Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 291/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi H. Ł. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) listopada 2016 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz H. Ł. kwotę 200 zł (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania H.Ł. od decyzji nr ... z dnia ... października 2016 r. wydanej przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ... o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. nr ... z dnia ... lipca 2015 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości, Prezes ARiMR decyzją z dnia ... listopada 2016 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m. in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu ... lipca 2014 r. H.Ł. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2014 r., w którym zadeklarował do zalesienia działkę rolną ... położoną na działkach ewidencyjnych nr ... i ... (woj. ..., pow. ..., gm, ..., obręb ...) o powierzchni 1,41 ha, w tym powierzchnię zgłoszoną do płatności z tytułu:

• wsparcia na zalesienie:

- na terenach o korzystnej konfiguracji - drzewa iglaste - 0,84 ha;

- na terenach o korzystnej konfiguracji - drzewa liściaste - 0,57 ha;

- zabezpieczenia przed zwierzyną - grodzenie 2-metrową siatką metalową - 1,41 ha;

• premii pielęgnacyjnej:

- na terenach o korzystnej konfiguracji — 1,41 ha;

• premii zalesieniowej -15 lat:

- rolnik uzyskujący co najmniej 25% dochodu z rolnictwa - 1,41 ha.

W sekcji Vl wniosku strona wskazała termin wykonania zalesienia określony w planie

zalesienia na wiosnę 2015 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu ... września 2014 r. wydał postanowienie nr ... o spełnieniu warunków do przyznania pomocy na zalesianie, które zostało doręczone w dniu ... września 2014 r.

W dniu ... kwietnia 2015 r. H.Ł. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. Oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia dołączając jednocześnie zaświadczenie Nadleśnictwa P. z dnia ... kwietnia 2015 r. o wykonaniu zalesienia na działkach ewidencyjnych nr ... i ... zgodnie z planem zalesienia z dnia ... lipca 2014 r. oraz protokół sporządzony w dniu ... kwietnia 2015 r. z odbioru gruntów zalesionych w ramach działania Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW na lata 2007-2013.

W dniu ... czerwca 2015 r. została przeprowadzona wizytacja w zakresie prawidłowości wykonania zalesienia działek ewidencyjnych nr ... i ... .

Wyniki przeprowadzonej wizytacji zostały zawarte w raporcie z czynności kontrolnych

nr ... z dnia ... czerwca 2015 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał w dniu ... lipca 2015 r. decyzję nr ... w sprawie przyznania H.Ł. pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 14079,04 zł, w tym z tytułu:

- wsparcia na zalesienie w wysokości 10519,50 zł, w tym kwota pomocy z tytułu grodzenia uprawy leśnej 2-metrową siatka metalową w kwocie 3651,90 zł, płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia,

- premii pielęgnacyjnej w wysokości:

• 1354,02 zł, płatne w pierwszym roku uczestnictwa w programie zalesieniowym,

• 1367,70 zł, płatne od drugiego roku do piątego roku uczestnictwa w programie

zalesieniowym,

- premii zalesieniowej w wysokości:

• 2205,52 zł, płatne w pierwszym roku uczestnictwa w programie zalesieniowym,

• 2227,80 zł, płatne od drugiego roku do piętnastego roku uczestnictwa w programie zalesieniowym.

Powyższa decyzja została doręczona w dniu ... lipca 2015 r.

Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w ... zawiadomieniem z dnia ... maja 2016 r. poinformował H.Ł. o wszczęciu

z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o której mowa, a po jego przeprowadzeniu w dniu ... czerwca 2016 r. wydał decyzję nr ... o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. nr ... z dnia ... lipca 2015 r.

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Prezes ARiMR decyzją nr ... z dnia ... sierpnia 2016 r. uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji - Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w ... .

Następnie Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w ... w dniu ... października 2016 r. wydał decyzję nr ... 0 stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. nr ... z dnia ... lipca 2015 r.

Od przedmiotowej decyzji H.Ł. wniósł odwołanie do Prezesa ARiMR.

