Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 40/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi P. spółka jawna z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Kołek rozporowo-klinujący" nr Rp – 6257 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej spółki Przedsiębiorstwo P. spółka jawna z siedzibą w K. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...], Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. wniosku W. K. – prowadzącego Przedsiębiorstwo P. w C. o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kołek rozporowo-klinujący" nr Rp-6257, udzielonego na rzecz skarżącej spółki P. spółka jawna z siedzibą w K., działając na podstawie art. 102 i art. 103 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej także p.w.p.) oraz art. 100 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. – unieważnił prawo z rejestracji w/w wzoru przemysłowego w części dotyczącej odmiany kołka przedstawionej na Fig. 5 i Fig. 5a (pkt 1 decyzji) oraz zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania w sprawie (pkt 2 decyzji).

Z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia 17 czerwca 2005 r. przedsiębiorca W. K. – prowadzący P. w C. wystąpił do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kołek rozporowo-klinujący" nr Rp-6257, udzielonego 24 maja 2004 r., z pierwszeństwem od dnia 19 września 2003 r., na rzecz skarżącej spółki. Jako podstawę wniosku strona wskazała przepisy art. 102 i art. 103 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p., powołując się jednocześnie na interes prawny wywodzony z faktu, iż uprawniony ze spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego wystąpił do wnioskodawcy z roszczeniami dotyczącymi naruszenia spornego prawa, co w konsekwencji prowadziło do ograniczenia jego działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wniosku W. K. podniósł, że w dacie zgłoszenia do ochrony wytwór według postaci przedmiotowego wzoru przedstawionej na Fig. 5 i Fig. 5a nie posiadał zdolności rejestrowej określonej w art. 102 p.w.p. z powodu braku nowości. Zdaniem wnioskodawcy kołek o wyglądzie tożsamym do spornego wzoru (Fig. 5 i Fig. 5a) był produkowany i sprzedawany przez wnioskodawcę od 2002 r., a także ujawniony przez niego na Międzynarodowych Targach Budownictwa "BUDMA" w Poznaniu w styczniu 2003 r. Jako dowód braku nowości wnioskodawca przedstawił:

- dokumentację konstrukcyjną z Rejestrem Dokumentacji Konstrukcyjnej i oświadczeniem konstruktora J. S. odnośnie wykonania wskazanego kołka u wnioskodawcy,

- oświadczenie S. o wykonaniu drążenia gniazd formy i elektrod kształtowych do przedmiotowej postaci kołka wraz z rachunkami,

- oświadczenie firmy S. o zakupie wskazanego na oświadczeniu przedmiotowego kołka wraz z fakturami z listopada 2002 r. i lutego 2003 r.,

- oświadczenie firmy M o zakupie wskazanego na oświadczeniu przedmiotowego kołka wraz z fakturą z listopada 2002 r.,

- oświadczenie firmy N. o zakupie wskazanego na oświadczeniu przedmiotowego kołka wraz z fakturą z marca 2003 r., oraz

- oświadczenia A. P. i K. L. dotyczące ujawnienia wskazanego na oświadczeniach przedmiotowego kołka na Międzynarodowych Targach Budownictwa "BUDMA" w Poznaniu w styczniu 2003 r.

Pismem z dnia 24 października 2005 r. W. K. rozszerzył swój wniosek, domagając się unieważnienia w całości prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego. Jako dodatkową podstawę prawną wnioskodawca wskazał przepis art. 117 ust. 2 p.w.p., stwierdzając, że sporny wzór narusza prawa autorskie J. B.

Następnie w toku dalszego postępowania spornego wnioskodawca wywodził dodatkowo, iż brak nowości wszystkich postaci spornego wzoru przemysłowego wynika ze zgłoszenia wzoru użytkowego W-113552 dokonanego w dniu 13 września 2002 r. i opublikowanego dnia 22 marca 2004 r. w BUP nr 6/2004, a także ze zdjęcia kołka "fisher", z katalogu EJOT ze stycznia 2002 r. i katalogu włoskiej firmy "friulsider" z 2000 r.

