Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 861/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją NR [...] z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach po rozpatrzeniu odwołania K.K. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie:

1. ustalenia, że Pani K.K. pobrała nienależnie świadczenia rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01.01.2007 r. do 31.07.2015 r. w wysokości 15.759,00zł.;

2. żądania zwrotu przez Panią K.K. nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w formie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01.01.2007 r. do 31.07.2015 r. w wysokości 15.759, 00 zł. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia, że K. K. pobrała nienależnie świadczenia rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01.01.2007 r. do 30.06.2007 r. w wysokości 918,00 zł. oraz w części dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w formie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01.01.2007 r. do 30.06.2007 r. w wysokości 918,00 zł. wraz z odsetkami i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu I instancji, w pozostałym zakresie utrzymało decyzję w mocy, tj. w zakresie ustalenia, że strona pobrała nienależnie świadczenia rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01.07.2007 r. do 31.07.2015 r. w wysokości 14.841,00 zł. oraz w części dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w formie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01.07.2007 r. do 31.07.2015 r. w wysokości 14.841,00 zł. wraz z odsetkami .

Stan sprawy jest następujący

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji przyznał K.K. zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 144 zł. miesięcznie za okres od i września 2005 r. do bezterminowo.

Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji dokonał zmiany ww. decyzji przyznając stronie zasiłek pielęgnacyjny w okresie od 1 września 2006 r. do bezterminowo w wysokości 153 zł. miesięcznie.

Pismem z dnia 21 października 2015 r. ZUS Oddział w S. poinformował organ pierwszej instancji, że K. K. ma przyznane prawo do dodatku pielęgnacyjnego od ł stycznia 2007 r.

Organ pierwszej instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] r uchylił z dniem 01.01.2007 r. decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...], zmienioną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], przyznającą stronie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 01.09.2005 r. do bezterminowo.

Natomiast decyzją Nr [...] z dnia [...] r. ustalił, że strona pobrała nienależnie świadczenia rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 marca 2006 r. do 31 lipca 2015 r. w wysokości 17.235,00 zł. wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych.

Na skutek wniesionego odwołania SKO decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując, że strona miała przyznane prawo do dodatku pielęgnacyjnego od 1 stycznia 2007 r., a nienależnie pobrane świadczenia zostały ustalone za okres od 1 marca 2016 r.

Ponadto organ pierwszej instancji uznał, że w przypadku strony zachodzą przesłanki nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wynikające z przepisu art. 30 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tymczasem w odwołaniu strona podniosła, że nie była świadoma braku prawa do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, na co miał wpływ wiek i stan zdrowia. Dlatego też Kolegium zobowiązało organ, aby w ramach ponownego postępowania odniósł się do wyjaśnień strony w tym zakresie i przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] r., w której ustalił, że strona pobrała nienależnie świadczenia rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01.01.2007r. do 31.07.2015 r. w wysokości 15.759 00 zł. wraz, z ustawowymi odsetkami i od tej decyzji strona złożyła odwołanie, a Kolegium decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na brak wykazania świadomości strony w zakresie bezpodstawnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, do czego organ I instancji był już zobowiązany w poprzedniej decyzji Kolegium.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu.

2. Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;

3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;

4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego;

5) świadczenia rodzinne wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.

Zgodnie zaś z art. 16 ust. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, osobie, której przyznano dodatek pielęgnacyjny za okres, za który wypłacono zasiłek pielęgnacyjny, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub inny organ emerytalny lub rentowy, który przyznał dodatek pielęgnacyjny, wypłaca emeryturę lub rentę pomniejszoną o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconego za ten okres zasiłku pielęgnacyjnego i przekazuje tę kwotę na rachunek bankowy organu właściwego. Przepis ten nie zdaniem organu nie ma jednak zastosowania do przedmiotowej sprawy, albowiem zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 24 07.2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych: "Do postępowań w sprawie zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego nienależnie pobranego za okres, za który przyznano dodatek pielęgnacyjny, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 2 i art. 3 pkt 2, stosuje się przepisy dotychczasowe".

