Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 1/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1 , art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] września 2017 r. (data wpływu do organu: [...] października 2017 r.) A. N. (dalej też jako "Wnioskodawczyni" lub "Skarżąca") zwróciła się do Inspektor Sanitarny (zwanego też dalej "Organem" lub "PPIS") o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typ B, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus Influenzae typ B, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, śwince i różyczce?

2. Jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje – w zakresie pytania 1)

3. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

4. W jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?

5. Czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia).

6. Czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?

7. Czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?

8. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

9. Od którego roku dane te są gromadzone?

10. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy? Jeśli nie to w których są dobrowolne?

11. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób ogłoszono epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

12. Wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50%, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion – Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których dotyczy przymus wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?

13. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17–S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz)?

14. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 1 poz. 284) w sytuacji przymusu szczepień i braku systemu odszkodowawczego? (W tym zakresie Wnioskodawczyni powołała się na: "orzeczenie Matter v. Słowacja wyrok z dnia 5 lipca 1999 r., niepublikowany, tak też orzeczenie Salvetti vs Włochy z 2002 r., 42197/98").

15. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Inspektor Sanitarny została już skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

Na zakończenie Wnioskodawczyni podkreśliła, że informacje te są niezbędne w związku z treścią pisma Organu z [...] września 2017 r. (mającego na celu przymuszenie do szczepień), aby podjąć odpowiedzialną decyzję, co do szczepień.

Pismem z [...] października 2017 r. PPIS w sposób następujący odpowiedział na ww. wniosek:

Ad 1, 2

Do PPIS w K. wpłynęły następujące zgłoszenia NOP:

2008 r.: 3

2009 r.: 5

2010 r.: 5

2011 r.: 4 – 1 ciężki, 3 łagodne

2012 r.: 9 – łagodne

2013 r.: 7 – 2 poważne, 5 łagodnych

2014 r.: 11 – 2 poważne, 9 łagodnych

2015 r.: 22 – 2 poważne, 20 łagodnych

2016 r.: 14 – łagodne.

Ze względu na szczepienia dzieci szczepionkami skojarzonymi nie ma możliwości wskazania pojedynczych szczepionek i ich związku z wystąpieniem NOP. Kwalifikacja dotycząca stopnia ciężkości NOP obowiązuje od 2011 roku.

Ad 3

Na terenie działalności PPIS w K. nie odnotowano przypadków śmiertelnych po wystąpieniu NOP.

Ad 4

Program Szczepień Ochronnych w postaci Komunikatu opracowywany jest przez Głównego Inspektora Sanitarnego na podstawie aktualnej sytuacji epidemiologicznej kraju i ogłaszany w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia.

Ad 5

Lekarz rodzinny na podstawie dostępnych badań i zebranego wywiadu, a także informacji uzyskanych od lekarza specjalisty ocenia stan zdrowia dziecka i odracza lub dokonuje kwalifikacji do szczepień. Zatem pytania dotyczące wykonywania badań nowonarodzonych dzieci w kierunku odporności oraz badań kwalifikacyjnych do szczepień należy kierować do lekarzy sprawujących opiekę nad noworodkiem, a w przypadku dalszych wątpliwości można udać się do Punktu Konsultacyjnego do spraw szczepień ochronnych działających w każdym mieście wojewódzkim.

Ad 6

Brak przepisów prawnych dotyczących obowiązku kontroli sądowej rejestrów NOP.

Ad 7

Pytania dotyczące skutków prawnych dot. wycofania produktów leczniczych należy kierować do Głównego Inspektora Farmaceutycznego, jako organu właściwego w tym zakresie.

Ad 8

Posiadane przez PPIS w K. dane dotyczące wystąpienia NOP wynikają ze zgłoszeń przesyłanych przez lekarzy, którzy rozpoznali NOP.

Ad 9

PPIS w K. zgodnie z obowiązującą Instrukcją Kancelaryjną zobowiązany jest do archiwizowania danych w tym zakresie przez okres 10 lat. O dane ogólnopolskie należy zwrócić się do Państwowego Zakładu Higieny w W..

Ad 10

PPIS w K. nie dysponuje wiedzą na temat zasad szczepień w innych krajach UE. O powyższe informacje należy wystąpić do poszczególnych krajów członkowskich. UE nie narzuca krajom członkowskim jednakowych zasad szczepień. Szczepienia w UE uzależnione są od sytuacji epidemiologicznej oraz zamożności państw, a także od nakładów finansowych przeznaczonych na ten cel w budżetach centralnych i regionalnych oraz od sposobu refundowania kosztów ich realizacji.