Skarżąca spółka, jako uprawniony z rejestracji spornego wzoru przemysłowego nr Rp-6257, w odpowiedzi na wniosek o unieważnienie nie zgadzając się z postawionym zarzutem braku nowości - wniosła o jego oddalenie. Uprawniona spółka zaprezentowała zastrzegane postacie spornego kołka na Międzynarodowych Targach Budownictwa "BUDMA" w Poznaniu w styczniu 2004 r., tj. po dacie zgłoszenia do rejestracji spornego wzoru przemysłowego, a przed datą opublikowania dnia 22 marca 2004 r. w BUP zgłoszenia wzoru użytkowego W-113522. Skarżąca spółka podważyła także wartość dowodową materiałów przedłożonych na okoliczność wcześniejszej, niż data zgłoszenia do rejestracji – produkcji i sprzedaży spornego kołka przez W. K. Strona skarżąca stwierdziła, że jeśli chodzi o Rejestr Dokumentacji Konstrukcyjnej, to nie zawiera on żadnej daty, która pozwalałaby wiarygodnie potwierdzić rzeczywistą datę powstania tego rejestru. Podobnie, jeśli chodzi o oświadczenie konstruktora J. S., to – według uprawnionej z rejestracji – również nie zawierało ono żadnej wiarygodnej daty, a jedynie ogólne odwołanie się do w/w Rejestru Dokumentacji Konstrukcyjnej. Zdaniem skarżącej również oświadczenie S. o wykonaniu drążenia gniazd formy i elektrod kształtowych do przedmiotowej postaci kołka wraz z rachunkami nie jest wiarygodne, albowiem nie wskazuje żadnej innej daty, niż data jego sporządzenia w dniu 4 czerwca 2005 r. i zawiera jedynie ogólne odwołanie do Rejestru Dokumentacji Konstrukcyjnej. Uprawniona z rejestracji wskazała ponadto, iż oświadczenia firmy S., firmy M. oraz N. o zakupie przedmiotowego kołka są niewiarygodne, gdyż pochodzą od osób uzależnionych od wnioskodawcy lub pozostających w zatargu ze spółką skarżącą. Ponadto – w ocenie skarżącej – z przedłożonych faktur nie wynika, jakie kołki były przedmiotem obrotu. Z kolei, jeśli chodzi o oświadczenia A. P. i K. L. dotyczące ujawnienia wskazanego na oświadczeniach przedmiotowego kołka na Międzynarodowych Targach Budownictwa "BUDMA" w Poznaniu w styczniu 2003 r. skarżąca spółka stwierdziła, że są niewiarygodne, albowiem mało prawdopodobne jest, aby osoby te po kilku latach dokładnie i szczegółowo pamiętały ofertę firmy wnioskodawcy. Strona skarżąca stwierdziła również, że sporny kołek został przez nią wystawiony na targach "BUDMA" w styczniu 2004 r. Wówczas spółka P. prowadziła głośną, staranie przeprowadzoną akcję reklamową, informując o tym, że sporny kołek jest nowy. Na okoliczność tego stwierdzenia skarżąca przedłożyła dowody w postaci materiału fotograficznego z przebiegu targów "BUDMA 2004" oraz kserokopie czasopism "DOMY" i "Wnętrze" z 16 marca 2004 r. Skarżąca stwierdziła, że nie jest możliwe, aby pomimo, że stoiska wnioskodawcy i uprawnionej z rejestracji spornego wzoru przemysłowego mieściły się w sąsiedztwie oraz pomimo, że wnioskodawca odwiedził stoisko spółki P. – nie zwrócił uwagi na to, że reklamowany przez P. nowy kołek jest taki sam, jak produkowany przez niego od roku i wystawiony rok wcześniej na tych samych targach. Zdaniem skarżącej spółki nie jest to możliwie, aby wnioskodawca nie poinformował nikogo o tym, że w głośnej akcji reklamowej potężnego konkurenta prezentowany jest - jako nowy - produkt, umieszczony wcześniej w jego ofercie handlowej. Ustosunkowując się do dowodów w postaci zdjęć kołka "fisher" oraz katalogów, w tym katalogów włoskiej firmy "friulsider" skarżąca spółka podniosła, ze żaden z przeciwstawionych wyrobów nie zawiera łącznie wszystkich charakterystycznych, istotnych cech spornego wzoru przemysłowego. Strona uprawniona przedstawiła na poparcie swoich tez szereg materiałów dowodowych, w tym m.in. fotografie z targów budownictwa, kserokopie fragmentów protokołów z rozpraw przed Sądem Okręgowym w C., kserokopie korespondencji z firmami M. i N. wskazujące na fakt pozostawania w konflikcie z uprawnionym.

