Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1103/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan,, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi B. C. i J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta [...], wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 . – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U z 2016 r. poz. 23 – dalej k.p.a.) w związku z art. 1, art. 3 i art. 4 ust. 1, 2, 3, 4 i 6 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 83 z późn. zm. - dalej u.p.p.u.w.) po rozpatrzeniu wniosku B. C. i J. C., odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w K., gmina K., oznaczonej numerem geodezyjnym 1 km 5 o pow. 0,1410ha, [...] będącej w wieczystym użytkowaniu B. C. i J. C..

W uzasadnieniu podano m. in., że wnioskiem z dnia 2 lutego 2015 r. pełnomocnik reprezentująca wnioskodawców zwróciła się organu w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w/w nieruchomości. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdzono, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie warunki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Organ zlecił opracowanie operatu szacunkowego dla ustalenia należnej opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy wartością prawa własności nieruchomości, a wartością prawa użytkowania, która została ustalona w na kwotę 40.292 zł. Z uwagi na czasochłonność procedury opracowanie dokumentacji ukończono w maju 2015 r. W dniu 10 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z 2015r., poz. 373) uznając, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny orzekł zatem, że przepisy ustawy, przyznające uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu jej wejścia w życie, są niezgodne z Konstytucją. Skutkiem tego jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia w trybie administracyjnym prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., w sprawie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości złożyła pełnomocnik B. C. i J. C.. Działając na podstawie pełnomocnictwa, wobec naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 9 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także naruszenia prawa materialnego: art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wniosła o: 1) uchylenie w/w decyzji organu pierwszej instancji w całości, 2) wydanie decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w/w nieruchomości w prawo własności, ewentualnie 3) przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. u.p.p.u.w. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13, po rozpatrzeniu odwołania B. C. i J. C., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podano m. in., że zgodnie z treścią orzeczenia TK kwestia niekonstytucyjności powołanych przepisów obejmuje osoby prawne (z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych) oraz osoby fizyczne, które uzyskały użytkowanie wieczyste w celu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Z księgi wieczystej nr [...] wynika, że przedmiotowy grunt stanowi "inne tereny zabudowane", na którym znajduje się budynek handlowo-usługowy o powierzchni użytkowej 497,42 m2. Wpisu tego dokonano na wniosek B. C. i J. C. (wcześniej wpisany był budynek posterunku energetycznego i budynek garażowo-gospodarczy). Z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego Z. M. (str. 3) wynika z kolei, że znajduje się tam budynek handlowo-usługowy wraz z częścią stacji benzynowej. Organ odwoławczy stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Konsekwencją w/w wyroku jest utrata przez B. C. i J. C. możliwości przekształcenia użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Art. 1 ust. 1 i ust. 3 - w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku - został wyeliminowany z obiegu prawnego.

