Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 15/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 12 ust. 1, § 45 ust. 1, § 46 ust. 1 i 2, § 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. M. i H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg H. K. i M. M. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "WINGiK") z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Decyzję tę wydano w następującym stanie sprawy.

M. M. zwróciła się do Starosty Powiatu [...] o wprowadzenie do zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków zmian dotyczących działki nr 1075 według stanu ustalonego na gruncie w obecności Sądu przez biegłego mierniczego w dniu 13 maja 1958 r. i zatwierdzonego postanowieniem Sądu Powiatowego [...] o sygn. akt [...] (dawna działka pgr 961/1) w zakresie jej powierzchni oraz przebiegu granic z działkami 1076/1 i 1076/2.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Starosta Powiatu [...] odmówił wprowadzenia do ewidencji żądanych zmian dotyczących działki nr 1075/3. Wskutek uwzględnienia odwołań M. M. i H. K., WINGiK decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], ponownie odmówił dokonania zmian w ewidencji w zakresie dotyczącym działki nr 1075/3. Organ ustalił, że ewidencję gruntów wsi R. założono w latach 1966 – 1967. Składając zeznanie do protokołu nr [...] w 1966 r. J. K., ojciec M. M., nie ujawnił postanowienia Sądu Powiatowego [...] z dnia 12 maja 1958 r. sygn. [...] o dziale spadku po K. K. oraz faktu władania działką 961/1, stanowiącej obecnie część działki 1075. Oświadczenie o władaniu działką 961/1 złożył natomiast przedstawiciel Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej [...]. Powyższego postanowienia nie ujawniono również podczas uwłaszczeń w 1974 r. Także działka 961/1 nie została objęta aktem własności ziemi, ponieważ nie podano, że znajduje się ona we władaniu ww. Dlatego w ewidencji pozostawiono zapis o władaniu działką 961/1 przez Urząd Gminy [...] (następcę ustrojowego Prezydium). W 1984 r. dokonano kontroli terenowej ewidencji, w wyniku której połączono działki nr 961/1 i pow. 0,05 ha i nr 1117 o pow. 1,03 ha tworząc działkę nr 1075 o pow. 0,08 ha, jako że działki te były we władaniu tego samego podmiotu, tj. Urzędu Gminy [...], a w terenie stanowiły drogę dojazdową do kilku gospodarstw rolnych. W 2007 r. przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków, przy czym do zmiany danych na cyfrowe wykorzystano istniejące zasoby. Granice działek obliczono jako pochodną granic w oparciu o dane znajdujące się w zasobie, stosownie do § 82 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) zwane dalej rozporządzeniem. Z uwagi na zgłoszone uwagi przez przedstawiciela Gminy [...], że działka nr 1075 nie jest własnością tego podmiotu, wykonawca modernizacji podzielił działkę ze względu na ustalony stan prawny. Nowo powstałe działki nr 1075/1 o pow. 0,05 ha wpisano jako własność prywatną zgodnie z poświadczeniem z KW nr [...] gm. kat. [...] oraz protokołem badania tej księgi z dnia 3 lipca 2007 r., przy uwzględnieniu postanowienia Sądu Rejonowego [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po S. K., a nr 1075/2 o pow. 0,04 ha we władaniu Gminy. Informacja o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków ogłoszono w Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia 7 marca 2008 r. pod poz. [...]. Zgodnie z decyzją Wójta Gmin [...] z dnia [...] maja 2008 r. działka nr 1075/1 podzielona została na działki nr 1075/3 o pow. 0,05 ha i nr 1075/4 o pow. 0,0011 ha. Działka nr 1075/4 zajęta jest przez chodnik w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...], która z mocy prawa stała się własnością Województwa [...].

Starosta stwierdził również, że stosując się do wskazań organu odwoławczego wezwano M. M. i H. K. do przedłożenia aktualnej dokumentacji geodezyjnej z ustalenia granic działki nr 1075/3, która mogłaby stanowić podstawę wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym, jednak dowodów takich nie przedłożono. Nie mogły natomiast stanowić podstawy wpisu przedłożone przez nie dokumenty z 1958 r. w postaci planu sytuacyjnego w skali 1:2880 oraz postanowienia Sądu Powiatowego [...] o sygn. [...] w przedmiocie działu spadku. Podstawę ponownego przeliczenia powierzchni działki stanowić mógłby tylko operat geodezyjno-prawny.