Uznając bezzasadność wniesionego odwołania organ wskazał, iż podstawą przyznania pomocy na zalesianie gruntów rolnych dla wniosków złożonych w 2014 r. była ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach-Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1387, z późn. zm.), zwana dalej "ustawą PROW" oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r. poz. 153, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem zalesieniowym".

poz. 153, z późn. zm.), zwane

kazałpełnomocnictwo wraz z pełnomocnictwem substytucyjnym.echnei obowiązujących. y na zalesianieZgodnie z art. 21 ust. l i ust. 2 pkt 1 i2 ustawy PROW:

1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art.

Pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji

administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

2. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego pomoc na zalesianie obejmuje:

1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;

2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;

3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.

W myśl § 8 ust. 8 rozporządzenia zalesieniowego premia zalesieniowa jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25% dochodów z rolnictwa.

Zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia zalesieniowego ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o dochodach z rolnictwa - rozumie się przez to:

a) dochody z pracy w gospodarstwie rolnym obliczone na podstawie liczby hektarów przeliczeniowych, stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem rolnym, ustalonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 617, z późn. zm.), oraz wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc, na podstawie art. 18 tej ustawy lub

b) dochody z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc.

Zgodnie z § 9 ust. 5 rozporządzenia zalesieniowego do wniosku o pomoc dołącza się:

1) kopię planu zalesienia, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez nadleśniczego, który sporządził ten plan;

2) pisemną zgodę:

a) pozostałych współwłaścicieli na zalesienie gruntów rolnych lub gruntów innych niż rolne, jeżeli grunty te stanowią przedmiot współwłasności,

b) małżonka rolnika na zalesienie gruntów rolnych lub gruntów innych niż rolne, jeżeli grunty te stanowią własność małżonka rolnika;

3) wydane przez właściwy organ gminy zaświadczenie o:

a) wysokości dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym albo

b) liczbie hektarów przeliczeniowych stanowiącej podstawę opodatkowania

podatkiem rolnym, ustalonej na podstawie ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku

rolnym

- jeżeli rolnik ubiega się o pomoc na zalesianie gruntów rolnych w zakresie premii

zalesieniowej;

4) wydane przez naczelnika urzędu skarbowego zaświadczenie o dochodach, o których

mowa w § 3 pkt 1 lit. b - w przypadku gdy rolnik uzyskał takie dochody i ubiega się o pomoc na zalesianie gruntów rolnych w zakresie premii zalesieniowej;

5) dokument potwierdzający wysokość dochodów innych niż określone w § 3 pkt 1, uzyskanych w roku poprzedzającym rok, w którym został złożony wniosek o pomoc, albo zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego o braku tych dochodów - jeżeli rolnik ubiega się o pomoc na zalesianie gruntów rolnych w zakresie premii zalesieniowej;

6) dokumenty potwierdzające własność lub" współwłasność gruntów przeznaczonych do zalesienia.

7) oświadczenia rolnika zawierające wykaz działek ewidencyjnych, na których:

a) jest prowadzona uprawa pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa,

b) w obrębie działki rolnej w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 1122/2009, zwanej dalej "działką rolną", znajdują się:

- drzewa będące pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy

z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

- rowy których szerokość nie przekracza 2 m,

- oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2

chyba że rolnik w danym roku kalendarzowym ubiega się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a do wniosku o przyznanie tej płatności dołączył wymagany tymi przepisami materiał graficzny (materiał geograficzny) - w przypadku gdy rolnik ubiega się o pomoc na zalesianie gruntów rolnych;

8) decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach - jeżeli uzyskanie takiej decyzji dla planowanego zalesienia jest wymagane przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że w dniu ... lipca 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynął wniosek H.Ł. o przyznanie pomocy na zalesianie, do którego zostało dołączone min. zaświadczenie Wójta Gminy ... z dnia ... kwietnia 2014 r. (znak ...) dotyczące wysokości podatku rolnego oraz zaświadczenie o wysokości dochodu podatnika w podatku od osób fizycznych (ZAS-DF) z dnia ... maja 2014 r, wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.

