Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1094/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 396 ust. 1, art. 399 ust. 1 pkt 1,2, ust. 2, art. 400 ust. 8, art. 403 ust. 2 pkt 2, art. 407 ust. 2 pkt 1, art. 409 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 1-2, 4, art. 414 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 79a par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Gminy Miasto kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Gminy (Gmina) jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (organ I instancji) z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.

Po rozpoznaniu wniosku Gminy, organ I instancji działając na podstawie art. 399 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (u.p.w.), art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] odmówił Gminie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych istniejącym wylotem kolektora deszczowego nr [...] o średnicy Ø500, zlokalizowanym na działce o nr ewid. [...] obr. [...] do urządzenia wodnego - rowu M2, stanowiącego dopływ potoku [...], w miejscowości [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji streścił dotychczasowy przebieg postępowania po czym stwierdził, że nie znalazł wystarczających podstaw prawnych do przychylenia się do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, z uwagi na zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 399 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 1-8 u.p.w., które obligują organ do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Organ I instancji wskazał, że omawiane pozwolenie wodnoprawne dotyczy odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, za pośrednictwem rowu M-2 (urządzenia wodnego) do potoku [...], a więc odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód z zanieczyszczonej powierzchni szczelnej miasta [...], obejmującej m. in. parkingi o powierzchni powyżej 0,1 ha. Organ I instancji wyjaśnił, że Minister Środowiska w § 21 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (dalej w skrócie: "rozporządzenie") określił, że wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z tego rodzaju zanieczyszczonej powierzchni szczelnej, w ilości, jaka powstaje z opadów o natężeniu co najmniej 15 I na sekundę na 1 ha - mogą być wprowadzane do wód lub do ziemi, o ile nie zawierają substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających 100 mg/l zawiesin ogólnych oraz 15 mg/l węglowodorów ropopochodnych, pod warunkiem, że urządzenie oczyszczające jest zabezpieczone przed dopływem wód opadowych lub roztopowych o natężeniu większym niż jego przepustowość nominalna. Tak więc warunkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z tego rodzaju zlewni jest spełnienie jednocześnie dwóch warunków:

1) konieczność stosowania urządzeń oczyszczających wody opadowe lub roztopowe,

2) nieprzekroczenie dopuszczalnych stężeń charakterystycznych wskaźników zanieczyszczeń zawartych w odprowadzanych wodach opadowych lub roztopowych.

Z tych względów konieczne jest określenie w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnego sekundowego odpływu, a nie tylko podanie średniorocznego wyrażonego w sekundach, gdyż jest on niezbędny do ustalenia wartości przepływu nominalnego. Organ I instancji stwierdził, że załączone do operatu wodnoprawnego sprawozdanie z badań wód opadowych na wylocie kolektora nr [...] oznaczone Nr [...] zostało wykonane niezgodnie z rozporządzeniem i nie może stanowić podstawy do stwierdzenia (co czyni autor operatu), że wody opadowe odprowadzane z przedmiotowej zlewni nie wymagają oczyszczenia w separatorze substancji ropopochodnych i osadniku zawiesin, gdyż spełniają wymagania zawarte w rozporządzeniu w zakresie zawiesiny i węglowodorów ropopochodnych, co jest innym niezbędnym warunkiem umożliwiającym ocenę czy należy stosować urządzenia oczyszczające przed odprowadzeniem wód opadowych lub roztopowych do odbiornika. Ze sprawozdania wynika, że badanie przeprowadzono jeden raz i do badania pobierano próbkę nr [...], z czego można wnioskować, że była to jedna próbka. Załączone badanie wykonano w dniu [...] czerwca 2007 r., a wiec ponad 11 lat temu, w okresie letnim. Na podstawie załączonej do operatu, obowiązującej do dnia [...] listopada 2018 r. decyzji wodnoprawnej znak: [...] z dnia [...] listopada 2008 r. organ wnioskuje, że w 2007 r. powierzchnia zlewni terenów utwardzonych, z której odprowadzano wody opadowe lub roztopowe objęte badaniem, wynosiła tyle co w ww. decyzji, czyli 0,5159 ha. Obecnie powierzchnia terenów zlewni utwardzonej wynosi 2,9444 ha, w tym 2,1894 ha stanowią drogi i parkingi. W związku ze wzrostem powierzchni utwardzonej (zanieczyszczonej), a tym samym i stężeń zanieczyszczeń, na podstawie załączonego badania nie można stwierdzić, że wody opadowe lub roztopowe odprowadzane przedmiotowym wylotem, po podczyszczeniu jedynie w osadnikach wpustów ulicznych, będą spełniać wymagania określone w rozporządzeniu. Zgodne z § 23 ust. 2 rozporządzenia, badania w zakresie normowanych wskaźników zanieczyszczeń, wykonuje się w czasie trwania opadu, co najmniej dwa razy w roku, w okresie wiosny i jesieni, a próbkę do badań należy uzyskać przez zmieszanie trzech próbek o jednakowej objętości pobranych w odstępach czasu nie krótszych niż 30 minut. Zdaniem organu załączone w operacie wyniki badań z wylotu nr [...] nie są miarodajne, gdyż próbkę do badań pobrano jednorazowo i w nieodpowiednim okresie, uzyskując w ten sposób zaniżone wartości, nie obrazujące stanu rzeczywistego. W ocenie organu, tak wykonane badania pobranych próbek odprowadzanych wód nie są wiarygodne, gdyż nie były pobierane w pierwszej fazie deszczu, kiedy to następuje spływ największej ilości zanieczyszczeń. Organ wskazał również, że w operacie znajdują się jedynie ogólnikowe stwierdzenia, że Gmina min. 2 razy do roku zleca wykonanie przeglądu eksploatacyjnego urządzeń podczyszczających oraz kilka razy do roku czyszczenie osadników i wpustów ulicznych z zawiesin mineralnych, co nie zostało potwierdzone poprzez dołączenie np. książki eksploatacji tych urządzeń, na podstawie której zgodnie z § 23 ust. 1 rozporządzenia ocenia się, czy odprowadzane wody opadowe spełniają warunki o których mowa w § 21 ust. 1 rozporządzenia.

Organ I instancji wyjaśnił, że w myśl art. 54 u.p.w. zakres ochrony wód powierzchniowych przed zanieczyszczeniem obejmuje ograniczanie emisji do wód, do wartości emisji określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1, przy zastosowaniu najlepszych dostępnych technik w zakresie ochrony środowiska. Do dnia dzisiejszego stosowne rozporządzenie nie zostało wydane. Zgodnie z art. 566 ust. 1 u.p.w. do czasu wydania aktów wykonawczych na podstawie przepisów ustawy, obowiązują akty wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, t. j. wyżej wskazane rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. W przypadku wód opadowych, ograniczenia ilości wprowadzanych do odbiornika zanieczyszczeń dotyczą takich substancji jak zawiesiny ogólne i węglowodory ropopochodne, a stosowanie jako urządzeń oczyszczających separatorów lamelowych, można uznać za jedną z najlepszych metod chroniących wody odbiornika przed zanieczyszczeniami.

