Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 46/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35, art. 40 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2020 r. sprawy ze skargi małoletniej W. O., w imieniu której działa przedstawiciel ustawowy O. O. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia wniosku małoletniej W. O. z dnia [...] września 2018 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej małoletniej W. O. z dnia [...] września 2018 r.; 3. stwierdza, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala; 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej małoletniej W. O. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

O. O., jako przedstawiciel ustawowy małoletniej skarżącej – W. O. (obywatelki [...]) - złożyła w dniu [...] września 2018 r. do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy małoletniej W. O..

Do akt złożono dwie decyzje Wojewody: z dnia [...] marca 2018 r. udzielającą ojcu W. – I. O. zezwolenia na pobyt czasowy i na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do [...] kwietnia 2020 r. oraz z dnia [...] października 2016 r. udzielającą ojcu W. – I. O. zezwolenia na pobyt czasowy i na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do [...] grudnia 2018 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o udzielenie W. O. zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną, albowiem – jak wskazano – spełnia ona wszystkie przesłanki ustawowe, w tym tę, przewidzianą w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o cudzoziemcach, mianowicie ojciec Wnioskodawczyni – I. O. – przebywa w Polsce na podstawie dwóch kolejnych zezwoleń na pobyt czasowy, a ostatni z nich został udzielony na ponad rok. Do pisma załączono odpis zupełny aktu urodzenia W. O. oraz aneks umowy zlecenia z dnia [...] stycznia 2020 r., a także umowę najmu lokalu.

Ponieważ decyzja nie została wydana w terminie o jakim mowa w art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, tj. 120 dni, matka Skarżącej wniosła (również pismem z [...] stycznia 2020 r.) w jej imieniu ponaglenie. W ponagleniu wskazano, że Wnioskodawczyni nie jest cudzoziemcem co do którego zaistniałyby szczególne uzasadnione powody wydłużania terminu jego sprawdzania. Wskazano, że wniosek był opiniowany przez Policję i ABW jeszcze w marcu 2019 r. Wskazano, że wnioskodawczyni ma prawo oczekiwać, że jej wniosek zostanie załatwiony bez zbędnej zwłoki.

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. organ powiadomił - bezpośrednio - matkę Skarżącej, że decyzja w jej sprawie zostanie wydana do dnia [...] kwietnia 2020 roku. Jednocześnie O. O. zobowiązano do przedłożenia oryginału umowy najmu.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. Skarżąca za pośrednictwem organu złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność organu wnosząc o:

1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w ciągu dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się wyroku,

2) stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności,

3) stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4) wymierzenia organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 PPSA lub

5) przyznania od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 PPSA,

6) rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz

7) rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Zdaniem Skarżącej organ niezasadnie przedłuża termin załatwienia sprawy, prowadząc postępowanie przewlekle, co nie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Skarżąca podnosiła, że zgodnie z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP, przebywając w Polsce, złożywszy uprzednio wniosek, ma prawo oczekiwać, że zostanie potraktowana jak obywatel RP, ponieważ żaden z przepisów ustaw, o których mowa w art. 37 ust. 2 Konstytucji RP nie ogranicza praw Skarżącej jako strony postępowania administracyjnego. Oznacza to, że Skarżąca ma takie same prawo, jak obywatele RP, oczekiwać, że jej sprawa zostanie załatwiona zgodnie z podstawowymi zasadami kodeksu postępowania administracyjnego, to jest bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ustawowych terminem i z uwzględnieniem jej słusznego interesu jako strony postępowania administracyjnego.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę z [...] lutego 2020 r. wniósł o jej oddalenie.

Organ argumentował, że w dniu [...] września 2018r. O. O.. wystąpiła do Wojewody z wnioskiem o udzielenie małoletniej W. O. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu zamieszkania razem z rodzicami O. O. i I. O.. Wskazano, że małoletnia W. O. urodziła się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, i przebywa na terytorium RP od dnia narodzin do dnia złożenia wniosku. Wskazano też, że ze względu na deklarowany cel pobytu organ był zobligowany do ustalenia czy w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie małoletniej W. O. zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 187 pkt 6 i 7 ustawy o cudzoziemcach.

W ocenie organu zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Od 2014r. odnotowuje się opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. Dla zobrazowania sytuacji Wojewoda podał dane statystyczne: w 2014r. Wojewoda przyjął ok. 3500 wniosków (pobyt czasowy, stały, rezydenta długoterminowego UE), w 2015 r. - 7961 wniosków, w 2016 r. - 12 305 wniosków, w 2017 r. - ok. 18 386 wniosków, w 2018r. - 24 786, w 2019r. - 9 582. Przyrost liczby wniosków przy nieadekwatnym wzmocnieniu kadrowym i technicznym powoduje narastanie liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie na stanowiskach, wpływając tym samym na zakłócenia płynności prowadzonych postępowań i opóźnienia w podejmowaniu kolejnych czynności administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga w części zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1b p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. W myśl zaś art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Skargi w tym przedmiocie mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Skarżąca wypełniła powyższy wymóg formalny, składając pismem z [...] stycznia 2020r. wymagane ponaglenie (k. 50 akt adm.).

