Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1966/83
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1984-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Powołane przepisy: journal: M.P. 1982 nr 23 poz. 205 par. 7 ust. 2 pkt 2
law: Zarządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18 września 1982 r. w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych.
Teza: Zezwolenie naczelnika gminy na korzystanie z gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, udzielone osobie ubiegającej się o ich nabycie lub zawarcie z nią umowy dzierżawy na te grunty w trakcie toczącego się postępowania o ustalenie kandydata na ich nabywcę nie stwarza uprawnienia do nabycia tych gruntów na podstawie par. 7 ust. 2 pkt 2 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18 września 1982 r. w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych /M.P. nr 23 poz. 205/.

TEZY

Zezwolenie naczelnika gminy na korzystanie z gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, udzielone osobie ubiegającej się o ich nabycie lub zawarcie z nią umowy dzierżawy na te grunty w trakcie toczącego się postępowania o ustalenie kandydata na ich nabywcę nie stwarza uprawnienia do nabycia tych gruntów na podstawie par. 7 ust. 2 pkt 2 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18 września 1982 r. w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych /M.P. nr 23 poz. 205/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Ireny P. na decyzję Wojewody Białostockiego z dnia 14 września 1983 r. w przedmiocie ustalenia kandydata na nabywcę państwowej nieruchomości rolnej.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 marca 1983 r. Naczelnik Miasta i Gminy w Ch. ustalił Irenę P. kandydatem na nabywcę nieruchomości rolnej o powierzchni 0,48 ha i równocześnie załatwił odmownie wniosek o ustalenie Piotra W. kandydatem na nabywcę tej nieruchomości.

Na skutek odwołania Piotra W. Wojewoda Białostocki uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, przede wszystkim ze względu na to, że w decyzji pominięto działkę o powierzchni 12 arów, stanowiącą całość wraz z działką o powierzchni 48 arów.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ustalił Irenę P. kandydatem na nabywcę dwóch działek gruntu: nr 223/3 o powierzchni 0,48 ha i nr 223/1 o powierzchni 0,12 ha /droga/, a odmówił ustalenia Piotra W. kandydatem na nabywcę tych działek.

Na skutek odwołania Piotra W. Wojewoda Białostocki decyzją nr WBG-PFZ/4613-289/81 z dnia 14 września 1983 r. uchylił zaskarżoną decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w Ch. i ustalił kandydatem na nabywcę działek Piotra W. Wojewoda Białostocki przyjął za podstawę ustalenia, że sporne działki zostały wydzielone rencistce - Stefanii P. do dożywotniego użytkowania. Po jej śmierci grunty te dzierżawił przez okres 3 lat /począwszy od dnia 1 września 1979 r./. Hipolit B., który jednakże zrezygnował z dalszej dzierżawy i z ubiegania się o ich nabycie. Podanie o nabycie działek złożyli w październiku 1982 r. Piotr W. i Irena P. W toku postępowania Naczelnik Miasta i Gminy w Ch., pismem z dnia 21 maja 1983 r., zezwolił Irenie P. na wejście na sporną łąkę i użytkowanie jej do chwili ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Irena P. i Piotr W. wywiązali się z zawartych umów kontraktacyjnych i z tego tytułu mają równe pierwszeństwo do nabycia gruntów PFZ. Irena P. ukończyła 56 lat, posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 6,73 ha, w którym specjalizuje się w tuczu drobiu i z tego tytułu sprzedaje jednostkom gospodarki uspołecznionej produkty znacznej wartości /w 1980 r. - 514.000 zł, w 1981 r. - 1.918.000 zł, w 1982 r. - 3.105.000 zł/. Piotr W. jest kawalerem, ma 30 lat, prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 12 ha przy pomocy rodziców i 21-letniej siostry. Sprzedał on Państwu produkty rolne - w 1980 r. za 146.000 zł, w 1981 r. za 237.000 zł i w 1982 r. za 402.000 zł. Za jego kandydaturą na nabywcę gruntów wypowiedział się bank spółdzielczy i zebranie wiejskie. Sporne grunty graniczą z gruntami stron z tego powodu, że Sterania P. była ciotką Piotra W. i posiadała swoje gospodarstwo obok gospodarstwa brata. Irena P. nabyła od Skarbu Państwa gospodarstwo po Stefanii P. z wyjątkiem części pozostawionej do dożywotniego użytkowania, będącej przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej. Piotr W., jako młody rolnik ma pierwszeństwo w nabyciu gruntów PFZ.

