniesiono aportem do Spółki T. [...] Sp. z o.o., co powoduje nieodwracalność skutków prawnych organ wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt [...] umowa zawarta w dniu 27 czerwca 1996 r. Rep. A nr [...] pomiędzy Przedsiębiorstwem Państwowym K. i Przedsiębiorstwem Państwowym P. [...] o zawiązaniu Spółki T. [...] Sp. z o.o., została uznana za nieważną, a zatem nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. S.A. z siedzibą w W..

W obszernym uzasadnieniu skargi zarzucono, że wniosek pełnomocnika Fundacji im. [...] o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1993 r. jest bezzasadny z uwagi na to, iż poprzednik prawny strony skarżącej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości i własności posadowionych na niej budynków nabył z mocy samego prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. Fakt ten jedynie deklaratoryjnie potwierdziła decyzja z dnia [...] listopada 1993 r. Tym samym nie jest możliwe podważenie na drodze administracyjnej nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków w dobrej wierze, z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1990 r. (powinno być 29 września 1990 r.) o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Stwierdzenie nieważności decyzji możliwe byłoby dopiero po uchyleniu przepisów wskazanej ustawy.

Podniesiono ponadto, że skarżącego, jako użytkownika wieczystego, chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych – art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Nie chroniłaby ona skarżącego, jako nabywcy użytkowania wieczystego gruntu objętego przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. jedynie wówczas, gdyby w chwili nabycia użytkowania wieczystego wiedział, że toczy się postępowanie administracyjne z wniosku byłych właścicieli o przyznanie im wieczystego użytkowania gruntu (wyrok SN z dnia 21 listopada 2000 r., I CKN 1014/00, publ. OSNC 2001/5/76). Ponieważ skarżący nabył użytkowanie wieczyste z mocy prawa w dniu 5 grudnia 1990 r., a spadkobiercy właścicielki nieruchomości wystąpili z pierwszymi roszczeniami w dniu 10 maja 2000 r. rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie została w żaden sposób podważona i winna być rozstrzygająca w sprawie. Zarzucono dodatkowo, że na dzień wystąpienia z roszczeniami Fundacja im. [...] nie posiadała legitymacji do występowania w imieniu byłej właścicielki, następstwo prawne stwierdzone bowiem zostało dopiero postanowieniem z dnia

[...] lutego 2002 r.

Zdaniem skarżącego decyzja z dnia [...] listopada 1993 r. wywołała ponadto nieodwracalne skutki prawne. Skarżący powołał uchwałę NSA z dnia 9 listopada

1998 r., OPK 4-7/98, uchwałę NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., OPS 7/96 oraz uchwałę SN z dnia 25 kwietnia 1964 r., III CO 12/64 i zaznaczył, że jedyną drogą dochodzenia roszczeń przez Fundację im. [...] mogłaby być droga cywilna.

W ocenie strony skarżącej nieruchomość przy ul. [...] w W. nie może zostać zwrócona Fundacji, bowiem Skarb Państwa, ani gmina nie władają nieruchomością, co stanowi przeszkodę w jej zwrocie. Roszczenia w zakresie zwrotu nieruchomości nie mogą być również zrealizowane z uwagi na fakt faktycznego zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa (wyrok SN z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt I CSK 500/07).

Skarżący wskazał ponadto, że decyzja o odmowie ustanowienia własności czasowej na rzecz poprzedniego właściciela gruntu wywołuje ten skutek, że znajdujące się na tym gruncie budynki przeszły na własność Państwa. Późniejsze przeniesienie własności budynków i oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej nie jest skutkiem prawnym decyzji o odmowie ustanowienia własności czasowej, lecz późniejszych decyzji wydanych w innych sprawach administracyjnych oraz innych zdarzeń prawnych. Stwierdzenie nieważności pierwszej decyzji z 1973 r. nie ma żadnego wpływu na decyzję z dnia 17 listopada 1993 r. (uchwała NSA z dnia

9 listopada 1998 r., OPK 4-7/98).

Podniesiono dodatkowo, że skarżący działając w dobrej wierze, nie mając żadnej wiedzy o roszczeniach byłych właścicieli nieruchomości w dniu 27 czerwca 1996 r. wniósł zarówno prawo użytkowania wieczystego gruntu jak i własność budynków przy ul. [...] w W. aportem do Spółki T. [...] Sp. z o.o., co pociąga za sobą nieodwracalne skutki cywilnoprawne. Wskazana Spółka (a tym samym i wniesiony do niej w aporcie majątek) wciąż istnieje i figuruje w KRS jako podmiot gospodarczy. Zdaniem strony skarżącej nawet przeprowadzenie i zakończenie likwidacji Spółki nie zniweczy nieodwracalnych skutków prawnych, jakie zaszły wskutek wniesienia prawa użytkowania wieczystego i własności nieruchomości aportem do Spółki. Po przeprowadzeniu likwidacji nieruchomość wniesiona aportem nie wróci bowiem do wspólnika, który ją wniósł do Spółki.

