Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 526/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.124 ust.4
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. G.-D. na decyzję Wojewody z dnia 4 marca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

W decyzji z dnia 22 października 2015 r., (nr [.....] ) Starosta C :

- orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej T. obszar wiejski, obręb nr [.....] – P. , oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr [.....] o pow. 0,5730 ha, stanowiącej własność M.D. , poprzez udzielenie zezwolenia [.....] Sp. z o.o. w W. Oddział w Z., na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250 CN 2,5 MPa - etap II w ramach zadania pod nazwą: "Przebudowa gazociągu wysokiego ciśnienia DN250 CN 2,5 MPa relacji [.....] w miejscowości C. i [.....] " (...). Zezwolenie obejmuje prawo wstępu na przedmiotową nieruchomość na okres 6 miesięcy od dnia zajęcia nieruchomości celem wykonania prac ziemnych i montażowych dla przedmiotowej inwestycji oraz na czas utrzymania gazociągu zgodnie z wyznaczoną strefą kontrolowaną oznaczoną na załączniku do decyzji. Projektowany gazociąg ma przebiegać przez działkę nr [.....] na długości 33,66 m, natomiast powierzchnia planowanej strefy kontrolowanej zajmie 201,96 m2, a powierzchnia pasa montażowego 336,36 m2. (...), (pkt 1);

- zobowiązał [.....] Sp. z o.o. w W. , Oddział w Z. , do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót związanych z ww. inwestycją, a w przypadku jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania (pkt 2);

- zobowiązał [.....] Sp. z o.o. w W. , do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie udzielonego zezwolenia w formie protokolarnego opisu, dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i stron postępowania który następnie miał być przedłożony Staroście C. w terminie l miesiąca od zakończenia prac na nieruchomości wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego określającą wartość poniesionych szkód i zmniejszenia się wartości nieruchomości (pkt 3);

Dodatkowo Starosta C. wskazał, iż ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej na jego wniosek, zaś obowiązek udostępnienia przedmiotowej nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej (pkt 4 i 5).

Organ I instancji orzekając w przedmiotowej sprawie wskazał, iż inwestycja planowana na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [.....], obr. [.....] , jedn. ewid. T. -obszar wiejski, polegająca na realizacji zamierzenia pn.: "Przebudowy gazociągu wysokiego ciśnienia DN250 CN 2,5 MPa relacji [.....] w miejscowości C. i [.....] ", jest zgodna z decyzją Burmistrza Miasta T. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z 18 maja 2015r. (znak [.....] ), która stała się prawomocna 22 czerwca 2015r.

Organ I instancji uwzględnił również fakt, iż rokowania przeprowadzone w tym zakresie pomiędzy inwestorem a właścicielką ww. nieruchomości nie przyniosły rezultatu w postaci wyrażenia zgody przez M.G. na zaproponowane warunki finansowe związane z projektowanym na przedmiotowej nieruchomości przebiegiem planowanej inwestycji (pisma M.G. z 29 listopada 2014 r. oraz z 9 stycznia 2015 r.).

Odwołanie od ww. decyzji Starosty C. z 22 października 2015r. złożyła M.G. Wojewoda [.....] decyzją z dnia 4 marca 2016r., (nr [.....] ), działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015, poz. 1774 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23), uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji (pkt I). Organ odwoławczy orzekł równocześnie (pkt II):

o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej własność M.G. , poprzez udzielenie zezwolenia [.....] Sp. z o.o. w W. , na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250 CN 2,5 MPa - etap II (...) Zezwolenie obejmuje prawo wstępu na przedmiotową nieruchomość na okres 6 miesięcy od dnia zajęcia nieruchomości celem wykonania prac ziemnych i montażowych dla przedmiotowej inwestycji oraz na czas utrzymania gazociągu zgodnie z wyznaczoną strefą kontrolowaną oznaczoną na ww. załączniku graficznym do decyzji Starosty C. z 22 października 2015 r. Projektowany gazociąg ma przebiegać przez działkę nr [.....] na długości 33,66 m, natomiast powierzchnia planowanej strefy kontrolowanej zajmie 201,96 m2, a powierzchnia pasa montażowego 336,36 m2. W strefie kontrolowanej nie wolno wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów, oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania.

umorzył postępowanie w pozostałym zakresie orzeczonym w decyzji Starosty C. z 22 października 2015 r., dotyczącym zobowiązania [.....] Sp. z o.o. w W. , do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót związanych z ww. inwestycją, a w przypadku jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania (punkt 2 decyzji Starosty C. ) oraz do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie udzielonego zezwolenia w formie protokolarnego opisu (...) (punkt 3 decyzji Starosty C.).

