Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 839/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 83 ust. 6 pkt 2 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 97 ust. 1 pkt 4, art. 107 par. 1 i 3, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 lutego 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. jedn. Dz. U. z

2013 r., poz. 627 ze zm., dalej w skrócie "u.o.p.") oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 ust. 1 pkt 4, art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia 20 grudnia 2013 r. znak [...] o zezwoleniu A. L. na usunięcie drzew rosnących na działce nr [...] w P. oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 29 września 2008 r. S. L. wystąpił do Wójta Gminy o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew: jesionów, jaworów oraz jednego buka, rosnących na terenie działki ewidencyjnej nr [...] i [...] w P..

W uzasadnieniu podał, że realizacja zamierzonego zalesienia działki wymaga usunięcia samosiewów, drzew wątłych, chorych, nierokujących prawidłowego wzrostu, czy rosnących w miedzy oraz zapewnienia dogodnego przejazdu drogą po działce ewidencyjnej nr [...].

Decyzją z dnia 19 listopada 2008 r. znak: [...], Wójt Gminy zezwolił w punkcie l S. L. na usunięcie 5 jesionów rosnących na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...], położonej w P. i jednocześnie ustalając w punkcie II, że usunięcie drzew nie podlega opłacie na Gminny Fundusz Ochrony Środowiska. W punkcie III organ I instancji odmówił wydania zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...].

W uzasadnieniu decyzji podano, że przyczyną rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III decyzji są rozbieżności we wskazaniu granicy oraz brak punktów granicznych wskazujących faktyczną granicę pomiędzy nieruchomością oznaczoną nr ewid. [...], której właścicielem jest S. L., a nieruchomością oznaczoną nr ewid. [...], której właścicielem jest A. L.. Organ I instancji podkreślił przy tym, że odmowa nie dotyczy drzew lub krzewów owocowych oraz drzew lub krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat, bowiem nie są one objęte przepisami ustawy o ochronie przyrody dotyczącymi obowiązku uzyskania zezwolenia wójta na ich usunięcie.

W wyniku odwołania wniesionego przez S. L., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 10 września 2010 r. znak: [...], uchyliło w całości decyzję z dnia 19 listopada 2008 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że do podjęcia rozstrzygnięcia administracyjnego w przedmiotowej sprawie konieczne było ustalenie przebiegu granic nieruchomości i ustalenie prawa własności w sposób niebudzący wątpliwości. Ze względu na zaistniały spór, organ I instancji nie mógł wydać decyzji zezwalającej na usunięcie drzew ze spornego gruntu.

W wyniku rozpoznania skargi złożonej przez S. L. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia

10 września 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia

27 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 833/12, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Sąd stwierdził w uzasadnieniu, że organ II instancji rażąco naruszył zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) i zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), orzekając w postępowaniu odwoławczym z urzędu i w sprawie zezwolenia na usunięcie 5 jesionów rosnących na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości P., w sytuacji, gdy w tym zakresie decyzja Wójta Gminy z dnia 6 października 2008 r. stała się ostateczna.

Ponownie orzekając w sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 19 czerwca 2013 r., znak: [...], uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia 19 listopada 2008 r. w części dotyczącej punktu II i w tym zakresie przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że postępowanie w sprawie przeprowadzono bez udziału M. L., która powinna występować w nim w charakterze strony. Dodano, że organ I instancji nie wyjaśnił wystarczająco kwestii własności drzew objętych wnioskiem, nie umożliwił S. L. udziału w przesłuchaniu świadka oraz nie zawiadomił go o przysługującym prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.

Postanowieniem z 7 października 2013 r. Wójt Gminy dopuścił do udziału w sprawie A.L. – w związku z ustaleniem, że na podstawie umowy o dożywocie z 28 grudnia 2012 r. nabył on własność nieruchomości składającej się m.in. z działki ewidencyjnej numer [...] położonej w P.

Pismem z 28 października 2013 r. A. L. ponowił wniosek swego poprzednika prawnego, wskazując, iż wnosi o zezwolenie na wycięcie jednego buka, trzech iw, dwóch jesionów, czterech dębów, kępy piętnastu jaworów, kępy trzynastu jesionów oraz kępy korczyny, rosnących na działce nr [...] w P.

W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 6 listopada 2013 r., w obecności wnioskodawcy, na działce ewidencyjnej numer [...], stwierdzono 12 sztuk czeremchy zwyczajnej, 45 klonów-jaworów, 29 jesionów, 9 dębów szypułkowych, 3 wierzby-iwy, buk zwyczajny i czereśnię. A. L. stwierdził, że drzewa te rosną na jego nieruchomości.

W trakcie rozprawy połączonej z oględzinami, przeprowadzonej w dniu

27 listopada 2013 r. pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymał twierdzenia, zgodnie z którymi wnioskowane do usunięcia drzewa rosną na działce A. L., co wynika ze złożonego do akt wydruku z ortofotomapy, a także faktu, iż granica działek numer [...] i [...] jest faktycznie przedłużeniem granicy pomiędzy działkami numer [...] i [...], gdzie w obu przypadkach skarpa rozdzielająca nieruchomości należy do wnioskodawcy. P. L. – właściciel działki nr [...], pomimo prawidłowego zawiadomienia nie uczestniczył w rozprawie, jednak pismem z 22 listopada 2013 r. jego pełnomocnik sprzeciwił się wnioskowi i podniósł, że usunięcie drzew z miedzy może spowodować osunięcie się ziemi z jego działki na grunt sąsiada.

Decyzją z dnia 20 grudnia 2013 r. znak [...] Wójt Gminy w punkcie 1 zezwolił A. L. na usunięcie drzew rosnących na nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości P., ponumerowanych od Ip. 1 do Ip. 100, tj. 12 sztuk czeremchy zwyczajnej, 45 klonów-jaworów, 29 jesionów, 9 dębów szypułkowych, 3 wierzby - iwy, buka zwyczajnego i czereśni. W punkcie 2 decyzji orzeczono, że usunięcie drzew nie podlega opłacie. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie oględzin i wydruku z ortofotomapy, po przeprowadzeniu rozprawy jednoznacznie ustalono, że drzewa wnioskowane do usunięcia znajdują się na działce ewidencyjnej nr [...]. Odnośnie do opłaty, organ I instancji wskazał, że orzeczenie o niepobraniu opłaty wynika z tego, że część drzew obumarła, a usunięcie pozostałych zostanie dokonane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik A. L., zarzucając niezgodne z rzeczywistością ustalenie, że drzewa rosną na działce ewidencyjnej nr [...]. W ocenie pełnomocnika, z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że drzewa rosną na miedzy, która położona jest zarówno na działce wnioskodawcy, jak i na działce jego mocodawcy. Dodał, że złożył wniosek o rozgraniczenie nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem i do czasu jego rozpoznania decyzja o wycince drzew nie może zostać wydana.

Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia 14 lutego 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wskazano, że w świetle przepisów art. 83-86 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, wniosek o pozwolenie na usunięcie drzewa może złożyć wyłącznie posiadacz nieruchomości. Oznacza to, że zezwolenie może być wydane wyłącznie osobie (fizycznej lub prawnej) posiadającej tytuł prawny do nieruchomości. Jeśli osoba ta nie jest właścicielem nieruchomości (jest np. dzierżawcą), do wniosku musi być dołączona zgoda właściciela. W przypadku nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a jeśli nieruchomość jest przedmiotem wspólności małżeńskiej, wniosek muszą złożyć oboje małżonkowie. Użytkownik wieczysty nie ma obowiązku dołączania do wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów zgody właściciela. Zatem, stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia drzewa lub krzewów, jest posiadacz nieruchomości, a jeżeli nie jest on jednocześnie jej właścicielem - to także jej właściciel, gdyż obaj mają interes prawny w toczącym się postępowaniu.

W przedmiotowej sprawie kluczową kwestią z punktu widzenia zgody właściciela nieruchomości na usunięcie drzew była kwestia własności gruntu, na którym one rosną, gdyż zgodnie z treścią art. 48 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.

