Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3613/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 pkt 41
journal: Dz.U. 2016 poz 710
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 135 ust. 1 lit. a
law: Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Tomasz Sałek, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. nr 0114-KDIP4.4012.289.2017.1.AS w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 28 czerwca 2017 r. B. S.A. z/s w W. (dalej: Strona, Skarżąca, Wnioskodawca) złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług.

We wniosku Strona przedstawiła zdarzenie przyszłe, z którego wynikało, że jest szczególnym podmiotem prawa gospodarczego, zdefiniowanym przepisami ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 1636; dalej "ustawa o obrocie instrumentami finansowymi"), jako spółka prowadząca rynek regulowany. Ze względu na szczególną rolę dla funkcjonowania rynku kapitałowego, działalność gospodarcza spółek prowadzących rynek regulowany poddana jest reglamentacji oraz podlega nadzorowi administracyjno-prawnemu pełnionemu przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Zgodnie z ustawą o obrocie instrumentami finansowymi przedmiotem działalności Strony może być wyłącznie: prowadzenie rynku regulowanego, organizowanie alternatywnego systemu obrotu, prowadzenie platformy aukcyjnej lub prowadzenie innej działalności w zakresie organizowania obrotu instrumentami finansowymi oraz działalności związanej z tym obrotem. W związku z tym Spółka świadczy kompleksowe usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, podlegające zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, ze zmianami, dalej "ustawa o VAT"), polegające na prowadzeniu rynku regulowanego (którego przedmiotem mogą być jedynie dłużne instrumenty finansowe), organizowaniu alternatywnego systemu obrotu (którego przedmiotem mogą być jedynie dłużne instrumenty finansowe), prowadzeniu organizowanego przez Ministra Rozwoju i Finansów elektronicznego rynku obrotu skarbowymi papierami wartościowymi (rynek działa pod nazwą T.), przedmiotem obrotu na tym rynku mogą być jedynie dłużne instrumenty finansowe emitowane przez Skarb Państwa (dalej łącznie "rynki instrumentów finansowych").

Przedstawione powyżej usługi kompleksowe świadczone są przez Stronę na rzecz członków/uczestników rynków instrumentów finansowych (m.in. firm inwestycyjnych, banków krajowych i zagranicznych oraz innych podmiotów finansowych spełniających stosowne wymagania ustawowe i regulaminowe), emitentów instrumentów finansowych wprowadzonych/dopuszczonych do obrotu na rynku instrumentów finansowych.

W ramach świadczenia powyższych usług Spółka wykonuje na rzecz członków/uczestników rynków instrumentów finansowych, emitentów oraz odbiorców danych rynkowych generowanych przez rynki instrumentów finansowych (dalej "Odbiorcy Danych") odpłatnie m.in. następujące czynności:

• dopuszczenie/wprowadzenie instrumentów finansowych do obrotu na rynku instrumentów finansowych,

• notowanie instrumentów finansowych dopuszczonych/wprowadzonych do obrotu na rynku instrumentów finansowych,

• realizacja operacji dotyczących instrumentów dłużnych notowanych na rynku instrumentów finansowych, związanych m.in. z obniżaniem wartości nominalnej instrumentów finansowych oraz zawieszaniem i wykluczaniem instrumentów finansowych z obrotu,

• prowadzenie dnia obrotu, w tym nadzór nad przebiegiem i porządkiem dnia obrotu,

• przyjmowanie, przetwarzanie i realizacja zleceń składanych na rynku przez członków/ uczestników rynków, anulowanie transakcji zawartych na rynku instrumentów finansowych,

• dystrybucja (upowszechnianie) danych rynkowych, w tym z prawem do dalszej dystrybucji na rzecz podmiotów inwestujących na rynkach instrumentów finansowych (dalej "Inwestorzy"); dystrybucja (upowszechnianie) danych rynkowych, w tym z prawem do dalszej dystrybucji może mieć leż miejsce na rzecz Odbiorców Danych, którzy nie są jednocześnie członkami/ uczestnikami rynków instrumentów finansowych.

