Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1751/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ,  art. 2 pkt 4a
journal: Dz.U. 2019 poz 1172
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
article: art. 60, art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art.145 § 1 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w N. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w N. kwotę 12.717 zł (dwanaście tysięcy siedemset siedemnaście złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w N. (dalej: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON" lub "organ") z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa PFRON z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], L.dz. [...] nakazująca stronie zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: październik - grudzień 2012 r., styczeń - kwiecień, czerwiec - listopad 2013 r., luty - czerwiec, sierpień - grudzień 2014 r., styczeń - maj, lipiec - listopad 2015 r., styczeń - marzec, czerwiec - sierpień, październik - grudzień 2016 r., styczeń - październik, grudzień 2017 r. oraz styczeń 2018 r. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Prezes PFRON na podstawie analizy zgromadzonej dokumentacji, tj. informacji przekazanych przez Zakład Ubezpieczenia Społecznego stwierdził, iż Strona nie opłaciła składek ZUS od wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: październik - grudzień 2012 r., styczeń - kwiecień, czerwiec - listopad 2013 r., luty - czerwiec, sierpień - grudzień 2014 r., styczeń - maj, lipiec - listopad 2015 r., styczeń - marzec, czerwiec - sierpień, październik - grudzień 2016 r., styczeń - październik, grudzień 2017 r. oraz styczeń 2018 r. zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 tj. ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1172, z późn. zm.); dalej: "ustawa o rehabilitacji". Wobec czego Strona nienależnie pobrała dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy sprawozdawcze w łącznej wysokości [...] zł.

Pismem z dnia [...] września 2018 r. Strona została wezwana do zapłaty w/w kwoty w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania wezwania. Po bezskutecznym upływie wskazanego terminu wszczęto postępowanie administracyjne, o czym strona została powiadomiona pismem z dnia 9 stycznia 2019 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Prezes PFRON nakazał stronie zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: październik - grudzień 2012 r., styczeń - kwiecień, czerwiec - listopad 2013 r., luty - czerwiec, sierpień - grudzień 2014 r., styczeń - maj, lipiec - listopad 2015 r., styczeń - marzec, czerwiec - sierpień, październik - grudzień 2016 r., styczeń - październik, grudzień 2017 r. oraz styczeń 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł.

Organ wskazał, że w zakresie informacji uzyskanych z ZUS o nieprawidłowościach w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz FP i FGŚP za okresy sprawozdawcze: październik, listopad 2012 r. zastosowanie ma przepis art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji mówiący o tym, iż kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć kwoty 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej 75% tych kosztów.

Natomiast w odniesieniu do pozostałych okresów zastosowanie ma przepis art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, począwszy od 1 grudnia 2012 r., miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

Przepis art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji stanowi, iż kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w art. pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa wart. 26a ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc. Koszty płacy wg art. 2 ust. 4a ustawy o rehabilitacji oznaczają wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne rentowe i wypadkowe oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z dokumentów złożonych w Systemie Dofinansowania i Refundacji (załączniki INF-D-P) wynika, że wnioskowi Wn-D za okres sprawozdawczy październik 2012 r. odpowiada deklaracja ZUS za okres listopad 2012 r. i analogicznie do pozostałych okresów.

Organ stwierdził, iż weryfikacja informacji przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w pismach z dnia [...] sierpnia i [...] grudnia 2018 r., potwierdziła fakt nieopłacenia składek ZUS od wynagrodzeń zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

W ocenie organu Strona nie poniosła kosztów płacy w postaci opłacenia składek ZUS od wynagrodzeń zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji albowiem za okresy sprawozdawcze w PFRON: grudzień 2012 r., styczeń - kwiecień, czerwiec - listopad 2013 r., luty - czerwiec, sierpień - grudzień 2014 r., styczeń - maj, lipiec - listopad 2015 r., styczeń - marzec, czerwiec - sierpień, październik - grudzień 2016 r., styczeń - październik, grudzień 2017 r. oraz styczeń 2018 r. składki ZUS zostały przez Stronę opłacone z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, wobec czego strona nienależnie pobrała dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy w całości.