Organ I instancji wskazał, że z analizy operatu wynika, że wody opadowe lub roztopowe odprowadzane przedmiotowym wylotem, m. in. z dróg i parkingów o łącznej pow. 2,1894 ha, nie będą oczyszczane w urządzeniach oczyszczających co jest sprzeczne z postanowieniami rozporządzenia, a jedynie podczyszczane z zawiesiny w studzienkach wpustów ulicznych. Zachodzi więc obawa, że wody opadowe lub roztopowe wprowadzane za pośrednictwem rowu M-2 do potoku M. będą zawierać substancje zanieczyszczające tj. zawiesinę i węglowodory ropopochodne w ilości przekraczającej wartości dopuszczalne stężenia zawarte w rozporządzeniu i tym samym będą powodować również nieosiągnięcie głównych celów środowiskowych JCWP. Organ I instancji stwierdził, że w operacie nie przewidziano wyżej wskazanych urządzeń oczyszczających, co jest warunkiem niezbędnym do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, gdyż udzielenie pozwolenia wodnoprawnego naruszałoby wymagania ochrony środowiska - art. 399 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 8 u.p.w. Następnie organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 409 ust. 2 u.p.w. zasadnicze przekroje podłużne i poprzeczne urządzeń wodnych w zasięgu oddziaływania tych urządzeń stanowią część graficzną operatu. W niniejszej sprawie do operatu nie dołączono przekroju poprzecznego wylotu i koryta rowu M-2 w miejscu odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z naniesionymi rzędnymi napełnienia koryta rowu oraz obliczeń hydrologicznych, do czego Gmina wzywana była pismem z dnia 18 stycznia 2019 r., co uniemożliwia ocenę, czy rów jest ubezpieczony i czy pomieści odprowadzaną do niego ilość wód opadowych lub roztopowych nie powodując szkód na gruntach sąsiednich, a także uniemożliwia ocenę elementów morfologicznych cieku, gdyż w myśl 9 pkt 2 rozporządzenia Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. określenie wpływu planowanego korzystania z wód na stan wód powierzchniowych i realizację celów środowiskowych dla nich ustalonych wymaga uwzględnienia elementów morfologicznych: a) reżim hydrologiczny (ilość i dynamika przepływu, połączenia z częściami wód podziemnych); b) ciągłość cieku (liczba i rodzaj barier, zapewnienie przejścia dla organizmów żywych); c) warunki morfologiczne (głębokość cieku i zmienność szerokości, struktura i skład podłoża koryta cieku, struktura strefy nadbrzeżnej, szybkość prądu). Organ I instancji stwierdził również, że ponieważ przedłożony operat nie spełnia wymagań określonych w art. 409 u.p.w. ze względu na braki i nieprawidłowości, nie jest możliwe ustalenie, w jakim zakresie korzystanie z wód tj. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych za pośrednictwem rowu M-2 (urządzenia wodnego) do potoku [...] kolektorem nr [...] wpłynie na nieosiągnięcie celów środowiskowych JCWP określonych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], zatwierdzonego przez Radę Ministrów w dniu 18 października 2016 r. i tym samym naruszy ustalenia w nim zawarte. Pozwolenie wodnoprawne nie może zaś naruszać ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza - art. 396 ust. 1 pkt 1 u.p.w. Organ I instancji podał, że na podstawie informacji zawartych w operacie wodnoprawnym ustalił, że zgodnie z ww. Planem teren omawianej zlewni wraz z wylotem wód opadowych nr [...] znajduje się w obszarze Scalonych Części Wód Powierzchniowych o nr [...] [...], o nazwie "[...] ([...])", o statusie naturalnej części wód, o stanie ilościowym dobrym, o niezagrożonej ocenie ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych. Celem środowiskowym dla ww. JCWP jest dobry potencjał ekologiczny i dobry stan chemiczny wód. Stan chemiczny JCWP oceniany jest na podstawie stężeń substancji priorytetowych oraz innych zanieczyszczeń, dla których zostały określone środowiskowe normy jakości. Teren omawianej zlewni znajduje się na obszarze Jednolitej Części Wód Podziemnych o nr [...], o dobrym stanie ilościowym i chemicznym oraz niezagrożonej ocenie ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych. Celem środowiskowym dla ww. JCWPd jest utrzymanie dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego wód.

W ocenie organu I instancji planowane korzystanie z wód narusza § 6 ust. 1 pkt 2 warunków korzystania z wód regionu wodnego zawarte w rozporządzeniu Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Zgodnie z tym przepisem w celu ochrony wód powierzchniowych przed zanieczyszczeniami, wprowadzanie ścieków do wód powierzchniowych nie może wpływać na elementy stanu fizykochemicznego i biologicznego wód w żadnej jednolitej części wód powierzchniowych, w stopniu pogarszającym klasyfikację jednolitej części wód, przeprowadzoną zgodnie z obowiązującymi przepisami. Natomiast w myśl § 9 rozporządzenia Nr [...] określenie wpływu planowanego korzystania z wód na stan wód powierzchniowych i realizację celów środowiskowych dla nich ustalonych, wymaga uwzględnienia elementów: biologicznych, morfologicznych, fizykochemicznych i chemicznych. Jednym z elementów fizykochemicznych wymienionych w § 9 pkt 3 ppkt a) rozporządzenia Nr [...] jest zawiesina ogólna, a z analizy i uzupełnień operatu wodnoprawnego wynika, że wody opadowe i roztopowe nie będą dostatecznie oczyszczane w zakresie zawiesiny ogólnej i substancji priorytetowych do których zalicza się także benzen będący składnikiem węglowodorów ropopochodnych, zostaną wiec naruszone ustalenia warunków korzystania z wód regionu wodnego [....]. W ocenie organu I instancji nie są również spełnione przesłanki § 6 ust. 1 rozporządzenia Nr [...], w którym zamieszczono wymaganie, że wprowadzenie ścieków do wód powierzchniowych musi uwzględniać konieczność zaniechania lub stopniowego eliminowania emisji do wód powierzchniowych substancji priorytetowych oraz substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Biorąc pod uwagę fakt, że w zlewni potoku M. znajduje się kilka innych wylotów wód opadowych, zasadnym staje się zaprojektowanie urządzeń oczyszczających wody opadowe, gdyż stopniowe eliminowanie substancji priorytetowych oraz substancji szczególnie szkodliwych jest konieczne dla środowiska wodnego i niezbędne dla realizacji celów środowiskowych. Organ stwierdził, że braki i nieprawidłowości występujące w oparcie wodnoprawnym uniemożliwiają ocenę czy wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie naruszy ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, a co za tym idzie wymagań określonych w art. 396 ust. 1 pkt 8 u.p.w. Organ I instancji stwierdził, że w operacie podano nieprawidłową wartość określającą maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód wyrażoną w m3 na sekundę. Przedstawiona wartość określa de facto ilość roczną wyrażoną w sekundach (obliczoną z rocznego opadu). Odnosząc się do argumentu Gminy, że ustawodawca nie wskazał sposobu wyliczania ww. przepływu maksymalnego ilości wód w m3/s, organ stwierdził, że ustawodawca nie wskazał w ustawie wielu innych obowiązków, warunków czy wymagań dotyczących sposobu opracowania dokumentacji w tym operatów wodnoprawnych. W takich przypadku zastosowanie mają przepisy wykonawcze do ustaw w tym do u.p.w., w szczególności ww. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r., które określa nie tylko wymagania co do jakości odprowadzanych wód opadowych, ale również sposobu ich pomiaru i obliczenia ilości, jaka powstaje z opadów o określonym natężeniu w I na sekundę na 1 ha, np. dla potrzeb ustalenia: przepływu miarodajnego ze zlewni, przepływu przez separator Q15 - przepływ ten wynika bezpośrednio z zapisów § 21 ust. 1 rozporządzenia, proporcji przepływu miarodajnego ze zlewni w stosunku do przepływu przez separator, sprawności separatora oraz współczynnika separacji danego separatora w celu weryfikacji dopuszczalnych przez § 21 ust. 1 stężeń zawiesiny i substancji ropopochodnych na odpływie do odbiornika, a także normy i wytyczne projektowania. Jest to niezbędne w celu ustalenia przepływu ścieków deszczowych w separatorze. Tylko pierwsza fala deszczu o natężeniu do 15 l/s x ha będzie oczyszczana przez separator, reszta zaś będzie bezpośrednio zrzucana do odbiornika. Uzasadnieniem takiego ustalenia parametru jest założenie, że wody opadowe z zanieczyszczonych centrów miast, parkingów i dróg są na tyle niebezpieczne dla wód powierzchniowych, że separator musi wyłapać wszystkie deszcze o czasie trwania 15 min. i o prawdopodobieństwie wystąpienia 100 % w ciągu roku. Natomiast wszystkie deszcze o natężeniu większym niż 15 l/s/ha będą mogły być przepuszczone przez by-pass. Organ I instancji wskazał, że w myśl art. 403 ust. 1 pkt 2 u.p.w. decyzja wodnoprawna ma zawierać maksymalną ilość m3/s wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych przez przedmiotowy wylot. Natomiast z obliczeń zawartych w operacie wynika, że jako maksymalną ilość wód opadowych podano średnio roczną ilość wód opadowych wyrażoną w m3/s, co jest niewłaściwe i sprzeczne z zasadą, która stanowi, że wykonawca zobowiązany jest stosować zasadę racjonalnego prowadzenia obliczeń hydraulicznych biorąc pod uwagę obowiązek ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w rozdziale 5 instrumenty ekonomiczne w gospodarowaniu wodami ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Maksymalna ilość wód opadowych oznacza ilość wód największą jak może się pojawić w ciągu roku, a więc powinna to być ilość wyliczona z deszczu miarodajnego (o określonym natężeniu) trwającego 15 minut w ciągu doby, zgodnie z wytycznymi projektowania. Dalej organ I instancji stwierdził, że w operacie nie przedstawiono danych o których mowa w art. 409 ust. 1 pkt 7 i 9 u.p.w., co uniemożliwia ocenę wpływu korzystania z wód na stan tych wód i realizację celów środowiskowych dla nich określonych, i nie przeprowadzono obliczeń wpływu odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych na odbiornik. Zgodnie z art. 399 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 1 i 8 u.p.w. uniemożliwia to udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Następnie organ I instancji podał, że zgodnie z art. 399 ust. 1 pkt 2 u.p.w., wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się również w przypadku, gdy zakład planujący (dalsze) korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków. W niniejszym przypadku Gmina nie przedłożyła instrukcji, o której mowa w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...], o której uzupełnienie była wzywana pismem z dnia 18 stycznia 2019 r. Gmina w piśmie z dnia 27 lutego 2019 r. zawarła jedynie informację, że posiada dwa opracowania dotyczące: "Programu ochrony odbiorników ścieków opadowych na terenie miasta [....]" oraz "Likwidacji skutków nadzwyczajnych zagrożeń i klęsk żywiołowych", z czego nie wynika, czy została opracowana instrukcja obsługi i konserwacji urządzeń oczyszczających, uwzględniająca sposób postępowania w przypadku wystąpienia stanów awaryjnych, a w szczególności wycieku substancji szkodliwych na terenie zlewni objętej ww. decyzją Prezydenta Miasta [...].