W wyniku rozpatrzenia sprawy na rozprawie w dniu [...] października 2006 r. Urząd Patentowy RP – działając na podstawie art. 102 i art. 103 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kołek rozporowo-klinujący" nr Rp-6257, udzielonego na rzecz skarżącej spółki, w części dotyczącej odmiany kołka przedstawionej na Fig. 5 i Fig. 5a (pkt 1 decyzji) oraz zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania w sprawie (pkt 2 decyzji). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie sporny wzór przemysłowy został zgłoszony do rejestracji 19 września 2003 r., a więc zastosowanie w sprawie będą miały przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej. Organ uznał na wstępie, iż wnioskodawca, jako producent i dystrybutor kołka o wyglądzie tożsamym ze spornym wzorem kołka (Fig. 5 i Fig. 5a) ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, albowiem skierowane do niego żądania uprawnionego, zawierającego roszczenia dotyczące naruszania spornego prawa – ograniczają swobodę prowadzenia przez wnioskodawcę działalności gospodarczej. Przechodząc do merytorycznej oceny ustawowych warunków wymaganych do udzielenia prawa z rejestracji na rozpatrywany wzór przemysłowy – Urząd Patentowy RP - powołując się na treść przepisu art. 102 ust. 1 p.w.p. i 103 ust. 1 p.w.p. - wskazał na cechy istotne wzoru przemysłowego "Kołek rozporowo-klinujący" nr Rp-6257. Organ – powołując się na przepis art. 45 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p. - stwierdził, że brak nowości wszystkich postaci spornego wzoru przemysłowego nie może wynikać ze zgłoszenia wzoru użytkowego W-113552 dokonanego w dniu 13 września 2002 r., albowiem zgłoszenie to zostało opublikowane dnia 22 marca 2004 r. w BUP nr 6/2004, a więc po dacie zgłoszenia do rejestracji wzoru przemysłowego nr Rp-6257. Organ uznał również, że brak nowości wszystkich postaci spornego wzoru przemysłowego nie może wynikać także ze zdjęcia kołka "fisher", z katalogu EJOT ze stycznia 2002 r. i katalogu włoskiej firmy "friulsider" z 2000 r., a w szczególności z kotwy TUPP 640 przedstawionej w katalogu w/w firmy włoskiej z 1977 r. i pisma przedstawiciela tej firmy, gdyż żaden z przeciwstawionych wyrobów nie zawiera łącznie wszystkich charakterystycznych, istotnych cech spornego wzoru przemysłowego. Zdaniem Urzędu Patentowego RP o braku nowości spornego rozwiązania nie może świadczyć również dokumentacja konstrukcyjna z Rejestrem Dokumentacji Konstrukcyjnej i oświadczeniem konstruktora J. S. odnośnie ich wykonania, albowiem dokumentacja konstrukcyjna nie stanowi dowodu, iż dany wzór został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Organ nie uznał również zarzutu sformułowanego na podstawie art. 117 ust. 2 p.w.p., tj. naruszenia praw autorskich J. B., podnosząc, że z zarzutem takim mógłby wystąpić jedynie sam J. B., który zresztą – jak podniósł w uzasadnieniu organ – nie przypisywał sobie autorstwa spornego wzoru. Urząd Patentowy RP stwierdził natomiast, iż nie znalazł jakichkolwiek podstaw do odmówienia wiarygodności rozpatrywanym łącznie materiałom dowodowym obejmującym: oświadczenie S. o wykonaniu drążenia gniazd formy i elektrod kształtowych do przedmiotowej postaci kołka wraz z rachunkami, oświadczenie firmy S. o zakupie wskazanego na oświadczeniu przedmiotowego kołka wraz z fakturami z listopada 2002 r. i lutego 2003 r., oświadczenie firmy M. o zakupie wskazanego na oświadczeniu przedmiotowego kołka wraz z fakturą z listopada 2002 r., oraz oświadczenie firmy N. o zakupie wskazanego na oświadczeniu przedmiotowego kołka wraz z fakturą z marca 2003 r. Zdaniem organu wiarygodne są również oświadczenia A. P. i K. L. dotyczące ujawnienia wskazanego na oświadczeniach przedmiotowego kołka na Międzynarodowych Targach Budownictwa "BUDMA" w Poznaniu w styczniu 2003 r. Według organu materiały te są spójne i razem rozpatrywane dowodzą, iż kołek o wyglądzie tożsamym do spornego wzoru (Fig. 5 i Fig. 5a) był produkowany i sprzedawany przez wnioskodawcę od 2002 r., a także ujawniony przez niego na Międzynarodowych Targach Budownictwa "BUDMA" w Poznaniu w styczniu 2003 r. Zdaniem Urzędu Patentowego RP wiarygodności powyższych materiałów nie zaprzeczają przedłożone przez stronę uprawnioną z rejestracji fotografie z targów budownictwa "BUDMA" z 2004 r., artykuły prasowe z 2004 r., kserokopie fragmentów protokołów z rozpraw przed Sądem Okręgowym w C., kserokopie pism firmy M. i firmy N. mających wskazywać na fakt pozostawania tych podmiotów w konflikcie z uprawnionym. Nie podważają tych dowodów również korespondencja z firmą "fisher", a także przykładowe materiały rożnych producentów kołków ukazujące różnorodne konstrukcje takich kołków. Zdaniem organu materiały przedłożone przez skarżącą spółkę nie pozostają w sprzeczności ze wskazanymi materiałami dowodowymi złożonymi przez wnioskodawcę.

