Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2651/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 1,8,11 ust 1,20,31
journal: Dz.U. 2003 nr 178 poz 1749
law: Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów - tekst jednolity.
article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi E. A. i L. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] września 2007 r. Starosta M. wszczął postępowanie scaleniowe gruntów położonych we wsi M. i R. w gminie S. oraz wsi B. w gminie R., o łącznej powierzchni 412,9472 ha.

Przedmiotem scalenia stały się między innymi grunty należące do A. A. i E. A., dalej skarżący, składające się z działek ewidencyjnych nr. nr. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu M.

Decyzją Starosty M. z [...] czerwca 2011 r. zatwierdzono projekt scalania gruntów uwidoczniony na mapie obszaru scalenia i w rejestrze szacunku porównawczego gruntów. Stwierdzono, że przyznane skarżącym ekwiwalentne mają odpowiednią jakość i są tej samej wartości szacunkowej, co ich grunty przed scaleniem.

Skarżący wnieśli odwołanie kwestionując:

1. Ekwiwalent wydzielony w działce o nr. ew. [...] w części odpowiadającej dawnej działce nr. ew. [...]i części dawnej działki nr ew. [...] (tereny zakrzaczone) – znajdujące się w zachodniej części obszaru scalenia wywodząc, że nie zgadzają się na objęcie dawnej działki [...] i części działki [...] wskazując, że w zachodnim obszarze scalenia posiadali jedynie lasy a nie tereny rolnicze i to słabej klasy gruntów (VI). Organ ich zdaniem nie podał żadnej przyczyny takiego sposobu scalenia.

2. Ekwiwalent wydzielony w nowych działkach nr. [...]i [...] – we wschodniej części obszaru scalenia wywodząc, że niedopuszczalne jest pozbawienie ich działek [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 1,71 ha w zamian za działki [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,2787 ha. Ich zdaniem na skutek takiego zabiegu dokonano zmniejszenia areału o 0,43 ha i przyznania gruntów gorszej jakości (we wschodniej części obszaru scalenia). Złożyli wniosek o przydzielenie im w tej części ekwiwalentu o równej powierzchni, lokalizacji i jakości, mającego swój początek w okolicy dawnych działek [...] i [...] a koniec w kierunku północnym a jeżeli nie byłoby to możliw o zwrócenie im gruntów sprzed scalenia.

3. Błędne doręczenie zawiadomienia o spotkaniu uczestników scalenia E. A. zamiast jej pełnomocnikowi J. B.

Decyzją z [...] września 2011 r. SKO w C. utrzymało tę decyzję, która następnie została uchylona wyrokiem WSA w Warszawie z 9 lutego 2012r., sygn. akt IV SA/WA 1811/11 ze wskazaniem co do konieczności odniesienia się przez SKO do zarzutów odwołania.

Rozpoznając ponownie sprawy organ II instancji przeprowadził dowód z oględzin niektórych z nieruchomości a następnie wydał decyzję z [...] sierpnia 2012r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, do czego organ został zobowiązany wyrokiem sądu, organ wskazał na następujące okoliczności:

1. Południowa granica działki [...] została przesunięta o ok 2 m w kierunku południowym, zgodnie ze stanem użytkowania a jej powierzchnia została zaprojektowana tak aby zbilansować ekwiwalent; granica działki [...] od strony wschodniej została wyznaczona w terenie zgodnie ze stanem prawnym, który odbiega o ok. 0,6 m od faktycznego użytkowania, natomiast jej zachodnia granica została przesunięta o ok 1,8 m i wyznaczona po granicy lasu istniejącego na działce [...] (poprzedni nr [...]).

2. Dokonano w trakcie oględzin oceny jakości gruntów skarżących przed scaleniem i tych przyznanych jako ekwiwalent na podstawie rodzaju upraw na tych gruntach, przyjmując że grunty o gorszej jakości to grunty pod wodami, bagna, niżej położona łąka, grunty zalesione i zakrzaczone. Na tej podstawie ustalone, że przed scaleniem gruntami:

a. dobrej jakości były grunty na działkach o nr. ew. [...] o pow. 0,24 ha, [...] o pow. 0,51 ha, [...] o pow 0,30 ha, nr [...] – o pow. 0,33 ha – łącznie 1, 38 ha;

b. gorszej jakości były grunty na działkach o nr. ew. [...],- o pow. 0,08 ha, [...] o pow. 0,08 ha, [...] o pow. 0,07 ha, [...] o pow 0,05 ha, [...] o pow. 0,04 ha, [...] o pow 0,24 ha, [...] o pow. 0,07 ha;

c. przeciętnej jakości były grunty na działkach o nr. ew. [...] o pow. 0,17 ha, nr [...] o pow. 0,06 ha – łącznie ok. 0,86 ha.

Po scaleniu gruntami:

a1) dobrej jakości są grunty na dz. o nr. ew. [...] (stara działka [...]) – 0, 040 ha, nr [...] – 0,830 ha, nr [...] – 13 ha (tu błąd) – łącznie 1, 36 ha;

b1) gorszej jakości są grunty na działkach o nr. Ew. [...] (stara działka [...])- 0,60 ha, nr [...], 0,14 ha, nr [...] – o,17 ha – łącznie 0,91 ha.

Różnica w powierzchni wynikała z tego, że skarżący otrzymali większą powierzchnię gruntów czyli za 6,85 ha o wartości 83 186,43 punktów przed scaleniem, grunty o pow. 7,7884 ha o wartości 92 289,27 punktów po scaleniu.

Odnosząc się do przedłożonej przez skarżących dokumentacji fotograficznej i szkicu pomiaru rzędnych organ stwierdził, że na działkach [...] i [...] grunty nie są jednakowe na całej długości, występują ich obniżenia do 20 cm. W odniesieniu do działek gorszej jakości (pkt b wyżej) sprzed scaleniem nie był sporządzony szkicu pomiarowego rzędnych terenu a ich zdjęcia zostały sporządzone na najwyżej położonych gruntach. Działki po scaleniu obrazują całą działkę łącznie z obniżeniami a szkic terenu przedstawiony przez skarżących nie jest dokumentem urzędowym. Co do sposobu doręczania korespondencji SKO wskazało, że skarżący zamieszkują w R. na terenie objętym scaleniem i winni korzystać z informacji przekazywanych w sposób zwyczajowo przyjęty w tej miejscowości, zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. 2003, nr 178, poz. 1749 ze zm. ), dalej ustawa scaleniowa. Poza tym po uzyskaniu informacji o faktycznym miejscu zamieszkania skarżących wezwania były do nich kierowane na takie adresy.

Skarżący zaskarżyli wyżej opisaną decyzję a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 kwietnia 2013r, sygn. akt IVSA/WA 2442/12 uchylił ją.

Sąd uznał, że:

1. Mimo związania organu wskazaniami zawartymi w wyroku z 9 lutego 2012 r. organ nie zastosował się do nich w pełnym zakresie i nie odniósł się wystarczająco do zarzutów dotyczących:

- ekwiwalentu wydzielonego w działce [...] w części odpowiadającej dawnej działce [...] i części dawnej działki nr. [...] wskazując, że organ nie wyjaśnił z jakiej przyczyny dokonano skarżącym przydziału działki [...] w sytuacji gdy nie posiadali na tym obszarze innych gruntów rolnych. Jednocześnie sąd wskazał, że co do zasady w postępowaniu scaleniowym granice działek mogą ulegać zmianie.

- ekwiwalentu wydzielonego w nowych działkach [...] i [...] i wniosku skarżących o wydzielenie im we wschodnim obszarze scalenia ekwiwalentu o równej powierzchni, lokalizacji i jakości terenu mającego swój początek w okolicy danych działek [...] i [...] a koniec w kierunku północnym a gdyby nie było to możliwe o zwrócenie im gruntów sprzed scaleniem.

