Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 87/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 a  par. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych - umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości od kwietnia 2012 r. do listopada 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749, dalej: "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. w B. (dalej także: "spółka", "jednostka", "skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości od kwietnia 2012 r. do listopada 2013 r. w kwocie [...]zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że wnioskiem z dnia 28 listopada 2013 r. spółka zwróciła się o umorzenie zaległości m.in. w podatku od nieruchomości,

z uwagi na trudną sytuację finansową spowodowaną dekoniunkturą na rynku budowlanym i przedłużającym się procesem zmian właścicielskich. Spółka podała, że była na skraju bankructwa, gdyż zaprzestała produkcji i sprzedaży wyrobów

z powodu braku środków obrotowych. W kwietniu 2013 r. wznowiła produkcję, jednakże nie posiada płynności finansowej, pozwalającej na spłatę zaległości podatkowych. Zdaniem strony, przyznanie jej ulgi umożliwi przetrwanie i utrzymanie stanowisk pracy dla kilkudziesięciu osób.

Decyzją z dnia [...]r. organ pierwszej instancji, odmawiając umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, stwierdził, że przesłanki udzielenia ulgi nie stanowi poniesienie przez spółkę straty, jak również posiadanie zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego oraz prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Organ odnotował, że strona przeszła proces restrukturyzacyjny, wznowiła produkcję w systemie wielozmianowym i sprzedaż, co będzie miało wpływ na poprawę jej sytuacji finansowej. Organ nie uznał także wystąpienia interesu publicznego do udzielenia ulgi, wskazując, że nie wykazano realnego zagrożenia utrzymania istniejących miejsc pracy. Nadto organ wskazał, że jednostka skorzystała już z ulgi w postaci umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za okres od października 2011 r. do lutego 2012 r. oraz nie dotrzymała rat, na które rozłożono jej następnie powstające zaległości, generują się także bieżące zaległości podatkowe. Za nieuzasadnioną uznał organ rezygnację z dochodzenia zaległości podatkowych w sytuacji, gdy inni wierzyciele nadal zachowają możliwość egzekwowania swoich należności, zwłaszcza że rezygnacja ta ma negatywny wpływ na realizację przez Gminę jej zadań publicznych.

Dalej, relacjonując zarzuty odwołania, organ podał, że strona zarzuciła naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez nieuwzględnienie wyjątkowości jej sytuacji przy ocenie istnienia ważnego interesu podatnika oraz naruszenie prawa procesowego poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w postaci dokumentów finansowych aktualnych na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległości. Spółka zaakcentowała, że trudna sytuacja ekonomiczna i stan zajęć komorniczych został w przeważającej mierze spowodowany zaszłościami, które miały miejsce w okresie zarządzania spółką przez Gminę, a odmowa ulgi powoduje przenoszenie na aktualnych wspólników odpowiedzialności za nieprawidłowości w sprawowanym wówczas zarządzie. Spółka dodała, że stan jej zaległości i rosnąca kwota należności do egzekucji powoduje, iż jednorazowa wpłata pełnej kwoty zaległości z całą pewnością w sposób istotny zachwiałaby podstawami ekonomicznymi jej egzystencji. Zdaniem strony organ podatkowy nie może obecnie wymagać upłynnienia środków dla uregulowania zaległości podatkowej w celu uczynienia zadość zasadzie płatności zobowiązań podatkowych, jeśli to działanie może spowodować zachwianie stabilizacji finansowo-ekonomicznej. Nadto spółka zarzuciła organowi pierwszej instancji ogólnikowość ustalenia stanu faktycznego sprawy i pominięcie indywidualnych okoliczności dotyczących trudności ekonomicznych. Strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie istnienia przesłanek do udzielenia ulgi oraz o przeprowadzenie dowodów

z dołączonych do odwołania dokumentów na okoliczność wyjątkowo trudnego położenia finansowego strony.

