Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 647/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 140, par. 145, par. 170 i 174
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Protokolant asystent sędziego Iwona Rzucidło - Grochowska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 558/12 w sprawie ze skargi A. M. i M. S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych 1/ uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]; 2/ zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz A. M. kwotę 1050 (tysiąc pięćdziesiąt) zł oraz na rzecz M. S. kwotę 1050 zł (tysiąc pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 22 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 558/12 oddalił skargi A. M. i M. S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z 4 kwietnia 2012 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Starosta Kamieński decyzją z 9 stycznia 2012 r., nr 7/2012, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił Tadeuszowi Ilnickiemu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, polegających na budowie wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu usługowym, zlokalizowanym w budynku wielorodzinnym, położonym przy [...] 1 D w Międzyzdrojach, na działce nr 230/27.

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli I. M. i A. M., M. S., M. K. i J. K., R. R. i M. R.

I. M. i A. M. w odwołaniu podali, że są właścicielami mieszkania przy [...] 2/14 w Międzyzdrojach a budynek w którym mieszkają był zaprojektowany i zrealizowany z założeniem wykorzystania energii elektrycznej do podłogowego ogrzewania mieszkań. Nie przewidziano w nim rozwiązań do indywidualnego ogrzewania mieszkań z wykorzystaniem gazu ziemnego w związku z czym w całym budynku nie ma ani jednego przewodu kominowego dla odprowadzania spalin gazowych. Budynek wyposażony jest wyłącznie w przewody wentylacyjne, nie nadające się, z uwagi na zbyt małe przekroje, do odprowadzania spalin, a zwłaszcza spalin z pieców gazowych.

M. S. w swoim odwołaniu podała, że istniejące kanały wentylacyjne nie nadają się do wprowadzania wewnętrznej instalacji gazowej. Ponadto, ciągi wentylacyjne źle działają, są niedrożne i powodują przenikanie nieprzyjemnych zapachów.

Wojewoda Zachodniopomorski, po rozpatrzeniu odwołań, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane, decyzją z 4 kwietnia 2012 r., umorzył postępowanie odwoławcze.

Wojewoda wskazał, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę krąg stron postępowania ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane, za obszar oddziaływania obiektu uznaje teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Wojewoda powołał się na art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, zgodnie z którym, ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.

Zdaniem Wojewody stronami postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę w odrębnej nieruchomości lokalowej z wykorzystaniem części wspólnej budynku wielolokalowego są tylko inwestor oraz reprezentowana przez zarząd wspólnota mieszkaniowa. Stroną postępowania, poza wspólnotą mieszkaniową, może być dodatkowo właściciel innego lokalu tylko wtedy, kiedy inwestor naruszałby substancję takiego lokalu, tzn. wiązałoby się to z koniecznością przeprowadzenia w nim robót budowlanych, np. wykonaniem otworów w stropach, ścianach, przeprowadzenie instalacji. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, bowiem inwestycja polega na wykonaniu wewnętrznej instalacji gazowej i podłączeniu się do pionu gazowego. Wojewoda uznał, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił krąg stron postępowania, niesłusznie uznając za takie strony wszystkich właścicieli lokali w budynku.