Od powyższej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2006 r. skarżąca spółka Przedsiębiorstwo P. spółka jawna, reprezentowana przez rzecznika patentowego, wniosła w dniu 13 grudnia 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona zaskarżyła decyzję organu w części unieważniającej prawo z rejestracji spornego wzoru. Wnosząc o uchylenie w/w decyzji Urzędu Patentowego RP w zaskarżonej części, strona zarzuciła organowi:

- naruszenie przepisów postępowania, w tym:

- art. 77 k.p.a. – poprzez uproszczoną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz przyjęcie za udowodnione okoliczności, które nie zostały prawidłowo wykazane przez wnoszącego o unieważnienie wzoru, m.in. przez przyjęcie, że z dokumentem prywatnym wiąże się domniemanie prawne, iż jego treść przedstawia rzeczywisty stan rzeczy;

- art. 80 k.p.a. – poprzez przekroczenie swobody oceny dowodów oraz niedokonanie prawidłowej oceny twierdzeń wnoszącego o unieważnienie z punktu widzenia logiki i zasad doświadczenia życiowego;

- art. 7 k.p.a. – poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy oraz naruszenie zasady, iż organ administracji powinien wyważać interes wnioskodawcy i słuszny interes obywateli, którzy oczekują, że decyzje Urzędu Patentowego RP o udzieleniu praw wyłącznych tworzą stabilny stan prawny;

- art. 8 k.p.a. – który wymaga, aby organ wydający decyzję administracyjną pogłębiał zaufanie obywateli do organów Państwa, słusznie oczekujących, że niewiarygodne dowody, np. oświadczenia osób trzecich zainteresowanych wynikiem sprawy, którym nie grozi poniesienie odpowiedzialności za składanie fałszywych oświadczeń, nie będą mogły prowadzić do wzruszenia decyzji administracyjnej przyznającej prawa wyłączne, oraz

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej – poprzez zastosowanie tego przepisu oraz przyjęcie, że kołek tożsamy z odmianą wzoru przedstawioną na Fig. 5 i Fig. 5a był produkowany i sprzedawany przez wnoszącego o unieważnienie spornego wzoru od 2002 r.