Odpowiadając na powyższe zarzuty organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 22 sierpnia 2014 r. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności przytoczyło art. 67a § 1 pkt 3 O.p. i art. 67b § 1 O.p., mający zastosowanie w sprawie, gdyż spółka jest przedsiębiorcą. Kolegium zwróciło przy tym uwagę na wynikający z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie ulgi i wskazało, że organ ma możliwość swobodnej oceny przedstawionych faktów, a granice uznania zakreśla "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". Organ odwoławczy stwierdził zarazem, że udzielenie ulgi w oparciu o ostatnio przywołany przepis wymaga od organu podatkowego orzekającego w danej sprawie dokonania interpretacji pojęcia "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" i rozważenia zastosowania ich znaczenia na tle okoliczności faktycznych każdej konkretnej sprawy. Kolegium podkreśliło następnie, że organ odwoławczy oceniając decyzję wydaną w ramach uznania bada, czy organ pierwszej instancji nie naruszył prawa i granic swobodnego uznania.

Kontynuując rozważania organ wskazał, że w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcia "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" nie są jednolicie interpretowane oraz dodał, że w swych rozstrzygnięciach reprezentuje umiarkowany kierunek wykładni, przyjmujący konieczność wykazania ważnego interesu podatnika i interesu publicznego w drodze prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.

Organ odwoławczy zaznaczył nadto, że wyraźne odesłanie do art. 67a O.p. zawarte w art. 67b O.p. wskazuje, iż dopuszczalność udzielenia ulgi przedsiębiorcom musi być oceniana pod kątem spełnienia warunków ogólnych, przewidzianych dla wszystkich podmiotów ubiegających się o ulgę podatkową (zawartych w art. 67a),

a ponadto w przypadku przedsiębiorców - pod kątem spełnienia warunków zawartych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego. Prezentując fragmenty uzasadnień orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gliwicach w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 133/10 i I SA/Gl 1212/10 oraz regulacje prawa wspólnotowego, Kolegium wskazało, że nawet w przypadku wykazania istnienia trudnej sytuacji ekonomicznej, finansowej podatnika, organ podatkowy orzekając na podstawie uznania nie ma obowiązku udzielenia ulgi podatkowej,

a w zaawansowanym stanie trudności nawet nie powinien jej udzielać.

W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się do argumentacji spółki, zawartej we wniosku o przyznanie ulgi. W tych ramach organ zaznaczył, że zmiany w zakresie zmian władz spółki dokonywane były

z jawnością jej sytuacji oraz że podatnik nabywając nieruchomość i dokonując m.in. przesunięć finansowych musi czynić to ze świadomością istnienia obowiązku podatkowego niezależnego od woli organu podatkowego gminy. Kolegium podkreśliło, że podatnik podejmuje ryzyko swojej działalności oraz jego konsekwencje, co potwierdzono w przywołanych orzeczeniach sądów administracyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło dalej, że dekoniunktura na rynku nie stanowi podstawy do udzielenia ulgi, gdyż jest okolicznością związaną ściśle z ryzykiem podejmowania działalności i dotyczy całej danej branży. Organ zwrócił przy tym uwagę na wspólnotowy zakaz zakłócania konkurencji.

Kontynuując rozważania Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji ocenił przesłanki istnienia "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", co znajduje wyraz w uzasadnieniu decyzji, poddał on także analizie dokumentację finansową spółki oraz wskazał, że nowo dołączona dokumentacja bieżąca nie spowodowała zastosowania instytucji uwzględnienia odwołania przez organ pierwszej instancji.