Przedmiotem wniosku o interpretację są wyłącznie czynności polegające na dystrybucji (upowszechnianiu) danych rynkowych Odbiorcom Danych wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji na rzecz Inwestorów.

Strona wskazała, że obowiązek upowszechniania danych rynkowych z rynku regulowanego oraz alternatywnego systemu obrotu wynika wprost z przepisów prawa, tj. z ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczegółowych warunków, jakie musi spełniać rynek regulowany oraz platforma aukcyjna (Dz. U. z 2016 r. poz. 139). Z kolei w przypadku T. obowiązek upowszechniania danych rynkowych wynika z § 19 ust. 2 pkt 6 Regulaminu pełnienia funkcji Dealera Skarbowych Papierów Wartościowych, przyjętego przez Ministra Finansów w dniu 12 września 2016 r. (dalej "Regulamin DSPW").

Realizacja powyższego obowiązku upowszechniania danych rynkowych odbywa się w szczególności w drodze udostępniania przez Spółkę innym podmiotom informacji o danych transakcyjnych dotyczących instrumentów finansowych notowanych na rynkach instrumentów finansowych, w drodze przekazu elektronicznego. Podmiotami uprawnionymi do odbioru ww. informacji są:

- uczestnicy/ członkowie rynków instrumentów finansowych, otrzymujący informacje za pomocą systemów informatycznych tych tynków, na podstawie zawieranych ze Spółką umów o członkostwo,

- Odbiorcy Danych, także niebędący uczestnikami/ członkami rynków instrumentów finansowych, otrzymujący wskazane informacje na podstawie tzw. umów dystrybucyjnych - z prawem do korzystania z tych informacji na potrzeby prowadzonej działalności oraz ich dalszej dystrybucji do swoich klientów (Inwestorów).

Korzystając z udogodnień, jakie daje Wnioskodawcy członkostwo w grupie kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w W. SA ("GPW"), w celu optymalizacji sposobu wypełniania obowiązków w zakresie upowszechniania danych rynkowych, Spółka realizuje dystrybucję tych danych we współpracy z GPW, na podstawie umowy o rozpowszechnianie danych rynkowych zawartej z GPW 23 grudnia 2010 r. oraz we współpracy z E. posiadającą siedzibę w W., na podstawie umowy z 25 listopada 2004 r. w zakresie dystrybucji informacji z rynku T.

Dystrybucja danych rynkowych przez Odbiorców Danych, zarówno będących członkami/ uczestnikami rynków finansowych, jak i niebędących członkami/ uczestnikami, skierowana jest ostatecznie, co do zasady, do ich abonentów, będących Inwestorami, gdyż to oni są realnie zainteresowani danymi rynkowymi, informacje te służą do podejmowania i realizacji decyzji inwestycyjnych i zawierania transakcji na rynkach instrumentów finansowych. Specyfika zawierania transakcji wymaga posiadania możliwie najbardziej aktualnej wiedzy o notowaniach i kursach instrumentów finansowych notowanych na tych rynkach.

Strona traktuje przedmiotowe usługi, polegające na dystrybucji (upowszechnianiu) danych rynkowych Odbiorcom Danych, wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji na rzecz Inwestorów, jako zwolnione od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 w zw. z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, co zostało potwierdzone w interpretacji indywidualnej z 24 maja 2013 r. (sygn. IPPP3/443-251/13-2/IG), wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Strony.

Obecnie, z uwagi na zmianę przepisów będących podstawą dotychczasowego zwolnienia od podatku VAT, tj. uchylenie art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, Spółka chciałaby potwierdzić, że również w stanie prawnym obowiązującym od 1 lipca 2017 r. świadczona przez Spółkę usługa będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT.

W związku z powyższym opisem Strona zadała następujące pytanie: czy opisana w stanie faktycznym usługa świadczona przez Stronę, polegająca na dystrybucji (upowszechnianiu) danych rynkowych Odbiorcom Danych, wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji na rzecz Inwestorów, będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT w stanie prawnym obowiązującym od 1 lipca 2017 r.?

