Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 555/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 37,  art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi Firmy [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na rozstrzygnięcie Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Bank Gospodarstwa Krajowego; 2. zasądza od Banku Gospodarstwa Krajowego na rzecz Firmy [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia [...] 2018 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Firmę T. sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: Skarżąca, Wnioskodawca, Beneficjent, Strona), jest informacja Banku Gospodarstwa Krajowego (dalej BGK, IP, Instytucja Pośrednicząca, organ) z dnia [...] 2018 r. znak sprawy: [...] w sprawie nieuwzględnienia protestu z dnia [...] 2018 r. dotyczącego odstąpienia od zawarcia umowy o dofinansowanie projektu pt. "Wdrożenie wysoce precyzyjnej technologii wielkoseryjnej produkcji komponentów zbiorników ciśnieniowych", wniosek nr [...], złożony w ramach poddziałania 3.2.2 Kredyt na innowacje technologiczne Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój na lata 2014-2020.

Przedmiotowe pismo zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] 2017 r. Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą Wdrożenie wysoce precyzyjnej technologii wielkoseryjnej produkcji komponentów zbiorników ciśnieniowych", któremu został nadany nr [...] w ramach poddziałania 3.2.2 Kredyt na innowacje technologiczne Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój na lata 2014-2020.

Pismem z dnia [...] 2017 r. BGK zawiadomił Wnioskodawcę, że w związku z pozytywną oceną merytoryczną wniosku o dofinansowanie została podjęta decyzja o przyznaniu premii technologicznej. Jednocześnie Wnioskodawca, w terminie 37 dni od daty otrzymania promesy został zobowiązany do złożenia szeregu dokumentów, w tym m.in. dokumentów potwierdzających status mikro-, małego lub średniego przedsiębiorstwa (MŚP).

Odpowiedzi Wnioskodawcy na ww. wezwania wpłynęły do BGK odpowiednio w dniach: [...] 2017 r. oraz [...] 2017 r. Łącznie IP wystosowała 3 wezwania, z czego wezwanie nr 2 zostało doręczone Skarżącej przed upływem terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie nr 1, stąd w dokumentacji sprawy widnieje tylko odpowiedź na późniejsze wezwanie nr 2. W swoich pismach Skarżąca udzielała obszernych i wyczerpujących odpowiedzi na kierowane do niej wezwania oraz odmówiła skorygowania oświadczenia o spełnianiu kryteriów MŚP, podtrzymując, że jest podmiotem samodzielnym.

Po analizie dokumentów i wyjaśnieniach przedstawionych przez Wnioskodawcę, w tym także zawartych w odpowiedziach na wezwania nr 1, nr 2 oraz nr 3 do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do podpisania umowy o dofinansowanie, BGK w piśmie z dnia [...] 2018 r. znak [...], zawiadomił Wnioskodawcę, że na podstawie oceny przesłanej dokumentacji odstępuje od zawarcia umowy o dofinansowanie.

W zawiadomieniu IP poinformowała m.in., iż na postawie dokumentacji przedstawionej przez Wnioskodawcę, nie można stwierdzić, iż posiada on status MŚP. Tym samym nie spełnia on warunku określonego w § 4 ust. 3 Regulaminu Konkursu oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. 2008 Nr 116 poz. 730 z późn. zm.), o czym świadczyły przesłanki wskazane przez IP.

Organ wskazał, że Wnioskodawca Firma T. Sp. z o.o. wzywany był trzykrotnie do wykazania powiązań z poniższymi przedsiębiorstwami:

a. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "T. " G. T.;

b. T. T. Zakład Usługowo-Produkcyjny;

c. ZPH Hurtownia Części Zamiennych J. T.;

Firma oświadczyła, iż jest samodzielnym przedsiębiorstwem, a powyższe powiązania nie zostały wykazane w Oświadczeniu o spełnieniu kryteriów MŚP - tłumacząc, że "między wymienionymi przedsiębiorstwami nie zachodzą powiązania w rozumieniu przepisów dotyczących ustalania wielkości przedsiębiorstwa na potrzeby przyznawania pomocy publicznej". Jednocześnie w tym samym piśmie Wnioskodawca przyznał się do powiązań osobowych pomiędzy Panem S. T., Panem J.T., Panem T. T. oraz Panem G.T..