Skargę na powyższą decyzję złożył pełnomocnik B. C. i J. C., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzającej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego - art. 1 ust. 1 i ust. 3 u.p.p.u.w., a także naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 8, 9, 10, 12 oraz art.107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu podano m. in., że należy ponownie podnieść zarzut braku wyczerpującego uzasadnienia decyzji, w szczególności ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący podkreślają, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., K 8/98, wskazywał jako niezgodne z Konstytucja jedynie art. 1 ust. 2a oraz art. 5, art. 5a, art. 6 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Zgodnie z wyrokiem w pozostałej części powołana ustawa uznana została za zgodna z art. 2, z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie była niezgodna z art. 21 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK 2000/3/87, Dz.U.2000/28/352). Ustawa określała dzień 31 grudnia 2000 r. jako termin końcowy do złożenia wniosku o przekształcenie, termin ten został przedłużony do dnia 31 grudnia 2002 r. zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U.2001.72.749). Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w art. 9 uchyliła ustawę z 1997 r. i w art. 1 ust. 5 określiła nowy termin na złożenie wniosku o przekształcenie - do dnia 31 grudnia 2012 r. Termin ten został jednak uchylony w ustawie z 2011 r. będącej przedmiotem wyroku TK na który powołuje się organ I instancji. Jak wynika z pkt 9.2 uzasadnienia wyroku TK Trybunał nie oceniał konstytucyjności przepisu ustawy z 2011 r. znoszącej termin na złożenie wniosku o przekształcenie. Trybunał wyjaśnił, że niekonstytucyjność określonego zakresu art. 1 ust. 1 i 3 ustawy przekształceniu z 2005 r. nie "wskrzesza" uchylonego w wyniku nowelizacji ust. 5. Podkreślił, że brak tego terminu nie ma znaczenia w wypadku, gdy z wnioskami występowałyby podmioty pozbawione, na skutek wyroku TK, możliwości żądania przekształcenia. Trybunał podkreślił, że na skutek uchylenia art. 1 ust.5 ustawy o przekształceniu z 2005 r. wzmocniona została sytuacja podmiotów, które uprawnienie do przekształcenia uzyskały przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. Podmioty te zdaniem TK nadal zachowują uprawnienie, mimo upływu końcowego terminu składania wniosków o przekształcenie jaki pierwotnie wyznaczył ustawodawca. Skarżący podkreślają, że w pkt. 8.2 uzasadnienia wyroku TK Trybunał zwrócił uwagę, że w przypadku ustawy o przekształceniu z 1997 r. można było przyjąć, ze celem owego uwłaszczenia było stworzenie szansy uzyskania prawa własności tym podmiotom, które w chwili, gdy nabywały prawo do nieruchomości (przed 1990 r.) nie mogły się stać właścicielami, bo obowiązujący w Polsce system własnościowy na to nie pozwalał. Trybunał w pkt. 4.2 uzasadnienia oceniając rozszerzenie zakresu podmiotowego, przedmiotowego i czasowego uwłaszczenia użytkowników wieczystych dokonanego nowelizacją z 2011 r. wskazał, że jej beneficjentami "są wyłącznie podmioty (osoby fizyczne i prawne) które - działając w okresie, gdy możliwe już było nabywanie własności nieruchomości należących do zasobu publicznego - wybrały użytkowanie wieczyste jako odpowiadającą im formę władania nieruchomością, a wybór ten znalazł odzwierciedlenie w cywilnoprawnej umowie, określającej warunki korzystania z nieruchomości. Trybunał podkreśla, że wszystkie osoby fizyczne i te osoby prawne (spółdzielnie mieszkaniowe) dla których użytkowanie wieczyste powstało przed "uwolnieniem" obrotu nieruchomościami, możliwość przekształcenia tego prawa we własność uzyskały na podstawie wcześniejszych ustaw". W niniejszej sprawie przy nabyciu prawa użytkowania wieczystego przez Skarżących nie mieli oni wskazanych wyżej możliwości wyboru i ich użytkowanie wieczyste nie powstało w drodze umowy, a wskutek decyzji Wojewody [...] wykonującego uprawnienia przewidziane w przepisach prawa. Z uwagi na sytuację materialną - brak środków na opłatę za przekształcenie, skarżący nie mogli skorzystać z możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z 4 września 1997 r. (uznanego za zgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r. K 8/98) w terminach złożenia wniosków o przekształcenie określonych początkowo do dnia 31 grudnia 2000 r., a następnie do dnia 31 grudnia 2002 r. (zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności). Ustawa nowelizująca z 2011 r. przywróciła jednak Skarżącym prawo do przekształcenia odebrane przez art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz przez art. 9 uchylający ustawę z 1997 r. W świetle powyższego Skarżących nie dotyczy zastrzeżenie zawarte w sentencji wyroku TK K 29/13, mieli bowiem oni prawo do przekształcenia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw i utracili je jedynie wskutek upływu terminu na wystąpienie z wnioskiem o przekształcenie. Ta przeszkoda została jednak usunięta wobec uchylenia przepisu art. 1 ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, stanowiącego końcowy termin występowania z wnioskiem o przekształcenie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Organu nie wynika, aby organ wnikliwie zastanowił się nad interpretacją sentencji wyroku TK w stosunku do podmiotów, które prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego uzyskały na podstawie ustawy z 1997 r. i po uchyleniu przepisu art. 1 ust.5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w nowelizacji ustawy w 2011 r. wystąpili z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Organy administracji postąpiły słusznie, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (OTK-A 2015/3/28). Co więcej, to odmowa uwzględnienia lub niepełne uwzględnienie wskazanego wyroku w realiach niniejszej sprawy stanowiłyby naruszenie prawa. Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął tam między innymi, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, z kolei w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Punktem wyjścia przy ocenie obu decyzji wydanych w sprawie musi być art. 190 ust. 3 Konstytucji, zgodnie z którym orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Ponieważ w przypadku przywoływanego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, wyrok Trybunału obowiązuje i wywołuje skutki prawne od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. od dnia 17 marca 2015 r., także w odniesieniu do postępowań, które nie zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną przed dniem opublikowania tegoż wyroku. Wyrok ten zatem miał zastosowanie również w niniejszej sprawie.

Pomimo, że omawiany wyrok Trybunału nie ma mocy wstecznej, to poprzez fakt uchylenia domniemania konstytucyjności przepisu art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dowodzi, że od samego początku przepis ten naruszał zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), co czyni argumenty skargi nieuzasadnionymi. Skoro sprawa niniejsza nie została rozstrzygnięta decyzją ostateczną przed opublikowaniem przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organy administracji związane są tym orzeczeniem i nie mogły zignorować go, np. z powodów wyliczonych w skardze.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu z 2005 r., w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z 2011 r., osoby fizyczne i prawne będące 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu z 2005 r.

Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, sygn. K 29/13, zauważa, że największe znaczenie ma rozszerzenie podmiotowe zastosowania wskazanych regulacji, które nawet Marszałek Sejmu, wnioskujący o uznanie konstytucyjności kwestionowanego przepisu, określił jako "radykalne". W istocie obejmuje ono: 1) osoby fizyczne inne niż te, które 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę i nieruchomości rolnych, 2) ogół osób prawnych, oprócz spółdzielni mieszkaniowych oraz osób prawnych, które 13 października 2005 r. były właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, 3) osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi podmiotów, które uzyskały możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy nowelizującej z 2011 r. W ocenie Trybunału, radykalizm zmiany, która dokonała się mocą ustawy nowelizującej z 2011 r., polega przede wszystkim na objęciu uwłaszczeniem wszystkich osób prawnych, podczas gdy do tej pory - co do zasady - uprawnionymi były spółdzielnie mieszkaniowe (dla niniejszej sprawy nie ma to jednak znaczenia). Ponadto istotnie rozszerzono krąg osób fizycznych, które mogą skorzystać z przekształcenia. Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., uprawnienie do przekształcenia przysługiwało osobom fizycznym, wskazanym przez ustawodawcę według dających się zidentyfikować, obiektywnych kryteriów. Po nowelizacji uprawnienie obejmuje wszystkie osoby fizyczne, niezależnie od sposobu nabycia prawa użytkowania wieczystego i korzystania z tego prawa.

Rozszerzenie przedmiotowe – jak stwierdza TK – polega z kolei na tym, że ustawodawca całkowicie oderwał uwłaszczenie od celu, na jaki przeznaczona jest nieruchomość. I tak, w wypadku ustawy o przekształceniu z 1997 r. można było przyjąć, że celem owego uwłaszczenia było stworzenie szansy uzyskania prawa własności tym podmiotom, które w chwili, gdy nabywały prawo do nieruchomości (przed 1990 r.), nie mogły stać się jej właścicielami, bo obowiązujący w Polsce system własnościowy na to nie pozwalał. Ponadto, ponieważ użytkowanie wieczyste ustanawiane było dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, można mówić o zamierzonym przez ustawodawcę umocnieniu prawa do mieszkania. Uprawnienie to ustawodawca utrzymał w ustawie o nabywaniu z 2001 r. Ustawa o przekształceniu z 2005 r., rozszerzając krąg beneficjentów przekształcenia, także uwzględniała cel w postaci wzmocnienia prawa do mieszkania, o czym świadczy m. in. przyznanie możliwości przekształcenia spółdzielniom mieszkaniowym. Zgodnie z kontrolowaną przez Trybunał nowelizacją uwłaszczenie obejmuje natomiast wszystkie nieruchomości (niezależnie od ich przeznaczenia) i ogół podmiotów prawnych (osoby fizyczne i osoby prawne), pod warunkiem przysługiwania im (ich poprzednikom prawnym) użytkowania wieczystego 13 października 2005 r. Ustalenia te prowadzą Trybunał do wniosku, że według znowelizowanej treści art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. uwłaszczenie ma charakter powszechny, a jedynym warunkiem decydującym o powstaniu uprawnienia jest przysługiwanie danemu podmiotowi prawa użytkowania wieczystego we wskazanym dniu.