Pełnomocnik skarżącej spółki wskazał w uzasadnieniu, że osoby składające oświadczenia, na które powołał się organ, nie odważyły się stawić przed Kolegium Orzekającym, poprzestając jedynie na złożeniu podpisów na kartkach papieru dostarczonych do organu przez wnoszącego o unieważnienie. Strona wskazała, że osoby te nie składały zeznań w toku postępowania i z tej przyczyny tego rodzaju dokumenty powinny zostać ocenione jako niewiarygodne. W ocenie strony skarżącej tego rodzaju oświadczenia nie mogły stanowić podstawy do wydanego przez Urząd Patentowy RP rozstrzygnięcia, gdyż – w świetle przepisu art. 77 k.p.a. – nie korzystały z domniemania prawdziwości zwartych w nich treści, a stanowiły wyłącznie dowód tego, że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w tym dokumencie. W tej sytuacji – zdaniem skarżącej spółki - należy przyjąć, że dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była jednostronna i właściwie sprowadzała się do uznania za udowodnione okoliczności, których wnioskodawca nie wykazał zgodnie z regułami postępowania dowodowego, a jedynie uprawdopodobnił. Zdaniem strony skarżącej organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego wydał rozstrzygnięcie bazując na oświadczeniach przedstawionych przez wnoszącego o unieważnienie, mimo że były one sprzeczne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Organ dokonał więc ustaleń, nie podejmując się wyjaśnienia, czemu uznał za udowodnione okoliczności , które były sprzeczne z zasadami logiki, czym naruszył normę art. 80 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej Urząd nie wyjaśnił, dlaczego pominął okoliczności podnoszone przez stronę m.in. w odpowiedzi na wniosek o unieważnienie, z których wynikać miało, że materiały dowodowe przedstawione przez stronę przeciwną są niewiarygodne i nie wykazują braku nowości spornego wzoru przemysłowego. W konsekwencji – zdaniem skarżącej spółki – organ dowolnie przyjął, że sporny wzór przemysłowy w unieważnionej części został ujawniony przed jego zgłoszeniem do ochrony. Urząd nie wyjaśnił również, dlaczego nie uwzględnił jednoznacznych dowodów złożonych w toku postępowania przez skarżącą spółkę. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. nie można interpretować ten sposób, że w razie wątpliwości należy sprawę rozstrzygać na niekorzyść obywatela, albowiem nie pogłębia to zaufania do organów Państwa. W ocenie skarżącej dokonana przez Urząd Patentowy RP interpretacja materiału dowodowego, nieuwzględnienie dowodów przedstawionych przez skarżącą i bezkrytyczne uwzględnienie twierdzeń przedstawionych przez wnoszącego o unieważnienie wzoru – doprowadziła do jednostronnej interpretacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i naruszyła tym samym zasadę równego traktowania stron w postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP – podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, że dokonał pełnej i prawidłowej oceny materiału dowodowego oraz przyjął za udowodnione okoliczności, które nie zostały wiarygodnie udokumentowane w inny sposób. Urząd stwierdził także, że – wbrew zarzutom skargi – ustosunkował się do wszystkich materiałów powołanych przez skarżącą spółkę i wyjaśnił, że przedłożone przez nią dowody nie pozostają w sprzeczności z materiałami dowodowymi złożonym przez podmiot wnioskujący o unieważnienie spornego wzoru przemysłowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).

W świetle przepisu art. 106 § 5 p.p.s.a w zw. z art. 233 k.p.c. rolą sądu administracyjnego jest dokonanie oceny materiału dowodowego w oparciu o zasady wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki P. spółka jawna zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2006 r., nr [...] - narusza prawo.

Zdaniem Sądu unieważniając w części prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kołek rozporowo-klinujący" nr Rp-6257, udzielonego na rzecz skarżącej spółki, Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

Tym samym organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć – w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.

Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego nr Rp-6257 był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.).

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przepis ten ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Niemniej należy wyraźnie wskazać, iż zasada ta nie oznacza jednak, że organ administracji uprawniony jest do oceny dowodów według dowolnych kryteriów, gdyż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem nauki swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (tak m.in.: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 410 i cyt. tam poglądy doktryny; podobnie: Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 723).