Zdaniem Wnioskodawcy opisana w stanie faktycznym usługa świadczona przez Spółkę będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT w stanie prawnym obowiązującym od 1 lipca 2017 r.

Na wstępie Strona wyjaśniła, że 29 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z 9 marca 2017 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017 r., poz. 791), która dokonała zniesienia podziału regulowanego na rynek giełdowy i pozagiełdowy. Tym samym pod wyrażeniem "prowadzenie rynku regulowanego" rozumie się - odnosząc się do nazewnictwa obowiązującego w poprzednim stanie prawnym - zarówno "spółkę prowadzącą giełdę", jak i "spółkę prowadzącą rynek pozagiełdowy", które to wyrażenia obowiązywały w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi w brzmieniu obowiązującym do 29 kwietnia 2017 r.

Dalej, Strona wskazała, że co do zasady świadczenie usług na terytorium Polski podlega opodatkowaniu VAT według podstawowej stawki VAT 23%, przy czym zarówno ustawa o VAT, jak i Dyrektywa 2006/112/WE przewidują zwolnienie dla kategorii usług określanych jako finansowa. Wśród zwolnień przewidzianych dla usług finansowych, stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, zwolnieniu od podatku podlegają usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie, który stanowi implementację do polskiego porządku prawnego art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE. Spółka wskazała, że polski ustawodawca przewidział również możliwość zwolnienia od podatku VAT dla usług stanowiących element usługi finansowej. Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, zwolnieniu od podatku podlega także świadczenie usługi stanowiącej element usługi wymienionej w art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41 przywołanej ustawy, która sama stanowi odrębną całość i jest właściwa oraz niezbędna do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41 ustawy o VAT.

Następnie Strona zaznaczyła, że zasadniczym przedmiotem jej działalności gospodarczej jest prowadzenie rynku regulowanego w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, którego przedmiotem są instrumenty finansowe. Działalność ta niewątpliwie podlega zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT. Spółka realizuje przedmiotową działalność w związku z jej kwalifikowanym statusem w obrocie gospodarczym, jako przewidziany przepisami prawa podmiot infrastruktury rynku kapitałowego. Działalność ta ma charakter tzw. działalności regulowanej, tj. ograniczona jest ramami prawnymi wynikającymi z ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. W tym zakresie zarówno ustawodawstwo krajowe, jak też unijne, nakłada na spółkę prowadzącą rynek regulowany szereg obowiązków, których wypełnienie stanowi warunek konieczny dla zgodnego z wymogami regulacyjnymi prowadzenia rynku regulowanego oraz organizowania alternatywnego systemu obrotu. Takim szczególnym obowiązkiem, jednocześnie wymogiem regulacyjnym, jest obowiązek dystrybucji (upowszechnienia) danych rynkowych, wynikający z przywołanych wcześniej przepisów prawa. W związku z tym, skoro obowiązek upowszechniania danych rynkowych został nałożony na spółki prowadzące rynek regulowany oraz alternatywny system obrotu przez ustawodawcę, a na organizatora rynku elektronicznego, o którym mowa w § 2 pkt 10 Regulaminu DSPW - przez Ministra Finansów, w ramach zarządzania długiem Skarbu Państwa, uznać należy, że dystrybucja (upowszechnianie) danych rynkowych Odbiorcom Danych, wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji na rzecz Inwestorów, stanowi właściwy i niezbędny element takiej działalności.

