Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 113/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy: article: art. 51, art. 214, art. 111 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 1022/15 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] września 2015 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli budynku mieszkalnego polegającego na sprawdzeniu stanu technicznego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 5 listopada 2015 r. K. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] września 2015 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w P. polegającego na sprawdzeniu stanu technicznego. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Łd 1022/15. Z akt sprawy wynika, iż skargę na tę samą decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli również P. N. i I. N. Skargi zostały zarejestrowane pod odrębnymi sygnaturami: II SA/Łd 975/15 i II SA/Łd 1025/15.

Zarządzeniem z dnia 3 grudnia 2015 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wezwał K. N. do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 500 zł.

Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł K. N. wskazując, że w każdej ze spraw, której nadano odrębną sygnaturę została w istocie zaskarżona ta sama decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] września 2015 r. Występują zatem w postępowaniu te same podmioty, a przedmiot sprawy jest tożsamy. W związku z powyższym żądanie uiszczenia wpisu wyłącznie od skarżącego narusza zasadę równości wobec prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 zł. Zasadnie zatem Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi określił wpis w tej właśnie wysokości, bowiem zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i dotyczy nakazu przeprowadzenia kontroli budynku mieszkalnego polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego, a zatem przedmiotu, który mieści się we wskazanej kategorii spraw.

Do rozważenia pozostaje jednak kwestia zasadności wezwania skarżącego do uiszczenia odrębnego wpisu w wysokości 500 zł, w sytuacji gdy do uiszczenia wpisu w takiej samej kwocie zostali zobowiązani również P. N. i I. N., a przy tym skarżący wnieśli wprawdzie odrębne skargi, ale złożyli je na tę samą decyzję dotyczącą - jak można wywnioskować z akt sprawy jednej nieruchomości stanowiącej ich współwłasność. Stosownie do treści art. 51 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.), kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Cytowany przepis wprowadza instytucję współuczestnictwa kilku skarżących w jednej sprawie. Współuczestnictwo to zachodzi, gdy stroną skarżącą jest nie jeden, lecz dwa lub więcej podmiotów. Podmioty te mogą występować w jednej sprawie w charakterze strony tylko wówczas, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu czy przewlekłości postępowania. Niewątpliwie skorzystanie z formy współuczestnictwa w sytuacji określonej w art. 51 P.p.s.a. jest uprawnieniem strony a nie jej obowiązkiem. Jednakże fakt, że skarżący wnieśli odrębne skargi na przykład na tę samą decyzję, nie oznacza, że skargi te powinny być odrębnie zarejestrowane i rozpoznane. Należy bowiem mieć na uwadze regulację zawartą w art. 111 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Z zestawienia art. 51 i art. 111 § 1 P.p.s.a. wynika, że w każdej sytuacji, w której skarżący nie skorzystali z przysługującej im formy współuczestnictwa przewidzianej w art. 51 P.p.s.a., sąd administracyjny zobowiązany jest z urzędu do połączenia spraw, które mogły być objęte jedną skargą (postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt II GSK 255/08).

Zwrócić ponadto trzeba uwagę na treść art. 214 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w postępowaniu sądowoadministracyjnym do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (§ 1), z tym że pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne podlega jednej opłacie, w przeciwnym bowiem razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (§ 2 ). Przepis § 2 art. 214 P.p.s.a. ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas gdy uprawnienia lub obowiązki dwóch (kilku) osób związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku wspólnych uprawnień i obowiązków współwłaścicieli nieruchomości, którzy wywodzą swój interes prawny z prawa własności nieruchomości. Opłata sądowa obciąża wówczas skarżących solidarnie, a nie każdego z nich w pełnej wysokości. Skarżący - zobowiązani solidarnie - mogą uiścić stosowny wpis razem albo wpłaty takiej może dokonać (w całości) jedna osoba. Uiszczenie wpisu przez jednego ze skarżących zwalnia pozostałych z obowiązku uiszczenia tej należności. Odmienna natomiast sytuacja ma miejsce w przypadku współuczestnictwa formalnego, kiedy to występuje taka sama podstawa faktyczna, a nie wspólność praw i obowiązków skarżących, czyli chodzi jedynie o takie samo a nie o to samo uprawnienie. Wówczas każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 601). Z tych względów należy dojść do wniosku, że skargi niezależnie od tego czy zostały wniesione w jednym piśmie czy też w kilku pismach (w sytuacji o jakiej mowa w art. 51 i art. 111 § 1 P.p.s.a.) podlegają odrębnemu wpisowi w pełnej wysokości od każdego ze skarżących, tylko w przypadkach przewidzianych w art. 214 § 2 zdanie drugie P.p.s.a.

Wobec powyższego wzywając do wpisu, sąd zobowiązany jest wyjaśnić czy prawa i obowiązki skarżących są wspólne, a tym samym czy zastosowanie ma art. 214 § 2 P.p.s.a. zdanie pierwsze czy też zdanie drugie tego przepisu.

Z uwagi na niemożność dokonania w niniejszej sprawie ustaleń we wskazanym wyżej zakresie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.