Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 309/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135, art. 200 i art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art.77 par. 1, art. 79, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15 zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 20 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 stycznia 2022 r., nr 24/2022 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku z dnia 14 lipca 2021 r. nr 0090-2021-004767; 2. zasądza od Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej J. K. kwotę 680,- (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 25 stycznia 2022 r., nr 24/2022, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1505), art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 182 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich", § 2, § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364), zwanego dalej "rozporządzeniem ONW", art. 4 ust. 1 pkt a, pkt b, pkt c, art. 43 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 608, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", art. 64 ust. 2, art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 549, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", art. 19a ust. 1, ust. 4, art. 15 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku z 14 lipca 2021 r., nr 0090-2021-004767 o odmowie przyznania J.K. płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I i nałożeniu sankcji w wysokości 7 831,25 zł.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 5 czerwca 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku wpłynął wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2020, w którym producent zadeklarował 27 działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni użytkowanej rolniczo 82,06 ha, w tym działki ewidencyjne o numerach:

nr 54 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 0,72 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,72 ha,

nr 231 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 10,64 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,40 ha,

nr 35 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K.– powierzchnia kwalifikującego się hektara 0,92 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,92 ha,

nr 336 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 0,41 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,41 ha,

nr 40 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 21,16 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 21,16 ha,

nr 34 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K.– powierzchnia kwalifikującego się hektara 0,46 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,46 ha,

nr 393 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 2,01 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,00 ha,

nr 38 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 1,89 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 1,89 ha,

nr 37 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K.– powierzchnia kwalifikującego się hektara 2,29 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 2,29 ha,

nr 395 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K.– powierzchnia kwalifikującego się hektara 4,96 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,00 ha,

nr 438 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 3,83 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,00 ha,

nr 39 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 0,78 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,78 ha,

nr 36 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 0,82 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,82 ha,

nr 394 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 1,16 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,00 ha,

nr 60 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 1,94 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 1,94 ha,

nr 62/3 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie K. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 4,71 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 4,71 ha,

nr 534 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie D. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 1,22 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 1,22 ha,

nr 180 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie D.– powierzchnia kwalifikującego się hektara 1,02 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 1,02 ha,

nr 197 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie D. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 2,33 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 2,33 ha,

nr 198 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie D. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 0,70 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 0,70 ha,

nr 201 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie D. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 3,24 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 3,24 ha,

nr 202 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie D. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 2,05 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 2,05 ha,

nr 189 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie D. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 1,92 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 1,92 ha,

nr 139 położoną w województwie łódzkim, powiecie piotrkowskim, gminie G., obrębie D. – powierzchnia kwalifikującego się hektara 3,54 ha – powierzchnia gruntów ornych ogółem, w tym niezgłoszonych do płatności 3,54 ha.

Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych przedstawia się następująco:

działka rolna A – powierzchnia działki rolnej 10,02 ha – działki ewidencyjne o numerach: 534, 146, 139, 538 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 10,02 ha,

działka rolna B – powierzchnia działki rolnej 3,03 ha – działki ewidencyjne o numerach: 197, 198 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 3,03 ha,

działka rolna C – powierzchnia działki rolnej 5,29 ha – działki ewidencyjne o numerach: 201, 202 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 5,29 ha,

działka rolna D – powierzchnia działki rolnej 1,92 ha – działka ewidencyjna nr 189 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 1,92 ha,

działka rolna E – powierzchnia działki rolnej 1,02 ha – działka ewidencyjna nr 180 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 1,02 ha,

działka rolna F – powierzchnia działki rolnej 8,13 ha – działki ewidencyjne o numerach: 395, 394, 393 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 8,13 ha,

działka rolna G – powierzchnia działki rolnej 4,71 ha – działka ewidencyjna nr 62/3 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 4,71 ha,

działka rolna H – powierzchnia działki rolnej 3,83 ha – działka ewidencyjna nr 438 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 3,83 ha,

działka rolna I – powierzchnia działki rolnej 2,08 ha – działka ewidencyjna nr 219 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 2,08 ha,

działka rolna J – powierzchnia działki rolnej 10,24 ha – działka ewidencyjna nr 231 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 10,24 ha,

działka rolna K – powierzchnia działki rolnej 0,72 ha – działka ewidencyjna nr 54 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 0,72 ha,

działka rolna L – powierzchnia działki rolnej 1,94 ha – działka ewidencyjna nr 60 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 1,94 ha,

działka rolna R – powierzchnia działki rolnej 28,73 ha – działki ewidencyjne o numerach: 39, 37, 36, 336, 40, 38, 34, 35 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 28,73 ha,

działka rolna S powierzchnia działki rolnej 0,40 ha – działka ewidencyjna nr 231 – powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 0,40 ha,

21 lipca 2020 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego o rozpatrzenie niniejszej sprawy przez organ drugiej instancji. Skarżąca wskazała, że obawia się stronniczego rozpatrzenia sprawy wniosku przez Biuro Powiatowe Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku.

Pismem z 31 lipca 2020 r. Łódzki Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował skarżącą o nieuwzględnieniu wniosku oraz o przekazaniu sprawy, zgodnie z właściwością, do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w Radomsku.

28 września 2020 r. przeprowadzono kontrolę administracyjną sprawy z wniosku skarżącej, podczas której wystąpiły nieścisłości, dotyczące sum powierzchni działek rolnych, zadeklarowanych we wniosku dwóch producentów, tzw. konflikt kontroli krzyżowej. Po przeprowadzeniu analizy organ ze względu na deklarację różnych grup upraw na konfliktowych działkach, zwrócił się 23 października 2020 r. do Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego o zlecenie przeprowadzenia kontroli na miejscu.

Wizytację działek wskazanych w piśmie oraz we wnioskach o przyznanie płatności obu producentów przeprowadzono 19-20 i 24 listopada 2020 r.

W wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono następujące nieprawidłowości:

działka rolna A – powierzchnia działki rolnej 10,02 ha, działki ewidencyjne o numerach: 534, 146, 139, 538, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 10,02 ha – kod DR 51, 52,

działka rolna B – powierzchnia działki rolnej 3,03 ha, działki ewidencyjne o numerach: 197, 198, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 3,03 ha – kod DR 50,

działka rolna C – powierzchnia działki rolnej 5,29 ha, działki ewidencyjne o numerach: 201, 202, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 5,08 ha – kod 51, DR 52,

działka rolna D – powierzchnia działki rolnej 1,92 ha, działka ewidencyjna nr 189, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 1,92 ha,

działka rolna E – powierzchnia działki rolnej 1,02 ha, działka ewidencyjna nr 180, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 0,92 ha – kod DR 13+,

działka rolna F – powierzchnia działki rolnej 8,13 ha, działki ewidencyjne o numerach: 395, 394, 393, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 7,79 ha – kod 51, 52, 53, 13+, 37,

działka rolna G – powierzchnia działki rolnej 4,71 ha, działka ewidencyjna nr 62/3, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 4,53 ha – kod DR 13+, DR 51,

działka rolna H – powierzchnia działki rolnej 3,83 ha, działka ewidencyjna nr 438, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 3,58 ha – kod DR 37, 13+, 51, 52, 53,

działka rolna I – powierzchnia działki rolnej 2,08 ha, działka ewidencyjna nr 219, powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej wynosi 2,08 ha,

działka rolna J – powierzchnia działki rolnej 10,24 ha, działka ewidencyjna nr 231, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 10,00 ha – kod DR 13+, 51, 52, 53,

działka rolna K – powierzchnia działki rolnej 0,72 ha, działka ewidencyjna nr 54, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 0,72 ha – kod 13+, DR 53,

działka rolna L – powierzchnia działki rolnej 1,94 ha, działka ewidencyjna nr 60, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 1,94 ha – kod DR 51,

działka rolna R – powierzchnia działki rolnej 28,73 ha, działki ewidencyjne o numerach: 39, 37, 36, 336, 40, 38, 34, 35, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 28,73 ha – kod DR 51, DR 52, DR 53,

działka rolna S – powierzchnia działki rolnej 0,40 ha, działka ewidencyjna nr 231, powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 0,00 ha – kod DR 18 (teren nieużytkowany od dwóch lat. Stwierdzono krzaki czeremchy i jeżyny),

Według organu drugiej instancji z powyższego wynika, że w deklaracji producenta na działkach rolnych: A1, B1, D1 wystąpiły nieścisłości w zakresie deklaracji upraw oraz teren nieużytkowany od dwóch lat na działce rolnej S/S1 o powierzchni deklarowanej 0,40 ha. Pismem z 1 marca 2021 r. protokół z wizytacji działek referencyjnych został przekazany obu stronom konfliktu.

Organ drugiej instancji wskazał dalej, że 11 marca 2021 r. druga strona konfliktu kontroli krzyżowej (A.K.) wniósł zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole z wizytacji w zakresie błędnie stwierdzonych upraw na działkach rolnych: AL1, AM1, D1, W1, X1, Y1. Pismem z 30 marca 2021 r. Biuro Kontroli na Miejscu w Łodzi poinformowało A.K., że po ponownej weryfikacji dokumentacji oraz w oparciu o ocenę inspektora wykonującego wizytację uwzględniło wniesione zastrzeżenia w całości. W związku z powyższym, dokonano korekty upraw na wskazanych działkach rolnych z ugór na Trawy na GO.

8 lutego 2021 r. przeprowadzono kontrolę administracyjną, podczas której wykryto następujące nieścisłości:

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 139 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] D., nr działki 139).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 180 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] D., nr działki 180).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 189 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] D., nr działki 189).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 197 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] D., nr działki 197).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 198 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] D., nr działki 198).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 201 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] D., nr działki 201).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 202 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] D., nr działki 202).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 534 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] D., nr działki 534).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 231 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 231).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 336 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 336).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 34 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 34).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 35 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr 35).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 36 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 36).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 37 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 37).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 38 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 38).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 39 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 39).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 393 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr 393).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 394 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 394).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 395 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 395).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 40 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [..] K., nr działki 40).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 438 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 438).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 54 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 54).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 60 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do, uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K., nr działki 60).

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr 62/3 we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych upraw trwałych, TUZ oraz gruntów ornych, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności "Jednolita płatność obszarowa". Kontrolę wykonano w oparciu o powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą kwalifikowaną do jednolitych płatności obszarowych. (Dane identyfikacyjne działki ewidencyjnej: województwo łódzkie, powiat piotrkowski, gmina G., obręb nr [...] K. , nr działki 62/3).

14 lutego 2021 r. skarżąca drogą e-mailową przesłała decyzję dotyczącą wpisu do Ewidencji Producentów oraz wniosła o aktualizację adresu zamieszkania oraz numeru telefonu.

Pismem z 16 lutego 2021 r. organ poinformował skarżącą, że dane zawarte w zmianie do Wniosku o Wpis do Ewidencji Producentów, złożonej 20 kwietnia 2020 r., zostały zaktualizowane zgodnie z żądaniem. Producent składając poprzez aplikację eWniosekPlus wniosek o przyznanie płatności na rok 2020 podał swój e-mail. Jednak na ten adres są przesyłane jedynie powiadomienia, zawierające treści informacyjne lub promocyjne o działaniach realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Producenci w odpowiedzi na wezwania do złożenia wyjaśnień lub dokumentów złożyli oświadczenia o rolniczym użytkowaniu konfliktowych działek rolnych oraz dołączyli szereg dokumentów. W piśmie z 22 lutego 2021 r. skarżąca wskazała, że spełnia warunki przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określone w art. 7 ust. 1 i art. 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wszystkie nieruchomości będące przedmiotem nieścisłości na podstawie wezwania z 8 lutego 2021 r. zostały zgłoszone zgodnie z wymogami wskazanej ustawy. Właścicielem i jednocześnie użytkownikiem nieruchomości została w momencie ich nabycia w ramach wspólności majątkowej z A.K. W posiadaniu skarżącej pozostają również inne nieruchomości, które zostały nabyte w takim samym stanie prawnym. Od momentu zakupu nieruchomości, wspólnie z byłym mężem pracowali w gospodarstwie, wspólnie czynili na nie nakłady i ponosili ciężary związane z użytkowaniem gruntów oraz podejmowali decyzje dotyczące profilu gospodarstwa. 22 maja 2020 r. rozpoczęła prace na działkach wybranych według własnego uznania. Powierzchnie, które wytypowała po wcześniejszej wnikliwej analizie, według skarżącej oraz eksperta doradztwa rolniczego, z którym podjęła współpracę, stanowiły ugory. Do wykonania prac w postaci wstępnego gruberowania gleby, wynajęła firmę, która dysponuje odpowiednim sprzętem i wiedzą rolniczą. 18 czerwca 2020 r. w trakcie inspekcji na swoich działkach stwierdziła, że w miejscowości K., A.K., przy udziale swojego pracownika i przy wykorzystaniu wspólnego sprzętu, dokonuje zabiegów na działkach, które gruberatorem przygotowała do dalszych zabiegów.

