Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 407/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej B. R. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także "SKO"), po rozpatrzeniu odwołań: 1) B. R. (dalej także "skarżącej") oraz 2) Stowarzyszenia [...] od decyzji Prezydenta [...] (dalej także "Prezydenta") nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, polegającego na realizacji garaży i parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą o pow. użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha oraz urządzenia umożliwiającego pobór wód podziemnych o zdolności poboru wody mnie mniejszej niż 10 m sześciennych na godzinę w ramach budowy zespołu pięciu budynków biurowych "[...]" wraz z towarzyszącą infrastrukturą i garażem podziemnym na działce ewid. [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] w [...], utrzymało decyzję Prezydenta w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Prezydent ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na realizacji garaży i parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą o pow. użytkowej nie mniejsze niż 0,5 ha oraz urządzenia umożliwiającego pobór wód podziemnych o zdolności poboru wody mnie mniejszej niż 10 m sześciennych na godzinę w ramach budowy zespołu pięciu budynków biurowych "[...]" wraz z towarzyszącą infrastrukturą i garażem podziemnym na działce ewid. [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] w [...].

2. Pismem z dnia 1 czerwca 2013 r. skarżąca wniosła do SKO (za pośrednictwem Prezydenta) odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2013 r., wskazując w szczególności, co następuje:

(i) Wbrew postanowieniom art. 80 ust. 1 pkt. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 2 października 2008, organ wydający decyzję nie zadbał o to, aby w jej treści uwzględnić wyniki przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczności lokalnej. W uwagach i wnioskach, jakie zgłoszono w toku postępowania wielokrotnie podnoszone były kwestie wysokiego poziomu wód gruntowych na obszarze planowanej inwestycji. Treść decyzji organu nie odnosi się jednak do stanu istniejącej infrastruktury technicznej na wskazanym terenie. Ogranicza się wyłącznie do nałożenia obowiązku dokonania przyłączenia, gdy tylko zaistnieją ku temu warunki techniczne, nie uwzględniając tego, że jest to okoliczność niezależna od jakichkolwiek czynników, być może odsunięta w czasie o wiele lat. Ogólnikowe zobowiązanie inwestora do działania "w sposób nie powodujący podtopień nieruchomości i szkód" jest jawnie niewspółmierne do skali zagrożenia, jakie ta działalność wywoła. Z samego faktu etapowej realizacji inwestycji, wbrew temu, co twierdzi inwestor, nie można bowiem wnioskować o gwarancji zrealizowania dostępu do miejskiej sieci wodociągowej przez miasto. Dopuszczanie stosowania dla tak dużej inwestycji rozwiązań ze swojej natury tymczasowych oraz o dużym stopniu uciążliwości przy jednoczesnym braku gwarancji ze strony miasta na jakiejkolwiek zmiany w tym zakresie jest decyzją skrajnie nieprzemyślaną. Poziom wód gruntowych może ulegać zmianie choćby przez fakt, że węzeł komunikacyjny [...] oparty jest w dużej części na budowie nasypowej;

(ii) Również poziom innych uciążliwości, także tych związanych z hałasem, nie został w treści decyzji dostatecznie uwzględniony. Przykładowo, wskazuje się na konieczność zapewnienia pełnego ogrodzenia o wysokości min. 2 m. pełniącego funkcję ekranizującą. Znacznie lepszym rozwiązaniem byłoby uwzględnienie dotychczasowego charakteru terenu poprzez zastosowanie ekranu z zieleni, który dodatkowo ściągałby nadmiar wód gruntowych i opadowych. Wskazuje to na przedkładanie interesu inwestora ponad interes społeczności lokalnej;

(iii) Szczegółowego uregulowania wymaga kwestia odpowiedzialności za szkody poniesione przez mieszkańców okolicznych posesji w związku z ewentualnymi podtopieniami powstałymi w toku budowy i eksploatacji inwestycji.