Kolegium, przedstawiając ustalenia wynikające z materiału dowodowego sprawy, wywiodło, że wprawdzie sytuacja strony jest trudna, bowiem działalność przynosi straty, zmniejszył się przepływ środków finansowych i obroty firmy oraz wartość jej aktywów, zostały wypowiedziane umowy kredytowe z lat 2009 -2011 (łączna kwota [...]zł) i prowadzona jest egzekucja, a ostatnie dokumenty wskazują, że zajęcia komornicze wzrosły ponad dwukrotnie w stosunku do danych załączonych do wniosku o zastosowanie ulgi ([...]zł). Strona posiada inne wysokie zaległości publicznoprawne wraz z rosnącą wysokością odsetek od nich, a udzielane dotychczas ulgi w postaci umorzenia i rozłożenia na raty zaległości nie wpłynęły na polepszenie omawianej sytuacji, jak i uiszczanie bieżących należności.

Zdaniem organu odwoławczego ustalenia te prowadzą do wniosku, że rezygnacja z możliwości dochodzenia należności podatkowych nie znajduje uzasadnienia w sprawie, a organ pierwszej instancji nie przekroczył granic swobodnego uznania. Na poparcie tego stanowiska Kolegium przywołało orzeczenia sądów administracyjnych, w tym wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2014 r. (sygn. akt I SA/Bd 145/14), w którym stwierdzono, że "oczywiste jest, że w przypadku każdego podatnika ubiegającego się o ulgę występuje jego ważny indywidualny interes, przejawiający się w dążeniu do wyzbycia się długów podatkowych. Zatem interes podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 O.p., powinien być ważny w sensie obiektywnym. Nie może być wyprowadzony z przekonania podatnika, że sytuacja, w jakiej się znalazł w związku z obowiązkiem zapłaty zobowiązania podatkowego, tj. brak w danym momencie środków finansowych na zapłatę zobowiązania, ma charakter nadzwyczajny i jest okolicznością wyczerpującą przesłankę z art. 67a § 1 O.p. Okoliczności te, choć w rozumieniu danego podatnika stanowią jego ważny interes i mają według niego charakter nadzwyczajny, nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia ulgi, której efektem jest rezygnacja budżetu państwa z przysługujących mu wpływów. Przeciwna interpretacja art. 67a § 1 O.p. wręcz wymuszałaby na organie podatkowym umarzanie należności budżetowych w sytuacji wykazania przez podatnika braku aktualnie wystarczających środków na ich zapłatę, co byłoby sprzeczne z mającym charakter uznaniowy przepisem art. 67a § 1 O.p.".

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości, a w przypadku nieuwzględnienia tego żądania, o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Nadto spółka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania przed organem administracji oraz sądem administracyjnym. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:

- naruszenie art. 1 pkt 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej 1407/2013 z dnia

18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, poprzez niezastosowanie

w stosunku do niej pomocy;

- naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego błędną interpretację, skutkującą nieuzasadnionym przyjęciem przez organ administracyjny, że wyjątkowo ciężka sytuacja ekonomiczna, wykazana stosownymi dokumentami, nie stanowi "ważnego interesu podatnika" ani też "interesu publicznego";

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na nieprawidłowym stwierdzeniu przez organ administracji, że nie wykazała realnego zagrożenia dla kontynuacji funkcjonowania, jak również utrzymania dotychczas istniejących miejsc pracy;

- naruszenie art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, skutkujące nieprawidłową oceną przedłożonego w sprawie materiału dowodowego

w postaci dokumentów finansowych, aktualnych na dzień złożenia wniosku

o umorzenie zaległości podatkowej i w konsekwencji przyjęciem, że jej aktualna sytuacja ekonomiczna nie zasługuje na uwzględnienie jako przypadek "ważnego interesu podatnika" ani też "ważnego interesu społecznego" w rozumieniu art. 67a O.p. oraz wykluczeniem w sposób bezwzględny pozytywnej prognozy gospodarczej, zakładającej możliwość przywrócenia prawidłowego funkcjonowania na skutek działań naprawczych aktualnie ukonstytuowanych władz spółki.

W obszernym uzasadnieniu skargi strona przypomniała okoliczności stanu faktycznego, a następnie przedstawiła argumentację zmierzającą do wykazania, że organ powinien udzielić jej wnioskowanej ulgi z uwagi na spełnienie przesłanek wynikających z art. 67a O.p.

