Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1035/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] stycznia 2018 r. sprawy ze skargi P. .. na decyzję Inne z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Spółka P. .. w dniu [...] maja 2017 r. wniosła do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji w P. Sp. z o.o. (dalej jako "Przedsiębiorstwo") o udostępnienie informacji publicznych związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego dotyczącym dostawy wraz z serwisem gwarancyjnym 30 sztuk tramwajów jednokierunkowych i 20 sztuk tramwajów dwukierunkowych, niskopodłogowych, wieloczłonowych (nr postępowania [...]), takich jak umowa zawarta w wyniku rozstrzygnięcia ww. postępowania wraz z aneksami i porozumieniami oraz wszelka korespondencja dotycząca realizacji przedmiotowej umowy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Przedsiębiorstwo odmówiło udostępnienia załączników do umowy zawartej w zakresie postępowania [...] oraz korespondencji dotyczącej tej umowy.

W uzasadnieniu Przedsiębiorstwo wskazało, że informacje w zakresie wskazanym we wniosku odnośnie umowy zawartej z wykonawcą zamówienia publicznego zostały zastrzeżone przez M. P. Sp. z o. o. w P. (dalej jako "M.") jako tajemnica przedsiębiorstwa na etapie składania ofert, co do części tej oferty stanowiącej Szczegółowy Opis Techniczny Tramwajów, który stał się następnie Załącznikiem do umowy zawartej w wyniku przeprowadzenia procedury [...] (dalej jako "umowa").

Dalej Przedsiębiorstwo wskazało, że zgodnie z § 18 ust. 2 umowy jej strony zobowiązały się do traktowania wszelkich przekazanych sobie nawzajem w ramach Umowy dokumentów, fotografii i informacji pozyskanych przez stronę lub ich pracowników ustnie, pisemnie lub w innej formie od drogiej strony lub jej pracowników w związku z wykonywaniem umowy, jako poufne i do ich nieudostępniania osobom trzecim, bez wyrażenia pisemnej zgody drugiej strony. Dotyczy to w szczególności nieujawnionych do publicznej wiadomości: informacji handlowych, technicznych i technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa, "know-how", informacji z zakresu badań i rozwoju lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, co do których strona podjęła niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Wskazany zakres dokumentów uznać należy za podlegający pod dyspozycję tego zapisu umowy, w związku z czym nie powinien on podlegać bezwarunkowemu udostępnieniu.

Przedsiębiorstwo wyjaśniło, iż zwróciło się do M. o zajęcie stanowiska czy podtrzymuje dotychczas poczynione zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa i czy wyraża zgodę na udostępnienie informacji żądanych w złożonym wniosku. W odpowiedzi M. P. Sp. z o. o. podtrzymało dotychczasowe zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa oraz wniosło o nieujawnianie informacji w zakresie wskazanym we wniosku.

Przedsiębiorstwo stwierdziło, że w zakresie informacji i dokumentów objętych niniejszym pismem, o których udostępnienie wnosił wnioskodawca nie były do tej pory ujawnione do wiadomości publicznej, a ponadto opisują szczegółowe dane techniczne oferowanych tramwajów oraz ich poszczególnych elementów i urządzeń, wskazując na konkretne rozwiązania i parametry, jak również od strony organizacyjnej informacje o sposobie wykonywania umowy. Wszystkie te informacje stanowią więc informacje o charakterze technicznym, technologicznym i organizacyjnym. Stanowią one przy tym know-how M., będąc wytworem jego działalności. Informacje te zawarte są zarówno w złożonej ofercie jak i późniejszych dokumentach dotyczących realizacji umowy związanej z postępowaniem, na podstawie którego została zawarta.

Wszystkie wskazane informacje posiadają istotną wartość gospodarczą dla M., gdyż stanowią dorobek jego działalności jako przedsiębiorcy, zawierający oryginalne i indywidualne rozwiązania w zakresie budowy i wyposażenia pojazdów oraz zastosowanych technologii, nie funkcjonujących jeszcze na rynku tramwajowym. Rozwiązania te stanowią efekt długotrwałych analiz, testów i obliczeń pracowników M. na etapie projektowania pojazdów. Opracowanie dokumentacji wymagało od M. przeprowadzenia wielogodzinnych analiz i obliczeń co było możliwe dzięki wieloletniemu doświadczeniu tego podmiotu.