Organ wskazał ponadto, że na stronie internetowej firmy Zakład Produkcyjno-Handlowy Hartowania Części Zamiennych J. T. (www.tarapata.pl) istniało odniesienie do strony spółki Wnioskodawcy (www.t..com). Wnioskodawca tłumaczył, iż odnośnik został dodany we wcześniejszych latach kiedy to Pan J. T. był większościowym udziałowcem spółki a pozostawienie tego odnośnika spowodowane było przeoczeniem informatyka, podczas aktualizowania strony, jednak w ostatnich miesiącach odnośnik ten został usunięty.

W związku z powyższym Instytucja Pośrednicząca wskazała, iż wystosowała wezwanie nr 3, w którym wezwała do uzupełnienia Oświadczenia o spełnieniu kryteriów MŚP o dane przedsiębiorstw powiązanych z informacją, iż w przypadku nie wykazania ich jako powiązane, BGK rozważy odstąpienie od podpisania umowy o dofinansowanie. Wnioskodawca nie dostarczył poprawionego oświadczenia, a przesłana w odpowiedzi kontrargumentacja na wezwanie nie została uznana przez IP za podważającą istnienie powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami.

Biorąc pod uwagę powyższe, BGK uznała, że Oświadczenie MŚP nie zostało wypełnione zgodnie ze stanem faktycznym i w efekcie nie zawiera danych mogących potwierdzić posiadanie statusu MŚP przez Wnioskodawcę. W związku z powyższym – w opinii organu - podjęcie decyzji o odstąpieniu od podpisania umowy o dofinansowanie jest uzasadnione, a projekt nie kwalifikuje się do otrzymania pomocy w ramach poddziałania 3.2.2. Kredyt na innowacje technologiczne, gdyż Wnioskodawca nie posiada statusu MŚP.

W piśmie z dnia [...] 2018 r. Skarżąca złożyła protest od ww. zawiadomienia o odstąpieniu od podpisania umowy o dofinansowanie z dnia [...] 2018 r.

W proteście tym Skarżąca zakwestionowała istnienie prawnie relewantnych powiązań Skarżącej z trzema innymi podmiotami oraz podniosła, że w zawiadomieniu nie wskazano, na jakiej podstawie prawnej IP opiera twierdzenie o istnieniu powiązań, ani rodzaju stwierdzonych powiązań, co uniemożliwia rzetelną kontrolę rozstrzygnięcia IP. Ponadto Skarżąca zarzuciła, że IP posługuje się wyłącznie określeniem "powiązań osobowych", które to pojęcie nie jest znane aktom prawnym określającym powiązania pomiędzy przedsiębiorstwami istotne z punktu widzenia pomocy publicznej i jako takie nie może mieć znaczenia dla sprawy. Zarzuty dotyczyły również braku weryfikacji przesłanek wystąpienia powiązań oraz oparcia się wyłącznie na dwóch, wybranych okolicznościach sprawy, bez dokonania oceny całokształtu okoliczności i odniesienia się do wyjaśnień Skarżącej. Ponadto Skarżąca zarzuciła brak podania prawidłowej podstawy odstąpienia od umowy, co uniemożliwiło weryfikację prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zawiadomieniu. Skarżąca wniosła następnie o zmianę podjętego rozstrzygnięcia oraz o zawarcie umowy o dofinansowanie. Do protestu została dołączona sporządzona na prośbę Skarżącej ekspertyza zawierająca istotne dla sprawy informacje i oświadczenia Skarżącej, wraz z ich oceną prawną, prowadzącą do wniosku, że Skarżąca jest przedsiębiorstwem samodzielnym w rozumieniu przepisów dotyczących przyznawania pomocy publicznej.