W odwołaniu od decyzji strona stwierdziła, że organ I instancji w swoich decyzjach nie odnosi się do decyzji wydanych przez Kolegium i ignoruje treści zawarte w tych decyzjach. Wskazała iż w dalszym ciągu nie otrzymała odpowiedzi na skargę na protokół z rozprawy z dnia 06.10.2016 r. złożoną w dniu 22.11.2016 r., któremu to protokołowi Kolegium nie przyznaje mocy dowodowej. Podniosła, że organ I instancji nie udowodnił jej, że miała świadomość pobierania zasiłku pielęgnacyjnego nienależnie, natomiast ona sama kilka razy podnosiła, że nie była świadoma, iż pobiera zasiłek nienależnie, jako osoba w podeszłym wieku, schorowana, mająca obecnie 85 lat oświadczyła, że brak tej świadomości wynikał z tego, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zostało jej przyznane bezterminowo, a ponadto brak było jasnego, czytelnego i zrozumiałego dla niej pouczenia ze strony organu, przyznającego jej to świadczenie.

SKO po ponownej analizie sprawy stwierdziło, że zaskarżona decyzja w zakresie dot. ustalenia, że strona pobrała nienależnie świadczenia rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01.01.2007 r. do 30.06.2007 r. w wysokości 918,00 zł. oraz w części dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w formie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01.01.2007 r. do 30.06.2007 r. w wysokości 918,00zl. wraz z odsetkami uchylona. W tym względzie organ wskazał iż zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie jest wydawana, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. Kolegium stwierdziło, że z uwagi na to, że w obrocie prawnym brak nadal ostatecznej decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, nic jest możliwe wydanie decyzji o ustaleniu i zwrocie świadczeń nienależnie pobranych z tytułu wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01.01.2007 r. do 30.06.2007 r. w wysokości 918,00zł., ponieważ od ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. Dlatego uchylono zaskarżoną decyzję i umorzono postępowanie organu I instancji w tym zakresie.

W pozostałym zakresie SKO utrzymało w mocy sporną decyzję. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji podjął wszelkie możliwe starania w kierunku ustalenia, czy strona świadomie pobrała nienależny zasiłek pielęgnacyjny. Zdaniem Kolegium twierdzenie, że K. K. pobrała nienależnie zasiłek pielęgnacyjny - w przedmiotowej sprawie może zostać oparte tylko i wyłącznie na tym, że przy składaniu wniosku o zasiłek pielęgnacyjny została pouczona o tym, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, a ponadto w decyzji przyznającej jej zasiłek pielęgnacyjny zawarto pouczenie, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie, czego strona po otrzymaniu z ZUS- prawa do dodatku pielęgnacyjnego nie uczyniła, a co doprowadziło do nienależnego pobrania zasiłku pielęgnacyjnego. Organ podał iż oba te świadczenia nie mogą być pobierane równocześnie, gdyż ustawodawca taką możliwość wykluczył w art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Natomiast w zebranym w sprawie materiale dowodowym brak jest dokumentów, które miałyby świadczyć o tym, że pobierająca zasiłek pielęgnacyjny strona, która w dacie składania wniosku o zasiłek pielęgnacyjny miała 73 lata, dotknięta była schorzeniem, które mogłoby powodować wyłączenie lub ograniczenie jej poczytalności, czy świadomości w zakresie rozumienia kierowanych do niej treści oraz umiejętności pokierowania swoim postępowaniem i rozumienia znaczenia swoich czynów. W konsekwencji SKO uznało iż w przypadku strony zachodzi przesłanka świadczeń nienależnie pobranych z art. 30 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż zostały wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń rodzinnych.

