Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1530/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 107 par. 1 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego A.J. kwotę 300 zł (trzysta złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia 16 lipca 2010r. znak [...] Wójt Gminy K., działając na podstawie art. 29 z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr z 2001 Nr 115, poz. 1229 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł, że w przypadku każdorazowego prowadzenia upraw polowych pod osłonami na działce nr "1" w G., nakazuje się D. M. wykonanie rowu opaskowego z odprowadzeniem wody poza działkę nr "2" i działkę "3" w G. będącą własnością A. J..

W jej uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 26.05.2009 r. A. J. działając przez pełnomocnika wniósł o wydanie decyzji w sprawie zalewania wodami opadowymi jego zabudowań i działek. Powodem tego faktu mają być tunele foliowe ([...] szt.) umieszczane na działkach sąsiada, które są usytuowane powyżej działek wnioskodawcy. Według A. J. tunele D. M. powodują iż "woda nie wchodzi w ziemię, bo są tunele i zjeżdża w dół tj. na naszą posesję". Wlewająca się w obręb zabudowań woda opadowa zamula podwórze, wchodzi do domu, niszczy uprawy. W protokole z rozprawy z dnia 05. 10. 2009 r. pełnomocnik wnioskodawcy stwierdził, że do zalewania posesji dochodzi, gdy występują nagłe, nawalne deszcze. Podczas innych opadów o małym natężeniu, zjawisko zalewania nie występuje. W okresie ostatnich 5 lat doszło 4-5 razy do zalania działki. Działka i zabudowania są niekorzystnie położone na drodze spływu wód opadowych. Główny nurt - jak pokazuje powiększona mapa topograficzna w skali 1:2 500 - skierowany jest w rej zaznaczonego na mapie przepustu i ogrodzonego stawu. Jednak część tych wód dopłynie do rejonu zabudowań i zwiększona o ilość wody z namiotów foliowych, która nie spadła na teren rodzimy, będzie czyniła szkody. Zarówno wymieniony zbiornik wody opadowej jak i zlokalizowany przepust (umiejscowiony w najniższym lokalnie miejscu) świadczą o dawno istniejącym taki stanie. Budowa w takim rejonie trwałych obiektów budowlanych, naraża je na szkody ze strony napływającej wody w sposób naturalny. Jak widać w terenie oraz z analizy mapy topograficznej, część zlewni przebiega przez działki sąsiada D. M. i przez teren zajęty przez namioty foliowe (zwane też folią ogrodową lub tunelami foliowymi). Według informacji wnioskodawcy największa ilość tuneli foliowych na tym obszarze wynosiła [...] szt. Wg oświadczenia z dnia 15-01-2010 r. D. M. maksymalna ilość tuneli na jego działce wynosi [...] szt. o różnych wymiarach. Po analizie przyjęto, że około połowa (tj. [...] sztuk) położona jest bezpośrednio w zlewni kierującej wody opadowe w obszar działek wnioskodawcy. Z analizy powołanego biegłego do oceny sytuacji wynika, iż woda opadowa musi po spłynięciu z folii płynąć zgodnie z usytuowaniem krawędzi namiotów, następnie łączy się w zwarte strumienie (co przedstawiono czerwonymi strzałkami). Następuje tu miejscowa zamiana kierunków spływu na krótkiej drodze dopływu do działki wnioskodawcy. Tak więc instalacja namiotów foliowych w zlewni na działce D. M. zwiększa ilość odpływającej wody opadowej do działki wnioskodawcy o około 10,9 m3 w ciągu 15 minut. Dla zobrazowania ilości dopływającej wody biegły opisał to jako "jest to ilość wody wylana z około 1000 wiader objętości po 10 dm3 w ciągu 15 minut". Jak widać z fotografii nr 7 i 8 (dostarczonych przez D. M.) przynajmniej część wód opadowych z tych tuneli też dopływa do zabudowań, a pozostała część do innych fragmentów działki wnioskodawcy. Podobnie jak wykazano w obliczeniach każdy tunel zmienia ilość wody odpływającej z terenu na którym stoi. Oczywistym jest, że jej ilość jest proporcjonalna do ilości tuneli i obserwacja spływu z kilku tuneli, przy niewielkich opadach, może być niezauważalna. Fotografie te obrazują też znaczne obniżenia zabudowań wnioskodawcy w stosunku do otaczającego terenu i ich niekorzystne położenie. Nie zmienia to faktu, iż montaż każdego tunelu na którejkolwiek z działek zmienia kierunek i ilość spływu wody. Dowodem tego są widoczne liczne wyerodowania gruntu pod wpływem większej ilości skupionej napływającej wody opadowej. Z oceny materiałów wynika, iż pełnomocnik A. J. nie dopuszcza rozwiązania sprawy poprzez zawarcie ugody.