Reasumując organ I instancji stwierdził, że przedstawione argumenty uzasadniają odmowę wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, przy czym zaistnienie choćby jednego z nich również uniemożliwiłoby wydanie jego wydanie.

W odwołaniu od powyższej decyzji Gmina zarzuciła naruszenie:

1) art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,

2) art. 79a § 1 k.p.a. polegające na tym, że pomimo obowiązku ciążącego na organie, w piśmie informacyjnym o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań organ nie wskazał przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane,

3) art. 409 ust. 1, 2 i 6 u.p.w. poprzez przyjęcie, że operat nie zawiera wszystkich elementów wymaganych przepisami u.p.w.,

4) § 21 ust. 1 i 3 rozporządzenia, poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że Gmina zobowiązana jest do zastosowania urządzeń oczyszczających, pomimo iż stężenia substancji zanieczyszczających w wodach odprowadzanych nie przekraczają wartości 100 mg/l dla zawiesin ogólnych oraz 155 mg/l dla węglowodorów ropopochodnych,

5) art. 399 ust. 1 pkt 1 u.p.w. poprzez niewykazanie na czym miałyby polegać naruszenia ustaleń przywołanych w art. 396 ust. 1 u.p.w.,

6) art. 399 ust. 2 u.p.w. poprzez przyjęcie, że Gmina nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków, przez co wystąpiły okoliczności do odnowy wydania pozwolenia wodnoprawnego,

7) art. 399 ust. 1 pkt 2 u.p.w. poprzez jego zastosowanie.

Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wniosek Gminy dotyczył uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, wskazaną w art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w., polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych istniejącym wylotem miejskiego kolektora deszczowego nr [...] do urządzenia wodnego - rowu M-2 stanowiącego dopływ potoku [...]. Zdaniem organu, w stosunku do operatu sporządzanego na potrzeby wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do urządzeń wodnych, jako obowiązujące traktować należy wymagania określone w art. 409 ust. 1 i ust. 2 u.p.w. Ponadto należy uwzględnić informacje niezbędne organowi do wydania stosownej decyzji, a wskazane w art. 403 u.p.w. Jako dodatkowe można potraktować wymagania ustalone w ust. 6 ww. przepisu, ponieważ przepis ten jest adresowany do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód. Niemniej z uwagi na niedoskonałość przepisów określających zawartość operatu wodnoprawnego na poszczególne rodzaje korzystania z wód, przy opracowywaniu operatu wodnoprawnego najważniejszym jest, aby zawierał on te wszystkie elementy, które rzutują na prawidłowe ustalenie danych w udzielanym pozwoleniu wodnoprawnym.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 409 ust. 1 u.p.w. wskazuje, jakie informacje powinien zawierać operat wodnoprawny, ale wyraźnie stwierdza, że zawartość ta powinna być dostosowana do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne. Zdaniem organu odwoławczego słusznie więc zauważył organ I instancji, że w załączonym do wniosku operacie wodnoprawnym brakuje wielu podstawowych informacji niezbędnych do prawidłowego sformułowania treści pozwolenia wodnoprawnego oraz oceny, czy udzielone pozwolenie nie będzie naruszać ustaleń art. 396 ust. 1 u.p.w. Z treści samego przepisu art. 409 ust. 1 u.p.w. nie wynika natomiast, by w operacie wodnoprawnym należało przedstawiać obliczenia prowadzące do ustalenia ilości odprowadzanych wód opadowych z obszaru oddziaływania przedmiotu wniosku. W kwestii sposobu ustalenia tych wartości szczegółową wiedzę na temat zastosowanej metody powinien mieć autor operatu. Jednakże, w przypadku wątpliwości co do prawidłowości tych wyliczeń, organ może zwrócić się do wnioskodawcy o przedstawienie sposobu obliczenia określonych w operacie wodnoprawnym danych, co też organ I instancji uczynił w toku postępowania. Dodatkowo organ w wezwaniu wyjaśnił dlaczego zastosowana metoda przeprowadzenia obliczeń ilości odprowadzanych wód opadowych ze zlewni wylotu nr [...] jest nieprawidłowa oraz wskazał jako źródło do dokonania obliczeń - normy i wytyczne projektowania. Gmina nie zgodziła się z takim stanowiskiem organu i nie dokonała poprawy obliczeń ilości odprowadzanych wód opadowych w operacie wodnoprawnym.

Organ odwoławczy stwierdził, że ustawodawca nie narzuca w ww. regulacji odgórnie, które dane mają być uwzględniane dla danego typu pozwolenia wodnoprawnego, jednak konieczność umieszczenia niektórych danych powinna zostać przeanalizowana w kontekście treści samego wniosku. W związku z powyższym przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do rowu melioracyjnego (urządzenia wodnego) nie ma potrzeby określania przepływu nienaruszalnego ani wielkości SNQ, gdyż rowy nie zostały wymienione w art. 22 u.p.w., co oznacza, że nie prowadzą wód (zasobów wodnych), dla których wymagane jest określenie tych informacji. Zatem, celem prawidłowego określenia zakresu zamierzonego korzystania z wód oraz zasięgu tego korzystania niezbędne jest określenie wielkości spływu ze zlewni tego rowu i wykazanie, że przepustowość rowu jest wystarczająca, aby bez szkód dla terenów przyległych, możliwe było odprowadzenie do niego wód opadowych, stanowiących dodatkowy odpływ. Podobnie należy traktować wymóg podania wielkości przepływu nienaruszalnego, ponieważ informacja ta będzie istotna w przypadku wniosków o udzielenie pozwolenia związanego z działaniami mogącymi przepływ ten naruszyć, np. z poborem wód powierzchniowych. Do działań takich nie będzie natomiast należało odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód czy urządzeń wodnych.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w art. 409 ust. 2 u.p.w. określono wymogi dla części graficznej operatu wodnoprawnego. Natomiast w rozpatrywanej sprawie przedłożony wraz z wnioskiem operat wodnoprawny nie zawierał podstawowych elementów, które powinny być uwzględnione w części graficznej tego opracowania dla przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, w tym: zasadniczych przekrojów podłużnych i porzecznych urządzeń wodnych, planu urządzeń wodnych i właściwie określonego zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód naniesionego na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu wraz z oznaczeniem nieruchomości. Stąd też prawidłowym było wezwanie Gminy przez organ I instancji do uzupełnienia powyższych braków.