Przechodząc zatem to merytorycznego rozpoznania skargi, należy zauważyć, że zarzuca ona bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy dla członka rodziny cudzoziemca.

Przystępując do merytorycznego rozpoznania skargi, należy również zauważyć, że ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020, poz. 35) co do zasady nie określa szczególnych terminów załatwienia sprawy zezwolenia na pobyt czasowy. W związku z tym znajdują zastosowanie ogólne terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

Z cytowanych unormowań wynika, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest uczynienie tego "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego –zasadniczo w terminie jednego miesiąca.

Przepisy ustawy o cudzoziemcach stanowią jedynie, że przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wojewoda zwraca się do komendanta oddziału [...], komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 109 ust. 1). Komendanci, o których mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub konsul przekazują informację, o której mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (art. 109 ust. 3). Jakkolwiek, procedura pozyskiwania informacji przez Wojewodę może mieć wpływ na bieg postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, to zauważyć jednak trzeba, że w niniejszej sprawie nie udokumentowano aby zaistniały takie szczególne okoliczności uzasadniające wydłużenie terminu. Podkreślić trzeba, że na podstawie art. 109 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach przepisu ust. 1 nie stosuje się do cudzoziemca, który w dniu złożenia wniosku nie ukończył 13. roku życia, a niniejsza sprawa dotyczy złożonego [...] września 2018 r. wniosku W. O., urodzonej [...] kwietnia 2018 r., która w chwili składania wniosku miała zaledwie kilka miesięcy.

Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Wojewody rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.

Kierując się powyższym, Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się zarzucanej mu bezczynności w załatwieniu przedmiotowej sprawy i to z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 12 k.p.a. organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1), a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Wskazany przepis normuje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego – zasadę szybkości, a więc osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym możliwym czasie. W doktrynie podnosi się, że zasada ta ma dla skuteczności ochrony interesu społecznego oraz interesu jednostki istotne znaczenie i należy do kardynalnych zasad dobrego postępowania. Przewlekłość zawsze jest bowiem zaprzeczeniem stabilności i pewności w stosunkach społecznych, podważa w oczach społeczeństwa autorytet władzy oraz oddala moment wykonania nakazu prawa (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, art. 12 Nb 1, i tam przywołana literatura). Realizacja wskazanej zasady jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy oraz ustanawiającymi środki ochrony przed przewlekłością i bezczynnością organów administracji publicznej, a także statuującymi odpowiedzialność pracownika organu administracji publicznej.

Wniosek został złożony do organu w dniu [...] września 2018r. i do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd pozostawał nierozpoznany. Przy czym w aktach sprawy nie udokumentowano okoliczności, które uzasadniałyby tak długie milczenie organu.

Wojewoda od dnia wniesienia wniosku tj. od [...] września 2018r. do dnia [...] stycznia 2020r. nie udokumentował w aktach sprawy żadnej czynności w sprawie. Dopiero na skutek złożonego w dniu [...] stycznia 2020r. ponaglenia, Wojewoda (pismem z dnia [...] stycznia 2020 r.) wezwał matkę Skarżącej – O. O. do uzupełnienia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy o oryginał umowy najmu z dnia [...] listopada 2019 r. Podkreślić trzeba, że ta podjęta na skutek złożonego ponaglenia czynność została zrealizowana wadliwie, ponieważ w dniu [...] stycznia 2020 r. (k.38 akt adm.) za pośrednictwem ePUAP ponaglenie w imieniu Skarżącej złożył pełnomocnik zawodowy, przedkładając opłacone pełnomocnictwo do reprezentowania W. O. w postępowaniu administracyjnym przed Wojewodą w zakresie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Jak wynika z akt odpis pełnomocnictwa został poświadczony za zgodność z oryginałem przez reprezentującego W. O. adwokata (k.44 akt adm.). Ponaglenie wraz z pełnomocnictwem, podpisane przez adw. P. L. zostało złożone za pośrednictwem ePUAP w dniu [...] stycznia 2020 r., a podpis adwokata został zweryfikowany przez organ. Opisywana okoliczność ma o tyle istotne znaczenie, że stosownie do art. 40 § 2 k.p.a, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, co oznacza, że doręczenie pisma stronie a nie jej pełnomocnikowi jest bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2822/12). W aktach sprawy nie udokumentowano aby zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2020 r. informujące o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy kiedykolwiek doręczono ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi Skarżącej. Skarga była zatem usprawiedliwiona, bowiem w dniu wniesienia skargi do Sądu, tj. [...] stycznia 2020r. organ pozostawał bezczynny. Sprawa pozostała nierozpoznana do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że badając zasadność skargi Sąd wziął pod uwagę, że z dniem [...] marca 2020 r. w życie weszły przepisy art. 15 ust. 1 pkt 6 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 202, poz. 374), które zawiesiły bieg terminów procesowych. A następnie na podstawie art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa [...] (Dz.U. z 2020, poz. 874) terminy, których bieg uległ zawieszeniu a podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczęły swój bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. od dnia [...] maja 2020 r. Nie ulega jednak wątpliwości, że powyższe nie zmienia faktu, że zarówno w dacie złożenia skargi, jak i w dacie jej rozpatrywania organ pozostawał bezczynny. Zważywszy na fakt, że na podstawie art. 109 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach przepisu ust. 1 nie stosuje się do cudzoziemca, który w dniu złożenia wniosku nie ukończył 13. roku życia, a niniejsza sprawa wniosku W. O., urodzonej [...] kwietnia 2018 r., która w chwili składania wniosku miała zaledwie kilka miesięcy, sprawa zainicjowana wnioskiem z dnia [...] września 2018 r. powinna była zostać załatwiona najpóźniej do [...] listopada 2018 r. (art. 35 § 1-3 k.p.a.). Oznacza to, że od [...] listopada 2018 r. organ pozostaje bezczynny. W chwili składania skargi bezczynność wynosiła 1 rok i 2 miesiące, a sprawa nadal nie została załatwiona.