Ad 11, 12

W związku ze swobodnym przepływem osób w ramach krajów UE oraz w ramach strefy Schengen na terenie powiatu konińskiego dzięki wysokiej wyszczepialności (na poziomie ok. 98%) stanowiącej ochronę przed zachorowaniem na poszczególne choroby nie odnotowano epidemii.

Ad 13

Zgłaszanie NOP jest ustawowym obowiązkiem lekarza lub felczera, a jego realizacja podlega kontroli. W przypadku braku zgłoszeń NOP wobec winnych podejmowane są działania administracyjne.

Ad 14

Odnosząc się do treści orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) z dnia 5.07.1999 r. Matter v. Słowacja należy wskazać, iż moc wiążąca wyroków ETPC dotyczy przede wszystkim relacji inter partes. Zgodnie z art. 46 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności "Wysokie Układające się Strony zobowiązują się do przestrzegania ostatecznego wyroku Trybunału we wszystkich sprawach, których są stronami." Ww. przepis Konwencji nie wspomina o związaniu wyrokiem innych podmiotów niż państwa-strony. Literalna wykładnia art. 46 ust. 1 EKPC wskazuje na związanie wyrokiem Trybunału obu stron postępowania. Wskazany wyrok wiąże zatem Słowację, a nie Polskę.

Ad 15

PPIS w K. nie posiada informacji na wskazany temat.

Pismem z [...] grudnia 2017 r. A. N., reprezentowana przez ad T., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Inspektor Sanitarny, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.; dalej w skrócie "u.d.i.p.") "przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem", i na tej podstawie wnosząc o:

1) zobowiązanie PPIS do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt Organowi;

2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej skrócie "p.p.s.a.") – orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie Organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, że pomimo ponaglenia wystosowanego w dniu [...] października 2017 r., PPIS "do dnia dzisiejszego" nie udostępnił pełnej żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z "art. 16 pkt." u.d.i.p., czym naruszył 14-dniowy termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W szczególności Organ nie odpowiedział na pytania 1 i 2 – dotyczące ilości odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych po podaniu konkretnych szczepionek, pomimo że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 245, poz. 1711), Organ winien prowadzić odpowiedni rejestr, w oparciu o który mógł udzielić informacji publicznej zgodnie z wnioskiem Skarżącej. Ponadto, zdaniem pełnomocnika Skarżącej, Organ nie odpowiedział na pytanie 4 dotyczące sposobu, w jaki ustalana jest sytuacja epidemiologiczna kraju, a jedynie wskazał, iż Program Szczepień Ochronnych w postaci komunikatu opracowywany jest przez Głównego inspektora Sanitarnego na podstawie aktualnej sytuacji epidemiologicznej.

W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o: (1) oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, (2) nieuwzględnienie żądania uznania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania za zrealizowane z rażącym naruszeniem prawa, (3) nieuwzględnienie żądania wymierzenia grzywny, (4) nieuwzględnienie żądania zobowiązania organu do ukarania pracownika odpowiedzialnego za niezałatwienie sprawy w terminie. Motywując swe stanowisko, PPIS stwierdził, że wszystkie odpowiedzi udzielone Skarżącej na wszystkie zadane przez nią pytania były rzetelne i wyczerpujące. W zakresie pytań nr [...] podkreślił, że informacje podane w odpowiedzi z [...] października 2017 r. zostały udzielone w oparciu o rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych na podstawie zbioru oryginałów formularzy zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Organ zwrócił przy tym uwagę na treść żądania Skarżącej, która, jego zdaniem, nie oczekiwała udostępnienia danych z rejestru, o którym stanowią przepisy rozporządzenia przywoływanego w skardze. Innymi słowy, odpowiedź na pytania Skarżącej (nr [...] oraz nr [...]) została udzielona na podstawie danych z rejestru, ale w sposób zgodny w wnioskiem (pytaniem), z którego nie wynikało, by Skarżąca domagała się udostępnienia rejestru w sposób określony w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania, co – w ocenie Organu – czyni zarzut o braku wydania decyzji odmownej bezprzedmiotowym. Z kolei w odniesieniu do pytania nr [...] PPIS stwierdził, że udzielona przezeń odpowiedź w pełni odzwierciedlała treść zadanego pytania. Niezależnie od tego stwierdził, że nie miał obowiązku udzielenia odpowiedzi na ww. pytanie, jako że należy odróżnić informacje o sytuacji epidemiologicznej kraju – stanowiące informację publiczną – od informacji o procedurze zbierania tej informacji, jak i podmiotach uczestniczących w tej procedurze. Ta ostania kwestia wynika bowiem z przepisów ustawy z dnia [...] grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1866), a więc w istocie pytanie nr [...] zmierzało, zdaniem Organu, do uzyskania informacji o przepisach prawa. Nie podlegają zaś udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacje o prawie, jego stosowaniu, interpretacji, czy też informacje podlegające ujawnieniu na podstawie innych aktów prawnych. Dostęp do treści aktów prawnych (z wyjątkiem aktów nieogłoszonych i ich projektów) regulowany jest odrębnym aktem prawnym, tj. ustawą z dnia [...] lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez ww. sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także takiej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").

