Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 167/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt 1. art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skarg P.S., K.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] litego 2016 r. spółka A zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta P. (zwanego dalej "PINB") z wnioskiem o zbadanie legalności otworów okiennych wykonanych w budynku zlokalizowanym

na nieruchomości o adresie [...]

W dniu [...] marca 2016 r. pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne w budynku zlokalizowanym na terenie nieruchomości przy [...] w P. (nr [...], nr [...], nr [...]). W trakcie kontroli ustalono, że w oficynie powyższego budynku na 4 i 5 kondygnacji nadziemnej,

w ścianie graniczącej z nieruchomością przy [...] (nr działki [...],

nr [...], nr [...]) znajduje się 5 otworów okiennych.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu

z urzędu postępowania w sprawie legalności 5 otworów okiennych znajdujących się w ścianie budynku przy [...] w P. - graniczącej

z nieruchomością przy [...] w P..

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr. [...]

PINB na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; zwanej dalej "k.p.a") oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290; zwanej dalej "p.b.") nakazał właścicielom budynku zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy [...] w P. (nr [...], obręb [...], arkusz [...]) tj. P. S. oraz K. M. doprowadzenie wyżej wymienionego budynku do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie 5 otworów okiennych znajdujących się w ścianie oficyny powyższego budynku od strony nieruchomości przy [...] w P.. Na wykonanie wyżej wymienionego obowiązku wyznaczono 3 miesiące od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji przywołano zeznania P. S., który oświadczył, że "otwory okienne oznaczone od 1 do 3 istniały już w latach 40 - tych XX wieku - okna zostały wymienione z drewnianych na plastikowe bez zmiany wielkości otworów w 2002 r. " oraz, że nie wie kiedy wykonano powyższe otwory okienne oraz kto był ich inwestorem. Oświadczył również, że nie pamięta

czy w latach 40- tych XX wieku istniały otwory okienne oznaczone na załączniku nr 1, 4 i 5, pamięta, że otwory okienne istniały w roku 1990.

PINB stwierdził, że P. S. nie posiada pozwoleń na budowę

wraz z dokumentacją budowlaną w zakresie opisywanych otworów okiennych.

W dokumentach otrzymanych z Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. nie znaleziono dokumentów świadczących o legalności wykonania przedmiotowych otworów okiennych. Dalej wskazano, że pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Miejski Konserwator Zabytków poinformował, że "odnaleziono materiały archiwalne dotyczące budynku przy [...] ([...], sygn. [...]). PINB stwierdził,

że w przekazanych materiałach nie znajdują się dokumenty świadczące o legalności przedmiotowych otworów okiennych.

W dalszej części uzasadnienia PINB przywołał zeznania świadka J. M. (byłego mieszkańca budynku przy ul. [...]

w P.), który zeznał, że w latach od [...] r. do [...] r. był mieszkańcem nieruchomości przy [...] w P., z przerwą od [...] r.

do [...] r., w którym to okresie po zawarciu związku małżeńskiego zamieszkiwał pod adresem [...]. J. M. zeznał, że w tym okresie w ścianie budynku nie było żadnych otworów okiennych, znajdowały

się wnęki okienne które były zamurowane. Aktualnie otwory okienne nie znajdują

w miejscach zamurowanych wnęk okiennych. Świadek zeznał, że otwory okienne powstały w ścianie oficyny nieruchomości w latach 1969 – 1971, a także iż nie może wykluczyć, że okna aktualnie znajdujące się na 4 kondygnacji (3 otwory okienne) powstały w miejscach istniejących wnęk.