W odpowiedzi na protest, IP wystosowała do Skarżącej informację z dnia [...] 2018 r. o nieuwzględnieniu protestu z dnia [...] 2018 r.

W uzasadnieniu organ wskazał na przepis § 4 ust. 3 Regulaminu konkursu oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 maja 2008 r, o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 116 poz. 730 z późn. zm.), z którego wynika, iż o wsparcie mogą ubiegać się wyłącznie podmioty spełniające kryteria mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia 651/2014.

Wskazano, iż Wnioskodawca w proteście kwestionuje stanowisko Instytucji Pośredniczącej w sprawie powiązania pomiędzy podmiotami stanowiącymi własność Panów J. i S. T. (odpowiednio Z.P.H. Hurtownia Części Zamiennych J. T. - dalej zwana "Zakład" i Firma T. Sp. z o.o. - dalej zwana "Spółka"), które mają wpływ na spełnienie kryteriów MŚP.

Wnioskodawca w proteście (str. 5) nie zaprzecza istnienia więzów pokrewieństwa pomiędzy Panami J. i S. T., natomiast w załączonej opinii prawnej potwierdza ich istnienie (str. 4). Ponadto potwierdzają się także zależności występujące pomiędzy ww. firmami: "(...) można uznać, że Spółka i Zakład pozostają w relacji kontroli za pośrednictwem grupy osób fizycznych działających wspólnie. W takim przypadku zakwalifikowanie Spółki i Zakładu jako przedsiębiorstw powiązanych wymagałoby dodatkowo stwierdzenia, że podmioty te prowadzą działalność gospodarczą lub jej część na tym samym rynku właściwym lub na rynkach pokrewnych" (str. 9).

W opinii IP przedstawiona opinia prawna potwierdza także, iż oba przedsiębiorstwa działają, w części, na rynku wspólnym, a także wskazuje, że relacje handlowe pomiędzy nimi można zakwalifikować jako działalność na rynku pokrewnym.

Organ wskazał, iż Spółka i Zakład prowadzą działalność gospodarczą, która częściowo pokrywa się, w obu przypadkach, w dokumentacji rejestrowej jako działalność pozostała. Podmioty wskazały następujące branże działalności gospodarczej:

- 25.62 Z Obróbka mechaniczna elementów metalowych.

- 29.32 Z produkcja pozostałych części i akcesoriów do pojazdów silnikowych, z wyłączeniem motocykli.

Zgodnie z informacją ze strony internetowej Spółki, Spółka oferuje kompleksowe usługi z zakresu obróbki plastycznej każdego rodzaju stali dla różnych gałęzi przemysłu, natomiast Zakład w swoich filiach produkuje m.in. części zamienne do autobusów oraz usługi w zakresie wykonawstwa formy wtryskowych , wykrojników, tłoczników (filia w K.) oraz obróbki metali w dziale hartowni i mechanicznym (filia w T. N.).

Jak wynika z powyższego oba przedsiębiorstwa, przynajmniej w części swych działalności gospodarczych, działają na rynku wspólnym.

Wskazano również na treść załączonej przez Wnioskodawcę opinii, z której w opinii IP wynika działalność obu firm na rynku wspólnym (str. 1 i 2), m.in. w zakresie produkcji i sprzedaży części do pojazdów mechanicznych.

BGK stwierdził przy tym, że możemy również mówić o "rynkach pokrewnych", ponieważ według informacji zawartej w opinii (str. 3) oba przedsiębiorstwa kooperują ze sobą:

- Spółka nabywa od Zakładu usługi związane z remontem i serwisem maszyn należących do Spółki, a także części zamienne do tych maszyn, oraz

- Spółka świadczy na rzecz Zakładu usługi obróbki części metalowych przy pomocy specjalistycznych maszyn.