Strona, wskazując na obowiązującą od dnia 1 lipca 2017 r., zmianę w zakresie przepisów dotyczących zwolnienia z podatku VAT dla usług finansowych poprzez uchylenie art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, zwróciła uwagę, że uzasadnienie uchylenia przepisu art. 43 ust. 13 ustawy VAT nie powinno mieć bezpośredniego wpływu na zakres stosowania zwolnienia do usług finansowych wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7 i 38-41 ustawy o VAT, gdyż celem przedmiotowej zmiany jest ściślejsze odwzorowanie przepisów dyrektywy VAT dotyczących zakresu stosowania zwolnienia do usług finansowych i ubezpieczeniowych oraz orzecznictwa TSUE. Z uwagi na to, że interpretacja zgodna z orzecznictwem TSUE w zakresie usług finansowych może i powinna zostać wyprowadzona bezpośrednio z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 7 i 38-41, przepis art. 43 ust. 13 jest zbędny i należy go usunąć w całości. Przy dokonywaniu interpretacji przepisów art. 43 ust. 1 pkt 7 i 38-41 ustawy o VAT uwzględniane będzie orzecznictwo TSUE dotyczące usług finansowych (w tym usług stanowiących element usług finansowych). Ze zwolnienia będą nadal korzystać usługi stanowiące element usług finansowych wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7 i 38-41, jeżeli takie zwolnienie wynika z orzecznictwa TSUE.

Strona podnisła, że zgodnie z orzecznictwem TSUE ze zwolnienia z tytułu usług finansowych nie mogą korzystać świadczone odrębnie usługi wspierające usługi finansowe, nawet jeśli są niezbędne do ich świadczenia, ale mają czysto techniczny charakter, np. usługi administracyjne, usługi cali center, usługi "swift" (usługa elektronicznego przesyłania wiadomości na rzecz instytucji finansowych).

Zdaniem Strony uchylenie przepisu art. 43 ust. 13 ustawy o VAT nie powinno mieć wpływu na możliwość zastosowania zwolnienia od podatku VAT w odniesieniu do usług, które obecnie korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 40-41, stanowiących odpowiedniki dla przepisów Dyrektywy 2006/112/WE (art. 135 ust. 1 lit. d oraz art. 135 ust. 1 lit f). W konsekwencji, w ocenie Spółki świadczone przez nią usługi polegające na udostępnianiu serwisów danych giełdowych w czasie rzeczywistym, które obecnie korzystają ze zwolnienia od podatku VAT w oparciu o art. 43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, również po wejściu w życie Ustawy zmieniającej powinny korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT w stanie prawnym obowiązującym od 1 lipca 2017 r.

Następnie Strona omówiła charakter świadczonej usługi, powołując się przy tym na odpowiednie orzecznictwo TSUE i podkreśliła, że usługa polegająca na upowszechnianiu danych rynkowych Odbiorcom Danych, wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji, niewątpliwie stanowi element składowy usługi finansowej, jaką jest prowadzenie rynków instrumentów finansowych (która stanowi usługę zwolnioną od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. pkt 41 ustawy o VAT), bowiem jest ściśle związana z usługą finansową i ma na celu umożliwienie i wsparcie wykonywania przez Stronę działalności w zakresie obrotu instrumentami finansowymi. Oznacza to, że bez świadczenia tej usługi pomocniczej organizowanie rynków instrumentów finansowych nie mogłoby być w efekcie zrealizowane (zarówno ze względów regulacyjnych, jak też i praktycznych). Inaczej mówiąc, udostępnienie danych rynkowych w ramach analizowanej usługi służy wyłącznie rozpowszechnianiu danych rynkowych Inwestorom za pomocą możliwie najszerszego zakresu kanałów dystrybucji w celu zapewnienia jak najszerszego dostępu do tych danych.

Ponadto, w ocenie Wnioskodawcy, bez czynności prowadzenia rynków instrumentów finansowych usługa udostępniania danych rynkowych, jako usługa odrębna, oderwana od prowadzenia rynków instrumentów finansowych, nie mogłaby być świadczona. Natomiast z drugiej strony, prowadzenie rynków instrumentów finansowych nie byłoby praktycznie możliwe bez udostępniania przez Spółkę danych rynkowych niezbędnych do dokonania transakcji, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT (tj. transakcji, których przedmiotem są instrumenty finansowe). Świadczenie analizowanej usługi nie stanowi celu samego w sobie, lecz stanowi warunek konieczny (wymagany obowiązującymi przepisami prawa lub regulacjami ustanowionymi przez podmiot zarządzający długiem publicznym - Ministerstwo Finansów) do świadczenia usługi podstawowej oraz stanowi jedynie środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z usługi podstawowej (płynny rynek instrumentów finansowych dający jak najbardziej aktualne ceny instrumentów finansowych na rynku kapitałowym jako całości).

