Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 317/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235(1)
journal: Dz.U. 2014 poz 1502
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił stwierdzenia u J.S. choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 2013 poz. 1367),zwanym dalej w skrócie "rozporządzeniem".

W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny ustalił, iż J.S. będąc zatrudniona w okresach: od [...] do [...] w Przedszkolu Nr [...] w D. jako pomoc wychowawcy, nauczyciela; od [...] do [...] w Spółdzielni Mieszkaniowej A w D. jako instruktor w świetlicy; od [...] do [...] w Szkole Podstawowej Nr [...] w D. jako wychowawca świetlicy, nauczyciel oraz od [...] do [...] w Szkole Podstawowej Nr [...] w D. jako nauczyciel, wychowawca świetlicy pracowała w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Strona została zbadana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S., gdzie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej głosu, gdyż lekarze specjaliści nie stwierdzili u J.S. w narządzie głosu zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u J.S. choroby zawodowej zdiagnozował u niej przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani oraz czynnościowe zaburzenia emisji głosu typu dysfonii hiperfunkcjonalne. IMPiZŚ stwierdził w oparciu o dane dotyczące narażenia zawodowego, analizę dokumentacji medycznej oraz badania lekarskie przeprowadzone w dniach [...], [...] i [...] nie stwierdzono klinicznych cech przewlekłego schorzenia narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionego w wykazie chorób zawodowych do rozporządzenia. W konsekwencji organ uznał, że strona nie spełniła przesłanek do stwierdzenia u niej choroby zawodowej.

J.S. wniosła od powyższej decyzji odwołanie nie zgadzając się z decyzją organu pierwszej instancji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i skierowanie jej do biegłego-przysięgłego lekarza foniatry. Jednocześnie nie zgodziła się z orzeczeniem WOMP nr [...] i podkreślając, że występuje u niej choroba zawodowa na dowód czego załączyła kserokopie dokumentacji medycznej od foniatry, laryngologa i pulmonologa. Strona w piśmie z dnia [...] podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu wnosząc o skierowanie ".. do biegłego-przysięgłego lekarza foniatry, na badania, do którego będę miała zaufanie".

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie wyjaśniające potwierdziło pracę strony w okresach: od [...] do [...] w Przedszkolu Nr [...] w D. jako pomoc wychowawcy, nauczyciela; od [...] do [...] w Spółdzielni Mieszkaniowej A w D. jako instruktor w świetlicy; od [...] do [...] w Szkole Podstawowej Nr [...] w D. jako wychowawca świetlicy, nauczyciel oraz od [...] do [...] w Szkole Podstawowej Nr [...] w D. jako nauczyciel, wychowawca świetlicy gdzie była narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Strona była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S., gdzie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej głosu, gdyż lekarze specjaliści po przeprowadzeniu diagnostyki laryngologicznej i foniatrycznej z oceną laryngoskopową i laryngostroboskopową krtani przed i po obciążeniu głosu, pomiaru parametrów fonacyjnych oraz komputerowej analizy akustycznej nie stwierdzili w narządzie głosu strony zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Lekarze orzecznicy wskazali przy tym, że stwierdzone badaniami laryngologicznym i foniatrycznym zmiany mają charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani oraz czynnościowych zaburzeń głosu o typie dysfonii hiperfunkcjonalnej i nie uzasadniają rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż w J.S. trzykrotnie była badana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. ([...], [...], [...]), gdzie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Lekarze specjaliści w wydanym orzeczeniu nie stwierdzili klinicznych cech przewlekłego schorzenia narządu głosu, spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym, wymienionego w wykazie chorób zawodowych (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych).

Nadto organ odwoławczy wskazał, iż strona poinformowana o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji - odpowiedziała pismem z dnia [...], iż podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu, w którym nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim nr [...] oraz załączyła dokumentację medyczną zawierającą wyniki badań laryngologiczno - foniatrycznych, które nie były znane organowi, a zdaniem strony wskazują na przewlekłą chorobę zawodową narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym.