Ponadto sam Wnioskodawca przyznaje w opinii, iż "Teoretycznie można by zatem uznać, że rynki ww. usług są rynkami wyższego szczebla względem rynków, na którym działają finalni producenci części metalowych w tym Zakład. Nabywanie przedmiotowych usług można bowiem potraktować analogicznie do nabywania surowca wykorzystanego następnie do wytworzenia ostatecznego produktu" (str. 13).

Wskazano przy tym, że wielkość wartościowa współpracy handlowej pomiędzy oboma firmami ma tutaj znaczenie drugorzędne, natomiast znaczenie pierwszorzędne ma występowanie takich powiązań, w szczególności w kontekście treści art. 3 Załącznika 1 do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, w którym jako podstawa stwierdzenia powiązania w takim przypadku wskazany jest sam fakt prowadzenia działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.

Podsumowując BGK stwierdził, iż:

- współpraca miedzy omawianymi przedsiębiorstwami – T. Sp. z o.o. oraz Z.P.H. Hurtownia Części Zamiennych J. T. - szczególnie w zakresie obróbki mechanicznej elementów metalowych pokazuje, że działalność obu przedsiębiorstw wzajemnie się uzupełnia i że mogą one dążyć do wspólnego działania;

- przede wszystkim ze względu na powiązania poprzez osoby fizyczne - Panów J. i S. T. powiązanych rodzinnie, jak również realizowane kontrakty gospodarcze, obaj Panowie mogą bez problemu koordynować nie tylko swoją działalność gospodarczą, ale również strategie rozwoju (np. poprzez ustalanie zakresu działalności obu firm w branży obróbki metali, podział rynku lokalnego itp.).

Odniesiono się również do zarzutu Wnioskodawcy, iż IP naruszyła zapisy art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez brak wskazania prawidłowej podstawy odstąpienia od podpisania umowy o dofinansowanie. Instytucja Pośrednicząca wskazała, iż pomyłka w przywołaniu zapisów regulaminu miała charakter omyłki pisarskiej. Podkreślenia wymaga to, że podstawą odmowy przyznania dofinansowania było to, że Wnioskodawca nie spełnił warunków przyznania dofinansowania wynikających z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, to jest ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 116, poz. 730 z późn. zm.). Wobec ujawnienia takiego stanu faktycznego umowa o dofinansowanie nie mogła i nie może zostać zawarta, natomiast fakt omyłkowego przywołania §13 ust. 11 pkt 3 i 4 zamiast pkt 1 i 2 miało charakter wtórny i nieistotny wobec faktycznej przyczyny, która uniemożliwiała zawarcie umowy. Tym samym w ocenie BGK należało ocenić, iż omyłka popełniona przy sporządzaniu zawiadomienia o odstąpieniu od zawarcia umowy o dofinansowanie pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.

Instytucja Pośrednicząca podkreśliła ponadto, że celem określenia statusu MŚP jest ograniczenie możliwości udzielania pomocy jedynie do przedsiębiorstw, które borykają się z trudnościami charakterystycznymi dla MŚP. Określenie statusu Wnioskodawcy ma więc szczególne znaczenie dla - potwierdzenia możliwości uzyskania dofinansowania oraz ustalenia wysokości tego dofinansowania. Przedsiębiorstwa, które dzięki powiązaniom faktycznym, prawnym bądź nieformalnym z innymi podmiotami nie doświadczają ułomności na rynku, nie są uprawnione do korzystania z ułatwień przysługujących MŚP. Zdaniem Instytucji Pośredniczącej przepisy dotyczące powiązań należy interpretować również przy zastosowaniu wykładni funkcjonalnej, a nie wyłącznie literalnej. Celem regulacji jest zapewnienie pomocy jedynie tym przedsiębiorstwom, które rzeczywiście potrzebują przywilejów przewidzianych dla MŚP. W opinii Instytucji Pośredniczącej definicja MŚP nie powinna być stosowana w sposób mechaniczny t formalistyczny. Zagrożenie wynikające ze stosowania wyłącznie wykładni literalnej może doprowadzić do przyznania przywilejów zagwarantowanych dla MŚP przedsiębiorstwom, które co prawda, stosując w ich przypadku wyłącznie wykładnię literalną, spełniają formalne przestanki uznania za małe lub średnie przedsiębiorstwo, ale w związku z faktycznym działaniem, ich potencjał przerasta potencjał normalnych MŚP.