Zdaniem Wnioskodawcy usługa udostępniania danych rynkowych nie stanowi usługi technicznej, która - w świetle przytoczonego orzecznictwa Trybunału - nie powinna korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Analizowana usługa ma bowiem bezpośredni wpływ na dokonywanie konkretnych transakcji, których przedmiotem są instrumenty finansowe - efektywnie skutkując faktyczną zmianą sytuacji finansowej stron danej transakcji. Celem usługi jest zatem doprowadzenie do realizacji transakcji na instrumentach finansowych.

W konsekwencji, świadczona przez Stronę usługa dystrybucji (upowszechniania) danych rynkowych Odbiorcom Danych, wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji na rzecz Inwestorów, powinna zostać uznana za usługę stanowiącą element usługi finansowej, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, korzystającą ze zwolnienia od podatku VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, niezależnie od obowiązywania art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, świadczona przez Skarżącą usługa stanowi odróżniającą się całość oraz stanowi element składowy usługi zasadniczej, jaką jest prowadzenie rynków instrumentów finansowych, a bez czynności organizowania rynków instrumentów finansowych usługa udostępniania danych rynkowych nie mogłaby być świadczona.

W interpretacji indywidualnej z dnia 25 sierpnia 2017r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej “Dyrektor") powyższe stanowisko wnioskodawcy uznał za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu przywołał treść art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2, art. 41, art. 43 ust. 1 pkt 41 oraz art. 43 ust. 13 i 15 ustawy o VAT. Wskazał, że stosownie do art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustawr (Dz. U. z 2016 r., poz. 2024), od dnia 1 lipca 2017 r. w art. 43 ustawy uchylony został ust. 13 i 14, oraz, że zmiana ta prowadzi do usunięcia z regulacji dotyczących zwolnień od VAT, zwolnienia dla usług stanowiących element zwolnionej od podatku usługi finansowej lub ubezpieczeniowej, wymienionej w art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz 37-41 ustawy, stanowiących odrębną całość oraz będących właściwymi i niezbędnymi do świadczenia usługi zwolnionej. Celem przedmiotowej zmiany jest ściślejsze odwzorowanie przepisów dyrektywy VAT dotyczących zakresu stosowania zwolnienia do usług finansowych i ubezpieczeniowych oraz orzecznictwa TSUE.

Następnie organ wyjaśnił, że w celu ustalenia, czy świadczone przez Spółkę usługi będą korzystać ze zwolnienia od podatku, uwzględnić należy orzecznictwo TSUE dotyczące usług finansowych (w tym usług stanowiących element usług finansowych). W związku z tym analizie poddał następujące orzeczenia TSUE: z 5 czerwca 1997 r. w sprawie C-2/95 SDC, z 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 CSC Financial Services Ltd. oraz z 28 lipca 2011 r. C-350/10 Nordea Pankki Suomi Oyj TSUE (powołane również przez Wnioskodawcę). Z analizy tej wyprowadził wniosek, że ze zwolnienia będą korzystać usługi stanowiące element usług finansowych, jeżeli: z ogólnego punktu widzenia stanowią osobną całość, obejmują funkcje charakterystyczne dla usługi zwolnionej, świadczone usługi muszą pociągać za sobą zmiany w sytuacji prawnej i finansowej zainteresowanych podmiotów.

Z kolei przeniesienie powyższego na grunt niniejszej sprawy doprowadziło organ do wniosku, że świadczona przez Wnioskodawcę usługa polegająca na upowszechnianiu danych rynkowych Odbiorcom Danych, wraz z uprawnieniami do ich dalszej dystrybucji stanowi odrębną całość, jednakże nie spełnia specyficznych i istotnych funkcji zwolnionej z podatku usługi finansowej, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy.