W skardze do WSA w Gliwicach pełnomocnik strony zarzucił SKO w Katowicach uchybienia wynikające z nieprawidłowego procedowania w sprawie przez organy, niezasadne nieuwzględnienie argumentów zawartych w odwołaniach, a w szczególności z dnia 06.04.2017r. do SKO w Katowicach od decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] r. Wskazał, iż podczas składania wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego jak również po otrzymaniu decyzji w 2005r. oraz w 2006 roku żaden z urzędników nie pouczył strony należycie o obowiązkach osoby pobierającej świadczenia opiekuńcze. Nie otrzymała strona żadnego pisma, które jasno i wyraźnie mówiłoby o jej obowiązkach, a nie przedstawiałoby suche, nie zrozumiałe przepisy o świadczeniach rodzinnych. Pouczenia adresowane do osoby w podeszłym wieku winny być czytelne, jasne i zrozumiałe. Oznacza to, że organy winny uwzględnić kto jest adresatem kierowanego przez nie pouczenia i w myśl zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa kierować je w sposób czytelny dla adresata. (tak WSA w Gdańsku Sygn. akt III SA/Gd 365/12). W pojęciu osoby liczącej na tamten czas 73/74 lata pozostawała w przekonaniu , że Pan Prezydent Miasta S. dysponuje środkami, które może przeznaczyć dla osób niepełnosprawnych dla poprawienia ich sytuacji bytowej. Utwierdzało ją w tym określenie bezterminowo. Nie skojarzono, że pojęcie zasiłek pielęgnacyjny jest równoznaczny z pojęciem dodatku pielęgnacyjnego przyznawanym w wieku 75 lat przez ZUS.

Podniesiono także zarzuty co do sporządzania protokołów z rozpraw przed organem w celu określenia świadomości pobieranego przez stronę zasiłku pielęgnacyjnego. Kwestionuje stanowisko SKO w Katowicach, które to nie dało wiary oświadczeniu zawartemu w odwołaniu, przedstawionym w nim uchybieniom, manipulacjom i mataczeniu w sprawie przez organ I instancji.

SKO w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 -dalej "p.p.s.a."). Jednocześnie po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w Katowicach z dnia [...] R. nr [...] w części orzekającej o nienależnym pobraniu przez skarżącą zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01.07.2007r do 31.07.2015 w kwocie 14.841, 00 zł i odsetek za zwłokę oraz obowiązku zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami, w części bowiem dotyczącej pobrania nienależnie świadczenia rodzinnego w formie zasiłki pielęgnacyjnego za okres od 01.01.2007r do 30.06.2007r.i obowiązku zwrotu tegoż wraz z odsetkami postępowanie umorzono.

W tym miejscu należy wskazać, że w dniu 18 września 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wprowadzona ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1302), która w zasadniczy sposób zmodyfikowała dotychczasowy tryb postępowania. W poprzednim bowiem brzmieniu ustawa w art. 30 stanowiła o "decyzji ustalającej" (ust. 3) i "decyzji o zwrocie" (ust. 5). W związku z tym na gruncie art. 30 tej ustawy, co było zgodne z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, wyodrębnione były dwa postępowania i dwie decyzje, tj. w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń i w przedmiocie zwrotu takich świadczeń. Zatem możliwość orzekania w sprawie zwrotu świadczenia ustalonego jako świadczenie nienależnie pobrane, powstała dopiero z chwilą ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie ustalenia, że świadczenie jest nienależnie pobrane. Byt decyzji wydanych w sprawie zwrotu takiego świadczenia był więc uzależniony od pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji ustalającej, że świadczenie zostało pobrane nienależnie. Jednakowoż wyżej powołaną ustawą nowelizującą, która weszła w życie 18 września 2015 r. wykluczono to wyodrębnienie tworząc nowy rodzaj decyzji - o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. Jest to decyzja integralna, rozstrzygająca jedną sprawę dotyczącą ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że ustawa nowelizująca nie zawiera w tym względzie przepisów przejściowych, a zatem obowiązuje reguła intertemporalna natychmiastowego skutku działania nowej regulacji. W związku z tym zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca prawidłowo uwzględniły powyższą zmianę.

