Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 943/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1  pkt 10
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie: sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska, sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant: starszy asystent sędziego Katarzyna Gierczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. S. przy udziale A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2018 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpoznaniu odwołania M. S., utrzymało w mocy orzeczenie Wójta Gminy W. z [...] 2018 r. ustalające skarżącej łączne zobowiązanie pieniężna za 2018 r.

Jak wynikało z akt sprawy skarżąca wraz z A. R. są współwłaścicielkami działek nr [...] (pow. 0,24 ha) oraz [...] (pow. 0,2484 ha) położonych w W.. Zgodnie z informacją z rejestru gruntów i budynków oraz zawiadomieniem Starosty T. o zmianach w danych w ewidencji gruntów i budynków z 16 lutego 2016 r. (nr [...]) działka o nr [...] została sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe (B), zaś działka [...] jako grunty orne (RIIIb). Ze złożonej przez stronę 30 listopada 2015 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości wynika, że działka nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym o pow. 130 m². Skarżąca złożyła deklarację ZN-1B oraz ZR-1/B wykazując zwolnienie ww. gruntów od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm., dalej u.p.o.l.) oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1892 ze zm. dalej u.p.r.) - jako nieużytków, użytków ekologicznych oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych.

Powołaną na wstępie decyzją organ I instancji ustalił skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne za 2018 r. Do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym przyjął grunty o pow. 0,2484 ha, zaś w zakresie podatku od nieruchomości – 2.400 m² i budynki o powierzchni użytkowej 130 m².

Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczenie organu I instancji utrzymało w mocy, nie podzielając poglądu skarżącej o zwolnieniu ww. nieruchomości od opodatkowania. Organ odwoławczy wskazał na brzmienie art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r., poz. 21010 ze zm., dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne) i związanie w zakresie wymiaru podatków danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, co potwierdza treść art. 1 u.p.r. Wywodził, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych o istotnych cechach gruntów i budynków dla potrzeb podatkowych, co potwierdza brzmienie ww. przepisów oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. W opinii organu podatkowego skoro nie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków w obrębie klasyfikacji gruntów, to dane tam zawarte są wiążące dla organów podatkowych, które nie mają uprawnień do dokonywania odmiennych ustaleń w tym zakresie. Podważanie czy zmiana danych zapisanych w rejestrach może nastąpić wyłącznie w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji i dopóki nie zostaną zmienione lub wykreślone zapisy ewidencji dane w niej zawarte nie mogą być samodzielnie korygowane przez organy podatkowe.

Prawidłowo zatem organ I instancji przyjął klasyfikację i powierzchnię gruntów kierując się zapisami ww. ewidencji. Tym samym bezzasadny jest zarzut skargi nieuwzględnienia art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., gdyż z akt sprawy nie wynika, aby opodatkowane grunty stanowiły użytki ekologiczne, grunty zakrzewione i zadrzewione, zaś do posadowionego na tym gruncie budynku nie miało zastosowanie jakiekolwiek zwolnienie od podatku przewidziane w u.p.o.l. bądź w Uchwale Nr [...] Rady Gminy W. z 25 października 2017 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości w 2018 r. Nie jest również uzasadnione stanowisko skarżącej, że grunty o pow. 0,2484 ha podlegają zwolnieniu na podstawie art. 12 ust. 1 pkt u.p.r., bowiem w ewidencji gruntów i budynków oznaczono je jako grunty rolne – RIIIb, co oznacza grunty orne klasy III. Zwolnieniu zaś podlegają wyłącznie grunty zakrzewione i zadrzewione ustanowione na użytkach rolnych (oznaczone symbolem "Lz").

W skardze strona domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej K.p.a.), poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych jedynie na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz nieuwzględnienie danych zawartych w złożonych przez skarżącą deklaracjach ZN-1/B i ZR-1/B.

W uzasadnieniu zwracała uwagę na możliwość odstąpienia przez organy podatkowe od związania zapisami ewidencji gruntów i budynków, co potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 6 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 115/16 oraz "linia orzecznicza NSA". Podnosiła, że gdyby organy podatkowe przy wymiarze podatku opierały się jedynie na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, to bezcelowym byłoby wprowadzanie do przepisów podatkowych obowiązku składania deklaracji ZN-1/B i ZR-1/B.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z 22 stycznia 2019 r. stanowiącym uzupełnienie skargi strona wskazała na art. 194 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej O.p.), przewidujący możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym, jakim niewątpliwie są dane z ewidencji gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Spór miedzy stronami dotyczy zasadności i prawidłowości wymiaru skarżącej łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r., obejmującego należności z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego.

W opinii strony nieruchomości objęte zaskarżoną decyzją podlegają zwolnieniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r.- jako nieużytki, użytki ekologiczne oraz grunty zakrzewione i zadrzewione.

Zdaniem organów podatkowych będące własnością skarżącej i drugiej współwłaścicielki nieruchomości podlegają podatkowaniu jako grunty mieszkaniowe i użytki rolne, co potwierdzają zapisy ewidencji gruntów i budynków, którymi są związane.

