Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 561/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1.
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103 ust. 2.
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz B. S. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...]. B. S. domagała się od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zbadania prawidłowości zabudowy znajdującej się w granicy działek nr [...] i [...] w dzielnicy Z. II. Podała, że granica wynosi 18, 6m, na długości 12 jest zabudowana. Budynki są zlokalizowane w odległości 4m od jej budynku mieszkalnego, na całej długości pokryte eternitem. W. zabudowy przekracza dopuszczalną granicę ogrodzenia działki, tj. 2,2m, w związku z czym zasłania światło i utrudnia rozwój roślin na działce. Poza tym na jednym odcinku bez zabudowy podwyższono ogrodzenie z siatki do 2,2m i obito od podstawy blachą, która zasłania światło. Stwierdziła, że budynki pochodzą z lat 60-tych, uległy zatem degradacji. Odpadają tynki, uszkodzona jest podstawa budynku, odpadają elementy podmurówki. W jej ocenie budynki psują wizerunek otoczenia i osiedla na którym mieszka. Podczas przeprowadzonych [...]. oględzin działki nr [...] ustalono, że przy granicy z działką [...] i [...] znajduje się parterowy murowany budynek gospodarczy o wym. 10,40 x 5,60m wysokości od 2,80m do 3,56m, z dachem jednospadowym o konstrukcji drewnianej, kryty eternitem ze spadkiem na teren działki [...] Budynek jest usytuowany ścianą podłużną bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej o nr ewid. [...]. Na cokole budynku, od strony działki nr ewid. [...] stwierdzono wystąpienie ubytków tynku na większej powierzchni i liczniejsze ich pęknięcia. Właścicielka działki stwierdziła, że budynek został postawiony przez S. G., jej ojca, na początku lat 60- tych ubiegłego wieku na podstawie pozwolenia na budowę. Dokumenty związane z budową zostały jednak zniszczone podczas zalania budynku mieszkalnego w sierpniu 1979r. W tej sytuacji organ uznał, że stan techniczny budynku nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa życia ludzi i otoczenia i decyzją z dnia [...]. odmówił nałożenia na H. G. i W. A., współwłaścicielki działki, obowiązku rozbiórki budynku. Po jej uchyleniu przez Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]., organ I instancji decyzją z dnia [...]. ponownie odmówił nałożenia, tym razem na H. G., W. A., B. N. i G. C. obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...]. Wyrokiem z dnia [...]. ( sygn. akt II SA/Lu 239/15 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił obie decyzje wskazując, że zostały wydane w stosunku do strony, która zmarła. Ponownie decyzją z dnia 8 marca 2017r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 z późniejszymi zmianami) oraz art. 103 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r. poz. 290 z późn. zm.) organ I instancji odmówił nałożenia na W. A. obowiązku rozbiórki budynku. Powołując się na oględziny jakie miały miejsce [...]., [...] r. i [...] r. potwierdził, że przedmiotowy budynek, jaki i budynek mieszkalny usytuowany na tej samej działce, został wykonany na początku lat 60 - tych ubiegłego wieku. Z informacji uzyskanych z Urzędu Miasta K. zawartych w piśmie z dnia [...] r. wynika, że Urząd Miasta K. nie posiada jednak w zasobach archiwalnych decyzji z lat 60-tych oraz są nieznane dokumenty planistyczne z tego okresu. Organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, współwłaściciele budynku zostali zobowiązani do uzupełnienia ubytków na cokole od strony działki nr ewid. gruntu [...] oraz nadmurowania ściany zabezpieczenia przeciwpożarowego na wysokości co najmniej 0,30 m ponad dach od strony działek o nr ewid. gruntu [...] i [...]. Z uwagi na brak w zasobach archiwalnych gminy dokumentów dotyczących udzielanych pozwoleń na budowę, w omawianej sprawie nie można ustalić, czy obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej czy w oparciu o pozwolenie na jego budowę. Budynek jest jednak użytkowany jako gospodarczy, istnieje od ponad pięćdziesięciu lat i stanowi doinwestowanie działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Organ zaznaczył, że z uwagi na fakt, że roboty związane z budową budynku zostały wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm. ) mają do niego zastosowanie przepisy zawarte w ustawie z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Stosownie do art. 37 ust.1 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zdaniem organu z uwagi na znaczny upływ czasu i brak dokumentów w zasobach archiwalnych właściwego organu udzielającego pozwoleń na budowę w latach 60-tych, oraz fakt, że inwestor nie miał obowiązku przechowywania wspomnianych dokumentów w omawianej sprawie i nie można ustalić, czy obiekt został zrealizowany zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę nie ma podstaw do zastosowania art. 37 wspomnianej ustawy. W jego ocenie poczynione w sprawie ustalenia nie wykazały, aby budynek zrealizowany w latach 60-tych naruszał przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności naruszał ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dacie jego budowy. Zdaniem organu nie wykazano również, żeby budynek usytuowany w granicy działki nr ewid. [...] i działki o nr ewid. [...], objęty postępowaniem, powodował niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, czy pogarszał warunki zdrowotne, czy użytkowe dla otoczenia.

Po rozpoznaniu odwołania B. S. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Zdaniem organu odwoławczego brak dokumentacji budowlanej, co potwierdza pismo Burmistrza Miasta K. z [...] powoduje, że budynek został wybudowany w latach 60- tych ubiegłego wieku w warunkach samowoli. Stosownie do art. 103 ust.2 ustawy z dnia [...]. Prawo budowlane w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przed [...]. należy stosować przepisy ustawy z [...]. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 37 ust.1 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt1); powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia ( pkt.2 ). Zdaniem organu żadna z tych okoliczności nie ma w sprawie miejsca. Według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...]. działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ). § 27 ust. 3 lit. c stanowi o możliwości doinwestowania działek o brakujące elementy zagospodarowania komplementarnego np. garaże, miejsca parkingowe i obiekty gospodarcze, natomiast § 27 ust. 3 e stanowi, że możliwe jest w przypadkach uzasadnionych lokalizacja budynków w granicy działki lub w odległości 1,5 m od granicy. W odniesieniu do przesłanki opisanej w art. 37 ust.1 pkt. 2 ustawy organ odwoławczy wskazał, że w świetle § 20 ust. 12 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...]. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego ( Dz. U . Nr [...], poz. 196 ), które obowiązywały w dacie budowy ( początek lat 60 – tych ) w razie, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego mógł zezwolić na usytuowanie budynku w granicy nieruchomości, albo w odległości co najmniej 1m od granicy. Organ zwrócił uwagę, że budynek posiada ściany murowane, a więc wykonane z materiałów niepalnych ( co powoduje zakwalifikowanie ich do grupy elementów nierozprzestrzeniających ogień ) oraz posiada pokrycie dachu z eternitu, który także stanowi materiał niepalny. Nie posiada drzwi i okien od strony działki [...], spełnione są zatem warunki wskazane w przepisach dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, o których mowa w Dziale VI Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...]. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Fakt, że budynek jest murowany powoduje, że ściana zewnętrzna od strony działki [...] na całej swojej wysokości posiada pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2m i klasie odporności ogniowej E I 60 – o czym mowa w § 235 rozporządzenia. Organ zaznaczył również, że obszar działki graniczący ze spornym budynkiem nie jest zabudowany. Znajdujący się na niej budynek mieszkalny zlokalizowany jest od strony działki [...] jako zabudowa bliźniacza. Przepis § 12 ust.2 wspomnianego rozporządzenia z [...]. dopuszcza sytuowanie budynku na działce budowlanej zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy sąsiedniej działki w odległości 1,5 m od granicy, lub bezpośrednio przy granicy, jeśli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo decyzji o warunkach zabudowy. Również w ocenie organu odwoławczego przedmiotowy budynek nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W ocenie organu brak podstaw do uwzględnienia wniosku o rozbiórkę oznacza bezzasadność żądania, a nie jego bezprzedmiotowość, stąd tez należało odmówić nakazania rozbiórki budynku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. S. zarzuciła decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszenie :

1) przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa, art. 77§1 kpa i art. 80 kpa poprzez sformułowanie sprzecznego z materiałem dowodowym wniosku, że obiekt budowlany nie stanowi zagrożenia przeciwpożarowego dla otoczenia podczas, gdy z obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wynika, że z uwagi na nie spełnianie przez budynek warunków przeciwpożarowych należy "wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem".

