Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 270/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 270/06

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia

[...] r. Nr [...], którym za niezasadny uznał zarzut zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego M. K.

W uzasadnieniu Dyrektor podał, że organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął egzekucję do majątku zobowiązanego - pana

M. K., na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr

[...] z dnia [...] r., obejmujących zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000 r., oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000. Podstawę wystawienia opisanych tytułów wykonawczych stanowiły decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] i nr [...] z dnia [...] r. Odpisy powyższych tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 05.10.2005 r., który w terminie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego pismo z dnia 07.10.2005 r., nazwane "skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego", które zostało następnie przesłane organowi nadzoru. W odpowiedzi na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia

05.12.2005 r., pełnomocnik pana M. K. pismem z dnia 09.12.2005 r., sprecyzował treść żądania zawartego w wymienionym piśmie zobowiązanego z dnia 07.10.2005 r., wnosząc o potraktowanie go jako zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 6, 8 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawie prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowania egzekucyjnego na podstawie wskazanych powyżej tytułów wykonawczych, tj. niedopuszczalności zastosowanych względem zobowiązanego środków egzekucyjnych, zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych oraz niespełnienia przez w/w tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 tejże ustawy. Uzasadniając zarzut zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych pełnomocnik zobowiązanego podniósł w piśmie z dnia 09.12.2005 r., nazwanym "uzupełnienie zarzutów zobowiązanego z dnia 07.10.2005 r., iż względem zobowiązanego stosowane są jednocześnie dotkliwe środki egzekucyjne (zwłaszcza zajęcie prawa majątkowego w postaci zajęcia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia [...] r.), i zabezpieczenie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w postaci ustanowienia hipoteki przymusowej. Ponadto w opinii pełnomocnika w przypadku zabezpieczenia wykonania decyzji w postaci ustanowienia hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest obligatoryjne na podstawie art. 224 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; z późn. zm.). Dodatkowo w powyższym piśmie pełnomocnik zobowiązanego wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wyrażenia przez wierzyciela stanowiska co do treści zarzutów - zgodnie z art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów - stosownie do art. 35 § 1 i § 2 w/w ustawy, które to wnioski rozpatrzono w odrębnym postępowaniu.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia

[...] r., przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wniesione przez pana M. K. pismem z dnia 07.10.2005 r., uzupełnionym pismem z dnia 09.12.2005 r., zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r., - celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością rzeczową.

Pismem nr [...] (zarzuty) z dnia 15.12.2005 r. organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 34 § 1-4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wystąpił o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych (zgłoszonych stosownie do art. 33 pkt 6 i 10 tejże ustawy.).

Organ egzekucyjny postanowieniem nr [...] (zarzuty) z dnia [...] r., uznał za nieuzasadniony (zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) zarzut zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Z treści uzasadnienia wynika, iż zastosowane środki egzekucyjne w postaci: egzekucji z rachunku bankowego, egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych, egzekucji z wynagrodzenia za pracę i egzekucji z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie doprowadziły do wyegzekwowania żadnej kwoty. Pan M. K. nie ujawnił majątku, ani innych źródeł dochodu, z których można by skutecznie prowadzić egzekucję zaległości podatkowych objętych tytułami wykonawczymi, zaś zajęcie wierzytelności wynikających z tytułów nakazów zapłaty, wskazane przez zobowiązanego, były nieskuteczne. Organ egzekucyjny stwierdził, iż w świetle ustanowienia zastawu rejestrowego oraz umowy kredytu z dnia 25.07.2005 r., nieskuteczne jest również dokonane zajęcie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. W związku z powyższym organ egzekucyjny zobligowany był na podstawie art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do zastosowania dostępnych środków egzekucyjnych. Ponadto organ egzekucyjny zauważył, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji nie należy do kompetencji organu egzekucyjnego, lecz organu podatkowego i jest instytucją prawną służącą zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych w przypadku, gdy hipotece przymusowej zabezpieczającej wierzytelność z tytułu zobowiązań podatkowych przysługuje pierwszeństwo zaspokojenia przed hipotekami ustanowionymi dla zabezpieczenia innych należności. W ocenie organu egzekucyjnego nie dotyczy to jednak przypadku, gdy przedmiot hipoteki przymusowej obciążony jest hipoteką ustanowioną dla zabezpieczenia należności z tytułu kredytu bankowego, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie (stosownie do art. 36 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa).