W sporze tym trzeba przyznać rację organom podatkowym. Na wstępie jednak odnotowania wymaga, że zarzuty odnoszą się wyłącznie do zasadności zwolnienia nieruchomości stanowiących współwłasność skarżącej od opodatkowania podatkami rolnym i od nieruchomości, bezsporne są natomiast ustalenia organów podatkowych w przedmiocie powierzchni gruntów i budynków, ich stanu technicznego oraz własności.

Przechodząc zatem do istoty sprawy wskazać trzeba, że słusznie organy podatkowe odwołują się do zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Rejestr ten ma bowiem dla wymiaru zobowiązań podatkowych istotne znaczenie, o czym przesadzają zapisy ustaw Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o podatku rolnym. Stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków, stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej, opracowań geodezyjno - kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z art. 21 ww. ustawy podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Zatem, w myśl cytowanego przepisu, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te dotyczą m.in. rodzajów użytków gruntowych, powierzchni gruntów, czyli wskazują na przedmiot opodatkowania. Ewidencja zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych odwołujące się do treści ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń w sprawie organ podatkowy jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w ustawie Ordynacja podatkowa, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ewidencja gruntów i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Tytułem przykładu wskazać trzeba na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1130/15 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA), który wskazał, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Ordynacja podatkowa dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym i również w tym postępowaniu można wykazać, że dane z ewidencji nie są zgodne ze stanem rzeczywistym. Skoro jednak zapis w ewidencji gruntów stanowi dowód z dokumentu urzędowego, przeciwdowodem w sprawie, pozwalającym organom podatkowym ustalić wymiar podatku w oparciu o dane inne niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, powinien być również dokument.

Organy podatkowe są zatem związane oznaczeniem gruntu wynikającym z ewidencji gruntów i budynków, co wynika z powołanego wyżej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dopóki w ewidencji wpisany jest taki sposób klasyfikacji gruntu, dopóty organ jest zobligowany do jego przyjmowania podczas ustalania rodzaju i wysokości podatku od tego gruntu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyjaśniono, że użyty w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3226/12, publ. w CBOSA).

Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione jako uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji w przepisach ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, ani wydanego na jego podstawie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 25 października 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 289/19, publ. CBOSA).

Tezy o związaniu ewidencją gruntów i budynków w zakresie opodatkowania podatkiem rolnym została wprost wyrażona w art. 1 u.p.r., który stanowi, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Przenosząc opisane rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że w kwestii klasyfikacji nieruchomości organ podatkowy – jak widać prawidłowo i zasadnie - odwołał się do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Z informacji uproszczonej z rejestru gruntów oraz zawiadomienia Starosty T. o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków [...] z 16 lutego 2015 r. wynika, że działka oznaczona nr [...] sklasyfikowana została jako tereny mieszkaniowe, zaś działka [...] jako grunty orne. Skarżąca poza negowaniem tej okoliczności nie przedstawiła żadnych dowodów urzędowych potwierdzających możliwość odmiennej klasyfikacji ww. nieruchomości dla potrzeb podatkowych. Nie wskazała także, że uruchomiła procedurę zmierzającą do dokonania zmian ww. ewidencji, że w tym zakresie było prowadzone jakiekolwiek postępowanie administracyjne. Nie istnieją zatem żadne podstawy do negowania prawidłowości przyjętych przez organy podatkowe ustaleń. Wbrew opinii skarżącej takim dokumentem nie są złożone przez nią deklaracje, nie mają one bowiem waloru dokumentu urzędowego, jak podnosi strona w skardze i piśmie procesowym. Zgodnie z art. 194 § 1 i § 2 O.p. Dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (§ 1). Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania (§ 2).

Walor dokumentu urzędowego będą zatem miały wyłącznie dokumenty, które są sporządzone w prawem przewidzianej formie przez uprawnione instytucje, co wyklucza nadanie tej rangi deklaracjom podatkowym. Przyjęcie stanowiska skarżącej powodowałoby, że istotne dane do opodatkowania, takie jak stawka podatkowa, powierzchnia czy podmiot byłby zależne wyłącznie od uznania podatnika, a nie od okoliczności faktycznych.

Urzędowym i potwierdzonym przez uprawnione organy źródłem informacji o okolicznościach faktycznych niezbędnych m.in. dla celów podatkowych jest właśnie powołana przez organy podatkowe ewidencja. Stanowi ona urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 411/11, publ. LEX nr 1125394). Dane te bowiem mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ponadto skoro dane z ewidencji gruntów stanowią podstawę wymiaru podatków, to a contrario należy przyjąć, że dane te stanowią podstawę stosowania zwolnień od podatku, jeśli zwolnienie zależy od danych objętych ewidencją gruntów (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 29 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Po 945/11, publ. LEX nr 1139359).

W tym względzie orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite, innych tez i wniosków nie dostarcza powoływany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt I SA/Sz 115/16. Zgodnie z tezą tego orzeczenia użyte w art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący.

Potwierdza on zatem słuszność działań podjętych w tej sprawie przez organy podatkowe.

Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa tak procesowego jak i materialnego, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).