Natomiast w odniesieniu do okresów rozliczeniowych: listopad, grudzień 2012 r., z materiału zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że strona nie opłaciła w terminie składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz FPiFGŚP za te okresy, a więc zgodnie z art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie za okresy sprawozdawcze: październik, listopad 2012 r. zostało pobrane nienależnie.

Ustawa o rehabilitacji dopuszcza jedynie 14-dniowe uchybienie względem terminu wynikającego z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie ustawa o rehabilitacji nie wskazuje, by przyczyny związane z brakiem opłacenia lub uchybienia terminu w ponoszeniu kosztów płacy wywierały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Podkreślił, że zawarte w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji sformułowanie "miesięczne dofinansowanie nie przysługuje" oznacza, że decyzja wydana na podstawie ww. przepisu nie ma charakteru uznaniowego charakteryzującego się swobodą decyzyjną organu, lecz jest to tzw. decyzja związana, tj. taka, w której jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy, zobowiązany jest wydać przewidzianą prawem decyzję. Skoro zatem zaistniała przesłanka określona w pkt 3 omawianego przepisu, organ miał obowiązek wezwać stronę do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania.

Rozpoznając sprawę w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes PFRON decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]; L.dz. [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Strona na ww. decyzję złożyła skargę wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie w całości poprzedzającej jej decyzji organu z dnia [...] kwietnia 2019 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 i art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 oraz art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej jako Konstytucja), poprzez przyjęcie przez tut. Organ niekonstytucyjnej wykładni ww. przepisów w zakresie przesłanek cofnięcia dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych na skutek nieuzasadnionego, automatycznego przyjęcia, iż Spółka uchybiła art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, podczas gdy z Konstytucji wynika, że obowiązkiem sądów jest interpretowanie przepisów ustaw, aby rezultat wykładni był zgodny z zasadami przewidzianymi w Konstytucji i prawie międzynarodowym, wiążącym Polskę oraz z ich aksjologicznym uzasadnieniem. Zastosowanie przez tut. Organ ww. błędnej wykładni, nakazującej przyjęcie, że opóźnienie w opłacanie składek na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wprost narusza następujące zasady konstytucyjne: demokratycznego państwa prawnego (zastosowanie nieracjonalnego oraz nieproporcjonalnego środka wobec pracodawców zatrudniających pracowników niepełnosprawnych, zatem wykonujących w imieniu państwa cele określone w art. 69 Konstytucji), nadrzędności Konstytucji i bezpośredniego jej stosowania (bezrefleksyjne, tj. bez dokonania egzegezy przy odwołaniu się na normy konstytucyjne, powoływanie się przez tut. Organ na regulację prawną zawartą w ustawie o rehabilitacji, mimo jej oczywistej sprzeczności z Konstytucją);

art. 26a ust. 1a1 pkt 3 oraz art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji poprzez błędne przyjęcie przez tut. Organ, że zwrot środków przekazanych Skarżącej tytułem dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych może mieć miejsce w przypadku nieterminowej wpłaty przez przedsiębiorcę kwoty kosztów płacy zatrudnionych przez niego pracowników pełnosprawnych i niepełnosprawnych ogółem, podczas gdy w świetle przedmiotowego przepisu, kosztami kwalifikowanymi są jedynie koszty płacy pracownika niepełnosprawnego, wobec czego wyłącznie one winny być poddane ewentualnej ocenie Organu;

art. 26 ust. 11 ustawy o rehabilitacji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji nakazującej zwrot wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych;

II. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 105 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.); dalej jako "k.p.a." oraz w zw. z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji poprzez jego niezastosowanie i brak umorzenia postępowania w sytuacji, gdy przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, przy wykorzystaniu reguł dowodowych określonych ww. normach prawnych, przy zastosowaniu przez tut. Organ prawidłowej wykładni art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. PFRON zobowiązany był wydać decyzję umarzającą postępowanie z uwagi na okoliczność, że wobec pracowników niepełnosprawnych, na których uzyskano dofinansowania za sporne okresy sprawozdawcze, Spółka nie dopuściła się opóźnienia w wypłacie należnych im wynagrodzeń;