PINB zakwalifikował roboty budowlane wykonane w ścianie budynku przy

ul. [...] jako przebudowę, wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie PINB wykonanie otworu okiennego w ścianie budynku, która znajduje się bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną narusza

§ 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

(Dz. U z 2015 r. poz. 1422; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r."). Zdaniem PINB również w latach 1969-1971 niedopuszczalne było wykonywanie otworów okiennych w ścianach granicznych budynków. Wynikało

to z § 80 ust. 2 pkt 3 obowiązującego w tym czasie zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r.

w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dnia 19. lipca 1966r. Nr 10, poz 44). Wszystkie następne akty prawne tj. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 1980 r.,

z 1994 r. oraz z 2002 r. również zabraniały wykonywania otworów okiennych

w ścianie granicznej. Nawet przepisy techniczno-budowlane obowiązujące

w omawianym zakresie, obowiązujące przed II wojną światową nie dopuszczały możliwości sytuowania otworów okiennych w ścianach granicznych.

W tej sytuacji PINB stwierdził, że nie można domniemywać legalności wykonania wyżej wymienionych otworów okiennych, a przepisy techniczno - budowlane nie dają podstaw do jego legalizacji. W konsekwencji PINB uznał,

że jedyną możliwością doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem jest nakaz doprowadzenia tego budynku do stanu poprzedniego, poprzez likwidację otworów okiennych.

W odwołaniu P. S. i K. M. (zwani dalej również "skarżącymi") zarzucili decyzji PINB naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a poprzez pominięcie dowodów i niewystarczające wyjaśnienie okoliczności istotnych dla sprawy.

Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "WINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] października 2016 r.

W uzasadnieniu WINB powtórzył za PINB ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy i stwierdził, że brak jest podstaw do podważenia wiarygodności zebranego materiału dowodowego.

WINB stwierdził, że ustalenie, iż w pewnym okresie istnienia przedmiotowego budynku jego ściana usytuowana w granicy z działką przy [...]

nie miała otworów okiennych, otwory te zostały zaś wybite w późniejszych latach, nie pozwala na uznanie ich legalności w oparciu o domniemanie istnienia takich okien w jego stanie pierwotnym (domniemanie odtworzenia okien). Właściciel budynku dokonując zamurowania okien utracił możliwości ich późniejszego odtworzenia bez konieczności respektowania obowiązujących w dacie

ich odtworzenia przepisów. Ponowne wybicie otworów okiennych w tej ścianie, nawet w ich pierwotnym miejscu, nie było zwolnione z przestrzegania obowiązujących przepisów prawa.

WINB podzielił stanowisko PINB co do niezgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami technicznymi i stwierdził, że jedynym sposobem doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego sprawę jest zamurowanie otworów okiennych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. S.

i K. M. zarzucili decyzji WINB naruszenie:

- naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dopuszczenie jako dowodu mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - niewiadomego pochodzenia nieczytelnej fotografii ściany budynku przy [...] pochodzącej z portalu internetowego [...] oraz poprzez błędną ocenę zeznań świadka J. M.;

- naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na braku uwzględnienia wszystkich ważnych dla wyjaśnienia sprawy dowodów i okoliczności, w tym w szczególności nieuwzględnienie treści Działu III księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej przy ul. [...], w tym porozumienia z dnia [...] 1845 r. zawartego między ówczesnymi właścicielami ww. nieruchomości oraz nieruchomości przy ul. [...]

i regulującego relacje prawne między każdoczesnymi ich następcami.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej

ją decyzji PINB, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem skarżących WINB pominął istotne dowody oraz nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych ważnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia

w przedmiotowej sprawie. Przede wszystkim nie udowodniono, iż przedmiotowe otwory okienne powstały w sposób nielegalny. Nie ma bowiem ani jednego przekonującego dowodu, który wskazywałby, że ww. otwory okienne nie stanowiły od samego początku, tj. od powstania budynku.

Skarżący zwrócili uwagę, że dopuszczony przez WINB dowód w postaci dokumentacji zdjęciowej pochodzi ze strony internetowej [...], na której to stronie jej twórca (nieznany z imienia

i nazwiska) przedstawia znalezione przez niego oraz nadesłane przez użytkowników strony archiwalne zdjęcia architektury miasta. WINB nie wykazał,

że ww. dokumentacja fotograficzna jest autentyczna, ale z góry założył,

że stanowi ona zgodny z prawem dokument stanowiący podstawę

do rozstrzygnięcia sprawy.