Rozwiązania projektowe są elementem wpływającym na atrakcyjność i sprzedaż pojazdów, mogącym przekładać się na przewagę konkurencyjną przedsiębiorcy. Zastrzeżone informacje (w tym dokumentację techniczną) inni Wykonawcy mogliby wykorzystać jako bazę do opracowania własnych koncepcji i dokumentacji tramwajów lub zapoznając się z pewnymi aspektami działalności M. śledząc jego aktywność na rynku i używając zdobytych w ten sposób informacji zwiększyć swoją konkurencyjność. Udostępnienie przedmiotowych informacji obrazujących między innymi kompleksowe rozwiązania techniczne i organizacyjne mogłoby pozwolić innym podmiotom na powielenie takich rozwiązań lub w oparciu o te informacje przygotowania własnych rozwiązań bez potrzeby wykonywania w tym zakresie szczegółowych badań lub testów. Wieloletnie doświadczenie i wielogodzinne analizy przeprowadzane przez konstruktorów M. skutkujące opracowaniem nie spotykanych na rynku tramwajowym rozwiązań mogłyby poprzez udostępnienie żądanych informacji zostać zniweczone, a tym samym narazić M. na straty.

M. podjął również w stosunku do tych informacji niezbędne działania w celu zachowania ich poufności, przedstawiając MPK jakie szczegółowe środki podjął w tym zakresie (wyjaśnienia również zostały objęte przez M. tajemnicą przedsiębiorstwa). Z powyższym koresponduje również przywoływany wcześniej zapis § 18 ust. 2 umowy obligujący strony umowy w tym MPK do zachowania jako poufne wszelkich informacji związanych z jej realizacją.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uzupełnienie informacji publicznych dotyczących postępowania w szczególności poprzez podanie:

- wszystkich podpisanych przez Państwa jako Zamawiającego z wybranym w przetargu wykonawcą tj. M. Sp z o.o. załączników do umowy nr [...],

- czy były zawierane jakieś umowy dodatkowe, zmiany porozumienia, do ww. umowy? Jeśli tak to wnoszę o udostępnienie wszystkich zawartych przez strony zmian, porozumień, aneksów, dokumentów dodatkowych do ww. umowy oraz korespondencji pomiędzy stronami wprowadzającą zmiany do umowy

- harmonogram dostaw pojazdów wraz z wszystkimi ewentualnymi dokumentami zmieniającymi ten harmonogram.

Wnioskodawca wskazał, iż na podstawie art. 61 ust. 3 Konstytucji RP z [...] kwietnia 1997 r., ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Natomiast na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Zgodnie z zasadą bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP), należy przyjąć, że utajnienie informacji wykraczające poza standardy konstytucyjne jest bezskuteczne (T. Szewc "Ochrona informacji niejawnych. Komentarz." C.H. Beck, W. 2007).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., [...] Przedsiębiorstwo utrzymało w mocy decyzję własną. W uzasadnieniu podtrzymało dotychczasowe stanowisko.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka P. .. zarzucając jej naruszenie:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie jakim norma konstytucyjna gwarantuje uprawienie do uzyskiwania informacji o działalności podmiotów wykonujących zadania i gospodarujących mieniem publicznym poprzez błędne przyjęcie, że informacje objęte treścią nie mogą zostać udostępnione skarżącej,

- art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która naruszała prawo i nie było podstaw do jej wydania, a zatem decyzja ta powinna zostać uchylona,

art. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia [...] kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, polegające na błędnym, nieprawidłowym i bezpodstawnym przyjęciu, że zawnioskowane przez skarżącą informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa M. P. Sp. z o.o. podczas gdy brak było jakichkolwiek przesłanek do uznania zastrzeżenia tej tajemnicy przez przedsiębiorcę za skuteczne, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego i błędnego uznania zaistnienia negatywnej przesłanki dla udostępnienia wnioskowanej informacji i wydania decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej, a ponadto naruszenie tych przepisów polegające na przyjęciu, że prawo dostępu do informacji publicznej może podlegać ograniczeniu ze względu na klauzulę poufności zastrzeżoną w umowie o udzielenie zamówienia publicznego.

