Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1947/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska ( spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi Regionalnego Zarządu [...] w G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1947/16

Uzasadnienie

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...] WINB) decyzją z [...] kwietnia 2016 r. Nr [...], działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 3 w zw. z art. 82 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 290 ze zm.- dalej "ustawa Prawo budowlane"), nakazał Regionalnemu Zarządowi [...] w [...] (dalej Regionalny Zarząd), jako zarządcy budowli, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących ujęcia brzegowego w km 48+800 rzeki [...] w [...], poprzez wykonanie robót budowlanych zabezpieczających przed dostępem osób trzecich, polegających na jego trwałym przekryciu, bądź jego trwałym wygrodzeniu, w terminie do 30 czerwca 2016r.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora Regionalnego Zarządu [...] w [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia decyzji obu organów wynikało, że pismem z 14 lutego 2014 r. Regionalny Zarząd Gospodarki [...] w [...] poinformował [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozostawionym przez "[...]" wylocie kanalizacyjnym w korycie rzeki [...] w km 48+815 w [...] oraz ujęciu brzegowym w km 48+800 rzeki, których stan może stwarzać zagrożenie dla życia ludzi i środowiska. Stan techniczny wylotu kanalizacyjnego w km 48+800 rzeki [...] w [...] objęto odrębnym postępowaniem.

Pracownicy [...] WINB w dniu 24.03.2014r. przeprowadzili kontrolę w trakcie której ustalono, że istniejące ujęcie brzegowe w postaci kanału betonowego ograniczonego z boków ścianami betonowymi do wysokości skarp brzegów posiada spękania betonu i niewielkie ubytki. Z wyjaśnień przedstawiciela [...] S.A. wynikało, że przedmiotowe ujęcie istniało już w 1974r. i prawdopodobnie odtworzone zostało po II wojnie światowej. Budowla połączona była z podziemnymi instalacjami [...]. Obecnie ujęcie nie nadaje się do użytku, ponieważ instalacje umożliwiające użytkowanie ujęcia przez cukrownię zostały zlikwidowane w 2010 r. Uczestniczący w oględzinach przedstawiciele Regionalnego Zarządu oświadczyli, że ujęcie wody jest niezabezpieczone przed dostępem osób trzecich, a strefa przyobiektowa nie jest utrzymywana we właściwy sposób. Niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzi i środowiska polega na tym, że poprzez niezabezpieczenie ujęcia brzegowego istnieje ryzyko wpadnięcia do niego osoby postronnej.

[...] WINB decyzją z dnia [...].06.2015r., nr [...], nakazał spółce [...] S.A. jako właścicielowi budowli, usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego ujęcia brzegowego w km 48+800 rzeki [...] w [...] poprzez trwałe przykrycie budowli w terminie do 31.07.2015r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].07.2015r. uchylił decyzję [...] WINB z dnia [...].06.2015r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W związku z powtyższą decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...].12.2015r. ponownie przeprowadził oględziny ujęcia brzegowego kanalizacyjnego rzeki Odry w km 48-800 z udziałem stron postępowania. W wyniku tych oględzin stwierdził, że stan przedmiotowego obiektu nie uległ zmianie od oględzin z dnia 24.03.2014r. i 15.01.2015r. Przedmiotowe ujęcie brzegowe w postaci kanału betonowego, ograniczone jest z boku murami betonowymi do wysokości skarp brzegów. Stwierdzono widoczne spękania. Część kanału jest zagruzowana, zagrodzona przy wejściu blachą, brak jest zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich do obiektu - brak wygrodzenia obiektu. Istnieje możliwość upadku z krawędzi murów do kanału - upadek z wysokości około 2m.

W rozpatrywanej sprawie organ stwierdził, że stan techniczny przedmiotowego ujęcia brzegowego stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Z tego względu zastosowanie art. 66 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego było w ocenie organu uzasadnione. Jednocześnie organ uznał, że przedmiotowy obiekt, mimo że nie jest użytkowany, nie jest w tak nieodpowiednim stanie technicznym, aby zachodziła konieczność nakazania obowiązku rozbiórki na podstawie art. 67 ustawy Prawo budowlane.

W dalszej części organ wskazał, że z przepisu art. 9 ust. 19 d ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (j. t.Dz. U. z 2015r., poz.469). wynika, że ujęcia służące do ujmowania wód podziemnych oraz powierzchniowych są urządzeniami wodnymi. Zatem przedmiotowe ujęcie jest urządzeniem wodnym. Jest to także budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Podlega zatem również regulacjom ustawy Prawo budowlane. Rozstrzygając kwestię podmiotu zarządzającego urządzeniem wodnym organ miał na uwadze przepis art. 14 ust. 4 oraz art. 11 ust. 1 pkt 2 i art. 217 ust. 1 Prawa wodnego.

Przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się na działce nr [...] w [...], której właścicielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę [...], natomiast jest ona w trwałym zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki [...] w [...] oraz na działce nr [...] w [...], która jest własnością Skarbu Państwa, natomiast władającym w formie użytkowania wieczystego jest [...].

Z akt sprawy tj. mapki i dokumentacji fotograficznej do protokołu kontroli z dnia 24.03.2014r., wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany wraz ze swoimi elementami konstrukcyjnymi w znacznej części znajduje się na działce nr [...], tylko jego niewielka część znajduje się na działce nr [...]. Organ podkreślił też, że tylko w tej części, która znajduje się na działce [...] obiekt stwarza niebezpieczeństwo upadku do kanału.

Organ odwołał się też do art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego, stanowiącego, że część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Natomiast art. 47 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.

Organ wskazał też na przepisy art. 64 ust. 1 i ust. 2 Prawa wodnego. Zgodnie z art. 64 ust. 1 Prawa wodnego, utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. Natomiast art. 64 ust. 2 Prawa wodnego stanowi, że właściciel urządzenia wodnego znajdującego się na śródlądowych wodach powierzchniowych jest obowiązany do zapewnienia obsługi, bezpieczeństwa oraz właściwego funkcjonowania tego urządzenia, z uwzględnieniem wymagań wynikających z warunków utrzymywania wód.

Mając na uwadze powyższe organ uznał, że adresatem decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących ujęcia brzegowego w km 48+800 rzeki [...] w [...], poprzez wykonanie robot budowlanych zabezpieczających przed dostępem osób trzecich, polegających na jego trwałym przekryciu bądź jego trwałym wygrodzeniu powinien być Regionalny Zarząd Gospodarki [...] w [...] jako podmiot zobowiązany do właściwego utrzymania przedmiotowego urządzenia wodnego.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016r. wniósł Regionalny Zarząd Gospodarki [...] w [...]

Wskazanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj:

art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. po przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych wydanej decyzji, w zakresie uznania, że właścicielem/zarządcą ujęcia brzegowego w km 48+800 rzeki [...] w [...] jest Skarb Państwa - Regionalny Zarząd Gospodarki [...] w [...],

art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych wydanej decyzji, w zakresie określania, czy w akcie notarialnym z dnia [...] czerwca 2010 r. repertorium A nr [...] zawartego pomiędzy spółką [...] S.A. a spółką [...] sp. z o.o. (obecnie w upadłości likwidacyjnej) w przedmiocie sprzedaży prawa użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości składającej się z wymienionych działek w [...], prawa własności budynków, budowli i urządzeń naziemnych i podziemnych (stanowiących odrębną nieruchomość) i ruchomości w postaci maszyn i urządzeń, doszło do zbycia ujęcia brzegowego w km 48+800 rzeki [...] w [...];

art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. po przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych wydanej decyzji, skutkujących pominięciem przedłożonych w toku postępowania dowodów z dokumentów, w szczególności aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2010 r. repertorium A nr [...], decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] września 2009r. o pozwoleniu na rozbiórkę, decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r. znak: [...] o pozwoleniu zintegrowanym wydanym dla [...]" S.A., decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...] o wygaszeniu ww. pozwolenia zintegrowanego, decyzji Starosty [...] przenoszących prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia zintegrowanego udzielonego [...]" S.A. na kolejnych prowadzących instalację do produkcji cukru zlokalizowaną przy ul. [...] w [...] (decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r.) oraz wyciągów z wniosków o udzielenie pozwoleń emisyjnych dla przedmiotowych urządzeń wodnych, pisma - prolongaty uzgodnienia z 1992r. dot. poboru wody za pomocą ujęcia, zlokalizowanego w km 48+800 rzeki [...], zeznań świadka, które jednoznacznie wskazują na właściciela urządzenia wodnego tj. albo [...]S.A. z siedzibą we [...] albo [...]sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej;

Zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

a) art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. d), art. 14 ust. 4, art. 11 ust. 1 pkt 2, oraz art. 217 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r., poz. 145 ze zm.) w zw. art. 3 pkt 3 i art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 290 ze zm.) oraz art. 48 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że właścicielem/zarządcą przedmiotowego urządzenia wodnego jest Skarżący,

art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie, w przypadku gdy jego zastosowanie jest nieracjonalne pod względem ekonomicznym i funkcjonalnym, a urządzenie niczemu nie służy i winno być rozebrane;

art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie, do urządzenia które w przypadku powodzi stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji i decyzji organu II instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji oraz decyzji organu II instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że WINB wydając decyzję nie przeprowadził kompleksowego postępowania dowodowego, które pozwoliłoby w sposób nie budzący wątpliwości ustalić kto jest właścicielem lub zarządcą przedmiotowego ujęcia brzegowego. Błędy te w ocenie skarżącego powielił również organ II Instancji. Skarżący podkreślił, iż przyjęcie, że Dyrektor Regionalnego Zarządu [...]w [...] jako zarządca przeważającej części gruntu, na którym zostało usytuowane przedmiotowe ujęcie, włada również budynkami i urządzeniami trwale związanymi z gruntem jest błędne. Punktem wyjścia, zdaniem skarżącego, do rozważań organów w sprawie adresatów decyzji winien być tu przedłożony do wniosku z dnia 14 lutego 2014r. akt notarialny. Skarżący podkreślił, iż w jego ocenie organy administracji publicznej, w przypadku złożonego w toku postępowania oświadczenia, z którego wynika, iż żaden z podmiotów nie jest właścicielem przedmiotowych urządzeń, powinny stwierdzić na mocy obowiązujących przepisów oraz treści samego Aktu notarialnego, czy doszło, czy też nie do przeniesienia własności przedmiotowych urządzeń wodnych. W przypadku stwierdzenia, iż do takiego przejścia doszło - pomimo braku szczegółowego wskazania tych urządzeń - na zasadach generalnych (zbycie całego zorganizowanego przedsiębiorstwa) to adresatem decyzji winna być spółka [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej. W przypadku stwierdzenia, iż do takiego generalnego zbycia przedsiębiorstwa nie doszło (tylko poszczególne składniki - wymienione w załączniku do aktu notarialnego), to adresatem decyzji winien być [...]S.A. (jako następca prawny [...]).

Potwierdzeniem tego toku rozumowania jest szereg dokumentów w postaci decyzji, map sytuacyjnych oraz zeznań świadka, które pomimo ich zebrania przez organ zostały najwyraźniej w niezrozumiały sposób pominięte.

W ocenie skarżącego, zrzucanie obowiązku należytego zabezpieczenia urządzenia wodnego na [...], niebędącego jego właścicielem, stanowi nadużycie prawa i jest pójściem przez organy administracyjne całkowicie na skróty (właściciel terenu równa się właściciel urządzenia, w myśl art. 48 k.c.). Podkreślił też, że przepisy art. 11 ustawy Prawo wodne dotyczące reprezentowania Skarbu Państwa stosuje się wyłącznie w stosunku do wód i nie rozciągają się na należące do Skarbu Państwa urządzenia wodne, zlokalizowane na tych wodach.

Ponadto właścicielem urządzenia wodnego może być dowolny podmiot, a własność gruntu pod urządzeniem wodnym nie określa właściciela samego urządzenia (tak m.in. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK1874/07).

Dodatkowo skarżący zaznaczył, że Dyrektor Regionalny Zarząd nie ma podstaw do przejęcia, a następnie utrzymywania urządzeń wodnych, które nie służą wykonywaniu powierzonych mu obowiązków przez Prawo wodne. W tym konkretnym przypadku zasadnym jest rozbiórka urządzenia wodnego - ujęcia brzegowego, a nie jego utrzymywanie.

Przedmiotowe ujęcie brzegowe nie służyło, ani nie służy obecnie gospodarce wodnej. Zostało wykonane na potrzeby [...]" i jego likwidacja winna być dokonana przez jej następców prawnych, albo nabywców zorganizowanego przedsiębiorstwa.

W przedmiotowym stanie faktycznym skarżący wskazał, że w jego ocenie powinien zostać zastosowany art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez nakazanie rozbiórki urządzenia wodnego, albowiem nie ma potrzeby i możliwości korzystania z niego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie podzielił zarzutów w niej podniesionych, nie znalazł też żadnych innych powodów, dla których skarżone orzeczenie należałoby wyeliminować z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2016 r. Orzeczenie to zapadło w sprawie wszczętej przez organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego z urzędu i dotyczyło stanu technicznego obiektu budowlanego – ujęcia brzegowego w km 48+800 rzeki [...] w [...].