Sąd wskazał, że co prawda organ przeprowadził w dniu 29 czerwca 2012r. oględziny na gruncie w celu zgłaszanych przez skarżących zarzutów lecz nie dokonał ich w sposób prawidłowy z uwagi na niewłaściwą metodę identyfikacji działek (ustalano położenie działek metodą odliczania kroków a nie za pomocą sprzętu mierniczego a szacunku dokonywano na podstawie wrażenia wizualnego – która to metoda jest obarczona dużym błędem mogącym mieć wpływ na przyporządkowanie określonych gruntów do konkretnych działek, co wpływa na przyporządkowanie jakości gruntu (jego przydatności do rolnictwa) na poszczególnych działkach.

2. Nie wskazano prawidłowego kryterium na podstawie którego przydzielono odpowiednie działki do działek dobrej, przeciętnej i gorszej jakości. Przyjęte przez organ faktyczne wykorzystanie gruntów tj, rodzaj upraw jakie się na nim znajdują, nawet przyjmując, że zostało to w sposób prawidłowy ustalony (skarżący podpisali protokół z tych ustaleń), to nie wiadomo do jakich działek uprawy te przyporządkować a ponadto nie można utożsamiać jakości gruntu z faktycznym jego wykorzystaniem ustalonym na podstawie protokołu oględzin z 29 czerwca 2012r. Określając jakość gruntu działek [...] (poprzednio [...]),[...] i [...] uczyniono je jedynie w stosunku do ich części a nie całości nie podając przyczyn takiego typu działania;

3. Błędnie podano powierzchnię działki [...] na 13 ha ale nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia – był to błąd pisarski. Organ kwestionując wiarygodność przedstawionego przez skarżących szkicu pomiaru rządnych terenu i materiału fotograficznego nie dokonał bardziej wiarygodnych ustaleń pozwalających na określenie rzeczywistej wysokości na jakiej we wschodnim obszarze scalenia znajdują się działki skarżących przed i po scaleniu a wysokość ta ma wpływ na możliwość rolniczego wykorzystania terenu a co za tym idzie na rzeczywistą wartość działek.

4. Sąd uznał za nie trafne zarzuty związane z wadliwym doręczaniem korespondencji skarżącym.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z [...] września 2013 r. nr. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty M. z [...] czerwca 2011r.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania i odniosło się do zarzutów odwołania.

1. Nieprawidłowe wydzielenie ekwiwalentu w działce [...] w części odpowiadającej dawnej działce nr [...] i części działki [...].

Organ wyjaśnił, że działka [...] powstała z części działki [...] i całych działek [...] i [...], z których działka [...] była własnością skarżących przed scaleniem. Zastrzeżenia co do południowej granicy działki [...] zostały wyjaśnione w trakcie wizji lokalnej. Granica na gruncie pokrywała się ze stanem użytkowania (las na dawnej działce [...]) a p. A. zgodził się na taki przebieg granicy. Zwiększenie ekwiwalentu w działce [...] poprzez włączenie do niej dawnej działki [...] pozwoli po jej zalesieniu na powiększenie kompleksu lasów i działki leśnej państwa A.. Poza tym w studium działka [...] znajduje się na terenie przyszłych dolesień.

2. Wydzielenie ekwiwalentu w nowych działkach [...] i [...] i wniosku skarżących o wydzielenie im we wschodnim obszarze scalenia ekwiwalentu o równej powierzchni, lokalizacji i jakości terenu mającego swój początek w okolicy danych działek [...] i [...] a koniec w kierunku północnym a gdyby nie było to możliwe o zwrócenie im gruntów sprzed scalenia.

Organ wskazał, że powrót do działek sprzed scalenia czy też przesunięcia ekwiwalentu do początku działek [...] i [...] zburzyłoby osiągnięty efekt scalenia i spodowałoby powrót do uciążliwej szachownicy pól a nadto wymagałoby zmiany projektu scalenia w stosunku do innych jego uczestników, którzy przyjęli go bez zastrzeżeń.