3. Pismem, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 3 czerwca 2013 r., odwołanie od decyzji Prezydenta z dnia [...] maja 2013 r. wniosło również Stowarzyszenie, uczestniczące w postępowaniu, podnosząc iż organ: nie rozpatrzył pism Stowarzyszenia znak : [...] oraz [...], nie odniósł się do strategicznych dokumentów Prezydenta [...] oraz dokumentów wojewódzkich z zakresu ochrony środowiska w kontekście ochrony klinów napowietrzających, w związku z uzdrawianiem sytuacji w Mieście odnośnie stanu jakości powietrza, nie dokonał oceny merytorycznej przywołanych przez Stowarzyszenie problemów i dokumentów i uchylił się od wyjaśnienia okoliczności faktycznych dotyczących oddziaływań skumulowanych, związanych z węzłem "[...]".

4. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] SKO, po rozpatrzeniu w/w odwołań, utrzymało decyzję Prezydenta z dnia [...] maja 2013 r. w mocy.

5. Prawomocnym wyrokiem z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1587/14, tut. Sąd uchylił decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2014 r. Sąd wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien w sposób szczegółowy przeanalizować całość zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście obowiązujących w sprawie przepisów prawa a następnie przeprowadzona analiza winna znaleźć swe odzwierciedlenie w wydanej decyzji, której przedmiotem będzie ustalenie przedsięwzięcie polegające na realizacji garaży i parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą o pow. użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha oraz urządzenia umożliwiającego pobór wód podziemnych, o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3/godzinę w ramach budowy zespołu pięciu budynków biurowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą i garażem podziemnym. W uzasadnieniu organ winien również odnieść się szczegółowo do zarzutów podniesionych przez podmioty odwołujące się od decyzji organu l instancji.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. SKO rozpatrzyło odwołania skarżącej oraz Stowarzyszenia od decyzji środowiskowej Prezydenta z dnia [...] maja 2013 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. Przedmiotowe postępowanie prowadzone zostało na podstawie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko reguluje ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), dalej także "ustawa ocenowa", wraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.).

2. Prezydent [...] przeprowadził postępowanie prawidłowo, podejmując wszelkie niezbędne czynności i poddając weryfikacji przedłożone przez inwestora dokumenty, zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

3. W zaskarżonej decyzji określono warunki, które inwestor musi spełnić w trakcie realizacji i eksploatacji inwestycji, nałożone postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]z dnia [...] czerwca 2012 r., także wynikające z opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 9 sierpnia 2012 r. oraz określone przez Prezydenta [...]. Organ I instancji stwierdził brak konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko oraz brak konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Organ dokonując kwalifikacji przedsięwzięcia przeanalizował dokumentację zebraną w sprawie i ustalił, że przedmiotowe przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i powiadomił wszystkie Strony postępowania o jego wszczęciu i możliwości zapoznania się dokumentami i możliwości zgłoszenia wniosków i uwag. Strony postępowania : Pan W. S. i Pani B. R. złożyli uwagi, które odnosiły się do hipotetycznych naruszeń cieków wodnych, odcięciem mieszkańców od zasilających w wodę studni, powstania ryzyka podciekania wykopów. Odniesiono się też do wysokości i innych parametrów istniejących budowli w otoczeniu planowanej inwestycji, które są całkowicie inne od planowanej inwestycji, przedstawiono zagrożenia dla chronionych prawem gazów i płazów na terenie, gdzie planuje się inwestycję, przedstawiono duże obciążenie dla wjazdu na teren inwestycji, zaproponowano wyjaśnienie kwestii miejsc parkingowych. Organ w kwestionowanej decyzji odniósł się podnoszonych uwag i przedstawił Stronom, że podnoszone przez nich obawy nie znajdują w sprawie uzasadnienia.