W odwołaniach od powyższej decyzji M. M. i H. K. zażądały jej uchylenia i wyjaśnienia sprawy z uwzględnieniem przedłożonych dokumentów.

M. M. wniosła o ujawnienie w ewidencji stanu prawnego działki nr 1075/3 sprzed modernizacji zarzucając bezprawną zmianę jej powierzchni oraz podważenie postanowienia Sądu Powiatowego [...] z dnia [...] maja 1958 r. sygn. [...], wydanym po dokonaniu bezpośrednich pomiarach na gruncie w toku postępowania o dział spadku. Zarzuciła pominięcie dokumentów własności działki nr 1075, tj. aktu notarialnego z 1917 r., aktu notarialnego z 1942 r., postanowienia sądu z 1958 r., wypisu z KW [...] oraz planu zagospodarowania działki z dnia 1 października 1981 r. Ma z nich wynikać, że prawna powierzchnia działki 1075 (pgr. 961/1) wynosi 567 m2, a nie 500 m2. Zarzuciła również zatajenie planu sytuacyjnego z dnia 13 maja 1958 r. sporządzonego dla pgr 961/1 oraz przemilczenie mapy z 1939 r. z działu spadku sąsiedniej działki nr 1939 oraz mapy z podziału działki nr 1076. W jej ocenie modernizację ewidencji gruntów i budynków wykorzystano do wprowadzenia do operatu ewidencyjnego zaistniałych nieprawidłowości dotyczących działki nr 1075/3 poprzez dopasowanie tej działki do ogrodzenia działki nr 1076, przeniesienie w trakcie modernizacji 67 m2 powierzchni na rzecz działki nr 1076 (1076/1 i 1076/2) i powiększenie jej powierzchni kosztem działki nr 1075/3. Stwierdziła, że nie wyjaśniono powodów zmniejszenia powierzchni działki 1075/1 z 567 m2 do 500 m2 i zwiększenia powierzchni działki nr 1075/2 z 245 m2 do 300 m2.

Z kolei H. K. zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77 i art. 78usatwy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm.), art. 64 Konstytucji RP oraz art. 7d ust. 1, art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, podtrzymując także wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu od poprzedniej decyzji organu I instancji, ponieważ nie zostały one poprzednio rozważone. W jej przekonaniu organ I instancji nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego poprzez pomijanie i zatajanie dokumentów potwierdzających stan prawny działki nr 1075 sprzed modernizacji, w tym dokumentów sądowych, planu sytuacyjnego z pomiaru pgr. 961/1 z dnia 13 maja 1958 r. i szkicu polowego z pomiaru pgr. 961 i 1117 z dnia 19 czerwca 1969 r. W jej mniemaniu podczas modernizacji Starosta bezprawnie i bez żadnego dokumentu samowolnie zmienił powierzchnię działki nr 1075, przenosząc 67 m2 na rzecz sąsiedniej działki nr 1076, dopasowując granicę do wzniesionego przez właścicieli działki nr 1076 ogrodzenia, a ponadto unieważnił i wyeliminował z obrotu prawnego dokument sądowy dotyczący prawnej powierzchni jej działki. Starosta nie powiadomił wszystkich właścicieli działki nr 1075 o dokonanych zmianach i nie wyjaśnił bezprawnego sposobu przeprowadzenia modernizacji, a ponadto w sposób nieuprawniony zażądał od zainteresowanych nowych dokumentów dotyczących wprowadzenia żądanych zmian. W ocenie odwołującej się droga oznaczona jako pgr. 961/1 jest prywatna i należy wyjaśnić, kto i kiedy odebrał tę własność właścicielom, sporządził nieprawdziwe dokumenty, aby stworzyć właścicielom przyległej działki nr 1076 dojazd. Powierzchnia drogi została poszerzona kosztem jej własności.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2013 r. WINGiK utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków zobowiązany jest do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dokumentami i materiałami źródłowymi. Zmian dotyczących granic i powierzchni nieruchomości dokonuje się na podstawie opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, stosownie do § 44 pkt 2, § 45 ust. 1, § 46 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Natomiast w odniesieniu do podmiotu zmiany wprowadza się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych (§ 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). W przypadku jednak istnienia sporu o zasięg własności na gruncie (sporu granicznego) w pierwszej kolejności niezbędne jest jego rozstrzygnięcia w postępowaniu rozgraniczeniowym, a wydana w takiej sprawie ostateczna decyzja lub prawomocne orzeczenie sądu stanowić będą dopiero podstawę do dokonania zmian w operacie ewidencyjnym. W myśl zaś art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia, osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. Zmian dokonuje się na podstawie dokumentów najbardziej aktualnych.