Na opisane postanowienie pełnomocnik zobowiązanego złożył zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 124 § 1 i § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, iż względem zobowiązanego stosowane były dolegliwe środki egzekucyjne oraz zabezpieczenie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w postaci ustanowienia hipoteki przymusowej. Zdaniem pełnomocnika zobowiązanego w niniejszej sprawie istniała możliwość dokonania wyboru przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego, zaś organ egzekucyjny dokonał błędnego wyboru i zastosował środki bardzo dotkliwe. Dodatkowo w ocenie pełnomocnika, w związku z brakiem stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych pismem z dnia 07.10.2005 r. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r., postępowanie to winno zostać zawieszone - zgodnie z art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - z dniem 21.10.2005 r., a zatem wszystkie czynności egzekucyjne podjęte przez organ egzekucyjny po dniu 21.10.2005 r., dokonane zostały z naruszeniem prawa i powinny być uchylone. Ponadto pełnomocnik zobowiązanego podniósł, iż organ l instancji dokonał w uzasadnieniu zażalonego postanowienia błędnej oceny zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Jednocześnie zdaniem pełnomocnika rozpatrzenie zarzutów i wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, powinno nastąpić w jednym postanowieniu w celu umożliwienia zobowiązanemu zaskarżenia odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych w zażaleniu złożonym na podstawie art. 34 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym pełnomocnik z ostrożności procesowej zarzucił, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego naruszył art. 35 § 1 tejże ustawy poprzez bezzasadną odmowę wstrzymania czynności egzekucyjnych (dowód: k. 306-310).

Dyrektor Izby odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych, stwierdził, iż organ egzekucyjny zażalonym postanowieniem

nr [...] z dnia [...] r., trafnie rozstrzygnął w kwestii zgłoszonego zarzutu zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych (opartego na art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), bowiem nie znajduje on oparcia w świetle zebranego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 7 § 2 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przywołany przepis statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Należy mieć przy tym na uwadze, że celem każdego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. W tym kontekście z treści art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 09 lutego 2000 r., sygn. akt l SA/Gd 213/98; LEX nr 40392). W sytuacji zaś, gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować nawet wszystkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie.

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego wobec braku uprzedniego spełnienia obowiązków ciążących na zobowiązanym, zastosował środki egzekucyjne przewidziane w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postaci: egzekucji z rachunku bankowego (zawiadomienie o zajęciu nr [...] z dnia [...] r.), egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych (zawiadomienia o zajęciu

nr[...] i nr [...] z dnia [...] r., oraz

nr [...] z dnia [...] r.), egzekucji z wynagrodzenia za pracę (zawiadomienie o zajęciu nr [...] dnia [...] r.), i egzekucji z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (zawiadomienie o zajęciu nr [...] z dnia [...] r.).

Jak wynika z akt sprawy, w związku z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego w A, na podstawie zawiadomienia

nr [...] z dnia [...] r., organ egzekucyjny został poinformowany przez dłużnika zajętej wierzytelności, pismem z dnia 13.10.2005 r., o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, sygn. akt Km [...], Km [...] i Km [...]. Natomiast o braku zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej co do rachunku bankowego, z uwagi na umorzenie egzekucji sądowej w sprawie o sygn. akt Km [...] oraz zakończeniu spraw o sygn. akt Km [...] i Km [...], organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego powziął informację po otrzymaniu postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30.11.2005 r., sygn. akt l Co 1306/05 (które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w dniu 10.01.2006 r.). W związku z powyższym organ egzekucyjny przesłał zawiadomienia nr [...] i nr [...] z dnia [...] r., o zajęciu wierzytelności pieniężnych wynikających z nakazu zapłaty do dłużników zajętych wierzytelności - odpowiednio: do pana R. L. i pani B. K. Jednakże wobec oświadczeń dłużników zajętych wierzytelności, złożonych w pismach z dnia 14.11.2005 r., o nie uznaniu zajętych wierzytelności, wymienione zajęcia okazały się nieskuteczne. Również nieskuteczne było zajęcie zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] r., wierzytelności pieniężnej (wskazanej przez zobowiązanego w piśmie z dnia 01.12.2005 r.) w B Spółce z o. o., gdyż dłużnik zajętej wierzytelności w piśmie z dnia 04.01.2006 r., oświadczył, iż jej nie uznaje.

