Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 658/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 2a w zw. z art. 26 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi PPHU "A" M. A., M.M. Spółki jawnej w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 658/20

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 900) - dalej: o.p.; art. 22 ust. 2a w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i krajowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 859) - dalej ustawa SENT, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] r., nr [...] o nałożeniu na Ax. M.A., M.M. Spółkę jawną w Ł. kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 14 czerwca 2019 r. funkcjonariusze Ł. Urzędu Celno - Skarbowego w Ł. przeprowadzili na terenie MOP W. Zachód przy Autostradzie A1, kontrolę środka transportu składającego się pojazdu samochodowego o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...], w której przewożone były zaklasyfikowane do kodu CN 2710 olej napędowy, olej napędowy grzewczy, benzyna bezołowiowa. Przewożone towary jako podlegające procedurze monitorowania, zostały zgłoszone do systemu monitorowania pod nr SENT [...]; [...]; [...]; [...]. Przewóz był wykonywany przez skarżącą spółkę, a w momencie kontroli pojazdem kierował J.G.- pracownik spółki.

W wyniku przeprowadzonej kontroli, rozpoczętej o godzinie 09:10, funkcjonariusze celni stwierdzili, że system Geo-Sent został włączony przez kierującego transportem dopiero o godzinie 09:08:49, przyciskiem START w aplikacji A18-AZ59NA-1. Natomiast z przedstawionych do kontroli dokumentów wynikało, że wyjazd z miejsca załadunku – Bazy Paliwowej w K., nastąpił o godzinie 08:17:01. Kierujący pojazdem przyznał, że zapomniał włączyć lokalizator, wyjeżdżając z K. i włączył go na około minutę przed kontrolą. Z przeprowadzonych czynności sporządzony został protokół kontroli z dnia 14 czerwca 2019 r., nr [...], podpisany przez kierującego bez zastrzeżeń. Z akt sprawy wynika również, że za stwierdzone naruszenie na kierującego nałożony został mandat karny seria [...], na kwotę 5.000 zł., przyjęty przez kierującego.

Postanowieniem z dnia 25 września 2019 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wszczął wobec spółki Ax. postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za w/w naruszenie.

W odpowiedzi na powyższe A.M., działający w imieniu spółki, w piśmie procesowym z dnia 15 października 2019 r., zarzucił iż wszczęcie przedmiotowego postępowania nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy SENT. Wskazał, że wbrew twierdzeniom funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę nie doszło do naruszenia art. 10b ustawy SENT, gdyż zamontowane w pojeździe urządzenie lokalizujące było włączone, a nie została jedynie w sposób prawidłowy uruchomiona lokalizacja przewozu, co potwierdza załączone do pisma oświadczenie kierującego pojazdem J.G. Nie doszło także do naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT, nakładającego na przewoźnika obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie całego przewozu towaru objętego zgłoszeniem. W pojeździe był zamontowany sprawny lokalizator, a kierowca został w pełni przeszkolony w zakresie obowiązujących przepisów ustawy SENT. Strona wskazała także na przepis art. 10c ust. 1 ustawy o SENT, zgodnie z którym kierowca w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji jest zobowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na parkingu lub w najbliższej zatoce postojowej. Tymczasem w niniejszej sprawie czas niesprawności lokalizatora był krótszy niż godzina, co potwierdza zestawienie godziny wyjazdu z K. i godziny rozpoczęcia kontroli. W dalszej części pisma strona wskazała na cele, które ma realizować ustawa SENT oraz na wieloletnie, zgodne z prawem funkcjonowanie spółki na rynku obrotu paliw.