Zarówno w nauce, jak i praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, co oznacza, że organ nie może w tej analizie pominąć jakiegokolwiek dowodu, dokonując oceny znaczenia i wartości danego dowodu dla toczącej się sprawy.

Zdaniem Sądu organ może – w ramach zasady określonej w art. 80 k.p.a. - odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ma to szczególne znaczenie w przypadku występowania dowodów o przeciwstawnej treści (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1984 r., sygn. akt III SA 113/84, ONSA 1984, nr 1, poz. 42). W ramach tej oceny organ winien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Ważne jest także, aby rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, było zgodne z prawidłami logiki.

Według Sądu zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący.

W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Organ zobowiązany jest przeprowadzić w uzasadnieniu decyzji jasny, logiczny i przekonywujący zarazem wywód odnośnie uwzględnienia jednego dowodu przy jednoczesnym odrzuceniu pozostałych dowodów.

W niniejszej sprawie należy zauważyć, iż Urząd Patentowy RP unieważniając w części prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, z uwagi na brak nowości, dał wiarę wyłącznie dowodom przedstawionym przez stronę wnioskującą o unieważnienie. Organ stwierdził, iż nie znalazł jakichkolwiek podstaw do odmówienia wiarygodności rozpatrywanym łącznie materiałom dowodowym obejmującym oświadczenia: J. S., firmy S., firmy M. oraz firmy N. dotyczące spornego kołka rozporowo-klinującego oraz faktury i rachunki załączone do tych oświadczeń. Urząd Patentowy RP przyjął ponadto, że wiarygodne są również oświadczenia A. P. i K. L. dotyczące ujawnienia wskazanego na oświadczeniach kołka na Międzynarodowych Targach Budownictwa "BUDMA" w Poznaniu w styczniu 2003 r. Urząd stwierdził, że materiały te są spójne i razem rozpatrywane dowodzą, iż kołek o wyglądzie tożsamym do spornego wzoru (Fig. 5 i Fig. 5a) był produkowany i sprzedawany przez wnioskodawcę od 2002 r., a także ujawniony przez niego na Międzynarodowych Targach Budownictwa "BUDMA" w Poznaniu w styczniu 2003 r. Urząd Patentowy RP odmówił z kolei wiarygodności materiałów dowodowych przedłożonych w toku postępowania przez skarżącą spółkę, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że materiały te nie zaprzeczają wiarygodności dowodom przedłożonym przez stronę wnioskującą o unieważnienie prawa z rejestracji oraz, że nie pozostają one w sprzeczności ze wskazanymi przez wnioskodawcę materiałami dowodowymi.

Zdaniem Sądu stawiając powyższą tezę organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się w żaden sposób zarówno do zarzutów strony skarżącej dotyczących niewiarygodności przedstawionych przez W. K. oświadczeń, jak również nie dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego powołanego przez uprawnioną z rejestracji, w tym m.in. fotografii z targów budownictwa "BUDMA" z 2004 r., artykułów prasowych z 2004 r., kserokopii fragmentów protokołów z rozpraw przed Sądem Okręgowym w C., kserokopii pism firmy M. i firmy N. mających wskazywać na fakt pozostawania tych podmiotów w konflikcie z uprawnionym.

Swobodna ocena dowodów nie może być rozumiana jako dopuszczenie oceny wiarygodności dowodów w sposób zupełnie dowolny, arbitralny, przeczący regułom logiki.

Zdaniem Sądu przeprowadzoną przez Urząd Patentowy RP ocenę materiału dowodowego nie można uznać za dokonaną z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów i nienoszącą cech dowolności, albowiem przy tak arbitralnej i lakonicznej w swej treści ocenie dokumentacji zgromadzonej w sprawie - nie sposób wykluczyć odmiennej oceny wiarygodności i mocy dowodowej przeprowadzonych dowodów.