Do dowodów, które świadczyłyby o nielegalności ww. otworów okiennych,

nie można zaliczyć również dokumentów wskazanych przez Archiwum Państwowe w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. Ustalono bowiem jedynie, że brak jest dokumentów potwierdzających legalność ww. otworów okiennych. Nie uprawnia to do twierdzenia, że owe otwory powstały w sposób nielegalny.

Ponadto organy nie zapoznały się z treścią księgi wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości, w której to księdze w Dziale III (obciążenia i ograniczenia) znajdują się ustalenia odnośnie ściany szczytowej wynikające z porozumienia

z dnia [...] 1845 r., zawartego między ówczesnymi właścicielami nieruchomości przy ul. [...] oraz ul. [...] i regulujące relacje prawne między każdoczesnymi ich następcami. Organ nie przeanalizował również treści księgi wieczystej nieruchomości pod kątem wieku budynku. Gdyby to zrobił,

to z dat dokonanych w niej wpisów mógłby wywnioskować, że tenże powstał

w połowie XIX w.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. uczestnik postępowania Spółka A wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż organy prawidłowo zakwalifikowały roboty budowlane, w wyniku których powstały przedmiotowe otwory okienne jako roboty budowlane o charakterze przebudowy. Zgodnie z definicją zawartą

w art. 3 pkt 7a p.b. przez przebudowę należy bowiem rozumieć wykonanie

w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Jak słusznie wskazano wykonanie w istniejącym obiekcie przedmiotowych otworów okiennych wyczerpuje tę definicję.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie

na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem

art. 29-31. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych. Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym (art.3 pkt 8 p.b.). Takimi robotami jest np. wymiana okien. Nie jest natomiast remontem likwidacja bądź tworzenie otworów okiennych. Tego rodzaju roboty stanowią bowiem przebudowę w rozumieniu art.3 pkt 7a p.b. i nie zostały wymienione w art. 29 p.b. jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Reasumując, wykonanie otworu okiennego wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Jak trafnie bowiem wskazały organy nadzoru budowlanego roboty budowlane o charakterze przebudowy nie są zwolnione w przypadku budynku wielorodzinnego z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia na budowę.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż organy administracji prawidłowo ustaliły, że sporne otwory okienne zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponadto przekonujące

w ocenie Sądu okazały się ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego w zakresie okresu w jakim przedmiotowe otwory okienne zostały wykonane. Organ powołał się w tym zakresie na zeznania świadka J. M., który zeznał, że w okresie od [...] do [...] r. w przedmiotowej ścianie nie było żadnych otworów okiennych, znajdowały się wnęki okienne które były zamurowane,

lecz aktualnie otwory okienne nie znajdują w miejscach zamurowanych wnęk okiennych. Świadek zeznał również, że otwory okienne powstały w ścianie oficyny nieruchomości w latach 1969 - 1971. Sąd nie dostrzega jakichkolwiek podstaw

by podważać wiarygodność uzyskanych przez organ zeznań świadka. Sąd nie dostrzega także żadnych racjonalnych motywów, by ww. osoba miały zeznawać nieprawdę. O braku otworów okiennych w przedmiotowej ścianie świadczy

też znajdująca się w katach fotografia przedstawiająca historyczny wygląd budynku

W tym miejscu odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać trzeba, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko,

co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis ten nie wyłącza możliwość wykorzystania zdjęcia odnalezionego w internecie jako dowodu w sprawie, przy czym pamiętać należy,

że na organie administracji spoczywa obowiązek dokonania oceny wartości dowodowej takiego dokumentu.