W załączonym do piśmie oświadczeniu z dnia 14 października 2019 r. J.G. wyjaśnił, że w momencie wykonywania w dniu 14 czerwca 2019 r. przejazdu przez zapomnienie nie włączył "w pełni" zamontowanego w pojeździe lokalizatora. Urządzenie było włączone, jednakże kierujący nie przycisnął prawidłowo przycisku "start", o czym świadczył brak świecących na zielono ikonek na urządzeniu. Po zauważeniu funkcjonariuszy zerknął na lokalizator, a gdy zauważył brak ikonek wcisnął ponownie przycisk "start". Zainstalowany w pojeździe lokalizator był sprawny, a kierujący znał sposób jego obsługi. Ponadto przełożeni wielokrotnie przypominali o obowiązku używania tego urządzenia. J.G. oświadczył, że niewłączenie lokalizatora w dniu kontroli było wyłącznie jego winą, co wynikało między innymi z problemów osobistych. Bez zastrzeżeń przyjął nałożony mandat, pomimo iż kwota na jaką opiewa jest dla niego dużym obciążeniem finansowym. Podkreślił, że w trakcie kontroli został poinformowany, że w zaistniałym naruszeniu nie ma żadnej winy firmy Ax. co oznacza odpowiedzialność finansową jedynie kierującego pojazdem. Oświadczył, że od wyjazdu z Koluszek do momentu kontroli poruszał się z góry zaplanowaną trasą, nigdzie nie zjeżdżał i nigdzie się nie zatrzymywał.

Dodatkowo w piśmie z dnia 4 listopada 2019 r. A.M. ponowił między innymi argumenty dotyczące trwającej mniej niż godzinę przerwy w pracy lokalizatora oraz ponownie powołał na cele regulacji ustawy SENT. Wskazał nadto na brak możliwości takiego zorganizowania pracy, aby w sposób stały i ciągły nadzorować kierowcę i śledzić, czy jego lokalizator działa prawidłowo. Taka organizacja wymagałaby wyznaczenia dodatkowej osoby, co oznaczałoby w efekcie zupełny brak opłacalności transportu, którego już wysokie koszty pochłaniają obowiązki wynikające z ustawy SENT. Stwierdził, że dochody z tytułu transportu paliw stanowią jedynie 50% dochodów spółki.

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Ł. Urzędu Celno-Skarbowego nałożył na Ax. M.A., M.M. Sp. j. w Ł. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów zgłoszonych do systemu monitorowania SENT, realizowanym pojazdem samochodowym o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], stwierdzone podczas kontroli w dniu 14 czerwca 2019 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał podstawę materialnoprawną wymierzonej kary pieniężnej, to jest art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10 a ust. 1 ustawy SENT oraz na charakter tej odpowiedzialności, niezależny od winy przewoźnika. Organ wskazał także na brak podstaw do zastosowania art. 10c ustawy no SENT, gdyż lokalizator zamontowany w pojeździe był sprawny, a brak wskazywania danych geolokalizacyjnych wynikał z nieprawidłowego uruchomienia urządzenia przez kierującego pojazdem. Ponadto organ dokonał oceny zaistnienia w sprawie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 1-3 ustawy o SENT.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka, żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania zarzuciła błędną, jednostronną i krzywdzącą ją interpretację art. 10a i art. 10c ustawy SENT, a nadto naruszenie art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 7 i art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości na niekorzyść przedsiębiorcy. Dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich niezastosowanie. Ponowiła dotychczas prezentowaną argumentację dotyczącą okoliczności faktycznych zaistniałego naruszenia, przyczynienia się do powstania naruszenia przez kierującego pojazdem w dniu 14 czerwca 2019 r. oraz braku zawinienia spółki w powstaniu naruszenia. W szczególności strona zaakcentowała wprowadzone przez ustawodawcę obowiązki przewoźnika jako przedsiębiorcy (art. 10a ustawy SENT) oraz obowiązki kierującego pojazdem (art. 10b ustawy o SENT) wywodząc z powyższych przepisów, iż obowiązkiem przedsiębiorcy jest zapewnienie możliwości przekazywania danych geolokalizacyjnych. Obowiązek ten spełniła. Natomiast obowiązkiem kierowcy jest włączenie lokalizatora, co w niniejszej sprawie nastąpiło w sposób niewłaściwy. Tym samym konsekwencje zaistniałego naruszenia winien ponosić jedynie kierowca, który jak wynika z akt sprawy został ukarany mandatem w kwocie 5.000 zł, a nałożona na spółkę kara pieniężna jest niezgodna z treścią ustawy i wynika z błędnej interpretacji jej przepisów. Mając na uwadze fakt, iż przejazd z nieprawidłowo włączonym lokalizatorem trwał mniej niż jedną godzinę, w sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 10c ustawy SENT. Strona ponownie powołała się na wieloletnie funkcjonowanie na rynku, posiadanie renomy, a także sytuację na rynku paliwowym w dobie pandemii COVID-19.

W toku postępowania międzyinstancyjnego, w odpowiedzi na wezwanie z 25 maja 2020 r. do przedstawienia sytuacji ekonomicznej związanej z ogłoszonym stanem epidemii, strona pismem z dnia 1 czerwca 2020 r. wyjaśniła, że z uwagi na znaczny spadek sprzedaży gotówkowej pogorszyła się jej sytuacja finansowa, co skutkowało koniecznością zwolnienia jednego pracownika zatrudnionego na ½ etatu. Jednakże wobec podjętych w ostatnim czasie działań sytuacja spółki uległa wyraźnej poprawie i dalsze zwolnienia nie są planowane. Jednak mając na uwadze, że epidemia trwa nadal, trudno jest przewidzieć prognozy na przyszłość. Niemniej jednak sytuacja związana z COVID-19 to tylko jeden z aspektów sprawy, pozostający bez wpływu na stanowisko spółki, co do wadliwej interpretacji przepisów ustawy SENT skutkującej bezpodstawnym nałożeniem przedmiotowej kary pieniężnej.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na dotychczas dokonane ustalenia faktyczne sprawy, przepisy regulujące zasady monitorowania drogowego przewozu towarów oraz odpowiedzialność za ich naruszenie. W szczególności wskazał na treść przepisu art. 10a ustawy o SENT regulującego obowiązek przewoźnika zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych towaru objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu, a także na treść art. 10b powołanej ustawy regulującego obowiązek kierującego pojazdem wyposażonym w urządzenie lokalizacyjne do jego włączenia. Zaniechanie powyższych obowiązków skutkuje nałożeniem kary pieniężnej odpowiednio w wysokości 10.000 zł na przewoźnika (art. 22 ust. 2a ustawy SENT) i od 5.000 do 7.500 zł na kierującego pojazdem (art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT). Przy czym, co organ podkreślił ww. przepisy art.22 ust. 2a i art. 32 ust. 1 pkt 2 są przepisami niezależnymi od siebie, co oznacza, że ustawa dopuszcza równoczesne nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika jak i kierującego pojazdem. W ocenie organu odwoławczego z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika bezspornie, iż kierujący w dniu 14 czerwca 2019 r. pojazdem, zatrudniony przez spółkę kierowca nie dopełnił obowiązku uruchomienia zainstalowanego w pojeździe urządzenia lokalizującego. Skutkowało to brakiem przekazywania danych geolokalizacyjnych przewożonego towaru. Ukarany za to został grzywną w wysokości 5.000 zł, na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT. Poza sporem pozostaje także, że J.G. wykonywał przedmiotowy transport w imieniu i na rzecz skarżącej spółki, co czyni zasadnym twierdzenie, że przewoźnik nie dochował obowiązku zapewnienia przekazu aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy transportu towaru objętego zgłoszeniami SENT. Niedopełnienie obowiązków przez kierowcę przewoźnika mieści się bowiem w granicach ryzyka podmiotu gospodarczego prowadzącego działalność w zakresie transportu. Tym samym nałożenie na stronę skarżącą, na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł uznać należy za w pełni zasadne.

Organ odwoławczy odniósł się do stanowiska strony w zakresie wymienionego art.10c ustawy o SENT pojęcia "niesprawności lokalizatora". Stwierdził, że w sprawie nie miała miejsca niesprawność urządzenia lecz doszło do jego niewłączenia w wyniku niedbalstwa kierującego. Ponadto organ wskazał, iż powołany przepis, w przypadku wystąpienia opisanej w nim hipotezy, uwalnia od odpowiedzialności jedynie kierowcę i pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność przewoźnika.

W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił obszerny wywód dotyczący możliwości odstąpienia od wymierzenia spółce kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy o SENT po dokonaniu w tym zakresie wyważenia "ważnego interesu publicznego i "ważnego interesu strony", a także odwołaniu się do celów jakie ustawodawca chciał osiągnąć uchwalając przepisy ustawy SENT. Reasumując tę część rozważań organ stwierdził, iż w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Podkreślił, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie należy do tzw. decyzji uznaniowych, na co wskazuje użyty przez ustawodawcę zwrot "może" w treści art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Przywołane przez stronę argumenty nie mieszczą się w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których odwołuje się przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT Zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności. O ważnym interesie nie może przesądzać fakt, że z powodu niedbalstwa, niedokładności kierowcy urządzenie lokalizacyjne nie zostało prawidłowo włączone w sposób umożliwiający przekazywanie danych do systemu. Zapłata kary nie zachwieje płynnością finansowa firmy i nie spowoduje niemożności regulowania zobowiązań wobec pracowników i innych podmiotów, co potwierdza sama spółka w piśmie z dnia 1 czerwca 2020 r. stwierdzając, że jej sytuacja się poprawiła.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 i art. 11 Prawa przedsiębiorców oraz art. 7 i art. 7a k.p.a. organ odwoławczy uznał go za niezasadny wskazując, iż powyższe przepisy nie miały zastosowania w sprawie.

Analizując znaczenie pojęcia "interesu publicznego" organ odwoławczy stwierdził, że jest to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Niewłączenie urządzenia GPS praktycznie uniemożliwia lub co najmniej bardzo utrudnia sprawowanie kontroli nad przewozem. Godzi zatem w podstawowe założenia i cel ustawy SENT. W interesie publicznym jest, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Niestaranność w zakresie stosowania przepisów prawa nie może obciążać całego społeczeństwa w skutkach z nich wynikających

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi spółka Ax. zarzuciła naruszenie:

- art. 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego;

- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 o.p. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieuwzględnienie okoliczności w jakich doszło do naruszenia, postawy spółki w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli, długości trwania naruszenia i jego jednorazowego charakteru, co skutkowało podtrzymaniem decyzji o nałożeniu na spółkę sankcji wychodzącej poza cele i założenia ustawy SENT oraz nierespektującej zasady sprawiedliwości społecznej;

- art. 10 a ust. 1-2 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT poprzez uznanie, że niewłączenie przez kierującego urządzenia lokalizującego stanowi niezapewnienie przez przewoźnika obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych przewożonego towaru objętego zgłoszeniem SENT;

- art. 10c ust. 1 ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia przesłanek ku temu;

- art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT poprzez ich błędną, zawężającą wykładnię skutkującą pominięciem w dokonanej ocenie "ważnego interesu przewoźnika";

- art. 12 Prawa przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie i nałożenie dwóch kar pieniężnych dotyczących w istocie tego samego podmiotu;

- art. 1 w zw. z art. 10 i art. 11 Prawa przedsiębiorców poprzez błędne uznanie, że nie znajdują zastosowania w sprawie;

- art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez pominięcie dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy o SENT, co skutkowało nałożeniem na skarżącą kary pieniężnej niewspółmiernej do zaistniałych naruszeń.

Z uwagi na powyższe, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. 2019 r. poz. 2325, dalej zwanej: p.p.s.a.). W myśl tego przepisu sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Strona skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś organ administracji w terminie 14 dni od złożenia wniosków nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tym zakresie kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134§ 1) p.p.s.a.) Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może więc wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa. Skarga podlega natomiast oddaleniu w przypadku braku uzasadnionych podstaw zaskarżenia (art. 151 p.p.s.a.)

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 kwietnia 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi ( tekst jedn. Dz.U. 2020 r., poz. 859), dalej: ustawa SENT.

Zgodnie z art. 10 a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

W świetle postanowień art. 10a ust. 2 ustawy przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji. Natomiast art. 10 b ww. ustawy określa obowiązki kierującego środkiem transportu wyposażonym w lokalizator stanowiąc, że w przypadku gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany:

1) włączyć lokalizator :

a) przed rozpoczęciem przewozu towaru - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a w przypadku kilku miejsc załadunku na terytorium kraju z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru z pierwszego miejsca załadunku na terytorium kraju,

b) z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1;

2) wyłączyć lokalizator nie wcześniej niż z chwilą:

a) dostarczenia towaru do miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju, a w przypadku kilku miejsc dostarczenia towaru na terytorium kraju z chwilą dostarczenia towaru do ostatniego miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju,

b) zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju.

Stosownie zaś do postanowień art. 22 ust. 2a ww. ustawy w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10 a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

W świetle postanowień przywołanego art. 10 a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik powinien zapewnić przekazywanie danych geolokalizacyjnych środka transportu przez całą trasę przewozu. Tymczasem z ustaleń dokonanych przez kontrolujących, w wyniku kontroli zgłoszenia przewozu objętego zgłoszeniem SENT, stwierdzono brak włączonego geolokalizatora w okresie od godziny 8:17:01 do godziny 9:08:01 w dniu 14 czerwca 2019 r. Skarżąca nie zapewniła zatem na całej trasie przewozu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu przewożącego towar podlegający obowiązkowi zgłaszania w systemie SENT. Dla prawidłowego przesyłania tych danych muszą być spełnione łącznie następujące warunki: musi być włączony geolokalizator i jednocześnie przewoźnik musi podać nr GPS tego lokalizatora po to, aby był on identyfikowalny. Chodzi o to, aby system wykazany w zgłoszeniu SENT był włączony i przekazywał informacje o położeniu pojazdu do rejestru SENT. Należy mieć na uwadze, że art. 10 a ust. 1 ustawy SENT stanowi o przekazywaniu aktualnych danych geolokalizacycjnych środka transportu "objętego tym zgłoszeniem". W przedmiotowej sprawie system ujęty w zgłoszeniu nie był przed rozpoczęciem przewozu włączony. Kierowca włączył go dopiero po zauważeniu funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę pojazdów, naciskając przycisk "start".

Skoro bezsporne w sprawie pozostaje, że kierowca uruchomił geolokalizator dopiero po upływie kilkudziesięciu minut po rozpoczęciu przewozu, to za zasadnie należy uznać stanowisko organu dotyczące niespełnienia przez przewoźnika obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu objętego zgłoszeniem. Konsekwencją tego jest, w świetle jasnych i niebudzących wątpliwości interpretacyjnych, postanowień art. 22 ust. 2a ustawy nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł. zł za nie zapewnienie przekazywania aktualnych danych pojazdu na skutek niewłączenia geolokalizatora kontrolowanego pojazdu, pomimo rozpoczęcia przewozu towaru.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wywiedziono, że w sprawie nie ma zastosowania art. 10 c ust. 1 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej.

Przede wszystkim zauważyć należy, iż lokalizator zamontowany w przedmiotowym pojeździe był sprawny, lecz nie został prawidłowo włączony przez kierowcę, a tym samym nie przekazywał aktualnych danych lokalizacyjnych. Ponadto, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, przepis ten dotyczy jedynie uwolnienia kierowcy od odpowiedzialności przewidzianej w art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dna 12 marca 2020 r. , sygn. akt I GSK 1441/19 nie ma znaczenia dla wymierzenia kary popełnienie uchybienia w sposób oczywiście omyłkowy i bez zawinienia. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu, tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych (zob. np. wyrok z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/ 591/18, wyrok z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 52/18).

W ocenie sądu prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyte w ww. przepisach art. 22 ust. 3 sformułowanie "może" wskazuje bowiem jednoznacznie, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparte jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. W rozpatrywanej sprawie odstąpienie od nałożenia kary uzależnione jest w pierwszej kolejności od spełnienia przesłanki "ważnego interesu strony" lub "interesu publicznego". Pojęcie ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego należy łączyć z zaistnieniem nadzwyczajnej, nieprzewidzianej okoliczności spowodowanej działaniem czynników, na które przewoźnik nie miał wpływu, która uniemożliwiała przewoźnikowi dopełnienie obowiązków wynikających z ustawy SENT. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie decyduje zatem jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Użycie przez ustawodawcę słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na tenże interes. Odstąpienie od nałożenia kary mogą uzasadniać, choć nie tylko, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin. Ważny interes powinien być postrzegany, jako sytuacja nadzwyczajna, przypadek losowy. Natomiast dobrem, które mieści się w pojęciu "interesu publicznego" jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT ma charakter uznaniowy i w ocenie Sądu, organ nie przekroczył granic tego uznania. Zaznaczyć należy, że skarżący, jako podmiot zajmujący się profesjonalnie przewozem towarów, winien posiadać rozeznanie co do obowiązków jakie w tym zakresie nakłada na niego ustawa. Nie mogą natomiast stanowić podstawy do odstępstwa od nałożenia kary okoliczności związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków przez kierowców zatrudnianych przez przewoźnika. Ponadto, jak stwierdziła skarżąca w piśmie z dna 1 czerwca 2020 r. jej sytuacja finansowa poprawiła się i nie przewiduje zwalniania pracowników. Sama obawa pogorszenia kondycji finansowej na skutek pandemii COVID 19 nie może skutkować automatycznym odstąpieniem przez organ od nałożenia kary.

Organ odwoławczy przeprowadził prawidłową analizę interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną (odnoszącą się do ekonomicznej sytuacji zobowiązanej) lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej czy też sprawność działania aparatu państwowego. Badając istnienie przesłanki "interesu publicznego" na płaszczyźnie pozaekonomicznej dokonał oceny skutków nieprawidłowego zachowania kierowcy, zatrudnionego przez stronę, w stosunku do takich wartości jak: przestrzeganie przez wszystkich uczestników rynku przepisów ustawy czy też ratio legis ustawy SENT i trafnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego przemawiająca za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.

Organ odwoławczy prawidłowo także uznał, iż w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 10 i 11 ustawy Prawo przedsiębiorców, dotyczące rozstrzygania wątpliwość faktycznych na korzyść przedsiębiorcy i rozstrzygania wątpliwości co natury prawnej przepisów na korzyść przedsiębiorcy.

W myśl art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Art. 2a Ordynacji podatkowej przewiduje, że niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Dlatego też w przypadku wątpliwości w zakresie stosowania przepisów ustawy SENT organ mógłby skorzystać odpowiednio z art. 2 a Ordynacji podatkowej. Jednakże stanowiące podstawę wydanej decyzji przepisy ustawy SENT były jednoznaczne, a zatem ich interpretacja nie nasuwała wątpliwości.

Także nie zasługują na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi dotyczące braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i bezzasadności nałożenia dwóch kar, to jest na kierowcę pojazdu oraz stronę skarżącą będącą przewoźnikiem.

W ocenie sądu materiał dowodowy został zgromadzony w sposób pełny i prawidłowy. Ustalenia organu były jednoznaczne i w zakresie stanu faktycznego sprawy bezsporne. Skarżąca przyznała, że kierowca nie włączył lokalizatora w sposób zapewniający przekazywanie aktualnych danych w trakcie całej trasy przewozu objętego zgłoszeniem. W konsekwencji powyższego uchybienia kierowcy, za którego działania i zaniechania odpowiada przewoźnik, organ zobowiązany był nałożyć na stronę karę pieniężną na podstawie art. 22 ust. 2 a ustawy SENT.

Przepisy ustawy SENT nie przewidują, że poniesienie kary przez kierowcę za naruszenie przepisów tej ustawy wyłącza odpowiedzialność przewoźnika. Przepis art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT ustanawia sankcję wobec kierowcy, który nie zatrzymał samochodu w przypadku stwierdzenia niesprawności lokalizatora, zaś art. 22 ust. 2a stanowi podstawę nałożenia kary na przewoźnika w przypadku niewywiązania się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Są to więc dwie odrębne sankcje, których adresatami są różne podmioty.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

d.cz.