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że planowana inwestycja stanowi wypełnienie przesłanki zawartej w art. 124 ust. 1 u.g.n., tzn. "zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym lub w przypadku jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji". Również wymóg zasięgu lokalnego omawianego zamierzenia jako inwestycji celu publicznego jest zdaniem organu II instancji spełniony w przedmiotowej sprawie, bowiem ma ona służyć dostarczaniu ludności gazu.

W ocenie Wojewody [.....] został również spełniony wymóg przeprowadzenia rokowań miedzy właścicielem nieruchomości a inwestorem. Niepowodzenie przeprowadzonych negocjacji wynikało z zasadniczo odmiennych oczekiwań finansowych właściciela przedmiotowej nieruchomości w stosunku do propozycji składanych przez [.....] Sp. z o.o.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalenie wysokości i warunków przyznania rekompensaty z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości staje się aktualne dopiero w następstwie wykonania inwestycji objętej zezwoleniem.

Odnosząc się do zarzutu strony odwołującej się, iż decyzja Starosty C. z 22 października 2015 r. zezwala na zbyt długi okres wykonywania robót budowlanych związanych z powyższą inwestycją, uznano, mając na uwadze rozmiar całej przedmiotowej inwestycji (która jedynie na terenie gminy T. ma mieć długość 619 m i stanowić ma wszak jeden obiekt budowlany) oraz parametry projektowanego przewodu (gazociąg wysokiego ciśnienia DN 250 CN 2,5 MPa), że wnioskodawca przedstawił wystarczające uzasadnienie dla 6-cio miesięcznego terminu zajęcia przedmiotowej nieruchomości celem wykonania niezbędnych prac.

Pomimo powyższych ustaleń co do prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji w omawianej części, zaskarżoną decyzję uchylono w całości (pkt I) i orzeczono w sposób przedstawiony w pkt. II ppkt 1 i 2 sentencji przedmiotowego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy stwierdził bowiem wadliwość ww. decyzji Starosty C. w zakresie zobowiązania [.....] Sp. z o.o., do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót - a w przypadku, jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty - zapłaty odszkodowania oraz do inwentaryzacji szkód.

Wojewoda [.....] wyjaśnił, że wyżej opisane, zawarte w decyzji organu I instancji obowiązki nałożone na inwestora wynikają z mocy samego prawa (art. 126 ust. 4 u.g.n.).

Ponadto obowiązujące przepisy prawa nie przewidują umocowania dla nakładania przez organy administracji w omawianej sytuacji obowiązku inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie udzielonego zezwolenia w formie protokolarnego opisu, dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i stron postępowania, który następnie ma być przedłożony organowi administracji publicznej w terminie 1 miesiąca od zakończenia prac na nieruchomości wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego określającą wartość poniesionych szkód i zmniejszenia się wartości nieruchomości.

Skargę na wyżej opisaną decyzję Wojewody [.....] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.G.

Skarżąca wskazała, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Niezrozumiałe są dla skarżącej powody rażącego uprzywilejowania przedsiębiorstw gazowych w stosunku do właścicieli działek, na których ma przebiegać gazociąg. Zaproponowana jej przez [.....] Sp. z o.o. kwota ustanowienia przesyłu wydaje się skarżącej drastycznie zaniżona. Skarżąca pod rozwagę poddaje fakt, że prywatne nieruchomości na tak ogromną skalę wykorzystywane są w zasadzie nieodpłatnie przez zakłady gazowe czy energetyczne. Nadto w skardze zawarła żądanie ustalenia należnej opłaty za służebność przesyłu i wypłatę stosownego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jej nieruchomości.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie dostarczyła argumentów mogących uzasadniać konieczność jej uchylenia.

Stanowiący podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwia ograniczenie w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Przedstawiona regulacja ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że tylko w sytuacji braku zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z wykonaniem określonej inwestycji, gdy prowadzone negocjacje pomiędzy właścicielem a inwestorem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość - organ administracji jest uprawniony do działania w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Organ administracji jest zobligowany do zbadania czynności poprzedzających złożenie wniosku, w tym sprawdzenia przeprowadzonych między stronami rokowań. Z uwagi na ograniczenie w swobodnym korzystaniu z prawa własności istotne jest jednoznaczne określenie przebiegu inwestycji przez daną nieruchomość jak również precyzyjne określenie na czym polega uszczuplenie władztwa właściciela w zakresie niezbędnym do wykonania inwestycji.

W ocenie Sądu należy uznać, że stosownie do przepisu art. 124 ust. 3 u.g.n. przeprowadzono prawidłowo rokowania. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie określają prawnej formy prowadzenia rokowań. Powszechnie w orzecznictwie przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r. I OSK 1307/05, wyrok WSA w Gorzowie z dnia 31 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 579/07 lex nr 357505, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 381/09 lex nr 574097).

