Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1014/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 i 2 pkt 1, art. 134 ust. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 pkt 6, art. 29 ust. 1 pkt 4, art. 48 ust. 1, 2, 3 i 4, art. 90
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 97 par. 1 pkt 4, art. 7, art. 8, art. 10, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekretarz sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2009 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Brychcy /-/ J. Szaniecka


UZASADNIENIE

II SA/Po 1014/08

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia 25 lipca 2008r., Nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał inwestorowi - R.J. rozbiórkę części obiektu budowlanego - altany zlokalizowanej na terenie działki numer [...] wchodzącej w skład X położonego w P. przy ul. [...] zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną i nierozłączną część decyzji.

W motywach rozstrzygnięcia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w dniu 14 grudnia 2007r. przeprowadzono czynności kontrolne na terenie działki nr [...]. W toku czynności ustalono, że użytkownikami działki są R.J. i E. J . Na terenie działki zlokalizowany jest budynek parterowy o wymiarach 5,60m x 11,07m wraz z przedsionkiem o wymiarach 1,60m x 3,35m (łączna powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku wynosi zatem 67,35 m-). Inwestor oświadczył, że działkę nabył w sierpniu 2004r. i w momencie kupna na jej terenie znajdował się budynek parterowy o wymiarach 5,60m x 6,45m (część pierwotna). W chwili obecnej w części pierwotnej funkcjonuje pokój mieszkalny, kuchnia, łazienka i przedsionek. Następnie inwestor oświadczył, że w 2007r. rozpoczął rozbudowę części pierwotnej o przedsionek oraz o część o wymiarach 5,55m x 4,55m, która w chwili obecnej znajduje się wstanie surowym i nie jest użytkowana na cele mieszkalne i gospodarcze. Część pierwotna oraz część rozbudowana posiadają wspólne pokrycie dachowe wykonane z płyt falistych onduliny.

Inwestor oświadczył, że nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę ani nie dokonał zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru przeprowadzenia robót budowlanych. Nadto w toku postępowania Prezes X przedłożył kartę rejestracyjną członka X i działki nr [...], z której wynika, że na dzień 14 października 2007r. na przedmiotowej działce znajduje się altana o łącznej powierzchni zabudowy, która wynosi 33,6 m-.

Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego uznał, że roboty budowlane przeprowadzone przez inwestora mają charakter rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego, ponieważ w ich rezultacie zwiększono wymiary jego kubatury oraz zmieniono jego parametry użytkowe.

Rozbudowa, zgodnie z treścią art. 3 pkt 6) prawa budowlanego, jest budową. Przepis art. 28 ust. 1 prawa budowlanego stanowi jednoznacznie, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis ten formułuje ogólną zasadę, wedle której dla przeprowadzenia robót budowlanych niezbędne jest uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Od tej zasady ustawodawca wprowadził jednak liczne wyjątki, które zawarte są w art. 29-31 prawa budowlanego. Jednakże analiza treści tych przepisów pozwala jednoznacznie stwierdzić, że dla rozbudowy nie przewidziano odstępstwa od wyżej wskazanej zasady. Należy przy tym wskazać, że ustawodawca w art. 29 ust. 1 pkt 4) prawa budowlanego wyraźnie postanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich.

W analizowanym stanie faktycznym przedmiotowy budynek, zlokalizowany na terenie działki nr [...] posiada powierzchnię zabudowy wynoszącą 67,35 m2 (taka powierzchnia obiektu jest wynikiem przeprowadzenia przez inwestora wyżej opisanych robót budowlanych).

Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, który stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W oparciu o powyższy przepis Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. postanowieniem z dnia 23 stycznia 2008r., Nr [...] wstrzymał inwestorowi prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych i nałożył na niego obowiązek dostarczenia wymaganych dokumentów oraz nałożył obowiązek zabezpieczenia terenu budowy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. (sygn. akt P 37/06), w którym Trybunał orzekł o niezgodności z art. 2 Konstytucji oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1b i art. 48 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego w części obejmującej wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", inwestor powinien w pierwszej kolejności sprawdzić, czy przedmiotowa nieruchomość jest objęta obowiązującym planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku złożyć w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji - rozbudowy altany zlokalizowanej na terenie X.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał także, że postępowanie administracyjne zostanie zawieszone z urzędu lub na wniosek inwestora, w przypadku okazania potwierdzonego urzędowo złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Postanowienie z dnia 23 stycznia 2008r. zostało inwestorowi skutecznie doręczone w dniu 29 stycznia 2008r. W związku z powyższym bieg wyznaczonego w nim 60-dniowego terminu dla wykonania nałożonych na niego obowiązków zakończył się w dniu 29 marca 2008r. W tym okresie do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego nie wpłynęła jakakolwiek dokumentacja.