W pierwszej kolejności spółka przedstawiła obowiązujące regulacje prawne dotyczące przyznania pomocy de minimis, akcentując, że organ powołał się na nieaktualne rozporządzenie Komisji WE nr 1998/2006 w tym zakresie. Skarżąca podniosła, że "nawet przedsiębiorca będący w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu Wytycznych na ratowanie i restrukturyzację od dnia 1 stycznia 2014 r. może skorzystać z pomocy de minimis", gdyż aktualnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego dotyczące udzielania pomocy de minimis dla przedsiębiorców państw członkowskich nie określają kryteriów dotyczących sytuacji ekonomicznej podmiotu.

Jednocześnie strona skarżąca stwierdziła, że spełnia wymóg pozostawania w trudnej sytuacji oraz wpisuje się w definicję przedsiębiorstwa zagrożonego w rozumieniu ww. Wytycznych, gdyż nie jest w stanie ani przy pomocy środków własnych, ani środków, które mogłaby uzyskać od właścicieli lub wierzycieli, powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych doprowadzą ją do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko - lub średnioterminowej. W świetle regulacji prawa wspólnotowego, zdaniem skarżącej, nieuzasadniona jest argumentacja organu, zgodnie z którą pomoc publiczną stosuje się wyłącznie wobec przedsiębiorców borykających się z przejściowymi trudnościami sytuacji ekonomicznej oraz posiadającymi przejściowe trudności płatnicze.

W dalszej części skargi spółka przedstawiła swoją sytuację ekonomiczną

w oparciu o dokumentację finansowo-księgową. Zaznaczyła, że w ciągu 1,5 roku podwoiła się kwota zajęć komorniczych i znacznie wzrosły zobowiązania krótkoterminowe, co dostrzegli jej wierzyciele, stawiając w stan natychmiastowej wykonalności kredyty bankowe. Podkreśliła, że jej trudna sytuacja uległa pogorszeniu i niemożliwa jest terminowa realizacja obciążających ją zobowiązań finansowych

w pełnej wysokości. Jej zdaniem, organ odmawiając umorzenia zaległości podatkowej w tak trudnej sytuacji ekonomicznej, przekroczył granice swobodnego uznania administracyjnego i naruszył art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Spółka odwołała się przy tym do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 1995 r., SA/P 539/95.

Kontynuując rozważania, skarżąca negatywnie wypowiedziała się odnośnie uzasadnienia decyzji oraz przedstawionej przez organ ogólnikowej argumentacji, w której nie uwzględniono indywidualnych trudności ekonomicznych, z jakimi boryka się spółka.

W końcowej części skargi spółka ponownie zwróciła uwagę, że trudna sytuacja, w jakiej się znalazła spowodowana została działaniami poprzednich właścicieli, w tym Gminy, oraz przedstawiła działania nowego zarządu zmierzające do poprawy sytuacji. Jej zdaniem ograniczanie przez organy podatkowe skuteczności tych działań i ratowania miejsc pracy, pozostaje w sprzeczności z przewidzianymi na gruncie art. 67a § 1 O.p. przesłankami "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa.

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. odmawiającą umorzenia zaległości skarżącej w podatku od nieruchomości za okres od kwietnia 2012 r. do listopada 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł.

Domagając się przyznania wspomnianej ulgi płatniczej (a także w późniejszych etapach postępowania) strona powoływała się na swoją udokumentowaną trudną sytuację ekonomiczną wywołaną niezależnymi od niej okolicznościami wynikającymi w szczególności z dekoniunktury na rynku budowlanym oraz przedłużającego się procesu zmian właścicielskich, w ramach którego nabyto udziały w spółce znajdującej się na skraju bankructwa. Wskazywano przy tym, że za ten stan rzeczy w dużym stopniu współodpowiedzialna jest Gmina, zarządzająca spółką do czasu jej sprzedaży, która nastąpiła w kwietniu 2013 r. Akcentowano jednocześnie aktywne działania nowych właścicieli zmierzające do zachowania miejsc pracy dla jej pracowników i radykalnej poprawy kondycji Spółki, dzięki którym wznowiono produkcję (aktualnie wielozmianową) i sprzedaż produktów spółki.

