Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1018/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak WSA Bożena Popowska Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skarg G. L. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...],[...] i [...] w przedmiocie zasiłku celowego i zasiłku okresowego oddala skargi /-/B.Popowska /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/D.Rzyminiak-Owczarczak KP


UZASADNIENIE

W dniu [...]r. G. L. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności i opłacenie abonamentu telefonicznego.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. odmówiono G. L. przyznania pomocy finansowej na zakup żywności i opłacenie abonamentu telefonicznego.

Od powyższej decyzji G.L. złożyła odwołanie.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. zaskarżoną decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. . i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia w uzasadnieniu organ wskazał m. in., że zaskarżona decyzja w sposób niedostateczny wskazuje dlaczego organ I instancji nie może udzielić skarżącej pomocy na wyżej wskazane cele.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. na podstawie art. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm. - dalej ustawa ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówiono G. L. przyznania pomocy finansowej na zakup żywności i opłacenie abonamentu telefonicznego.

W uzasadnieniu organ wskazał m. in., że G. L. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osoba bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. W miesiącu kwietniu 2005 r. jej faktyczny dochód wyniósł [...]zł ( dodatek mieszkaniowy ). Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 461 zł. Mimo, że dochód strony nie przekracza ustawowo określonego organ nie znalazł podstaw do przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. Oceniając wniosek wzięto pod uwagę, iż decyzja z dnia [...]r., nr [...]przyznano stronie na okres od kwietnia 2005 r. do czerwca 2005 r. zasiłek okresowy w kwocie [...]zł. zasiłek ten zgodnie ze spisanymi w dniu [...]r. zasadami współdziałania strona miała przeznaczyć na zakup żywności, środków czystości i biletów MPK. Zatem organ nie widzi podstaw do udzielenia dodatkowej pomocy na zakup żywności w miesiącu kwietniu 2005 r. Zdaniem organu kwota zasiłku okresowego jest wystarczającą na zaspokojenie potrzeb złożonych we wniosku z dnia [...]r. Ponadto w barach mlecznych miasta P. można dokonać zakupu ciepłego posiłku już od kwoty 3,50 zł, co daje miesięcznie kwotę 100 zł, pozostała kwota może być przeznaczona na zakup śniadań i kolacji czy środków czystości i biletów MPK. Nadto decyzją z dnia 16 [...]r., nr [...]stronie przyznano zasiłek okresowy w kwocie [...] zł na okres od lipca do września 2005 r. na zakup żywności. Organ nie znalazł podstaw również do przyznania pomocy finansowej na opłacenie abonamentu telefonicznego. Brak możliwości opłacenie przez stronę abonamentu telefonicznego nie doprowadzi do pogorszenia jej sytuacji życiowej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Realizacja tego celu odbywa się w formie świadczeń przewidzianych prawem, w tym w formie zasiłku celowego. Według art. 39 ust. 1 ustawy " w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej może być przyznany zasiłek celowy". Natomiast ust. 2 powyższego przepisu wskazuje, iż "zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu". Przepis ten nie zalicza do najniezbędniejszej potrzeby bytowej człowieka opłacenie abonamentu telefonicznego. Ustawa nie przewiduje też żadnej innej formy, która umożliwiłaby opłacenie abonamentu telefonicznego. Co prawda art. 39 ust. 2 ustawy wskazuje na fakt, że zasiłek celowy może być przyznany m. in., na pokrycie części lub całości niezbędnych przedmiotów użytku domowego zwłaszcza dla osób z ograniczoną sprawnością ruchową. Ocena sytuacji strony jednak nie wskazuje by G. L. była osobą przewlekle chorą, niepełnosprawną czy też z ograniczoną sprawnością ruchową, a zatem sytuacja zdrowotna nie uzasadnia konieczności posiadania telefonu, a stan zdrowia umożliwia bowiem osobisty kontakt z lekarzem.

W dniu [...]r. G. L. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na opłacenie abonamentu i pokrycie opłaty za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. odmówiono G. L. przyznania pomocy finansowej na opłacenie abonamentu i pokrycie opłaty za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską.

Od powyższej decyzji G. L. złożyła odwołanie.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. zaskarżoną decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że w aktach sprawy brak zwrotnego poświadczenia odbioru przez G. L. decyzji z dnia [...]r., w związku z powyższym organ odwoławczy nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy, ponieważ nie mógł ocenić czy odwołanie zostało wniesione w terminie.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. na podstawie art. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 oraz art. 106 ust. 4 ustawy oraz kpa , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówiono G. L. przyznania pomocy finansowej na opłacenie abonamentu i pokrycie opłaty za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską.