Wbrew twierdzeniom skarżącej, zawartym w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze, Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie prawidłowo przeprowadzone zostały rokowania, o których stanowi art. 124 ust. 3 u.g.n. Za wnioskiem tym przemawia znajdująca się w aktach sprawy korespondencja między inwestorem a skarżącą. Z korespondencji tej wynika m.in. to, że czasie prowadzonych negocjacji, skarżąca uzależniła swoją zgodę na budowę po swojej nieruchomości gazociągu od zaproponowanej przez siebie kwoty wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, bowiem w jej ocenie, kwota ustalona przez inwestora była zaniżona.

W toku całego postępowania administracyjnego wyraźnie było akcentowane stanowisko skarżącej, która "wyrażała" zgodę na budowę po jej działce gazociągu, ale była to zgoda warunkowa. Dopóki więc inwestor nie spełnił warunków udzielenia tej zgody – o uzgodnieniu stanowisk stron nie mogło być mowy. Sąd nie ma też wątpliwości, że właśnie taki był także zamiar skarżącej. Skarżąca uzależniała udzielenie zgody od zaproponowania satysfakcjonującego ją wynagrodzenia .

Powyższe oznacza spełnienie wymogów stawianych przez zaskarżony art. 124 ust. 3 u.g.n. Zawiera on jedynie nakaz, aby wydanie zezwolenia poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac, nie wymieniając konieczności umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji publicznej przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Warunkiem są rokowania, a zatem de facto przystąpienie do rozmów w celu osiągnięcia porozumienia. Przepis ten nie określa formy prowadzenia rokowań. Rokowania nie oznaczają więc konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Nadto jeśli druga strona (właściciel) sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lub nie zajmuje stanowiska wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań, gdyż nie można wymagać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska.

Z kolei nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 ustawy. W celu zadośćuczynienia obowiązkowi przeprowadzenia rokowań wystarcza sytuacja, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Jeżeli zatem, mimo zaproponowania stanowisk nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac.

Nie ma przy tym w ocenie Sądu znaczenia, jakimi przesłankami kierował się właściciel danej nieruchomości, odmawiając w istocie wyrażenia zgody na budowę na jego działce gazociągu. Skarżąca mogła podnosić dowolne argumenty i dowolne warunki uzależniające od wyrażenia zgody na daną inwestycję.

Skoro nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie rokowania zakończyły się niepowodzeniem, to uzasadnionym było złożenie wniosku o wydanie stosownego zezwolenia.

W decyzji wydawanej na podstawie art. 124 u.g.n. obowiązkiem organu było również wskazanie na konkretny przedział czasowy zajęcia danej nieruchomości. W ocenie Sądu ten przedział czasowy został w zaskarżonej decyzji określony w sposób dostatecznie pozwalający na jego precyzyjne wskazanie. Nie powoduje to wobec właściciela tej nieruchomości nadmiernego ograniczenia w sprawie wykonywania własności ponad proporcjonalny zakres. Tym samym skoro w tej sprawie zamierzano ograniczyć prawo własności na określony czas, to dopuszczalnym było podanie okresu 6 miesięcy od chwili rozpoczęcia robót montażowych.

Należy bowiem jeszcze raz przypomnieć, że art. 124 ust. 1 u.g.n. ma na celu przede wszystkim zabezpieczenie inwestora w zakresie możliwości realizacji danej inwestycji. Właściciel działki nie jest nieproporcjonalnie pokrzywdzony ograniczeniem jego własności, jeżeli to ograniczenie jest wyraźnie sprecyzowane czasowo.

Organ odwoławczy słusznie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję Starosty C. z powodu zawartych w niej (pkt 2 i 3) zapisów nakładających na inwestora obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a przypadku, gdy byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty – zobowiązujących wnioskodawcę do zapłaty odszkodowania oraz do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie udzielonego zezwolenia w formie protokolarnego opisu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie zaaprobowano stanowisko zgodnie, z którym decyzja wydana na podstawie art. 124 u.g.n. stanowi tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2003 r., sygn. akt SA/Rz 1635/00; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 757/14, opub. w LEX nr 1636353), w rozumieniu art. 3 pkt 11 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), tylko w granicach określonych w decyzji ograniczającej sposób korzystania. Decyzja ta, jeśli chodzi o jej skutki jest podobna do aktu wywłaszczeniowego, nie jest wywłaszczeniem. Tym samym także i tryb ustalenia ewentualnego odszkodowania za zajętą na podstawie art. 124 u.g.n. nieruchomość jest odmienny od sytuacji, gdyby miało miejsce wydanie aktu wywłaszczeniowego w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do art. 124 ust. 4 u.g.n. na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu gazociągu. Natomiast w przypadku, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n., zgodnie z którym przysługuje odszkodowanie za powstałe szkody. Roszczenie odszkodowawcze może być dochodzone dopiero po wybudowaniu przewodów lub urządzeń i nie można go określić w decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1398/06, opub. w LEX nr 427507).