Tak radykalne rozszerzenie zakresu uwłaszczenia oznacza więc – jak stwierdza Trybunał – naruszenie wyrażonej w art. 2 Konstytucji zasady sprawiedliwości społecznej. W jego ocenie w pełni uzasadnione jest stwierdzenie, że kwestionowany przepis wykreował przywileje majątkowe dla określonych grup podmiotów, a są one w każdym przypadku uwłaszczenia realizowane kosztem mienia publicznego: państwowego, jeśli nieruchomość stanowi własność państwową, jednostek samorządu terytorialnego, jeśli to któraś z nich jest właścicielem nieruchomości objętej działaniem ocenianego przepisu.

Po przeanalizowaniu przebiegu prac legislacyjnych Trybunał stwierdził, że - w odróżnieniu od poprzednich ustaw określających coraz szerszy krąg osób uprawnionych do uwłaszczenia - w przypadku rozszerzenia ocenianego w badanej sprawie nie sposób wskazać celu, któremu ma służyć rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do uwłaszczenia. Nie charakteryzują się one żadnymi cechami wspólnymi, a co za tym idzie - nie sposób ustalić racji uprzywilejowania przez ustawodawcę właśnie tych podmiotów kosztem własności publicznej.

W świetle omawianego wyroku TK wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje zatem osoby prawne (co nie jest szczególnie istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy), z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją.

Ponadto, na skutek przywołanego wyroku Trybunału, ustawowa podstawa do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wyłączona w odniesieniu do wąskiego kręgu osób fizycznych, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. A contrario, zachowuje podstawę prawną uwłaszczenie osób fizycznych na podstawie wcześniejszych ustaw z 1997, 2001 i 2003 r., a także uwłaszczenie przewidziane w ustawie o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym zakresie i w zakresie ukształtowanym ustawą nowelizującą z 2007 r.

Przy tym przypomnieć należy, że w świetle art. 1 ustawy o przekształceniu w brzmieniu z 2005 r. osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić: 1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego; 2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

Z kolei w świetle nowelizacji z 2007 r. przepis ten (art. 1 ustawy o przekształceniu) z dniem 1 stycznia 2008 r. zyskał brzmienie, zgodnie z którym osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości, niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały: 1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.; 2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W świetle ust. 2 omawianego przepisu z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić: 1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego; 2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2 (tak ust. 3).

Przy tym jest jasne, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z własnością lokalu, o której mowa w cytowanych przepisach, a z własnością budynku o charakterze handlowo – usługowym (wcześniej budynek posterunku energetycznego i garażowo - gospodarczy). Nie jest to zatem nieruchomość o charakterze mieszkalnym w rozumieniu wskazanej ustawy.

Już nawet analiza okoliczności bezspornych i wynikających z dokumentacji urzędowej, która nie jest kwestionowana (jak np. wypis z ksiąg wieczystych, akt notarialny z 10 kwietnia 2014 r, w których wskazane jest przeznaczenie i charakter nieruchomości budynkowej – niemające celu mieszkaniowego, a komercyjny), daje podstawy do przyjęcia, iż decyzje te – co do zasady – były słuszne. Nie można uznać tym samym argumentacji skargi dotyczącej naruszenia przepisów proceduralnych. Procedura ma służyć dochodzeniu praw materialnoprawnych, a zatem ma charakter służebny. Nawet rzeczywiste uchybienie pewnym wartościom proceduralnym nie może dawać podstaw do uwzględnienia skargi, jeśli tylko uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy. W niniejszej sprawie już analiza okoliczności niekwestionowanych i bezspornych pozwala uznać słuszność zaskarżonej decyzji i prawidłowe zastosowanie wyroku TK, sygn. K 29/13. Skarżący domagają się przyznania im uprawnień i uprzywilejowania na podstawie przepisu naruszającego zasady sprawiedliwości społecznej, kosztem mienia publicznego.

Nie naruszono zatem art. 1 ust. 1 i ust. 3 u.p.p.u.w., art. 7, 8, 9, 10, 12 oraz art. 107 §3 k.p.a., ani też żadnego innego przepisu, który by uzasadniał uwzględnienie skargi.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.