W tej sytuacji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury zgodna jest z przepisami prawa.

Kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r., stwierdzająca nabycie z mocy prawa przez P. [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] oraz nieodpłatne nabycie budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie, została wydana na podstawie art.2 ust.1-3 i 9 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.). Powyższa ustawa stanowiła akt prawny o zasadniczym znaczeniu dla przemian stosunków własnościowych w Polsce, znoszący skutki obowiązywania zasady jedności własności państwowej przez przyznanie wskazanym w niej podmiotom określonych praw do gruntów będących własnością Skarbu Państwa lub gmin albo roszczeń o ich ustanowienie. W dniu wejścia w życie powołanej wyżej ustawy, tj. 5 grudnia 1990 r., grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gmin (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, z mocy prawa stały się przedmiotem użytkowania wieczystego tych osób (art.2 ust.1). Budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie, także ex lege, przeszły na własność państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa (art.2 ust.2). Nabycie prawa do gruntu miało charakter nieodpłatny, natomiast nabycie własności budynków co do zasady zostało uregulowane jako odpłatne, chyba że obiekty te były wybudowane ze środków własnych osób uprawnionych lub ze środków ich poprzedników prawnych. Przejście praw stwierdzał decyzją wojewoda w odniesieniu do gruntów państwowych albo zarząd gminy, w odniesieniu do gruntów gminnych (art.2 ust.3), które to decyzje wobec charakteru nabycia mają charakter deklaratoryjny. Jednocześnie ustawodawca w art.2 ust.1 powołanej na wstępie ustawy zawarł zastrzeżenie, że uwłaszczenie państwowych osób prawnych nie narusza praw osób trzecich. Uwarunkowanie nabycia przez państwowe osoby prawne z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego gruntu oraz własności znajdujących się na tym gruncie budynków i innych urządzeń nie naruszaniem praw osób trzecich, uwzględniało istniejące w dniu wejścia w życie ustawy prawa podmiotowe tych osób, wynikające bądź z innych aktów prawnych, bądź z przysługujących tym osobom praw właścicielskich do gruntu. Na gruncie wskazanego wyżej stanu prawnego orzecznictwo sądowe ukształtowało wykładnię użytego w art.2 ust.1 wymienionej ustawy zwrotu " nie narusza praw osób trzecich". O naruszeniu praw osób trzecich można mówić wówczas, gdy przy zbiegu uprawnień państwowych osób prawnych z art.2 ust.1 omawianej ustawy, z uprawnieniami związanymi z prawem własności do tego gruntu innych osób, dajemy pierwszeństwo uprawnionym z art.2 ust.1 ustawy, pozbawiając przez to osoby trzecie uprawnień związanych z tym gruntem (por. Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, Gerard Bieniek, Eugeniusz Mzyk i inni, wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2007 r., str.618). Ugruntowany jest również pogląd, iż stwierdzenie przez ustawodawcę, że nabycie użytkowania wieczystego oraz własności budynków nie może naruszać praw osób trzecich oznacza, że ustawodawca dał pierwszeństwo uprawnieniom osób trzecich.

Odnosząc dalsze rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że jej istota sprowadza się do dokonania oceny, czy organ nadzoru prawidłowo wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji uwłaszczeniowej w sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego został złożony dopiero w dniu 10 maja 2000 r., a stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1973 r. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego nastąpiło decyzją Ministra Transportu z dnia [...] maja 2006 r. Innymi słowy, czy w sytuacji, gdy w dacie wejścia w życie ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, czyli w dniu 5 grudnia 1990 r., nie były zgłoszone roszczenia osób trzecich oraz przy funkcjonującym w obrocie prawnym ostatecznym orzeczeniu o odmowie przyznania prawa własności czasowej, można mówić o naruszeniu praw osób trzecich. W tej kwestii zacząć należy od rozważenia skutków, jakie wywołuje decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej znosi jej skutki prawne od dnia jej wydania w sprawie administracyjnej. Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 listopada 1998 r., sygn. OPK 4/98, publ. ONSA 1999/1/13. Pogląd ten podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Skoro zatem decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] wywołuje skutek ex tunc, to oznacza, że w dacie podejmowania kwestionowanej w tym postępowaniu nadzorczym decyzji uwłaszczeniowej, nie był rozpoznany wniosek przedwojennej właścicielki nieruchomości M.K. o ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu złożony w dniu 16 lutego 1949 r. Wynika z powyższego, że stwierdzenie nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] oznacza, że co do uwłaszczonej nieruchomości postępowanie o przyznanie prawa następcom prawnym byłej właścicielki jest w toku. Dotychczasowa właścicielka, a w niniejszej sprawie jej następca prawny – Fundacja im. [...], uzyskała status prawny osoby trzeciej w rozumieniu art.2 ust.1 ustawy będącej podstawą wydania kwestionowanej decyzji uwłaszczeniowej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. I OSK 660/05, publ. Lex nr 209147: "Stwierdzenie nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa do nieruchomości [...] pociąga za sobą tek skutek, że były właściciel tej nieruchomości lub jego następca prawny staje się osobą trzecią w rozumieniu art. 2 ust.1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i stroną postępowania uwłaszczeniowego, którego przedmiotem jest nieruchomość objęta stwierdzeniem nieważności. Uwłaszczenie praw tych osób nie może naruszyć. Konsekwencją stwierdzenia nieważności orzeczenia dot. prawa do nieruchomości [...] jest również i to, że były właściciel lub jego następca prawny może domagać się wzruszenia decyzji o uwłaszczeniu w trybie nadzorczym, na podstawie art.156 §1 pkt 2 k.p.a.".