Skargi na powyższą decyzję wnieśli A. M. i M. S.. Skarżący wnieśli o uznanie ich za strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę instalacji gazowej w jednym z lokali, ponieważ ich zdaniem zamierzona inwestycja narusza bezpieczeństwo lokali sąsiednich. Podnieśli także, że przewody wentylacyjne wykorzystane nieprawidłowo do odprowadzenia spalin znajdują się w prefabrykowanym elemencie budowlanym, przebiegającym przez wszystkie kondygnacje budynku i przez każdy lokal, od parteru aż pod dach. Oznacza to, że wszelkie nieszczelności przewodów wentylacyjnych będą powodowały przedostawanie się spalin lub gazu bezpośrednio do lokali mieszkalnych. Ponadto zdaniem skarżących pion gazowy, do którego podłączona ma być wewnętrzna instalacja gazowa, został wykonany z pominięciem wymaganych procedur prawnych, najprawdopodobniej bez pozwolenia na budowę, a przebiega on w części wspólnej, tj. na klatce schodowej. A. M. zauważył także, że uchwała Wspólnoty [...] 1 i 2 o przystąpieniu do gazyfikacji budynku nie została mu w ogóle dostarczona, a więc nie miał szansy na jej zaskarżenie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. A. M. oświadczył, że jego mieszkanie położone jest na IV piętrze, a mieszkanie M. S. położone jest na III piętrze w innym pionie, niż mieszkanie A. M.. Mieszkanie M. S. położone jest nad mieszkaniem T. L., który założył instalację gazową w tym roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że krąg stron postępowania w rozpoznawanej sprawie powinien być ustalony zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który to przepis ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do regulacji wynikającej z ogólnych zasad postępowania, tj. z art. 28 k.p.a. Sąd zauważył, że nabycie statusu strony nie następuje więc wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ tej osoby do udziału w postępowaniu, lecz musi być oparte na przepisie prawa materialnego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że w sprawie związanej z zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w budynku wielorodzinnym ingerujących w części wspólne budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, co do zasady, stroną postępowania jest zarząd wspólnoty mieszkaniowej (por. wyrok NSA z 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2208/10). Stwierdził także, że wprawdzie istnieją sytuacje, w których poszczególni właściciele lokali mogą zostać uznani za strony postępowania niezależnie od zarządu wspólnoty mieszkaniowej, jeśli wykażą, że planowana inwestycja ingerować będzie w wykonywane przez nich prawo własności do lokalu. Takich okoliczności, w ocenie Sądu, skarżący jednak nie wykazali.

Zdaniem Sądu, Wojewoda Zachodniopomorski prawidłowo ustalił na podstawie zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, w szczególności w oparciu o projekt budowlany instalacji gazowej z września 2011 r., że roboty budowlane ograniczą się jedynie do lokalu inwestora Tadeusza Ilnickiego oraz do instalacji gazowej znajdującej się w części wspólnej budynku, tj. w klatce schodowej. Odprowadzenie spalin zaprojektowano przynależnym do lokalu inwestora kanałem wentylacyjnym, w który ma zostać zamontowany wkład kwasoodporny dostosowany do kotła. Z projektu budowlanego nie wynika, aby skutki zrealizowania przedsięwzięcia miały w jakikolwiek sposób ingerować lub wpływać na prawa skarżących związane z posiadaniem własnych lokali mieszkalnych. Roboty budowlane nie będą obejmowały prac dotyczących ich mieszkań, a odprowadzenie spalin nie będzie odbywało się z wykorzystaniem kominów wentylacyjnych ich mieszkań. Co do zasady zaś, kominy należą do części wspólnych budynku, a to oznacza, że interes prawny w sprawie dotyczącej pozwolenia na roboty budowlane obejmujące te elementy budynku ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Dokumentacja techniczna dotycząca projektu budowlanego instalacji gazowej dla lokalu użytkowego przy [...] 1 D w Międzyzdrojach, została sporządzona przez osobę legitymującą się wymaganymi uprawnieniami w zakresie projektowania instalacji gazowych. Starosta Kamieński nie powziął wątpliwości co do poprawności przedłożonej przez inwestora dokumentacji.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących mogącej potencjalnie wystąpić awarii urządzeń lub instalacji gazowej, możliwości i poprawności jej wykonania – Sąd zauważył, że powoływanie się na hipotetyczne zdarzenia nie tworzy podstawy do uznania istnienia po stronie skarżących legitymacji do posiadania przymiotu strony w niniejszej sprawie.

Sąd podkreślił, że skoro przedmiotem kontroli jest decyzja organu odwoławczego o charakterze formalnym, to granice sprawy sądowoadministracyjnej określa rozstrzygnięcie organu odwoławczego, nie zaś zagadnienia materialnoprawne, które stały się przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Z tego względu poza zakresem rozważań Sądu w niniejszej sprawie pozostaje kwestia technicznej dopuszczalności zrealizowania instalacji gazowej w danym budynku, w sposób określony w projekcie budowlanym.

