Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 4/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 27 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie: Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2006 roku sprawy ze skargi B. M. i Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1. oddala skargę; 2. zwraca skarżącym B. M. i Z. M. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy N., działając na podstawie art. 95 pkt 6, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 roku Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071) zatwierdził projekt podziału działki położonej na terenie gminy N., oznaczonej numerem 129, o powierzchni 1,6814 ha w obrębie ewidencji gruntów [...]. W wyniku podziału miały powstać dwie działki gruntu: jedna oznaczona numerem 129/1 o powierzchni 1,4398 ha oraz druga o numerze 129/2 i powierzchni 0,2416 ha w pasie drogowym autostrady A-1. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, iż przedmiotowy podział został dokonany z urzędu dla realizacji celów publicznych zgodnie z decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady A-1 przez teren województwa [...] oraz ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] znak: [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik B. i Z. małżonków M. - współwłaścicieli nieruchomości objętej podziałem, oznaczonej jako działka ewidencyjna numer 129, położonej na terenie gminy N.. W odwołaniu zarzucono organowi rażące naruszenie prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji i podniesiono, iż decyzja w dniu jej wydania była niewykonalna, a niewykonalność ta miała charakter trwały. Wskazano też, na niedopuszczalność dokonanego w zaskarżonej decyzji sposobu podziału nieruchomości odwołujących się, skutkującego rozgraniczeniem budynków mieszkalnych i gospodarczych służących do prowadzenia działalności rolnej oraz uniemożliwieniem obrotu powstałymi w wyniku podziału nieruchomościami. W odwołaniu pełnomocnik B. i Z. małżonków M. zaznaczył, że przeprowadzenie przedmiotowego podziału spowodowałoby odcięcie podziemnego uzbrojenia energetycznego i wodociągowego znajdującej się na nieruchomości budowli – szkółki. W konsekwencji pełnomocnik odwołujących się zarzucił Wójtowi Gminy N. naruszenie przepisów prawa geodezyjnego, ustawy o własności lokali, art. 5 ustawy prawo budowlane, przepisów techniczno – budowlanych dotyczących budowy autostrad płatnych (Dz. U. Nr 62/97, poz. 392) oraz przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132/97, poz. 877), przy wydaniu zaskarżonej decyzji.

Na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...] Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy N.. Swoje rozstrzygnięcie organ II instancji oparł na art. 95 pkt 6, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 roku Nr 46, poz. 543 ze zm.). W uzasadnieniu odwołując się do treści art. 97 ust. 1 organ stwierdził, iż podział nieruchomości może być dokonany zarówno na wniosek i koszt osoby Mającej w tym interes prawny, jak również z urzędu. W tym ostatnim przypadku jedynie wówczas, gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych lub nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. W myśl art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku (Dz. U. z 2000 roku Nr 71, poz. 838 ze zm.) do dróg publicznych zalicza się drogi krajowe, czyli autostrady, drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowana autostrad i dróg ekspresowych (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zważywszy na powyższe, organ stwierdził, iż w świetle obowiązujących regulacji prawnych, istniała możliwość wszczęcia w niniejszej sprawie z urzędu postępowania o podział nieruchomości. Dalej organ argumentował, iż z uwagi na szczególny cel, jakim jest lokalizacja autostrady, nie znajduje zastosowania zasada wyrażona z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie, z którą podział nieruchomości jest możliwy o tyle, o ile jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego i przepisami szczególnymi. W takich wypadkach nie można powołać się także na rozwiązanie zawarte w art. 94 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazywało, iż lokalizacja autostrady dokonywana jest w trybie uregulowanym przepisami ustawy z dnia 27 października 1994 roku o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2004 roku Nr 256 poz. 2571). Organ dalej stwierdził, iż w sprawie nie miały zastosowania przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. O lokalizacji autostrady przesądza decyzja wydana w przedmiocie jej ustalenia. W oparciu o decyzję o ustaleniu lokalizacji autostrady Agencja Budowy i Eksploatacji Autostrad nabywa w drodze umowy na własność Skarbu Państwa nieruchomości przeznaczone na cele budowy autostrad, przy czym jak zaznaczył organ, w sprawach nie uregulowanych w tym zakresie ustawą o autostradach płatnych, zastosowanie znajdą przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ argumentował, iż takie unormowanie uzasadnione jest priorytetowym, dla interesów państwa charakterem inwestycji, jaką jest budowa autostrad. Z powyższego wywodził, iż przyjęcie rozwiązania odmiennego do prezentowanego pociągałoby za sobą konieczność każdorazowego uzgadniania wydzielenia działek zajętych pod budowę autostrady z planami miejscowymi, stanowiąc istotne utrudnienie dla procesu realizacji inwestycji. Organ podkreślił, iż podział nieruchomości niezbędnej na cele budowy autostrady przeprowadzany jest z urzędu w nawiązaniu do decyzji o lokalizacji autostrady. Przytaczając treść przepisu art. 95 pkt 6 ustawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, iż niezależnie od ustaleń planu miejscowego, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Natomiast nieruchomościami objętymi decyzją lokalizacyjną są nieruchomości znajdujące się na przestrzeni zamkniętej liniami rozgraniczającymi teren autostrady. Organ II instancji podkreślił przy tym, iż budowa autostrad jest zamierzeniem o istotnym znaczeniu dla państwa, co powoduje stosowanie w tym przypadku szczególnego trybu pozwalającego w oparciu o art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonać podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planów miejscowych i z pominięciem opiniowania, co do zgodności z przepisami wskazanymi w odwołaniu. Odnosząc się do zarzutu niewykonalości zaskarżonej decyzji organ II instancji podniósł, iż przy inwestycji tego rodzaju co przedmiotowa, wszelkie skutki prawne będące konsekwencją podjętych w tym zakresie działań będą rekompensowane przy wykupie pozyskiwanych pod inwestycje nieruchomości.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...], wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pełnomocnik B. i Z. M., podniósł następujące zarzuty:

1. naruszenia prawa materialnego poprzez:

a. pomniecie art. 93 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 roku (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603),

b. błędną wykładnie art. 95 wskazanej wyżej ustawy, polegającą na przyjęciu, iż przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy brak jest planu zagospodarowania przestrzennego podczas, gdy z brzmienia powyższej normy prawnej wynika, iż może on zostać użyty jedynie w przypadku istnienia planu zagospodarowania przestrzennego,

c. błędną wykładnię art. 1 w związku z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 roku o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym poprzez przyjęcie, że ustawa ta wyłącza stosowanie przepisów o podziale nieruchomości wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz

d. pominięcie art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, nakazującego organom władzy publicznej działanie na podstawie i w granicach prawa

2. naruszenia prawa procesowego polegający na:

a. pominięciu brzmienia art. 6 i 7 kpa oraz

b. naruszeniu art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji pełnomocnik, w imieniu swoich mandantów, domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymania jej wykonania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Wskazane powyższej stanowisko w sprawie pełnomocnik uzasadniał treścią art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiącego, iż podział nieruchomości może zostać dokonany wówczas, gdy jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a w jego braku należy stosować art. 94 tejże ustawy. W opinii pełnomocnika z takiego zapisu wynika, iż warunkiem podziału nieruchomości jest istnienie planu zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ w przedmiotowej sprawie planu takiego nie było, należało więc zastosować rozwiązanie przewidziane w powołanym art. 94 ustawy, czyli zawiesić postępowanie podziałowe. Następnie, przytaczając treść art. 1 i art. 25 ustawy o autostradach autor skargi dowodził, iż wbrew wyrażonemu przez organ administracji poglądowi, zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ustawa ta nie wyłącza przepisów o podziale nieruchomości. Odwołując się także do art. 7 Konstytucji RP oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – art. 6, 7, 107 § 1 i 107 § 3 pełnomocnik ocenił, iż organ rozpoznając sprawę działał z pominięciem dyspozycji powyższych uregulowań, co skutkować winno, przy dodatkowych uchybieniach przepisom prawa materialnego, wyeliminowaniem wadliwej decyzji organu z obiegu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.

Ustosunkowując się podniesionych w skardze zarzutów organ II instancji wskazał, iż powoływany przez pełnomocnika skarżących art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miał w sprawie zastosowania, podobnie jak art. 94, podkreślając jednocześnie, iż brak było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w trybie art. 94 ust. 2 lub 3 ustawy. Organ stwierdził również, że stosownie do art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezależnie od ustaleń planu miejscowego, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Podkreślił przy tym, iż użyty w art. 95 pkt 6 ustawy zwrot "może" należy rozumieć w ten sposób, że podział nieruchomości "następuje" niezależnie od ustaleń planu miejscowego, o ile została wyczerpana dyspozycja dotycząca celów podziału nieruchomości zawartych w art. 95 ustawy. Z powyższego w ocenie organu wynika, iż brak planu miejscowego nie stoi na przeszkodzie dokonaniu podziału nieruchomości na podstawie art. 95 ustawy. Organ podniósł także, że nie dokonywał żadnej wykładni art. 1 w związku z art. 25 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. W ocenie organu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszeń stanowiących podstawę zarzutów sformułowanych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skargę należy oddalić.

