Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 949/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-08-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów , ustanowiono adwokata

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] znak [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy, z dnia [...]. nr [...], w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008 w kwocie 271 zł. postanawia: 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. B. przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...]. znak [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy, z dnia [...] nr [...], w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008 w kwocie 271 zł.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku , zawartego w nim "oświadczenia

o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz przedłożonych dokumentów M.B.; prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury wynoszącej 1830 zł. miesięcznie. Ma problemy z poruszaniem się. Na leczenie związane z tą dolegliwością wydaje miesięcznie 540 zł. Ponadto ponosi koszty dojazdów na zabiegi rehabilitacyjne dotyczące chorego kolana w kwocie 80 zł. miesięcznie.

Bieżące koszty utrzymania obejmujące : opłatę za energię elektryczną – ok. 299 zł. opłatę za telefon – ok. 280 zł. , podatek od nieruchomości – 70 zł. opiewają na kwotę ok. 650 zł. miesięcznie.

Jak podaje strona skarżąca, na zaspokojenie podstawowych potrzeb pozostaje jej suma 560 zł. na miesiąc.

M. B. jest właścicielką domu o pow. 80 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 0,9648 ha

Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r.

Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje jej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa

i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84)

Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem

w sprawie (...)

Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym .

M. B. osiąga bowiem stały miesięczny dochód. Jest właścicielem nieruchomości co pozwala jej na zdobycie środków finansowych poprzez zaciągnięcie np. kredytu hipotecznego lub pożyczki. Podjęcie takich kroków możliwe jest zresztą już za sprawą otrzymywania co miesiąc emerytury.

Ponadto należy podkreślić, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna poczynić oszczędności w swoich bieżących wydatkach, zwłaszcza

w przypadkach ,gdzie jest to możliwe. O ile trudno w rozpatrywanej sytuacji wymagać od strony skarżącej oszczędności w zakresie użytkowania energii elektrycznej - to postulat ograniczenia przez nią rozmów telefonicznych jest w pełni uzasadniony. Miesięczne wydatki M. B. związane z opłatą za telefon na poziomie ok. 280 zł. są bowiem dość wysokie jak na osobę, która boryka się z trudnościami finansowymi.

Biorąc pod uwagę powyższe orzecznik uznał , iż przesłanka niemożności uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych nie jest spełniona w badanym przypadku. To z kolei nie daje podstaw do przyznania M.B. prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pamiętać bowiem trzeba, iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. [por. Hanna Knysiak – Molczyk,( w : ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis , Warszawa 2005 , s.628)

Orzekający wziął jednak ,pod uwagę, iż nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej w całości, co zmuszałoby ją do pokrycia wszelkich kosztów związanych

z przedmiotowym postępowaniem, spowodowałoby zagrożenie dla jej utrzymania.

W związku z tym należy uznać , iż M. B. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zachodzi zatem przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Stąd też orzecznik wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił natomiast do wniosku o ustanowienie adwokata przychylił się .

W związku z tym, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art.245§ 1 ,2 ,3 , art. 246§1pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270)