Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1151/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek spr. Sędziowie: NSA Grażyna Danielec WSA Halina Jakubiec Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2006 r. nr: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. AB I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] ( [...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W. B. wniósł [...].2006r. o wymianę prawa jazdy zgodnie z posiadanymi kategoriami A i B i dołączył do wniosku fotografię, dowód uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy i kserokopię prawa jazdy kategorii A i B nr [...] na druku [...] wydanego w dniu [...]1993r. przez Urząd Miasta i Gminy w [...].

Pismem z dnia [...].2006r. organ ł instancji - Starosta Powiatu w [...] zawiadomił wnioskodawcę, że "zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. A, B prawa jazdy" uzasadniając to nie poddaniem się przez wnioskodawcę sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908).

W. B. złożył pismem z dnia [...].2006r. wyjaśnienie, z którego wynika, że w 1983r. miał zdarzenie z milicjantem z kontroli drogowej, w wyniku którego milicjant bezprawnie zatrzymał mu prawo jazdy i skierował na egzamin kontrolny. Podkreślił, że zgłosił się na taki egzamin, po którym otrzymał z powrotem prawo jazdy i nie miał świadomości, ze sprawa może ciągnąć się dalej. W okresie obowiązkowej wymiany praw jazdy w 1993r. otrzymał nowy dokument prawa jazdy, którym posługuje się do chwili obecnej. Podniósł też, że nigdy nie był karany za przestępstwa drogowe.

Decyzją z dnia [...].2006r., Nr [...] Starosta [...] cofnął W. B. uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. A, B prawa jazdy. Na uzasadnienie podał, że w związku ze złożonym przez W. B. wnioskiem o wymianę prawa jazdy przeprowadzono weryfikację dokumentów w oparciu o § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 286, poz. 2884) i stwierdzono brak zaświadczenia o zdanym egzaminie kontrolnym, "na który W. B. w dniu [...].1985r. został skierowany przez Urząd Miasta i Gminy w [...] i równocześnie została wydana decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, do czasu zdania egzaminu". Podniesiono nadto, że ustalono, że zainteresowany poddał się egzaminowi w dniu [...].1985r, jednak wynik egzaminu był negatywny. Podano, że egzaminator nie zatrzymał prawa jazdy i dlatego Urząd Miasta i Gminy w [...] wystąpił "dnia [...].1985r. z pismem do Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] o zatrzymanie tego prawa jazdy", który to urząd odpowiedział pismem z dnia [...].1985r., że nie jest to możliwe, gdyż W. B. przebywa za granicą. Zaznaczono też, że prawo jazdy zostało wymienione W. B. w 1993r. pomyłkowo. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 114 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908)

Od powyższej decyzji złożył odwołanie W. B. podając, że postępowanie o cofnięcie mu uprawnień do kierowania pojazdami zostało wszczęte z urzędu w wyniku jego wniosku o wymianę prawa jazdy otrzymanego po wymianie prawa jazdy w 1993r. Odwołujący się podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia i podniósł, że wydane w 1993r. prawo jazdy traktuje jako decyzję ostateczną i "wszelkie przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej czy też stwierdzenia jej nieważności powinny być zgodne przepisami z Rozdziału 13 k.p.a.". Zaznaczył, że według art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat. Podobnie wg art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji nie może nastąpić, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat, a w szczególnych wypadkach 5 lat.

Decyzją z dnia [...].2006r, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracyjny II instancji nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów zawartych w odwołaniu, a jedynie podzielił w całości argumenty i podstawę prawną organu I instancji.

Na decyzję tę złożył skargę W. B., który wniósł o jej uchylenie i przedstawił argumenty jak w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ administracyjny - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - wniósł o jej oddalenie nie ustosunkowując się do zarzutów skargi i uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Organ ten podniósł, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania stanowisko Sądu Najwyższego, ze w sprawie o wymianę prawa jazdy nie jest dopuszczalna weryfikacja uprawnień kierowcy czy kontrola aktualnego stanu zdrowia, gdyż postępowanie o cofnięcie uprawnień W. B. toczyło się w wyniku wszczęcia postępowania z urzędu.

Na rozprawie w dniu [...] 2007r. skarżący wyjaśnił, że oprócz jednego wezwania na egzamin w 1985r., na który się stawił, nigdy nie dostał żadnych innych wezwań i skierowań, a przez 50 lat nie miał żadnego wypadku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga jest w pełni uzasadniona.