Zasadniczą podstawę prawną zaskarżonej rozstrzygnięcia stanowi art. 67 a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Postępowanie w przedmiocie ulg płatniczych wszczynane jest zatem na wniosek podatnika, a decyzje wydawane w tym postępowaniu oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym, w ramach którego ustawodawca pozostawił organowi wybór pomiędzy równoprawnymi rozstrzygnięciami i odstąpił od określenia przesłanek, których zaistnienie obligowałoby organ do uwzględnienia wniosku podatnika. Nadto prawodawca uwarunkował zastosowanie omawianych ulg płatniczych ważnym interesem podatnika oraz interesem publicznym, nie definiując tych pojęć. W konsekwencji "użyte w art. 67a § 1 o.p. zwroty "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" nie mają stałego zakresu treści i ustalonego, niezmiennego znaczenia. Są to więc klauzule generalne, odsyłające do ocen pozaprawnych. Z tych powodów w identyfikowaniu powyższych pojęć szczególnego znaczenia nabiera orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym, jak również w piśmiennictwie przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika" (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 60/11, LEX nr 1151366, wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostane także na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). "Ważnego interesu podatnika jako przesłanki umorzenia zaległości podatkowej, nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Pojęcie ważnego interesu podatnika należy rozumieć możliwie szeroko, lecz jego wystąpienia nie można upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej, jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań podatkowych." (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1489/10, LEX nr 1145406). Natomiast "istnienie przesłanki interesu publicznego wiąże się z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, w tym płacenia podatków. Względy społeczne wymagają i przemawiają za tym, żeby zobowiązania podatkowe były realizowane, a podatnik bez należytej rozwagi nie był z nich zwalniany. Wierzyciel podatkowy (organ pierwszej instancji) - w przeciwieństwie do wierzyciela w cywilnoprawnych stosunkach zobowiązaniowych - z punktu widzenia zasady równości i powszechności opodatkowania nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością publicznoprawną (umorzenie zaległego podatku, w tym odsetek)" (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Po 781/10, LEX nr 750106). Przy ocenie "interesu publicznego" należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości." (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 443/10, LEX nr 751533).

Jak już powyżej wspomniano pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" stanowią warunki skorzystania przez organ podatkowy z uznania. Organ podatkowy dysponuje pewnym marginesem swobody zarówno w odniesieniu do wykładni tych pojęć, jak i oceny sytuacji faktycznej sprawy. Tej swobody nie można jednak utożsamiać z uznaniem administracyjnym. Weryfikacja istnienia przesłanek udzielenia ulgi, o jakiej mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poddana jest bowiem rygorom postępowania podatkowego. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami niedookreślonymi wymaga od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, czy też nie. Natomiast z samym uznaniem będziemy mieli do czynienia dopiero wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi istnienie jednej z tych przesłanek lub obu łącznie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, tylko decyzja będzie miała charakter związany. Uznanie nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu" (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 426/10, LEX nr 1083134).

Przybliżona powyżej specyfika orzekania organów podatkowych w przedmiocie ulg płatniczych determinuje zakres sądowej kontroli tych rozstrzygnięć. Jak wyjaśniono w przywołanym już wyroku NSA z dnia 26 lipca 2011 r. – "kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale poprawność postępowania dowodowego i wyciągniętych zeń wniosków co do tego, czy dany stan faktyczny wypełnia użyte w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. pojęcia niedookreślone ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Kontrola sądowa nie powinna więc odnosić się do kryteriów celowościowych czy słusznościowych".