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. M. zarzucił iż wniosek wniesiono w dniu 26.05.2010r. Zalanie to miało wystąpić kilka dni wcześniej podczas nawałnicy deszczu. Komisja Urzędu Gminy K. na wizję lokalną w terenie pojawiła ponad cztery miesiące po tym fakcie. Tunele foliowe instalowane są czasowo tj. od kilku do kilkunastu tygodni w danym miejscu, więc stwierdzenie faktycznych kierunków oraz skutków spływu wody po tak długim czasie było trudne w ocenie. Biegły powołany przez Wójta Gminy K. nigdy nie był w terenie co utrudnia rzetelną ocenę stanu faktycznego. W decyzji przyjęto, iż ilość tuneli A. J. zainstalowanych bezpośrednio a także powyżej jego zabudowań to sześć co jest liczbą zaniżoną gdyż jest to kilkanaście sztuk. Odwołujący wskazał, że złożył wniosek o dokonania oględzin w terenie tj. na działce "4" celem stwierdzenia faktycznych kierunków oraz skutków wodospływów powstałych podczas opadów deszczu w dniu 18.07.2010 oraz podjęcie kwestii stanu rowów melioracyjnych na dzień 26.05.2010r. Otrzymał odpowiedź odmowną, że decyzja w tej sprawie już zapadła, gdy tymczasem pismo zostało złożone 20.07.2010r. ( data stempla pocztowego na decyzji Nr [...] to 22.07.2010r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 4 listopada 2010r. znak: [...], działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że organ pierwszej instancji co do zasady uczynił zadość przepisom postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia oraz zebrany w aktach materiał dowodowy wskazują że organ pierwszej instancji przeprowadził w sposób właściwy postępowanie dowodowe. W aktach sprawy znajduje się między innymi protokół z oględzin na nieruchomości przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji dnia [...] października 2009 roku (karty akt 17-18) oraz dokument zatytułowany "Ocena - dotycząca możliwości zakłócenia stosunków wodnych na działkach A. J. na skutek działalności D. M. w G., Gmina K." opracowany przez mgr inż. W. J. -rzeczoznawcę w zakresie zaopatrzenia w wodę i kanalizacji wsi oraz mgr inż. A. C. - nieznanej specjalności, albowiem brak jest w dokumencie kopii stosownych świadectw potwierdzających uprawnienia (k. 23). Pomimo niewątpliwych niedociągnięć przedmiotowego dokumentu - a to braku kopii stosownych świadectw potwierdzających uprawnienia autorów oraz dokonanej przez autorów przedmiotowego opracowania subsumcji przepisów prawa do analizowanej sprawy i dokonywanie wykładni prawnej do czego biegli z zakresu hydrologii absolutnie nie są powołani - Kolegium pomijając przedmiotowe wady ww. dokumentu niniejszym stwierdziło, iż jego fragmenty mają zasadnicze znaczenie w sprawie. Z dokumentu przedmiotowego wynika, iż naturalne ukształtowanie terenu powoduje zalewanie nieruchomość A. J. (strona 5 opinii i n., pkt 4). Przy czym jak wskazują biegli dodatkowe przykrycie przez D. M. części powierzchni chłonnej gruntu tunelami foliowymi - na jego nieruchomości będącej jednocześnie terenem naturalnej zlewni wód - w kierunku działki A. J., powoduje zwiększenie ilości wód spływających w kierunku zabudowań A. J. o około 14 procent (strona 9 ww. opinii, pkt 6.1 i 6.2). Niewątpliwie zatem mamy do czynienia ze szkodliwym wpływem działań D. M. na grunty sąsiednie - zatem organ l instancji w ocenie Kolegium słusznie przyjął, iż D. M. winien wykonać odwodnienie istniejących tuneli foliowych na swojej nieruchomości w postaci rowu opaskowego z odprowadzeniem wody poza działkę.