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 wraz ze zmianami) oraz §12 ust.2 oraz § 235 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 wraz ze zmianami) w zw. z § 27 ust. 2 lit. c) planu zagospodarowania przestrzennego miasta K., zatwierdzonego uchwałą nr [...] poprzez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, podczas gdy:

a) wzniesienie budynku jest sprzeczne z planem przestrzennego zagospodarowania skoro zgodnie z § 27 ust. 2 lit. c. tegoż planu zlokalizowanie budynku w granicy nieruchomości jest możliwe jedynie w przypadku zachowania warunków wynikających z przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej, a tych warunków budynek nie spełnia, skoro ściana granicząca nie spełnia warunków przewidzianych w § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 wraz ze zmianami).

b) budynek nie powoduje zagrożenia dla osób i mienia, w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy prawo budowlane z roku 1974 podczas, gdy mimo tego, iż obiekt jest zlokalizowany w granicy nieruchomości nie posiada ścian oddzielenia przeciwpożarowego zgodnych z § 210, § 226 § 1 § 235 w zw. z § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowiąc tym samym ewidentne zagrożenie pożarowe dla budynków otaczających w tym budynku skarżącej.

Skarżąca zwróciła uwagę, że całkowicie odmienną ocenę zagrożenia pożarowego przedstawiono w decyzji dnia [...]., w której zgodnie z z § 235 rozporządzenia wykonawczego nakazano "ścianę oddzielenia przeciwpożarowego wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E160". Zdaniem skarżącej wobec stwierdzenia nieważności tej decyzji zaktualizowała się potrzeba oceny stanu zagrożenia, skoro z protokołu oględzin budynku, w ramach postępowania zakończonego decyzją z roku 2013, wynika, że budynek nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego. To zaś oznacza, że obiekt nie spełnia warunku zgodności z § 27 ust.2 lit. c. planu przestrzennego zagospodarowania wypełniając przesłankę z art. 37 ust.1 pkt. 1 prawa budowlanego oraz stwarza zagrożenie przeciwpożarowe dla osób i mienia, co wypełnia przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt. 2 prawa budowlanego.

Odpowiadając na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dla prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest kwestia legalności realizacji określonej inwestycji, konieczne jest przede wszystkim ustalenie daty zakończenia budowy spornej inwestycji. Ta właśnie data determinuje bowiem, jakie przepisy prawa materialnego będą brane pod uwagę przy ocenie legalności budowy i które jednocześnie wyznaczają zakres kompetencji właściwych organów. Kolejną kwestią, mającą dla sprawy zasadnicze znaczenie, jest ustalenie, czy inwestor posiadał wymagane prawem pozwolenie na budowę. W rozpoznawanej sprawie prowadzone postępowanie wyjaśniające doprowadziło do uznania, że sporny budynek został wybudowany na początku lat 60 – tych ubiegłego wielu przez ojca obecnej właścicielki działki nr [...] S. G.. Podczas przeprowadzonych oględzin obecne na nich strony, w tym również skarżąca, zgodnie potwierdzali zarówno datę budowy, jak i inwestora. Tak jednoznacznego wniosku nie sposób już jednak wyprowadzić, jeśli chodzi o dysponowanie przez inwestora pozwoleniem na budowę. Tymczasem jest to kluczowa kwestia, skoro wykazanie, że budowa była prowadzona legalnie wykluczało możliwość zastosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Przepis art. 103 ust 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. wprowadził zasadę, że przepisy omawianej ustawy mają zastosowanie do spraw wszczętych jeszcze przed jej wejściem, przewidując wyjątek uregulowany w ust. 2. Przepis art. 103 ust. 2 tej ustawy stanowi, że tylko art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie nowej ustawy z 1994 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W efekcie jedynie stwierdzenie, że budowa zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., prowadzona była bez wymaganego wówczas pozwolenia na budowę, spowodowałoby, że do postępowania w sprawie legalności takiego obiektu miałby zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Z kolei wykluczenie najdalej idącej wadliwości procesu inwestycyjnego, tj. budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę, powoduje, że postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest legalność budowy budynku inwentarskiego, mogło być prowadzone wyłącznie w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego z 1994r. Okoliczność samowoli powinna być ustalona w sposób niewątpliwy, na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego (por. wyroki NSA z dnia 29 kwietnia 2010 r., II OSK 651/09 oraz 16 stycznia 2013 r., II OSK 1695/11 i II OSK 1705/11, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadow Administracyjnych). Zebrany w sprawie materiał dowodowy musi jednoznacznie potwierdzać, iż zostały spełnione przesłanki do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy prawa budowlanego z 1974r. W przypadku wątpliwości, nie pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie, iż inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę ich zastosowanie jest niedopuszczalne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala w sposób pewny ustalić, czy budynek był wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę. Wynika z nich niezbicie, że swoje stanowisko o samowoli budowlanej organy wywiodły w zasadzie jedynie z pisma Burmistrza K. z [...]. w którym informował, że Urząd Miasta w zasobach archiwalnych nie posiada decyzji z lat 60 –tych oraz nieznane są dokumenty planistyczne z tego okresu. Nie wiadomo jednak, czy pismo to oznacza, że organ nie posiada żadnej dokumentacji budowlanej, czy tylko obejmującej ten okres. Nie rozważono przy tym podniesionych w piśmie A. A. z dnia [...]. uwag, w których wskazywała, że organem dysponującym archiwalną bazą pozwoleń na budowę są obecnie Starostowie, którzy powinni być adresatami wniosku o udostępnienie pozwoleń na budowę. Także taką możliwość należało wykorzystać. Tym samym jednak podzielono konsekwentnie podtrzymywaną przez skarżącą tezę o samowoli. Jednak równie konsekwentne były tłumaczenia właścicielek nieruchomości, które utrzymywały, że budowa była prowadzona w oparciu o pozwolenie na budowę. Sama dokumentacja została jednak zniszczona podczas zalania domu mieszkalnego w 1979r. W żaden sposób tej informacji nie zweryfikowano, nie sprawdzono nawet, czy taki fakt był gdziekolwiek zgłaszany, nie odniesiono się także do znajdującej się w aktach sprawy, jako załącznik do protokołu oględzin z [...]., mapy geodezyjnej, na której został ujawniony przedmiotowy budynek. Z klauzuli i znajdującej się na mapie wynika, że poświadcza się jej zgodność z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] ( lub 2001 )r. Z wyjaśnień składanych przez współwłaścicielki działki [...] wynikało ponadto, że budynek był realizowany w tym samym czasie, co budynek mieszkalny, należało zatem sprawdzić, czy zostało zachowane pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i jakie budynki obejmowało. Nie bez znaczenia dla oceny, czy doszło do samowoli budowlanej jest również ponad pięćdziesięcioletni okres użytkowania budynku. Akta sprawy nie zawierają wzmianki, aby w tym okresie prowadzone były jakiekolwiek postępowania administracyjne dotyczące legalności jego budowy. Podkreślić należy, że fakt, iż nawet dotychczasowe postępowanie wyjaśniające z przyczyn niezależnych od organu nie doprowadziło do odnalezienia poszukiwanej dokumentacji, nie uprawnia do wniosku, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał w warunkach samowoli budowlanej. Braku dokumentacji, dotyczącej realizacji budowy w tak odległym czasie, nie można interpretować na niekorzyść strony, która podnosi legalność budowy. Jeśli zatem inwestor nie przedłoży, na żądanie organu nadzoru budowlanego, pozwolenia na budowę wraz z załączonym projektem budowlanym, dotyczącego obiektu budowlanego wykonanego przed [...] r., nie można ustalać w drodze domniemań wynikających z braku dokumentacji, okoliczności świadczących o dokonaniu przez inwestora naruszeń prawa. Nieprzedłożenie przez inwestora pozwolenia na budowę nie świadczy samo przez się, o wykonaniu obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej. Przypomnieć trzeba, że ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane nie zawierała odpowiednika art. 63 Prawa budowlanego z 1994 r., nakładającego na właściciela lub zarządcę obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu budowlanego dokumentów dotyczących jego budowy. Przepis art. 43 Prawa budowlanego z 1974 r. nakładał na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, przeprowadzania badań stanu technicznego obiektu oraz utrzymywania go w należytym stanie chroniącym przed powstaniem zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zniszczeniem lub przed przedwczesnym zużyciem, jak też przed oszpeceniem otoczenia. Organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę tylko przez okres 5 lat. Co istotne, obowiązki wynikające z art. 63 Prawa budowlanego z 1994 r. nie odnoszą się do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie tej ustawy, tj przed [...] r., jak i do robót budowlanych wykonywanych przed tą datą. Oznacza to, że właściciele lub zarządcy obiektów budowlanych wybudowanych przed [...] r. nie muszą posiadać dokumentacji budowy ( wyrok NSA z dnia II OSK 1004/12 opubl. w CBOSA ). Z faktu, iż nie zachowała się dokumentacja dotycząca realizacji spornej inwestycji, nie można wyciągać wniosku, że obiekt ten został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Do takiego też wniosku doszedł również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, który uznał, że znaczny upływ czasu, brak dokumentacji oraz fakt, że inwestor nie miał obowiązku przechowywania dokumentów, co powoduje brak możliwości ustalenia, czy budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, oznacza brak podstaw do zastosowania art. 37 ustawy z 1974r. Chociaż jest to stanowisko nieprawidłowe, ponieważ, jak już wspomniano, wykluczenie samowoli budowlanej, nie daje w ogóle podstaw do zastosowania ustawy prawo budowlane z 1974r., w tym art. 37, wskazuje jednak, że również organy dostrzegały kwestie związane z oceną sytuacji w której brak jest możliwości sprawdzenia, czy w sprawie zostało wydane pozwolenie na budowę. Nie zmienia to jednak oceny, że nie dochowano obowiązku rzetelnego wyjaśnienia tej kwestii.