art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, według którego MPK w P., jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. w części dotyczącej odmowy udostępnienia informacji wnioskowanych przez skarżącą oraz zobowiązanie MPK w P. do udzielenia skarżącej informacji publicznej w pełnym zakresie wskazanym we wniosku z dnia [...] maja 2017 r.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że aby możliwa była skuteczna odmowa udostępnienia informacji publicznej w oparciu o art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej muszą być kumulatywnie spełnione następujące przesłanki:

a) wiadomość musi być nieujawniona do wiadomości publicznej;

b) posiadać charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą;

c) co, do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

W ocenie skarżącej MPK w P. nie wykazała, że informacja dotycząca udostępnienia do informacji publicznej haromonogramu dostaw, korespondencji oraz aneksów i porozumień, spełnia wszystkie powyższe przesłanki.

Warunkiem koniecznym do uznania określonych informacji za tajemnicę przedsiębiorcy jest posiadanie przynajmniej minimalnej wartość gospodarczej.

Skarżąca podniosła, że uzasadnienie decyzji MPK w P. jest ogólnikowe i nie precyzuje, na czym polega wartość gospodarcza zastrzeżonych informacji. Wyjaśnienia są de facto powtórzeniem zwrotów z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji bez wypełnienia ich jakąkolwiek treścią faktyczną, mają zatem postać stwierdzeń ogólnych i niewskazujących na żadne konkretne dane, informacje, czynności czy dokumenty. MPK w P. oparła się wyłącznie o zastrzeżenie wykonawcy M., w związku z czym nie dokonała w zasadzie żadnych samodzielnych ustaleń. Na poparcie tezy o skutecznym zastrzeżeniu tajemnicy przedsiębiorstwa nie przedstawiono żadnej dającej się zweryfikować argumentacji, nie odniesiono się do żadnych konkretnych danych technicznych (na przykład o parametrach tramwajów, których dostawa była przedmiotem umowy), technologicznych lub innych mających wartość gospodarczą, które rzekomo miałyby się znajdować w każdym z zastrzeżonych dokumentów.

Skarżąca podkreśliła, iż MPK w P. nie udzielił nawet jej informacji na temat tego, czy w ogóle jakieś aneksy lub porozumienia zostały między stronami zawarte w związku z realizacją niniejszej umowy. Nawet jeśli dokumenty takie zawierałyby pewne informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, to jednak sam fakt ich zawarcia, jak i większość postanowień (większa część ich treści) z pewnością nawet w teorii tajemnicą przedsiębiorstwa być nie mogą. Nie sposób zgodzić się z ogólnym twierdzeniem MPK w P., że korespondencja między stronami dotycząca realizacji niniejszej umowy w całości stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. MPK w P. zaniechała nawet jakiejkolwiek selekcji dokumentów składających się na korespondencję stron związaną z realizacją umowy, odmawiając udostępnienia "wszystkiego". Na podstawie uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie sposób ustalić nawet, czy M. podjął niezbędne działania w celu zachowania tych dokumentów poufności, chociażby poprzez oznaczenie dokumentów jako tajemnica przedsiębiorstwa.

Ponadto skarżąca wskazała, że przepis art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) stanowi, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa, (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 347/16).

W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo wniosło o jej oddalenie wskazując, w ślad za decyzją, że na podstawie złożonych oświadczeń M. zarówno na etapie postępowania przetargowego, jak i zapisów umowy wskazanych w jej § 18 ust. 2 oraz w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. dokonało własnej analizy zastrzeżonych informacji pod kątem konieczności zastosowania w niniejszej sprawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i ograniczenia jej udostępnienia ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy i odnośnie Załącznika nr [...] do umowy oraz harmonogramu dostaw tramwajów (wypełniony przez M. Załącznik nr [...] do umowy wraz z korespondencją towarzyszącą) takie zastrzeżenie podzieliło. Celem wyjaśnienia wątpliwości, należy stwierdzić, że wymiana korespondencji między stronami umowy do czasu wszczęcia oraz w trakcie postępowania o udzielenie informacji publicznej nie obejmowała innych dokumentów niż związanych z wskazanymi wyżej harmonogramami umownymi.