W dniu 17 kwietnia 2008r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek inwestora o zawieszenie postępowania administracyjnego, z którego wynika że złożenie wniosku do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stało się niemożliwe z powodu braku uwidocznienia działki nr [...] - wchodzącej w skład rodzinnego ogrodu działkowego zasobach geodezyjnych i kartograficznych "Geo-poz". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2008r. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy przedmiotowej altany położonej na terenie X. Postanowienie, o którym wyżej mowa zostało następnie utrzymane w mocy przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu postanowieniem z dnia 2 lipca 2008r., znak. [...].

W analizowanym stanie faktycznym decydujące znaczenie ma fakt, iż Inwestor nie przedstawił w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w wyznaczonym terminie 60 dni dokumentacji, o której mowa w postanowieniu z dnia 23 stycznia 2008r. Wobec tego Powiatowy Inspektor zastosował przepis art. 48 ust. 4 prawa budowlanego, który jednoznacznie stanowi, iż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków wyznaczonych w postanowieniu, właściwy organ decyzją nakazuje rozbiórkę całości obiektu lub jego części.

Nadto wskazano, że w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma treść art. 29 ust. 1 pkt 4) prawa budowlanego, który wyznacza dopuszczalną powierzchnię zabudowy (25 m2) obiektów budowlanych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, dla budowy których nie jest wymagane uzyskanie przez Inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę, ani wcześniejsze dokonanie zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia robót budowlanych. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stanął na stanowisku, że obowiązkiem rozbiórki należy objąć tylko część obiektu budowlanego - altany. Dla potrzeb niniejszego postępowania administracyjnego został sporządzony załącznik graficzny, stanowiący integralną i nierozłączną część niniejszej decyzji, na którym zaznaczono części obiektu budowlanego - altany, które zostały objęte nakazem rozbiórki. Nadto Powiatowy Inspektor wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11.01.2008r., sygn. akt. II OSK 1834/06 stwierdził, iż nie można orzekać nakazu rozbiórki całego obiektu budowlanego, jeżeli dla przywrócenia stanu zgodnego z prawem, wystarczające jest orzeczenie nakazu rozbiórki części obiektu.

Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł R. J. domagając się uznania jej za nieważną, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący się zarzucił obrazę przepisu art. 7 kpa, tj. zasady i kontroli nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu oraz uwzględnieniu interesu społecznego obywateli, pominięcie przepisu art. 8 kpa przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania społecznego obywatela do Państwa, brak wskazania w zaskarżonej decyzji podstawy prawa, która wyznacza metraż altany do 40 m-, przewidziany w postanowieniach aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto odwołujący zarzucił dokonanie wyliczeń dotyczących rozbiórki obiektu z pominięciem norm ustalonych w §1 punkt 3b Uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 18 marca 2008r. Nr XXXIV/338/V/2008 oraz pominięcie zasad Kodeksu Dobrej Administracji, a także naruszenie podstawowych i niezbywalnych praw obywatela RP wynikających z postanowień art. 2 Konstytucji.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P.decyzją z dnia 25 września 2008r. na zasadzie art. 138 §1 pkt1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wielkopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego argumentował, że bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że inwestor dopuścił się samowolnej rozbudowy altany. Przedmiotowa rozbudowa, zgodnie z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego jest budową. Zgodnie zaś z art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Te ostatnie przepisy natomiast określają wyjątki od wspomnianej zasady, które mają charakter listy zamkniętej i niedopuszczalne jest stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Przedmiotowa rozbudowa nie została ujęta w tym wyliczeniu, a zatem wymaga ona uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał, zastosowanie znajdują przepisy art. 48 prawo budowlane. W myśl ust. 1 tego przepisu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z ust. 2 art. 48 cytowanej ustawy, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 (ust. 3 art. 48 prawa budowlanego).

Dalej stwierdzono, że jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, organ nadzoru budowlanego powinien w drodze postanowienia wstrzymać prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie to wydaje się bez względu na stopień zaawansowania robót, a więc również w przypadku gdy roboty zostały już faktycznie zakończone. W przedmiotowej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał takie postanowienie w dniu 23 stycznia 2008 r. Natomiast inwestor nie spełnił nałożonych tym postanowieniem obowiązków.