Należy też mieć na uwadze, iż zasada prawdy obiektywnej wyrażona

w art. 7 k.p.a. oraz zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżących. Zasada ta nie zwalnia skarżących

z obowiązku dostarczenia takich materiałów, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki. Skarżący chcąc osiągnąć zamierzony skutek sami mogli przedłożyć stosowne dowody, które organ powinien ocenić. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie tylko nie przedstawili wiarygodnych dowodów, z których wynikałoby, że sporne otwory okienne powstały legalnie, ale też w wiarygodny sposób nie podważyli zebranego przez organ materiału dowodowego. Skoro natomiast organ w sposób dostateczny ustalił datę wykonania otworów okiennych, to na ta okoliczność nie musiał już prowadzić dodatkowego postępowania dowodowego. Natomiast jeżeli skarżący posiadaliby dokumenty podważające prawidłowość tych ustaleń,

to powinni je przedstawić .

Ponadto w celu nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego nie jest konieczne ustalenie dokładnej daty wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Wystarczające jest ustalenie pod rządami jakich przepisów fakt ten miał miejsce. Powyższe jest konieczne dla ustalenia reżimu prawnego jakiemu podlegały roboty budowlane.

Całkowicie bezzasadny i nieracjonalny jest zarzut skarżących, że należy przyjąć, iż skoro brak jest dokumentów dotyczących bezprawności wykonania otworów okiennych, to należy domniemywać ich legalność. Właśnie brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność wykonania otworów okiennych wskazuje na to, że zostały one wykonane nielegalnie. Skoro postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji w Archiwum Państwowym, w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P.,

w archiwum Miejskiego Konserwatora Zabytków nie doprowadziło do odnalezienia dokumentów świadczących o legalności powstania przedmiotowych okien,

a skarżący także nie przedłożyli takich dokumentów, to uprawdopodabnia to jedynie tezę o nieistnieniu takich dokumentów.

Zatem wobec prawidłowego stwierdzenia nielegalnego wykonania otworów okiennych organ obowiązany był do wdrożenia odpowiedniej procedury.

W tym miejscu wskazać należy, iż organy prawidłowo przyjęły, iż w przypadku wykonania robót budowlanych, w tym robót budowlanych o charakterze przebudowy, bez wymaganego pozwolenia zachodzi stan faktyczny określony w art. 50 ust. 1

pkt 1 p.b.

W myśl art. 50 ust.1 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Z kolei art. 51 ust.1 pkt 1 p.b. stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Jednakże zgodnie z art. 51 ust. 7 p.b. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych

niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Przepisy art. 51 p.b. stanowią kontynuację postępowania administracyjnego zapoczątkowanego wstrzymaniem prowadzenia robót budowlanych postanowieniem wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 p.b., chociaż nie tylko, jeśli weźmie się pod uwagę brzmienie art. 51 ust. 7 i art. 37 ust. 3 p.b. Przepis art. 51 ust. 7 p.b. umożliwia bowiem również stosowanie przepisów art. 51 p.b. w przypadkach,

o których mowa w art. 50 ust. 1, kiedy roboty budowlane zostały już wykonane.

Zakres przedmiotowy art. 51 p.b., czyli to, w jakich sprawach mają zastosowanie komentowane przepisy, w zasadzie wynika z brzmienia art. 50 ust. 1 p.b., na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Generalne wyłączenie w powyższym przepisie spraw, które podlegają orzekaniu

na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 p.b. powoduje, że na podstawie przepisów art. 51 p.b. orzeka się w sprawach dotyczących wykonywania robót budowlanych innych niż budowa.