Kwestia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, do jakich zalicza się zgodnie z art. 2 ust. 2 u.s.r. świadczenia opiekuńcze w postaci: zasiłku pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz świadczenie pielęgnacyjne; została uregulowana w art. 30 u.s.r..

Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.s.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu.

W świetle ustępu 2 tego artykułu za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;

3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;

4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego;

5) świadczenia rodzinne wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.

Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie jest wydawana, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat (ust. 5).

W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że Prezydent Miasta S. ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchylił decyzję przyznającą K. K. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 01.09.2005 do bezterminowo .

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.1518 z późn. zm.- dalej "u.s.r.").

Stosownie od tego przepisu, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się: 1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. ).

Z przepisu tego wynika zatem, że ustalenie przez właściwy organ pobrania przez osobę świadczenia rodzinnego w sposób nienależny uzależnione jest od wykazania przez ten organ, że "osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania". W orzecznictwie przyjmuje się, zaś iż o nienależnie pobranym świadczeniu w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. możemy mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z rzeczywistym skorzystaniem z określonej formy wsparcia finansowego, mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania, ale przy zaistnieniu świadomości osoby, która świadczenie pobiera, iż świadczenie jej nie przysługuje (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 987/17. W ocenie Sądu dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązków związanych z nienależnie pobranym świadczeniem decydujące znaczenie ma świadomość osoby pobierającej świadczenie, której podstawą jest spoczywający na organach obowiązek prawidłowego pouczenia osoby otrzymującej świadczenia o sytuacjach, w których nastąpić może brak prawa do ich pobierania. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ wykazał, że K. K. jako osoba pobierająca świadczenie rodzinne w postaci zasiłku pielęgnacyjnego była pouczona o braku prawa do jego pobierania w sytuacji zaistnienia sytuacji uzyskania dodatku pielęgnacyjnego . Wynika to jednoznacznie z treści wniosku zawartego w aktach z 10.07.2005r. sporządzonego przez K. K. W jego treści wskazano bowiem jednoznacznie, iż w sytuacji nabycia uprawnienia do dodatku pielęgnacyjnego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje ". Złożenie podpisu na formularzu wniosku stanowi natomiast dowód na zrozumienie i przyjęcie do wiadomości podpisanej treści. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeśli osoba ubiegająca się o świadczenie rodzinne składa w tym celu wniosek, będąc właściwie pouczoną o braku prawa do pobierania świadczenia, warunek z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy należy uznać za spełniony. Żaden przepis powołanej ustawy nie nakłada na organ obowiązku ustalania, czy strona wnosząca o przyznanie świadczenia zrozumiała treść pouczenia, które podpisała. Takiej powinności organu nie da się także wyprowadzić z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011r. sygn. akt I OSK 1325/11). W tym miejscu Sąd zauważa, iż nie może zmienić tej oceny w tym zakresie to, iż na wniosku tym znajduje się odręczne przekreślenie słowa "nie" w części dot. informacji, iż osoba której wniosek dotyczy jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego. Oczywistym pozostaje bowiem, iż wówczas stronie nie przyznano by prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w sytuacji gdy obowiązujące regulacje wykluczały prawo do przyznania jednocześnie dwóch świadczeń opiekuńczych. Ponadto stosowne pouczenie o obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia rodzinne o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych zostało zawarte w decyzji z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego i z dnia [...]r. w przedmiocie zmiany wysokości tegoż świadczenia rodzinnego. Zarówno pouczenie zawarte w formularzu wniosku, jak i w/w decyzjach, zostało sformułowane w sposób zwięzły i zrozumiały i nie wymagały znajomości przepisów prawa. W pouczeniu skarżąca została jednoznacznie poinformowana o jej obowiązkach w razie wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Pouczenie to zostało stronie doręczone, znajdowało się bowiem w samych decyzjach przyznających świadczenie i zmieniających jego wysokość .

W tym stanie rzeczy argumenty podnoszone w skardze nie mogą zasługiwać na uwzględnienie zatem gdy Sąd uznał, że organy nie naruszyły przepisów postępowania oraz prawa materialnego w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik postępowania skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.