Organ odwoławczy wyjaśnił również istotę postępowania modernizacji ewidencji, którego celem jest unowocześnienie technik i organizacji jej prowadzenia dla dostosowania do aktualnych wymogów technicznych. Pole powierzchni działki ewidencyjnej podczas modernizacji oblicza się na podstawie współrzędnych punktów granicznych określających przebieg linii granicznych, i określa się je w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001. Pole to jest funkcją jej granic i w związku z prowadzeniem ewidencji może ulec zmianie. W minionym czasie pole powierzchni działek obliczane było mniej dokładnymi metodami graficznymi, niż aktualnie, dlatego dane ewidencyjne działki dotyczące jej powierzchni mogą się różnić od stanu sprzed modernizacji.

Odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy ustalono, że działka nr 1075/3 objęta KW nr [...], stanowi drogę o powierzchni 0,0500 ha i jest przedmiotem współwłasności osób fizycznych. Dla działki nr 1075/2 wykazana jest natomiast powierzchnia 0,0400 ha. W ewidencji, podczas jej zakładania, nie ujawniono postanowienia Sądu Powiatowego [...] z dnia 12 maja 1958 r. sygn. [...] w sprawie o dział spadku, dotyczącego m.in. pgr. 961/1. Natomiast w toku czynności związanych z prowadzeniem ewidencji przedmiotowy grunt wraz z działką nr 1117 włączono do działki nr 1075 stanowiącej drogę pozostającą we władaniu Urzędu Gminy [...]. Ze względu na stan prawny, w wyniku modernizacji, działka nr 1075 uległa podziałowi na działkę nr 1075/1 stanowiącą własność osób prywatnych oraz działkę nr 1075/2 we władaniu Gminy [...]. Właścicieli działki nr 1075/1 wykazano w operacie ewidencyjnym na podstawie poświadczenia z księgi wieczystej nr [...] kat. R. oraz postanowienia spadkowego Sądu Rejonowego [...] z dnia 30 lipca 2007 r. sygn. [...]. Decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], z działki nr 1075/1 o pow. 0,05 ha wydzielono działkę nr 1075/4 o pow. 0,0011 ha zajętą pod chodnik w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] i grunt ten z mocy prawa na podstawie decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...], stał się własnością Województwa [...]. Dla działki nr 1075/3 o pow. 0,0500 ha założono KW nr [...], a na podstawie zawiadomienia od Sądu Rejonowego [...] o założeniu księgi wieczystej, organ I instancji ujawnił w operacie ewidencyjnym dla działki nr 1075/3 powierzchnię wynoszącą 0,0500 ha. Zatem przed modernizacją w operacie ewidencyjnym obrębu Rzędzianowice wykazana była działka nr 1075 o pow. 0,0800 ha, posiadająca nieuregulowany stan prawny. Podziału działki nr 1075 na działkę nr 1075/1 o pow. 0,05 ha i działkę nr 1075/2 o pow. 0,04 ha dokonano w wyniku rozpatrzenia uwagi przedstawiciela Gminy [...] dotyczącej stanu prawnego tej działki, zgłoszonej podczas wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji do wglądu stron. O wyłożeniu projektu operatu zawiadomiono też imiennie M. M.

W ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw prawnych do dokonania w operacie żądanych przez wnioskodawczynię zmian dotyczących powierzchni działki nr 1075/3. Powoływane przez zainteresowane strony dokumenty w postaci postanowienia Sądu Powiatowego [...] z dnia [...] maja 1958 r. sygn. [...], akt notarialny z 1917 r. i 1942 r. oraz plan zagospodarowania działki z dnia 1 października 1981 r. nie mogły stanowić podstawy takich zmian, ponieważ nie spełniały one wymogów określonych przepisami prawa. Brak też było podstawy do ujawnienia w operacie ewidencyjnym stanu prawnego działki sprzed modernizacji, jako że własność działki nr 1075/3 wykazano zgodnie z dokumentami i materiałami źródłowymi dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję. Dokumenty sporządzone kilkadziesiąt lat przed przeprowadzeniem z urzędu postępowania modernizacyjnego nie stanowią podstawy do dokonania zmian w operacie, ponieważ nie posiadają one statusu aktualności. W przekonaniu organu wyższego stopnia, w rozpatrywanej sprawie istnieje spór graniczny, który nie może zostać rozstrzygnięty przez organ ewidencyjny. Brak bowiem podstawy do wprowadzenia zmian w zakresie powierzchni rzeczonych działek. Dostępne dla Starosty Powiatu [...] dokumenty i materiały źródłowe wskazują natomiast, że dane ewidencyjne działki nr 1075/3 wykazane w operacie są aktualne w znaczeniu wynikającym z powyżej cytowanych przepisów.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem M. M. i H. K. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi. Skarżące zażądały spowodowania wprowadzenia do ewidencji stanu działek nr 1075/3 i 1075/2 sprzed modernizacji tak, aby powierzchnia działki nr 1075/3 ponownie wynosiła 567 m2, i unieważnienia samej modernizacji przeprowadzonej z rażącym naruszeniem prawa ingerującej w przysługujące im prawo własności działki nr 1075/3, której powierzchnię zmniejszono o 67 m2. W ich ocenie w toku niniejszego postępowania doszło do naruszenia tak przepisu art. 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, jak również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zmieniając powierzchnię ich działki organy nie posłużyły się jakimkolwiek dokumentem, który upoważniałby do takich zmian. Pomimo tego nie uwzględniono przedłożonych przez nich dokumentów, które zostały jedynie ocenione jako historyczne, choć nie podważono ich prawdziwości, co narusza art. 76 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie i uznając sformułowane zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.

Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w aspekcie wyżej przytoczonych przesłanek Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny spraw ustalony przez organy administracji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Sąd uznaje za własne ustalenia.

Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). Rozporządzenie to posługuje się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego, która następuje z urzędu lub na wniosek, poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych - niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów, z których wynikają przedmiotowe zmiany (§ 45 ust. 1, § 46 ust. 1, § 47 ust. 1). Dokumenty, które mogą być podstawą zmienionego wpisu określa § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2. Są to m.in. akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, prawomocne orzeczenia sądowe, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania geodezyjne i kartograficzne. Procedura aktualizacji ma zatem charakter rejestrowy. Wprowadzane w jej trakcie zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Jest to zatem procedura sformalizowana w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (vide wyrok NSA z 07.05.2008 r., I OSK 719/07, Lex nr 505313, wyrok WSA w Białymstoku z 08.12.2009 r., II SA/Bk 450/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze sformalizowany charakter procedury aktualizacji danych ewidencyjnych przyjąć należy, że obejmuje ona dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych, o których mowa w § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2 rozporządzenia. W pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek (por. wyrok NSA z 07.05.2008 r., I OSK 719/07, Lex nr 505313).

