Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 875/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. K., N. C., M. K. i W. R. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia O. K., N. C., M. K. i W. R., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktyczny

i prawnym sprawy.

Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. decyzją z [...] kwietnia 1968 r.,

nr [...] orzekło o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnych

o łącznej powierzchni 1651,88 ha, położonych we wsi Z., oznaczonych jako działki nr ([...]-[...]) - które stanowiły własność osób "nie władających bezpośrednio swymi nieruchomościami, w ogóle nieznanymi".

Wnioskiem z 26 września 2020 r. O. K., N. C., M. K. i W. R. (dalej jako wnioskodawcy/skarżący), wystąpili do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z [...] kwietnia 1968 r. - w części dotyczącej nieruchomości S. (S.) R.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Wojewoda [...] postanowieniem z [...] grudnia 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 61a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z [...] kwietnia 1968 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi Z. - w części dotyczącej nieruchomości należących do S. R.

W uzasadnieniu wskazał, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego w sposób niebudzący wątpliwości, że wskazany we wniosku jako właściciel przejętych nieruchomości S. R. (poprzednik prawny wnioskodawców), posiadał w rzeczywistości prawo własności nieruchomości we wsi Z..

W ocenie organu, brak jest tym samym możliwości stwierdzenia, iż obecnie następcy prawni S. R. legitymują się jakimkolwiek tytułem prawnym

w stosunku do nieruchomości objętych postępowaniem zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, co mogłoby stanowić podstawę do uznania ich za osoby uprawnione do żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Podsumowując, organ stwierdził, że wnioskodawcy nie wykazali, że legitymują się interesem prawnym upoważniającym ich do żądania wszczęcia postępowania

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia 1968 r.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Wojewody [...] zażalenie wnieśli skarżący, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:

1. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie tego artykułu, polegające na uznaniu, iż skarżący będący następcami prawnymi S. R. pozbawionego własności nieruchomości położonej

w miejscowości Z. na podstawie decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia

1968 r., nr [...] o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi Z., nie posiadają przymiotu strony postępowania we wszczęciu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia 1968 r., nr [...] o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi Z., w sytuacji gdy poprzednik prawny skarżących S. R. był do czasu przesiedlenia na wschód po zakończeniu II wojny światowej mieszkańcem wsi Z. i posiadał w niej majątek nieruchomy, który to został następnie przejęty na własność Skarbu Państwa,

2. naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie tego artykułu, polegające na uznaniu, iż skarżący będący następcami prawnymi S. R. pozbawionego własności nieruchomości położonej

w miejscowości Z. na podstawie decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia

1968 r., nr [...] o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi Z., nie posiadają przymiotu strony postępowania we wszczęciu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia 1968 r., nr [...] o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi Z., w sytuacji gdy poprzednik prawny skarżących S. R. był do czasu przesiedlenia na wschód po zakończeniu II wojny światowej mieszkańcem wsi Z. i posiadał w niej majątek nieruchomy, który to został następnie przejęty na własność Skarbu Państwa,

3. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne niezastosowanie tych przepisów i uznanie, że to skarżący winni wykazać prawo własności do nieruchomości położonych w miejscowości Z., w sytuacji gdy skarżona decyzja o przejęciu mienia w części dotyczącej Z. wprost wskazuje, że przejęciu na własność Skarbu Państwa podlegają nieruchomości wraz

z przynależnościami po osobach repatriowanych do ZSRR.

Po rozpatrzeniu zażalenia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem

z [...] marca 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu

I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że wszczęcie postępowania administracyjnego następuje na wniosek strony (właściciela lub następcy prawnego właściciela). Pozycję strony uzyskuje podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Wnoszący żądanie winien więc wykazać się legitymacją procesową, która dawałaby mu prawo do skutecznego złożenia wniosku - o czym w piśmie z 16 listopada 2020 r. organ I instancji poinformował wnioskodawców.

Podniósł, że istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem.

Następnie stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania przez organ I instancji spowodowana była konstatacją, iż wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji

z [...] kwietnia 1968 r. nie mieli w sprawie przymiotu strony, a tylko strona (stosownie do treści art. 157 § 2 k.p.a.) jest uprawniona do skutecznego uruchomienia postępowania nieważnościowego. Jednakże wnioskodawcy nie dostarczyli stosownych dokumentów potwierdzających posiadanie przez nich przymiotu strony i uprawniających organ do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.

Organ zauważył, że decyzja z [...] kwietnia 1968 r. została wydana na podstawie dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59 poz. 318), zmienionego dekretem

z dnia 28 września 1949 r. (Dz. U. Nr 53 poz. 404), i dekretu z dnia 27 lipca 1949 r.

o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46 poz. 339).