Zdaniem organu odwoławczego zasadniczym argumentem uzasadniającym odmowę wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego w świetle informacji przedstawionych w operacie, był brak zaprojektowanych urządzeń do właściwego oczyszczania wód opadowych i roztopowych odprowadzanych ze zlewni objętej wnioskiem o wydanie pozwolenia do rowu melioracyjnego M-2. Obowiązek zastosowania takich urządzeń na sieci kanalizacji deszczowej wynika w omawianym przypadku z rodzaju i wielkości odwadnianej zlewni i uregulowany jest w treści § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z przywołanym przepisem: "Wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z zanieczyszczonej powierzchni szczelnej: terenów przemysłowych, składowych, baz transportowych, portów, lotnisk, miast, dróg zaliczanych do kategorii dróg krajowych, wojewódzkich lub powiatowych klasy G, a także parkingów o powierzchni powyżej 0,1 ha, w ilości, jaka powstaje z opadów o natężeniu co najmniej 15 l na sekundę na 1 ha, mogą być wprowadzane do wód lub do ziemi, o ile nie zawierają substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających 100 mg/l zawiesin ogólnych oraz 15 mg/l węglowodorów ropopochodnych." Skoro w rozpatrywanej sprawie wody opadowe i roztopowe pochodzą z zanieczyszczonej powierzchni szczelnej miasta [...], gdzie wielkość samej powierzchni szczelnej dróg i parkingów wynosi powyżej 2 ha, to zdaniem organu należy uznać, że w świetle powyższej zasady, nie mogą zawierać zanieczyszczeń w ilościach przekraczających wskazane tam wartości. Oznacza to, że jeżeli w operacie wodnoprawnym zostało wykazane, że wody opadowe i roztopowe z omawianej zlewni nie zawierają zawiesin ogólnych i węglowodorów ropopochodnych w stężeniach wyższych niż wskazane powyżej, to nie będzie zachodziła potrzeba wyposażania kanalizacji deszczowej w urządzenia oczyszczające. Z kolei, jeżeli wody te są na tyle zanieczyszczone, że wskaźniki przekraczają normatywy, to niezbędne będzie zainstalowanie odpowiednich urządzeń do neutralizacji tych zanieczyszczeń, a w konsekwencji także kontrola spełnienia warunków jakościowych określonych w § 21 ust. 1 rozporządzenia. Zdaniem organu odwoławczego załączone do operatu wodnoprawnego jedno sprawozdanie z badań wód opadowych na wylocie kolektora nr [...] wykonane w 2007 r. nie może stanowić podstawy do oceny, czy odprowadzone wody opadowe i roztopowe do odbiornika nie wymagają oczyszczenia w separatorze substancji ropopochodnych i osadniku zawiesin. Co więcej, sposób poboru próbki tych wód do badań również budzi wątpliwości i nie jest zgodny z przepisami rozporządzenia, co szeroko omówił w uzasadnieniu decyzji organ I instancji. Ponadto, jak słusznie stwierdził organ I instancji, obecnie powierzchnia terenów uszczelnionych w obrębie omawianej zlewni wynosi 2,9444 ha, z czego 2,1894 ha stanowią drogi i parkingi, natomiast wielkość terenów uszczelnionych ustalona w dotychczas obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym wynosiła 0,5159 ha. Zatem próbka pobrana do badań w 2007 r. dotyczyła wód opadowych odprowadzanych ze zlewni o wielkości 0,5 ha, a wynik tych oznaczeń uwzględniono w trakcie postępowania zakończonego wydaniem pozwolenia wodnoprawnego przez Prezydenta Miasta [...] w decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...]. Aktualnie w związku z ponad czterokrotnym wzrostem wielkości powierzchni utwardzonych należy również spodziewać się wzrostu stężeń zanieczyszczeń charakterystycznych dla wód opadowych i roztopowych. W związku z powyższym, wobec braku w dokumentacji wyników aktualnych badań wód opadowych pobranych na wylocie kolektora nr [...], nie można ocenić, czy wody te spełniają warunki określone w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, czy też przekraczają dopuszczalne wartości stężeń zawiesin ogólnych i węglowodorów ropopochodnych i w związku z tym - wymagać będą oczyszczania w urządzeniach do tego przeznaczonych. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo więc uznał organ I instancji, że na podstawie niekompletnej i nieprecyzyjnej dokumentacji nie można wnioskować, czy udzielenie pozwolenia wodnoprawnego naruszałoby ustalenia dokumentów wymienionych w art. 396 ust. 1 pkt 1 - 7 u.p.w. oraz wymagań wskazanych w pkt 8 cyt. przepisu. Odnosząc się natomiast do zarzutu Gminy dotyczącego sposobu interpretacji przez organ I instancji przepisu § 23 rozporządzenia organ odwoławczy wyjaśnił, że jeżeli zostanie wykazane, że na sieci kanalizacji deszczowej zakończonej wylotem nr [...] powinny zostać zainstalowane urządzenia oczyszczające wody opadowe to kontrola jakościowa tych wód wprowadzanych do rowu M-2 powinna polegać na prowadzeniu, co najmniej dwa razy w roku, przeglądów eksploatacyjnych tych urządzeń według zasady określonej w § 23 ust. 1 rozporządzenia. Jedynie w przypadku, kiedy urządzenia te charakteryzować się będą przepustowością nominalną większą niż 300 l/s, wymagane będzie także prowadzenie dwa razy w roku badań jakościowych tych wód, zgodnie z wymaganiami określonymi w § 23 ust. 2 rozporządzenia.

Analizując pozostałe argumenty przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji odmawiającej udzielenia Gminie wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego organ odwoławczy zaznaczył, że niezasadnym było udowadnianie, że planowane korzystanie z wód narusza § 6 ust. 2 rozporządzenia Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., zmienionego rozporządzeniem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [....] z dnia [...] października 2017 r., w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...], ponieważ przepis ten odnosi się do wprowadzania ścieków do wód powierzchniowych, a w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia ze ściekami. Pod rządami u.p.w. wody opadowe i roztopowe utraciły status ścieków i stanowią odrębną kategorię wód zanieczyszczonych, do której przepisy dotyczące ścieków nie znajdują zastosowania. Przy czym, pomimo nazwy, nie stanowią one wód, do których odnosi się rozdział 3 Działu I u.p.w.

W ocenie organu odwoławczego uzasadnienie zaskarżonej decyzji w wyczerpujący sposób tłumaczy motywy, jakimi organ I instancji kierował się wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie. Wprawdzie organ odwoławczy dopatrzył się kilku niepotrzebnie podniesionych kwestii oraz nieprecyzyjnie powołanych przepisów u.p.w. i rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, niemniej podziela stanowisko organu I instancji w zakresie najbardziej istotnych przyczyn, dla których odmówił on Gminie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.

W ustawowym terminie Gmina wniosła skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji Gmina zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 409 ust. 1, 2 i 6 u.p.w. poprzez błędne uznanie, że operat wodnoprawny posiada braki, oraz że w oparciu o zalegający w aktach sprawy materiał dowodowy, w tym operat wodno prawny, nie można było dokonać oceny czy odprowadzanie wód opadowych, roztopowych naruszać będzie ustalenia dokumentów wymienionych w art. 396 ust. 1 pkt 1 - 7 u.p.w. oraz wymagań określonych w pkt 8 tego przepisu, mimo istnienia materiału dowodowego do wydania pozwolenia wodnoprawnego, brak rozpoznania zarzutów zawartych w odwołaniu i nierozpoznania istoty sprawy (odwołania), wadliwe uzasadnienie decyzji,

b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 409 ust. 1, 2 i 6 u.p.w. przez utrzymanie w mocy kwestionowanej decyzji organu I instancji, mimo istnienia uzasadnionych podstaw do zmiany decyzji lub uchylenia tej decyzji,

2) naruszenie art. 399 ust. 1 pkt 1 u.p.w. poprzez odmowę udzielenia pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na brak danych w operacie wodnoprawnym, mimo istnienia materiału dowodowego do wydania pozwolenia wodnoprawnego,

3) naruszenie § 21 ust. 1 i 3 rozporządzenia poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że Gmina zobowiązana jest do zastosowania urządzeń oczyszczających, pomimo iż stężenia substancji zanieczyszczających w wodach odprowadzanych nie przekraczają wartości 100 mg/l dla zawiesin ogólnych oraz 15 mg/l dla węglowodorów ropopochodnych.