W związku z nieuwzględnieniem protestu Skarżąca wniosła skargę na rozstrzygnięcie BGK do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Organowi wydającemu zaskarżone rozstrzygnięcie Strona zarzuciła :

1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, z uwagi przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności poprzez:

a) brak wskazania konkretnego przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę stwierdzenia istnienia rzekomych powiązań pomiędzy Skarżącą a innymi podmiotami oraz brak określenia znanego ustawie rodzaju tych powiązań, a w konsekwencji brak wskazania i analizy przesłanek stwierdzenia istnienia takich powiązań, co całkowicie uniemożliwia weryfikację wydanego rozstrzygnięcia;

b) stwierdzenie, że Skarżąca i inne przedsiębiorstwa działają częściowo na rynku wspólnym i na rynkach pokrewnych pomimo braku odniesienia się do definicji rynku właściwego zawartej w Obwieszczeniu Komisji w sprawie definicji rynku właściwego do celów wspólnotowego prawa konkurencji (97/C 372/03) oraz do definicji rynków pokrewnych, znajdującej się m.in. w Wytycznych w sprawie oceny niehoryzontalnych połączeń przedsiębiorstw na mocy rozporządzenia Rady w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (2008/C 265/07) oraz braku rozważenia spełnienia przesłanek wymienionych w ww. przepisach, co również uniemożliwia weryfikację prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia,

c) brak rozważenia całokształtu okoliczności sprawy i oparcie się wyłącznie na wybiórczych ustaleniach przytoczonych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, a przy pominięciu wyjaśnień i informacji dostarczonych przez Skarżącą w toku postępowania oraz w proteście - co skutkowało niedokonaniem przez BGK pełnej i rzetelnej oceny przesłanek istnienia powiązań między przedsiębiorstwami,

d) przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia fragmentów zdań opinii prawnej, stanowiącej załącznik do protestu, w sposób rażąco nierzetelny, wybiórczy, a przez to zupełnie wypaczający ich rzeczywisty sens i kontekst wypowiedzi, przy całkowitym pominięciu rzeczywistej treści ekspertyzy i wyrażonych w niej wniosków, co stanowi naruszenie zasady rzetelności i bezstronności, - a w konsekwencji naruszenie § 13 ust. 10 i 11 Regulaminu Konkursu poprzez bezpodstawne odstąpienie od podpisania umowy o dofinansowanie, mimo że Wnioskodawca złożył prawidłowe i niewymagające żadnych uzupełnień oświadczenie o spełnianiu kryteriów MŚP;

2. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 ust. 1-4 Załącznika 1 do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu z dnia 17 czerwca 2014 r. (Dz. Urz. UE L Nr 187 z 26.6.2014, s. 1) poprzez:

a) przyjęcie błędnej wykładni, zgodnie z którą do istnienia powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami wystarczy stwierdzenie, że istnieje możliwość koordynacji działalności gospodarczej i strategii rozwoju przez dwa przedsiębiorstwa, podczas gdy ww. przepis stanowi, że za powiązane można uznać przedsiębiorstwa pozostające w związku za pośrednictwem grupy osób fizycznych działających wspólnie, w związku z czym do przyjęcia istnienia powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami nie wystarczy istnienie jedynie hipotetycznej, bliżej nieskonkretyzowanej abstrakcyjnej możliwości wspólnego działania kilku osób fizycznych, lecz konieczne jest faktyczne wspólne prowadzenie działalności przez te osoby i daleko idąca, ścisła integracja gospodarcza przedsiębiorstw;

b) błędne zastosowane ww. przepisów poprzez stwierdzenie istnienia powiązań Skarżącej z innymi podmiotami, mających wpływ na spełnienie przez nią kryteriów MŚP, podczas gdy wszechstronna analiza okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że Skarżąca jest przedsiębiorstwem samodzielnym i nie zachodzą żadne prawnie relewantne powiązania pomiędzy nią a jakimkolwiek innym przedsiębiorstwem.

W odpowiedzi na skargę Bank Gospodarstwa Krajowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1146, obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm. – dalej: ustawa wdrożeniowa) - w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.).

W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1.

Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów administracyjnych wskazuje, że przy interpretacji przepisów ustawy wdrożeniowej przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

Uznać należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.

Kontrolując zatem legalność oceny projektu dokonanej przez BGK, jak również legalność jego działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonej informacji, stwierdzić trzeba, iż została podjęta z naruszeniem prawa.

Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania BGK z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z ustawą o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, a także postanowieniami systemu realizacji programu, oraz Regulaminem konkursu, właściwego dla tego projektu.

W ocenie Sądu potwierdził się zarzut naruszenia treści art. 37 ust. 1 w zw. z art. 57 i art. 58 ustawy wdrożeniowej, ze względu na brak rzetelnej oceny wniosku poprzez naruszenie zasad przejrzystości przy rozstrzyganiu protestu Skarżącej.

Treść art. 37 ust. 1 ustawy stanowi, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Nadto w ust. 2 tego przepisu wskazuje się, że projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów.

W myśl art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowaniu projektu. Zgodnie zaś z ust. 2 umowa o dofinansowanie projektu może zostać zawarta, a decyzja o dofinansowaniu projektu może zostać podjęta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, oraz zostały dokonane czynności i zostały złożone dokumenty wskazane w regulaminie konkursu albo w wezwaniu, o których mowa odpowiednio w art. 41 ust. 2 pkt 6a albo w art. 48 ust. 4a pkt 3 ustawy.

Z kolei art. 57 ustawy wdrożeniowej stanowi, że właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, w terminie nie dłuższym niż 21 dni, licząc od dnia jego otrzymania. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy w trakcie rozpatrywania protestu konieczne jest skorzystanie z pomocy ekspertów, termin rozpatrzenia protestu może być przedłużony, o czym właściwa instytucja informuje na piśmie wnioskodawcę. Termin rozpatrzenia protestu nie może przekroczyć łącznie 45 dni od dnia jego otrzymania.

Zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności:

1) treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem;

2) w przypadku nieuwzględnienia protestu - pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61.

Jak wskazuje powołana wyżej treść przepisu rozstrzygnięcie protestu powinno zawierać uzasadnienie. Jest rzeczą aż nadto oczywistą, że uzasadnienie powinno w sposób konkretny i wyczerpujący zawierać wyjaśnienie zapadłego rozstrzygnięcia, szczególnie w przypadku, gdy jest to rozstrzygnięcie negatywne. Należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie pozwala na kontrolę jego prawidłowości.

Instytucja Pośrednicząca podała jeden powód, dla którego jej zdaniem nie może być zawarta umowa o dofinansowanie realizacji projektu tj. istnienie powiązań między przedsiębiorstwami, ponadto zaskarżone pismo zawiera informację, iż Oświadczenie MŚP nie zostało przez Skarżącą wypełnione zgodnie ze stanem faktycznym i w efekcie nie zawiera danych mogących potwierdzić posiadanie statusu MŚP przez Wnioskodawcę.