Przedstawione rozumienie pojęcia aktualizacji oraz techniczno - deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, która jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem (rejestrem) informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach - wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem M. M. z dnia 1 czerwca 2010 r. o wprowadzenie do nowej ewidencji gruntów stanu prawnego dla działki nr 1075 sprzed modernizacji ustalonego na gruncie przez biegłego w dniu 13 maja 1958 r. zatwierdzonego postanowieniem Sądu sygn. akt [...].Wnioskodawczyni zastrzegła, że pomiar sądowy jest niepodważalny, a zamierzona powierzchnia działki nr 1075 wynosiła 567m2 i tylko taka powierzchnia może być wprowadzona do zmodernizowanej ewidencji gruntów. W piśmie z dnia 5 grudnia 2012 r. (karta akt admin. I inst. nr 105) M. M., wyjaśniła, że w wyniku odłączenia od powierzchni działki 11 m2 na chodnik i włączeniu w pas drogowy powierzchnia działki 1075/3 winna wynosić 556 m2. M. M. i H. K. domagały się również ustalenia na jakiej podstawie w trakcie modernizacji ewidencji gruntów doprowadzono do zwiększenia powierzchni działki 1076 kosztem ich działki nr 1075. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że aktualnie oznaczona w ewidencji gruntów działka nr 1075/3 (dawna pgr 961/1) jest objęta księgą wieczystą [...] i stanowi drogę o pow. 0.0500 ha, jest współwłasnością osób fizycznych w określonych częściach udziałów. Natomiast dla działki 1075/2 wykazana jest powierzchnia 0,0400 ha. Postanowienie Sądu Powiatowego [...] z dnia [...] maja 1958 r. sygn. akt [...] w sprawie o dział spadku dotyczącego między innymi pgr. 961/1 nie zostało ujawnione podczas zakładania ewidencji gruntów wsi R. w latach 1966 - 1967. Wymieniona pgr 961/1 wraz z działką nr 1117 została włączona do działki nr 1075 stanowiącą drogę i będącą we władaniu Gminy [...]. Ze względu na ustalony stan prawny działka w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków uległa podziałowi na działkę nr 1075/1 stanowiąca własność osób fizycznych oraz działkę nr 1075/2 będącą we władaniu Gminy [...]. Podział działki został wykonany w wyniku rozpatrzenia uwag wniesionych do modernizowanego operatu ewidencyjnego przez przedstawiciela Gminy [...]. Właściciele działki nr 1075/1 zostali wykazani w operacie ewidencji gruntów na podstawie poświadczenia z księgi wieczystej nr [...] gm. kat. R. oraz postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 30 lipca 2007 r. sygn. akt [...]. Decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...].05.2008 r. nr [...] z działki nr 1075/1 o pow. 0,05 ha wydzielono działkę 1075/4 o pow. 0,0011ha zajętą na chodnik w pasie drogi wojewódzkiej nr [...] i grunt ten z mocy prawa na podstawie decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] stał się własnością Województwa [...]. Dla działki nr 1075/3 została założona nowa księga wieczysta wyżej wymieniona, a na podstawie zaświadczenia Sądu Rejonowego [...] o założeniu księgi wieczystej organ I instancji dokonał ujawnienia w operacie ewidencyjnym działki nr 1075/3 powierzchni 0,0500 ha. Kwestia podziału działki 1075/1 z przeznaczeniem na chodnik 11 m2 nie jest kwestionowana przez skarżące.

Żądanie wprowadzenia powierzchni działki wynikającej z dokumentów takich jak postanowienie Sądu Powiatowego [...] sygn. akt [...] z dnia 12 maja 1958 r. a także dokumentów wymienionych w odwołaniu M. M. takich jak akt notarialny z 1917 r., akt notarialny z 1942 r. i plan zagospodarowania działki z dnia 1 października 1981 r. nie stanowią podstawy do dokonania zmian w danych ewidencyjnych obr. [...] co do powierzchni tej nieruchomości. Dokumenty te nie spełniają wymogów określonych przepisami prawa.