W sprawie nie ma sporu co do stanu technicznego wskazanego obiektu powodującego niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia ludzi bądź bezpieczeństwa mienia. Stan sprawy w tym zakresie został dokładnie wyjaśniony. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych na miejscu (w aktach protokół z czynności kontrolnych z 24 marca 2014 r. oraz z 15 stycznia 2015r., wynikało, iż stan techniczny obiektu pełniącego funkcję ujęcia wody dla [...]", wybudowanego lub przebudowanego w latach 70 ubiegłego wieku jest na tyle zły, że może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia. Obiekt ten wymaga, jak wynikało z opisu zawartego w protokole robót zabezpieczających.

Obiekt ten nie spełnia obecnie swej funkcji użytkowej z uwagi na odłączenie go od sieci wodnej.

W takich okolicznościach, za prawidłowe należało uznać zastosowanie w sprawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, i nałożenie w oparciu o ten przepis obowiązków celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu. Wskazać przy tym trzeba, iż zgodnie z treścią ww. art. 66, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zdaniem Sądu, okoliczności sprawy wypełniały dyspozycję przytoczonej normy prawnej i uzasadniały wydanie decyzji na jej podstawie. W tym też zakresie Sąd nie stwierdził żadnej wadliwości w działaniu organów obu instancji, w tym również naruszenia art. 7, 77 i 107 K.p.a. Sprawa w tym zakresie nie była co do zasady kwestionowana przez samego skarżącego. Skarga zawiera wprawdzie zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jednakże nie odnosił się on do stanu technicznego obiektu, lecz do celowości zastosowania tego przepisu w sytuacji gdy obiekt ten, nie pełniąc już swojej funkcji, winien być, w ocenie skarżącego rozebrany na podstawie art. 67 Prawa budowlanego. Zgodzić się jednakże należy z organami nadzoru budowlanego, iż z takim wnioskiem na podstawie art. 31 Prawa budowlanego mógł wystąpić sam zarządca obiektu budowlanego. Prawidłowe jest również stanowisko organu, iż w tej sprawie stan techniczny obiektu nie uzasadniał nakazu rozbiórki w oparciu o art. 67 Prawa budowlanego.

W niniejszej sprawie kwestią sporną był natomiast podmiot do którego można było skierować nakaz oparty o art. 66 Prawa budowlanego. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki [...]wskazywał, iż nie mógł być adresatem decyzji wydanej w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego ponieważ nie jest właścicielem ani zarządcą obiektu budowlanego.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie także i w tym zakresie nie naruszyły prawa.

Zaskarżona w sprawie decyzja wydana została w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a wobec tego, w związku z art. 61 tej ustawy, obowiązek w niej nałożony należało skierować do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego.

Z niekwestionowanych ustaleń organu wynikało, iż działka na której znajduje się przedmiotowe ujęcie wody o nr [...]jest własnością Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki [...] w [...]. Skarżący jest zatem niewątpliwie zarządcą nieruchomości. Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 976/15, iż pojęcia "zarządcy obiektu budowlanego" nie należy utożsamiać z pojęciem "zarządcy nieruchomości".

W pojęciu "zarządca obiektu budowlanego" mieści się zarówno podmiot władający całą nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe, a także podmiot, który włada nieruchomością z tytułu umowy o korzystaniu z cudzej rzeczy - pojęciem "zarządcy obiektu budowlanego" należy objąć każdą osobę, tj. użytkownika, dzierżawcę, najemcę, władającego tym obiektem na podstawie zawartego z właścicielem stosunku prawnego, na której spoczywa obowiązek zarządzania tą nieruchomością (wyrok WSA we Wrocławiu z 25.7.2012 r., II SA/Wr 167/12, Lex nr 1229042).

Rozważenia w okolicznościach niniejszej sprawy wymaga zatem, czy przedmiotowe ujęcie wody stanowiące budowlę o której jest mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, jest przedmiotem odrębnej własności i jako część urządzenia służącego do doprowadzania lub odprowadzania płynów, nie należy do części składowych nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, iż od lat 70 ubiegłego wieku przedmiotowe ujęcie wodne stanowiło część podziemnych instalacji doprowadzających wodę do [...]. Przedmiotowe ujęcie związane było z budynkiem pompowni wód przemysłowych, znajdującym się na działce nr [...]. Ujęcie zostało odłączone od pompowni w 2010 roku na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...]o pozwoleniu na rozbiórkę. Rozbiórka trwała od 19 czerwca 2009 r. do czerwca 2010 r. W ramach prac rozbiórkowych elementy instalacji wychodzące poza teren rozbiórki zostały zaślepione betonem.