2) art. 9 k.p.a. w zw. z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji poprzez jego niezastosowanie i brak pouczenia Spółki o nałożonych na nią, jako beneficjencie dofinansowania, obowiązków, których naruszenie powoduje dotkliwe konsekwencje finansowe;

3) art. 80 w zw. z art. 11 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na dowodach w postaci pism Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak: [...] oraz z dnia [...] grudnia sierpnia 2018 r. znak: [...] (pisma, które miały rzekomo stanowić dowód potwierdzający terminowość rozliczenia kosztów płac w postaci składek na odpowiednie fundusze ZUS na indywidualnych kontach pracowników niepełnosprawnych), a które to dowody nie są istotne z punktu widzenia normy prawnej określonej brzmieniem art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w zw. z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, bowiem mogą stanowić jedynie dowody na ogólne rozliczenie stanu konta Spółki w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jako płatnika składek, a tym samym nie są jednoznacznymi i kompletnymi dowodami zmierzającymi do udowodnienia, w jakich terminach Spółka poniosła koszty płac w postaci składek na odpowiednie fundusze ZUS wyłącznie na pracowników niepełnosprawnych w spornych okresach rozliczeniowych;

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji poprzez zastosowanie tego przepisu i utrzymanie w mocy decyzji Organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak: [...], pomimo istnienia podstaw do jej uchylenia.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że Organ całkowicie pomija okoliczność, iż ustawodawca nie wyjaśnił, przekroczenie jakich terminów wynikających z odrębnych przepisów powoduje pozbawienie prawa do dofinansowania. Mając to na względzie, Spółka w toku dotychczas prowadzonego postępowania wielokrotnie sygnalizowała Organowi, iż w żadnym wypadku nie miała świadomości, że zdaniem PFRON rzeczony przepis może odnosić się do świadczeń innych, niż wynagrodzenie wypłacane bezpośrednio na konto niepełnosprawnych pracowników.

Skarżąca podniosła, iż nie miała świadomości interpretacji prawnych związanych z nieuiszczaniem składek na ubezpieczenia społeczne w terminie, z uwagi na okoliczność, iż z przedmiotowego przepisu nie wynika wprost jakoby uchybienie właśnie ww. terminom stanowiło negatywną przesłankę otrzymywania przez pracodawców dofinansowania Brak natomiast jakiegokolwiek sygnału ze strony PFRON, mającego na celu poinformowanie Spółki o ciążących na niej obowiązkach, w ocenie Spółki, stoi w sprzeczności z jedną z fundamentalnych zasad prawa administracyjnego, a wyrażoną w art. 9 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.

W ocenie Spółki, PFRON winien zatem czuwać, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości praw i w tym celu powinien udzielać podmiotom z nim współpracującym niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Tymczasem do dnia otrzymania przez Spółkę wezwania do zwrotu przedmiotowego dofinansowania (tj. do września 2018 r.), strona nigdy nie otrzymała wskazówki czy informacji o szeroko interpretowanym obowiązku wynikającym z art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Na gruncie powyższego pomimo, iż jak wskazuje Organ. PRO-FUND od przeszło 6 lat uchybiała terminom opłacania składek, Organ nigdy jej nie pouczył o ewentualnych konsekwencjach przedmiotowych opóźnień, a tym samym uniemożliwił Spółce zastosowania się do interpretacji Organu we wcześniejszych latach, dając jej jednocześnie szansę uniknąć zwrotu dofinansowania w tak dotkliwych rozmiarach. Takie postępowanie bezsprzecznie stanowi naruszenie art. 9 k.p.a.