4. Wcześniej w przedmiotowej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Pismem z dnia 28 października 2011 r. Państwowy Inspektor Sanitarny w [...] także stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Inwestor przy piśmie z dnia 20 grudnia 2011 r. przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W postępowaniu zostały zgłoszone liczne uwagi, które zostały przez organ rozpatrzone. Treść uwag i sposób rozpatrzenia został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prezydent [...] po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora ochrony Środowiska [...], postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nałożył obowiązek przedstawienia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Pismem z dnia 20 sierpnia 2012 r. Prezydent [...], zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko podał do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wskazał miejsce i 21 dniowy termin składania wniosków i uwag- od dnia 27 sierpnia 2012 r. - do dnia 17 września 2012 r. W dniu 17 września 2012 r. Strony postępowania – B. R., S. J., T. J., K. J., P. J. i W. S. złożyły uwagi do przedmiotowego przedsięwzięcia. Do zgłoszonych uwag organ I instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odniósł się także do uwag, odnośnie zgłaszanego problemu związanego z wysokim poziomem wód gruntowych na przedmiotowym terenie. Organ podjął wszelkie czynność zmierzające do wyjaśnienia ww. kwestii i nałożył na Inwestora szereg warunków, które mają na celu ograniczenie uciążliwości, związanych zarówno z etapem realizacji jak i eksploatacji przedmiotowej inwestycji. Określono w decyzji także inne warunki, które mają na celu zminimalizowanie oddziaływania inwestycji związanego z odwodnieniem wykopów, z wytwarzaniem ścieków w tym wód opadowych i roztopowych. Zobowiązanie Inwestora do odprowadzania wód pochodzących z próbnego pompowania otworu studziennego oraz odwodnienia wykopów budowlanych w sposób nie powodujący podtopień nieruchomości i szkód, zapisane w decyzji ma zagwarantować, że podtopienia na sąsiednich nieruchomościach nie wystąpią.

5. Stowarzyszenie [...] wnosiło o przeprowadzenie oceny wpływu inwestycji na funkcjonowanie tzw. [...] korytarza w kontekście regeneracji i wymiany powietrza. Wnosiło też zapytanie odnośnie wskazania przyczyny wydania nowej wersji raportu (maj 2012) Do ww. kwestii organ odniósł się w piśmie z dnia 16 listopada 2012 r., które zostało skierowane do Stowarzyszenia. Pozostałe podnoszone w odwołaniu kwestie zostały przedstawione w zaskarżonej decyzji.

6. Organ I instancji przeanalizował przewidywane oddziaływanie przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie emisji hałasu na tereny sąsiednie. Ocena oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko wykazała, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać ponadnormatywnie na tereny dla których zostały określone dopuszczalne poziomy hałasu o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie też powiązane z innymi przedsięwzięciami. Przeprowadzone w sprawie analizy i uzgodnienia wykazały możliwość realizacji przedmiotowej inwestycji, zgodnie z warunkami określonymi w decyzji oraz po spełnieniu wynikających z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). W toku postępowania rozważano również konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia w ramach postępowania o wydanie decyzji , jednakże na podstawie ustaleń poczynionych w postępowaniu oraz biorąc pod uwagę opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 cyt. ustawy.

7. Analiza uwarunkowań o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji wykazała możliwość realizacji przedsięwzięcia w wariancie zaproponowanym przez inwestora.

8. W odwołaniu podniesiono, że w decyzji nie uwzględniono wysokiego poziomu wód gruntowych. Przedstawiano, że ogólnikowe zobowiązanie inwestora do działania w sposób nie powodujący podtopień nieruchomości i szkód jest niewspółmierne do skali zagrożenia jakie ta inwestycja może wywołać. Budowa czterokondygnacyjnego biurowca, zdaniem odwołujących pozostanie w sprzeczności z zabudową dotychczasową. Stowarzyszenie zarzuca, że organ nie rozważył jego wcześniejszych pism w przedmiotowej sprawie, nie odniósł się do strategicznych dokumentów miejskich Prezydenta [...] oraz dokumentów wojewódzkich z zakresu ochrony środowiska w kontekście ochrony klinów napowietrznych, nie dokonał analizy merytorycznej przywołanych przez Stowarzyszenie problemów i dokumentów, uchylił się od wyjaśnienia okoliczności faktycznych dotyczących oddziaływań skumulowanych związanych z węzłem "[...]".

Kolegium po przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście obowiązujących w sprawie przepisów prawa jak również zarzutów podnoszonych w odwołaniach stwierdza, że ww. zarzuty zostały przez organ I instancji w decyzji wyjaśnione. Organ podjął wszelkie czynności, zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ wskazał w zaskarżonej decyzji warunki, które mają na celu zminimalizowanie oddziaływania inwestycji związanego z odwodnieniem wykopów, jak również z wytwarzaniem ścieków w tym wód opadowych i roztopowych. Wskazać także należy, że organ wskazał, iż sprawy dotyczące odprowadzania wód opadowych i roztopowych do gruntu będą przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego w ramach wydawania pozwolenia wodnoprawnego. Wyniki rozważań i analiz odnośnie podnoszonych przez skarżącą kwestii zostały zawarte w uzasadnieniu decyzji. Odnośnie kwestii zawartych w piśmie Stowarzyszenia [...] organ wyjaśnił w piśmie z dnia 16 listopada 2012 r., w stosunku pozostałych kwestii zgłaszanych przez Stowarzyszenie organ I odniósł się w zaskarżonej decyzji.

9. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne, zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne zawarte w decyzji wyjaśnia podstawę prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Treść uzasadnienia decyzji zaskarżonej w niniejszym postępowaniu sprowadza się do obszernego przedstawienia stanu faktycznego i umożliwia prześledzenie toku rozumowania organu I instancji i zasadność wydania kwestionowanej decyzji. Kwalifikując objęte wnioskiem planowane przedsięwzięcie organ zasadnie oparł się na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ I instancji, stwierdzając w ramach decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach brak potrzeby ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeanalizował w niezbędnym zakresie informacje wynikające z przedłożonych wraz z wnioskiem dokumentów określonych w art. 74 ust. 1 ustawy, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Kolegium materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wykazuje braków, a ocena dokonana przez organ I instancji była wszechstronna. Tym samym działania organu I instancji w tym zakresie czynią zadość uregulowaniom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

IV. Pismem z dnia 4 stycznia 2017 r. skarżąca B. R. wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą SKO z dnia [...] listopada 2016 r., podnosząc przeciwko tej decyzji zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

1) art.153 p.p.s.a. poprzez wydanie decyzji bez zastosowania się do wytycznych zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 25 września 2015 r., sygn. IV SA/Wa 1587/14;

2) art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie i ograniczenie się wyłącznie do oceny postępowania przed organem pierwszej instancji;

3) art. 80 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na szczątkowej analizie okoliczności sprawy, z pominięciem m. in. raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz bez odniesienia uwag stron postępowania - w tym uwag skarżącej - do treści raportu oddziaływania na środowisko;

4) art.107 § 3 k.p.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji;

5) art. 85 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji elementów wskazanych w tym przepisie;

6) art.15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności przez brak ponownego merytorycznego zbadania i rozstrzygnięcia sprawy;

7) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

8) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.

- które to naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik postępowania, bowiem w jego wyniku organ utrzymał w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem procesowym z dnia 2 lutego 2017 r., SKO wniosło o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu 24 maja 2017 r. uczestnik postępowania W. S. podniósł, że:

- warstwa wodonośna na przedmiotowym obszarze usytuowana jest na głębokości 8 metrów (miąższość tej warstwy wynosi około 3 metrów),

- realizacja inwestycji będzie łączyła się z koniecznością dokonania wykopów głębszych a niżeli poziom warstwy wodonośnej co grozi jej likwidacją i zanieczyszczeniem,

- dodatkowo pojawia się problem odwodnienia inwestycji na poziomie budowy i eksploatacji, a także wody opadowej,

- zgłaszane problemy wynikają z doświadczeń okolicznych mieszkańców zebranych w związku z realizacja w pobliżu autostrady [...] - po pół roku budowy tej autostrady zabrakło wody w ujęciach wody znajdujących się na posesjach a inwestor zobowiązany został do dostarczania wody w zastępczy sposób,

- zachodzi konieczność chronienia ropuchy szarej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja SKO z dnia [...] listopada 2016 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.7 i 77 § 1 w związku z art.15 k.p.a. które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] listopada 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekło SKO, było ustalenie, na podstawie art.71 ust.2 pkt 2 i nast. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach, środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, polegającego na budowie garaży i parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą o pow. użytkowej nie mniejsze niż 0,5 ha oraz urządzenia umożliwiającego pobór wód podziemnych o zdolności poboru wody mnie mniejszej niż 10 m sześciennych na godzinę w ramach budowy zespołu pięciu budynków biurowych "[...]" wraz z towarzyszącą infrastrukturą i garażem podziemnym na działce ewid. [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] w [...].

2. Kontrola legalności przez sąd administracyjny każdego orzeczenia odwoławczego obejmuje w pierwszej kolejności kontrolę poszanowania przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z art.15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r., poz. Nr 78, poz. 1071 z późn. zm.), dalej "k.p.a.") postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Przepis ten stanowi ustawowy wyraz konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przypomnieć bowiem należy, że w myśl art. 78 zd. 1 Konstytucji RP, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.

Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest kontrola decyzji organu pierwszej instancji, lecz ponowne i całościowe rozpoznanie sprawy administracyjnej. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 k.p.a. (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie t ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt: SAM/r 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 listopada 1992 r., sygn. akt: V SA 721/92, (ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95), do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Inną konsekwencją dwuinstancyjnego charakteru postępowania administracyjnego jest to, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie i merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt: IV SA 385/87, por. także B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, 2012 r. System Informacji Prawnej Legalis).

3. Odnosząc powyższe uwarunkowania do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że co do zasady w oczywisty sposób trafne jest generalne spostrzeżenie skargi co do zredagowania przez SKO uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób, mogący sugerować odstąpienie przez ten organ od samodzielnego i ponownego (w stosunku do dokonanego przez organ I instancji) rozpatrzenia wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań (w oparciu materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji) na rzecz wyłącznie formalnej kontroli kompletności czynności procesowych i orzeczenia wydanego przez Prezydenta (której wyrazem miałaby być aprobata poszczególnych ustaleń decyzji Prezydenta, czy też wręcz ich proste przytoczenie, nie połączone z dostatecznie czytelnym powołaniem przez SKO przesłanek do formułowania tego rodzaju pozytywnej oceny, odwołujących się wprost do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego). O ile co do zasady w/w uchybienie w redakcji uzasadnienia zaskarżonej decyzji istotnie wystąpiło, to w ocenie Sądu nie może ono prowadzić automatycznie do wniosku, że organ odwoławczy zaniechał samodzielnego rozpatrzenia sprawy. Okoliczność ta świadczy natomiast niewątpliwie o tym, że podzielając merytoryczne oceny Prezydenta, SKO nie dało w uzasadnieniu swojego orzeczenia dostatecznie silnego wyrazu temu, że przychylenie się do ocen organu I instancji wynikało z samodzielnego zanalizowania przez SKO materiału dowodowego sprawy, w tym w szczególności raportu. Uchybienie to winno bezspornie zostać usunięte przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez SKO.

4. Natomiast należy zgodzić się ze skargą, że w postępowaniu odwoławczym nie zbadano w dostatecznie wyczerpujący sposób zagadnienia oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko gruntowe, wody podziemne i powierzchniowe, która to kwestia była głównym przedmiotem odwołania skarżącej od decyzji Prezydenta. Odnotować w tym kontekście należy, że: (-) skarżąca jest właścicielką terenu sąsiadującego z terenem planowanego przedsięwzięcia, (-) skarżąca obawia się, że bezpośrednim skutkiem realizacji przedsięwzięcia będzie likwidacja zlokalizowanego na jej działce prywatnego ujęcia wody (podobnie jak i innych tego rodzaju ujęć, zlokalizowanych w sąsiedztwie), (-) powyższe miałoby spowodować pozbawienie skarżącej (i innych sąsiadów) dostępu do bieżącej wody w razie niezapewnienia odpowiednio wczesnego podłączenia nieruchomości do miejskiej sieci wodociągowej. Podkreślić należy, że obawy skarżącej korespondują z zastrzeżeniami uczestnika postępowania W. S., sformułowanymi na etapie postępowania administracyjnego w piśmie z dnia 2 listopada 2011 r., a podtrzymanymi w postępowaniu sądowym, stosownie do których: (-) warstwa wodonośna na przedmiotowym obszarze usytuowana jest na głębokości 8 metrów (miąższość tej warstwy wynosi około 3 metrów), (-) realizacja inwestycji będzie łączyła się z koniecznością dokonania wykopów głębszych a niżeli poziom warstwy wodonośnej co grozi jej likwidacją i zanieczyszczeniem, (-) zgłaszane problemy wynikają z doświadczeń okolicznych mieszkańców zebranych w związku z realizacja w pobliżu autostrady [...] - po pół roku budowy tej autostrady zabrakło wody w ujęciach wody znajdujących się na posesjach a inwestor zobowiązany został do dostarczania wody w zastępczy sposób.