W ocenie organu odwoławczego, ustalenie, że drzewa przeznaczone do usunięcia rosną na działce ewidencyjnej nr [...] należącej do A. L., nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Organ I instancji wskazał, że ustalając, kto jest właścicielem drzew, oparł się na wynikach oględzin, oświadczeniach wnioskodawcy i jego pełnomocnika oraz na wydruku z ortofotomapy z siatką ewidencyjną. Zdaniem organu odwoławczego, zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na poczynienie takich ustaleń. Co istotne, z wydruku z ortofotomapy z naniesioną siatką ewidencyjną, pochodzącego z portalu internetowego [...], wynika, iż granica działek ewidencyjnych numer [...] i [...] przecina korony drzew, których dotyczy wniosek. W przeważającej większości wypadków korony drzew podzielone są przez tę granicę na zbliżone do siebie wielkościowo części. Zatem, dowód ten pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami wnioskodawcy oraz zeznaniami jego pełnomocnika. Jednocześnie organ I instancji nie przeprowadził żadnych innych dowodów wskazujących na przebieg granicy pomiędzy działkami, których dotyczy rozpoznawana sprawa. Udostępnione w serwisie [...] dane dotyczące działek, których źródłem jest system LPIS (System identyfikacji działek rolnych), mogą być wykorzystywane jedynie w zakresie przybliżonej identyfikacji i lokalizacji przestrzennej działki oraz oszacowania jej powierzchni. Dane te nie są danymi ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm.). Ponadto w oględzinach, które odbyły się w dniu 27 listopada 2013 r. uczestniczyli dwaj przedstawiciele organu I instancji, co do których znajomości wiedzy geodezyjnej, brak jest w aktach jakichkolwiek informacji. Zatem opieranie się w rozstrzygnięciu na spostrzeżeniach dokonanych przez pracowników urzędu, nie określonych przy tym jako mających status geodety, musi budzić uzasadnione wątpliwości co do rzetelności takiego dowodu w sytuacji, gdy dowód ten nie jest poparty innym wiarygodnym dowodem (tak wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2006 r., sygn. I SA/Wa 1307/05).

Zdaniem SKO, jedynie oględziny nieruchomości w obecności geodety pozwoliłyby na jednoznaczne ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami, przy użyciu fachowych urządzeń, na podstawie znaków granicznych lub innych zdatnych do tego punktów geodezyjnych.

Niezależnie od powyższego, organ II instancji zauważył, że w aktach sprawy nie ma oświadczenia wnioskodawcy, z którego wynika, że domaga się zezwolenia na wycięcie 100 drzew wymienionych w decyzji organu I instancji. Żądanie wniosku zostało sprecyzowane pismem z 28 października 2013 r., a rozszerzenie jego żądania o dodatkowe rośliny nie znalazło odzwierciedlenia zarówno w protokole oględzin z dnia 6 listopada 2013 r., jak i rozprawy administracyjnej z dnia

23 listopada 2013 r. W dodatku do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów dotyczących przeznaczenia terenu, na którym rosną drzewa przeznaczone do wycięcia oraz nie przeprowadzono na tę okoliczność żadnych dowodów (np. z wypisu planu zagospodarowania przestrzennego).

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dopuszczenie dowodów jedynie z wydruków raportów [...] przeznaczonych do użytku wewnętrznego było niewystarczające, a dowodem własności nieruchomości będących przedmiotem postępowania powinny być wypisy z rejestru gruntów, wyrysy z mapy ewidencyjnej oraz skorelowanie z nimi dane z Elektronicznej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, z uwagi na fakt, iż dane ewidencyjne nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty stan prawny nieruchomości.