Odnosząc się do podniesionej w piśmie z dnia 09.12.2005 r., (stanowiącym uzupełnienie zarzutów z dnia 07.10.2005 r.), oraz w zażaleniu z dnia 04.01.2006 r., kwestii, iż szczególnie dotkliwym dla zobowiązanego środkiem egzekucyjnym jest egzekucja z jego udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – C Spółka z o. o., (na podstawie zawiadomienia o zajęciu nr [...] z dnia [...] r.), organ odwoławczy zauważył, iż z przepisów art. 96j i art. 96k ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że egzekucja z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością składać się może z dwóch etapów. W pierwszym etapie zgodnie z art. 96j § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wierzytelności z tego prawa przez przesłanie do spółki zawiadomienia o zajęciu udziału i wezwanie jej, aby żadnych należności przypadających zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi nie uiszczała zobowiązanemu, lecz należne kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Nadto jednocześnie organ egzekucyjny z przesłaniem spółce tego zawiadomienia, zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu odebrać należności, o których mowa w § 1, ani rozporządzać zajętym udziałem

(art. 96j § 3 pkt 2 ww. ustawy). Tymczasem § 9 pkt 12 przedłożonej przez zobowiązanego (w załączeniu do pisma z dnia 28.11.2005 r.), umowy kredytu zawartej między C Spółką z o. o., i D S.A. zobowiązywał kredytobiorcę do przedłożenia w D zapewnienia wspólników Spółki, że bez zgody D przed spłatą zobowiązań wobec Banku nie nastąpią żadne wypłaty na ich rzecz. Ponadto jak wynika z akt sprawy, na należących do pana M. K. udziałach w Spółce z o. o. C w dniu 23.09.2005 r., ustanowiony został zastaw rejestrowy w celu zabezpieczenia wierzytelności D S.A. z tytułu udzielonego kredytu. Na powyższe okoliczności wskazał również organ egzekucyjny w zażalonym postanowieniu z dnia [...] r. W tym miejscu zauważa się zaś, iż stosownie do art. 70b § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli dłużnikowi zajętej wierzytelności jest wiadome, że zajęta wierzytelność lub inne prawo majątkowe obciążone zostały zastawem rejestrowym, wstrzymuje realizację zajęcia i powiadamia o tym niezwłocznie organ egzekucyjny.

Reasumując, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż z przedłożonych tut. organowi odwoławczemu akt sprawy, w tym z uzasadnienia skarżonego postanowienia wynika, że zastosowane przez organ egzekucyjny środki egzekucyjne (również egzekucja z rachunku bankowego i z wynagrodzenia za pracę) dotychczas nie doprowadziły do wyegzekwowania żadnej kwoty pieniężnej. Dalej zauważył, iż przedłożone organowi odwoławczemu akta sprawy nie wskazują, że C Spółka z o. o., do której organ egzekucyjny przesłał zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę nr [...] z dnia [...] r., wypełniła obowiązki wynikające z art. 72 § 1 i § 4 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W zażaleniu z dnia 04.01.2006 r., pełnomocnik zobowiązanego podniósł, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r., winno zostać zawieszone stosownie do art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dniu 21.10.2005 r., a czynności dokonane po tym dniu zostały dokonane z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy zauważył, iż kwestię tę podniesiono również jako uzasadnienie zgłoszonego zarzutu o niedopuszczalności zastosowanych środków egzekucyjnych i postępowanie w tej sprawie jest w toku. Poza tym jak wyżej zaznaczono, organ egzekucyjny postanowieniem nr [...] (zarzuty) z dnia [...] r., odmówił zawieszenia powyższego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 3 ww. ustawy i postanowienie to jest ostateczne.