W uzasadnieniu organ wskazał m. in., że G. L. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osoba bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. W miesiącu kwietniu 2005 r. jej faktyczny dochód wyniósł [...]zł ( dodatek mieszkaniowy ). Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 461 zł. Mino, że dochód strony nie przekracza ustawowo określonego organ nie znalazł podstaw do przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. Posiadanie telefonu jest indywidualnym wyborem człowieka bez którego może on funkcjonować. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Realizacja tego celu odbywa się w formie świadczeń przewidzianych prawem, w tym w formie zasiłku celowego. Według art. 39 ust. 1 ustawy " w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej może być przyznany zasiłek celowy". Natomiast ust.2 powyższego przepisu wskazuje, iż " zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu ". Przepis ten nie zalicza do najniezbędniejszej potrzeby bytowej człowieka opłacenie abonamentu telefonicznego. Ustawa nie przewiduje też żadnej innej formy, która umożliwiłaby opłacenie abonamentu telefonicznego. Brak również podstaw do udzielenia zasiłku celowego na pokrycie opłaty za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską. Konieczność uiszczenia powyższej opłaty wynika z naruszenia przepisów obowiązujących w miejskim Przedsiębiorstwie Komunikacji i jest karą za przejazd bez ważnego biletu. Konieczność uregulowania tej kary leży w gestii strony, a nie w gestii pomocy społecznej dysponującej środkami publicznymi. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 7 kpa " w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli ". Uregulowanie powyższej kary byłoby sprzeczne zatem z interesem społecznym. Poza tym strona miała przyznaną pomoc w formie zasiłku okresowego, którą zobowiązała się, według spisanych zasad współdziałania w dniu [...]r. przeznaczyć m. in. na zakup biletów MPK.

W zakreślonym terminie G. L. wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...]., nr [...]i decyzji z dnia [...]r., nr [...].

W dniu [...]r. G. L. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku okresowego

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. przyznano G. L. zasiłek okresowy na czas od lipca 2005 r. do września 2005 r. w kwocie [...] zł miesięcznie.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. zaskarżoną decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał m. in., że zaskarżona decyzja niezbyt jasno wyjaśnia mechanizm ustalania i przyznawania zasiłku okresowego i nie podaje z jakich przyczyn skarżącej przyznano zasiłek okresowy w określonej kwocie.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. na podstawie art. 38 ust.1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 5 w związku z art. 106 ust. 1, 3, 4 i art. 147 ust. 2 pkt 1 ustawy oraz art. 104 i art. 130 § 4 kpa po ponownym rozpatrzeniu sprawy, przyznano G. L. zasiłek okresowy na czas od sierpnia 2005 r. do września 2005 r. w kwocie [...] zł miesięcznie.

W uzasadnieniu organ wskazał m. in., że G. L. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osoba bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Faktyczny dochód strony stanowi dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł i dlatego z posiadanych środków strona nie jest w stanie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 461 zł. Ponieważ G. L. ma dochód niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, a nadto jest osobą bezrobotna kwalifikuje się do przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego. W myśl art.38 ust. 2 ustawy zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym, ze kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Natomiast art. 147 ust. 1 ustawy wskazuje, iż kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust.2 nie może być niższa niż 30% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Zasiłek okresowy obliczony zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy w przypadku strony wyniósł [...]zł i jest to kwota najwyższa, ustalona do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem G. L., który stanowi dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł.

Odwołanie od decyzji w oznaczonym terminie złożyła G. L., twierdząc, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie od 2 lat obniża jej kwotę zasiłku okresowego, co wykazała w poprzednio złożonych odwołaniach od decyzji organu I instancji. Ponadto organ wypłaca jej zasiłek z opóźnieniem za co winien płacić odsetki.

W piśmie z dnia [...]r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego G. L. wskazała m. in., że nigdy nie wyrażała zgody na zasiłek okresowy w kwocie [...] zł. Również nie zobowiązywała się do czegokolwiek, a zasady współdziałania są spisywane przez pracownika socjalnego i podstawiane do podpisania. W sprawie pomocy na żywność abonament telefoniczny i kary MPK podniosła, iż składała wiele próśb i wniosków o pomoc w tym zakresie, każdorazowo bezskutecznie. Zasiłek okresowy nie wystarcza jej na zaspokojenie potrzeb życiowych. W jej przypadku telefon jest podstawową potrzebą życiową. Opłacanie abonamentu z zasiłku okresowego powoduje, że nie wystarcza środków na zakup żywności czy biletów MPK. Dlatego jadąc w poszukiwaniu pracy, do urzędu zatrudnienia czy innych urzędów naraża się na jazdę bez biletu i kary. Na bilety MPK strona potrzebuje znaczną kwotę pieniędzy, inną w każdym miesiącu, tymczasem Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wypłaca jej zasiłek w tej samej kwocie co miesiąc. Naruszanie przepisów MPK jest wynikiem niedostatecznego zabezpieczenia środków na ten cel przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie. Jeżeli strona ma do wyboru zakup jedzenia lub biletu wybiera to pierwsze.