Dodatkowo w decyzji Wójta Gminy wymieniono pod Ip. 100 czereśnię. Według art. 83 ust. 6 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody obowiązek uzyskania zezwolenia nie dotyczy drzew owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji nie wskazał, z jakich względów uznał, iż czereśnia nie podlega wyłączeniu przedmiotowemu zawartemu w cytowanym przepisie. Należy także wskazać, iż obowiązek uzyskania zezwolenia nie dotyczy drzew lub krzewów, których wiek nie przekracza 10 lat (art. 83 ust. 6 pkt 4 cytowanej ustawy). Z tego względu wątpliwości organu II instancji budzi objęcie decyzją Wójta Gminy drzew o niewielkim obwodzie pnia (ok. 20 cm), w szczególności w sytuacji, gdy ustalenia dotyczące wieku roślin przeznaczonych do usunięcia nie znajdują w ogóle odzwierciedlenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, ani w uzasadnieniu decyzji. Ponadto w kwestii badania przesłanek ustawowego zwolnienia z opłaty za usunięcie drzew (art. 86 cytowanej ustawy) Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż ich wypełnienie powinno zostać ustalone w trakcie oględzin przeprowadzonych w obecności pracownika organu posiadającego odpowiednie kompetencje w dziedzinie znajomości stanu roślin (np. zmian chorobowych, porastania grzybami, obumarcia), co również, tak jak w przypadku ustalania własności drzew, powinno wynikać z protokołu sporządzonego z tejże czynności.

Wskazane powyżej uchybienia dotyczące przeprowadzonych w sprawie dowodów i błędnej ich oceny przez organ I instancji doprowadziły organ odwoławczy do wniosku, że postępowanie w sprawie przeprowadzono z naruszeniem przywołanych powyżej przepisów postępowania, a decyzja wydana w sprawie musi być wyeliminowana z obrotu prawnego.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. L., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, względnie uchylenie i przekazanie organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że o zezwolenie na wycięcie drzew występuje w sprawie jako właściciel działki nr [...], na której rosną wnioskowane do wycięcia drzewa. Nie istnieje żaden spór graniczny między nim a właścicielem działki nr [...].

W jego ocenie, ustawa o ochronie przyrody nie uzależnia wydania zgody na usunięcie drzew od wykazania stanu granic nieruchomości przez te drzewa porośnięte. Zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważań w kwestiach cywilnoprawnych stanowi, zdaniem skarżącego, naruszenie przepisu art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, sąd stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie, kontroli Sądu pod względem legalności została poddana decyzja kasacyjna SKO w [...], podjęta na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 2014 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 203 r., poz. 267 ze zm., dalej jako K.p.a.).

Wskazać przy tym należy, że "dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do jej merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a." (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1332/13).

Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, decyzję kasacyjną można wydać tylko wówczas, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie. Przepis wyróżnia zatem dwie przesłanki warunkujące wydanie decyzji kasacyjnej: wydanie decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów postępowania oraz wystąpienie konieczności wyjaśnienia sprawy w takim zakresie, że ma to istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Chodzi tu zatem o naruszenie przez organ I instancji przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające w stopniu uniemożliwiającym sanowanie w drodze uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Niewątpliwie przesłankę wydania decyzji kasacyjnej wyczerpuje całkowity brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, jak też takie naruszenie przepisów postępowania, które pozwala uznać sprawę za niewyjaśnioną całkowicie, takie jak brak przeprowadzenia obligatoryjnej rozprawy, brak dopuszczenia obligatoryjnego dowodu czy niezapewnienie udziału w postępowaniu wszystkim stronom postępowania.

W ocenie Sądu, z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem – co trafnie podniósł w zaskarżonej decyzji organ II instancji – organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, ponadto ustalenie stanu faktycznego sprawy jest wadliwe i szereg kwestii wymaga dodatkowego wyjaśnienia.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm., dalej w skrócie "u.o.p."), usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości.

W sprawie bezsporne jest, że właścicielem nieruchomości utworzonej m.in. z działki nr [...] jest skarżący A. L.. Organ I instancji przyjął następnie, że to właśnie na tej działce rosną drzewa, o usunięcie których wnioskował A. L., jednakże ustalenia w tym zakresie należy uznać za wadliwe.