W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest również zarzut zażalenia dotyczący niespełnienia przez badane postanowienie wymogów określonych w art. 124 § 1 i § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

Analizując treść postanowienia z dnia [...] r., w tym również jego uzasadnienie, organ odwoławczy stwierdził, iż spełnia ono wszystkie wymogi określone w cytowanych przepisach art. 124 § 1 i § 2 powołanej ustawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego, oceniając zasadność zgłoszonego zarzutu zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych, w sposób szczegółowy odniósł się do całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i wykazał w sposób bezsporny zasadność podjętego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy nie podzielił także stanowiska pełnomocnika zobowiązanego, iż zarzuty i wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny winien rozpatrzyć w jednym postanowieniu. Przeciwnie, w świetle przepisu art. 35 § 1 zd. 2 przytoczonej ustawy, stosownie do którego organ egzekucyjny może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu - uznać należało za uzasadnione zajęcie przez organ egzekucyjny stanowiska w formie postanowienia (nr [...] (zarzuty) z dnia [...] r.), dotyczącego odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych przed wydaniem postanowienia w sprawie zarzutów. W badanej bowiem sprawie postępowanie w przedmiocie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 6 i 10 tej ustawy jest w toku. Niezależnie od powyższego organ ten wskazał, iż zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowego, sam fakt odmiennej oceny zarzutów przez skarżącego i organ egzekucyjny nie może stanowić przesłanki czy uzasadnienia do wstrzymania czynności egzekucyjnych (por.; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 1997 r., sygn. akt SA/Sz 2034/96; LEX nr 29803).

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, iż zażalone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., którym uznano za nieuzasadniony zarzut zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym jest zasadne i nie narusza przepisów zarówno ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

Końcowo zauważył organ odwoławczy, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych z dnia [...] r., zostało zawieszone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] r., w związku ze wstrzymaniem wykonania decyzji będących podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych z mocy prawa - zgodnie z art. 225 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Pan M. K. przez działającego w jego imieniu pełnomocnika, pismem z dnia 10.02.2006 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, żądając jego uchylenia w całości oraz uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr (zarzuty) z dnia [...] r., stawiając zarzuty przedstawione wcześniej w zażaleniu a także zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wniesionej skargi strona skarżąca stwierdziła, iż: postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r., narusza art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 124

§ 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym), ponieważ utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego "mimo, iż organ egzekucyjny bezzasadnie nie uwzględnił zarzutu zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...] z dnia [...].

Pełnomocnik w dalszym ciągu uważa, iż istniała możliwość dokonania wyboru przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego, a organ egzekucyjny dokonał błędnego wyboru i zastosował środki bardzo dotkliwe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie stwierdzając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wniósł o oddalenie skargi.

Dyrektor podał, że zarzut zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych, został przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego rozpatrzony wnikliwie, a uzasadnienie postanowienia uznającego go za nieuzasadniony było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za niezasadną, albowiem Sąd badając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., pod względem zgodności ich z prawem, nie znalazł podstaw do wyeliminowania badanych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.

Należy zauważyć, iż Sąd administracyjny - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - uchyla postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazanych w tym przepisie naruszeń prawa w stopniu mającym lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. Należało zatem uznać, iż badane postanowienia odpowiadają prawu.

Podniesiony w skardze zarzut zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącego nie znajduje - zdaniem Sądu - uzasadnienia w okolicznościach badanej sprawy i na gruncie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity; Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.).

Przede wszystkim należy zauważyć, iż organ egzekucyjny zastosował wobec skarżącego środki egzekucyjne, albowiem ten nie spełnił ciążących na nim obowiązków.