Organ odwoławczy uzyskał uzupełniającą opinię lekarską IMPiZŚ w S. nr [...] z dnia [...] w której wyjaśniono iż, w trakcie postępowania orzeczniczego odwoławczego prowadzonego w IMPiZŚ w S. dotyczącego J.S., dokonywana była kilkakrotnie ocena stanu narządu głosu, poprzedzana analizą złożonej dokumentacji lekarskiej oraz dokumentacji dotyczącej narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy. Dokonano analizy dołączonej do pisma [...]PWIS w K., dokumentacji z Poradni Foniatrycznej "[...]" w S. od [...] r., w tym z ostatniej wizyty lekarskiej datowanej [...], dokumentacji z Poradni Otolaryngologicz- nej NZOZ "[...]" z okresu [...] oraz z Poradni Pulmonologicznej [...]. Diagnostyka laryngologiczno-foniatryczna przeprowadzona w IMPiZŚ w odstępie 6 miesięcy nie wykazała obecności w obrębie narządu głosu utrwalonych zmian patologicznych, wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Rozpoznany u badanej przewlekły prosty nieżyt krtani oraz zaburzenia emisji głosu o typie dysfonii hiperfunkcjonalnej, nie odpowiadają skutkom klinicznym przewlekłego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy i nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Wyjaśniono również iż, w każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia osoby badanej, decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie oraz badania specjalistyczne przeprowadzone w jednostce wydającej stosowne orzeczenie. Na podstawie tych badań weryfikowane są inne badania lekarskie czy rozpoznania związane z podejrzeniem choroby zawodowej. Nie może natomiast zachodzić sytuacja odwrotna tj. przyjmująca, że badanie wykonywane przez jednostki służby zdrowia i lekarzy nieuprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych, stanowiłoby podstawę do weryfikacji badań przeprowadzanych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Takie założenie podważałoby nie tylko kompetencje, ale i zasadność istnienia z mocy prawa jednostek uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych. Podkreślono, że dwie uprawnione jednostki tj. WOMP w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz IMPiZŚ w S., wydały merytorycznie zbieżne orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a orzeczenie lekarskie wydane w wyniku ponownego badania przez instytut badawczy medycyny pracy jest ostateczne. IMPiZŚ nie znalazło o podstaw do zmiany orzeczenia lekarskiego z dnia [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu u J.S.

Organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenia lekarskie WOMP z dnia [...], IMPiZŚ z dnia [...] oraz opinia IMPiZŚ z dnia [...] wydane w oparciu o szczegółową diagnostykę oraz na podstawie analizy dokumentacji medycznej są wyczerpujące i spójne. Podkreślił, że skoro lekarze dwóch orzekających w sprawie kompetentnych placówek medycznych, po dokonaniu analizy wyników przeprowadzonych badań oraz oceny cech istniejącego u niej schorzenia nie rozpoznali przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, to brak było podstaw do wydania decyzji administracyjnej o stwierdzeniu tej choroby. W konsekwencji organ odwoławczy, opierając się na przywołanych orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia, po przeanalizowaniu całości zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, że nie było podstaw do uwzględnienia odwołania, jak również przeprowadzenia wnioskowanego dowodu w postaci dodatkowych badań biegłego lekarza foniatry.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.S. nie zgodziła się z wydanymi orzeczeniami lekarskimi, na podstawie których zostały wydane decyzje organów obu instancji. Zdaniem skarżącej powyższe orzeczenia budzą wątpliwości, gdyż dwóch foniatrów u których się leczy twierdzi, że występujące u niej dolegliwości świadczą o istnieniu choroby zawodowej, bowiem z dokumentacji medycznej wynika, że występują u niej guzki śpiewacze oraz wtórny przerost fałdów głosowych i inne dolegliwości. Skarżąca stwierdziła, że decyzja wydana przez [...]PWIS jest niezgodna z rzeczywistością i prawem. Wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] i o ponowne badanie przez lekarza foniatrę przysięgłego, biegłego sądowego, wskazanego przez Sąd, w celu stwierdzenia choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powołał się na argumentację analogiczną do zawartej w uzasadnieniu swojej decyzji raz jeszcze podkreślając, iż lekarze orzecznicy kompetentnych placówek służby zdrowia nie rozpoznali u J.S. schorzenia zakwalifikowanego do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym i(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji, w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 23 grudnia 1997 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.), określanej dalej w skrócie jako K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Według art. 235² K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie, które określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Zgodnie z tym rozporządzeniem podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu (§ 3 ust. 1 pkt 1), który po otrzymaniu zgłoszenia kieruje pracownika lub byłego pracownika na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 4). Do orzekania w zakresie chorób zawodowych uprawniony jest lekarz spełniający wskazane w § 5 rozporządzenia wymagania kwalifikacyjne, zatrudniony w jednostkach orzeczniczych wymienionych w ust. 2 i 3 tego przepisu.

Przedmiotem badania organów inspekcji sanitarnej jest ustalenie takich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak: stwierdzenie u danej osoby choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, określenie rodzaju pracy i warunków, w jakich osoba ta wykonywała bądź wykonuje pracę, wskazujących na występowanie w środowisku pracy obiektywnych czynników wpływających (narażających) na powstanie choroby zawodowej oraz wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy istniejącą chorobą a tymi warunkami pracy.