3. Brak ustaleń co do rządnych terenu, ustaleń pozwalających na określenie rzeczywistych wysokości na jakiej znajdują się działki skarżących we wschodniej części projektu scalenia, brak wskazania kryterium na podstawie którego przydzielano odpowiednie działki do danej kategorii gruntów.

Organ wskazał, że w wyniku scalenia skarżący w zamian za działki o łącznej wartości 93 126,05 otrzymali grunty o wartości 92 288,27, wartość udziału w potrąceniach wyniosła 931,26. Organ przeprowadził oględziny z 29 czerwca 2012 r. podczas których dokonał oceny jakości, rolniczej przydatności gruntów przed i po scaleniu. Celem tych czynności nie było sporządzanie nowego szacunku porównawczego. W przepisach prawnych regulujących postępowanie scaleniowe nie występuje pojęcie jakości gruntów. Jedynym obiektywnym sposobem wartościowania gruntów jest szacunek porównawczy oparty na gleboznawczej klasyfikacji gruntów, które uchwalili uczestnicy scaleni. Stan własności oraz posiadanie gruntów, powierzchnię użytków i klasy gruntów określa się według danych ewidencyjnych (art. 20 ustawy scaleniowej). Przed przystąpieniem do prac scaleniowych dokonano aktualizacji użytków gruntowych poprzez ponowną gleboznawczą klasyfikację gruntów. Na tej podstawie uczestnicy scalenia uchwałą z [...] grudnia 2008 r. ustalili zasady szacunku gruntów. Jako kryterium wartościowania przyjęto rodzaju użytku gruntowego i klasę bonitacyjną. Na tej podstawie sporządzono projekt szacunku porównawczego gruntów z którym zapoznano uczestników scalenia od 2 do 4 września 2009 r. i od 7 do 10 września 2009 r.) [...] października 2009 r. podjęto uchwałę w sprawie przyjęcia szacunku gruntów a skarżący nie składali zastrzeżeń do tej uchwały.

Co do kwestii nieprecyzyjnych pomiarów wskazano, że w czynnościach brali udział geodeci ze sprzętem dlatego pomiary były prawidłowe.

4. .Określenie jakość gruntu tylko części działek [...] (poprzednio [...]),[...] i [...] uczyniono je jedynie w stosunku do ich części a nie całości nie podając przyczyn takiego typu działania.

Organ wskazał, że działka [...] zawiera w swych granicach działkę [...] i [...]. Z czego działka [...] stanowi własność skarżących wobec czego jej jakość nie ma wpływu na jakość ekwiwalentu. Pozostała powierzchnia działek [...] i [...] została zaliczona do gruntów przeciętnej jakości obok działek [...] i [...].

Działka [...] nie należąca do skarżących została zaliczona do gruntów gorszej jakości i po scaleniu znajduje się w granicach działki [...] stanowiącej ekwiwalent wydzielony dla nich.

5. Podanie błędnej powierzchni działki [...] – był to oczywisty błąd pisarski.

6. Naruszenie art. 1 ustawy scaleniowej.

Według organu cel scalenia tj. stworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych został osiągnięty.

Skargę na powyższą decyzję wywieli skarżący zarzucając:

1. wadliwe wydzielenie ekwiwalentu w działce [...] w części odpowiadającej dawnej działce [...] i [...].Skarżący wskazali, że w postępowaniu scaleniowym nie odebrano im działek leśnych a więc przydzielenie im działek rolnych na powiększenie posiadanych przez nich działek leśnych jest nieuprawniona. Poza tym są ludźmi starszymi i nie są zainteresowani sadzeniem młodego lasu z którego korzyści byłyby po upływie 30 - 40 lat.