W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) art. 138 § 2 kpa, decyzją z dnia [...]r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu Instancji i podkreślił, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie zastosował prawidłowo, co do zasady, sposób obliczenia wysokości zasiłku okresowego.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) art. 138 § 1 ust.1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...]r., nr [...]

W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że kwestie będące przedmiotem zaskarżonej decyzji podlegały już raz ocenie organu odwoławczego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy podziela stanowisko przyjęte w uzasadnieniu przez organ I instancji. Ponadto organ wskazał, iż w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, w sierpniu 2005 r. ani też w odwołaniu skarżąca nie wskazała, że znajduje się w takim stanie zdrowia ( ewent. zagrożenia życia ), że w istocie aparat telefoniczny stanowi dla niej niezbędną potrzebę życiową. Organ odwoławczy wycofując poprzedni z obrotu decyzję organu I instancji dawał skarżącej możliwość wykazania, iż w jej przypadku aparat telefoniczny jest jej niezbędną potrzebą bytową, tego skarżąca w żadnym razie nie wykazała. Co do kwestii opłacenia kary organ odwoławczy podzielił argumenty organu I instancji i wskazał, że pomoc społeczna nie może być organem promującym niejako nieprawidłowe zachowania społeczne. Skarżąca sama deklarowała wielokrotnie podpisując z organem I instancji zasady współdziałania, że bilety komunikacji miejskiej będzie nabywała z otrzymanego zasiłku okresowego. Co najmniej dwa takie oświadczenia znajdują się w aktach przekazanych organowi odwoławczemu. Organ I instancji nie ma obowiązku całkowitego przejęcia na siebie zobowiązań osoby ubiegającej się o pomoc, musi mieć także na względzie konieczność udzielenia pomocy innym osobom, a przede wszystkim musi uwzględniać swoje możliwości finansowe.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) art. 138 § 1 ust.1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...]r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, ze kwestie opłaty abonamentu telefonicznego rozważył już w swojej poprzedniej decyzji i wskazał na zasadę powagi rzeczy osądzonej. Jeżeli chodzi zaś o odmowę przyznania pomocy na zakup żywności w miesiącu kwietniu 2005 r. to organ wskazał, iż skarżąca wielokrotnie deklarowała podpisując z organem I instancji zasady współdziałania, że zakup żywności będzie przez nią dokonywany z uzyskanego od organu I instancji zasiłku okresowego, a skoro tak to pomoc uzyskana w postaci zasiłku okresowego skarżąca otrzymała do czerwca 2005 r. Z tego zasiłku skarżąca powinna zakupić żywność w okresie od kwietnia 2005 r. do czerwca 2005 r. Organ wskazał, że pomoc w postaci zasiłków celowych ma charakter fakultatywny, a organ I instancji nie ma obowiązku całkowitego przejęcia na siebie zobowiązań osoby ubiegającej się o pomoc, musi mieć także na względzie konieczność udzielenia pomocy innym osobom, a przede wszystkim musi uwzględniać swoje możliwości finansowe. Organ odwoławczy wskazał, że po analizie materiału dowodowego, podziela pogląd organu I instancji, że brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o udzielenie jej pomocy.

Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego została złożona przez G.L. za pośrednictwem organu II instancji, w terminie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała m. in., że od 2 lat jest bez pracy i utrzymuje się wyłącznie z opieki społecznej. Mimo jej pogarszającej się sytuacji materialnej otrzymuje zasiłek okresowy w coraz mniejszej wysokości. Zasiłek z opieki w żaden sposób nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Z zasiłku opłaca abonament telefoniczny w kwocie [...]zł i ubezpieczenie w PZU w kwocie [...]zł. Pozostała kwota nie wystarcz na zakup jedzenia, środków czystości i bilety MPK. Oddalane są jej wszystkie wnioski o dodatkowa pomoc. Telefon jest jej podstawową potrzebą życiową, służy dla potrzeb bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Nie zapewniono jej pomocy na zakup biletów MPK w celu poszukiwania pracy. Z winy organu została ukarana karą grzywny. Od stycznia 2005 r. weszła ustawa gwarantująca dodatkową pomoc na zakup żywności tymczasem skarżąca otrzymuje ją w kwocie [...]zł z którą to kwotą także skarżąca się nie zgadza.