Sąd zwraca uwagę na to, że domniemywa się, iż dokument prawa jazdy został wydany na podstawie decyzji administracyjnej, która może być wzruszona, jednakże, co należy podkreślić - wyłącznie w warunkach przewidzianych przez kodeks postępowania administracyjnego.

Ma więc rację skarżący podnosząc, że otrzymane w 1993r. po wymianie jego prawo jazdy zostało wydane mu w wyniku decyzji ostatecznej (podobnie jak wcześniejsze prawo jazdy uprawniające do kierowania pojazdami). Uchylenie, zmiana czy stwierdzenie nieważności takich decyzji może nastąpić jedynie w wyniku postępowania opartego o przepisy Rozdziału 13 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) - (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zatytułowanego "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji" lub o przepisy Rozdziału 12 tego kodeksu zatytułowanego "Wznowienie postępowania". Oba rozdziały przewidują brak możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej, jeśli - co do zasady - minęło od dnia jej doręczenia lub od dnia ogłoszenia lat 10.

W niniejszej sprawie organy administracyjne nie ustosunkowały się do zarzutów skarżącego zawartych już w odwołaniu i nie wyjaśniły, na jakiej zasadzie zostało wszczęte z urzędu niniejsze postępowanie o cofnięcie uprawnień skarżącemu do kierowania pojazdami, pomimo uzyskania przez niego prawa jazdy w wyniku wymiany w 1993r. i braku jakichkolwiek zdarzeń od tego roku do chwili obecnej upoważniających do wszczęcia takiego postępowania. Należy też zauważyć, że organy prowadziły postępowanie podając przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym odnosząc się jednocześnie do zdarzeń mających miejsce wiele lat przed wejściem w życie tej ustawy i w żaden sposób nie wskazały podstaw prawnych mogących uzasadniać zastosowanie tych przepisów. Już poza zakresem tej sprawy Sąd zauważa, że sam brak w odpowiednim urzędzie dokumentów sprzed ponad dwudziestu lat, które ewentualnie potwierdzałyby uprawnienia skarżącego w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii, czy świadczyłyby o zdaniu przez niego egzaminu kontrolnego - nie może obciążać strony, która nigdy nie dysponowała takimi dokumentami i sam w sobie nie może prowadzić do wydania niekorzystnej dla tej strony decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracyjne rozpoznają wniosek skarżącego o wymianę posiadanego już przez skarżącego prawa jazdy - zgodnie z wnioskiem złożonym przez niego w dniu [...].2006r. - w oparciu o treść art. 150 cyt. wyżej ustawy - Prawo o ruchu drogowym:

"Art. 150. 1. Prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Osoba uprawniona dokonująca wymiany jest obowiązana do uiszczenia opłaty ewidencyjnej.

2. Minister właściwy do spraw transportu, uwzględniając wszystkie wydawane przed dniem wejścia w życie ustawy dokumenty uprawniające do kierowania pojazdem oraz koszty związane z ich wymianą określi, w drodze rozporządzenia, warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę."

Jednocześnie organy zastosują prawidłowe przepisy wykonawcze, tj. wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 150 ust. 2 cyt. ustawy - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 z późn. zm.). Z ostrożności Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że wskazane wyżej Rozporządzenie z 2002r. o wymianie praw jazdy samodzielnie reguluje w § 3 wymogi przedłożenia przez obywatela określonych dokumentów takich jak: wyraźnej fotografii, kserokopii dokumentu podlegającego wymianie oraz dowodu uiszczenia stosownych opłat, których brak mógłby skutkować decyzją odmawiającą wymiany dokumentu, natomiast Rozporządzenie to w ogóle nie przewiduje możliwości wydania decyzji o odmowie wydania prawa jazdy, nawet tylko jednej kategorii. Okoliczność, że z treści § 5 ust. 2 tego Rozporządzenia wynika, iż przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami nie oznacza, że te ostatnie przepisy mogą stać się wyłączną podstawą do kwestionowania uprawnień w postępowaniu o wymianę prawa jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że odesłanie do wydanego na podstawie art. 100 ustawy - Prawo o ruchu drogowym Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami dotyczy wyłącznie "zasad i trybu postępowania", a nie rodzaju dokumentów, na podstawie których ma nastąpić wymiana prawa jazdy. Rodzaj dokumentów, co podkreśla się ponownie - został uregulowany samodzielnie przez cyt. wyżej Rozporządzenie z 2002r. wydane w oparciu o art. 150 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji - jak w pkt ł wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane - jak w pkt II wyroku.

Na mocy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie skarżącemu kosztów - jak w pkt III wyroku.