Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2312/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Lasy
Podatek leśny
Powołane przepisy: article: art. 65a
journal: Dz.U. 2000 nr 56 poz. 679
law: Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o lasach.
Teza: Użyte w art. 65a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. 2000 nr 56 poz. 679 ze zm./ sformułowanie "dla których nie ma sporządzonego planu" należy rozumieć w ten sposób, że planu nie sporządzono w ogóle, jak i nie sporządzono planu nowego, mimo upływu okresu na jaki poprzedni plan został sporządzony.

TEZY

Użyte w art. 65a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. 2000 nr 56 poz. 679 ze zm./ sformułowanie "dla których nie ma sporządzonego planu" należy rozumieć w ten sposób, że planu nie sporządzono w ogóle, jak i nie sporządzono planu nowego, mimo upływu okresu na jaki poprzedni plan został sporządzony.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stefanii i Zygfryda K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 22.05.2001 r. (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2001 r. - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia 22.05.2001 r. na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania Stefanii i Zygfryda K. od decyzji (...) wydanej w dniu 7 marca 2001 r. przez Wójta Gminy J.-K. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2001 r. w kwocie 323,20 zł, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi liczba hektarów przeliczeniowych, ustalona na podstawie powierzchni głównych gatunków drzew w drzewostanie i klas bonitacyjnych drzewostanu dla głównych gatunków drzew - wynikających z planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu. Podatek leśny od 1 ha przeliczeniowego za rok podatkowy w myśl art. 65 tej ustawy wynosi równowartość pieniężna 000,200 m3 drewna, obliczoną według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. Jeżeli jednak konkretny las nie ma sporządzonego planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, to w myśl art. 65a ustawy podatek leśny za rok podatkowy wynosi równowartość pieniężną 0,3 q żyta od powierzchni 1 ha fizycznego lasów i gruntów leśnych, ustalonej na podstawie ewidencji gruntów. Z powołanych przepisów nie wynika, by opisane zasady wymiaru podatku leśnego miały zastosowanie jedynie w okresie, na który plan urządzenia lasu został opracowany, oraz by po upływie tego okresu, a przed zatwierdzeniem nowego planu urządzenia lasu, wymiar podatku leśnego miał być określony według powierzchni hektarów fizycznych.

Miarodajne dla wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów. Tak też stanowi art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. O zakwalifikowaniu danego gruntu do kategorii "las" decydują organy prowadzące ewidencję gruntów. Nie ma natomiast takich uprawnień organ podatkowy.

Wykazać też należy, że ustawowa definicja lasu odbiega w sposób istotny od jego rozumienia potocznego. W myśl art. 3 ustawy o lasach lasem jest m.in. grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną /uprawami leśnymi/ - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:

a/ przeznaczony do produkcji leśnej lub

b/ stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

c/wpisany do rejestru zabytków.

Z dołączonych do akt rozpatrywanej sprawy wypisów z rejestru gruntów wynika, że Zygfryd K. jest właścicielem gruntów leśnych /Ls/ o powierzchni 5,96 ha oraz gruntów zadrzewionych"/Lz/ o powierzchni 0,73 ha. Ostatnio wymienione" grunty są zwolnione od podatku leśnego jako lasy z drzewostanem w wieku do 40 lat na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach. Także grunty oznaczone symbolem Ls o powierzchni 2,89 ha podlegają zwolnieniu z tej samej przyczyny. Natomiast pozostałe grunty leśne - oprócz zwolnionych - podlegają opodatkowaniu z zastosowaniem stawki. 000,200 m3 drewna tartacznego tj. 25,5920 zł za 1 ha przeliczeniowy. Grunty te według ewidencji i kartoteki podatkowej mają powierzchnię 3,07 ha tj. 1,24 ha przeliczeniowego. Wymiar podatku leśnego stanowiący iloczyn powierzchni oraz właściwej stawki podatkowej dokonany został przez organ pierwszej instancji prawidłowo.

W skardze na powyższą decyzję podatnicy zarzucili naruszenie art. 64-65 i art. 80 ustawy o lasach. Wskazali m.in., że zawyżona została powierzchnia lasu podlegająca opodatkowaniu według hektarów przeliczeniowych, a ponadto, że plan urządzenia należącego do nich lasu utracił moc z dniem 31 grudnia 1999 r.