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że na skutek repatriacji ludności do ZSRR ludność ta pozostawiła nieruchomości we wsi Z. Wobec braku środków dowodowych, jakie grunty należały do poszczególnych osób "nie władających bezpośrednio swymi nieruchomościami, w ogóle nieznanymi", w oparciu o protokół aktualizacyjny stanu własności Skarbu Państwa nieruchomości we wsi Z., ustalony na podstawie rejestru pomiarowo-klasyfikacyjnego stanu posiadania zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa

i Leśnictwa w L. z [...] sierpnia 1963 r., znak [...], uznano za własność Skarbu Państwa grunty położone we wsi Z. o łącznej powierzchni 1651,88 ha, oznaczone jako działki nr ([...]-[...]).

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności kwestionowanego orzeczenia mógł wystąpić wyłącznie właściciel lub współwłaściciel nieruchomości przejętej na Skarb Państwa albo jego następca prawny. W sprawach dotyczących nieruchomości interes prawny wynika bowiem z prawa rzeczowego przysługującego do tej nieruchomości. Przesłanką niezbędną do przyznania przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu jest wykazanie w pierwszej kolejności, kto miał tytuł prawny do spornej nieruchomości w dacie wydania orzeczenia (tj. w dniu [...] kwietnia 1968r.), ujawniony w księdze wieczystej.

Skarżący podali, występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 1968 r., że ich poprzednik prawny – S. (S.) R. wraz z rodziną zostali w 1946 r. przesiedleni z miejscowości Z. do obwodu [...] i że pozostawili we wsi Z. mienie gospodarskie składające się z domu mieszkalnego i gruntów o pow. 5 ha (w tym ornych o pow. 3,5 ha). Przy czym zarzucili, że kwestionowane orzeczenie, w odniesieniu do nieruchomości S. (S.) R., nie określało przedmiotu przejęcia.

Minister wskazał, że bezsporne jest, iż decyzja z [...] kwietnia 1968 r. ani nie wskazuje w swej treści na S. (S.) R. jako właściciela określonej nieruchomości przejętej na własność Skarbu Państwa, ani nie identyfikuje przedmiotu przejęcia w sposób, który pozwoliłby na ustalenie, że orzeczeniem tym przejęto nieruchomość S. (S.) R.. Decyzja ta wymienia jedynie numery działek we wsi Z. o łącznej powierzchni 1651,88 ha, według numeracji pochodzącej z rejestru pomiarowo-klasyfikacyjnego stanu posiadania zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w L. z [...] sierpnia 1963 r.

Zaznaczył też, iż należy mieć na uwadze, że sprawa dotyczy nieruchomości położonych w byłym zaborze austriackim, gdzie do końca 1946 r. obowiązywał Kodeks cywilny austriacki z 1 czerwca 1811 r. Pod rządem prawa austriackiego przeniesienie prawa własności nieruchomości wymagało wpisu do księgi wieczystej. Odpowiednikiem ksiąg wieczystych były wykazy hipoteczne oznaczone liczbami (lwh - liczba wykazu hipotecznego). Przepis § 431 tego kodeksu stanowił, że "celem przeniesienia własności rzeczy nieruchomej, musi nastąpić wpis aktu nabycia do przeznaczonych na to ksiąg publicznych. Wpis ten nazywa się wpisem hipotecznym (intabulacją)". Przeniesienie własności następowało dopiero z chwilą wpisu do wykazu, wpis miał charakter konstytutywny (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 435/09 oraz przywołaną tam literaturę i orzecznictwo, a także wyroki WSA w Warszawie z 30 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1414/13 oraz z 26 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 128/15).

Zdaniem Ministra, na podstawie przedstawionych przez wnioskodawców dokumentów, nie można w sposób jednoznaczny wykazać, iż S. (S.) R. był właścicielem nieruchomości położonej we wsi Z., a tym bardziej, że nieruchomość stanowiąca jego własność została przejęta decyzją z [...] kwietnia 1968 r. Podjęta zaś przez organ I instancji próba wyjaśnienia tej kwestii (wystąpienie w tym celu do pełnomocnika wnioskodawców pismem z 16 listopada 2020 r.) nie przyniosła pozytywnego rezultatu.

Dodał, iż skarżący w celu wykazania, że ich poprzednik prawny był właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Z. (przejętej kwestionowaną decyzją), powinni wskazać na dowód własności, jakim był wykaz hipoteczny (stosowne zaświadczenie lub wypis z Iwh), ewentualnie przedłożyć inne dokumenty, które by odwoływały się do wpisów w Iwh. Jest to istotne zwłaszcza z uwagi na fakt, że dopiero z chwilą wpisu powstawało prawo własności (jak wspomniano, wpis do Iwh był konstytutywny) - co wyklucza możliwość ustalenia stanu prawnego nieruchomości na podstawie dowodów pośrednich.