Nadto Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w postępowaniu przeprowadzonym przez Powiatowego Inspektora uwzględniono fakt istnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Gdyby uznano, że przedmiotowa budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie wydano by powyższego postanowienia, a od razu decyzję o rozbiórce.

Rolą Powiatowego Inspektora Nadzoru jest nałożenie obowiązków w drodze postanowienia, natomiast obowiązek dostarczenia stosownej dokumentacji, w tym dokumentu świadczącego o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ciąży na inwestorze.

Nie można zatem czynić zarzutu, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie umożliwił legalizacji przedmiotowych robót budowlanych, skoro wydał stosowne postanowienie, a inwestor nie wypełnił nałożonych obowiązków. Dopiero w sytuacji niespełnienia przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem, nakazuje się rozbiórkę przedmiotowego obiektu (art. 48 ust. 4 prawa budowlanego).

Nadto Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż dopuszczenie przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego budowy altan do 40m2, nie oznacza, że inwestor jest zwolniony z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to jedynie tyle, że inwestor nie uzyska decyzji o pozwoleniu na budowę altany, której powierzchnia zabudowy przekracza 40m2. Inną kwestią natomiast jest wynikające z art. 29 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego zwolnienie z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast, które jednak w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania z uwagi na przekroczenie 25m2 powierzchni zabudowy samowolnie zrealizowanej rozbudowy.

Skargę do Sądu na powyższą na decyzję wniósł R. J. domagając się jej unieważnienia lub uchylenia w całości. Skarżący zarzucił pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym z uwagi na zlekceważenie postanowień art. 10 kpa., obrazę przepisów art. 7 kpa tj. nieuwzględnienie interesu obywatela przez udzielenie mu wyjaśnień tak, aby z tytułu nieznajomości prawa budowlanego nie poniósł szkody, pominięcie art. 8 kpa przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa. Prócz tego skarżący podniósł dokonanie w decyzji wyliczeń dotyczących rozbiórki altany z pominięciem normy §1 pkt 3b Uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 18 marca 2008r. Nr XXXIV/338/V/2008 oraz naruszenie podstawowych i niezbędnych praw obywatela RP wynikających z postanowień art. 2 Konstytucji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł zagadnienie związane z możliwością zameldowania dzierżawców na terenie działek położonych w rodzinnych ogrodach działkowych. Nadto wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia wymaganej dokumentacji wiedział, że właściwy organ nie wyda decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej przedmiotowej inwestycji, gdyż na mapie dostępnej w Zarządzie Geodezji i Katastru Miejskiego nie naniesiono przedmiotowej działki. Zdaniem skarżącego Okręgowy Zarząd X i Zarząd X nie dopełniły obowiązku naniesienia na plany części działek Ogrodu.

Nadto skarżący podniósł, że Powiatowy, jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pomijają postanowienia dotyczące zagospodarowania przestrzennego dopuszczające możliwość wzniesienia altany o powierzchni do 40 m-.

Równocześnie skarżący zarzucił brak zawiadomienia w trybie art. 10 kpa o zebraniu całego materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się strony w sprawie, co zdaniem skarżącego oznacza rozstrzygniecie sprawy bez jego udziału, więc z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji podtrzymał swoje stanowisko. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 kpa podkreślono, że przed wydaniem decyzji w I instancji skarżący był zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań. W toku postępowania odwoławczego nie gromadzono żadnych dodatkowych materiałów i decyzję wydano na podstawie akt zebranych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pismem z dnia 2 września 2009r. skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika uzupełnił skargę i nadto zarzucił naruszenie art. 48 ust. 3 i 4 prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż prawidłowym jest wydanie na podstawie art. 48 ust. 4 prawa budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu, mimo obiektywnej i nieuzasadnionej niemożności spełnienia przez skarżącego przesłanek wyrażonych w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego. Następnie skarżący zarzucił naruszenie art. 97 §1 pkt 4 kpa poprzez nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania, aż do momentu wyjaśnienia ujęcia przedmiotowej działki w zasobach geodezyjnych i kartograficznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega, zatem zgodność z prawem aktów, w tym wypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego (art. 3 §1 i §2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Analiza sprawy we wskazanych aspektach prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle zgromadzonych akt sprawy Sąd przyjął, że prawidłowe są ustalenia poczynione przez Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie. Doprowadziły one do przyjęcia, że bezspornie na działce nr [...] położonej na terenie rodzinnych ogrodów działkowych skarżący bez wymaganego pozwolenia na budowę rozbudował istniejącą altanę, której łączna powierzchnia osiągnęła 67,35 m-. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 4 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. ) przez budowę należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W myśl przepisu art. 29 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m- w miastach i do 35 m- poza granicami miast oraz wysokości do

5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Wobec powyższego skoro inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę przedmiotowej altany zastosowanie znalazł art. 48 ust. 1 i 2 prawa budowlanego.