W ocenie Spółki, nałożenie na nią obowiązku zwrotu całości otrzymanego comiesięcznego dofinansowania w latach od 2012 do 2018 jest niezwykle krzywdzące, a ponadto prowadzi do usunięcia pozytywnych skutków otrzymywania dofinansowania. Podkreślono, że nadrzędny cel udzielenia przedmiotowego dofinansowania, tj. aktywizacja zawodowa oraz dążenie do pełnego i produktywnego zatrudnienia osób niepełnosprawnych, został osiągnięty. Z tej perspektywy uchybienie terminowi w opłaceniu składek na ubezpieczenia społeczne nie powinno być traktowane jako naruszenie uzasadniające wyciąganie wobec Spółki sankcji w postaci zadania zwrotu kwoty otrzymanego wsparcia finansowego. Przemawia za tym nie tylko fakt, że owe uchybienie nie spowodowało jakichkolwiek negatywnych skutków po stronie PFRON (czy też szeroko rozumianego sektora finansów publicznych), wszak wszelkie należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w należnej kwocie zostały uregulowane przez Spółkę, ale również okoliczność, że obowiązek zwrotu kwoty otrzymanego wsparcia finansowego wiązałby się z koniecznością zaniechania dalszego zatrudniania niepełnosprawnych pracowników, a więc całkowicie zniweczyłby cel, dla realizacji którego PRO-FUND zostało przyznane przedmiotowe dofinansowanie. Decyzja Organu stoi zatem w sprzeczności z fundamentalną zasadą, bowiem wpisaną do Konstytucji, a to zgodnie z art. 69 Konstytucji, w myśl którego: Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.

Ponadto, w ocenie Spółki, nawet gdyby uznać interpretację art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji przedstawioną przez Organ za prawidłową, nie sposób stracić z pola widzenia, iż Organ w swojej decyzji nie dokonał rozróżnienia w dopuszczeniu się uchybienia terminu regulowania składników płac na rzecz niepełnosprawnych a pełnosprawnych. Tymczasem, posługując się pojęciem koszty płacy, wyjaśnionym w art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, Ustawodawca odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem pracowników niepełnosprawnych, a nie pracowników pełnosprawnych. Tym samym Organ badając czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji, powinien ustalić czy przedsiębiorca poniósł koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z zachowaniem terminów, a nie koszty płacy pracowników ogółem. Skoro bowiem Skarżąca uzyskała dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika niepełnosprawnego, to w postępowaniu w przedmiocie weryfikowania prawidłowości uiszczania kosztów płacy z tego tytułu, także powinny być ustalane okoliczności dotyczące konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie globalnie wszystkich pracowników. W sytuacji zatem gdy przedsiębiorca dokonał wpłaty całości kosztów płacy dotyczących pracowników niepełnosprawnych, a uchybił terminowi uiszczenia kosztów płacy pracowników pełnosprawnych, powyższe uchybienie nie stanowi podstawy dla zastosowania sankcji wynikającej z przepisu art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Prezes PFRON w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie sąd uznał, że skarga jest częściowo zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez Skarżącą.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o rehabilitacji Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest państwowym funduszem celowym, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych. W myśl art. 1 pkt 2 u.f.p. ustawa określa zakres i zasady działania agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej i państwowych funduszy celowych. Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 1 u.f.p. dochodami publicznymi są daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw. W art. 9 pkt 7 u.f.p. wskazano, że sektor finansów publicznych tworzą państwowe fundusze celowe.

Z treści art. 60 u.f.p., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz. U. poz. 659); dalej: "ustawa z dnia 10 lutego 2017 r." wynika natomiast, że ma on zastosowanie również do przychodów państwowych funduszy celowych. W pkt 1-8 art. 60 u.f.p. wskazano przykładowo, co stanowi niepodatkowe należności budżetowe i tak, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności; 6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe; 7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Wyliczenie w art. 60 u.f.p. ma charakter przykładowy, o czym świadczy termin "w szczególności" i dlatego też, w ocenie sądu, także środki przekazane stronie na mocy art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, których następnie zwrotu zażądał Prezes Zarządu stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

W tym miejscu należy zauważyć, że przed dokonaną zmianą ustawą z 10 lutego 2017 r. treść przepisu nie wskazywała na fundusze celowe. Jednakże art. 60 u.f.p. ma charakter przepisu otwartego i zmiana treści tego przepisu dokonana ww. ustawą jedynie doprecyzowała jego treść. W uzasadnieniu do tej ustawy prawodawca wskazał cyt., że "Omawiany przepis dotyczy jedynie otwartego katalogu środków publicznych o takim charakterze, a poprzez zmianę wprowadzenia do wyliczenia jedynie uzupełniono przepisy ustawy, wyraźnie zaznaczając, że do należności, o których mowa w art. 60, zalicza się również przychody państwowych funduszy celowych". Termin "uzupełnić" oznacza "uczynić kompletnym, dodając to, czego brakuje", nie zaś nadać nowe normatywne znaczenie/zakwalifikować coś odmiennie niż dotychczas. Z powołanych powyżej przepisów odnoszących się do funduszy celowych można wyprowadzić jednoznaczny wniosek, że ich środki stanowią niepodatkowe należności publicznoprawne.