W związku z powyższym Gmina wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Gmina zgodziła się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że to art. 409 ust. 1, 2 i 6 u.p.b. określa, jakie elementy powinien zawierać operat w przedmiotowej sprawie. Natomiast zdaniem Gminy bezpodstawne jest twierdzenie, że operat powinien zawierać informacje wskazane w art. 403 u.p.w. Zakres dokumentów i informacji jakie wnioskodawca obowiązany jest przedłożyć organowi do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, został precyzyjnie określony w art. 407 u.p.w. Natomiast art. 403 u.p.w. stanowi, jakie elementy powinna zawierać decyzja pozwolenie wodnoprawne i obowiązek zawarcia tych danych odnosi się do organu a nie wnioskodawcy. Zatem żądanie dodatkowych informacji, dokumentów, wykraczających poza wymagane przepisami prawa, nie znajduje uzasadnienia prawnego.

Zdaniem Gminy, operat wodnoprawny przedłożony w sprawie, zawiera wszystkie wymagane przez art. 409 u.p.w. elementy. Na marginesie Gmina wskazała, że organ odwoławczy nie wskazał konkretnie, jakie braki zawiera operat wodnoprawny, mając na uwadze art. 409 u.p.w. Skoro bowiem organ stwierdził, że słusznie zauważył organ I instancji, że w załączonym do wniosku operacie wodnoprawnym brakuje wielu podstawowych informacji, niezbędnych do prawidłowego sformułowania treści pozwolenia wodnoprawnego oraz oceny, czy udzielone pozwolenie nie będzie naruszać ustaleń art. 396 u.p.w., to powinien szczegółowo wyjaśnić te kwestie, zwłaszcza, że Gmina w odwołaniu zarzuciła bezpodstawne twierdzenie przez organ I instancji o brakach w operacie wodnoprawnym. W odwołaniu zarzucono organowi I instancji, że bezpodstawnie potraktował, jako brak, niewskazanie przez Gminę takiej maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych, wyrażonej w m3/s, jaka wynikałaby z wyliczenia według wskazówek organu, zawartych w jego pismach co do metodyki dokonania obliczeń. Organ odwoławczy w ogóle pominął ten zarzut, natomiast odniósł się tylko do tego, że przepis prawa nie obliguje do przedstawienia obliczenia ilości wód odprowadzanych, bowiem to twórca operatu ma wiedzę co do sposobu ustalenia tej wielkości. Gmina stwierdziła, że jest oczywistym, że organ właściwy do wydania decyzji ma w pewnych okolicznościach prawo żądać od strony przedstawienia dodatkowych wyjaśnień, pod warunkiem jednak, że rzeczywiście jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy i nie powinno obejmować obowiązku przedstawiania wyjaśnień, których konieczność przedstawienia lub złożenia nie wynika wprost z przepisu prawa. Skoro w przedmiotowej sprawie operat wodnoprawny zawiera wszystkie dane wymagane przepisami prawa, to brak jest podstaw do żądania wyjaśnień, co do sposobu wyliczeń tych danych.

