Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 263/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6337 Zatrudnianie cudzoziemców
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36, art. 37 i art. 12
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi V. V. na przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę cudzoziemca 1) stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania a przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 2) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie; 3) w pozostałym zakresie skargę oddala; 4) zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu wpisu a w pozostałym zakresie odstępuje od zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] V.V. (dalej określana jako skarżąca) złożyła do Wojewody [...] wniosek o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w Polsce.

W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej wystąpił, za pośrednictwem Wojewody [...] do Urzędu do Spraw Cudzoziemców z ponagleniem, z uwagi na przekroczenie przez organ pierwszej instancji terminu procesowego do załatwienia sprawy. Przekazano je do właściwego organu [...] r.

Z kolei w dniu [...] r. organ pierwszej instancji wystosował do skarżącej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku polegającego na złożeniu odcisków linii papilarnych skarżącej. Wobec czego wyznaczył jej termin stawienia się w siedzibie Urzędu Wojewódzkiego w K.. na dzień [...] r. w celu dokonania tej czynności.

[...] r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe działanie Wojewody [...] w załatwieniu jej wniosku z [...] r.

Zarzucając naruszenie art.8, art. 12, art. 35 par. 1 i art. 36 par. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej określanego skrótem K.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym wniosła o:

1. zobowiązanie Wojewody [...] do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

2. na podstawie art. 6 Ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa związku z art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej określanej skrótem P.p.s.a.) o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skarg do sądu;

3. przyznanie skarżącej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. od organu sumy pieniężne) w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 §. 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

4. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.;

5. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;

Ponadto wniosła o doręczanie pism za pomocą środków elektronicznych w rozumieniu art. 2 pkt 5 Ustawy z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

W uzasadnieniu skargi nie przytoczono okoliczności faktycznych uzasadniających wymierzeni organowi grzywny lub zasądzenie na rzecz skarżącej sumy określonej w pkt 3 petitum skargi.

Już po wniesieniu skargi decyzją z [...] r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i prace w Polsce. Następnie rozpatrując sprawę ponownie po wniesieniu przez skarżącą odwołania decyzja z [...] r. udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Z uzasadnienia decyzji z [...] r. wynika, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] r. uznał ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył organowi termin do załatwienia sprawy do dnia [...] r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., zgodnie, z którym to przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na wskazanej podstawie prawnej Sąd rozpoznał niniejszą sprawę.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na przewlekle działanie organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest sposób procedowania przez organ w sprawie.

Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez sformułowanie: "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". Ponadto przy ustalaniu znaczenia komentowanego pojęcia należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 K.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.

Art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...):

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Z kolei z art. 149 § 1a P.p.s.a. wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona (przewlekłość) zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy uprawnionym będzie przedstawienie organowi zarzutu niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzutu przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi, zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla strony. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. (II OSK 34/13), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Przepis art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie zasady ekonomiki postępowania wyrażonej w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie sądu, organ dopuścił się bezczynności. Analiza sposobu procedowania przez organ w sprawie prowadzi do wniosku, ze Wojewoda nie rozpoznał wniosku skarżącej we właściwym terminie. W analizowanej sprawie wniosek skarżącej nie był w ogóle procedowany do momentu złożenia przez nią ponaglenia. Dopiero jego złożenie już po upływie podstawowego miesięcznego terminu załatwienia sprawy wymusiło aktywność organu. Tyle tylko, ze wniosek wpłynął do organu [...] r. Warunkiem załatwienia sprawy było złożenie kompletnego wniosku wraz z wymaganymi przez prawo dokumentami. Pierwszą czynność w postaci wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku organ wykonał [...] r. Wyznaczył termin do złożenia odcisków palców na [...] r. Zatem nie miał możliwości faktycznej zakończenie postępowania także w terminie dwóch miesięcy od złożenia wniosku. Jednak nie poinformował skarżącej o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Powyższe wskazuje, że organ w sposób przewlekły prowadził postepowanie w sprawie. Najwcześniej mógł przystąpić do jej merytorycznego załatwienia po trzech miesiącach od wpłynięcia wniosku, o ile brak formalny zostałby uzupełniony. Naruszył w ten sposób zasady i terminy określone w art. 35, art. 36 oraz w art. 8, art. 12 K.p.a. Okres opieszałego procedowania organu przekroczył, maksymalny termin dla załatwienia sprawy (2 miesiące), a w sprawie nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające takie zachowanie organu.

Zauważyć również należy, że skarga na bezczynność wpłynęła do organu [...] r. , a więc już po 14 marca 2020 r. - od tej daty obowiązywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemiologiczne, a następnie od 20 marca 2020 r. - stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Kwestia ta jak i przepisu art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) - obowiązującego od 31 marca do 15 maja 2020 r., nie ma znaczenia dla rozstrzygania o przewlekłości w prowadzonym przez organ postępowaniu. Nie dotyczy ono bowiem tego okresu.

Z kolei art. 15 zzzzzn1 ust. 1 dodany przez art. 1 pkt 24 ustawy z 9 grudnia 2020 r. (Dz.U.2020.2255) pozwalający w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 organowi administracji publicznej wstrzymać bieg terminów załatwiania spraw na okres nie dłuższy niż 30 dni, o czym zawiadamia strony wszedł w życie 16 grudnia 2020 r. .

Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, następuje poprzez umieszczenie go przez organ administracji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej, na swojej stronie internetowej oraz w widocznym miejscu w swojej siedzibie (ust. 2).

Ogłoszenie zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wyłącza wywodzenie wobec organu administracji publicznej środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (ust. 4).

Przytoczona regulacja weszła w życie już po przekroczeniu przez organ terminu załatwienia wniosku skarżącej.

Ponieważ sprawa skarżącej została zakończona wydaniem [...] r. korzystnej dla niej decyzji administracyjnej sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie.

W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, zwłaszcza spowodowane przewlekłym opieszałym procedowaniem w sprawie. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Nadto w judykaturze (wskazanej poniżej) wskazuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to, co wymaga wyeksponowania, musi być znaczne i niezaprzeczalne.

Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13). Rażącym naruszeniem prawa, co wymaga powtórzenia, jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa, co także wymaga powtórzenia, nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. W ocenie sądu przekroczenie przez organ terminu załatwienia sprawy nie miało cech rażącego naruszenia prawa. Sposób złożenia odcisków palców wymaga osobistego stawiennictwa skarżącej w urzędzie. Zaś ograniczenia w dostępie stron do urzędu spowodowane pandemią powodują wydłużenie takiej czynności.

Odnosząc się do żądania wymierzenia organowi grzywny i zobowiązania go do zapłaty określonej w skardze kwoty sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela stanowisko reprezentowane w orzecznictwie przez Naczelny Sad Administracyjny, zgodnie z którym środki wskazane w art. 149 § 2 P.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA z dnia: 21 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1842/17; 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17; 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 642/15). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy cel złożonej skargi – zwalczenie bezczynność organu - mógł zostać bez konieczność zastosowania środka represyjnego.

W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Suma pieniężna jest jednym z dwóch (obok grzywny) środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy tym decyzja o ich zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16 i z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16 - CBOSA). Zatem zasądzenie na podstawie 149 § 2 P.p.s.a. sumy pieniężnej od organu - podobnie jak i nałożenie na organ grzywny - jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyroki NSA: z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16 i z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17 - CBOSA).

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wspomniana grzywna ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny, natomiast suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego - charakter prewencyjny i kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego wniosku czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Grzywna jest zatem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2285/19; 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1189/17; 19 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 490/17; 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/165).

Z kolei suma pieniężna, jak wynika z wyżej przytoczonej regulacji, ma zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek jakiego doznał skarżący na skutek przewlekłego działania organu administracji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 705/16 (CBOSA), suma pieniężna, o której mowa w 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., stanowi "szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu". W związku z tym nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3271/19, z 23 września 2020 r. sygn. akt I OSK 434/20).

W ocenie sądu w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy brak podstaw do zastosowania obu wnioskowanych przez skarżącą środków represyjnych. Wprawdzie organ przekroczył termin załatwienia sprawy

Skarżąca ani wniosku o wymierzenie organowi grzywny, ani wniosku o przyznanie sumy pieniężnej niczym nie uzasadniła. Nie wskazała okoliczności przemawiających za zastosowaniem tych środków represyjnych. W aktach sprawy brak jest też dowodu na jakąkolwiek okoliczność, która – z założenia – mogłaby świadczyć o doznaniu przez skarżącą uszczerbku z powodu stwierdzonej przewlekłości działaniu organu, uzasadniającego zasądzenie przez sąd wnioskowanej sumy pieniężnej. Z powyższych względów sąd nie przyznał skarżącej wnioskowanej sumy pieniężnej, nie wymierzył organowi grzywny i w tym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Jednocześnie sąd odstąpił od zasądzenia w całości wynagrodzenia pełnomocnika, który reprezentował skarżącą, a to przy uwzględnieniu dyspozycji zawartej w art. 206 P.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zawarte w tym przepisie określenie "w szczególności" świadczy o tym, że może on mieć także zastosowanie w innych okolicznościach. "Uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 206 P.p.s.a., jest sprawa sądowoadministracyjna, w której wystąpiły następujące okoliczności: niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, brak skonkretyzowania umowy między stroną skarżącą a jej pełnomocnikiem, istnienie wątpliwości czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. II SAB/Ol 3/20 oraz powołane tam postanowienia NSA: z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I GZ 502/18; z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt I GZ 261/19; z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt I OZ 930/16 oraz wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16). Zdaniem składu orzekającego zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie uzasadnia znana sądowi z urzędu okoliczność, że skarżąca wniosła jedną skargę na bezczynność przewlekłość postępowania Wojewody. Sąd dokonał ich rozdzielenia. W sprawie dotyczącej bezczynności (sygn.. akt III SAB/Gl 262/20 przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie. Sprawa o przewlekłość została zatem zainicjowana taką samą jednobrzmiącą skargą. Dlatego też Sąd uznał, że wynikający z powyżej wskazanej okoliczności niewielki nakład pracy reprezentującego skarżącego pełnomocnika uzasadnia odstąpienie od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w całości.