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i stanowisko organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa. ) Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.

Sąd administracyjny dokonał kontroli sprawy według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, bilety MPK na przejazdy środkami komunikacji miejskiej, opłacenie abonamentu telefonicznego i pokrycie opłaty za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 art. 39 wskazanej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wyszczególnienie to nakazuje uznać, iż nie wszystkie wnioskowane potrzeby skażanej można by zaliczyć do ww. kategorii i przyznać żądany zasiłek celowy. Jednakże, w ocenie Sądu przepis art. 39 ust. 2 wyżej powołanej ustawy pozwala organom administracji publicznej czynić samodzielne ustalenia, czy zgłaszana potrzeba, stanowi dla wnioskodawcy niezbędną potrzebę bytową. Tak więc, w sytuacji, gdy w sprawie bezspornym jest, iż skarżąca spełnia kryterium dochodowe do przyznania środków pomocowych, a pomoc w postaci zasiłku celowego na wskazany przez nią cel nie zostaje przyznana, rozważenia wymaga, czy wydając decyzję w tym przedmiocie, organy administracji publicznej dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a także, czy samo postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o pomocy społecznej oraz kpa.

Wbrew zarzutom skarżącego stanowisko organu I i II instancji zawarte w zaskarżonych decyzjach znajduje umocowanie w zebranym materiale dowodowym i podstawach prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie znalazł podstaw do podważenia powyższych ustaleń organu, dlatego w pełni je podzielił, czyniąc integralną częścią własnych rozważań.

Ustawodawca wprowadził podział świadczeń z pomocy społecznej na obligatoryjne i fakultatywne, przy czym zasiłek celowy należy do świadczeń fakultatywnych. W przypadku braku dostatecznych środków na pomoc społeczną, Ośrodek Pomocy Społecznej obowiązany jest w pierwszej kolejności zaspokajać potrzeby uprawnionych do świadczeń obligatoryjnych. Dopiero, gdy zaspokojone zostaną owe potrzeby, opłacone składki ZUS i na ubezpieczenie zdrowotne podopiecznych, Ośrodek Pomocy Społecznej dążyć winien do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionych do świadczeń fakultatywnych - przy uwzględnieniu ilości środków, które pozostały na te cele, ilości uprawnionych i charakteru potrzeb, o zaspokojenie których owe osoby się ubiegają (odpowiednio - wyrok NSA z: 12.1.1994 - I SA 1649/93 - ONSA 1/95/33; 19.11.1996 - II SA/Gd 702/96).

Organy obu instancji należycie wyjaśniły z jakich powodów nie przyznały skarżącej pomocy finansowej w postaci zasiłków celowych, na wskazane cele. Rzetelność owych ustaleń prowadzi do wniosku, że organy obu instancji nie przekroczyły dopuszczalnych granic uznania administracyjnego (odpowiednio - wyroki NSA w sprawach: I SA 2447/01, I SA 2845/01, I SA 1554/02, II SA/Po 13/01, II SA/Kr 1693/02, II SA/Lu 737/99). Uznanie administracyjne ograniczone jest art. 7 kpa (wyrok NSA z: 28.6.1982 - SA/Wr 245/82 - ONSA 1/82/62; 11.6.1981 - SA 820/81 - ONSA 1/81/557, akceptowane przez J. Borkowskiego w: "Kpa - komentarz" CH BECK 2003 nb. 3 do art. 107). Decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają szerszego uzasadnienia, niż decyzje podejmowane w warunkach ustawowego skrępowania (E. Iserzon w: "Kpa - komentarz" W-wa 1970 s.209), tym więcej, że organ administracji publicznej ograniczony jest w szczególności zasadą praworządności i zasadą uwzględniania z urzędu interesu państwowego i słusznego interesu obywateli (Z. Janowicz "Kpa - komentarz" W.Pr. PWN 1999 s. 304). W niniejszej sprawie organy administracji publicznej zadośćuczyniły ciążącemu na nich obowiązkowi należytego uzasadnienia swego stanowiska w sprawie. Ponadto zakres pomocy świadczonej skarżącej, a co wynika z akt sprawy, pozwala na przyjęcie, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu.

Przedmiotem zaskarżenia było także przyznanie zasiłku okresowego w zbyt niskiej kwocie.

Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 pkt 2 zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Zasiłek okresowy przyznany skarżącej decyzją z dnia [...]r., nr. [...]w kwocie [...]zł został obliczony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i jest to kwota najwyższa jaką organ pomocy mógł przyznać skarżącej. Tym samym również zarzuty skarżącej w tym zakresie nie znalazły potwierdzenia.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ppsa skargi należało oddalić.

/-/ B. Popowska /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

KP