Stosownie do postanowień § 2 rozporządzenia wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. Pod pozycją 15 tego załącznika wskazuje się jako chorobę zawodową przewlekłą chorobę narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, charakteryzującą się następującymi objawami chorobowymi: 1) guzki głosowe twarde, 2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, 3) niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Co warte podkreślenia, wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik do rozporządzenia określa zamknięty katalog chorób zawodowych. Oznacza to, że za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba wymieniona w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Zważywszy na żądania zawarte w skardze, zauważyć należy, że zgodnie z § 5 w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych, a więc do wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest wyłączne lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I stopnia wymienionej w § 5 ust. 2, bądź w jednostce orzeczniczej II stopnia, określonej w § 5 ust. 3 rozporządzenia.

Wskazany lekarz wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności o wskazane orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu bądź o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz formularz oceny narażenia zawodowego, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).

Należy podkreślić, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny zebranej w sprawie dokumentacji medycznej. Jednocześnie określony przez ustawodawcę tryb postępowania w sprawie chorób zawodowych nie przewiduje możliwości powoływania biegłych.

W orzecznictwie administracyjnym wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów oraz z faktu, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia tylko uprawniony lekarz, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia, jest właściwy do rozpoznania choroby zawodowej.

Organy administracji są zatem związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia danej osoby kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 1078/06, wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 272/10, wyroki NSA z dnia 24 marca 2000 r., I SA 2334/99, z dnia 8 listopada 2000 r., I SA 664/00, z dnia 11 grudnia 2001 r., I SA 746/99 - nie publ., z dnia 24 lutego 1998r., I SA 1520/97, publ. ONSA 1998/4/150). Zatem, jak wynika z powyższego, zarówno organy wydające decyzje, jak i sąd dokonujących ich kontroli związane są treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki orzecznicze, co do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia.

W sytuacji, gdy właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). W niniejszej sprawie organ odwoławczy z powyższego uprawnienia skorzystał.

Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje, że bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby, tym samym oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Takie stanowisko, akceptowane przez Sąd w przedmiotowej sprawie, zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. o sygn. akt OPS 3/02, aktualnej również w obowiązującym stanie prawnym (dostępnej w internetowej bazie orzeczeń NSA).

Zauważyć zatem należy, że skarżąca była badana w dwóch jednostkach medycznych, to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Lekarze orzecznicy obydwu wymienionych placówek diagnostycznych wykluczyli istnienie u niej choroby narządu głosu o charakterze zawodowym wskazując, że występujące zmiany patologiczne nie mają cech klinicznych typowych dla przewlekłego schorzenia wskazanego w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, lecz świadczą o przewlekłym prostym nieżycie krtani oraz zaburzeniach emisji głosu o typie dysfonii hiperfunkcjonalnej. W orzeczeniu pierwszej z wymienionych placówek (nr [...] z dnia [...]) powołano się na szereg przeprowadzonych badań podkreślając, że wspomniane zmiany patologiczne nie odpowiadają skutkom przeciążenia wysiłkiem głosowym (w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią).

Podobna diagnoza, wyrażona została w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] nr [...], w którym oparto się na kolejnych badaniach lekarskich przeprowadzonych- aż trzykrotnie- w dniach [...], [...] i [...]. Ponadto w uzupełniającej opinii lekarskiej IMPiZŚ z dnia [...] wyjaśniono, że w trakcie postępowania orzeczniczego odwoławczego prowadzonego w IMPiZŚ w S. dotyczącego skarżącej dokonywana była kilkakrotnie ocena stanu narządu głosu, poprzedzana analizą złożonej dokumentacji lekarskiej oraz dokumentacji dotyczącej narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy. Wskazano również, że IMPiZŚ dokonało analizy przedłożonej przez organ odwoławczy dokumentacji z poradni foniatrycznej, poradni otolaryngologicznej i pulmonologicznej. Diagnostyka laryngologiczno-foniatryczna przeprowadzona w IMPiZŚ w odstępie 6 miesięcy nie wykazała obecności w obrębie narządu głosu utrwalonych zmian patologicznych, wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Rozpoznany u badanej przewlekły prosty nieżyt krtani oraz zaburzenia emisji głosu o typie dysfonii hiperfunkcjonalnej, nie odpowiadają skutkom klinicznym przewlekłego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy i nie figurują w wykazie chorób zawodowych.

Należy zauważyć, że skarżąca w okresie zatrudniania pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, wymienionej w przywołanej pozycji. W tym zakresie Sąd podziela ustalenia organów, a nadto okoliczność ta nie jest sporna. Jednakże dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest (jak wskazano powyżej) rozpoznanie tego schorzenia poprzez uprawnioną jednostkę orzeczniczą pierwszego, jak i drugiego (§ 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia).

Tymczasem lekarze tych placówek w swych orzeczeniach nie znaleźli podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej, przedstawiając zbieżną argumentację i ocenę przeprowadzonych badań.