Ponadto Przedsiębiorstwo wskazało, że załącznik nr [...] do umowy stanowiący jednocześnie oświadczenia i dokumenty wykazane w rozdziale X pkt. 13 SIWZ oferty M. zastrzeżony na tym etapie postępowania przez ten podmiot jako tajemnica przedsiębiorstwa i nieodtajnione na żadnym etapie procedury przetargowej zawiera szczegółowe dane techniczne tramwajów, ich poszczególnych elementów i urządzeń. Są to pojazdy nowo projektowane według potrzeb MPK w związku z czym poszczególne rozwiązania techniczne zebrane jako całość nie były znane do tej pory na rynku, jednocześnie wolą M. było ich objęcie jako tajemnica przedsiębiorstwa i podmiot ten wystarczająco wykazał spełnienie się przesłanek wynikających z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Niewątpliwie są to informacje mające wartość gospodarczą dla M. i uzyskane przez konkurencję (do której de facto należy również P. biorąca udział w tym samym co M. przetargu poprzedzającym zawarcie umowy) mogłyby przyczynić się do polepszenia ich sytuacji gospodarczej na rynku. Znajomość szczegółowych rozwiązań technicznych zaproponowanych przez M., który wygrał postępowanie przetargowe mogłaby dla P., bądź każdego innego podmiotu, który pozyskałby takie dane, stanowić w przyszłości bazę dla opracowywania w innych postępowaniach przetargowych rozwiązań opartych o te przyjęte w umowie przez M. i przez to osłabiać jego pozycję, jednocześnie zwiększając szanse potencjalnego konkurenta.

Wypełnione przez M. Załączniki nr [...] do umowy wraz z korespondencją towarzyszącą z uwagi na par 18 ust. 2 umowy powinny być przez strony traktowane jako poufne i bez zgody drugiej strony nie udostępniane osobom trzecim, w związku z czym MPK zwróciło się ze stosownym pismem do M. o informację, czy w stosunku do tych danych również należy traktować je jako objęte tajemnicą przedsiębiorcy, co M. potwierdził. MPK traktuje dane wskazane w harmonogramach jako informacje o charakterze organizacyjnym Modeitrans, umowa bowiem zakładała, iż przy pewnych ogólnych jej założeniach (patrz § 6 ust. 12) harmonogramy określone jako Załącznik nr [...] wypełnia wykonawca, w związku z czym ma pewną swobodę w określeniu poszczególnych terminów pod warunkiem, że zachowany zostanie termin dostawy określony zgodnie z § 10 ust. 2 umowy. Udostępnienie informacji publicznej w tym zakresie (przekazanie całego szczegółowego harmonogramu) prowadziłoby, szczególnie u konkurencji, do poznania możliwości organizacyjnych M. odnośnie produkcji tramwajów, a w szczególności jego potencjału produkcyjnego ogólnie (również w kontekście innych przetargów i możliwości M. do wzięcia w nich udziału) i tego w jaki sposób M. zaplanował dostawy tramwajów przy tym konkretnym kontrakcie, co mogłoby być również wykorzystane w przyszłości poprzez wprowadzanie własnych rozwiązań organizacyjnych przy podobnych postępowaniach.

Każda informacja o szczegółach technicznych i organizacyjnych wykonania zobowiązania ma określoną wartość gospodarczą, gdyż ich poznanie, szczególnie u konkurencji, może osłabić wypracowywaną przez lala pozycję rynkową podmiotu, którego informacja ta dotyczy. W powiązaniu z tym, że w niniejszej sprawie M. wyraźnie zastrzegł wskazane wyżej informacje jako tajemnicę przedsiębiorstwa, ani on ani MPK ich publicznie nie udostępniło, M. wskazał jakie środki podjął dla ich zabezpieczenia, a ponadto, MPK zgodnie z § 18 ust. 2 zobowiązało się do zachowania poufności wszystkich danych uzyskanych w związku z umową jako poufne, oraz po wnikliwej analizie wskazanych informacji, MPK uznało je za spełniające przesłanki wynikające z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji odmawiającej ich udostępnienia.

Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2018 r. skarżąca podtrzymała skargę. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia odmowy udostępnienia przez Przedsiębiorstwo informacji publicznej.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w P. Sp. z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądane przez stronę informacje są informacją publiczną.

Zgodnie z art. 4. ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm. – dalej jako "ustawa o dostępie do informacji publicznej") obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zgodnie z art. 4 pkt 3 i 4a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 229 ze zm.) pozycję dominującą ma podmiot, który posiada kontrolę nad przedsiębiorcą, wyrażającą się m.in. w dysponowaniu bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników.

Jak wynika z załączonego do akt sprawy odpisu z KRS Spółki Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w P. jedynym wspólnikiem, a więc właścicielem jest M. P.. Nie ulega zatem wątpliwości, że M. P. dysponuje większością głosów na zgromadzeniu wspólników Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w P. Sp. z o.o. Tym samym ww. spółkę, jako osobę prawną, w której jednostka samorządu terytorialnego posiada pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznać należy za podmiot, na którym ciąży obowiązek udostępniania informacji publicznych.

Rozważając przedmiotowy aspekt niniejszej sprawy wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007 r. sygn. akt IV SAB/Gl 28/07, dostępny na stronie internetowej pod adresem - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

Na gruncie niniejszej sprawy należy również mieć na względzie, że zakres pojęcia informacji publicznej interpretować należy szeroko, uwzględniając okoliczność, że prawo do dostępu do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym wyrażonym w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zgodnie, z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że ustawodawca formułując w art. 61 Konstytucji zasadę "prawa do informacji", wyznaczył tym samym podstawowe reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego.

Podkreślić należy, że celem konstytucyjnego zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji o działaniach organów władzy publicznej jest zapewnienie transparentności w działaniach tychże organów, w szczególności wiążących się z wydatkowaniem środków publicznych.

W niniejszej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej odnosi się do dokumentacji związanej z realizacją umowy na dostawę wraz z serwisem tramwajów, który to zakup ma być sfinansowany ze środków publicznych.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że wszelkie informacje dotyczące realizacji tej inwestycji stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077) gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że informacje o gospodarowaniu środkami publicznymi stanowią informację publiczną, dostępną w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 29/14, LEX nr 1493295).

Zatem skoro w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną jak również z podmiotem obowiązanym do jego udostępnienia w dalszej kolejności należy dokonać oceny czy odmowa udostępnienia informacji publicznej była uzasadniona.

Wyjątki od zasady dostępu do informacji publicznej wprowadza art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl ust. 1 powołanego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

W niniejszej sprawie odmowa udostępnienia informacji publicznej nastąpiła z uwagi na ograniczenie wynikające z tajemnicy przedsiębiorstwa.

W tym miejscu zauważyć należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa". Definicję powyższą zawiera przepis art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, gdzie wskazuje się, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Na temat tajemnicy przedsiębiorstwa wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13, (CBOSA), wyjaśniając, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (r. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.

Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć również na uwadze, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący, art. 35 ustawy o finansach publicznych. Z powyższego artykułu wynika zasada domniemania niezastrzeżenia klauzuli dotyczącej wyłączenia jawności w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych. Przepis ten przewiduje bowiem, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.

Powyższe oznacza, że zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności i z tego względu jednostka sektora publicznego nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy, co do jej istnienia, ale powinna samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1483/12; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 321/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 50/14 - CBOSA).

W ocenie Sądu przepis art. 35 ustawy o finansach publicznych znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem stroną żądanych umów była jednostka sektora finansów publicznych, a nadto dokumenty o udostępnienie których zwróciła się strona skarżąca dotyczyły gospodarowania środkami publicznymi. Tym samym skoro organ dysponował żądaną informacją publiczną, to w tej sytuacji przyjęcie zastrzeżenia przedsiębiorcy o objęciu żądanych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, wymagało dokonania oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa.