W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. – ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, CBOSA). W ocenie Sądu w niniejszym składzie, zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. (a w ślad za tym: także do art. 52 § 2 p.p.s.a.) z dniem 01 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa).

Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA).

Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną.

Przechodząc do jej merytorycznego rozpoznania należy stwierdzić, że przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Inspektor Sanitarny w zakresie udostępnienia Skarżącej informacji – mających, jej zdaniem, status informacji publicznych – określonych we wniosku z [...] września 2017 r.

Wobec tego należy wyjść od stwierdzenia, że w aktualnym stanie prawnym pojęcie "bezczynności" – w odróżnieniu od drugiego z wyszczególnionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przejawów opieszałości organu administracji, w postaci "przewlekłego prowadzenia postępowania" – ogranicza się tylko do sytuacji niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, albo innego aktu, względnie niepodjęcia czynności. Chodzi w tym przypadku o niedochowanie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., względnie przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do art. 37 § 1 k.p.a. z dniem 01 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". A zatem dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego przedłużanie w sposób określony w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.

Przedmiotem sprawy jest w niniejszym postępowaniu udzielenie informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotną jest więc kwestia, czy żądane informacje stanowią informację publiczną oraz czy PPIS jest podmiotem zobowiązanym do udzielania takich informacji. Ponadto należy ustalić, czy działania Organu nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy takie odstępstwo znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy.

Należy jeszcze zaznaczyć, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku "automatycznego" udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on zbadać, czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w danej sytuacji, a następnie – w przypadku pozytywnej odpowiedzi – winien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

A zatem – mając na uwadze ograniczenia w merytorycznym badaniu sprawy, jakim podlega skarga na bezczynność organu – należało przede wszystkim wyjaśnić, czy informacje, o których udostępnienie wystąpiła Skarżąca, stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a Organ, do którego zwróciła się ona o udzielenie informacji, jest w świetle ww. ustawy podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do podmiotowego aspektu sprawy, należy wskazać, że katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., z tym dodatkowym zastrzeżeniem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Inspektor Sanitarny – mający, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.P.I.S."), status organu rządowej administracji zespolonej w powiecie – jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych.

Rozważając z kolei przedmiotowy aspekt sprawy – zawierający się w pytaniu, czy żądana informacja stanowi informację publiczną – należy wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji).

Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, określają ustawy (art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji). Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą definicję legalną "informacji publicznej", pod którym to pojęciem, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Znalazły się w nim m.in. informacje: o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.d.i.p.); o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, d, e, f u.d.i.p.); o danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).

W rozpoznawanej sprawie Skarżąca domagała się w swym wniosku z [...] września 2017 r. udzielenia informacji w zakresie szczegółowo przedstawionym we wstępnej części niniejszego uzasadnienia – obejmującym 15 pytań. Z kolei z uzasadnienia skargi wynika, że ostatecznie Skarżąca zgłosiła konkretne zastrzeżenia co do sposobu załatwienia tego wniosku przez Organ jedynie w zakresie 3 pytań – nr [...] i 4.

W ocenie Sądu, mając na względzie wcześniejsze uwagi, należy stwierdzić, że – wbrew zarzutom Skarżącej – PPIS należycie wywiązał się z obowiązku udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Przemawiają za tym następujące względy.

Po pierwsze, godzi się zaznaczyć, że Organ odniósł się merytorycznie do wszystkich zadanych przez Skarżącą pytań – jak to przedstawiono we wstępnej części niniejszego uzasadnienia – nie pozostawiając żadnego z nich bez odpowiedzi.

Po drugie, należy stwierdzić, że nie wszystkie żądane informacje podlegały udostępnieniu w trybie wnioskowym przewidzianym w u.d.i.p., a co za tym idzie – Organ nie był zobowiązany do udostępnienia wszystkich żądanych informacji (acz w szerokim zakresie to uczynił).