Stanowisko organów ewidencyjnych, Sąd w kontekście ustalonego stanu faktycznego, uznał za zgodne z przepisami prawa. Stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych. W § 12 zostały wskazane dokumenty, które mogą być podstawą do uwidocznienia w ewidencji zmian praw osób do gruntów i budynków oraz zmian danych liczbowych i opisowych działek. W szczególności dokumentami tymi mogą być umowy zawarte w formie aktów notarialnych dotyczące ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali (pkt 3 ust. 1 § 12 rozporządzenia). Okoliczność istnienia dokumentacji geodezyjnej nieruchomości powoływana w akcie notarialnym sporządzonym kilkadziesiąt lat temu, sprzed założenia ewidencji gruntów nie może stanowić podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów w zakresie części opisującej daną działkę (powierzchnię), która podlegała w kolejnych latach podziałowi, zmianie numeracji. To właśnie w czasie zakładania ewidencji gruntów w latach 1996 -1997 powstała działka nr 1075 z połączenia dawnej pgr 961/1 i działki nr 1117. Dokumentacja dołączona do takiego aktu notarialnego poprzez późniejsze zdarzenia na gruncie, które zostały wyżej opisane utraciła swoją aktualność i dlatego wniosek o ujawnienie danych zawartych w dokumentacji sprzed kilkudziesięciu lat nie prowadziłby do aktualizacji ewidencji gruntów. Z tych przyczyn żądanie skarżących nie mogło być uwzględnione przez organy.

Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów, jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i § 11 rozporządzenia (§ 46 ust. 1 rozporządzenia). Aktualizację operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Taką aktualną dokumentacją nie okazały się skarżące w trakcie prowadzonego postępowania o zmianę danych w ewidencji gurtów, których wprowadzenia się domagały.

Podkreślić należy, że postępowanie mające na celu aktualizację ewidencji gruntów ma charakter rejestrowy, czyli wtórny do zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów. W orzecznictwie za utrwalony należy uznać pogląd, że w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów mieści się także usuwanie (prostowanie błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Zauważyć jednak należy, że czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji gruntów, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję miedzy innymi przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami. Te oczywiste pomyłki, które mogą wprowadzać organy znajdują potwierdzenie dokumentacji bazowej ewidencji gruntów, a nie są wytworzone przez organy ewidencyjne. Dlatego tez wnioskowane przez skarżące zmiany nie znajdują oparcia w dokumentacji geodezyjnej będącej podstawą dokonanych wpisów w ewidencji gruntów. Innymi słowy grancie dla wprowadzania zmian w ewidencji gruntów na skutek prostowania błędnych zapisów (oczywistych omyłek) wyznacza aktualna dokumentacja geodezyjna.

Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy wskazuje na istnienie sporu co do zasięgu własności, a prowadzenie postępowania w tym zakresie należy do kompetencji sądu powszechnego.

W skardze skarżące M. M. i H. K. wniosły o wprowadzenie do ewidencji gruntów po modernizacji stanu prawnego dz. nr 1075/3 równej 567 m2 tak jak było przed modernizacją. Przedstawiony wyżej stan faktyczny i prawny dotyczący działki nr 1075/3, ale przypomnieć trzeba, że działka ta powstała już po ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 18, poz. [...] z dnia 7 marca 2008 r. informacji, że projekt operatu opisowo - kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów. Skarżąca na etapie postępowania administracyjnego żądała wprowadzenia zmiany dotyczącej powierzchni określonej przez nią dla działki nr 1075/3 - 556 m2, co wskazuje na rozbieżności składanych wniosków w zakresie powierzchni tej samej działki. Skarżące w skardze wskazują, że część powierzchni działki nr 1075/3 została włączona do działki nr 1076. Organy wyjaśniły odnosząc się do dokumentów geodezyjnych, że brak jest w zasobie geodezyjnym dokumentacji, która potwierdzałaby stanowisko skarżących. Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że sprawa dotyczy zasięgu prawa własności, a tego rodzaju zmiany w ewidencji gruntów mogą być wprowadzone na podstawie dokumentów wymienionych w § 12 rozporządzenia.

Sąd stwierdza też, że organy ewidencyjne bardzo starannie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zgromadziły materiał dowodowy, umożliwiły stronom zapoznanie się z nim zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Ponadto Sąd stwierdza, że w toku prowadzonego postępowania strony były informowane o każdej czynności tak przez organ I jak i II instancji. Powyższe pozwala przyjąć, że organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające z dochowaniem jego reguł, a to czyni niezasadnym zarzuty zawarte w skardze odnośnie naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że organy nie naruszyły również art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP.

Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.