Powyższą ostateczną decyzję Wojewody Białostockiego zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Irena P. Skarżąca podkreślała, że dostarcza Państwu dużych ilości drobiu, żywca i mleka. Do wyprodukowania tych produktów powinna mieć odpowiednią ilość pasz własnych. Korzystna dla Piotra W. opinia zebrania wiejskiego podyktowana jest zawiścią wobec niej jako rolniczki osiągającej wysokie dochody. Twierdziła, że o działkę tę ubiegała się jeszcze przed wydzierżawieniem jej Hipolitowi B., lecz podanie jej zaginęło. Obecnie jest w posiadaniu działki za zgodą Urzędu Gminy i z tego tytułu przysługuje jej pierwszeństwo w jej nabyciu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 196 par. 1 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do badania zaskarżonych decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem. Badając w tym zakresie decyzję zaskarżoną w sprawie niniejszej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona zgodna z prawem.

Wprawdzie Irena P. jest użytkownikiem spornej nieruchomości od maja 1983 r. za zgodą Naczelnika Miasta i Gminy w Ch., jednakże z tego tytułu nie przysługuje jej pierwszeństwo w nabyciu tejże nieruchomości nawet wówczas, gdyby to użytkowanie potraktować jako dzierżawę.

Postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte w październiku 1982 r. i do dnia 21 maja 1983 r. /data wyrażenia zgody na użytkowanie działki do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy/ zostały już wydane decyzje organów administracji obu instancji.

Zezwolenie Naczelnika Gminy na korzystanie z gruntów PFZ, udzielone osobie ubiegającej się o ich nabycie lub zawarcie z nią umowy dzierżawy na takie grunty w trakcie toczącego się postępowania o ustalenie kandydata na ich nabywcę, nie stwarza uprawnienia do nabycia tych gruntów na podstawie par. 7 ust. 2 pkt 2 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18 września 1982 r., w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych /M.P. nr 23 poz. 205/.

Tak skarżąca, jak i Piotr W., wywiązują się z zawartych umów kontraktacyjnych i z tego tytułu mają równe pierwszeństwo do nabycia gruntów PFZ, a zatem należało w rozstrzygnięciu sprawy uwzględnić, że Piotrowi W. przysługuje pierwszeństwo wynikające z faktu, że jest młodym rolnikiem.

Skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne specjalizujące się w tuczu drobiu i z tego powodu osiąga wyższą sprzedaż produktów rolnych niż Piotr W., prowadzący gospodarstwo wielotowarowe.

Co do sposobu prowadzenia gospodarstwa przez Piotra W. brak jest w aktach jakichkolwiek ujemnych ocen. Przeciwnie, zarówno bank spółdzielczy, jak i zebranie wiejskie, pozytywne wypowiedziały się za ustaleniem jego, a nie Ireny P., kandydatem na nabywcę spornych gruntów. Opinie te wprawdzie nie są wiążące dla organów administracji, jednakże zawierają pozytywne oceny sposobu prowadzenia gospodarstwa przez Piotra W. Uwzględnienie tych pozytywnych opinii przez organ II instancji nie może być uznane za naruszenie prawa, zwłaszcza jeżeli się zważy, że Piotr W. jest młodym rolnikiem i z tego powodu korzysta z pierwszeństwa w nabyciu gruntów PFZ.

Sporne grunty są położone w sąsiedztwie gruntów obu zainteresowanych stron i w jednakowym stopniu poprawiają konfigurację działek.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa oddalił skargę z powodu braku podstaw prawnych do jej uwzględnienia.