Z tej też przyczyny Sąd w pkt 1 sentencji wyroku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku małoletniej W. O. z dnia [...] września 2018 r. w (ustawowym) terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Z tego względu należało ocenić, czy bezczynność organu miała postać kwalifikowaną. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy dają podstawy do przyjęcia, że bezczynność Wojewody nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Powodem przyjęcia, iż bezczynność organu miała postać kwalifikowaną jest znaczne przekroczenie terminu do wydania decyzji. Jak wynika z akt sprawy postępowanie trwa 1 rok i 8 miesięcy podczas gdy powinno zostać zakończone bez zbędnej zwłoki i sprawa na dzień orzekania przez Sąd nadal pozostawała niezałatwiona. Podkreślić trzeba, że Sąd oceniając postać stwierdzonej bezczynności miał na uwadze argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę dotyczącą w szczególności tego, że ze względu na deklarowany cel pobytu organ był zobligowany do ustalenia czy w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie małoletniej W. O. zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 187 pkt 6 i 7 ustawy o cudzoziemcach. Wojewoda podkreślał również, że załatwienie sprawy małoletniej pozostaje ściśle związane z załatwieniem sprawy jej rodziców z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Odnosząc się do tego argumentu należy jednak podkreślić, że jeżeli organ stoi na stanowisku, że rozstrzygniecie w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy rodziców małoletniej W. O. stanowi zagadnienie wstępne w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy W. O., to posiadał stosowne instrumenty (zawieszenie postępowania), które mogłyby by skutecznie uchronić organ przed zarzutem bezczynności. Skoro zatem organ nie zadecydował o zawieszeniu postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy małoletniej W. O., z uwagi na zaistniałe w ocenie organu zagadnienie wstępne, w postaci rozstrzygnięcia w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy rodziców małoletniej W. O., to organ nie może skutecznie powoływać się na potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie małoletniej W. O. zezwolenia na pobyt czasowy. Podkreślić trzeba, że w aktach sprawy nie udokumentowano w zasadzie żadnej czynności organu, poza pismem z dnia [...] stycznia 2020 r., którym w dodatku organ zwrócił się bezpośrednio do O. O., pomimo, że w sprawie został już ustanowiony pełnomocnik zawodowy, o czym organ został wcześniej zawiadomiony, a odpis pełnomocnictwa udzielonego w sprawie został doręczony organowi. Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w k.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach badanej sprawy taka sytuacja zachodzi, ponieważ bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Doszło bowiem do ponad rocznego przekroczenia terminu załatwienia sprawy, przy czym w toku postępowania przez ten okres organ nie podejmował żadnych czynności prowadzących do wydania decyzji. W tej sytuacji należało stwierdzić, że w sprawie doszło do bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w pkt 2 i 3 sentencji wyroku.

Pełnomocnik Skarżącej zawarł wniosek o przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. lub o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wnioski te nie zostały w żaden sposób uzasadnione. Podlegały on jednakże ocenie Sądu, który w okolicznościach niniejszej sprawy uznał wnioski te za nieuzasadnione.