W kontekście powyższych rozważań za bezzasadny uznać należy zarzut skarżącego, że skoro nabycie w trybie art.2 ust.1 wymienionej na wstępie ustawy, nastąpiło z mocy prawa, to tym samym nie jest możliwie podważenie na drodze administracyjnej nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków. Nabycie z mocy prawa nie mogło bowiem nastąpić, gdy naruszało prawa osób trzecich. A taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skoro kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja uwłaszczeniowa naruszała prawa następców prawnych przedwojennej właścicielki nieruchomości, to trafnie Minister Infrastruktury ocenił, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 2 ust.1 ustawy z dnia

29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i zakwalifikował to naruszenie jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 k.p.a.

Nie można też podzielić poglądu skarżącego, że w dacie wystąpienia z roszczeniami tj. w dniu 10 maja 2000 r. Fundacja im. [...] nie posiadała legitymacji do występowania w imieniu byłej właścicielki, bo następstwo prawne zostało stwierdzone postanowieniem sądu z dnia [...] lutego 2002 r. Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na jego następców prawnych z chwilą jego śmierci (art.922 kodeksu cywilnego), a postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny.

Prawidłowo również organ nadzoru ocenił, że w sprawie nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne i nie ma zastosowania art.156 §2 k.p.a. Jak słusznie uznał Minister Infrastruktury ujawnienie nabytych praw przez uwłaszczony podmiot w księdze wieczystej nie stanowi nieodwracalnych skutków prawnych. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie przyjmowano, że o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych można mówić wówczas, gdy organ administracji, działając w granicach przysługujących mu kompetencji, nie ma możliwości własnymi działaniami odwrócić skutków prawnych powstałych po wydaniu dotkniętej wadą nieważności decyzji, jak również w sytuacji, gdy skutków prawnych wadliwej decyzji nie można "znieść" na drodze postępowania administracyjnego. Warto w tym miejscu przytoczyć orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2001 r., (sygn. akt IV SA 914/99, publ. Lex

nr 55762) następującej treści: "Odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego określonego aktu trzeba rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych form działania. A więc, jeśli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. W konsekwencji stwierdzić należy, że dany akt wywołuje nieodwracalny skutek prawny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji." Taka sytuacja nie zachodzi w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania. Organ administracji może bowiem odwrócić skutki prawne wywołane przez kwestionowaną decyzję uwłaszczeniową. Powoływane w skardze: uchwała NSA z dnia 9 listopada

1998 r., sygn. OPK 4/98, publ. Lex nr 34890 dotyczy innej sytuacji – stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży (dokonanej w formie aktu notarialnego) lokalu w budynku na gruncie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy; uchwała NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. OPS 7/96, publ. Lex nr 29267 dotyczy braku podstaw do przyjęcia, że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej wywołała nieodwracalne skutki prawne, zaś powoływany wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. I CSK 500/07, Lex nr 393885 dotyczy innej problematyki a mianowicie zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa i związanego z tym braku możliwości zwrotu tej nieruchomości. Podnoszona przez skarżącą okoliczność wniesienia spornej nieruchomości aportem do Spółki T. [...] Sp. z o.o. w drodze umowy zawartej w dniu 27 czerwca 1996 r. nie może odnieść skutku z uwagi na stwierdzenie nieważności tej umowy prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. sygn. [...].

Należy także zwrócić stronom postępowania uwagę, że w obrocie prawnym nadal pozostaje decyzja Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia

[...] czerwca 1973 r. o przekazaniu spornej nieruchomości w użytkowanie P. [...] z siedzibą w W.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.