Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 651/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. art. 129 ust. 2 pkt 13a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Komisariatu Autostradowego Policji w G. dnia 15 marca 2016 r. wystąpił do Starosty [...] o skierowanie S. W., zam. u. [...], L. na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierującego pojazdem z uwagi na uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji. Przyczyną zatrzymania kierującego była jazda bez włączonych świateł przeznaczonych do jazdy dziennej. Jednakże w trakcie kontroli doszło do sporu pomiędzy kontrolującymi a kierującym pojazdem. W trakcie rozmowy "rozpytali" S. W. o znajomość przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym. Policjanci uznali, iż posiada on znaczące braki wiedzy w tym zakresie.

Pismem z dnia [...] r. Starosta [...] wszczął postępowanie w sprawie i decyzją z dnia [...] r. nr [...] skierował S. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Podstawą decyzji był art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 ze zm.) w związku z art. 129 ust. 2 pkt 13a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.).

Od tej decyzji odwołał się S. W. Zarzucił organowi administracji naruszenie art. 99 ustawy o kierujących pojazdami. W jego ocenie brak było uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń dotyczących jego wiedzy w zakresie przepisów dotyczących ruchu drogowego. Podniósł także, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało skarżoną decyzję w mocy. Podkreśliło, że organ administracji jest związany wnioskiem policji o skierowanie na egzamin w zakresie sprawdzenia kwalifikacji, a wniosek powyższy jest zgodny z przepisami prawa.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył S. W. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zasądzenia kosztów postępowania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zarzucił organowi administracji naruszenie:

- art. 99 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 114 § 1 (powinno być ust. 1) ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji,

- art. 6 w związku z art. 8, art. 9 w związku z art. 75 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, iż organ w stopniu wystarczającym wyjaśnił sprawę,

- art. 7, art. 77 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie rozstrzygnięcia tylko w oparciu o informacje uzyskane od Policji,

- art. 2 Konstytucji RP poprzez ponowne ukaranie za ten sam czyn, gdyż skarzący został ukarany mandatem za jazdę bez włączonych świateł.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016. poz. 627) sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji. W świetle zaś art. 129 ust. 2 pkt 13a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) "policjant, w związku z wykonywaniem czynności określonych w ust. 1, jest uprawniony do [...] występowania do starosty z wnioskiem o skierowanie kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na egzamin sprawdzający kwalifikacje, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji tej osoby".

Biorąc powyższe pod uwagę można w sposób jednoznaczny stwierdzić, iż funkcjonariusz po stwierdzeniu uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do kwalifikacji kierującego pojazdem, może wystąpić o skierowanie takiej osoby na egzamin sprawdzający te kwalifikacje.

W rozstrzyganej sprawie jedyną okolicznością, która została wykazana w sposób bezsporny jest to, że kierujący pojazdem S. W. poruszał się po drodze publicznej bez włączonych świateł. Został w związku z tym zatrzymany i ukarany grzywną w postępowaniu mandatowym. Wyjaśnił, że poruszał się samochodem swojej matki, który to pojazd nie był wyposażony w system włączający automatycznie światła do jazdy dziennej. W ocenie Sądu okoliczność powyższa w żaden sposób nie wskazuje na "poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji tej osoby" i nie mogła skutkować skierowaniem na egzamin w zakresie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Należy zatem przyjąć, iż skierowanie S. W. na egzamin państwowy nastąpiło z powodu stwierdzenia przez funkcjonariusza policji, w trakcie kontroli, iż kierujący pojazdem "posiada braki w wiedzy z tego zakresu". Ustalono to w drodze "rozpytania o przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym".

Na początku skład orzekający zwraca organom administracji uwagę, iż żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie przyznaje organom policji uprawnienia do "rozpytywania" kierujących pojazdami w przedmiocie znajomości przepisów dotyczących ruchu drogowego. Uzyskana stąd wiedza nie może stanowić samoistnej przesłanki do stwierdzenia jakichkolwiek kwalifikacji kierującego pojazdem. Z wniosku o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie wynika żadna inna okoliczność uzasadniająca stwierdzenie, iż istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji S. W. Jest to tylko "przekonanie" kontrolującego funkcjonariusza. Bez wątpienia nie jest to jednak przesłanka wystarczająca do zastosowania w sprawie art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Reasumując powyższe Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie organów w sprawie było przynajmniej przedwczesne. Z wniosku o skierowanie nie wynika bowiem, że był on w jakikolwiek sposób uzasadniony. W takiej sytuacji Starosta [...] winien podjąć próbę ustalenia, w ramach postępowania dowodowego, na jakich podstawach jest oparty wniosek z dnia 12 marca 2016 r. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, na czym miały polegać uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji kierującego pojazdem. W tym celu powinien zwrócić się do podmiotu wnioskującego o skierowanie na egzamin. W trakcie rozprawy przed Sądem S. W. oświadczył, że posiada nagranie video z całego zdarzenia. Przeprowadzenie dowodu z tego nagrania również może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.