Odnotować należy, że w decyzji środowiskowej I instancji organ odniósł się do w/w kwestii, formułując stanowisko, iż (-) inwestor nie ma obowiązku przed realizacją inwestycji zapewnić podłączenia zabudowy sąsiadującej do miejskiej sieci wodociągowej; (-) z przedłożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, że: (-) głębokość posadowienia obiektów wyniesie odpowiednio 5 m (w przypadku budynków z jednopoziomowym garażem podziemnym) i 7 m (w przypadku budynków z dwupoziomowym garażem podziemnym); (-) wykop fundamentowy wykonany zostanie pod osłoną ścian szczelinowych, zagłębionych do warstwy nieprzepuszczalnej; czasowe obniżenie zwierciadła wody nastąpić może jedynie w okresie wykonywania odwodnienia wykopów budowlanych; (-) głębokość do jakiej obniżone będzie zwierciadło wody gruntowej, uzależniona jest od głębokości posadowienia budynków; (-) po wykonaniu robót fundamentowych zwierciadło wody wróci do stanu naturalnego; (-) technologia w jakiej prowadzone będą roboty odwodnieniowe, określona zostanie po wykonaniu stosownych opracowań; jednakże obowiązkiem inwestora jest prowadzenie robót w sposób nie powodujący zmian stosunków gruntowo-wodnych przedmiotowego terenu; (-) z informacji przedłożonej przez inwestora wynika, że w przypadku zaniku wody w ujęciach (studni) posesji sąsiadujących z inwestycją, inwestor odwierci studnie dla poszczególnych posesji lub przyłączy je do ujęcia własnego; (-) ujęcie wody, na potrzeby inwestycji zostanie wykonane przed rozpoczęciem budowy; ponadto, zgodnie z warunkiem zapisanym w pkt 2.3.12 niniejszej decyzji, w przypadku zaniku wody w ujęciach wód podziemnych, znajdujących się w zasięgu oddziaływania prowadzonego odwodnienia wykopów budowlanych, inwestor zapewni ich użytkownikom dostawy wody o jakości odpowiadającej wymaganiom określonym w przepisach dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi; (-) zarzut dotyczący skażenia wód podziemnych przez płuczkę bentonitową, jak wynika z wyjaśnień Inwestora, jest bezpodstawny, gdyż płuczka ta "wykonywana jest na bazie naturalnego minerału ilastego; jest ona wykorzystywana m.in. przy wierceniu studni głębinowych metodą obrotową, co jest argumentem potwierdzającym bezpieczeństwo przyjętego rozwiązania".

Stwierdzić w związku z powyższym należy, iż w/w ustalenia organu I instancji (i raportu) nie doczekały się stosownej weryfikacji ze strony organu odwoławczego pomimo wyraźnego zaakcentowania przez skarżącą w odwołaniu, iż z uwagi na niski poziom wód gruntowych obawia się ona zarówno zlikwidowania własnego ujęcia wody, jak i podtopienia jej nieruchomości na skutek realizacji w sąsiedztwie dużej inwestycji budowlanej. Ocena obu tych aspektów sprawy przez SKO ograniczyła się tymczasem do wniosku, że zostały one omówione w decyzji organu I instancji. W szczególności jednoznacznego wyjaśnienia wymaga, w kontekście zarzutów stron, powołujących się na negatywne doświadczenia, związane ze zrealizowaniem w najbliższej okolicy inwestycji drogowej, mającym miejsce w nieodległej przeszłości, czy realizacja inwestycji obecnie planowanej istotnie będzie łączyła się z koniecznością dokonania wykopów głębszych aniżeli poziom warstwy wodonośnej, co miałoby zagrażać jej likwidacją i zanieczyszczeniem i czy w związku z powyższym proponowany sposób zabezpieczenia interesu sąsiadów inwestycji można uznać za wystarczający. SKO winno w tym kontekście rozważyć zasadność zwrócenia się do inwestora o uzupełniające wyjaśnienia. SKO winno również odnieść się do kwestii podniesionej przez strony kwestii chronienia ropuchy szarej.

5. Zgodzić należy się ze skarżącą, słusznie powołującą w tym miejscu wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II SA/Po 448/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl (powołujący się z kolei na stanowisko doktryny), że na organie odwoławczym ciąża obowiązki informacyjne, o których mowa w art.85 ust.3 ustawy ocenowej.

6. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku SKO ponownie rozpatrzy odwołania od decyzji Prezydenta z dnia [...] maja 2013 r., stosując się do ocen i zaleceń sformułowanych powyżej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a.