Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 331/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 18  ust. 1  pkt 2  art. 29  art. 30
journal: Dz.U. 1997 nr 133 poz 883
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
article: art. 126  par. 1  pkt 1  art. 187  par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2010 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Danych Osobowych, dalej GIODO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 12 pkt 2, art. 22 w zw. z art. 29 ust. 2 i art. 30 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), w dniu [...] grudnia 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą o odmowie uwzględnienia wniosku A. R. o nakazanie A. S.A. z siedzibą w W. przy ul. [...] udostępnienia danych adresowych M. K. – dziennikarza niewydawanego już pisma "Nowy Dzień" i J. W. – redaktora naczelnego tego pisma.

W uzasadnieniu decyzji GIODO podał, iż A. R. pełnomocnik R. P. w uzasadnieniu wniosku podniosła, iż uzyskanie tych informacji jest niezbędne do dochodzenia przez jej mandanta swoich praw przed sądem.

GIODO stwierdził, że żądanie nie mogło zostać uwzględnione, gdyż nie wypełnia dyspozycji art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Przepis ten przewiduje bowiem możliwość udostępnienia danych osobowych w przypadku kumulatywnego zaistnienia dwóch określonych w nim przesłanek, tj. że wniosek o udostępnienie danych musi być wiarygodny i uzasadniony, a udostępnienie danych nie naruszy praw i wolności osób, których dane dotyczą. W ocenie Generalnego Inspektora istnieje przeszkoda udostępnienia żądanych danych w postaci możliwości naruszenia praw i wolności osób, których dane dotyczą. Wprawdzie dane te potrzebne są do wystąpienia przez wnioskodawcę na drogę sądową przeciw osobom, które, jego zdaniem, naruszyły jego dobra osobiste, niemniej jednak, w ocenie organu jak i A. S.A. istnieje obawa co do faktycznego wykorzystania danych dziennikarzy przez wnioskodawcę. Pozyskanie prywatnych adresów zamieszkania dziennikarzy, istotnie naruszyłoby ich prawa i wolności, w szczególności prawo do prywatności, spokoju, miru domowego i poczucia rodzinnego bezpieczeństwa.

W związku z powyższym, skoro w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa przez A. S.A., to należało odmówić wnioskodawcy udostępnienia przedmiotowych danych osobowych poprzez odmowę uwzględnienia jego wniosku.

Decyzja GIODO z dnia [...] grudnia 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący działając przez pełnomocnika, zarzucił w skardze, iż zaskarżona decyzja została wydana z obrazą:

1) art. 6 Kpa oraz art. 29 ustawy o ochronie danych osobowych przez błędne i bezzasadne uznanie, że w przedmiotowej sprawie istnieje przeszkoda udostępnienia danych osobowych dziennikarzy, których skarżący zamierza pozwać do sądu powszechnego – obawa co do wykorzystania tych danych przez niego,

2) przepisów postępowania, tj. art. 7 i 8 Kpa, przez wydanie decyzji z naruszeniem słusznego interesu skarżącego – jego prawa do sądu oraz z naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej,

3) art. 5 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 45 Konstytucji RP przez uniemożliwienie skarżącemu skutecznego dochodzenia swoich roszczeń o ochronę dóbr osobistych,

4) art. 42 ust. 3 Konstytucji RP przez uznanie, mimo braku prawomocnego wyroku sądu karnego, że skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów poświadczenia nieprawdy.

Generalny Inspektor w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Na wstępie należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja stanowi odstępstwo od dotychczas prezentowanej przez Generalnego Inspektora "linii decyzyjnej" w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym. Zdaniem Sądu, dotychczas prezentowane rozstrzygnięcia były prawidłowe i nie należało ich zmieniać.

Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), w przypadku udostępniania danych osobowych w celach innych niż włączenie do zbioru, administrator danych udostępnia posiadane w zbiorze dane osobom lub podmiotom uprawnionym do ich otrzymania na mocy przepisów prawa (ust. 1).

Dane osobowe, z wyłączeniem danych, o których mowa w art. 27 ust. 1, mogą być także udostępnione w celach innych niż włączenie do zbioru innym osobom i podmiotom niż wymienione w ust. 1, jeżeli w sposób wiarygodny uzasadnią potrzebę posiadania tych danych, a ich udostępnienie nie naruszy praw i wolności osób, których dane dotyczą (ust. 2).