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem przedstawionych powyżej kryteriów tej oceny skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że odmowa uwzględnienia wniosku skarżącej o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za okres od kwietnia 2012 r. do listopada 2013 r. jest zgodna z prawem.

Uzasadnienie tej konstatacji rozpocząć należy od wskazania, że zakres dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych nie budzi zastrzeżeń Sądu orzekającego, zaś strona skarżąca w istocie polemizuje z ich oceną i wywiedzionymi z nich niekorzystnymi wnioskami.

Organ I instancji wskazując przede wszystkim, że sytuacja strony nie ma cech nadzwyczajności, nie stwierdził zaistnienia przesłanki interesu publicznego, ani też przesłanki ważnego interesu podatnika. Uznał, iż o ile oczywisty jest interes podatnika w umorzeniu zaległego podatku, to jednak interes społeczny przemawia za odmową udzielenia ulgi w niniejszej sprawie. Zwrócił przy tym uwagę na niewykazanie przez stronę realnego zagrożenia miejsc pracy i wskazał na poprawiającą się kondycję firmy zarządzanej przez nowych właścicieli. Zauważył także, że strona korzystała już z umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, a także rozłożenia na raty, których terminów płatności nie dotrzymano.

W świetle tych okoliczności organ I instancji uznał, że zwłaszcza w kontekście stopniowej poprawy sytuacji spółki uwzględnienie wniosku strony byłoby przedwczesne, zważywszy, że pozostali wierzyciele zachowaliby możliwość wyegzekwowania swoich należności.

Organ odwoławczy jednoznacznie zaaprobował to stanowisko, co oznacza, że mimo pewnych niedostatków uzasadnienia zaskarżonej decyzji dokonał zbieżnej z organem I instancji oceny zaistnienia przesłanek określonych w art. 67 a § 1 O.p. W oparciu o załączoną do akt sprawy dokumentację przyznał, że sytuacja skarżącej spółki jest rzeczywiście trudna, bowiem działalność gospodarcza przynosi straty, zmniejszył się przepływ środków finansowych i obroty firmy oraz wartość jej aktywów, zostały wypowiedziane umowy kredytowe z lat 2009-2011 (na łączną kwotę ponad

[...] zł), wartość zajęć komorniczych wzrosła ponad dwukrotnie w stosunku do danych załączonych do wniosku o zastosowanie ulgi. Strona jest także znacznie zadłużona wobec wierzycieli publicznoprawnych, a udzielane dotychczas ulgi w postaci umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowych nie wpłynęły na polepszenie omawianej sytuacji, jak i uiszczanie bieżących należności. Organ odwoławczy odniósł się również do wszelkich wskazywanych przez stronę okoliczności, które doprowadziły firmę do obecnej sytuacji ekonomicznej. Zasadnie wskazał na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że ryzyko gospodarcze bierze na siebie każdy przedsiębiorca, a dekoniunktura w określonej branży nie może być uznawana za okoliczność nadzwyczajną uzasadniającą ważny interes podatnika w umorzeniu zaległości podatkowej. Organ odwoławczy odniósł się także do argumentacji strony, w której wskazywała ona na przedłużające się w spółce przekształcenia właścicielskie oraz odpowiedzialność Gminy zarządzającej wcześniej spółką. W tym zakresie słusznie zauważono ciągłość istnienia skarżącej spółki, a także dostrzeżono, że obowiązek podatkowy Spółki w zakresie podatku od nieruchomości musiał być wiadomy osobom obejmującym zarząd.