W świetle powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że Wojewoda Zachodniopomorski wydając zaskarżone orzeczenie i uznając brak legitymacji skarżących do złożenia odwołania od decyzji Starosty Kamieńskiego, postąpił prawidłowo. To natomiast obligowało organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli A. M. i M. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z 4 kwietnia 2012 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucili naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i nieuznanie skarżących za strony postępowania, a także błędne określenie obszaru oddziaływania obiektu (instalacji gazowej) ze względu na negatywne oddziaływanie instalacji przede wszystkim w sferze bezpieczeństwa przeciwpożarowego (zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego) oraz zmianę warunków korzystania z lokalu przez skarżących, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 140 i art. 144 k.c.;

b) przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), w szczególności § 140, 141, 145 dot. warunków przyłączenia trzonów kuchennych i kotłów grzewczych do przewodów kominowych oraz § 170 i 174 w zakresie spełniania warunków dotyczących wentylacji i odprowadzania spalin, poprzez ich niezastosowanie;

2) przepisów postępowania, tj.:

a) art. 3 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędne i bezzasadne zastosowanie przepisu w rozstrzygnięciu, ponieważ w przedmiotowej sprawie skarżących należało uznać za stronę postępowania, a tym samym nie można było umorzyć postępowania odwoławczego;

b) art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 k.p.a. oraz w związku z art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewystarczające zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a także poprzez przyjęcie, wbrew treści akt sprawy, że budowa obiektu nie narusza uzasadnionych interesów skarżących w sytuacji gdy nie zostało ustalone, czy budowa jest zgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz z powodu braku oceny zarzutów skarżących dotyczących naruszenia przepisów ww. rozporządzenia (w szczególności niewłaściwej wentylacji budynku do zainstalowania przewodów gazowych), błędnego uznania, że odprowadzanie spalin nie będzie odbywało się z wykorzystaniem pionów wentylacyjnych mieszkań skarżących, niedokonania oceny braku naruszeń uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane;