Tymczasem wnioskodawcy przedłożyli jedynie zaświadczenie [...] Obwodowego Archiwum Państwowego we L. z [...] grudnia 2014 r. znak [...], w którym ogólnie stwierdzono, że S. (S.) R. wraz z rodziną zostali

w 1946 r. przesiedleni z miejscowości Z. do obwodu [...] i że pozostawili we wsi Z. mienie gospodarskie składające się z domu mieszkalnego i gruntów o pow. 5 ha (w tym ornych o pow. 3,5 ha).

Minister uznał, że w tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, iż dowód, który przedłożyli wnioskodawcy, jest wystarczający do wykazania, że ich poprzednik prawny był właścicielem nieruchomości położonej we wsi Z., a tym bardziej, iż nieruchomość ta została przejęta decyzją z [...] kwietnia 1968 r.

Ustalenie zatem, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, zobowiązuje organ administracji do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby bowiem o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego stwierdził, że organ I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia 1968 r. - w części dotyczącej nieruchomości S. (S.) R..

Na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli, reprezentowani przez radcę prawnego - O. K., N. C., M. K. i W. R., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:

1. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie tego artykułu, polegające na uznaniu, iż skarżący będący następcami prawnymi S. R. pozbawionego własności nieruchomości położonej

w miejscowości Z. na podstawie decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia

1968 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi Z., nie posiadają przymiotu strony postępowania we wszczęciu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w L.

z [...] kwietnia 1968 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi Z., w sytuacji gdy poprzednik prawnych skarżących S. R. był do czasu przesiedlenia na wschód na tereny obecnej [...] po zakończeniu II wojny światowej mieszkańcem wsi Z. i posiadał w niej majątek nieruchomy, który to został następnie przejęty na własność Skarbu Państwa,

2. naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie tego artykułu, polegające na uznaniu, iż skarżący będący następcami prawnymi S. R. pozbawionego własności nieruchomości położonej

w miejscowości R. na podstawie decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia 1968 r.

o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi Z., nie posiadają przymiotu strony postępowania we wszczęciu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia

1968 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych we wsi Z., w sytuacji gdy poprzednik prawny skarżących S. R. był do czasu przesiedlenia na wschód po zakończeniu II wojny światowej mieszkańcem wsi Z. i posiadał w niej majątek nieruchomy, który to został następnie przejęty na własność Skarbu Państwa,

3. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne niezastosowanie tych przepisów i uznanie, że to skarżący winna wykazać prawo własności do nieruchomości położonych w miejscowości Z., w sytuacji gdy skarżona decyzja o przejęciu mienia dotyczącego miejscowości Z. wprost wskazuje, że przejęciu na własność Skarbu Państwa podlegają nieruchomości wraz z budynkami po osobach repatriowanych do ZSRR i na Ziemie Zachodnie, a poprzednik prawnych skarżących był przesiedlony na wschód i przedstawił stosowne dokumenty potwierdzające jego prawo własności do nieruchomości położonych w miejscowości Z.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w skarżonym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie - uznając zarzuty skarżących za bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z [...] kwietnia 1968 r., nr [...].

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a. - zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Przepis art. 61a § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie w sprawach o stwierdzenie nieważności z uwagi na art. 157 § 2 k.p.a., przewidujący możliwość wszczynania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie strony.

Pojęcie strony postępowania administracyjnego zostało zdefiniowane w art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem, warunkiem koniecznym do występowania podmiotu jako strony postępowania jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem albo żądanie przez podmiot czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie strony - jakim posługuje się art. 28 kpa a następnie pozostałe przepisy tego kodeksu - może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego. Innymi słowy mówiąc, pojęcie to może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę dla sformułowania interesu lub obowiązku podmiotu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy skarżący, będący spadkobiercami S. (S.) R., posiadają przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji PPRN w L. - wydanej na podstawie dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. z 1947 r. nr 59, poz. 318), zmienionego dekretem z dnia 28 września 1949 r. (Dz. U. Nr 53 poz. 404) i dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. (Dz. U. Nr 46 poz. 339) o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego

Skarżący wykazali następstwo prawne po S. (S.) R., które wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w L. z [...] sierpnia

2020 r., sygn. akt [...].

Jednak, w ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można podzielić stanowiska skarżących, że ww. postanowienie Sądu Rejonowego w L.

z [...] sierpnia 2020 r. jest wystarczające do potwierdzenia posiadania przez nich interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia 1968 r.

Jak bowiem trafnie zauważył organ odwoławczy, dla uznania, iż skarżącym przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia 1968 r. konieczne jest przedłożenie dokumentów, z których wynikałoby w sposób niesporny, że S. (S.) R. posiadał tytuł własności do nieruchomości położonych w miejscowości Z. Do dokumentów takich należą: wykazy hipoteczne (lwh), w których w karcie B wskazany byłby ich właściciel, zaświadczenia lub wypisy z lwh, bądź też inne dokumenty, które w sposób pośredni odwoływałyby się do istniejących wpisów w wykazach hipotecznych (lwh).