Organ podkreślił, że aby opisane czynności mogły zostać uznane za zwolnione, czynności te muszą być właściwe - w znaczeniu: specyficzne (specyficzny - właściwy wyłącznie dla danej osoby, danego przedmiotu czy zjawiska). Z kolei "właściwe" w semantycznym znaczeniu oznacza tyle co zgodnie z jakąś normą, przepisami itp., charakterystyczne dla kogoś lub czegoś, mające najbardziej typowe, charakterystyczne cechy dla danego gatunku, grupy przedmiotów czy zjawisk; nie rzekome, nie fałszywie, prawdziwe, powołane prawnie do jakiś zadań, kompetentne (B. Dunaj, Popularny słownik języka polskiego, Warszawa 2000, s. 787). Połączenie słowa "właściwe" z usługami opisanymi w art. 43 ust. 1 pkt 41, prowadzi – zdaniem Dyrektora - do wniosku, wedle którego z podanych wyżej znaczeń słowa "właściwe" istotne znaczenie będą miały tylko niektóre z nich, a mianowicie słowa "charakterystyczny dla kogoś lub czegoś", "stanowiący najważniejszą część czegoś", “mający typowe cechy danego gatunku, grupy przedmiotów lub zjawisk". Aby zatem uznać usługę za właściwą musi ona z ogólnego punktu widzenia stanowić odrębną całość, w rezultacie obejmując funkcje charakterystyczne dla usługi zwolnionej.

W ocenie organu opisana czynność, tj. upowszechnianie informacji giełdowych nie obejmuje funkcji charakterystycznych dla zwolnionej usługi finansowej, mianowicie nie posiada specyficznych i istotnych elementów operacji finansowych, wskazanych w ww. orzecznictwie, nie skutkuje przekazaniem środków pieniężnych, nie zmienia sytuacji prawnej i finansowej stron, jest jedynie świadczeniem technicznym w postaci udostępnienia danych.

Dyrektor wskazał, że przepis art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT stanowi o usługach, których przedmiotem są instrumenty finansowe. Natomiast, zdaniem organu, upowszechnianie danych rynkowych przez Wnioskodawcę nie jest usługą, której przedmiotem są instrumenty finansowe w rozumieniu tego przepisu, ponieważ istotą tych usług nie jest obrót instrumentami finansowymi. Upowszechnianie informacji rynkowych, stanowi pomocnicze narzędzie analityczne przydatne inwestorom w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, będąc jednocześnie punktem odniesienia dla oceny efektywności inwestowania, oddaje obraz rynku i wpływa na jego transparentność, dostarcza wszystkim zainteresowanych odbiorcom wiedzy o zmianach zachodzących na rynku i pozwala wnioskować o przyszłych kierunkach jego rozwoju. Zatem pomimo, że wskazane czynności odnoszą się w pewien sposób do instrumentów finansowych, gdyż na podstawie danych rynkowych podejmowane są przez inwestorów decyzje inwestycyjne, czego efektem jest przeprowadzanie określonych transakcji, to z całą pewnością nie można uznać, że ich przedmiotem są instrumenty finansowe.

Dyrektor zwrócił też uwagę na różnicę znaczeniową pomiędzy określeniem "których przedmiotem są" oraz "odnoszące się do". Okoliczność, że upowszechnienie danych rynkowych jest czynnością pomocniczą i może w konsekwencji prowadzić do realizacji transakcji na instrumentach finansowych, nie oznacza, że jest to usługa, której przedmiotem są instrumenty finansowe. Przedmiotem wskazanej usługi jest wyłącznie udostępnienie (upowszechnianie, przekazywanie) danych rynkowych, a więc informacji, co stanowi czynność wyłącznie techniczną. Nie można zgodzić się z Wnioskodawcą, że analizowana usługa ma "bezpośredni wpływ na dokonywanie konkretnych transakcji, których przedmiotem są instrumenty finansowe". Transakcje w zakresie obrotu instrumentami finansowymi będą miały miejsce na dalszym etapie obrotu, celem usługi jest natomiast przekazywanie informacji.