Gmina podniosła również, że organ odwoławczy nie rozpoznał zarzutu dotyczącego naruszenia art. 399 ust. 2 u.p.w. Podniesienie tego zarzutu jest istotne, bowiem stanowiło to według organu I instancji kolejną przyczynę odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem Gminy, posłużenie się przez ustawodawcę wyrazami "nie wywiązuje się" oznacza, że pozwolenie wodnoprawne musi obowiązywać, kiedy organ stwierdza fakt niewywiązywania się z jego obowiązków. Natomiast pozwolenie wodnoprawne, z którego rzekomo nie wywiązuje się Gmina wygasło [...] listopada 2018 r., zatem organ nie mógł stwierdzić takiego faktu, w czasie kiedy w obrocie prawnym takie pozwolenie już nie istniało. Gmina również podniosła, że co do korzystania z wód na podstawie innych pozwoleń wodnoprawnych nie było nigdy zarzutów co do niewywiązywania się z obowiązków tych decyzji. Organ zażądał przedłożenia instrukcji w trakcie toczącego się postępowania o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Żądanie doręczenia instrukcji było bezpodstawne, ponieważ ustawa nie wskazuje obowiązku załączenia takiej instrukcji do wniosku, jako wymogu formalnego do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Gmina podkreśliła, że istota odwołania sprowadza się do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez dwa różne organy tej samej sprawy. Postępowanie przed organem drugiej instancji winno być powtórzeniem rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji. Motywy rozstrzygnięcia, jakie powinny zostać podane w uzasadnieniu decyzji, muszą odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący tok rozumowania tego organu, przedstawiający proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, aby również w postępowaniu sądowym możliwe było dokonanie weryfikacji stanowiska zajętego przez organ odwoławczy. W ocenie Gminy tych elementów brakuje w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, zwłaszcza, że uzasadnienie to jest bardzo lakoniczne. Następnie Gmina podniosła, że organ odwoławczy nie jest konsekwentny w wyrażaniu swojego stanowiska. Z jednej strony twierdzi, iż Gmina zobowiązana jest do zaprojektowania urządzeń do właściwego oczyszczania wód, co według niego stanowi brak w operacie wodnoprawnym. Z drugiej zaś strony uważa, że jeżeli w operacie wodnoprawnym zostało wykazane, że wody opadowe nie zawierają zawiesin ogólnych i węglowodorów ropopochodnych w stężeniach wyższych niż wskazane, to nie będzie zachodziła potrzeba wyposażania kanalizacji deszczowej w urządzenia oczyszczające. Twierdzenia te nie odnoszą się do konkretnego stanu faktycznego lub dokumentu zalegającego w aktach sprawy. Są to teoretyczne rozważania o charakterze ocennym nie połączone ze stanem faktycznym sprawy, typu "co by było gdyby". Z takiego sformułowania wynika, że organ odwoławczy nie zapoznał się z treścią operatu wodnoprawnego a pomimo tego uznał, że decyzja organu I instancji jest słuszna. Gmina wskazała, że w operacie wodnoprawnym w charakterystyce wód objętych pozwoleniem wodnoprawnym - pkt 6 ppkt 6.1, znajduje się wyjaśnienie, że na omawianym kolektorze deszczowym zainstalowane są wpusty uliczne wyposażone w osadniki, które przejmują znaczną część zawiesin i części stałych cięższych od wody. Substancje stałe, takie jak zawiesina i piasek mają z kolei zdolność do absorbowania na swojej powierzchni substancji oleistych, dodatkowo zmniejszając ich odpływ do odbiornika. Następnie przytoczono, że wykonane na potrzeby obowiązującego dotąd pozwolenia wodnoprawnego badania jakości wód opadowych z omawianej zlewni wykazują, iż stężenia zanieczyszczeń nie przekraczały dotąd dopuszczalnych wskaźników wynoszących 100 mg/l dla zawiesin ogólnych i 15 mg/l dla węglowodorów ropopochodnych. W kolejnych zdaniach omówiono również, że w przypadku omawianego korzystania z wód, polegającego na odprowadzaniu wód opadowych do rowu, nie przewiduje się wystąpienia w wodach opadowych przekroczeń dopuszczalnych wartości stężeń zanieczyszczeń, ponieważ omawiane zlewnie zlokalizowane są na terenach nienarażonych na wzmożony ruch komunikacyjny, stężenia zanieczyszczeń w wodach opadowych nie przekraczały dotąd dopuszczalnych wartości we wskaźnikach substancje ropopochodne i zawiesiny ogólne oraz na omawianym odcinku potoku [...] nie odnotowano dotąd przekroczeń dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń. Przedstawiono również, że Gmina min. 2 razy do roku zleca wykonanie przeglądu eksploatacyjnego urządzeń podczyszczających oraz kilka razy do roku (również awaryjnie) zleca czyszczenie osadników i wpustów ulicznych z zawiesin mineralnych, w związku z czym uznać należy, iż wody opadowe pochodzące z obszaru omawianej zlewni nie będą przekraczały dopuszczalnych parametrów zanieczyszczeń, określonych w rozporządzeniu. Gmina wskazała, że w rozporządzeniu ustanowiono dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń dla wód opadowych lub roztopowych wprowadzanych do wód lub do ziemi, nie narzucając obowiązku budowy urządzeń do utylizacji zanieczyszczeń w nich zawartych. Dlatego też kwestia powstania takiego obowiązku wymaga wcześniejszego przeanalizowania jakości wód odpadowych, które będą odprowadzane z danej powierzchni utwardzonej znajdującej się w obrębie miasta. Jeżeli wody opadowe będą zawierały zanieczyszczenia przekraczające wartości określone w rozporządzeniu (100 mg/l - zawiesiny ogólne, 15 mg/l - węglowodory ropopochodne), to przed ich wprowadzeniem do wód lub też do ziemi należy przewidzieć odpowiednie systemy do redukcji tych zanieczyszczeń (np. osadniki czy separatory). Na kolektorze deszczowym z wylotem nr [...] do rowu M-2, stanowiącego dopływ potoku M. zainstalowane są wpusty uliczne z częścią osadczą oraz studnie osadnikowe, których skuteczność redukcji zanieczyszczeń wynosi 60-80% i które w wystarczającym stopniu oczyszczają wody opadowe z omawianej zlewni, co potwierdzono badaniami laboratoryjnymi odprowadzanych wód. Ponadto teren osiedla mieszkaniowego, o który powiększyła się zlewnia w stosunku do danych z poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego, wyposażony jest we własne urządzenia oczyszczające wody opadowe oraz w zbiorniki retencyjne przechwytujące znaczną część odprowadzanych wód opadowych, co było zresztą warunkiem udzielenia przez Gminę zgody na podłączenie osiedla do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej. W związku z powyższym wody opadowe lub roztopowe z terenu omawianej zlewni kolektora deszczowego nr [...] z wylotem do rowu melioracyjnego M-2 nie będą zawierać substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających dopuszczalne stężenia określone w nieobowiązującym już rozporządzeniu Ministra Środowiska. Następnie Gmina stwierdziła, że przepisy art. 407 oraz art. 409 ust. 1, 2 i 6 u.p.w. nie zawierają wymogu przedkładania badań jakości wód opadowych jako elementu składowego wniosku lub zawartości operatu wodnoprawnego, co więcej zgodnie z zapisem § 23 ust. 2 rozporządzenia Gmina w omawianym przypadku nie była zobowiązana do wykonywania kontrolnych badań jakości wód opadowych. Poprzednia decyzja pozwolenie wodnoprawne również nie nakładała na Gminę takiego obowiązku. Organ nie może więc uzależniać wydania pozwolenia wodnoprawnego od załączenia do operatu aktualnych badań jakości wód opadowych, natomiast zgodnie z art. 396 ust. 1 u.p.w. powinien dokonać oceny, czy pozwolenie wodnoprawne nie będzie naruszać ustaleń planów, programów, wymagań określonych w tym przepisie, czego nie uczynił. Natomiast na etapie postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie jest uprawniony do badania czy dotychczas odprowadzane wody oczyszczane są w stopniu wymaganym przepisami rozporządzenia. Takie badanie może mieć miejsce podczas czynności kontrolnych dotyczących należytego odprowadzania wód zgodnie z obowiązującym pozwoleniem wodnoprawnym. Gmina wskazała, że w przedmiotowej sprawie, z uwagi na to, że przedmiotem pozwolenia nie miało być wybudowanie nowych urządzeń wodnych, nie było wymagane przedłożenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tym samym decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz oceny wodnoprawnej. Zatem do wniosku o uzyskanie w przedmiotowej sprawie pozwolenia wodnoprawnego, konieczne było przedłożenie operatu wodnoprawnego z oznaczeniem daty jego wykonania wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych. Takie dokumenty zostały przedłożone do wniosku. Skoro operat wodnoprawny zawierał wszystkie elementy wymagane w art. 409 ust. 1, 2 i 6 u.p.w., to organ w oparciu o ten dokument oraz opis prowadzenia zamierzonej działalności, powinien był przeprowadzić ocenę, zgodnie z art. 396 ust. 1 u.p.w. Zdaniem Gminy w przedmiotowej sprawie, organ zgodnie z art. 396 ust. 1 u.p.w. powinien dokonać oceny, czy planowany sposób korzystania z wód nie będzie naruszać ustaleń planów, programów, wymagań określonych w tym przepisie. Pomimo kompletności operatu wodnoprawnego tego nie uczynił.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1001/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Gminy, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1024/20, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.

Zarządzeniem z dnia 20 listopada 2020 r. Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 zd. 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zakres powyższego związania rozciąga się jedynie na sposób interpretacji istotnych w sprawie regulacji normatywnych, które stały się przedmiotem oceny i wiążącej wypowiedzi Sądu odwoławczego. Nie obejmuje on natomiast etapu zastosowania prawa w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy (tzw. subsumpcji), jak również ostatecznego ustalenia konsekwencji prawnych z niego wynikających.

W sprawie, której dotyczy skarga, poprzednio orzekający skład Sądu nie rozpoznał istoty sprawy, poprzestając na powtórzeniu argumentacji i wniosków skarżonego organu. Ponowne rozpoznanie sprawy musi zatem polegać na dokonaniu pełnej i własnej oceny legalnościowej zaskarżonej decyzji.

Po przeprowadzeniu weryfikacji legalności decyzji organu odwoławczego Sąd doszedł do przekonania, że odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego była przedwczesna, a skarżony organ naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego w stopniu, który miał lub co najmniej mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zasadnicze problemy związane z prawidłowością materialnoprawnego i procesowego rozstrzygnięcia sprawy oraz wymagające ponownego rozważenia, końcowej oceny oraz wyczerpującego i szczegółowego jej uzasadnienia przez skarżony organ dotyczą następujący kwestii.

Po pierwsze, należy wskazać, że jakkolwiek operat wodnoprawny stanowi szczególny i wyjściowy dowód w sprawie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, to jednak nie może on być uznany za dowód jedyny lub zwalniający orzekające organy z obowiązku szczegółowego wyznaczenia dalszych okoliczności faktycznych lub dowodów, które muszą zostać ustalone lub przedłożone przez stronę ubiegającą się o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. W tym zakresie organy orzekające w sprawie muszą mieć na względzie, że zgodnie z art. 400 ust. 8 u.p.w. 8. pozwolenia wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji. O ile więc operat powinien dostarczyć organowi podstawowych danych koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, o tyle nie jest wystarczające poprzestanie jedynie na jego treści lub na wyjaśnienia strony ubiegającej się o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Konieczne jest zatem zgromadzenie przez właściwy organ pełnej dokumentacji (dowodów, dokumentów i informacji), która pozwoli ostatecznie i przede wszystkim na ocenę, czy i w jakim zakresie przesłanki negatywne wydania pozwolenia wodnoprawnego zostały spełnione (art. 399 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 396 ust. 1, art. 399 ust. 1 pkt 2, art. 399 ust. 2 u.p.w.).