Prezes ARiMR podkreślił iż organ I instancji zasadnie wskazał, że H.Ł. nie uzyskał w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o pomoc dochodu z rolnictwa w wysokości uprawniającej do uzyskania premii zalesieniowej i tym samym nie był uprawniony do jej otrzymania. W tym stanie rzeczy, w opinii Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w ..., przyznając stronie premię zalesieniowa na podstawie § 8 ust. 8 rozporządzenia zalesieniowego, który stanowi, iż premia zalesieniowa jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25% dochodów z rolnictwa, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. dopuścił się rażącego naruszenia tego przepisu.

Organ odwoławczy zwraca uwagę, że jeżeli przepisy szczególne uzależniają przyznanie osobom fizycznym określonych świadczeń od wysokości ich dochodów, pojęcie to należy interpretować w świetle ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 22012 r. poz. 361 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych". Dochodem jest nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania bez możliwości odliczenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne czy też należnego podatku.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 1 pkt 12, 37 oraz 58 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:

- podatku dochodowego, podatku od spadkowi darowizn (pkt 12),

- składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i inne fundusze celowe utworzone na podstawie odrębnych ustaw - od nagród i premii wypłaconych w gotówce

lub papierach wartościowych Z dochodu po opodatkowaniu podatkiem dochodowym

(pkt 37);

- składek na ubezpieczenie zdrowotne, opłaconych w roku podatkowym przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (pkt 58).

Z zaświadczenia o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych (ZAS-DF) z dnia ... maja 2014 r. wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wynika, że:

- razem dochód brutto: 42 848,81 zł,

- składki na ubezpieczenie społeczne: 5405,07 zł,

- składki na ubezpieczenie zdrowotne: 2708,32 zł,

- podatek należny: 3455,63 zł,

Mając powyższe na uwadze, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. rozstrzygając sprawę przyznania H.Ł. pomocy na zalesienie na 2014 r., w tym w szczególności premii zalesieniowej, powinien był wziąć pod uwagę dochód brutto

w wysokości 42 848,81 zł wynikający z ww. zaświadczenia o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia ... maja 2014 r.

Z zaświadczenia Urzędu Gminy ... z dnia ... kwietnia 2014 r. wynika, że na dzień złożenia wniosku o pomoc z tytułu zalesiania gruntów rolnych H. Ł. był podatnikiem podatku rolnego z gruntów o powierzchni 4,8314 ha przeliczeniowych, z czego dochód roczny obliczony zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. wynosi 11745,00 zł.

Zatem dochód z gospodarstwa rolnego H. Ł. ustalony na podstawie

zaświadczeń uzyskanych w wyniku weryfikacji dochodu wynosi 1 1745,00 zł.

Z powyższego wynika zatem, że udział % dochodu z rolnictwa w stosunku do ogółu dochodów (obliczony na podstawie zaświadczenia z Urzędu Gminy ... z dnia ... kwietnia 2014 r. a także zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia ... maja 2014 r.) wynosi 21,51 %:

11745,00 zł x 100%

------------------------------------ = 11,51 %

(42848,81 zł + 11745,00 zł)

Biorąc pod uwagę powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznając H.Ł. decyzją nr ... z dnia ... lipca 2015 r. premię zalesieniową pomimo faktu, że dochody z rolnictwa nie stanowiły co najmniej 25% ogółu dochodów osiąganych przez stronę, rażąco naruszył § 8 ust. 8 rozporządzenia zalesieniowego, zgodnie z którym premia zalesieniowa, jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżył H.Ł. zarzucając jej naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa;

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie całości wskazanej wyżej decyzji, podczas gdy stwierdzona przez organ wada tej decyzji odnosi się wyłącznie do części jej rozstrzygnięcia, tj. do przyznania premii zalesieniowej;

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji;

4. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I

instancji,

2. umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia ... lipca 2015 r. nr ... na podstawie art 145 § 3 P.p.s.a.;

3. zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m. in. że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia ... lipca 2015 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesienie nie narusza prawa w sposób rażący. Stwierdzając nieważność decyzji z ... Iipca 2015 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że badając czy wnioskodawca spełnia tę przesłankę należy brać pod uwagę dochód w myśl przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. D. U. z 2012, poz. 361 ze zm.), czyli tzw. dochód brutto. Nie jest to jednak takie oczywiste. albowiem przepisy rozporządzenia zalesieniowego są niejednoznaczne i można je interpretować w różny sposób.