11 marca 2021 r. organ pierwszej instancji wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień, zaś 8 kwietnia 2021 r. wezwał A.K.

Organ drugiej instancji przytoczył obszernie treść wyjaśnień skarżącej z 7 kwietnia 2021 r., zeznań świadków E.J. i P.O. z 17 maja 2021 r., wyjaśnień A.K. z 19 maja 2021 r. oraz zeznań świadka B.G. z 7 czerwca 2021 r. oraz wskazał, że postanowieniem z 14 czerwca 2021 r. organ pierwszej instancji dołączył do akt sprawy kopie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania w sprawach drugiej strony konfliktu krzyżowego – A.K.: wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, protokół z przesłuchania A.K. w sprawie potwierdzenia faktycznego użytkowania (posiadania) powierzchni gruntów w 2020 r., protokół przesłuchania świadka, oświadczenie świadka oraz A.K., decyzję w sprawie certyfikacji przedsięwzięcia eko-rolniczego po kontroli pełnozakresowej, rejestr sprzedaży produktów rolnictwa ekologicznego, karty pól, protokół z kontroli gospodarstwa przeprowadzonej przez A., certyfikat A. wraz z załącznikiem, dokumentację fotograficzną z 15 maja 2021 r. – 8 szt., umowę kupna-sprzedaży z 31 maja 2020 r., umowę kupna-sprzedaży z 16 lipca 2020 r., opinię wraz z załącznikami z 31 maja 2020 r.

Decyzją z 14 lipca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku odmówił przyznania skarżącej płatności ONW oraz nałożył sankcje w wysokości 7 831,25 zł.

Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie, uzupełnione pismem z 27 sierpnia 2021 r.

Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji podniósł, że w sprawie stwierdzono wystąpienie tzw. konfliktu krzyżowego, który wyraża się w zadeklarowaniu przez J.K. we wniosku o przyznanie płatności w 2020 r. tych samych działek ewidencyjnych, które zadeklarował A.K., tj.: 59, 61, 336, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 45, 60, 62/3, 63, 231, 393, 394, 395, 438, 54 – położonych w K. oraz 139, 146, 180, 189, 197, 198, 201, 202, 534, 538 – położonych w D. Wyjątkiem jest działka ewidencyjna nr 219 położona w K., którą do płatności na 2020 r. deklarowała wyłącznie skarżąca – działka rolna I o uprawie JPO TUZ o powierzchni 2,08 ha. Kontrola administracyjna tej działki nie wykazała błędów, zaś kontrola na gruntach dotyczyła wyłącznie działek, na których stwierdzono błędy kontroli krzyżowej. Wobec czego w stosunku do tej działki organ pierwszej instancji stwierdził, że deklaracja jest prawidłowa. Skarżąca ma własny numer ewidencyjny, konto bankowe i tytuł prawny (współwłaściciel) do działek ewidencyjnych (za wyjątkiem działek ewidencyjnych nr 59, 61), które stanowią jej gospodarstwo rolne.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji stwierdził, że bezspornie skarżąca w maju 2020 r. wynajęła firmę, która odpłatnie na części gruntów położonych w miejscowości K. wykonała usługę gruberowania. Znajduje to potwierdzenie w zeznaniach świadków: P.O., który wykonał usługę i jego pracodawcy – E.J. W ocenie obu świadków grunty te były wieloletnimi nieużytkami. Dodatkowo E.J. zeznała, że nie wykonano planowanego siewu z uwagi na konflikt z A.K. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że nie dysponuje ona sprzętem rolniczym, gdyż wspólny sprzęt rolniczy przejął A.K. 18 czerwca 2020 r. w trakcie inspekcji na wyżej wymienionych działkach skarżąca stwierdziła, że A.K, przy udziale swojego pracownika i przy wykorzystaniu ich wspólnego sprzętu, dokonywał zabiegów agrotechnicznych na działkach, na których uprzednio wykonała gruberowanie. Jak wynika z wyjaśnień A.K., w wyniku talerzowania darni traw wieloletnich przez P.O. powstały zniszczenia na działkach nr 59, 61 (należących wyłącznie do spadkobierców S.K., tj. brata A.K., ale deklarowanych we wnioskach obu stron konfliktu krzyżowego. Kontrola administracyjna tych działek wykazała błędy kontroli krzyżowej obu wniosków) oraz nr 336, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 45, 60, 62/3, 63, będących od 2004 r. trwałymi użytkami zielonymi (TUZ). Na potwierdzenie użytkowania działek w formie TUZ A.K. przedstawił dokumentację. O zniszczeniu TUZ A.K. dwukrotnie powiadomił Policję i poinformował P.O., że nie ma prawa niszczyć działek. A.K. wyjaśnił, że pomimo jego i Policji interwencji, P.O. kontynuował przez kilka dni prace na zlecenie J.K. A.K. 28 maja 2020 r. rozpoczął prace naprawcze na wszystkich zniszczonych działach, które trwały do około 10 czerwca 2020 r. Równolegle w tym czasie na pozostałych działkach rolnych w obrębie K., czyli na TUZ prowadzone były sianokosy, tj. działkach o nr: 231, 438, 393, 394, 395 oraz na uprawach traw na GO w obrębie D. na działkach nr 534, 180, 197, 198, 201, 202, 189, 134. Do końca maja pokosy z większości tych działek zostały zebrane. Pozostałe były dosuszane. Od pracowników wykonujących pracę na tych działkach dowiedział się, że J.K. dokonała oględzin działek, ale widząc, że wykonywane są na nich zabiegi, powstrzymała się. Świadek B.G. zeznał, że na działkach w D. pracownik, którego świadek jest przełożonym, wykonał koszenie pod koniec maja.

Organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżąca nie posiadała spornych gruntów, w rozumieniu przepisów regulujących zasady przyznawania płatności i nie prowadziła na nich działalności rolniczej w 2020 r., za wyjątkiem działki rolnej I o powierzchni 2,08 ha położonej w K., choć faktycznie na części działek wykonała prace w maju 2020 r., niemniej jednak następnie prace na tych gruntach, począwszy od 28 maja 2020 r. do 10 czerwca 2020 r. wykonał A.K. Organ drugiej instancji za bezsporne uznał, że działki, na których stwierdzono konflikt krzyżowy nie były przez skarżącą użytkowane przez cały 2020 r. W maju 2020 r. skarżąca wykonała zabieg gruberowania na części działek położonych w K. o nr: 59, 61, 336, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 45, 60, 62/3, 63. Na pozostałej części działek położonych w K. o nr: 231, 393, 394, 395, 438, 54 oraz na wszystkich działkach położonych w D. o nr: 139, 146, 180, 189, 197, 198, 201, 202, 534, 538 skarżąca nie wykonała w maju 2020 r. żadnych zabiegów uprawowych. W kolejnych miesiącach 2020 r. skarżąca nie wykonywała już żadnych prac na gruntach deklarowanych do płatności. Pierwotnie skarżąca zamierzała przygotować te grunty pod zasiew i na części z nich dokonać zasiewu jesienią 2020 r., a na pozostałej części wiosną 2021 r. Odstąpiła od tego, gdyż utraciła władanie nad spornymi gruntami na rzecz A.K. Skarżąca sama to potwierdziła, wyjaśniając, że A.K. wykonywał kolejne zabiegi uprawowe na działkach uprzednio przez stronę zgruberowanych, na pozostałych zaś gruntach strona obawiała się gruberowania nieruchomości, na których nie wiedziała, kto i w jakim celu wykonał powyższe zabiegi (koszenie). Nie ma znaczenia, czy skarżąca została pozbawiona tego posiadania przez samowolne (bezprawne) działanie A.K. oraz to czy pozbawienie jej faktycznego władztwa nad nieruchomościami nie zostało przez nią zawinione. Według organu drugiej instancji skarżąca nie wykazała, że posiadanie to zostało przywrócone. Skarżąca nie udowodniła, że wykonywała zabiegi agrotechniczne na gruntach. Przeciwnie przyznała, że zaniechała dalszych, planowanych prac. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest spójny, dotyczy to tak wyjaśnień obu stron konfliktu krzyżowego, jak i zeznań świadków zgłoszonych przez obie strony. Skarżąca nie spełniała warunków przyznania płatności określonych w § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW oraz art. 4 ust. 1 pkt a, pkt b, pkt c rozporządzenia nr 1307/2013. Działania skarżącej, co najwyżej można określić, jako rozpoczęcie w maju 2020 r. prowadzenia działalności rolniczej na części gruntów w K. o nr: 59, 61, 336, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 45, 60, 62/3, 63, a następnie z końcem maja 2020 r. zawieszenie tej działalności na skutek działań na gruntach przez osoby trzecie. Na pozostałych gruntach deklarowanych do płatności, poza działką rolną położoną na działce ewidencyjnej nr 219 o powierzchni 2,08 ha, która nie stanowi przedmiotu sporu, skarżąca nie prowadziła żadnej działalności rolniczej w 2020 r. Miała jedynie zamysł jej prowadzenia, który jak wynika z jej wyjaśnień, został zaprzepaszczony przez działanie osób trzecich. Okolicznością wykluczającą przyjęcie posiadania przez skarżącą działek zgłoszonych przez nią do płatności na 2020 r., a więc spełnienie podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie dochodzonych płatności do deklarowanych działek, był fakt braku fizycznego władztwa nad tymi działkami przez cały 2020 r. Okoliczności przesądzające o takim ustaleniu skarżąca w sposób jednoznaczny i kategoryczny przyznała, wobec czego organ nie mógł zignorować tego faktu i uwzględnić wniosku. Legalność władztwa nad gruntem, co do zasady (wyjątek stanowią grunty będące własnością podmiotów publicznych), nie jest warunkiem uzyskania płatności. Wszelkie spory w zakresie prawa do posiadania nieruchomości strony winny rozstrzygać na gruncie przepisów prawa cywilnego, w ramach innego rodzaju postępowań, nieleżących w zakresie właściwości rzeczowej organów Agencji. Bez znaczenia w tym wypadku jest również to, czy brak władztwa nad nieruchomościami był przez stronę zawiniony, czy też nie. Wykazywanie tego rodzaju okoliczności organ drugiej instancji uznał za nieistotne dla rozstrzygnięcia i bezcelowe. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że powodem odmowy płatności i nałożenia sankcji było pozostające poza sporem ustalenie, że skarżąca nie była w posiadaniu zadeklarowanych we wniosku o płatności działek rolnych przez cały rok kalendarzowy 2020. Skarżąca błędnie przyjmuje, że wykonanie jednego zabiegu (gruberowania) na części gruntów w maju 2020 r. i powstrzymanie się od jakichkolwiek prac, w tym zaplanowanych przez nią, daje jej prawo w świetle § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW do uznania jej posiadania na dzień 31 maja 2020 r. i tym samym przyznania płatności. Pełnomocnik skarżącej nie skorzystał z uprawnienia określonego w art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, tj. po doręczeniu 24 czerwca 2021 r. postanowienia o dołączeniu do akt sprawy dokumentów, a przed doręczeniem decyzji 3 sierpnia 2021 r., nie wystąpił do organu pierwszej instancji z żądaniem czynnego udziału w postępowaniu. Z uwagi na treść zarzutów w tym zakresie podnoszonych na etapie postępowania odwoławczego, organ drugiej instancji w piśmie z 30 listopada 2021 r. poinformował pełnomocnika skarżącej o prawie do czynnego udziału w postępowaniu. Pismo zostało doręczone 8 grudnia 2021 r. 24 grudnia 2021 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła pismo, z treści którego wynika, że jednym z ustaleń faktycznych organu pierwszej instancji leżących u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia było rzekome zniszczenie przez skarżącą upraw i gleby na gruntach będących przedmiotem rozstrzygnięcia. Owo rzekome zniszczenie miało być stwierdzone przez rzeczoznawcę majątkowego U.B., której A.K. powierzył przygotowanie opinii prywatnej. Opinia ta była podstawą oskarżenia skarżącej, niesłusznego w jej ocenie, o zniszczenie mienia i istotnym dowodem w postępowaniu toczącym się przez Sądem Rejonowym w P. [...] Wydziałem Karnym. A.K. wykorzystywał wielokrotnie opinię jako dowód, że skarżąca, nie znając się na gospodarce rolnej, niszczyła mienie. Wyrokiem z 24 listopada 2021 r. Sąd Rejonowy w P., [...] Wydział Karny uznał skarżącą za niewinną zarzucanego jej czynu zniszczenia mienia. Według skarżącej wskazany wyrok potwierdza, że nie było wystarczających dowodów, aby uznać ją za winną. Prywatna opinia rzeczoznawcy nie została uznana przez sąd za wiarygodną i nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Nie jest wiarygodnym dowodem na to, że A.K. użytkował grunt będący przedmiotem rozstrzygnięcia na dzień 31 maja 2020 r. Powołany w piśmie wyrok nie został dołączony. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że nie uwzględnił wskazanej opinii rzeczoznawcy majątkowego z uwagi na to, że okoliczność incydentalnego, czy raczej jednorazowego użytkowania części deklarowanych gruntów, została jednoznacznie stwierdzona w oparciu o pozostałe zgromadzone w sprawie dowody. Skarżąca składając wniosek o wpis do ewidencji producentów jest zobowiązana do informowania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o ustanowieniu pełnomocnika poprzez złożenie zmiany do tego wniosku. Z danych zawartych w systemie informatycznym ZSZiK wynika, że skarżąca takiej zmiany nie zgłosiła. Pełnomocnictwo znajdujące się w aktach dotyczyło reprezentowania skarżącej w sprawach przeciwko A.K. i S.K. Sama wizytacja terenowa przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu Łódzkiego Oddziału Regionalnego taką sprawą nie była. Z tego względu Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przekazał stronie wyniki wizytacji terenowej. Pominięcie tego dowodu z racji zarzutów podnoszonych przez skarżącą, pozostanie bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Przedmiotem sporu pozostaje bowiem samo użytkowanie działek na przestrzeni 2020 r. Powierzchnia i rodzaj upraw stwierdzony w toku wizytacji jest kwestią drugorzędną. Nie wpływa na rozstrzygnięcie. W pierwszej kolejności organ bada, czy strona użytkuje działki. W przypadku stwierdzenia, że ich nie użytkuje, rozważania dotyczące kwestii powierzchni stwierdzonej, czy rodzaju użytków, nie mają już znaczenia.