Ciężar przedłożenia podstawowych dowodów, dokumentów i informacji sprawie obciąża natomiast stronę wnioskującą o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Konstatacja ta wynika nie tylko z samego z samego obowiązku dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia operatu wodnoprawnego wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych (art. 407 ust. 2 pkt 1 u.p.w.), lecz przede wszystkim z treści części opisowej i graficznej operatu, której szczegółowość powinna umożliwić organowi orzekającemu w sprawie weryfikację istnienia podstaw od odmowy wydania pozwolenia (art. 399 u.p.w.). Strona wnioskująca o wydanie pozwolenia wodnoprawnego mieć jednak zapewnioną możliwość uzupełnienia lub uszczegółowienia nie tylko treści operatu, lecz także przedłożenia wszelkich informacji i dokumentów, które będą wykazywać, że nie zachodzą przesłanki do odmowy wydania pozwolenia, a w szczególności, że projektowany (wnioskowany) sposób korzystania z wód nie narusza ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 u.p.w. oraz spełnia wymagania, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 u.p.w. W przypadku stwierdzenia braków, niejasności lub wadliwości operatu lub przedłożonych dokumentów lub informacji właściwy organ powinien wezwać stronę wnioskującą w trybie art. 79a § 1 k.p.a. do przedłożenia dodatkowych dowodów, informacji lub wyjaśnień (dokumentów) w wyznaczonym terminie pod rygorem wydania decyzji odmownej, określając szczegółowo i precyzyjnie, jakie dowody, informacje (dane), wyjaśnienia (inne dokumenty) strona powinna przedłożyć oraz jakie treści powyższe dokumenty powinny zawierać. Brak koniecznej szczegółowości lub precyzji wezwania skierowanego na podstawie art. 79a § 1 k.p.a. nie może obciążać wnioskodawcy.

Po drugie, odnosząc powyższe ogólne uwagi do stanu przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że ocena skarżonego organu w zakresie niewykazania przez wnioskującą stronę nieistnienia podstaw do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego okazała się przedwczesna, niepełna, nieuwzględniająca całego zgromadzonego materiału dowodowego i nieuzasadniona w sposób wystarczający.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że skarżony organ będzie zobowiązany przy ponownym rozpoznaniu sprawy do uzupełniającego wezwania wnioskodawcy w trybie art. 79a § 1 k.p.a. do przedłożenia dodatkowych dowodów, informacji i innych dokumentów z precyzyjnym i szczegółowym ich wskazaniem. Pismo kierowane w takim wypadku do wnioskodawcy musi być określone mianem "wezwania" oraz zawierać wskazanie podstawy prawnej, jak również być odpowiednio precyzyjne i sformalizowane. Treść wezwania nie może jednak przyjąć formy "dialogicznej" polemiki ze stroną postępowania, lecz musi w sposób władczy, szczegółowy i precyzyjny wskazywać, jakie informacje i dokumenty ma przedłożyć strona. Ze względu na szczegółowość oraz specjalistyczny charakter wymaganych danych uzasadnione jest połączenie wezwania z uzasadnieniem, w którym organ powinien zawrzeć szczegółowe podstawy materialnoprawne konieczności skierowania wezwania oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy. Ponadto konieczne jest, aby wezwanie wyznaczało maksymalny termin urzędowy do przedłożenia wymaganych dokumentów oraz zastrzeżenie rygoru ich nieprzedłożenia (odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego).

Po trzecie, dokonując szczegółowej oceny stanowiska skarżonego organu na tle materiału procesowego zgromadzonego w aktach sprawy, należy stwierdzić, że spór miedzy stronami postępowania powinien zostać rozstrzygnięty w następujący sposób.

A. W świetle art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w. niewątpliwie pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód lub do ziemi powinno ustać w szczególności ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę i średnią ilość m3 na rok. Z regulacją tą koresponduje przepisy art. 409 ust. 6 pkt. 1-3) u.p.w., które stanowią, że operat, na podstawie którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, ma zawierać: maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzonych do wód wyrażoną w m3/s; czas wyrażony w dniach, kiedy następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód; średnią ilość wód opadowych lub roztopowych wyrażoną w m3/rok. Z akt sprawy wynika, że powyższe dane zostały uwzględnione w treści przedłożonego operatu (s. 13), aczkolwiek trzeba zauważyć, że operat nie wskazał średniej ilości wód opadowych lub roztopowych wyrażonej w m3/rok, lecz roczną ilość tego rodzaju wód. Okoliczność ta wymaga zatem ponownej analizy. Skarżony organ miał ponadto prawo do żądania od wnioskodawcy przedstawienia informacji o szczegółowym sposobie wyliczenia wartości wskazanych w pkt. 6.3., 6.4. i 6.5. operatu (s. 13), natomiast nie był uprawniony do narzucania stronie określonej metodyki dokonywania obliczeń. Tego rodzaju metodyka może i powinna być określona w przepisach prawa, jednak skoro prawodawca nie określił jej dotąd, organy nie mogą bez podstawy prawnej zastępować w tym zakresie prawodawcy. Nie wyklucza to natomiast oceny wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionego przez wnioskodawcę sposobu obliczenia (informacji o sposobie obliczenia) jako dowodu w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

B. Jeżeli chodzi o wielkość spływu wód ze zlewni rowu M-2, stanowiącego dopływ do potoku [...] w mieście [...], a także przepustowość powyższego rowu, to w tym zakresie trzeba mieć na uwadze, że o ile sama wartość ilościowa wód odprowadzanych z powierzchni całej zlewni (tzw. zlewni całkowitej) może zostać ustalona (także z uwzględnieniem ewentualnego uszczegółowienia obliczeń przez wnioskodawcę na wezwanie organu) co do zasady na podstawie przedłożonego operatu (s. 11-13), o tyle ustalenie maksymalnej przepustowości rowu wymaga przedłożenia dalszych dokumentów, albowiem operat nie zawiera w tym przedmiocie bezpośrednich danych. Udzielona przez wnioskodawcę (stronę skarżącą) (pismo z dnia 27 lutego 2019 r., k. 85 akt organu I instancji) odpowiedź na wezwanie organu nie jest wystarczająca, wymagając przedłożenia szczegółowych obliczeń. Podstawę do żądania przez organ informacji w tym przedmiocie stanowi art. 409 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt. 1-2) i 4) u.p.w. oraz art. 400 ust. 8 u.p.w. Operat wodnoprawny powinien w szczególności zawierać w części tekstowej szczegółowy opis urządzenia wodnego, natomiast w części graficznej dodatkowo konieczne jest wskazanie planu urządzeń wodnych i zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, zasadniczych przekrojów podłużnych i poprzecznych urządzeń wodnych oraz koryt wód płynących w zasięgu oddziaływania tych urządzeń oraz schemat funkcjonalny lub technologiczny urządzeń wodnych. Jeżeli powyższe elementy operatu okażą się niewystarczające, właściwy organ jest uprawniony do żądania przedłożenia dodatkowych informacji (dokumentów) w celu ustalenia rzeczywistej przepustowości urządzenia wodnego (np. rowu), do którego mają być lub są (jak w przedmiotowej sprawie) odprowadzane wody opadowe i roztopowe. Samo zapewnienie wnioskodawcy, że przepustowość urządzenia jest wystarczająca, nie może być uznane za podstawę ustaleń faktycznych i ocen organu.

Strona skarżąca powinna mieć ponadto na względzie, że ustalenie przepustowości urządzenia wodnego może mieć również znaczenie dla oceny spełnienia warunków, o których mowa w § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego wód opadowych, ewentualnie także warunków określonych w § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (przepustowość urządzeń oczyszczających o przepustowości nominalnej większej niż 300 l/s).

C. Przedłożony przez stronę skarżącą operat wodnoprawny zawiera określone braki formalne, które muszą zostać ostatecznie uzupełnione. Braki te zostały co do zasady prawidłowo wskazane przez skarżony organ. Z pewnością rację ma organ odwoławczy, że wbrew treści art. 409 ust. 2 pkt. 1-2) i 4) u.p.w. przedłożony operat w części graficznej nie zawierał szczegółowego planu rowu M-2 jako urządzenia wodnego (plan ten powinien zawierać szczegółowe przedstawienie parametrów technicznych, w tym parametry dna, koryta, wlotu i ujścia rowu), zasadniczego przekroju podłużnego i poprzecznego rowu oraz koryt wód płynących w zasięgu oddziaływania rowu. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem organu, że operat w części graficznej nie zawierał wskazania zasięgu oddziaływania zamierzonego (wykonywanego) korzystania z wód wraz z ich powierzchnią, naniesiony na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu, z oznaczeniem nieruchomości. Tego rodzaju mapa sytuacyjno-wysokościowa została dołączona do operatu (załącznik nr 5), jednak wskazuje ona na lokalizację wylotu miejskiego kolektora deszczowego nr [...], zlokalizowanego na działce nr [...], do urządzenia wodnego rowu M-2, oraz "granice nieruchomości w zasięgu omawianego korzystania z wód". Skarżony organ powinien zatem ostatecznie ocenić, czy tak wyznaczony zasięg oddziaływania, "skoncentrowany" wokół wylotu nr [...] do spornego rowu, spełnia w przedmiotowej sprawie wymagania określone w art. 409 ust. 2 pkt 1 u.p.w.

D. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma problem oceny spełnienia przez wnioskodawcę wymagań określonych w uchylonym z dniem 2 lipca 2019 r. rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego wód opadowych (rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r.).

Ocena skarżonego organu, że warunkiem wydania pozwolenia wodnoprawnego jest stwierdzenie, że ciągle wykonywany (nie tylko projektowany) sposób korzystania z wód – jak w przedmiotowej sprawie wobec wygaśnięcia poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego i niewystąpienia przez stronę skarżącą na podstawie art. 414 ust. 2 u.p.w., w terminie 90 dni przed upływem okresu, na jaki pozwolenie było wydane, o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń) – spełnia wymagania określone w art. 396 ust. 1 pkt 8 u.p.w., w tym wymagania w zakresie ochrony środowiska oraz ochrony wód, wynikające z przepisów ustawy p.w. oraz przepisów odrębnych, pozostaje prawidłowa. Również ogólna konstatacja, że strona skarżąca nie wykazała w sposób prawidłowy spełnienia wymagań, o których mowa w § 21 ust. 1 i 3 w zw. z § 23 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. jest co do zasady prawidłowa, jednak organ w kontrolowanym postępowaniu powinien był na podstawie art. 79a § 1 k.p.a. wezwać stronę skarżącą do wykazania szczegółowo wskazanych przesłanek z § 21 ust. 1 lub 3, zgodnie z wymogami określonymi w § 23 ust. 1-2 cyt. rozporządzenia, pod rygorem odmowy wydania pozwolenia. W wezwaniu należało również wskazać, czy świetle przedłożonych przez wnioskującą stronę skarżącą zastosowanie ma przesłanka z § 21 ust. 1 pkt 1, czy też przesłanka z § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r., albo czy nie ma możliwości ustalenia tych okoliczności.

Sąd ogólnie zauważa, że z treści przedłożonego operatu wodnoprawnego (s. 10-11, 14-15) nie wynikają szczegółowe i wiarygodne informacje dotyczące ilości wód opadowych i roztopowych, ujętych otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z zanieczyszczonej powierzchni szczelnej, jaka powstaje z opadów o natężeniu co najmniej 15 l na sekundę na 1 ha, oraz ilości substancji zanieczyszczających w zakresie zawiesin ogólnych i węglowodorów ropopochodnych (§ 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r.). Tym samym nie sposób było określić w sposób wiarygodny, czy dyspozycja § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. została spełniona, a zatem nie ma podstaw do zastosowania § 21 ust. 3 cyt. rozporządzenia. Podanie w treści operatu (s. 14), że badania wody opadowej z dnia 10 lutego 2003 r. w miejscu wylotu nr [...] wykazały obecność 3,6 mg/l zawiesiny ogólnej oraz mniej niż 0,5 mg/l ekstraktu eterowego, a więc zostały spełnione warunki z § 21 ust. 1 cyt. rozporządzenia, nie wystarczające i wiarygodne. Także zapewnienie w operacie (s. 11), że z przeprowadzonej analizy "aktualnych i tych wykonanych dla potrzeb poprzedniego pozwolenia wyników badań wód opadowych wynika, iż wprowadzane do odbiornika wody opadowe i roztopowe z omawianych zlewni nie przekraczały dotąd dopuszczalnych zanieczyszczeń" określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. należy uznać za gołosłowne i dowolne. Ponieważ jednak wnioskująca strona zapewniła, że badania jakościowe wód opadowych i roztopowych były przeprowadzane zgodnie z przepisami prawa (zob. s. 11 i 14 operatu), dlatego obowiązkiem organu będzie ponowne wezwanie strony skarżącej w trybie art. 79a § 1 k.p.a. do przedłożenia wyników, opisu procedury i metodyki badawczej oraz protokołów badań wykonywanych zgodnie z obowiązującym do dnia 31 grudnia 2014 r. rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, a także zgodnie z obowiązującym do dnia 1 lipca 2019 r. rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego wód opadowych. Nie jest także wystarczające przedłożenie jako załącznika do operatu (załącznik nr 4) sprawozdania z badań z dnia [...] czerwca 2007 r. Sprawozdanie powinno zostać uzupełnione o szczegółowe dokumenty (w tym opisy procedury i metodyki badawczej oraz protokoły badań). Wyjaśnienia wymaga również fakt, że badanym parametrem były jedynie zawiesiny ogólne, podczas gdy badaniem należało objąć także obecność substancji ropopochodnych. W tym zakresie skarżony organ musi umożliwić stronie skarżącej przedłożenie będących w jej posiadaniu dokumentów, w odpowiedzi na wezwanie skierowane w trybie art. 79a § 1 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z projektowanym korzystaniem z wód, lecz z ciągle trwającym korzystaniem, które po wygaśnięciu ([...] listopada 2018 r.) poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego utraciło bezpośrednią podstawę prawną (pozwolenie na wykonywanie usług wodnych w postaci odprowadzania do urządzeń wodnych wód opadowych i roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych). Wobec trwania tego stanu, organy orzekające w sprawie mają obowiązek szczególnie wnikliwej kontroli realizacji warunku spełniania przez wykonywany sposób korzystania z wód wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 u.p.w., w tym wymagań w zakresie ochrony środowiska oraz ochrony wód, wynikające z przepisów ustawy p.w. oraz przepisów odrębnych.

W dalszej kolejności należy wskazać, że strona skarżąca w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (do dnia 31 grudnia 2014 r.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego wód opadowych (do dnia 1 lipca 2019 r.), niezależnie od treści obowiązków nałożonych w wygasłym pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] listopada 2008 r., miała obowiązek ciągłego monitorowania (z częstotliwością określoną w cyt. wyżej aktach) stanu jakościowego wód opadowych i roztopowych wprowadzanych do wód (urządzeń wodnych). Warunki techniczne, metodyka, częstotliwość oraz sposób dokumentowania badań były określone w okresie do dnia 31 grudnia 2014 r. w § 21 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. (ust. 1 albo ust. 2 – w zależności od wykazanej przez stronę przepustowości nominalnej urządzeń oczyszczających o większej niż 300 l/s), a następnie w okresie do dnia 1 lipca 2019 r. w § 23 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. (ust. 1 albo ust. 2 – w zależności od wykazanej przez stronę przepustowości nominalnej urządzeń oczyszczających o większej niż 300 l/s).

W związku z powyższym, w celu ostatecznego ustalenia, czy ciągle wykonywany sposób korzystania z wód spełnia wymagania określone w art. 396 ust. 1 pkt 8 u.p.w., w tym wymagania w zakresie ochrony środowiska oraz ochrony wód, wynikające z przepisów ustawy p.w. oraz przepisów odrębnych, skarżony organ będzie zobowiązany do wezwania strony skarżącej w trybie art. 79a § 1 k.p.a. do przedłożenia wszystkich posiadanych i sporządzonych zgodnie z obowiązkami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. dokumentów, o których mowa w § 21 (ust. 1 albo ust. 2) cyt. rozporządzenia z dnia 24 lipca 2006 r. oraz w § 23 (ust. 1 albo 2) cyt. rozporządzenia z dnia 18 listopada 2014 r., pod rygorem odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Dopiero po spełnieniu wszystkich określonych wyżej wskazań co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.), oraz po rozważeniu dalszych przesłanek materialnoprawnych, możliwe stanie się ostateczne przesądzanie, czy w sprawie należy odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego, czy też wniosek strony skarżącej należy uwzględnić. Wystarczające w tym zakresie będzie uzupełnienie w trybie art. 136 § 1 k.p.a. przeprowadzonego już w znacznym zakresie postępowania dowodowego.

Mając na względzie wszystkie podniesione wyżej argumenty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 8 u.p.w. oraz art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji (punkt pierwszy wyroku) oraz o zasądzeniu od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego (punkt drugi wyroku).