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą i najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego. Dlatego też stosując tego typu przepis (art. 48 ust. 1 prawa budowlanego), należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez prawo, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością i to tylko w takim zakresie, jak to jest niezbędne w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Celem pierwszym i nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa, bowiem temu służą przepisy karne np. art. 90 Prawa budowlanego (wyrok NSA z 17 kwietnia 2000 r. IV SA 394/98, OSP 2001, nr 7-8, poz. 107).

Prawidłowo zatem Powiatowy Inspektor postanowieniem z dnia 23 stycznia 2008r. wstrzymał roboty budowlane i zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 3 prawa budowlanego nałożył obowiązek przedłożenia stosowanych dokumentów i zaświadczeń. W tym zakresie nie znalazł potwierdzenia zarzut naruszenia art. 48 ust. 3 i 4 prawa budowlanego, zgodnie z którym nakazano rozbiórkę wobec obiektywnej i nieuzasadnionej niemożliwości spełnienia przez skarżącego obowiązku przedłożenia zaświadczenia o zgodności przedmiotowej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, wobec nie uwzględnienia wniosku inwestora o zawieszenie postępowania z powodu wystąpienia zagadnienia wstępnego, od którego zależne było rozstrzygniecie w niniejszej sprawie (art. 97 §1 pkt kpa). Słusznie argumentował Powiatowy i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, że postępowanie w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zostałoby zawieszone, gdyby inwestor przedłożył potwierdzenie o złożeniu wniosku o wydanie zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym lub o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W aktach sprawy brak bowiem takiego dokumentu, co skutkować musiało oddaleniem wniosku o zwieszenie postępowania w niniejszej sprawie.

Z akt sprawy administracyjnej wynika także, iż przedmiotowa działka znajduje się na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, który objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Radę Miasta Poznania w dniu 18 marca 2008r. (Nr XXXIV/338/V/2008), gdzie wyraźnie określono warunki zabudowy i zagospodarowania tego terenu (§18).

Zauważyć należy, że inwestor nie przedłożył także żadnych innych dokumentów (projektu budowlanego, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością), do czego był zobowiązany na podstawie art. 48 ust. 3 prawa budowlanego.

W ocenie Sądu chybiony jest więc zarzut dotyczący nieuwzględnienia postanowień obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza wzniesienie na terenie ogrodów działkowych altan o powierzchni do 40 m- (§18 pkt 3b uchwały). Z powyższego wynika jednak tylko tyle, że inwestor może wznieść altanę o powierzchni maksymalnie 40 m-. Okoliczność ta nie zwalnia jednak inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę altany, której powierzchnia zabudowy przekracza 25 m- na terenie miasta (art. 29 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego). W przypadku wskazanym przez skarżącego zastosowanie miałyby zarówno przepisy prawa budowlanego wymagające pozwolenia na budowę dla altan, których powierzchnia przekracza 25 m-, jak i postanowienia planu miejscowego, zgodnie z którymi określono zakaz wznoszenia altan większych niż 40 m- powierzchni.

Sąd nie dopatrzył się więc naruszenia przepisów art. 48 ust 3 i 4 prawa budowlanego. W toku postępowania administracyjnego dokonano prawidłowej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego.

Wobec powyższego skoro inwestor nie sprostał wymogom art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego zastosowanie znalazły postanowienia ust. 4, który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego nakazuje się rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Taka sytuacja znalazła miejsce w niniejszej sprawie (art. 48 ust. 1 prawa budowlanego).

W świetle powyższych przepisów prawa budowlanego (art. 29 ust. 1 pkt 4 i art. 48) należało także rozważyć możliwość nakazania rozbiórki obiektu budowlanego w jego części, przekraczającej powierzchnię zabudowy, której wzniesienie możliwe jest bez pozwolenia na budowę ani nawet zgłoszenia. Bowiem tylko ponad tą dopuszczalną bez dodatkowych wymogów formalnych powierzchnię można mówić o samowoli budowlanej. Nietypowość tej sytuacji polega na tym, że budowa altany w oparciu o powyższy przepis nie wymagała zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru jej wzniesienia, ani pozwolenia na budowę pod warunkiem, że obiekt ten odpowiada wymogom określonym w tym przepisie. Nie można natomiast orzekać nakazu rozbiórki całego obiektu budowlanego, jeżeli dla przywrócenia stanu zgodnego z prawem, wystarczające jest orzeczenie nakazu rozbiórki jego części.