Wobec sformułowanych w skardze zarzutów, które w istocie odnoszą się właśnie do naruszenia art. 37 ust. 1 pkt.1 i pkt.2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. uzasadnione jest przekonanie, że także te kwestie nie zostały wyjaśnione. Rację ma organ odwoławczy wskazując, że przy badaniu, czy obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, zgodnie z uchwałą NSA z dnia 16 grudnia 2013r. ( II OPS 2/13 ) uwzględnia się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie orzekania, z uwzględnieniem jednak okresu od daty budowy. Organ zasadnie odniósł się zatem do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...]. Jednak powołany w decyzji § 27 ust. 3 lit. e) uchwały w ogóle nie porusza możliwości lokalizacji obiektów budowlanych w granicy nieruchomości, ale dotyczy zakazu wtórnych podziałów działek z możliwością korekty wewnętrznych granic własności pod warunkiem zachowania relacji wewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich. Omawianej kwestii dotyczy natomiast § 27 ust. 4 lit. e) uchwały, według którego w przypadkach uzasadnionych istniejącym zagospodarowaniem na działce lub działkach sąsiednich dopuszcza się lokalizację budynków w granicy działki lub 1,5m od granicy, pod warunkiem zachowania warunków wynikających z przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Przepis ten odnosi się jednak do terenów o których mowa w ust. 2, co oznacza teren o symbolu C 194 MN na którym znajdują się kamienice – ul. [...], [...] , do których zastosowanie mają ustalenia zawarte w § 95. Należało zatem wyjaśnić, czy wskazanie w 27 ust. 4, że ma on zastosowanie do terenów o których mowa w ust. 2 jest celowym zabiegiem, czy jest to oczywisty błąd. Trzeba natomiast podkreślić, że stosownie do § 207 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu. Takim przepisem jest § 16 ust. 1 obowiązującego od dnia [...] r. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]., w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719), zgodnie z którym użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi. Podstawy do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem § 45, określa ust. 2 tego przepisu. Ma on zastosowanie także do budynków gospodarczych, co wynika z treści § 2 ust.2 pkt.1 rozporządzenia, który przez określenie pojęcia budynku rozumie określenia zawarte w § 3 pkt 4-6 i 8 oraz § 209 ust. 1 rozporządzenia z 2002r. w sprawie warunków technicznych. Powołane przepisy wskazują zatem, że w stosunku do budynków już istniejących i użytkowanych zakres wymaganej ochrony przeciwpożarowej oparty jest na innej podstawie, niż w stosunku do budynków nowo wznoszonych. Właśnie wspomniana przesłanka polegająca na zapewnieniu ewakuacji ludzi powinna zatem stanowić podstawę oceny przedmiotowego budynku pod względem zachowania wymogów ochrony przeciwpożarowej, co należy uwzględnić w sytuacji ustalenia realizacji budowy w warunkach samowoli budowlanej.

Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ) należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 wspomnianej ustawy oraz § 14 ust.1 pkt.1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U z 2016r. poz. 1800 ze zmianami ). Na koszty składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]złotych oraz [...] złotych z tytułu zastępstwa procesowego adwokata.