W konsekwencji w sprawie zastosowanie znajduje również art. 67 ust. 1 u.f.p. zgodnie, z którym: do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W związku z powyższym w zakresie ustalenia terminu przedawnienia tych należności, należy odpowiednio zastosować znajdujący się w dziale III Ordynacji podatkowej art. 70 § 1, zgodnie, z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Reasumując, odpowiednie stosowanie art. 70 § 1 O.p. polega na przyjęciu, że początkiem biegu 5-letniego okresu przedawnienia jest koniec roku kalendarzowego, w którym strona otrzymała środki Funduszu za konkretny miesiąc. Sprawa dotyczy m.in. zwrotu środków wypłaconych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okresy sprawozdawcze: październik - grudzień 2012 r., styczeń - kwiecień, czerwiec - październik 2013 r. Ponieważ w dacie orzekania przez organ odwoławczy, tj. 13 sierpnia 2019 r. upłynął już wskazany w art. 70 § 1 O.p. pięcioletni okres przedawnienia dochodzenia ww. roszczeń, postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za ww. okresy sprawozdawcze winno zostać umorzone.

W pozostałym zakresie Prezes PFRON wydał prawidłową decyzję.

Sąd zauważa, że zastosowanie w sprawie znajdują przepisy prawa materialnego obowiązujące na datę złożenia wniosku o wypłatę przedmiotowego dofinansowania. Wynika to z faktu, że organ ocenia zasadność przyznania pomocy na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, a więc według danych z dnia złożenia wniosku. Skoro pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika niepełnosprawnego w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy. Potwierdza to rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U.UE L z dnia 26 czerwca 2014 r., nr 187, s. 1 ze zm., dalej: rozporządzenie 651/2014), które wskazuje w art. 2 pkt 28, że "data przyznania pomocy" oznacza dzień, w którym beneficjent nabył prawo otrzymania pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym. Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ten pogląd nie jest kwestionowany (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2013 r., sygn. akt II GSK 765/12; z 25 lutego 2015r., sygn. akt II GSK 464/14, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3594/15).

Pomoc dotyczy zatem pokrycia wskazanej części kosztów kwalifikowanych, jako kosztów płacy, poniesionych w konkretnym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego przy spełnieniu w tym okresie warunków prawem przewidzianych.

W sprawie ustalono, że Spółka wg organu, w stosunku do pracowników nie opłaciła składek ZUS od wynagrodzeń za okresy sprawozdawcze: listopad 2013 r., luty - czerwiec, sierpień - grudzień 2014 r., styczeń - maj, lipiec - listopad 2015 r., styczeń - marzec, czerwiec - sierpień, październik - grudzień 2016 r., styczeń - październik, grudzień 2017 r. oraz styczeń 2018 r. zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1. Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, zwane dalej "miesięcznym dofinansowaniem", przysługuje w kwocie: 1) 1.800 zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności; 2) 1.125 zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; 3) 450 zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Przypomnieć należy, że przy stosowaniu przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji (stanowiącym przesłanki nabycia uprawnienia przez pracodawcę) oraz przy jego wykładni należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Wykładnia przepisów krajowych powinna być zgodna z wykładnią przepisów unijnych. W myśl bowiem art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia 651/2014.

Zgodnie z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Art. 33 ust. 1 rozporządzenia 651/2014 wskazuje, że pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Tym samym pomoc jest zgodna ze wspólnotowym rynkiem tylko w wypadku spełnienia warunków określonych przepisami. W wypadku niespełnienia takich warunków pomoc taka jest pomocą bezprawną (niedozwoloną).