Organ drugiej instancji podniósł dalej, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2020 do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I wynosiła 82,06 ha. Powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I wynosi 2,08 ha. Mając na uwadze powyższe odmówiono przyznania płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I oraz nałożono sankcje w wysokości 7 831,25 zł. Kwota kary administracyjnej została wyznaczona z uwzględnieniem stawki płatności dla ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I, która została określona w rozporządzeniu ONW PROW 2014-2020 i wynosi 179,00 zł. Analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że skarżąca ubiegała się o przyznanie płatność ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I do powierzchni 82,06 ha. W oparciu o art. 15a rozporządzenia (UE) nr 640/2014 ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I wynosi 75,00 ha. Powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I wynosi 2,08 ha.

Organ drugiej instancji rozważając możliwość zastosowania w sprawie art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 podniósł, że w aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdzałyby, że stwierdzone nieprawidłowości są wynikiem działania siły wyższej. Skarżąca nie wskazuje również na wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych. Deklarowanie do płatności działek rolnych, których nie użytkowała przez cały 2020 r., nie może zostać uznane za oczywistą omyłkę, czyli błąd małej wagi, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka" lub inaczej błąd niebudzący wątpliwości. W żadnym razie nie można też zasadnie twierdzić, że tak istotny element stanu faktycznego, jak fakt nieużytkowania działek, nie mógł zostać wykryty przez wnioskodawcę, czy też był wynikiem błędu organu. W ocenie organu drugiej instancji nikt inny poza skarżącą nie mógł orientować się lepiej, co do tego, czy deklarowane działki rolne użytkuje. Przed przeprowadzeniem kontroli administracyjnej skarżąca nie informowała organu pierwszej instancji o zaistniałej sytuacji na gruntach, a przecież była świadkiem czynności osób trzecich na deklarowanych przez nią działkach. Co istotne, na skutek właśnie tych działań osób trzecich, sama powstrzymała się od wykonywania dalszych prac na działkach w 2020 r. Skarżąca składając wniosek zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego. Podane przez beneficjenta wskazane informacje powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność do faktycznej sytuacji. W analizowanym stanie faktycznym brak jest dowodów potwierdzających okoliczność dokonania zmian we wniosku w zakresie spornych działek. Skarżąca składając wniosek złożyła również oświadczenie, że zna zasady przyznawania płatności oraz zna skutki składania fałszywych oświadczeń. Wobec tego powinna być świadoma treści, które podpisuje, bo tylko ona bierze za nie odpowiedzialność, a przeciwne działanie świadczy, co najmniej o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw.

W skardze na powyższą decyzję J.K. wniosła o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

1. art. 136 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy pomimo faktu, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i wniosku skarżącej zawartego w odwołaniu;

2. art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a., względnie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na to, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 62, art. 75, art. 40 § 2 k.p.a., art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 77 § 1 k.p.a., art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 36 § 1, art. 8, art. 107 § 3, art. 66a k.p.a.;

3. art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a dokonanie jej w sposób wybiórczy i tendencyjny, zwłaszcza poprzez bezkrytyczne przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji w oparciu o dowody przedstawione w innym postępowaniu przez A.K., w tym dowodów z przesłuchania A.K., świadka B.G. oraz pozostałych dokumentów pochodzących z akt postępowania toczącego się z wniosku A.K., w tym opinii prywatnej (operatu), umów sprzedaży oraz pominięcie bez rzeczowego uzasadnienia spójnych i uzupełniających się dowodów przedstawionych przez skarżącą, w szczególności zeznań świadków E.J. oraz P.O., z których to dowodów wynikało, że skarżąca była użytkownikiem (posiadaczem) wskazanych gruntów w rozumieniu rozporządzenia ONW na dzień 31 maja 2020 r., co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na uznaniu, że posiadaczem gruntów w odniesieniu, do których skarżąca wnosiła o przyznanie płatności na rok 2020, na dzień 31 maja 2020 r. nie była skarżąca, a tym użytkownikiem był A.K., co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania płatności oraz zastosowaniem sankcji na podstawie przepisów rozporządzenia nr 640/2014;

4. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie skarżącej do organów administracji, z naruszeniem zasad bezstronności i równego traktowania, na co wskazują wszystkie zarzuty wymienione powyżej;

5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, dlaczego dowodom przedstawionym przez skarżącą organ odmówił wiarygodności, w szczególności spójnym i uzupełniającym się zeznaniom świadków E.J. oraz P.O. oraz poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób;

6. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz kontrolę zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), zwanej dalej "ustawą o COVID-19". Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie, m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego (por. uchwałę NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Rozpoznanie niniejszej sprawy jest konieczne. Jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W wykonaniu zarządzenia z 14 lipca 2022 r. o rozprawie zdalnej poinformowano pełnomocnika skarżącej o tym, że sąd przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zwrócono się także do pełnomocnika skarżącej o udzielenie informacji, czy posiada możliwości techniczne uczestnictwa w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji, a uczestnictwo w rozprawie zdalnej wymaga wskazania sądowi w terminie 7 dni adresu elektronicznego na platformie ePUAP zgodnie z art. 74a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Pełnomocnik skarżącej nie złożył oświadczenia o możliwości technicznej uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Skutkowało to skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym pełnomocnik skarżącej i organ administracji zostali zawiadomieni w wykonaniu zarządzenia z 18 sierpnia 2022 r.

Nie ulega zatem wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji. Z możliwości tej strony postępowania jednak nie skorzystały.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosując przy tym przewidziane ustawą środki, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W wypadku niestwierdzenia tego rodzaju naruszeń, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Ocena przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku z 14 lipca 2021 r.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest odmowa przyznania skarżącej płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa nizinna I i nałożenie sankcji. Organy administracji uznały bowiem, że powierzchnia stwierdzona wynosi 2,08 ha, podczas gdy skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności do powierzchni 82,06 ha, zaś powierzchnia deklarowana we wniosku wynosi 75,00 ha. Uzasadniało to, zdaniem organów, odmowę przyznania płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa nizinna I i nałożenie sankcji na podstawie art. 19a ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 640/2014.

Podstawą rozstrzygnięcia organów było stwierdzenie, że działki, na których stwierdzono konflikt krzyżowy nie były przez skarżącą użytkowane rolniczo przez cały 2020 r., gdyż utraciła nad nimi władanie, poza działką nr 219 o powierzchni 2,08 ha. Według organu drugiej instancji działania skarżącej można określić jako rozpoczęcie w maju 2020 r. prowadzenia działalności rolniczej na części gruntów w K. o nr 59, 61, 336, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 45, 60, 62/3 i 63, a następnie z końcem maja 2020 r. zawieszenie tej działalności na skutek działań na gruntach przez osoby trzecie. Prace na tych gruntach od 28 maja do 10 czerwca 2020 r. wykonywał A.K. Na pozostałych działkach w K. o nr 231, 393, 394, 395, 438, 54 oraz w D. o nr 139, 146, 180, 189, 197, 198, 201, 202, 534, 538 skarżąca nie wykonywała w maju 2020 r. żadnych zabiegów uprawowych.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Z treści powołanej regulacji wynika, że organy administracji publicznej realizując zasadę praworządności, mimo braku związania zakresem wniosku strony, mają obowiązek precyzyjnie ustalić zakres tego żądania, a stwierdzając rozbieżność wniosku z danymi posiadanymi przez organ, obowiązane są przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i o jego wynikach poinformować składającego wniosek z uwzględnieniem przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli.

W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli: 1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013"; 2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystany do ubiegania się o tę płatność. Stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych: 1) na których jest: a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013 o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną"; b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013; 2) położonych na obszarach ONW. Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 329) (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. poz. 219), zwane dalej "5-letnim zobowiązaniem", wynoszącej nie więcej niż 300 ha. Zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia ONW elementy krajobrazu, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", określone w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308), zwanej dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego", uznaje się za część działki rolnej, jeżeli ich szerokość nie przekracza szerokości określonej w tych przepisach. W przypadku gdy na działce rolnej występują drzewa, płatność ONW może być przyznana do użytków rolnych, na których jest położona ta działka, jeżeli spełnia ona wymagania określone w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014, a liczba drzew na hektar tych użytków nie przekracza maksymalnego zagęszczenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 2 ust. 5 rozporządzenia ONW). W przypadku gdy użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności ONW są przedmiotem współposiadania w dniu 31 maja danego roku, płatność ONW przysługuje temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę. Zgoda ta nie jest wymagana, jeżeli miałaby pochodzić od współposiadacza będącego małżonkiem wnioskodawcy (§ 2 ust. 6 rozporządzenia ONW).

Z powołanej regulacji wynika, że ustawodawca określając szczegółowe warunki przyznawania płatności ONW odwołuje się do stanu "posiadania", jako jednej z ustawowych przesłanek warunkujących skuteczne rozpoznanie wniosku.

Przesłanką przyznania płatności ONW, w świetle brzmienia § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW, jest niewątpliwie posiadanie działki rolnej w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Zgodnie z ugruntowaną już linią orzeczniczą wolą ustawodawcy jest finansowe wspieranie rolników, którzy faktycznie uprawiają grunty rolne. Ustawodawca posługuje się pojęciem posiadania w cywilnoprawnym znaczeniu, rozróżniając posiadanie samoistne i zależne. Pojęcie posiadania nie jest odrębnie zdefiniowane w przepisach o płatnościach, należy więc odwoływać się do regulacji tej instytucji w podstawowym akcie prawnym, jakim jest Kodeks cywilny (art. 336-352). Kodeks rozróżnia różne pojęcia posiadania (samoistne, niesamoistne, w dobrej lub złej wierze). Stosowanie cywilistycznego pojęcia posiadania musi uwzględniać istotę regulacji prawnych w dziedzinie płatności rolnych, których podstawowym celem jest wspieranie podmiotów prowadzących rzeczywiście działalność rolniczą, a nie wspieranie posiadaczy gruntów rolnych, niezależnie od tego, czy grunty te wykorzystują rolniczo. Dla uzyskania wskazanych płatności nie wystarczy zatem być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować. Innymi słowy posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym jest niedostateczne i nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe, zaś pojęcie posiadania należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. W tym stanie pojęcie posiadania gruntów rolnych należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Oznacza to, że można mieć tytuł prawny do gruntu rolnego, ale nie mieć uprawnienia do płatności oraz że można posiadać grunty rolne bez tytułu prawnego, a nawet w złej wierze i z tego tytułu mieć prawo do uzyskania płatności. Dodatkowo należy wskazać, że rolnik wnioskujący o płatność nie jest zobowiązany do bezpośredniej pracy na gruntach, tzn. nie musi stosownych czynności agrotechnicznych wykonywać osobiście. W zależności od możliwości władanie gruntem może polegać także na zlecaniu osobom trzecim dokonania stosownych zabiegów, jednak istotne jest to by rolnik posiadał decyzyjność jak, co, gdzie i kiedy dany grunt zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe. Co więcej, tego rodzaju prace nie mogą mieć charakteru jedynie sporadycznego, muszą trwać przez cały rok kalendarzowy. Istotą przedmiotowych płatności jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakie nasiona wysiać, jakich i przy pomocy jakiego rodzaju maszyn i urządzeń rolniczych dokonywać zabiegów agrotechnicznych, podejmuje także decyzje o terminie zbioru plonów, itp. (por. wyroki NSA z 17 stycznia 2008 r., II GSK 227/07; z 7 marca 2012 r., II GSK 87/11; z 16 maja 2012 r., II GSK 537/11; z 13 czerwca 2012 r., II GSK 734/11; z 18 lipca 2012 r., II GSK 932/11). Zauważyć jednak należy, że nie zawsze przejściowe posiadanie nieruchomości w sensie cywilistycznym lub też przejściowa utrata tego posiadania, będzie świadczyć odpowiednio o rolniczym użytkowaniu gruntu przez dany podmiot, bądź też o braku takiego użytkowania. Podkreślić należy, że przejściowa utrata posiadania nieruchomości rolnej i jej odzyskanie, przy równoczesnym spełnieniu pozostałych przesłanek płatności, musi być traktowane jako rolnicze użytkowanie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 czerwca 2017 r., I SA/Gd 638/17). W państwie prawa nie może mieć miejsca sytuacja, w której osoba broniąca w sposób legalny swoich praw nie otrzymuje należytej ochrony z tego tylko powodu, że kto inny dokonał faktycznie skutecznych, lecz prawnie nielegalnych aktów naruszenia przysługujących jej uprawnień. Z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz z zasady praworządności (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.) wynika obowiązek respektowania przez organy orzeczeń sądowych, którymi legitymuje się konkretny podmiot, przedstawiając je jako uzasadnienie przysługujących mu uprawnień (por. wyrok WSA w Gdańsku z 19 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 120/14).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy sąd stwierdza, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do uznania zajętego przez organy administracji stanowiska za prawidłowe.

Przede wszystkim należy zauważyć, że dowody uznane przez organy obu instancji za podstawę ustaleń faktycznych w sprawie, a więc z wyjaśnień drugiej strony konfliktu krzyżowego – A.K. i z zeznań świadka B.G. zostały przeprowadzone bez udziału skarżącej. Skarżąca nie została przez organ administracji zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia tych dowodów. W konsekwencji skarżąca nie miała możliwości zadawania pytań podczas składania wyjaśnień przez A.K. i zeznań przez B.G. Nie mogła też składać podczas przeprowadzania tych dowodów wyjaśnień ani reagować na sposób przeprowadzania tych dowodów przez organ. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że ustawa wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie wyłącza stosowania art. 79 k.p.a. w postępowaniach w sprawach o przyznanie płatności ONW i przepis ten winien być przez stosowany, jeżeli organ administracji przeprowadza dowód ze świadków, biegłych lub oględzin. Zgodnie zaś z art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Stosownie do art. 79 § 2 k.p.a. strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Organy administracji nie przeprowadziły też właściwej analizy wyjaśnień A.K. oraz zeznań B.G. Należy zwrócić uwagę, że A.K. zgłosił we wniosku o przyznanie płatności nie tylko działki, co do których został stwierdzony konflikt krzyżowy. I tak przykładowo w obrębie K. zgłosił dodatkowo działki nr 45, 59, 61 i 63. Z zeznań świadka B.G. nie wynika konkretnie kiedy i na których działkach w K. pracownik, którego nie wskazał, wykonał prace mające m.in. polegać na bronowaniu i wałowaniu. Nie wiadomo także konkretnie kto i na których działkach w D. miał wykonać koszenie. Podobnie z wyjaśnień A.K. nie wynika, kto w jego imieniu miał wykonywać prace naprawcze na działkach nr 336, 34, 35, 36, 37, 38, 40, 41, 45, 60, 62/3, 63, 59, 61 oraz sianokosy na łąkach trwałych – działkach nr 231, 438, 393, 394, 395 i na uprawach traw na gruntach ornych w D. na działkach nr 534, 180, 197, 198, 201, 202, 189, 134. Przy czym A.K. jako działki, na których zniszczeń w wyniku talerzowania darni traw wieloletnich miał dokonać na zlecenie skarżącej P.O. wskazał, m.in. działki nr 45, 59, 61 i 63, których skarżąca nie zgłosiła we wniosku o przyznanie płatności. W wyjaśnieniach tych A.K. wskazał także jako działki, na której miały być wykonane sianokosy, zgłoszone przez skarżącą we wniosku jako ugory działki nr 180, 189, 201, 202 i 231 oraz działkę nr 534, którą zgłosiła jako trawy na gruntach ornych. Co więcej, według ustaleń mających wynikać z wizytacji działek przeprowadzonej 19-20 i 24 listopada 2020 r., działka nr 231 (działka rolna S/S1) zgłoszona przez obu producentów nie jest użytkowana od dwóch lat. Stwierdzono na niej krzaki czeremchy i jeżyny (s. 4 uzasadniania zaskarżonej decyzji). Stwierdzono także nieścisłości dotyczące działek rolnych A1, B1 i C1, czyli w zakresie dotyczącym działek ewidencyjnych nr 534, 146, 139, 538, 197, 198 i 189. Wyniki wizytacji działek pozostają zatem w sprzeczności z wyjaśnieniami A.K., co do zakresu prac, które miały zostać wykonane na jego zlecenie na działkach objętych konfliktem krzyżowym. Organy administracji nie poczyniły jednak żadnych dodatkowych ustaleń w tym zakresie i nie wyjaśniły wystraczająco tych rozbieżności. Organy administracji nie poczyniły jednak żadnych dodatkowych ustaleń w tym zakresie i nie wyjaśniły wystraczająco tych rozbieżności. Nadto, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (s. 15-17), organy administracji przypisały skarżącej zgłoszenie we wniosku o przyznanie płatności działek nr 59 i 61, do których nie posiadała tytułu prawnego, a następnie wykonywanie na tych działkach talerzowania i utratę władania nimi. Tymczasem we wniosku o przyznanie płatności skarżąca działek nr 59 i 61 nie zgłaszała.

Z akt sprawy nie wynika także, czy skarżąca podejmowała działania prawne służące ochronie utraconego posiadania i czy uzyskała zabezpieczenie swoich roszczeń w postaci postanowień wydanych przez sąd powszechny. Okoliczność ewentualnego podjęcia przez skarżącą odpowiednich działań prawnych, zdaniem sądu, w żadnym wypadku nie może być traktowana przez organy, jako nie mająca znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia co do ustalenia posiadania. Nie ulega przy tym wątpliwości, że z jednej strony bezprawne działanie nie można być źródłem uzyskiwania korzyści przez osobę nieuprawnioną, a z drugiej działanie takie nie może też rodzić negatywnych konsekwencji dla podmiotu takim działaniem "pokrzywdzonego".

W tym stanie rzeczy na podstawie materiału dowodowego zebranego dotychczas przez organy administracji nie można stwierdzić, czy rzeczywiście organy prawidłowo ustaliły, że skarżąca w roku 2020 r. spełniła warunki do przyznania płatności wyłącznie w stosunku do działki nr 219 o powierzchni 2,08 ha i czy zasadnie odmówiły jej przyznania płatności oraz nałożyły sankcje.

W ocenie sądu organy administracji niedostatecznie rozważyły też możliwość odstąpienia od nałożenia na skarżącą sankcji.

Zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy: a) niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej; b) niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6; c) niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna; d) dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby; e) niezgodność jest nieznaczna, w tym w przypadku gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję na podstawie ust. 7 lit. b); f) zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b).

Organ drugiej instancji stwierdzając brak podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak jest w aktach sprawy dokumentów, które potwierdzałyby, że stwierdzone nieprawidłowości są wynikiem działania siły wyższej. Skarżąca nie wskazuje na wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych. Przed przeprowadzeniem kontroli nie poinformowała organu pierwszej instancji o zaistniałej sytuacji na gruntach.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że już w piśmie z 21 lipca 2020 r., a więc niewątpliwie przed przeprowadzeniem kontroli administracyjnej 28 września 2020 r., skarżąca wskazała, że wykonała wstępne zabiegi mające na celu przygotowanie gruntów do dalszych prac. Owe zabiegi spowodowały natychmiastową reakcję A.K., który skutecznie uniemożliwił jej kontynuację prac. W piśmie z 21 lipca 2020 r. skarżąca zawiadomiła zatem organ administracji przed wszczęciem kontroli administracyjnej o okoliczności, która w jej ocenie, uniemożliwiła jej wypełnienie obowiązków, czego organy administracji obu instancji jednakże w ogóle nie dostrzegły i nie rozważyły.

Z tych względów sąd uznał, że decyzja o odmowie przyznania płatności i nałożeniu sankcji została wydana przedwcześnie. Organy administracji naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 79, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zastosuje się do rozważań zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Organ dokona oceny "posiadania" gruntu rolnego przez skarżącą, przy uwzględnieniu wskazań sądu. Organ dokona tej oceny w świetle całego, zebranego dotychczas i odpowiednio uzupełnionego materiału dowodowego, uwzględniając przy tym konsekwencje, jakie mogą wynikać z faktu pozbawienia skarżącej posiadania działek zgłoszonych we wniosku przez A.K.

Jednocześnie wyjaśnić należy, że sąd nie przesądza, czy organ winien skarżącej przyznać płatności czy też nie. Sąd nie przesadza także kwestii nałożenia na skarżącą sankcji. Sąd stwierdza wyłącznie, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, a organ administracji ma obowiązek ponownego rzetelnego przeprowadzenia postępowania i następnie rozważenia okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. 2018 r., poz. 265 ze zm.) sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zasądzona kwota obejmuje uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł i wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej, będącego radcą prawnym, w wysokości 480 zł.

d.j.