Nawiązując do argumentacji skargi, w której strona stawia pytanie: "jak dalece niekorzystna winna być sytuacja ekonomiczna podatnika, by uzasadniała ona w pełni skorzystanie z przywileju umorzenia zaległości podatkowej w sposób przewidziany cytowaną regulacją prawną ?" przypomnieć trzeba, że – jak już była wcześniej mowa - "sformułowana w sposób ogólny treść art. 67a § 1 o.p., w którym to przepisie ustawodawca używa pojęć nieostrych – "ważny interes podatnika", "interes publiczny", nie daje podstaw do przyjęcia, iż istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów (ani też z góry określona ich hierarchia), którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu" (por. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1610/13, LEX nr 1770791). Ustawodawca zdecydował się na taką konstrukcję art. 67 a O.p.,

w którym zawarto ogólnie określone przesłanki oraz pozostawiono organowi uznanie w zakresie wyboru rozstrzygnięcia poprzedzonego prawidłowym ustaleniem zaistnienia tychże przesłanek. Nie określono zatem wskaźników takiej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy, która obligatoryjnie skutkowałyby umorzeniem zaległości podatkowej; podobnie ryzyko redukcji zatrudnienia (dotykające większości podmiotów domagających się umorzenia zaległości podatkowych) nie jest obligatoryjną przyczyną uwzględnienia wniosku strony o zastosowanie ulgi. Ustawodawca nie przewidział także regulacji, która za obligatoryjną przesłankę umarzania uznawałaby długotrwałe zajęcie egzekucyjne rachunków bankowych. Podobnie, jak nie stanowi takiej obligatoryjnej przesłanki akcentowana przez stronę niezależna od podatnika i niezawiniona przez niego przyczyna bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej.

Nie negując, że rozstrzygnięcie w zakresie ulgi płatniczej musi w pierwszej kolejności uwzględniać okoliczności aktualne, za słuszne uznać należało dostrzeżenie przez organy podatkowe, że – jak oświadczyła skarżąca – nastąpiło wznowienie wielozmianowej produkcji i sprzedaż towarów wytwarzanych przez spółkę, co wskazuje na przedwczesność rezygnacji wierzyciela publicznoprawnego z należnych mu wpływów.

Mając zatem na uwadze, że "ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej, zaś interes publiczny to dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo przy równoczesnej dbałości o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa, a więc i możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych" (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 1012/14, LEX nr 1657409), co odnosi się także do wpływów do budżetu jednostek samorządu terytorialnego, skład orzekający stwierdził, że odmowa uwzględnienia wniosku skarżącej o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości nie narusza prawa.

Szczegółowe rozważania na temat regulacji wspólnotowych dotyczących dopuszczalności udzielania przedsiębiorcom pomocy wynikającej z umorzenia zaległości podatkowej, w tym wskazywanych przez stronę w skardze konsekwencji obowiązywania Rozporządzenia Komisji Europejskiej 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.U.UE.L.2013.352.1) można w niniejszej sprawie pominąć. Odmawiając umorzenia zaległości organy nie kierowały się bowiem wyłącznie tym, że trudna sytuacja ekonomiczna strony nie jest przejściowa, ale utrwalona. Nadto wskazać trzeba, że "w świetle art. 67b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy rozpoznając wniosek o udzielenie pomocy de minimis winien w pierwszej kolejności badać, czy spełnione zostały przesłanki określone art. 67a § 1 o.p., a zatem czy wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny. Dopiero wystąpienie tych przesłanek lub jednej z nich obliguje organ do badania dopuszczalności udzielenia pomocy publicznej na gruncie art. 67b § 1 pkt 2 o.p." (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 532/12, LEX nr 1452548).

W konkluzji skonstatować należy, że odmowa umorzenia zaległości skarżącej spółki w podatku od nieruchomości za okres od kwietnia 2012 r. do listopada 2013 r. poprzedzona została wystarczającym ustaleniem i opisaniem kondycji ekonomicznej strony, które to ustalenia nie budzą zastrzeżeń. W kontrolowanej przez Sąd decyzji skonkretyzowano znaczenie ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, odniesiono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności do tychże kryteriów i zasadnie przyjęto, że nie zaistniała żadna z przesłanek umorzenia zaległości podatkowej określonych w art. 67 a § 1 pkt 3 O.p.

Mając na uwadze powyższe, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę, której wszelkie zarzuty okazały się bezpodstawne.