Podkreślić przy tym należy, że zarówno orzeczenie jednostki pierwszego, jak i drugiego stopnia wydane zostało w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację medyczną. Nie ulega również wątpliwości, że sporządzone w sprawie orzeczenia lekarskie zostały wydane przez specjalistyczne jednostki orzecznicze na podstawie samodzielnie przeprowadzonych badań. W orzeczeniach tych lekarze zgodnie stwierdzili, iż przeprowadzone badania nie wykazały obecności zmian uprawniających do rozpoznania u skarżącej jednostki chorobowej, opisanej pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, organy obydwu instancji przyjęły, że okoliczności sprawy nie uzasadniały wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Brak było bowiem przesłanek do rozstrzygania wbrew wnioskom płynącym z orzeczeń lekarskich, które w sposób jednoznaczny zaprzeczyły istnieniu podstaw do rozpoznania schorzenia wymienionego w poz. 15 wykazu chorób zawodowych.

Trzeba zaakcentować, że tylko rozpoznanie zawodowego schorzenia przez lekarza specjalistę zatrudnionego w placówce służby zdrowia określonej w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. stanowi miarodajną podstawę upoważniającą organy sanitarne do stwierdzenia choroby zawodowej. Tymczasem nie budzi wątpliwości, że kryteria te spełniają zarówno Poradnia Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. jak i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., czyli placówki, których orzeczenia poprzedziły rozstrzygnięcia zapadłe w obydwu instancjach.

Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter kwalifikowanej opinii biegłego i stanowi zasadniczy dowód w sprawie, bez którego organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do stwierdzenia odmiennego schorzenia. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono istotnych wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Należy mieć na uwadze, że zakwestionowania orzeczenia lekarskiego można dokonać tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza, czy w nieprawidłowej formie), nie zaś w zakresie dotyczącym ich merytorycznej treści.

Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do formułowania wniosków innych niż te, które ustalono w toku badań stanowiących podstawę wydania tych orzeczeń. Zaprezentowany wyżej pogląd jest zgodny z utrwalonym stanowiskiem judykatury (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ.: LEX nr 315089, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 559/06, publ.: LEX nr 221953 oraz wyroki tutejszego Sądu: z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06, publ.: LEX nr 508491 oraz z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 752/09, publ.: LEX nr 599626).

W tym kontekście zarzuty podnoszone przez skarżącą nie mogły odnieść skutku. Jakkolwiek bowiem w toku postępowania administracyjnego skarżąca powoływała się na dokumentację medyczną z przychodni foniatrycznej, otolaryngologicznej i pulmonologicznej oraz stanowisk dwóch lekarzy foniatrów wskazujących na zawodowy charakter istniejącego u niej schorzenia, to jednak opinie obydwu uprawnionych jednostek orzeczniczych wskazywały na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Skarżąca w toku postępowania odwoławczego powołała się na wyniki badań lekarskich, które były przedmiotem analizy jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, co wynika z uzupełniającej opinii lekarskiej z dnia [...] orzeczenia lekarskiego z dnia [...] sporządzonego ponownie przez pracowników tejże jednostki. Wszelkie zgromadzone i przedstawione przez skarżącą dokumenty zostały przedstawione przez organ odwoławczy tej jednostce orzeczniczej, która wypowiadała się w sprawie dwukrotnie, nie tylko ustosunkowując się do badań przeprowadzonych przez innych lekarzy specjalistów, ale także we własnym zakresie przeprowadzając stosowne badania. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy w tym zakresie wykorzystał wszystkie dostępne w momencie rozstrzygania dokumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącej.

W rozpatrywanej sprawie organy inspekcji sanitarnej prawidłowo zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych uznając, że schorzenie na które cierpi skarżąca nie daje podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej, bowiem występujące u niej objawy mają charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani oraz czynnościowych zaburzeń głosu o typie dysfonii hiperfunkcjonalnej, na co wskazały jednostki orzecznicze pierwszego i drugiego stopnia.

Nie ulega wątpliwości, że orzeczenia tych jednostek w sposób jednoznaczny i konsekwentny przez cały tok postępowania wykluczały stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu, z tego powodu organy inspekcji sanitarnej obu instancji prawidłowo nie stwierdziły u skarżącej choroby zawodowej opisanej pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia.

Reasumując, brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby opisanej pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia przez upoważnioną jednostkę orzeczniczą uniemożliwia stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma więc znaczenia okoliczność, że skarżąca wiele lat pracowała w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, czyli obciążenia aparatu mowy nadmiernym wysiłkiem głosowym oraz że pozostaje ona pod stałą opieką lekarzy foniatrów i laryngologów.

Uwzględniając przytoczone powyżej przepisy rozporządzenia, określające procedury i etapy postępowania w zakresie stwierdzania chorób zawodowych, Sąd również z urzędu nie dostrzegł uchybień pozwalających na uwzględnienie skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W przywołanych okolicznościach, brak jest podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, która zapadła na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych i potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych organu odwoławczego, zawartych w jej uzasadnieniu.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.