Jednakże w ocenie Kolegium zupełnie nieuzasadnione jest obciążanie D. M. obowiązkiem budowy rowów zbierających wodę z całej zlewni naturalnej z danego terenu. Byłoby to bowiem sprzeczne z zasadą słuszności oraz nieuzasadnione przerzucanie całości kosztów budowy odwodnienia wyłącznie na właściciela nieruchomości usytuowanej powyżej nieruchomości znajdującej się w najniżej położonym miejscu (jak wynika z map stanowiących załączniki do ww. opinii) podczas gdy jak już wspomniano działania D. M. powiększają jedynie ilość spływających wód o około 14 %. Ponadto organ l instancji nie wskazał dokąd ma sięgać owo odwodnienie - a to także winno zostać precyzyjnie określone. Oba zaś ww. parametry - to znaczy jaką konkretnie chłonność winno mieć owo odwodnienie, które ma wykonać D. M. oraz gdzie ma się łączyć z istniejącą kanalizacją burzową winno wynikać z opinii biegłych, która powinna być uzupełniona o powyższe elementy. Albowiem zadaniem biegłych jest sporządzenie kompletnej opinii zawierającej dane wymagające wiedzy specjalistycznej z danego zakresu, której organ nie posiada, a nie pouczanie organu jakie rozstrzygnięcie w danej sytuacji należy wydać. Kolegium wskazało ponadto, iż organ I instancji winien w decyzji określić także realny termin wykonania takiego drenażu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył A. J. zarzucając, że decyzja SKO jest niezrozumiała, gdyż dotyczy odmowy wydania przywrócenia do stanu poprzedniego państwu K. zam. we W. i powstaje wątpliwość do kogo tak naprawdę decyzja ta została skierowana. Skarżący zarzucił: - obrazę prawa materialnego a to:

a. art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez przyjęcie, iż organ l instancji nieprawidłowo zastosował ten przepis..

b. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji gdy okoliczności sprawy nie uzasadniały uchylenia decyzji organu l instancji.

- naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to:

a. art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego

wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, mając na

względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

b. art. 77 §1 k.p.a. poprzez jego obrazę, a to nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący

materiału dowodowego zebranego w sprawie i oparcie się wyłącznie na argumentacji

własnej organu.

c. art. 80 k.p.a. poprzez jego obrazę i wydanie decyzji bez uwzględnienia całokształtu

materiału dowodowego

d. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędne wskazanie w zaskarżonej decyzji oznaczenia

decyzji organu l instancji w zakresie sentencji decyzji, stron decyzji i numeru działki.

e. art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji

SKO z dnia 4 listopada 2010 roku faktów, które organ uznał za udowodnione,

dowodów, na których oparł to przekonanie oraz przyczyn, dla których odmówił innym

dowodom mocy i wiarygodności dowodowej.

f. Art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu, jakie przepisy

proceduralne uchybił organ l instancji, a które skutkowały wydaniem przez SKO

decyzji uchylającej decyzje organu l instancji.

- nieważność postępowania poprzez skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie - tj. art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że uchylona decyzja organu l instancji jest jasna, klarowna i czytelna. Organ odwoławczy nie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których oparł to przekonanie oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom mocy i wiarygodności dowodowej. Organ skupił się tylko na tym, że D. M. został obciążony kosztami budowy rowu opaskowego w całości oraz tym że nie został wyznaczony termin wykonania rowu. Takie stanowisko SKO wynika z niezrozumienia stanu faktycznego. Skoro Wójt nakazał budowę rowu tylko w razie podejmowania upraw pod osłonami to nie musi być wyznaczony termin wykonania rowu - bo jego brak uniemożliwia podjęcie takowych upraw. Z kolei obciążenie D. M. kosztami wynika z faktu, iż przez jego tunele foliowe wody jest na tyle dużo, że zalewa posesje A. J..