Zaskarżone pismo, tak jak i pismo z [...] 2018 r. nie zawiera jasnego i logicznego wyjaśnienia dlaczego Instytucja Pośrednicząca uważa, że w przypadku podpisania umowy o dofinansowanie dojdzie do naruszenia prawa poprzez przyznanie pomocy jednostce, która nie posiada statusu MŚP.

Zaskarżone pismo, tak jak i poprzedzające, nie przedstawia w sposób jasny konkretnego stanowiska IP wskazującego przede wszystkim na podstawie jakich norm wskazanego wyżej rozporządzenia Komisji (UE) Nr [...] z dnia [...] 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu z dnia 17 czerwca 2014 r. (Dz. Urz. UE L Nr 187 z 26.6.2014, s. 1), dalej jako Rozporządzenie Nr 651/2014, pogląd ten jest prezentowany.

W ocenie Sądu wymienienie w treści pisma z dnia [...] 2018 r., jak i zaskarżonego pisma z dnia [...] 2018 r., informującego o odstąpieniu od zawarcia umowy o dofinansowanie, że w ocenie IP Skarżąca spółka nie spełnia wymogów MŚP w związku z istnieniem powiązań rodzinnych i teoretycznym działaniu na rynkach wspólnych, nie spełnia wymogów zakreślonych wskazanymi przepisami prawa. IP nie dokonała analizy niespełniania wymogów zakreślonych przepisami Rozporządzenia nr 651/2014.

W tym miejscu trzeba także zauważyć, że w odpowiedzi na skargę Instytucja Pośrednicząca odniosła się do powyższej kwestii, należy jednakże zwrócić uwagę, że odpowiedź na skargę stanowi jedynie pismo procesowe i nie jest rozstrzygnięciem, jakim jest ocena wniosku czy rozstrzygnięcie protestu. Odpowiedź na skargę nie może konwalidować braków uzasadnienia oceny wniosku czy zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu.

Należy wskazać, że IP nie odniosła się też do zarzutów Stronu skarżącej zawartych w proteście, nadto oparła się na wyrwanych z kontekstu sformułowaniach zawartych w opinii prawnej, przesłanej przez Skarżącą przy proteście. Trzeba przy tym podkreślić, iż w ocenie Sądu rzeczona opinia nie może stanowić dowodu, na jakim może oprzeć swoje stanowisko Instytucja Pośrednicząca, albowiem nie jest ona ani oświadczeniem Skarżącej strony, ani dokumentem w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego czy cywilnego.

Skarżąca nie zaprzecza, że właścicielem Skarżącej spółki jest S. T., który swoje udziały otrzymał od ojca – J. T., prowadzącego obecnie działalność gospodarczą pod nazwą ZPH Hurtownia Części Zamiennych J. T.. Jednocześnie Skarżąca zaprzeczyła, jakoby inne podmioty gospodarcze, prowadzone przez inne osoby o nazwisku T., powiązane rodzinnie z osobą właściciela Skarżącej spółki, były w jakimkolwiek związku ze Skarżącą.

W ocenie Sądu sama okoliczność istnienia powiązań rodzinnych nie może stanowić o przekonaniu organu, że w sprawie zachodzi powiązanie pomiędzy przedsiębiorstwami. IP dokonując analizy istnienia ewentualnych powiązań między przedsiębiorstwami winna jest odnieść się do wszystkich przypadków, na jakie wskazuje art. 3 ust. 3 załącznika do Rozporządzenia Komisji (UE) Nr [...], aby w wyniku tej analizy stwierdzić, że zaszły przesłanki do uznania ich za "przedsiębiorstwa powiązane".

Instytucja Pośrednicząca – realizując nałożone na nią obowiązki wynikające z treści art. 37 i innych wyżej wskazanych ustawy wdrożeniowej – jest zobowiązana przy tym do rzetelnego odniesienia się do zgromadzonych dokumentów oraz zajęcia jasnego i precyzyjnego stanowiska, zgodnie z którym wnioskodawca winien otrzymać informację umożliwiającą mu jej weryfikację.