W konsekwencji organ stwierdził, że czynności polegające na upowszechnianiu danych rynkowych mogą co najwyżej przekładać się na efektywność realizacji transakcji na instrumentach finansowych, jednakże nie można uznać ich za właściwe i specyficzne, ponieważ nie obejmują funkcji charakterystycznych dia usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe, a więc jako mające charakter czysto techniczny, nie stanowią świadczenia, którego przedmiotem są instrumenty finansowe, zatem nie podlegają zwolnieniu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT. Tym samym przedmiotowe usługi będą opodatkowane zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy stawką podatku w wysokości 23%.

Na powyższą interpretację Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedstawiona we wniosku usługa dystrybucji (upowszechniania) danych rynkowych Odbiorcom Danych, wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji na rzecz Inwestorów, nie stanowi elementu świadczenia, którego przedmiotem są instrumenty finansowe, a w konsekwencji uznanie, że świadczona przez Spółkę usługa - jako mająca charakter czysto techniczny - nie może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług w stanie prawnym obowiązującym od 1 lipca 2017 r., podczas gdy, świadczona przez Spółkę usługa spełnia kryteria określone przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące usług finansowych pozwalające na uznanie tej usługi za stanowiącą element usługi finansowej, a w konsekwencji, powinna korzystać ze zwolnienia od podatku VAT.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu poddana została interpretacja indywidualna w przedmiocie możliwości zastosowania w odniesieniu do stanu faktycznego opisanego we wniosku o jej udzielenie zwolnienia z podatku od towarów i usług wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, tj. do świadczonych przez Skarżącą usług, polegających na dystrybucji (upowszechnianiu) danych rynkowych Odbiorcom Danych wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji na rzecz Inwestorów.

W związku z tym przypomnieć należy, że art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT stanowi, że zwalnia się od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa ustawie z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ( Dz.U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 ze zm.) z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie. Przepis ten jest implementacją obecnie obowiązującego art. 135 ust. 1 lit. d dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej ( Dz.U.UE.L 2006.347.1 ze zm.). Do 30 czerwca 2017r. obowiązywał art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, którym polski ustawodawca rozszerzył zwolnienie przewidziane w cytowanym powyżej art. 135 ust. 1 lit. d dyrektywy, co wynika wprost z bezpośredniego porównania treści tychże przepisów. Natomiast z dniem 1 lipca 2017 r. art. 43 ustawy o VAT został uchylony ustawą z dnia 1 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016r., poz. 2024). Wyeliminowanie art. 14 ust. 13 ustawy o VAT z porządku prawnego było konsekwencją wyroku TSUE z dnia 17 marca 2016r. w sprawie C-40/15 Minister Finansów przeciwko A.

Dokonując wykładni badanego przepisu nie sposób nie zauważyć, że stanowi on odzwierciedlenie tez wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczących zwolnienia z podatku w zakresie usług finansowych przewidzianego w treści art. 135 ust. 1 lit. d dyrektywy 112. Na potrzeby rozpoznawanej sprawy oznacza to konieczność dokonania wykładni autentycznej w zgodzie orzecznictwem trybunalskim skoro stanowi ono źródło regulacji w tym zakresie. Chodzi zatem o powtarzaną w cytowanych poniżej wyrokach tezę, zgodnie z którą, aby móc zakwalifikować czynność jako czynność zwolnioną z opodatkowania wykonane usługi powinny tworzyć odrębną całość, która jeśli oceniać ją globalnie, w konsekwencji wypełnia specyficzne i istotne funkcje usługi opisanej w tym przepisie ( por. wyroki TS UE w sprawach: C-2/95 pkt 66, C-235/00 pkt 25, C-169/04 pkt 70, C-453/05 pkt 27, C-242/08 pkt 450). Innymi słowy dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w badanym przepisie ustawodawca przewidział wymóg, aby dana usługa była nie tylko niezbędna, ale też specyficzna dla świadczenia usługi finansowej. A zatem zwolnieniu od VAT podlegają tylko takie czynności, będące odrębnym elementem usługi finansowej, które zmieniają sytuację prawną lub finansową beneficjenta usługi (patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2017 r. I FSK 1002/15, publ. baza LEX nr 2273850). Nadto przyjąć należy, że sama niezbędność czynności dla wykonania usługi zwolnionej, nie przesądza jeszcze, że ta czynność sama w sobie również jest zwolniona. Do zastosowania bowiem zwolnienia czynność powinna wypełniać też specyficzne i istotne funkcje usługi finansowej. Innymi słowy do zwolnienia o jakim mowa w art. 41 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT dochodzi jedynie wówczas gdy spełnione są łącznie wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie.