Niewątpliwe zatem obecnie ujęcie wodne nie stanowi części sieci służącej do przesyłu wód. W aktach sprawy brak jest jednocześnie informacji o tym kto był inwestorem przedmiotowego ujęcia. Z pisma [...] SA z dnia 12 listopada 2015 r. wynika, iż brak jest dokumentów świadczących o tym, że [...]była w latach 1970-1990 inwestorem robót budowlanych polegających na "odtworzeniu" przedmiotowego ujęcia brzegowego. Jak wskazano w dalszej części pisma, brak jest w archiwum także dokumentów świadczących o tym, że [...]SA w latach 1970-1990 dokonała zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych ( remontu i modernizacji) związanych z ujęciem brzegowym oraz o tym, że została wydana decyzja udzielająca [...]pozwolenia na budowę.

Powyższe ustalenie miałoby znaczenie z uwagi na treść art. 49 § 2 Kodeksu cywilnego. W wyroku z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt IV CSK 387/14 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż sfinansowanie kosztów budowy urządzeń, które po połączeniu z siecią nie należą już do części składowych nieruchomości i są samoistnymi rzeczami ruchomymi przesądza o tym, kto jest ich właścicielem. Takich dowodów w aktach sprawy brak.

Jednocześnie art. 49 Kodeksu cywilnego rozstrzyga wprawdzie o statusie urządzeń przesyłowych poprzez wskazanie, że nie stają się one częścią składową gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa, jednakże przepis ten nie stanowi podstawy nabycia własności. Nie przesądza o tym też sam fakt, że połączenie z siecią czyni z danego urządzenia część składową przedsiębiorstwa.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 marca 2006 r., III CZP 105/05, OSNC 2006, nr 10, poz. 159, wskazał, iż przepis art. 49 § 2 Kodeksu cywilnego nie stanowi samoistnej podstawy prawnej przejścia urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz innych podobnych urządzeń na własność właściciela przedsiębiorstwa przez ich połączenie z siecią należącą do tego przedsiębiorstwa. Także art. 191 k.c. nie stanowi podstawy prawnej nabycia własności tych urządzeń (wyr. SN z dnia 3 grudnia 2004 r., IV CZP 347/04, OSP 2005, z. 12, poz. 147,), tym bardziej że urządzenia te, stanowiąc część składową przedsiębiorstwa, nie są częścią składową jakiejkolwiek nieruchomości (A. Olejniczak, Własność urządzeń..., op. cit., s. 19). (Tak E. Nezbecka w komentarzu do art. 49 Kodeksu cywilnego, LEX).

Z przepisu art. 49 Kodeksu cywilnego wynika, iż właściciel przedsiębiorstwa uzyskuje wprawdzie tytuł prawny do korzystania z urządzeń przesyłowych, ale jedynie w czasie, gdy urządzenie wchodzi w skład przedsiębiorstwa. Jak z kolei wskazano w ww. wyroku SN z dnia 4 marca 2015 r. przepis art. 49 k.c. nie stanowi podstawy ustalenia prawa do sieci urządzeń przesyłowych. Podstawą do przeniesienia własności urządzenia przesyłowego może być umowa przeniesienia własności zawartej między osobą, która dane urządzenie sfinansowała, a przedsiębiorstwem przesyłowym, o charakterze odpłatnym lub nieodpłatnym (G. Bieniek, Glosa do uchwały SN z dnia 17 stycznia 2003 r., III CZP 79/02, Rejent 2003, nr 3, s. 122).

Konkludując, podkreślić trzeba, iż obecnie przedmiotowe ujęcie wodne nie wchodzi w skład przedsiębiorstwa, z uwagi na jego fizyczne odłączenie od budynku pompowni wód w 2010 r. stanowiącej część urządzeń przesyłających wodę do [...]. Brak jest dowodów przeniesienia prawa własności ujęcia wody na przedsiębiorstwo w czasie jego funkcjonowania Uznać zatem należało, iż obecnie stanowi ono część składową nieruchomości będącej w zarządzie trwałym skarżącego.

Zdaniem Sądu, wobec opisanych powyżej okoliczności faktycznych sprawy, jak i przedstawionego stanu prawnego, zaskarżoną decyzję należało uznać za prawidłową, także w kwestii spornej, dotyczącej oznaczenia adresata obowiązku.

W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji