Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 102/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1501/04 odrzucającego skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 1132/02 postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 1132/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone przez J.W. decyzje organów podatkowych obu instancji. Odpis powyższego wyroku został doręczony skarżącemu w dniu 3 czerwca 2004 r.

Skarżący w dniu 27 września 2004 r. w oparciu o art. 271 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., wniósł skargę o wznowienie postępowania. W skardze zaskarżono powyższy wyrok i zarzucono WSA we Wrocławiu naruszenie art. 210 § 1 p.p.s.a., polegające na pozbawieniu strony możliwości działania. Podniesiono, że obecny na rozprawie doradca podatkowy nie został pouczony w terminie do zamknięcia rozprawy o skutkach niezgłoszenia wniosku o zwrot kosztów postępowania sądowego. Naruszenie przez Sąd tego obowiązku doprowadziło zdaniem skarżącego do nieorzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1501/04 WSA we Wrocławiu odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Sąd I instancji uznał, powołując się na stanowisko doktryny, że wznowienie postępowania może dotyczyć tylko takich postępowań, które mają charakter orzeczeń kończących postępowanie. Nie może się zatem odnosić do postanowień o charakterze procesowym, do których należy postanowienie rozstrzygające o zwrocie kosztów postępowania. Skoro odrzucona skarga o wznowienie odnosiła się do postanowienia w przedmiocie kosztów, to w ocenie Sądu I instancji za jej pomocą nie można dochodzić wydania takiego postanowienia. Po wtóre, Sąd I instancji wskazał, że wniesiona skarga o wznowienie postępowania została złożona po upływie ustawowego, trzymiesięcznego terminu. Sąd I instancji uznał bowiem, że dniem, w którym rozpoczął bieg terminu do wniesienia skargi był dzień 3 czerwca 2004 r., albowiem w tym dniu skarżący otrzymał odpis wyroku, w którym "brakowało" rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. Skarga o wznowienia postępowania mogła zatem być wniesiona najpóźniej do dnia 3 września 2004 r. Skarżący wniósł skargę o wznowienie dopiero w dniu 27 września 2004 r. Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji na podstawie art. 281 p.p.s.a., odrzucił skargę o wznowienie postępowania.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 17 marca 2006 r., odrzucającego skargę o wznowienie postępowania (tak podaje autor skargi kasacyjnej). Niemniej jednak z jej treści wynika, że wniesiona skarga kasacyjna dotyczyła postanowienia z dnia 17 lutego 2006 r. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:

- art. 270 p.p.s.a. przez błędną jego wykładnię polegająca na przyjęciu, że wznowienie może dotyczyć tylko takich postępowań, które zostały zakończone prawomocnymi orzeczeniami, to jest takimi, które są nie tylko prawomocne, ale które maja charakter orzeczeń kończących postępowanie i że rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania ma charakter odrębnego "postępowania", które nie kończy postępowania,

- art. 6 p.p.s.a. polegająca na braku jego zastosowania przy wydawaniu rozstrzygnięcia.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej na wstępie przedstawiono stan faktyczny sprawy, a następnie omówiono postawione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty. W ocenie autora skargi kasacyjnej argumentacja zaprezentowana w zaskarżonym orzeczeniu dotycząca art. 270 p.p.s.a. stanowiła swoistą nadinterpretację. Błędnie bowiem przyjęto, że wznowienie może dotyczyć tylko takich postępowań, które zostały zakończone orzeczeniami kończącymi postępowanie i że rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania ma charakter odrębnego postępowania, które nie kończy postępowania sądowego. Tym samym, według skarżącego, postanowienie sądu w przedmiocie kosztów postępowania, jako element składowy wyroku uwzględniającego skargę, jest postanowieniem, od którego przysługuje możliwość wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Ponadto podniesiono, że WSA we Wrocławiu, nie informując doradcy podatkowego reprezentującego stronę skarżącą, o możliwości złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania doprowadził do wydania wyroku z naruszeniem zasad procesowych, tj. art. 6 i 210 p.p.s.a. Wskazano również, że Sąd I instancji w myśl art. 135 p.p.s.a. miał możliwość i obowiązek usunąć te nieprawidłowości powstałe w toku prowadzonego postępowania, czego jednak nie uczynił, pozostawiając w obrocie prawnym wyrok wydany z naruszeniem zasad procedury.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuję:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, albowiem za chybione należy uznać przedstawione w niej zarzuty.

Na wstępie należy zaznaczyć, że rozważania Sądu I instancji dotyczące art. 270 p.p.s.a. należy uznać za bezprzedmiotowe. Strona skarżąca wniosła bowiem skargę o wznowienie postępowania od wyroku z dnia 14 maja 2004 r., a nie od postanowienia w przedmiocie kosztów, do wydania którego de facto nigdy nie doszło. Skoro zatem postanowienie takie nie istniało, to niezasadne było rozważanie czy postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania jest orzeczeniem prawomocnym, o którym mowa w art. 270 p.p.s.a. Tym samym również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni tego przepisu należy uznać za bezprzedmiotowy.

Sąd I instancji powinien był w pierwszej kolejności ustalić, czy uchybienie w zakresie niepouczenia doradcy podatkowego o przysługującej stronie możliwości zgłoszenia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, a więc uchybienie art. 6 i art. 210 § 1 p.p.s.a. jest naruszeniem uzasadniającym wniesienie skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. A zatem czy uchybienie tego typu pozbawiło stronę możliwości działania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszenie art. 6 i art. 210 § 1 p.p.s.a. polegające na niepouczeniu przez sąd administracyjny strony działającej samodzielnie bądź występującego w jej imieniu doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego o skutkach niezgłoszenia wniosku o przyznania należnych kosztów nie pozbawia strony możliwości działania, o jakiej mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Tego typu naruszenie bez wątpienia utrudnia stronie dochodzenie swoich praw, ale ich nie uniemożliwia. Brak było zatem podstaw do składania skargi o wznowienie postępowania w oparciu o art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Wskazać jednocześnie należy, że strona miała możliwość dochodzenie swoich praw w tym zakresie na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. Mogła ona bowiem w ciągu 14 dni od dnia doręczenia z urzędu odpisu wyroku zgłosić wniosek o jego uzupełnienie.

Wskazane na wstępie uchybienie Sądu I instancji nie oznacza jednak, że samo rozstrzygnięcie sądu zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia 17 lutego 2006 r. było nieprawidłowe. Należy mieć na uwadze, że złożona przez stronę skarga o wznowienie postępowania została wniesione po terminie, czego zresztą w ogóle nie kwestionuje autor skargi kasacyjnej. Dniem w którym rozpoczął bieg terminu do wniesienia skargi był dzień 3 czerwca 2004 r., albowiem w tym dniu skarżący otrzymał odpis wyroku z dnia 14 maja 2004 r., od którego złożył skargę o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienia postępowania mogła zatem być wniesiona najpóźniej do dnia 3 września 2004 r. (stosownie do treści art. 277 p.p.s.a.) Skarżący wniósł skargę o wznowienie dopiero w dniu 27 września 2004 r., a więc po upływie terminu. Stąd też Sąd I instancji zasadnie przyjął, że zaszły przesłanki uzasadniające jej odrzucenie.

Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 6 p.p.s.a., to należy go uznać za całkowicie bezzasadny.

Zgodnie z treścią art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Strona skarżąca sugeruje, że Sąd I instancji naruszył ten przepis w toku wydawania rozstrzygnięcia, ponieważ go nie zastosował. Takie sformułowanie zarzutu oznacza, że skarżący zarzuca sądowi brak poinformowania strony o przysługujących jej możliwościach podejmowania określonych czynności procesowych. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika raczej, że zarzut ten miał uzasadniać fakt pominięcia przez Sąd w fazie wydawania zaskarżonego postanowienia kwestii naruszenia we wcześniejszej fazie postępowania art. 6 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej wydaje się jednak nie dostrzegać, że zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lutego 2006 r. Sąd I instancji, odrzucił skargę o wznowienie postępowania z przyczyn formalnych i w ogóle nie badał, o czym była mowa wyżej, skargi pod kątem jej zasadności. A zatem nie mógł odnieść się do kwestii, czy w istocie doszło do naruszenia art. 6 p.p.s.a. Tym samym zarzut naruszenia art. 6 p.p.s.a. należy uznać za bezzasadny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie

art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.