Uprzedzając merytoryczne rozważania w tym zakresie, Sąd uważa, że zaakcentować należy, że nawet w przypadku stwierdzenia, że bezczynność organu miała postać kwalifikowaną ustawodawca nie zobligował Sądu do automatycznego przyznania każdemu Skarżącemu sumy pieniężnej lub wymierzenia grzywny organowi. Oceny zasadności przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej, jak również wymierzenia grzywny organowi Sąd winien dokonywać - każdorazowo - w ramach sprawowanego wymiaru sprawiedliwości, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności badanej sprawy.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej, Sąd stoi na stanowisku, że mając na uwadze cel, któremu służy przyznane Sądowi uprawnienie do przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. należało orzec o oddaleniu wniosku skargi w tym zakresie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w skardze wskazano, że Skarżąca domaga się przyznania od organu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wysokości tej kwoty jednak nie uzasadniono w żaden sposób, a tym bardziej konkretnymi, indywidualnym okolicznościami - badanej - sprawy. Co więcej, Sądowi wiadomym jest z urzędu, że niezależnie od daty złożenia wniosku i specyfiki sprawy, tożsame, pozbawione uzasadnienia wnioski złożono w sprawach dotyczących pozwolenia na pobyt czasowy wszystkich członków rodziny O. . Rozpoznając złożony wniosek, Sąd wziął pod uwagę, że wprowadzając możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, z późn. zm.). Należy zauważyć, że w skardze nie wskazano na żadne konkretne okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością złożonego wniosku. Co więcej, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że sama Skarżąca również nie interesowała się sprawą, w zasadzie do [...] stycznia 2020 r. kiedy do postępowania wstąpił reprezentujący ją pełnomocnik, składając ponaglenie. Wcześniej tylko jeden raz (pismem z dnia [...] lipca 2019 r.) matka Skarżącej zwróciła się do Wojewody o wspólne rozpoznanie wniosku dotyczącego czasowego pobytu małoletniej W. O. z wnioskiem jej ojca I. O.. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby przez ponad rok od daty złożenia wniosku, Skarżąca w jakikolwiek sposób zwracała się do organu choćby o informację na temat losów jej wniosku z [...] września 2019 r. i prognozowany termin rozpoznania sprawy W. O.. Mając na uwadze, że wniosek o zasądzenie od organu sumy pieniężnej nie został uzasadniony, należy stwierdzić, że nie sposób przyjąć aby w tej konkretnej sprawie Skarżąca twierdziła choćby, że poniosła jakąkolwiek szkodę spowodowaną bezczynnością organu. Ona sama na takie okoliczności nie wskazuje. Dlatego też mając na uwadze cel instytucji (rola rekompensacyjna) oraz fakt, że wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej nie został uzasadniony szczególnymi okolicznościami badanej sprawy jak również to, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich okoliczności, które uzasadniałyby zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej z urzędu – na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. należało orzec o oddaleniu wniosku skargi w tym zakresie jak w pkt. 4 sentencji wyroku.

Skarżąca wnioskowała również o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Odnosząc się do tego żądania należy wskazać, że po stronie Wojewody nie sposób dopatrywać się intencjonalnego działania polegającego na braku rozpoznania wniosku W. O.. W odpowiedzi na skargę podkreślono, że pomimo podejmowanych przez Wojewodę działań lawinowy napływ wniosków, który od roku 2014 (3.500) zwiększył się prawie 6-krotnie do roku 2017 (18.386). W 2017 r. wpłynęło ok. 18.386 wniosków, w 2018 r. – 24.785 wniosków, a w 2019 r. 25.110 wniosków. Wojewoda wyjaśnił, że to przyrost liczby wniosków spowodował opóźnienie, z którym organ nie był sobie w stanie poradzić i to pomimo, że podejmował i nadal podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców. Wyjaśniono, że wynikiem tych działań jest rosnąca liczba rozstrzygnięć w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce. Wskazano, że w 2015 r. – wydano 4286 rozstrzygnięć, w 2016 r. – 7729 rozstrzygnięć, w 2017 r. – 13833 rozstrzygnięć, w 2018 r. – 16172 rozstrzygnięcia, a w 2019 r. 18188 rozstrzygnięć. Argumentacja organu nie pozostawia zatem wątpliwości, że Wojewoda jest świadomy ciążących na nim obowiązków, terminowego prowadzenia spraw i podejmuje działania zmierzające do osiągnięcia celu jakim jest terminowe rozpoznawanie wniosków w sprawach legalizacji pobytu. Działania te służą sukcesywnej poprawie jakości obsługi spraw cudzoziemców i zostały pozytywnie ocenione przez Najwyższą Izbę Kontroli w 2019 r. W ocenie Sądu, brak uzasadnienia wniosku o wymierzenie grzywny organowi przy uwzględnieniu prewencyjnych względów celów tej instytucji w zestawieniu z argumentacją odpowiedzi na skargę, nie uzasadniały w niniejszej sprawie wymierzenia organowi grzywny. Wniosek ten na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. został oddalony w pkt. 4 sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 5 wyroku na mocy art. 200 § 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800).