A zatem poprawnie w udzielonej interpretacji indywidualnej organ wskazał, że opisane we wniosku, a wykonywane przez Skarżącą usługi są czynnościami rodzajowo oddalonymi od usług zasadniczych, w związku z czym nie można im nadać cech usług właściwych usługom finansowym. Nie obejmują bowiem cech charakterystycznych dla tych usług, nie zmieniając sytuacji prawno - finansowej stron transakcji. Zgodzić się należy z poglądem organu, że z uwagi na ich charakter bliższe są usługom technicznym w postaci udostępniania danych, gdyż ich zasadniczym celem jest ułatwienie inwestorom podejmowania decyzji inwestycyjnych, będąc jednocześnie punktem odniesienia dla oceny efektywności inwestowania. Usługi te dostarczają wszystkim zainteresowanym odbiorcom wiedzy o zmianach zachodzących na rynku i pozwalają wnioskować o przyszłych kierunkach jego rozwoju. Niewątpliwie usługi te odnoszą się w pewien sposób do instrumentów finansowych, gdyż na podstawie danych rynkowych podejmowane są przez inwestorów decyzje inwestycyjne, czego efektem jest przeprowadzanie określonych transakcji, ale – jak słusznie wskazał organ – nie można uznać, że ich przedmiotem są instrumenty finansowe.

Skarżąca na poparcie swojego stanowiska przywołała właściwie dwa (powtarzające się argumenty). Po pierwsze, że usługa polegająca na upowszechnianiu danych rynkowych Odbiorcom Danych, wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji, niewątpliwie stanowi element składowy usługi finansowej, jaką jest prowadzenie rynków instrumentów finansowych, bowiem jest ściśle związana z usługą finansową i ma na celu umożliwienie i wsparcie wykonywania przez Skarżącą działalności w zakresie obrotu instrumentami finansowymi. Innymi słowy usługa ta jest ściśle związana z działalnością Skarżącej, gdyż bez tej usługi działalność Skarżącej nie mogłaby być wykonywana. Po drugie, usługa ta, jako usługa odrębna, oderwana od prowadzenia rynków instrumentów finansowych, nie mogłaby być świadczona. A zatem to uzasadnienie Strony wskazuje jedynie na ścisły związek pomiędzy przedmiotową usługą a świadczeniem przez Skarżąca usług w ramach rynku instrumentów finansowych.

Odnosząc się do tej argumentacji należy stwierdzić, że cechuje ją znaczna ogólnikowość i nie wiadomo w istocie z czego Skarżąca wnioskuje o spełnieniu cechy “właściwości" usług opisanych we wniosku o interpretację. Jak natomiast wskazano powyżej, niezbędność czynności (w tym przypadku usług polegających na dystrybucji/upowszechnianiu danych rynkowych Odbiorcom Danych wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji na rzecz Inwestorów) dla wykonania usługi zwolnionej, nie przesądza jeszcze, że ta czynność sama w sobie również jest zwolniona. Do zastosowania bowiem zwolnienia czynność powinna wypełniać też specyficzne i istotne funkcje usługi finansowej czego nie można powiedzieć o przedmiotowych usługach.

Reasumując, wydana w sprawie indywidualna interpretacja, zdaniem Sądu, nie narusza wskazanego w skardze przepisu prawa materialnego tj. art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, a jedynie dokonuje odmiennej oceny konsekwencji podatkowoprawnych wskazanych przez Stronę okoliczności stanu faktycznego i zdaniem Sądu ocena ta jest prawidłowa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. 2017 r., poz. 1369, ze zmianami), skargę oddalił.