Rozporządzenie to nie zawiera definicji "dochodu". Żaden z przepisów tego rozporządzenia nie wskazuje również że ma tu zastosowanie definicja "dochodu" zawarta w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Co więcej wskazane rozporządzenie w § 3 pkt 1 stanowi, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o dochodach z rolnictwa - rozumie się przez to:

a) dochody z pracy w gospodarstwie rolnym obliczone na podstawie liczby hektarów przeliczeniowych. stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem rolnym, ustalonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381, z 2014 r. poz. 40 oraz z 2015 r. poz. 1045), oraz wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc, na podstawie art. 18 tej ustawy lub

b) dochody: tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc.

Z kolei § 8 ust. 1 pkt 3 stanowi, że pomoc na zalesianie obejmuje premię zalesieniową stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wpłaconą corocznie przez 15 lat licząc od dnia wykonania zalesienia.

W powołanych wyżej przepisach dwukrotnie użyte jest pojęcie "dochodu", które nie może być tożsame z pojęciem "dochodu" w myśl przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepisy te odnoszą się bowiem do dochodów rolnika. "Dochód" z pracy w gospodarstwie rolnym nie podlega zaś opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie można zatem stwierdzić, że pojęcie "dochodu" użyte w przytoczonych przepisach rozporządzenia oznacza, tak jak na gruncie prawa podatkowego, nadwyżkę sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania. W konsekwencji nie można uznać, że pojęcie "dochodu" użyte w § 8 ust. 8 rozporządzenia winno być rozumiane tak jak nakazują to przepisy ustawy o podatku

dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem skarżącego nie jest poza tym jasne zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia ... maja 2014 r.

Wskazuje się tam bowiem że w dniu ... marca 2014 r. do urzędu wpłynęło zeznanie podatkowe PIT—37 za rok 2013, w którym wykazano łączny dochód (pomniejszony o składkę na ubezpieczenia społeczne oraz o podatek pomniejszony o podatek dochodowy nie pomniejszony o składkę na ubezpieczenie zdrowotne) w kwocie 31 279, 79. Dalej wskazuje się dochód brutto w wysokości 42 848,81.

Zdaniem skarżącego pojęcie "dochodu" użyte w rozporządzeniu z dnia 19 marca 2009 r. winno być rozumiane tak jak jest rozumiane w języku potocznym, tj. jako wszelkie korzyści finansowe uzyskiwane z różnych tytułów, po odliczeniu należnych podatków i składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a więc tzw. "dochód

netto".

Powyższe okoliczności wskazują, że pojęcie "dochodu" użyte w § 8 ust. 8 rozporządzenia może być rożnie interpretowane. W orzecznictwie ugruntowany jest natomiast pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. można zaś mówić wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, który jest jasny i klarowny oraz gdy charakter tego naruszenia powoduje, że taka decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Skarżący podkreśla, że pojęcie "dochodu" w znaczeniu "dochodu netto" jest stosowane w prawie administracyjnym, np. w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Nie jest zatem zrozumiałe dlaczego organ zakłada, że pojęcie "dochodu" użyte w powołanym wyżej rozporządzeniu musi być tożsame z definicją "dochodu" zawartą w art. 9 ust 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skarżący podnosi, że zaskarżoną decyzją organ stwierdził nieważność całości decyzji z dnia ... lipca 2015 r. Wykazana przez organ wada odnosi się natomiast wyłącznie do części rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji tj. do rozstrzygnięcia w przedmiocie premii zalesieniowej. W takiej sytuacji organ I instancji winien stwierdzić nieważność przedmiotowej decyzji jedynie w części dotyczącej przyznania premii zalesieniowej, a nie bezpodstawnie pozbawiać go wszystkich świadczeń z niej wynikających. Stanowisko to potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2016 r., sygn. akt l OSK 2520/14.