Dane osobowe udostępnia się na pisemny, umotywowany wniosek, chyba że przepis innej ustawy stanowi inaczej. Wniosek powinien zawierać informacje umożliwiające wyszukanie w zbiorze żądanych danych osobowych oraz wskazywać ich zakres i przeznaczenie (ust. 3).

Udostępnione dane osobowe można wykorzystać wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem, dla którego zostały udostępnione (ust. 4).

Natomiast art. 30 powyżej określonej ustawy stanowi, że administrator danych odmawia udostępnienia danych osobowych ze zbioru danych podmiotom i osobom innym niż wymienione w art. 29 ust. 1, jeżeli spowodowałoby to:

1) ujawnienie wiadomości stanowiących tajemnicę państwową,

2) zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, życia i zdrowia ludzi lub bezpieczeństwa i porządku publicznego,

3) zagrożenie dla podstawowego interesu gospodarczego lub finansowego państwa,

4) istotne naruszenie dóbr osobistych osób, których dane dotyczą, lub innych osób.

Powyżej przytoczone przepisy nakładają na administratora danych określone obowiązki związane z możliwością udostępnienia danych osobowych na pisemny, umotywowany wniosek, jak również określają sytuacje, kiedy jest on zobowiązany do odmowy ich udostępnienia.

Ustawa dopuszcza udostępnianie danych osobowych gromadzonych przez administratorów danych uprawnionym podmiotom, w tym osobom fizycznym, na ich uzasadnione potrzeby. O tym, czy potrzeba posiadania danych jest uzasadniona oraz czy zostało to w sposób wiarygodny przedstawione, rozstrzyga sam administrator. Uwiarygodnienia nie należy zrównywać z udowodnieniem. Należy w tej mierze stosować reguły i oceny przyjęte w prawie procesowym.

Podkreślić należy, iż ważne jest aby posiadanie danych osobowych było konieczne dla osiągnięcia zamierzonych celów, a wniosek o udostępnienie danych był wiarygodny i uzasadniony.

W rozpoznawanej sprawie, wniosek skarżącego o ujawnienie danych osobowych w zakresie miejsca zamieszkania dziennikarzy, którym zamierza wytoczyć powództwo o naruszenie dóbr osobistych, został prawidłowo uzasadniony, jest wiarygodny, a udzielenie żądanych danych nie sprzeciwia się dyspozycji art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych i administrator powinien je udostępnić. Uznaniowość administratora nie może bowiem oznaczać dowolności. W przypadku bezzasadnej odmowy, a taka miała miejsce w niniejszej sprawie, Generalny Inspektor na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych zobowiązany był wydać decyzję nakazującą administratorowi udostępnienia skarżącemu żądanych danych osobowych, gdyż ich posiadanie jest niezbędnym warunkiem do wytoczenia przez niego powództwa o ochronę dóbr osobistych. Warunek ten wynika bowiem z art. 126 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 z późń. zm.). Dla skutecznego wytoczenia powództwa niezbędne jest bowiem wniesienie pozwu, który spełniać będzie warunki określone w art. 187 § 1 kpc. Zgodnie z tym przepisem pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba, że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna: przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie, a w miarę potrzeby uzasadnionych również właściwości sądu. Natomiast, w myśl art. 126 § 1 pkt 1 tej ustawy, każde pismo procesowe powinno zawierać m. in. oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Z powyższego wynika zatem, iż niezbędnym elementem pozwu o naruszenie dóbr osobistych jest oznaczenie w nim osoby, przeciwko której żądanie określone w pozwie jest skierowane (tj. przyszłej strony procesowej w sporze z tytułu naruszenia dóbr osobistych) w w zakresie jej adresu zamieszkania.

Stwierdzić należy, iż GIODO nie miał uzasadnionych podstaw aby przyjąć, iż żądane przez skarżącego dane osobowe zostaną przez niego wykorzystane w innym celu niż w postępowaniu sądowym o naruszenie dóbr osobistych.

Rozpoznając ponownie sprawę, Generalny Inspektor zobowiązany jest do ponownej analizy sprawy z uwzględnieniem powyższych stwierdzeń Sądu jak również dokonania analizy wcześniej wydawanych rozstrzygnięć w tym zakresie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zaskarżoną decyzję należało uchylić.