I tak, w odniesieniu do wyszczególnionego w skardze pytania nr [...], zasadne jest stanowisko PPIS o potrzebie odróżniania informacji dotyczących sytuacji epidemiologicznej kraju – które, jako należące do obowiązków inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 5 pkt 1 u.P.I.S. w zw. z art. 24 ust. 1 i nast. ustawy z dnia [...] grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (obecnie: Dz.U. z 2018 r. poz. 151; zwanej też dalej "ustawą o zwalczaniu chorób zakaźnych", w skrócie "u.z.ch.z."), stanowią informację publiczną – od informacji o procedurze zbierania ww. informacji, jak i podmiotach uczestniczących w tej procedurze. Ta ostania kwestia wynika bowiem z przepisów u.z.ch.z. W istocie więc analizowane pytanie Skarżącej zmierzało do uzyskania informacji o obowiązujących przepisach prawa, która to informacja nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. (por. wyroki WSA: z 12.03.2015 r, II SAB/Wa 989/14, z 27.05.2013 r., II SAB/Wa 79/13, z 11.02.2011 r., II SAB/Wa 347/10 – CBOSA; por. też I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, uw. 6 do art. 6, s. 137). Dostęp do treści aktów prawnych (z wyjątkiem aktów nieogłoszonych i ich projektów) regulowany jest odrębnym aktem prawnym, tj. ustawą z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523), która w tym zakresie, jako lex specialis, wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p.

Powyższe uwagi należy odpowiednio odnieść także do pytań nr 6 i 7, dotyczących kwestii podlegania rejestru zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych (w skrócie "NOP") kontroli sądowej oraz skutków prawnych stwierdzenia ciężkiego NOP.

Jeśli idzie o pytanie nr [...] – dotyczące informacji o obowiązkowych szczepieniach obowiązujących w krajach Unii Europejskiej – stwierdzić należy, że odpowiedź na tak sformułowane pytanie nie mieści się w pojęciu informacji publicznej i nie daje się przyporządkować żadnej z kategorii wskazanych przykładowo w art. 6 u.d.i.p. Treść regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązujących w innych krajach UE, w ramach ich prawa krajowego, nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania władzy publicznej lub gospodarowania mieniem publicznym. Wymogu przeprowadzania przez PPIS analiz prawa obcego nie sposób wyprowadzić z jakiegokolwiek przepisu u.d.i.p., ani przepisów ustaw szczególnych (por. wyroki WSA: z 14.09.2017 r., II SAB/Po 99/17; z 05.10.2017 r., IV SAB/Po 50/17 – CBOSA).

Konsekwentnie, analogicznej oceny należało również dokonać w odniesieniu do pytania nr 11 – odpowiedź na nie także wymaga bowiem m.in. znajomości przepisów obowiązujących w poszczególnych krajach UE (w zakresie obowiązkowości / dobrowolności określonych szczepień w tych krajach).

Odnosząc się z kolei do pytań nr [...] wskazać należy, że również one nie dotyczą informacji mieszczących się w pojęciu informacji publicznej, gdyż nie odnoszą się do określonych faktów, zjawisk lub złożonych oświadczeń, lecz do nieuzewnętrznionego stanu "świadomości" lub "wiedzy" Organu (jego piastuna) na temat, odpowiednio, stanowisk wyrażanych przez niektórych przedstawicieli nauki co do występowania nieodnotowywanych NOP oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w przedmiocie obowiązkowych szczepień. W istocie Skarżąca zmierzała więc tą drogą do "wydobycia" nowej informacji, poza już wytworzoną i istniejącą. Ma to o tyle znaczenie, że jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioskiem o udzielenie informacji publicznej może być tylko pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Poza tym informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyroki NSA: z 25.03.2003 r., II SA 4059/02, LEX nr 78063; z 07.03.2012 r., I OSK 2445/11, CBOSA).

Po trzecie, w pozostałym zakresie – tj. co do pytań nr: 1–3, 5, 8, 9, 12 i 15 – żądane informacje stanowiły, w ocenie Sądu, informacje publiczne podlegające udostępnieniu w trybie u.d.i.p. przez PPIS, który temu obowiązkowi uczynił zadość, w sposób prawidłowy.

W szczególności, wbrew zarzutom skargi, PPIS odpowiedział na pytania nr [...] w sposób adekwatny do ich treści. W pytaniach tych Skarżąca zwróciła się bowiem o informacje nt. NOP w rozbiciu na poszczególne szczepionki przeciwko wymienionym chorobom – a nie na poszczególne preparaty (zawierające zwykle szczepionki skojarzone) – co, jak trafnie zauważył Organ, jest niemożliwe do określenia w przypadku szczepienia dzieci szczepionkami skojarzonymi.

W tym stanie rzeczy – uwzględniając okoliczność, iż pytania nr [...] i 14 nie dotyczyły w ogóle informacji publicznej lub informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie wnioskowym przewidzianym w u.d.i.p., zaś na pytania nr [...]–3, 5, 8, 9, 12 i 15 Organ udzielił odpowiedzi – należy stwierdzić, że PPIS nie dopuścił się zarzucanej bezczynności, gdyż w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie 14 dni od otrzymania wniosku, udzielił Skarżącej żądanej informacji publicznej.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.