Trudno nie zgodzić się ze stroną skarżącą, iż dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była jednostronna i właściwie sprowadzała się do uznania za udowodnione okoliczności, których wnioskodawca nie wykazał zgodnie z regułami postępowania dowodowego, a jedynie uprawdopodobnił.

Zdaniem Sądu rację ma strona skarżąca, iż organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego wydał rozstrzygnięcie bazując na oświadczeniach przedstawionych przez wnoszącego o unieważnienie, mimo że były one sprzeczne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie.

Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił w sposób precyzyjny, dlaczego pominął okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą m.in. w odpowiedzi na wniosek o unieważnienie, z których wynikać miało, że materiały dowodowe przedstawione przez stronę przeciwną są niewiarygodne i nie wykazują braku nowości spornego wzoru przemysłowego.

W ocenie Sądu brak pełnego odniesienia się przez Urząd Patentowy RP do przedłożonego przez obie strony materiału dowodowego, istotnego dla oceny zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego, nie dało stronie skarżącej możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji.

Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku postępowania spornego przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia zasadności tezy strony skarżącej w zakresie przesłanki nowości, Urząd Patentowy RP zobowiązany byłby odrzucić zarzut naruszenia dyspozycji przepisu art. 102 i 103 p.w.p. i odmówić unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie to ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących przede wszystkim kwestii wiarygodności dowodów przedłożonych przez obie strony postępowania. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia organu nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności branych przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji o częściowym unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru Rp-6257.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy RP winien dokonać wszechstronnej oceny przedstawionego materiału dowodowego, oraz ustosunkować się szczegółowo do zarzutów skarżącej spółki jawnej w zakresie wiarygodności dowodów przedłożonych przez W. K.

Dokonując szczegółowej analizy przedłożonych przez wnioskodawcę oświadczeń, mających świadczyć o braku nowości spornego rozwiązania w postaci kołka rozporowo-klinującego, organ zobowiązany będzie uwzględnić m.in. fakt, iż zgodnie z orzecznictwem wspólnotowym przyjmuje się, że dla celów oceny mocy dowodowej tego rodzaju dokumentu, jak oświadczenie kontrahenta handlowego, w pierwszej kolejności należy zbadać wiarygodność i prawdziwość zawartych w nim informacji. W tym zakresie w szczególności należy wziąć pod uwagę pochodzenie dokumentu, okoliczności jego sporządzenia, jego adresata, a następnie zadać sobie pytanie, czy z uwagi na jego treść wydaje się on sensowny i wiarygodny (tak m.in. /w:/ wyroku Sądu Pierwszej Instancji z dnia 15 grudnia 2005 r., w sprawie T-262/04, BIC SA v. OHIM, pkt 78 i cyt. tam orzecznictwo).

W ocenie Sądu zauważyć należy jedynie, iż oświadczenia przedłożone do akt niniejszej sprawy wydają się być podyktowane przez W. K., ponieważ mają identyczną treść. W tej sytuacji trudno uznać na obecnym etapie kontroli sądowoadministracyjnej, iż przy tak lakonicznej ocenie, jakiej dokonał Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji, dowody te mogą być jedynym w zasadzie powodem unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy. Tak dokonana ocena materiału dowodowego nie może być uznana za pełną, a więc wymagać będzie uzupełnienia. Ponadto należy – zdaniem Sądu – przyjąć, iż dokonując w toku ponownego postępowania oceny przedmiotowych oświadczeń, Urząd Patentowy RP zobowiązany będzie odnieść się do podniesionych przez skarżącą okoliczności, z których wynika, że część z przedsiębiorców, na oświadczenia których powołuje się strona wnioskująca o unieważnienie - znajdowała się w konflikcie ze spółką Przedsiębiorstwo P. spółka jawna.

W toku ponownego postępowania organ winien w tej sytuacji rozważyć m.in. dokonanie ewentualnego przesłuchania w charakterze świadków przedsiębiorców, na których oświadczenia powołuje się podmiot wnioskujący o unieważnienie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż uchylona decyzja Urzędu Patentowego RP nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Jednocześnie Sąd – działając w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. - zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 1.000,- złotych, a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 600,- złotych, na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 212, poz. 2076 ze zm.).