Podnosi, że decyzję o przeznaczeniu gruntów na zalesienie podjął po odbyciu konsultacji z pracownikami Agencji. Był wówczas zapewniany, że otrzyma premię zalesieniową. Bez tych zapewnień nie zdecydowałby się na zalesienie, albowiem to wiązało się z dużymi nakładami, pozostałe świadczenia uzyskane w oparciu o decyzję z ... lipca 2015 r. nie rekompensują zaś w pełni tych nakładów, ani też utraconych dochodów z tych gruntów. Całość tej sytuacji świadczy o naruszeniu przez organ wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiana zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

Ponadto w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (Dz. U. poz. 655 ze zm.), określającym aktualne zasady zalesienia i przyznawania premii zalesieniowej, brak jest przepisu, który uzależniałby jej przyznanie od spełnienia warunku uzyskiwania co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa. Stąd też, gdyby zdecydował się na zalesienia gruntów w późniejszym terminie, spełniałby warunki do przyznania premii zalesieniowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym przypadku decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia ... lipca 2015 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, korzystającej z przymiotu ostateczności. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Powoływanie się przez organ nadzoru na zaistnienie przesłanki stwierdzenia nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa, skutkuje koniecznością wykazania, iż stwierdzone uchybienie rzeczywiście takie cechy posiada. Niewątpliwie "rażące naruszenie prawa" stanowi bowiem kwalifikowaną formę naruszenia norm prawnych. Oznacza to, że na organie prowadzącym postępowanie nadzorcze spoczywa obowiązek wykazania, w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości, iż w konkretnie rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka rażącego naruszenia prawa, warunkująca stwierdzenie nieważności decyzji.

W ocenie organu odwoławczego decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. została wyeliminowana z obrotu prawnego z uwagi na rażącą wadliwość ustaleń faktycznych w zakresie wysokości dochodu z rolnictwa uzyskiwanego przez wnioskodawcę na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie. Prezes ARiMR wskazał, iż w przedmiotowej sprawie przesłanka stwierdzenia nieważności dotyczyła rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego tj. § 8 ust. 8 rozporządzenia zalesieniowego, zgodnie z którym premia zalesieniowa jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa. Wskazano, iż okoliczność faktyczna uzyskania przez producenta dochodu z rolnictwa niższego niż 25 % ogółu uzyskiwanych dochodów istniała i była znana Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu wydania decyzji; wysokość dochodu innego niż z rolnictwa wynikała bowiem z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia ... maja 2014 r.

Należy zauważyć, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Podkreślić jednak należy, że nie oznacza to, iż w tym postępowaniu organ nadzoru jest zwolniony z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego z zastosowaniem środków dowodowych, o których mowa w art. 75 § 1 k.p.a. Celem i istotą takiego postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przez organ nadzoru, jest jedynie ustalenie, czy kwestionowana decyzja wydana została przy zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Należy podkreślić, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia ... lipca 2015 r. o przyznaniu pomocy na zalesienie została wydana bez poczynienia ustaleń faktycznych wskazujących na uzyskiwanie przez wnioskodawcę co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa. Wymaganych ustaleń organ nie dokonał tak w oparciu o treść zaświadczenia o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych z ... maja 2014 r., jak i w oparciu o zaświadczenie Wójta Gminy ... z dnia ... kwietnia 2014 r.

W rozpoznawanej sprawie przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji stanowić mogło wykazanie, iż mamy do czynienia z zastosowaniem prawa materialnego do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Obowiązkiem organów prowadzących postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji w przedmiocie przyznania pomocy na zalesienie było zatem wykazanie, iż stan faktyczny w sprawie został ustalony niezgodnie z prawdą. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego było przy tym nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych w danej sprawie faktów. Wykonanie powyższego obowiązku zapewniają organowi uprawnienia procesowe (art. 77 § 2, art. 78 k.p.a.), czyniące go dysponentem zakresu postępowania dowodowego.