c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzutów zawartych w odwołaniu skarżących, w szczególności dotyczących nieuwzględnienia faktu, że z przepisów odrębnych (rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, prawa ochrony przeciwpożarowej) wynika interes prawny skarżących, a także nienależyte uzasadnienie wyroku w zakresie odmowy uznania skarżących za strony postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że Sąd pierwszej instancji w ogóle nie dokonał analizy ich sytuacji prawnej na tle przepisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, które określają kto może być stroną w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Okoliczność podnoszona przez Sąd oraz organ odwoławczy, że skarżący są członkami wspólnoty mieszkaniowej nie oznacza, że nie można brać pod uwagę tego, iż są oni właścicielami wyodrębnionych lokali mieszkalnych, współwłaścicielami gruntu, współwłaścicielami części wspólnych budynku (w tym wspólnych przewodów wentylacyjnych). Skarżący zauważyli, że piony wentylacyjne, którymi mają być odprowadzane spaliny w związku z wykonaniem instalacji gazowej są wspólne dla wszystkich lokali mieszkalnych, a więc jakiekolwiek zakłócenie w ich funkcjonowaniu godzi w interes wszystkich właścicieli lokali. W ocenie skarżących Sąd pierwszej instancji błędnie zatem przyjął, że odprowadzanie spalin nie będzie odbywało się z wykorzystaniem pionów wentylacyjnych ich mieszkań, a co za tym idzie zaniechał wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu lub przeprowadził go nieprawidłowo, z pominięciem przepisów prawa ochrony przeciwpożarowej oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tymczasem, zdaniem skarżących, odprowadzanie spalin wspólnymi, przebiegającymi przez ich mieszkania pionami wentylacyjnymi niewątpliwie zmieni warunki korzystania przez nich z lokali, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego i pożarowego, zważywszy na fakt, że w projekcie budynku, jak i w czasie jego realizacji nie przewidziano żadnych rozwiązań odpowiednich dla indywidualnego ogrzewania mieszkań z wykorzystaniem gazu ziemnego. Budynek wyposażony jest bowiem wyłącznie w przewody wentylacyjne (wspólne dla wszystkich mieszkań), które z uwagi na zbyt małe przekroje, nie nadają się do odprowadzania spalin. Tak więc przy ocenie czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes takiemu podmiotowi przysługuje. W ocenie skarżących postanowienia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz przepisy odrębne, zwłaszcza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i przepisy ochrony przeciwpożarowej, potwierdzają, że skarżący posiadają interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę instalacji gazowej w niniejszej sprawie. Odprowadzanie spalin do wspólnego pionu wentylacyjnego w sposób istotny zaburza (ogranicza) bowiem system wentylacji mieszkań skarżących (co w praktyce jest główną przyczyną wybuchu gazu i skutkować może katastrofą budowlaną dotyczącą części lub całości budynku). W świetle powyższego zdaniem skarżących wyrok Sądu pierwszej instancji oraz decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego powinny zostać uchylone.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Za zasadny uznać należało zarzut naruszenia przepisów art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy, a następnie Sąd Wojewódzki dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, oceniając wpływ przedmiotowej inwestycji na otoczenie, a w konsekwencji legitymację skarżących do występowania w sprawie o pozwolenie na budowę w charakterze strony, oparły się na zawężającym rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Zaznaczyć trzeba, że w stosunkach zewnętrznych odnoszących się do nieruchomości wspólnej, wspólnotę reprezentuje jej zarząd. Oznacza to, że stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu jest co do zasady wspólnota mieszkaniowa, którą w postępowaniu reprezentuje zarząd. Jednak w pewnych wypadkach możliwe jest odstępstwo od powyższej zasady. Zgodnie z poglądem, jaki został zaprezentowany w orzecznictwie, właściciel lokalu może legitymować się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 ust. 2, jeżeli wykaże, że jego lokal znajduje się w zindywidualizowanym obszarze oddziaływania inwestycji, co wiąże się z ustaleniem konkretnego przepisu, który ma wpływ na korzystanie z jego lokalu. Nie we wszystkich więc wypadkach za członka wspólnoty będzie działał zarząd wspólnoty (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1648/06, LEX 425329; wyrok WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1750/07, LEX 499943).

Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Obszar oddziaływania obiektu jest zatem wyznaczany przez przepisy ustanawiające zakres interesu prawnego osób trzecich, który wymaga konkretyzacji i indywidualizacji i który należy uwzględniać przy projektowaniu i budowie obiektu. Takimi przepisami są m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" materializuje się, gdy na podstawie indywidualnych parametrów danej inwestycji, jej przedmiotu, konkretyzują się również odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 666/09).

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że oceniając legitymację skarżących organ odwoławczy wyszedł z błędnego założenia, że w przypadku robót budowlanych planowanych w odrębnej nieruchomości lokalowej z wykorzystaniem części wspólnej budynku wielolokalowego – stroną, poza wspólnotą mieszkaniową, może być dodatkowo właściciel innego lokalu, ale tylko wtedy, kiedy projektowana inwestycja naruszałaby substancję tego sąsiedniego lokalu, tzn. wiązałaby się z koniecznością przeprowadzania w nim robót budowlanych, np. przeprowadzaniem instalacji.

Tymczasem w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zarzuty podniesione w odwołaniach nakazywały ustalić oddziaływanie planowanych robót budowlanych w szerszym aspekcie z uwzględnieniem ich charakteru i ewentualnych uciążliwości oraz przy zastosowaniu przepisów odrębnych ustanawiających wymogi techniczne, których niespełnienie może mieć wpływ na bezpieczne użytkowanie sąsiednich lokali.