Podatnicy zarzucili też naruszenie przepisów postępowania dotyczących terminu załatwienia sprawy, zasad ogólnych postępowania oraz treści uzasadnienia decyzji. W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło ojej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna, a w każdym razie zasadny jest wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części dotyczącej podatku leśnego stanowiły przepisy art. 64 ust. 1 i art. 65 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. 2000 nr 101 poz. 444 ze zm./. Pierwszy z nich stanowi, że podstawę opodatkowania podatkiem leśnym, z zastrzeżeniem art. 65a /podkreślenie NSA/, stanowi liczba hektarów przeliczeniowych - ustalona w oparciu o powierzchnie głównych gatunków drzew w drzewostanie i klas bonitacji drzewostanu dla głównych gatunków drzew - wynikających z planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu. Art. 65 ustawy o lasach stanowi natomiast o sposobie naliczania podatku od 1 ha przeliczeniowego.

W sprawie jest bezsporne, że lasy położone w obrębie miejscowości P. /miejsce położenia lasu podatników/ posiadały opracowany plan urządzenia lasu ważny do 31 grudnia 1999 r. Z akt sprawy nie wynika, by objęty obowiązkiem w podatku leśnym las podatników miał uproszczony plan urządzenia lasu. Skoro tak, to organy samorządowe nie miały podstaw do naliczenia podatku według zasad określonych w art. 64 ust. 1 i art. 65 ustawy o lasach.

Istota planu urządzania lasu i uproszczonego planu urządzania lasu, o których mowa w art. 18-25 ustawy o lasach polega najogólniej na określeniu zasad gospodarki leśnej. Określają one bowiem bilans zasobów leśnych, zaś ustalenia planów urządzenia lasu uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz ewidencji gruntów i budynków. Dlatego też ustawodawca wyróżnił dwa sposoby obliczania podatku leśnego. Jeden określony w art. 65 ust. 1 dla lasów objętych planem urządzenia lasu lub uproszczonym planem urządzenia lasu i drugi określony w art. 65a dla lasów ochronnych, lasów wchodzących w skład rezerwatów przyrody i parków narodowych oraz lasów, dla których nie ma sporządzonego planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu. Gramatyczna wykładnia art. 65a ustawy o lasach wskazuje, że chodzi w nim zarówno o lasy, dla których nie ma sporządzonego planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, jak również lasy dla których minął termin na jaki plan urządzenia lasu lub uproszczony plan urządzenia lasu został sporządzony.

Użyte w art. 65a ustawy o lasach sformułowanie "(...) dla których nie ma sporządzonego planu (...)" należy rozumieć w ten sposób, że planu nie sporządzono w ogóle, jak i nie sporządzono planu nowego, mimo upływu okresu na jaki poprzedni plan został sporządzony.

Za takim rozumieniem przepisu przemawiają także względy natury celowościowej. Ustawodawca jako regułę przyjął opracowanie planów na 10 lat. Jako wyjątek od zasady wprowadził okresy krótsze /art. 18 ust. 2 ustawy o lasach/. Z powyższego wynika, że okres 10 letni jest maksymalnym okresem na jaki plan urządzenia lasu może zostać sporządzony. Po jego upływie niezbędne jest sporządzenie nowego planu, albowiem ustawodawca uznał, że maksymalnie na okres 10 lat możliwe jest prawidłowe sporządzenie planu, uwzględniające przyrodnicze i ekonomiczne warunki gospodarki leśnej, cele i zasady gospodarki leśnej oraz sposoby ich realizacji określone dla każdego drzewostanu /art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o lasach/. Po upływie okresu na jaki plan został sporządzony dezaktualizują się jego elementy, które mają bezpośredni wpływ na wysokość opodatkowania podatkiem leśnym. Dlatego też ustawodawca w art. 65a w takich przypadkach przyjął przy ustalaniu podatku leśnego równowartość pieniężną 0,3 q żyta od powierzchni 1 ha fizycznego lasów i gruntów leśnych, ustalonej na podstawie ewidencji gruntów. Jest to kryterium obiektywne, niezależne od danych wynikających z planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu.

Sąd w składzie rozstrzygającym sprawę niniejszą uznał, że powołany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1995 r., SA/Kr 656/95 /ONSA 1996 Nr 3 poz. 146/ nie może mieć w sprawie zastosowania albowiem opierał się on na innej podstawie prawnej. Art. 80 będący przepisem przejściowym, w dacie rozstrzygania przez organy samorządowe w sprawie niniejszej nie obowiązywał.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego - art. 64-65 i art. 65a - w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA orzekł jak w sentencji.