Należy mieć przy tym mieć na uwadze, że naruszenie prawa o rażącym charakterze występuje przede wszystkim wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, iż rozstrzygnięcie nie może zostać zaakceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przy czym naruszenie noszące cechy rażącego, wymaga wykazania i udowodnienia w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej jako szczególnego rodzaju naruszenie prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa, albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki (zob. wyrok NSA z 13 października 2005 r., sygn. akt FSK 2294/04, LEX nr 173113). Zatem rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym, co należy podkreślić, wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z 13 lipca 2001 r., sygn. akt III SA 1110/00 oraz z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 27/05, LEX nr 187767). Jako rażącego naruszenia prawa nie należy zaś traktować błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (tak wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 933/02, LEX nr 149177), a więc w sytuacji, gdy decyzja jest w sposób oczywisty sprzeczna z przepisem prawa i - w związku z powyższym - nie może pozostawać w obrocie prawnym praworządnego państwa (por. wyroki: NSA z 13 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2395/0, LEX nr 146076 oraz WSA w Warszawie z 14 października 2004 r., sygn. akt III SA 2293/03, Monitor Podatkowy 2004/11/3).

Z zaświadczenia o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia ... maja 2014 r. wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wynika że w istotnym dla sprawy okresie razem dochód brutto wynosił 42 848, 81 zł, składki na ubezpieczenie społeczne 5405,07 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne 2708,32 zł, a należny podatek 3455,63 zł. Z kolei zaświadczenie Wójta Gminy ... z dnia ... kwietnia 2014 r. dotyczyło wysokości podatku rolnego i wskazywało na dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 11 745,00 zł.

Z powyższych danych organ (Prezes ARiMR) wyprowadził prawidłowy wniosek, że udział procentowy dochodu z rolnictwa w stosunku do ogółu dochodów wynosił w przypadku skarżącego 21,51 %.

Premię zalesieniową przyznano zatem skarżącemu wbrew wymogowi przewidzianemu w § 8 ust 8 rozporządzenia zalesieniowego (Dz. U. 2016.153 – tekst jedn.) zgodnie z którym premia zalesieniowa jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25% dochodów z rolnictwa.

Wypłacając premię o której mowa naruszono niewątpliwie ww. przepis. Naruszenie to jak słusznie podniósł organ miało charakter rażący. Jednak w stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy brak było podstaw do stwierdzenia nieważności całej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. (z dnia ... lipca 2015 r.). Przepis § 8 ust. 8 rozporządzenia zalesieniowego dotyczy wszakże wyłącznie premii zalesieniowej, albowiem przyznanie tylko tej płatności obwarowane jest obowiązkiem uzyskania przez beneficjenta płatności co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa. Inne formy pomocy na zalesianie przewidziane w § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia zalesieniowego (wparcie na zalesianie i premia pielęgnacyjna) nie są obwarowane powyższym wymogiem, stąd też organ winien rozważyć potrzebę stwierdzenia nieważności ww. decyzji jedynie w części odnoszącej się do premii zalesieniowej (w zakresie jej pkt. 3).

Jeśli chodzi o skargę to trafny jest więc jedynie zarzut sformułowany w jej pkt 2.

Sąd podkreśla że w § 8 ust. 8 rozporządzenia zalesieniowego chodzi o uzyskiwanie co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa, co oznacza, że pozostałe dochody muszą mieć pozarolniczy charakter i że odnoszą się do nich (wbrew twierdzeniom skarżącego) inne definicje i regulacje.

Reasumując Sąd stwierdza iż należy zgodzić się z tezą organu iż naruszenie § 8 ust 8 rozporządzenia zalesieniowego miało w przypadku skarżącego charakter rażący.

Późniejsza zmiana przepisów i złagodzenie wymogów jakim winien sprostać podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy na zalesianie (zob. nowe rozporządzenie zalesieniowe – Dz. U. 2015. 655 ze zm.) jest dla oceny przedmiotowej sprawy bez znaczenia.

Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe.

Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 p.p.s.a.