Z powyższych względów za zasadne uznać należy stanowisko strony skarżącej, iż aby daną informację uznać za tajemnicę przedsiębiorstwa, w świetle wyżej przytoczonych przepisów, po pierwsze informacja ta nie może zostać ujawniona publicznie w żaden sposób. Ponadto przedsiębiorstwo musi podjąć niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. A ponadto informacje te muszą posiadać charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub posiadać wartość gospodarczą.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że informacje, o które wnioskuje skarżąca nie zostały wcześniej ujawnione.

Ponadto w ocenie Sądu wykonawca podjął wszelkie działania aby informacje uznawane przez niego za tajemnicę przedsiębiorstwa nie zostały ujawnione. W szczególności wskazać należy, ze wykonawca złożył oświadczenie o zastrzeżeniu tajemnicy jak również opatrzył każdy z dokumentów adnotacją, iż stanowi tajemnice przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Ponadto należy mieć na uwadze, że zgodnie wyjaśnieniami wykonawcy każdego pracownika spółki M. P. obowiązuje umowa dotyczącą zachowania poufności. Dokumen techniczna oferowanych tramwajów jest przechowywana tylko w formie elektronicznej i zabezpieczona na serwerze firmowym. System plików oparty jest o bazy danych i dostęp do niego jest możliwy tylko poprzez odpowiednie oprogramowanie, czyli [...]. Oprogramowanie umożliwia podgląd i edycję plików dokumentacji technicznej tylko zalogowanym użytkownikom. Każdy użytkownik posiada indywidualny login oraz hasło. Dostęp do [...] posiada Dział Konstrukcyjny, w którym powstaje dokumentaga techniczna (również na potrzeby ofert przetargowych). Uprawnienia poszczególnym użytkownikom [...] nadaje Kierownik Działu Konstrukcyjnego. Numer licencji [...]: [...]. Ponadto, zgodnie z polityką firmy dokumentacja techniczna stanowi know-how i jest zawsze opatrzona klauzulą poufności.

Wykonawca wyjaśnił, iż kwestie nadzoru nad dokumentacją projektową, zawierającą parametry techniczne tramwajów regulują wewnętrzne procedury wynikające z funkcjonowania w firmie Zintegrowanego Systemu Zarządzania ([...]). W procedurach Zintegrowanego Systemu Zarządzania Nadzór nad archiwum, dokumentacją projektową I dystrybucją oraz Nadzór nad dokumentami i zapisami zostały opisane osoby upoważnione do pobierania dokumentacji projektowej oraz procesy nadzoru nad dokumentacją. Dodatkowo w procedurze Nadzór nad dokumentami i zapisami' zostało zastrzeżone, że zapisy pochodzące z programów komputerowych (a więc również dokumentacja projektowa, dokumentacja techniczna) są poufne i wyłącznie do użytku wewnętrznego.

Zatem w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wykonawca podjął wszelkie niezbędne kroki aby informacje o które wnioskuje skarżąca zostały nieujawnione.

Przechodząc do trzeciego aspektu uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa w pierwszej kolejności odnieść należy się do załącznika nr [...]. Znajdujący się w aktach sprawy spis dokumentów składających się na ten dokument niewątpliwie przesądza, że dokumenty te mają charakter techniczny i technologiczny. Nie ulega wątpliwości, iż szczegółowy opis techniczny wraz z rysunkami technicznymi i schematami oferowanych tramwajów oraz ich poszczególnych elementów i urządzeń, wskazujące na konkretne rozwiązania i parametry, mają niewątpliwie charakter techniczny i technologiczny.

Słusznie wskazano w decyzji, że informacje te posiadają istotną wartość gospodarczą dla wykonawcy, gdyż stanowią dorobek jego działalności jako przedsiębiorcy, zawierający oryginalne i indywidualne rozwiązania w zakresie budowy i wyposażenia pojazdów oraz zastosowanych technologii.