Również Sąd – dokonując oceny zaskarżonej informacji – musi posiadać stanowisko organu, które jest oparte na konkretnych dokumentach, nie zaś na domniemaniach organu, wywiedzionych z ogólnych informacji.

Sąd pragnie przy tym podkreślić, że ocena projektu, a przede wszystkim dopuszczalność zawarcia umowy o dofinansowanie, musi być warunkowana stwierdzeniem, że na dzień zawarcia umowy projekt spełnia kryteria wyboru oraz jego dofinansowanie jest zgodne z prawem. Wynika to wprost z treści art. 52 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym umowa o dofinansowanie projektu może zostać podpisana, a decyzja o dofinansowaniu projektu może zostać podjęta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria, na podstawie których został wybrany do dofinansowania.

Trudno zresztą zaakceptować inny pogląd, bowiem działalność publiczna musi być zawsze oparta na kryterium legalności tj. zgodności z prawem. I tak w tym konkretnym rozpatrywanym przypadku, jeśli Instytucja Pośrednicząca stwierdziłaby, po zakończeniu oceny, ale przed podpisaniem umowy, że pomoc naruszałaby przepisy prawa (np. w zakresie dopuszczalności udzielenia pomocy publicznej), to miałaby obowiązek odmowy podpisania umowy o dofinansowanie.

Pogląd taki był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. wyrok NSA z 1 grudnia2016 r., sygn. akt II GSK 4141/16, LEX 2190695, wyroki w sprawach o sygn. akt II GSK 1380/11 i II GSK 786/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.gov.pl).

Takie działanie IP, które miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, narusza zasady określone w cyt. art. 37 ustawy wdrożeniowej.

Jak już wyżej wskazano przepisy nakazujące rozpoznanie projektów w sposób rzetelny i bezstronny z uwzględnieniem zasad równego dostępu i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu określają fundamentalne zasady rozpoznania składanych wniosków Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że ocena projektu opiera się na swobodnej ocenie, ale nie dowolnej, gdyż jej granice wyznaczają zasady: równego dostępu i przejrzystości reguł oceny. Wynik takiej oceny powinien zawierać uzasadnienie, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały o takim, a nie innym rozstrzygnięciu np. o przyznanej ilości punktów w ramach tej oceny, czy też spełnianiu określonych warunków. Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena nie narusza wskazanych wyżej reguł.

Zatem na każdym etapie badania sprawy, a nie tylko po wniesionym proteście, beneficjent powinien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników każdego etapu, winien uzyskać informację ze szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą ocen. Informacja organu musi zawierać powody, które zdecydowały o ocenie projektu, czy też - na następnym etapie - o nieuwzględnieniu protestu, wraz z ich uzasadnieniem. Tylko wówczas sąd administracyjny może odnosić się do zarzutów skargi, poznać stanowisko instytucji oceniającej projekt i ocenić, czy tak przeprowadzona ocena jest zgodna z prawem.

Jednocześnie - z uwagi na brak odpowiedniego uzasadnienia stanowiska organu zawartego w zaskarżonych rozstrzygnięciach - Sąd nie odniósł się do zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia przez IP przepisów prawa materialnego, albowiem nie mógł dokonać prawidłowej merytorycznej analizy stanowiska Instytucji Pośredniczącej.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając, że ocena wniosku została przeprowadzona z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik oceny, przekazał sprawę Bankowi Gospodarstwa Krajowego do ponownego rozpoznania na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej.

Przy ponownym rozpoznaniu protestu BGK ponownie rozważy, czy zachodzą przesłanki do odmowy podpisania umowy o dofinansowanie wskazane w piśmie z [...] 2018 r., biorąc pod uwagę stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym orzeczeniu, a następnie stanowisko swoje należycie uzasadni ze wskazaniem konkretnych przepisów i okoliczności, które stanowią podstawę do zastosowania tych przepisów.

O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a