Sąd w niniejszej sprawie przychylił się zatem do stanowiska zaprezentowanego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2008r. (sygn. akt. II OSK 1834/06), zgodnie z którym względy techniczne i to, że altana stanowi architektoniczną całość, nie może przesądzać o niemożności nakazania rozbiórki części budynku, skoro przepisy tego nie zabraniają. Do decyzji nakazującej rozbiórkę załączono, stanowiący jej integralną całość, załącznik jasno określający części jakie podlegają rozbiórce. Powiatowy i Wielkopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organy administracji wykonujące zadania z zakresu nadzoru budowlanego, sprawujące nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego wyraźnie zakreśliły, iż rozbiórce podlegają części samowolnie dobudowane przez inwestora oraz część pierwotnej altany i to w taki sposób, by przedmiotową inwestycję doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Przyjąć, więc należy że uwzględniono także przepisy techniczno-budowlane.

Sąd nie dopatrzył się, więc wbrew temu co podnosił skarżący naruszeń przepisów art. 7 kpa i art. 8 kpa.

W tym miejscu należy wskazać, iż nie mają znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącego, że nabył altanę, której wymiary przekraczały dopuszczalne warunki inwestycji niewymagającej pozwolenia na budowę (33,60 m-). Jeżeli bowiem występuje następstwo prawne egzekwowalny obowiązek administracyjny przechodzi na nabywcę obiektu, który objęty został nakazem rozbiórki. Skarżący nie może więc, zasłaniać się okolicznością, iż nabył altanę, której powierzchnia przekraczała dopuszczalną zabudowę, niewymagającą uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ocenie Sądu nie znalazł uzasadnienia także i ten zarzut, że w toku postępowania administracyjnego naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zasadę jej wysłuchania (art. 10 kpa). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przed wydaniem decyzji zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (k. 25 i 39 akt adm. organu I instancji wraz z potwierdzeniem nadania przesyłki). Skarżący korzystając z przysługującego mu uprawnienia (art. 10 ust. 2 kpa) stawił się osobiście w siedzibie Powiatowego Inspektora i do protokołu złożył oświadczenie, że nie wnosi o uzupełnienie materiału dowodowego i pisemnie ustosunkuje się do zgromadzonego materiału, z którym się zapoznał (k. 42 akt adm. organu I instancji).

Z drugiej strony przepis art. 136 kpa określa granice postępowania wyjaśniającego (dowodowego) przed organem odwoławczym. Oznacza to, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest obowiązany do ponownego zgromadzenia wszystkich dowodów celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy administracyjnej. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji wymagała jednak ustalenia, czy Powiatowy Inspektor zgromadził "całokształt materiału dowodowego" i właściwie ocenił zebrane w sprawie dowody. W niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego w I instancji nie budził zastrzeżeń i dokonana ocena dowodów zebranych w sprawie jest prawidłowa, zatem w postępowaniu odwoławczym nie powstał obowiązek do poszukiwania dalszych dowodów. Skutkiem powyższego nie zaktualizował się obowiązek wynikający z treści przepisu art. 10 ust. 2 kpa dotyczący konieczności poinformowania skarżącego o prawie do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, gdyż wszystkie okoliczności zaistniałe w sprawie były już wcześniej skarżącemu znane.

Wbrew temu co podnosi skarżący w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia podstawowych i niezbywalnych praw obywatela wynikających z postanowień art. 2 Konstytucji. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie narusza zasady wpływu obywateli na władzę państwową i ich udział w podejmowaniu decyzji państwowych. Wynika stąd także zasada poszanowania wolności i praw jednostki. Uwzględniono bowiem stanowisko skarżącego na każdym etapie postępowania, a wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z wolą skarżącego nie można utożsamiać z naruszeniem zasady sprawiedliwości społecznej.

W tym stanie rzeczy, prawidłowo Wojewódzki i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznali brak przesłanek umożliwiających doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wzniesionej części altany, co skutkować musiało wydaniem decyzji nakazującej inwestorowi jej rozbiórkę w ściśle określonym zakresie (art. 48 ust. 1 prawa budowlanego).

Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 134 ust. 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonych w sprawie obu decyzji administracyjnych.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę .

/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Brychcy /-/ J. Szaniecka