Rozporządzenie 651/2104 definiuje pojęcie pracownika niepełnosprawnego w art. 2 pkt 3 i wg tego przepisu pracownikiem niepełnosprawnym jest każda osoba, która: a) jest uznana za osobę niepełnosprawną na mocy prawa krajowego; lub b) ma długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w środowisku pracy na równych zasadach z innymi pracownikami.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Natomiast osobą niepełnosprawną jest zgodnie z art. 1 ustawy o rehabilitacji jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.

Zgodnie z art. 33 ust. 5 rozporządzenia 651/2014 intensywność pomocy nie przekracza 75 % kosztów kwalifikowalnych. Z kolei koszty kwalifikowalne to koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego (art. 33 ust. 2)

Mając powyższe przepisy na uwadze należy stwierdzić, że aby strona mogła uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi spełniać warunki do uzyskania tej pomocy publicznej na ostatni dzień miesięcznego okresu sprawozdawczego. Tym samym, zmiany w sytuacji podmiotu nie związane z jego działaniem lub zaniechaniem nie mogą mieć wpływu na możliwość uzyskania dofinansowania. Odnosi się to również do korekt deklaracji, które mogą mieć miejsce, ale tylko w sytuacjach niezależnych do pracodawcy.

Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

W myśl art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zwanego dalej "pracodawcą wykonującym działalność gospodarczą", 75% tych kosztów. Tym samym art. 26a ust. 4 w zakresie intensywności pomocy dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest odzwierciedleniem art. 33 ust. 5 rozporządzenia 651/2014.

Koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Należy zauważyć, że za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).

W sprawie sporna jest kwestia związana z opłaceniem należności składkowych.

Jak stanowi art. 47 ust. 1 usus płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

Sąd w tym miejscu ponownie wskazuje, że przy wykładni przepisów krajowych należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Jest to szczególnie istotne przy odkodowaniu normy prawnej wskazanej w powołanym art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z cytowanym art. 33 ust. 2 rozporządzenia 651/2014 za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Tym samym przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych.

Zasadnie zatem Skarżąca stwierdza, że nieterminowe pokrywanie przez pracodawców miesięcznych kosztów płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji odnosi się wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego, a nie pracowników ogółem. Sąd wyjaśnia, że rola Prezesa PFRON jest ograniczona do kontroli działalności pracodawcy w zakresie odnoszącym się tylko do osób niepełnosprawnych, a nie w całej rozciągłości, która nie ma wpływu na wynagrodzenie osób niepełnosprawnych. W wypadku, gdy nie ma żadnych wątpliwości, że koszty płacy osoby niepełnosprawnej zostały pokryte w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, to niepokrywania kosztów płacy osób pełnosprawnych w wymaganych terminach organ nie może oceniać w kontekście art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, a jedynie w takim wypadku jest zobowiązany do ustalenia, czy przedsiębiorca nie znajduje się w trudniej sytuacji ekonomicznej wg kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej (art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji). Ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych a nie pracowników pełnosprawnych. Dlatego też, w ocenie Sądu, Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy strona poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. W analizowanej sprawie takiego ustalenia organ dokonał i jednoznacznie ustalił, że za wskazane okresy Strona nie poniosła kosztów płacy (składek na ubezpieczenia) w terminie wskazanym w art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Na podstawie przedstawionych informacji pochodzących od ZUS, a więc informacji mających walor dokumentu urzędowego ustalił, że składki na ubezpieczenia za okresy sprawozdawcze: listopad 2013 r., luty - czerwiec, sierpień - grudzień 2014 r., styczeń - maj, lipiec - listopad 2015 r., styczeń - marzec, czerwiec - sierpień, październik - grudzień 2016 r., styczeń - październik, grudzień 2017 r. oraz styczeń 2018 r. zostały opłacone ostatecznie z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

Podkreślenia wymaga, że z akt wynika, iż Skarżąca złożyła deklaracje ZUSowskie (DRA) i nie wpłaciła środków finansowych pozwalających na opłacenie całości składek. Tej okoliczności nie kwestionuje również Spółka, podnosząc jedynie w skardze, że zabrakło w zaskarżonych decyzjach danych odnoszących się do konkretnych niepełnosprawnych pracowników, którym wg organu skarżąca spółka (pracodawca) nie pokryła kosztów płacy (należności składkowych) we wskazanych w przepisach terminie.