W odróżnieniu od art. 48–49b p.b. w których zostały zamieszczone procedury umożliwiające legalizację samowoli budowlanych, w art. 51 p.b. ustawodawca zawarł procedurę określaną zazwyczaj jako "naprawcza", bo nie mamy do czynienia w tym przypadku z samowolą budowlaną w znaczeniu powszechnie przyjętym. Przepisy art. 51 p.b. mają też często zastosowanie w różnych innych sytuacjach, kiedy mogły zostać naruszone przepisy prawa budowlanego lub warunki określone w pozwoleniu na budowę albo wykonane roboty budowlane nie odpowiadają dokonanemu zgłoszeniu.

Jak można wnosić z art. 51 ust. 7 p.b., zakres regulacji art. 51 nie tylko dotyczy postępowania, w którym wcześniej wydano postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 p.b., lecz także przypadków, kiedy roboty budowlane już "zostały wykonane", co zgodnie z terminologią przyjętą

w ust. 4 należałoby odnieść do stanu faktycznego, gdy "budowa została zakończona" i nie było potrzeby wydawania postanowienia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych.

W takim przypadku nie ma też zastosowania zastrzeżenie z art. 51 ust. 1 p.b., że decyzja musi być wydana przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, wydania decyzji na podstawie tego przepisu nie poprzedza bowiem postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych.

W takim przypadku organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie administracyjne w oparciu o procedurę określoną w art. 51 p.b., która przewiduje wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych

w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i określenie terminu ich wykonania. W przypadku, gdy roboty budowlane, o których jest mowa

w art. 50 ust 1 zostały już wykonane, zgodnie z art. 51 ust 7 p.b. przepisy

art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 mają odpowiednie zastosowanie bez wstrzymania robót budowlanych przewidzianego w art. 50 p.b.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organy administracji prawidłowo ustaliły, że sporne otwory okienne zostały wykonane w drodze samowoli budowlanej, niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Fakt wykonania spornych otworów okiennych w drodze samowoli budowlanej był jednak tylko jedną

z przesłanek przemawiających za wydaniem decyzji nakazującej doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego. Kolejną, równie istotną, przesłanką było naruszenie przepisów techniczno – budowlanych. Przy ustaleniu ram czasowych, w których sporne okna nie istniały, biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący od 1928 r. do dziś (w różnym brzmieniu, jednak zakazywał wykonywania okien na ścianach budynków usytuowanych na granicy z działką sąsiednią), do stwierdzenia, że okna zostały wykonane bezprawnie nie jest konieczne ustalenie dokładnej daty ich wykonania.

Organy prawidłowo ustaliły, że ściana, w której zlokalizowane są sporne otwory okienne zlokalizowana jest bezpośrednio na granicy z działką sąsiednią. Jednocześnie trafnie wskazały, że stan prawny obowiązujący od 1928 r. nie pozwala na wykonywanie otworów okiennych w ścianach budynków zlokalizowanych

w granicy z działką sąsiednią.

Zgodnie z przywołanymi przepisami prawnymi, tj. z art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, jak również z § 80 ust. 2 pkt 3 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r.

oraz § 12 rozporządzenia z dnia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej

i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w ścianie budynku,

która znajdowała się w granicy z działką sąsiednią, nie można było wykonywać

m.in. otworów okiennych.

Co istotne, również w obecnie obowiązującym rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. prawodawca wskazał, że nie jest możliwe istnienie ściany w granicy z działką sąsiednią, w której to ścianie wykonane zostały otwory okienne. Zgodnie

z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. W niniejszej sprawie ściana przedmiotowego budynku, w której wykonano sporne otwory okienne umiejscowiona została w granicy z działką sąsiednią. Wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku, która znajduje się bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną narusza przepisy zawarte w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych.

W tej sytuacji w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem konieczne było wydanie nakazu zamurowania przedmiotowych otworów okiennych.

Bez znaczenia dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostają podniesione w skardze zarzuty dotyczące braku zbadania treści księgi wieczystej. Kwestie podnoszone przez skarżących dotyczą wzajemnych roszczeń cywilnoprawnych, które nie mogą mieć wpływu na ocenę legalności wykonanych robót budowlanych.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.