Rozpoznając skargę, sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia. Przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a kwestionowana decyzja znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa materialnego, obowiązujących w chwili jej wydania.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 95 pkt 6, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 roku Nr 46, poz. 543 ze zm.), zatwierdzającą projekt podziału działki położonej na terenie gminy N., oznaczonej numerem 129, o powierzchni 1,6814 ha w obrębie ewidencji gruntów [...], w wyniku którego mają powstać dwie działki gruntu: jedna oznaczona numerem 129/1 o powierzchni 1,4398 ha oraz druga o numerze 129/2 i powierzchni 0,2416 ha w pasie drogowym autostrady A-1.

W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że podziału nieruchomości należącej do skarżących dokonano z urzędu, na mocy art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, przewidującego możliwość dokonania podziału nieruchomości z urzędu, jeżeli podział ten jest niezbędny do realizacji celów publicznych. Jak słusznie podniósł to organ, celem publicznym w myśl art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku (Dz. U. z 2000 roku Nr 71, poz. 838 ze zm.) do dróg publicznych zalicza się drogi krajowe. Drogi krajowe zaś to miedzy innymi : autostrady, drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowana autostrad i dróg ekspresowych (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy). Nie jest również kwestionowany fakt, iż dla terenu na którym leży nieruchomość będąca przedmiotem podziału nie ma planu miejscowego jak również, ze nieruchomość ta objęta jest ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] znak: [...] określającą lokalizację autostrady A-1 na terenie województwa [...] ( kopia decyzji dołączona do akt administracyjnych ). Powyższe okoliczności powodują, że w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie mają zastosowania art. 93 i 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosowanie tychże przepisów może być wyłączone w przypadkach przewidzianych w art. 95 wskazanej ustawy. W ocenie sądu, organy administracji prawidłowo zastosowały w przedmiotowej sprawie cytowany przepis art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazujący, iż niezależnie od ustaleń planu miejscowego, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Jak podkreśla się to w piśmiennictwie "(...) z przyjętej w art. 95 pkt 6 konstrukcji wynika wprost, ze wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady następuje niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Fakt braku planu nie powinien zatem uniemożliwiać zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości objętej decyzją lokalizacyjną" (por. W. Wieczorek, "Podział nieruchomości przeznaczonych pod budowę autostrad płatnych", Rejent 2002/1/74). Brzmienie art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyklucza opinię prezentowaną przez stronę skarżącą, że podział nieruchomości jest jedynie możliwy w przypadku istnienia planu miejscowego. Należy zgodzić się z poglądem zaprezentowanym w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, że z uwagi na szczególny cel, jakim jest lokalizacja autostrady, nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie zasada wyrażona z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą podział nieruchomości jest możliwy o tyle, o ile jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego i przepisami szczególnymi. W takich wypadkach nie można powołać się także na rozwiązanie zawarte w art. 94 ustawy.

Nie budzi wątpliwości, że podział nieruchomości skarżących nastąpił, celem wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, co dokumentują dołączone do akt kopie decyzji: Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady A-1 przez teren województwa [...] oraz ostateczna decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] znak: [...]. Należy podkreślić, ze organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany liniami rozgraniczającymi teren, określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady ( por. uchwała NSA z dnia 4 marca 2002r. OPK 25/01 ONSA 2002/4/140). Tym samym nie można uznać za słuszne zarzutów skarżących co do sposobu podziału nieruchomości.

Sad nie dopatrzył się również naruszenia przez organ w przedmiotowej sprawie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 6 i 7 oraz 107 § 1 i 3 k.p.a, jak podnosił to pełnomocnik skarżących, mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji.

Tym samym, wbrew zarzutom pełnomocnika skarżących, sąd nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia prawa materialnego jak również takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a tylko takie naruszenie skutkować mogło uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należało, że kwestionowana decyzja nie narusza prawa a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Tym samym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Zarządzeniem z dnia 6 stycznia 2006r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sadowego w kwocie 200 zł. - §2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W wykonaniu zarządzenia skarżący uiścili kwotę 500zł ( dowód wpłaty k.15). Stosownie więc do art. 225 wskazanej wyżej ustawy należało zwrócić skarżącym solidarnie nadpłacony wpis sądowy.