Organ zastosował środki egzekucyjne przewidziane w cyt. powyżej ustawie w

art. 1a pkt 12 lit. a, tj., w pierwszej kolejności dokonał zajęcia rachunku bankowego (zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] r.), które okazało się nieskuteczne z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej. Drugim środkiem była egzekucja z innych wierzytelności (zawiadomienie o zajęciach z dnia [...] r., i [...] r.), których dłużnicy zajętych wierzytelności nie uznali, następnie egzekucja z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (zawiadomienie z dnia [...] r.), i egzekucja z wynagrodzenia o pracę (zawiadomienie z [...] r.), przy czym jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej Spółka z o. o. C nie wypełniła obowiązków wynikających z art. 72 § 1 i § 4 pkt 2 cyt. ustawy. Tak więc stosowane kolejno wymienione środki egzekucyjne okazały się nieskuteczne. Żaden z zastosowanych środków egzekucyjnych nie doprowadził do wyegzekwowania jakiejkolwiek należnej od skarżącego kwoty pieniężnej. Podstawowym zaś zadaniem organów egzekucyjnych jest - jak określa to art. 1a pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym - wyegzekwowanie od zobowiązanego dochodzonych zaległości, stosując przewidziane ustawą środki egzekucyjne kolejno lub równolegle kilka z nich, jeżeli razem prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku.

W sytuacji więc, gdy najpierw zastosowany środek nie doprowadził do wyegzekwowania należności, organ był zobowiązany zastosować kolejne środki egzekucyjne wskazane w ustawie, w tym również egzekucję z udziałów skarżącego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością - C, które to zajęcie pełnomocnik skarżącego uznał za szczególnie dotkliwe dla skarżącego. Tu należy podnieść, iż - jak bezspornie ustalono w sprawie - na udziałach w tej spółce należących do skarżącego - w dniu [...] r., (a więc wcześniej aniżeli dokonano zajęcia egzekucyjnego) ustanowiony został zastaw rejestrowy w celu zabezpieczenia wierzytelności D S. A., z tytułu udzielonego kredytu. Zgodnie zaś z art. 70 b § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli dłużnikowi zajętej wierzytelności jest wiadome, że zajęta wierzytelność lub inne prawo majątkowe obciążone zostały zastawem rejestrowym, wstrzymuje realizację zajęcie i powiadamia o tym niezwłocznie organ egzekucyjny. Tak więc ten środek egzekucyjny też okazał się nieskuteczny.

Pełnomocnik skarżącego stawiając zarzut zastosowania w sprawie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych przywołał przepis art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z przepisu tego jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny stosował kolejne środki egzekucyjne, które miały doprowadzić do wyegzekwowania zaległości podatkowych od skarżącego, jednakże w efekcie okazały się one nieskuteczne.

Nie można zatem uznać, iż w sprawie tej organ egzekucyjny miał możliwość wyboru, a organ egzekucyjny dokonał błędnego wyboru i zastosował środki bardzo dotkliwe.

Nie uzasadnia zarzutu zastosowanie wobec skarżącego zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych dokonanie zabezpieczenia decyzji wymiarowych Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w postaci ustanowienia hipoteki przymusowej.

Kwestia zabezpieczenia wykonania decyzji wymiarowych jest odrębnym zagadnieniem prawnym, nie związanym z postępowaniem egzekucyjnym. Tę kwestię regulują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), w rozdziale 3 - zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych. Dokonanie zabezpieczenia nie prowadzi do wyegzekwowania należności podatkowych określonych decyzją. Takie natomiast zadanie mają organy egzekucyjne i dokonanie zabezpieczenia nie stanowi przeszkody w realizacji tego zadania w sposób przewidziany ustawą o postępowaniu egzekucyjnym.

Należy wyjaśnić, iż kwestie zasadności odmowy zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o treść art. 34 § 1 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji były przedmiotem badania Sądu w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Gd 269/06, w której wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Podobnie też ten Sąd oddalił skargę w sprawie sygn. akt I SA/Gd 271/06, przedmiotem której była kwestia dopuszczalności zastosowania wobec skarżącego środków egzekucyjnych (wyrok również z dnia 20 grudnia 2006 r.).

Za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, albowiem - zdaniem Sądu - postanowienie obu organów zawierają prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Organy obu instancji w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć odniosły się szczegółowo do wszystkich okoliczności niniejszej sprawy oraz wskazały i wyjaśniły prawidłowo zastosowane przy rozstrzyganiu sprawy przepisy prawne.

Nie znajdując zatem naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również prawa procesowego, w tym w szczególności przepisów wskazanych w skardze, Sąd na mocy art. 151 cyt. na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

DSz