Jak wskazał wykonawca "rozwiązania te stanowią efekt długotrwałych analiz, testów i obliczeń pracowników spółki M. P. na etapie projektowania pojazdów. Opracowanie niniejszej dokumentacji wymagało od M. P. przeprowadzenia wielogodzinnych analiz i obliczeń, a było to możliwe do wykonania dzięki wieloletnim doświadczeniom naszej spółki".

Zgodzić się również należy, ze udostępnienie informacji obrazujących kompleksowe rozwiązanie techniczne pozwoli innym wykonawcom na powielenie rozwiązań konstrukcyjnych. Tym samym wieloletnie doświadczenie i wielogodzinne analizy przeprowadzone przez konstruktorów M. P., skutkujące opracowaniem nowych rozwiązań zostaną zniweczone.

Z powyższych względów zgodzić należy się z Przedsiębiorstwem, iż informacje zawarte w załączniku nr [...] mają wartość gospodarczą dla M. i uzyskanie przez konkurencję (do której de facto należy również skarżąca biorąca udział w tym samym co M. przetargu poprzedzającym zawarcie umowy) mogłyby przyczynić się do polepszenia ich sytuacji gospodarczej na rynku. Znajomość szczegółowych rozwiązań technicznych zaproponowanych przez M., który wygrał postępowanie przetargowe mogłaby dla P., bądź każdego innego podmiotu, który pozyskałby takie dane, stanowić w przyszłości bazę dla opracowywania w innych postępowaniach przetargowych rozwiązań opartych o te przyjęte w umowie przez M. i przez to osłabiać jego pozycję, jednocześnie zwiększając szanse potencjalnego konkurenta.

Odnosząc się natomiast do załącznika nr [...] do umowy wraz z korespondencją towarzyszącą, a które to dokumenty odnoszą się do harmonogramu dostaw tramwajów wskazać należy, że również w tym zakresie wykonawcy podjął niezbędne działania aby zachować je w tajemnicy czego przykładem jest choćby § 18 ust. 2 umowy. Słusznie Przedsiębiorstwo potraktowało dane wskazane w harmonogramach jako informacje o charakterze organizacyjnym Modeitrans. Sąd podziela pogląd, iż udostępnienie informacji publicznej w tym zakresie (przekazanie całego szczegółowego harmonogramu) prowadziłoby, szczególnie u konkurencji, do poznania możliwości organizacyjnych M. odnośnie produkcji tramwajów, a w szczególności jego potencjału produkcyjnego ogólnie (również w kontekście innych przetargów i możliwości M. do wzięcia w nich udziału) i tego w jaki sposób M. zaplanował dostawy tramwajów przy tym konkretnym kontrakcie, co mogłoby być również wykorzystane w przyszłości poprzez wprowadzanie własnych rozwiązań organizacyjnych przy podobnych postępowaniach. A co stanowi w konsekwencji posiada wartość gospodarczą dla wykonawcy umowy.

Słusznie wskazało Przedsiębiorstwo, że każda informacja o szczegółach technicznych i organizacyjnych wykonania zobowiązania ma określoną wartość gospodarczą, gdyż ich poznanie, szczególnie u konkurencji, może osłabić wypracowywaną przez lala pozycję rynkową podmiotu, którego informacja ta dotyczy.

Z powyższych względów Sąd w niniejszym składzie uznał, że zastrzeżenia dokonane przez wykonawcę usługi na etapie składania oferty przetargowej, a następnie w umowie ( § 18 umowy) były skuteczne. Powyższe w dalszej kolejności prowadzi do uznania, że organ zasadnie odmówił udostępnienia informacji publicznej w części obejmującej załączniki do umowy oraz korespondencji dotyczącej umowy.

W niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, Przedsiębiorstwo dokonało analizy zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ zasadnie powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa odmówił udostępnienia żądanej informacji. Tym samym wbrew zarzutom skargi nie naruszył art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Ponadto wbrew zarzutom skargi sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji spełnia wymagania określone przez art. 107 § 3 Kpa. Organ w sposób należyty uzasadnił podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.