Jeszcze raz należy więc wyraźnie wskazać, że starosta wydający decyzję w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie może ustalać odszkodowania, ponieważ to inwestor ma obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności czy znaczne koszty, to wtedy służy właścicielowi takiej nieruchomości (współwłaścicielom) odszkodowanie z art. 128 ust. 4 u.g.n. W sytuacji zaś, gdyby założenie lub przeprowadzenie gazociągu (lub innych urządzeń wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n.) uniemożliwiało właścicielowi albo współwłaścicielom dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel (współwłaściciele) mogą żądać, aby nastąpiło nabycie od właściciela (współwłaścicieli) na rzecz Skarbu Państwa w drodze umowy, prawa własności (współwłasności, użytkowania wieczystego) danej nieruchomości (art. 124 ust. 5 u.g.n.).

Podsumowując, przewidziane w ww. przepisie odszkodowanie ma rekompensować realne szkody powstałe wskutek realizacji nadanego decyzją uprawnienie do ingerencji w cudzą własność. Z natury rzeczy więc odszkodowanie to nie może być ustalone już w decyzji nadającej takie uprawnienie. Decyzja o ustaleniu odszkodowania w tym wypadku wydawana jest odrębnie, po ziszczeniu się przesłanek określonych przepisem art.124 ust. 4 ugn. (wyrok NSA z dnia 5 października 2007 I OSK 1389/06 – lex 427507).

Zatem podkreślić należy, że przepis art. 124 u.g. (nadający inwestorowi prawo czasowego zajęcia nieruchomości innej osoby celem wykonania określonych robót budowlanych na warunkach określonych tylko w tymże przepisie), nie reguluje i nie może regulować kwestii związanych z ustaleniem czy to zasad odszkodowania za zajętą nieruchomość i wyrządzone szkody (o ile takowe będą miały miejsce), czy też zasad wykonywania służebności przesyłu. Te sprawy, tj. dotyczące odszkodowania i służebności przesyłu, powinny zostać uregulowane w odrębnych postępowaniach.

Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organu odwoławczego w przedmiocie braku ustanowienia w decyzji obowiązku przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Wskazany obowiązek wynika bowiem wprost z ustawy tj. z ust. 4 art. 124 u.g.n. I nawet gdyby uznać dopuszczalność zamieszczenia go w decyzji, to rozstrzygnięcie takie miałoby co najwyżej charakter informacyjny (vide: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 października 2013 r. II SA/Go 693/13 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Nie ma zatem konieczności zamieszczania tego obowiązku w decyzji zezwalającej na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów, przewodów i urządzeń, a tym bardziej nie ma podstaw do wydawania odrębnej decyzji administracyjnej określającej ten obowiązek (P. Wojciechowski, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, P. Czechowski (red.), Opublikowano: WK2015, Lex).

Odnosząc się do konstrukcji zaskarżonej decyzji wskazać należy, że w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. konieczne jest określenie sposobu dokonania ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości. Z tego względu decyzja musi wskazywać jednoznacznie zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela, i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego. Wszystkie istotne elementy i wynikające z nich uprawnienia i obowiązki stron oraz zakres i charakter ograniczenia zostały poprawnie i szczegółowo sformułowane w zaskarżonym akcie (pkt II ppkt 1 decyzji Wojewody [.....] z 4 marca 2016r.).

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w przedmiocie zastrzeżeń wysuwanych pod adresem ustawowych regulacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, podkreślenia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracyjnej sprawowana jest w oparciu o kryterium legalności a nie słuszności podjętych rozstrzygnięć. Podnoszone przez skarżącą kwestie dotyczące "krzywdzącego" charakteru ległych u podstaw rozstrzygnięcia przepisów oraz nadmiernie uprzywilejowanej roli zakładów przesyłowych względem właścicieli nieruchomości pozostają poza zakresem sprawowanego przez sądy administracyjne wymiaru sprawiedliwości. Także okoliczność, że ingerencja w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi wkroczenie imperium państwa w dominium prywatnych osób pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, bowiem taki kształt ograniczenia sposobu korzystania z własności prywatnej celem realizacji celów publicznych został przewidziany przez ustawodawcę, co wiąże sąd administracyjny przy sprawowaniu kontroli.

Nie mogło również odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku zawarte w skardze żądanie ustalenia i wypłaty opłaty z tytułu służebności przesyłu oraz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jej nieruchomości. Roszczenia te bowiem należące do materii stosunków cywilnoprawnych, mogą być rozpoznane wyłącznie przez sądy powszechne w postępowaniu cywilnym.

Podsumowując, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Mające natomiast zastosowanie w sprawie przepisy zostały także należycie zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się też naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.