Zbyt ogólnikowe było zatem stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że z projektu budowlanego nie wynika, aby skutki zrealizowania przedsięwzięcia miały w jakikolwiek sposób ingerować lub wpływać na prawa skarżących związane z posiadaniem własnych lokali mieszkalnych, roboty budowlane nie będą bowiem obejmowały prac dotyczących mieszkań skarżących, a odprowadzenie spalin nie będzie odbywało się z wykorzystaniem kominów wentylacyjnych ich mieszkań.

Tymczasem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można było przyjąć, że sam fakt, iż planowane roboty budowlane nie będą obejmowały prac dotyczących mieszkań skarżących, przesądza o tym, że ich oddziaływanie nie wykracza poza obszar lokalu inwestora, a więc sąsiadujące lokale mieszkalne nie znajdują się w obszarze ich oddziaływania. Zaznaczyć trzeba, że pod użytym w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego pojęciem "ograniczenia możliwości zagospodarowania" nieruchomości sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w użytkowaniu jej zgodnie z przeznaczeniem w wyniku wybudowania obiektu niespełniającego wymaganych warunków technicznych.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

Obowiązkiem właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej jest przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdzenie m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 Prawa budowlanego). W rozpatrywanej sprawie są to przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym w szczególności § 140 i 145 dotyczące warunków przyłączenia kotłów grzewczych do przewodów kominowych oraz § 170 i 174 w zakresie spełniania warunków dotyczących wentylacji i odprowadzania spalin.

Przepisy § 140 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia stanowią, że przewody (kanały) kominowe w budynku: wentylacyjne, spalinowe i dymowe, prowadzone w ścianach budynku, w obudowach, trwale połączonych z konstrukcją lub stanowiące konstrukcje samodzielne, powinny mieć wymiary przekroju, sposób prowadzenia i wysokość, stwarzające potrzebny ciąg, zapewniający wymaganą przepustowość, oraz spełniające wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów kominowych oraz projektowania kominów. Zgodnie natomiast z § 145 ust. 4 tego rozporządzenia przyłączenia urządzeń gazowych do przewodów spalinowych powinny odpowiadać warunkom określonym w § 174 i 175 rozporządzenia.

Mając na uwadze wymogi warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczące przewodów wentylacyjnych i kominowych, nie można wykluczyć, że lokale mieszkalne skarżących mogą znajdować się w wyznaczonym tymi przepisami obszarze oddziaływania projektowanych robót budowlanych. Odprowadzanie spalin do wspólnego pionu wentylacyjnego może w sposób istotny zaburzyć (ograniczyć) system wentylacji mieszkań skarżących. Obowiązkiem organów orzekających w sprawie było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Powyższe przesądza, że skarżący są stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Bez znaczenia jest przy tym na etapie ustalania obszaru oddziaływania obiektu czy wymogi warunków technicznych zostały w ramach przedmiotowej rozbudowy spełnione, czy też nie, bowiem kwestia ta powinna być ustalona w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, z udziałem wszystkich stron, w tym również skarżących.

Należy podkreślić, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie wymaga stwierdzenia przez organ naruszenia interesu prawnego współwłaściciela nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, jako warunku uznania go za stronę w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, wystarczy bowiem wykazanie, że postępowanie dotyczy jego interesu prawnego.

W razie gdy istnieje możliwość spowodowania negatywnego oddziaływania projektowanego obiektu w budynku wielorodzinnym na lokale sąsiednie, to ich właściciele muszą mieć zapewniony udział w sprawie pozwolenia na budowę. Oddzielnym natomiast zagadnieniem jest to, czy podnoszone przez te osoby zarzuty w stosunku do planowanej inwestycji są uzasadnione z punktu widzenia obowiązujących przepisów. Jednakże weryfikacja tych zarzutów może odbywać się wyłącznie przy merytorycznym rozstrzyganiu sprawy. Mając powyższe na uwadze należało uznać umorzenie postępowania odwoławczego przez Wojewodę za wadliwe. W konsekwencji uchyleniu podlegał zarówno zaskarżony wyrok, którym Sąd Wojewódzki niezasadnie oddalił rozpatrywane skargi, jak też decyzja organu odwoławczego.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego podjęto na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a.