Uważa, że decyzja organu l instancji jest trafna.

W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów

postępowania.

W odpowiedzi na skargę zaskarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art.1§ 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

Skarga jest uzasadniona, częściowo z przyczyn w niej wskazanych.

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu l instancji uznał, że decyzja organu odwoławczego narusza prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego albowiem organ naruszył przepisy art.art.107§ 1 kpa w zw. z art. 107 §3 k.p.a. Organ odwoławczy rozpoznał odwołanie ale tak naprawdę nie wiadomo jakiej dotyczy sprawy.

Organ l instancji - Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...].07.2010r. znak [...] działając na podstawie art. 29 z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr z 2001 Nr 115, poz. 1229 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł, że w przypadku każdorazowego prowadzenia upraw polowych pod osłonami na działce nr "1" w G., nakazuje się D. M. wykonanie rowu opaskowego z odprowadzeniem wody poza działkę nr "2" i działkę "3" w G. będącą własnością A. J..

Natomiast organ odwoławczy SKO w [...] decyzją z dnia 4.11.2010r. znak: [...]- po rozpoznaniu odwołania Pana D. M. od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...].07.2010r. znak [...], orzekającej cytuję : "odmówić wydania nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego stanu wody na gruncie działce nr "5" położonej w miejscowości W. właścicielom Państwu W. i B. K."- uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Organ Odwoławczy również w pierwszych fragmentach uzasadnienia swojej

decyzji przytacza cytowaną wyżej treść decyzji odmawiającej wydania nakazu

przywrócenia do stanu poprzedniego ( ) państwu K..

W związku z tym, sąd rozpoznając sprawę i skargę A. J. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi tożsamość stron i tożsamość przedmiotu sprawy między wydaną decyzją przez organ l instancji, a decyzją organu odwoławczego, albowiem osnowy decyzji dotyczą różnych spraw i stron. Organ odwoławczy - SKO w [...] rozpoznał sprawę dotyczącą W. i B. K. zam. w W., a nie sprawę dotyczącą D. M. i A. J. zam. w G., co wynika z osnowy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Zatem zachodzi konieczność wyjaśnienia przez organ odwoławczy czego tak naprawdę dotyczy sprawa.

Mając to na uwadze należy stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył przepis art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Przepis art. 107 § 1 kpa wskazuje jakie elementy powinna posiadać prawidłowo sporządzona decyzja organu administracji publicznej. Stosownie do tego przepisu decyzja powinna zawierać m.in.: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron itp.

Zaskarżona decyzja organu odwoławczego zawiera wprawdzie oznaczenie stron, jednakże są one inne niż te które były przedmiotem postępowania przed organem l instancji. W tej sytuacji uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie mogło być prawidłowo sporządzone, zgodnie z wymogami zawartymi w przepisie art. 107 § 3 kpa. skoro zawierało w/w sprzeczności mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien wziąć pod uwagę naprowadzone wyżej okoliczności sprawy.

Odnośnie zarzutów podniesionych w skardze, to zarzuty te w części dotyczącej nieprawidłowo określonego przedmiotu sprawy oraz innych stron postępowania przez organ odwoławczy, należy uznać za uzasadnione.

W pozostałym zakresie zarzuty skarżącego na obecnym etapie postępowania nie mogą być rozpoznane, skoro organ odwoławczy dopuścił się powyższych uchybień i przeprowadził postępowanie administracyjne w sposób nieprawidłowy, naruszający jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w przepisie art. 7 k.p.a. - zasadę ustalenia prawdy obiektywnej.

Taka kontrola Sądu następuje dopiero po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym i ustaleniu rzeczywistego stanu sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu - (por. wyrok NSA z dnia 10.02.1981 r. SA 910/80 - ONSA 1981 nr 7, póz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t.14).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt l sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1pkt.1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w myśl którego Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.