Odnosząc się do powyższego zarzutu skargi należy zauważyć, iż skoro na koncie Spółki powstały zaległości przekraczające 14 dni, to obciążyły one proporcjonalnie wszystkich pracowników strony, zarówno niepełnosprawnych jak i pełnosprawnych. Skarżąca nie podnosiła w toku postępowania administracyjnego i nie załączała dowodów, które, w jej ocenie, potwierdzają, że w pierwotnym terminie uregulowała całość należności składkowych wynikających ze złożonych deklaracji i po okresie sprawozdawczym nie korygowała deklaracji w stosunku do osób niepełnosprawnych.

Braku terminowego opłacenia składek w żaden sposób nie zaprzecza Skarżąca, gdyż na tę okoliczność nie przedstawia żadnych dokumentów, jak i również nie przedstawia jakiejkolwiek argumentacji, która to stanowisko organu by kwestionowała. Fakt braku terminowego opłacenia składek potwierdzają także w istocie pisma Strony z dnia [...] grudnia 2018 r. i [...] stycznia 2019 r., w których to poinformowała organ, że do dnia otrzymania wezwania organu z dnia [...] września 2018 r., nie miała świadomości interpretacji prawnych związanych z nieuiszczaniem składek na ubezpieczenia społeczne w terminie (karta 27 i 78 akt adm.). Tym samym Spółka nie zaprzeczyła twierdzeniom organu, że w pierwotnym terminie nie uregulowała całości należności składkowych wynikających ze złożonych deklaracji.

Należy zaznaczyć, iż w skardze w stosunku do okresów objętych kontrolowaną decyzją nie podnosi żadnych twierdzeń wskazujących na inny niż przyjęty w decyzji stan faktyczny. Dlatego też, w ocenie Sądu, organ ten stan faktyczny ustalił w sposób prawidłowy.

Podkreślenia wymaga, że z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, iż funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i nie ma możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Taka konstrukcja systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych ma na celu ochronę tych pracowników. Poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in. kosztów ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP. W związku z powyższym wystarczającym jest, aby pracodawca nie poniósł któregokolwiek z ww. kosztów płacy np. w zakresie składek na ubezpieczenia zdrowotne pracowników niepełnosprawnych, aby stwierdzić, że dofinansowanie nie przysługuje, a przyznane dofinansowanie podlega zwrotowi.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 80 w zw. z art. 11 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 45a ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji, przez przekroczenie swobodnej oceny dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na dowodach w postaci pism z ZUS które miały rzekomo stanowić dowód potwierdzający terminowość rozliczenia kosztów płac w postaci składek na odpowiednie fundusze ZUS na indywidualnych kontach pracowników niepełnosprawnych, a które to dowody nie są istotne z punktu widzenia normy prawnej określonej brzmieniem art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w zw. z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji.

Wbrew twierdzeniom Strony analiza powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, że w wypadku nawet częściowego nieuiszczenia w wymaganym terminie kosztów płacy, dofinansowanie w jakiejkolwiek wysokości nie przysługuje, o czym wprost wskazuje cytowany wyżej art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Tym samym skoro stwierdzono, że strona koszty płacy pokryła po terminie wynikającym z powyższego przepisu, to na mocy art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji organ był zobowiązany wydać decyzję nakazującą zwrot środków. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Podkreślenia wymaga, że w art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji jest mowa o "środkach Funduszu" wraz z odsetkami, nie zaś o "równowartości kwoty dofinansowania w zakresie nieopłaconych terminowo przez skarżącą składek". Dlatego też organ nie naruszył wskazanych przepisów i prawidłowo zażądał zwrotu określonej w decyzji kwoty dofinansowania.

Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 oraz art. 8 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie przez Organ niekonstytucyjnej wykładni ww. przepisów w zakresie przesłanek cofnięcia dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych na skutek nieuzasadnionego, automatycznego przyjęcia, iż Spółka uchybiła art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Należy podkreślić, iż niezależnie od przyczyn przewidzianego w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji opóźnienia skutkiem stwierdzenia nieterminowego poniesienia kosztów płacy jest sankcja w postaci braku możliwości uzyskania dofinansowania przez pracodawcę. Wskazany przepis jest jasny i nie wymaga żadnych szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Jednoznacznie wskazuje, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego nie będzie przysługiwało, jeśli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, przekraczającym 14 dni. A contrario skoro takie dofinansowanie zostało wypłacone, to zwrotowi podlega cała kwota takiego dofinansowania.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi związanych z naruszeniem przepisów proceduralnych Sąd stwierdza, że w żaden sposób nie zostały one naruszone. Organ zebrał dowody, z których jednoznacznie wynikają fakty, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia. Skarżąca żadnych dowodów przeciwnych, zaprzeczających tym faktom nie przedstawiła.

Strona nie może oczekiwać od organu, aby - przy całkowitej bierności samej strony - poszukiwał dowodów podważających jego ustalenia i argumenty. Wobec bierności dowodowej strony skarżącej należy przyjąć dowody z pism ZUS z dnia 9 sierpnia 2018 r. oraz 20 grudnia 2018 r. wskazujące, iż koszty płacy za osoby niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie.

Należy ponownie podkreślić bierność strony skarżącej, która nie wskazała żadnego konkretnego dowodu na poparcie swoich twierdzeń, że dokumenty ZUS nie są jednoznacznymi dowodami wskazującymi, w jakich terminach Spółka poniosła koszty płac w postaci składek na odpowiednie fundusze ZUS na pracowników niepełnosprawnych w spornych okresach rozliczeniowych, również na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, zaś wcześniej nie korzystała z inicjatywy dowodowej, pomimo wezwania przez organ.

Wskazać należy, że Strona opłaciła składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne za okresy sprawozdawcze objęte decyzją z uchybieniem ustawowego terminu. Fakt nieterminowego opłacenia składek wynikał w szczególności ze wstępnej analizy danych zaczerpniętych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS, potwierdzonych informacjami uzyskanymi bezpośrednio z ZUS. Na podstawie wymienionych dowodów w uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał konkretne daty opłacenia składek przez Stronę. Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne, w którym Strona brała czynny udział. Art. 26a ust. 11 ustawy o rehabilitacji w obecnym brzmieniu stanowi przy tym, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Art. 49c wskazuje z kolei, że Fundusz jest uprawniony do nieodpłatnego korzystania z danych zgromadzonych m.in. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W tej sytuacji działania organu w tym zakresie uznać należy za prawidłowe i zgodne z obowiązującym prawem.

Zaskarżona decyzja co do zasady została właściwie sporządzona i uzasadniona. Jednoznacznie wynika z niej, że w wypadku nieopłacenia w całości w wymaganym terminie deklaracji ZUS (DRA), powstają zaległości, które w proporcjonalny sposób obciążają pracowników pełnosprawnych i niepełnosprawnych.

Słusznie organ podkreślał w zaskarżonej decyzji, że przepisy ustawy o rehabilitacji, a w szczególności art. 26a ust. 1a1 nie pozostawiają organowi żadnego luzu decyzyjnego i decyzja wydawana w takim jak przedmiotowy stan faktyczny jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, w której jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy, zobowiązany jest wydać przewidzianą prawem decyzję. Tym samym w żaden sposób organ przy jej wydawaniu nie mógł uwzględniać wskazywanego interesu społecznego czy też słusznego interesu strony.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. Prezes PFRON ponownie rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zastosuje się do przedstawionej powyżej wykładni art. 60 oraz art. 67 ust. 1 u.f.p.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a., albowiem z rozpoznawaniem sprawie skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Skarżąca jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazała kwotę [...] zł, natomiast zasadnie wniosła skargę w stosunku do kwoty [...] zł.

W badanej sprawie skarga została uwzględniona z powodu przedawnienia zobowiązania do zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okresy sprawozdawcze: październik - grudzień 2012 r., styczeń - kwiecień, czerwiec - październik 2013 r. Powyższa okoliczność, zdaniem Sądu, daje podstawę do miarkowania kosztów zastępstwa procesowego. Stąd też zasądzone koszty zastępstwa procesowego Sąd obniżył do wysokości należnej kwoty wynikającej z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2018 r. poz. 265).