Przedstawienie tego typu dokumentów konieczne jest z uwagi na to, że przeniesienie własności następowało dopiero z chwilą wpisu do wykazu, a wpis miał charakter konstytutywny.

Wynika to wprost § 431 Kodeksu cywilnego austriackiego z 1811 r., obowiązującego w byłym zaborze austriackim, w którym położone były przedmiotowe nieruchomości. Przepis ten stanowił, że "celem przeniesienia własności rzeczy nieruchomej, musi nastąpić wpis aktu nabycia do przeznaczonych na to ksiąg publicznych. Wpis ten nazywa się wpisem hipotecznym (intabulacją)".

Wskazać również należy, że decyzja PPRN w L. z [...] kwietnia 1968 r. wymienia jedynie numery działek we wsi Z. o łącznej powierzchni 1651,88 ha, według numeracji pochodzącej z rejestru pomiarowo-klasyfikacyjnego stanu posiadania zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w L. z dnia [...] sierpnia 1963 r. Nie wskazuje natomiast na S. (S.) R. - jako właściciela określonej nieruchomości przejętej na własność Skarbu Państwa, ani też nie wskazuje, iż na jej podstawie przejęto jakiekolwiek nieruchomości stanowiące własność S. (S.) R..

Przy czym do wykazania, że S. (S.) R. posiadał tytułu własności do gruntów położonych we wsi Z. nie jest wystarczające, jak chcą tego skarżący, załączone do ich wniosku wszczynającego postępowanie zaświadczenie [...] Obwodowego Archiwum Państwowego we L. z [...] grudnia 2014 r., nr [...].

W zaświadczeniu tym stwierdzono jedynie, że S. (S.) R. wraz

z rodziną zostali w 1946 r. przesiedleni z miejscowości Z. do obwodu [...] i że pozostawili we wsi Z. mienie gospodarskie składające się z domu mieszkalnego i gruntów o pow. 5 ha (w tym ornych o pow. 3,5 ha).

Natomiast z zaświadczenia tego nie wynika, że S. (S.) R. był w ogóle właścicielem nieruchomości położonych we wsi Z., ewentualnie, których konkretnie nieruchomości był właścicielem.

Jak bowiem wskazano wyżej, dokumentami pozwalającymi na wykazanie, że S. (S.) R. posiadał tytuł własności do nieruchomości położonych we wsi Z. należą: wykazy hipoteczne (lwh), w których w karcie B wskazany byłby ich właściciel, zaświadczenia lub wypisy z lwh, bądź też inne dokumenty, które w sposób pośredni odwoływałyby się do istniejących wpisów w wykazach hipotecznych (lwh).

Związane jest to z tym, że przeniesienie prawa własności następowało dopiero z chwilą wpisu do wykazu hipotecznego, wpis do lwh był konstytutywny.

Z powyższego wynika, że brak jest możliwości ustalenia stanu prawnego nieruchomości na podstawie dowodów pośrednich - tak jak chcieliby tego skarżący.

Należy zaznaczyć, że organ I instancji w celu uzupełnienia materiału dowodowego, zwłaszcza dokumentów potwierdzających, iż S. (S.) R. był właścicielem nieruchomości położonych we wsi Z. - zwrócił do pełnomocnika skarżących o określenie konkretnych nieruchomości należących do S. R. (nr parcel lub działek) i przedstawienia dowodu, że w dacie przejęcia nieruchomości na Skarb Państwa S. R. był ich właścicielem.

Jednakże wnioskodawcy nie przedłożyli żadnych dodatkowych dokumentów mających wykazać powyższe okoliczności.

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że to wnioskujący

o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji musi wykazać swój interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Natomiast w niniejszej sprawie skarżący nie wykazali - poprzez przedstawienie właściwych dokumentów - że S. (S.) R. posiadał prawo własności konkretnych nieruchomości położonych we wsi Z.

Prawidłowo jest zatem stanowisko organów orzekających w sprawie, iż - wobec nieprzedłożenia żadnych dodatkowych dokumentów - nie można stwierdzić, że S. (S.) R. posiadał prawo własności nieruchomości położonych we wsi Z.

W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że skarżący posiadają interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w L.

z [...] kwietnia 1968 r., nr [...] - tym samym zarzuty skargi nie mogły odnieść oczekiwanego skutku.

Wobec powyższego, prawidłowo organy obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PPRN w L. z [...] kwietnia 1968 r.

Sąd badając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, nie stwierdził uchybień procesowych, jak też naruszenia prawa materialnego. Uznał stanowisko organów obu instancji za prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak

w sentencji wyroku.