Organ I instancji ustalił powyższe na podstawie oględzin nieruchomości, oświadczenia wnioskodawcy oraz wydrukach z ortofotomapy z siatką ewidencyjną. W sytuacji jednak, gdy właściciel nieruchomości sąsiedniej, utworzonej z działki nr [...] – uczestnik postępowania A. L. kwestionuje przebieg granicy między działkami nr [...] i [...], a w konsekwencji fakt porastania wnioskowanych do usunięcia drzew na działce nr [...], wyżej wymieniony materiał dowodowy musiał okazać się niewystarczający dla jednoznacznego rozstrzygnięcia, podjętego przez organ I instancji. Trafnie zatem wskazuje SKO w [...], że w tym stanie rzeczy zasadne było przeprowadzenie oględzin z udziałem geodety, tym bardziej, że wiadomościami specjalnymi z tego zakresu nie dysponowali biorący udział w oględzinach nieruchomości pracownicy organu I instancji.

Przy rozpatrywaniu wniosku o wycięcie drzew, niezbędnym jest w pierwszej kolejności ustalenie nieruchomości, na której rosną drzewa, objęte wnioskiem oraz właściciela tej nieruchomości. Skoro organ I instancji postanowił nie uwzględnić istotnych wątpliwości co do podstawowej przesłanki wydania decyzji w sprawie (kwestii legitymacji do złożenia wniosku), a zajęte przez siebie stanowisko poparł wątłymi dowodami, prawidłowo orzekł organ odwoławczy o uchyleniu decyzji Wójta Gminy.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że obecna na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie, pełnomocnik uczestnika postępowania A. L., radca prawny A.K. - w obecności pełnomocnika skarżącego A. L., adwokata Z. C. - oświadczyła, że postępowanie rozgraniczeniowe, przedmiotowe dla kontrolowanej sprawy toczy się do sygn. akt [...].

Nadto, Sąd podzielił pogląd organu II instancji co do innych uchybień organu I instancji. W szczególności, niejasne jest, z jakiej przyczyny powstała rozbieżność pomiędzy liczbą drzew wskazanych do usunięcia we wniosku skarżącego (38 sztuk) i w wyrzeczeniu decyzji organu I instancji (100 sztuk). Z akt administracyjnych postępowania prowadzonego przed organem I instancji nie wynika, aby wniosek został przez A. L. rozszerzony, choć protokół z oględzin nieruchomości w dniu 6 listopada 2013 r. uwzględnia w swej treści 100 sztuk drzew przeznaczonych do usunięcia, które poddano oględzinom.

Organ II instancji dostrzegł również zasadnie naruszenia przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 83 ust. 6 pkt 2 i 4 u.o.p. Wymieniona pod l.p. 100 w sentencji decyzji organu I instancji czereśnia jest drzewem owocowym, do których – co do zasady wynikającej z art. 83 ust. 6 pkt 2 – nie stosuje się przepisów ustawy dotyczących zezwolenia na usunięcie drzewa. Ponadto, uzasadnione wątpliwości budzi zupełny brak odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji organu I instancji sposobu ustalenia wieku drzew, istotnego ze względu na normę prawną wyłączającą wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, których wiek nie przekracza 10 lat. W świetle faktu, że niektóre z przeznaczonych do usunięcia w decyzji organu I instancji drzew mają niewielkie wymiary obwodu na wysokości 1,30 m (12, 13, 14 cm), potwierdza to stanowisko organu odwoławczego, że poczynione przez Wójta Gminy ustalenia faktyczne są nierzetelne i wymagają dodatkowych wyjaśnień. Nie ma bowiem potrzeby podejmować rozstrzygnięcia władczym aktem administracyjnym w sytuacji, gdy konieczność taka nie wynika wprost z przepisów prawa.

Reasumując powyższe wywody, w ślad za SKO w [...] uznać należało, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy i konieczne było jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Podzielić należy w związku z tym pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1952/12, iż "uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne z tego powodu, że organ I instancji nie ustalił poprawnie stanu faktycznego sprawy. W takiej sytuacji organ odwoławczy ma ustawowy nakaz uchylenia decyzji pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Zatem w sprawach, w których organ I instancji nie wyjaśnia stanu faktycznego sprawy, nie ma innej możliwości orzekania jak stosowanie art. 138 § 2 k.p.a., a wtedy zawsze musi nastąpić przekazanie sprawy do organu niższej instancji. W przypadku wad postępowania wyjaśniającego nie ma prawnej możliwości orzekania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.".

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.