2. wadliwe wydzielenie ekwiwalentu w nowych działkach [...] i [...] i wskazując na możliwości przydzielenia innych działek zgodnie z przedstawionym w odwołaniu wnioskiem tj. w okolicy danych działek ewidencyjnych [...] i [...] albo zwrócenie posiadanych wcześniej gruntów. Zdaniem skarżących ich propozycja nie spowoduje tzw. szachownicy pól i nie zaburzy efekt scalenia. Dla osiągnięcia celu scalenia nie jest konieczne wydzielanie działek o dużych powierzchniach (nie takie jak [...] i [...]).

3. niewykonanie przez organ zaleceń WSA poprzez zebranie dowodów pozwalających na prawidłowe ustalenie rzędnych terenu. Wskazali, że powoływany przez organ szacunek gruntów, w ich ocenie został dostosowany do ostatecznego wyniku projektu scalenia i nie może stanowić podstawy do ustalenia stanu faktycznego.

4. wadliwe ustalenie powierzchni działki [...]. Działka ta odpowiada dawnym działkom [...] o [...] o pow. 0, 77 ha podczas gdy organ przyjął, że działka [...] odpowiada działce [...] i określił jedynie jakość gruntu na działce [...] przyjmując, że działka [...] stanowi własność skarżących i dlatego nie została uwzględniona przy określaniu jakości gruntów.

5. bezzasadne przyjęcie przez organ, że dokonana przez niego klasyfikacja gruntów była prawidłowa w sytuacji w której WSA zakwestionował ustalenia poczynione w czasie prac związanych z ustalaniem jakości gleb.

6. brak podstaw do stwierdzenia, że działka [...] (dawny nr [...]) została przydzielona skarżącym jako ekwiwalent – nie wynika to z żadnych dokumentów. Nigdy skarżący nie byli właścicielami działki [...]. Stwierdzili nadto, że wbrew wywodom decyzji nigdy nie kwestionowali metody ustalania granic poszczególnych działek.

7. nie osiągnięcie celu scalenia, naruszenie prawa skarżących w zakresie przyznania im nieekwiwalentnego gruntu, o czym świadczy choćby nakaz płatniczy dotyczący podatku od nieruchomości z którego wynika, że przed scaleniem posiadali 0,8960 ha przeliczeniowych gruntu a po scaleniu 0,5832 ha przeliczeniowego – co świadczy o tym, że grunty po scaleniu uległy pogorszeniu. Poza tym z tego samego dokumentu wynika, że obecnie mają o 1 ha lasu więcej niż przed scaleniem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie scaleniowe, zgodnie z celem o jakim mowa w art. 1 ustawy scaleniowej służy tworzeniu lepszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów i dostosowanie granic do urządzeń melioracji wodnych, dróg i rzeźby terenu.

Podstawową zasadą przy scalaniu gruntów jest zasada ekwiwalentności o której mowa w art. 8 ustawy. Polega ona na tym, że każdemu z uczestników scalenia powinny być przyznane grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane. Jeżeli nie jest to możliwe lub gospodarczo nieuzasadnione za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3% - co wynika z § 2 art. 8 ustawy scaleniowej. Uczestnicy postępowania scaleniowego mają prawo do określenia zasad szacunku gruntów w drodze uchwały– co wynika z art. 11 ust. 1 ustawy. Tym samym ustawodawca pozostawił uczestnikom postępowania scaleniowego prawo do decydowania o kryteriach oceny przyjętych przy szacowaniu gruntów. Z kolei z art. 20 ustawy scaleniowej wynika, że stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków i klasy gruntów określa się według danych z ewidencji gruntów. Dopiero w sytuacji w której uczestnicy scalenia nie podejmą uchwały o której mowa w art. 11 ust. 1 "szacunku gruntów dokonuje się na podstawie cen obowiązujących przy sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, z uwzględnieniem położenia gruntów na obszarze scalenia oraz ich przydatności rolniczej i funkcji terenu wynikającej z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego".

W niniejszej sprawie uczestnicy postępowania scaleniowego podjęli [...] grudnia 2008 r. uchwałę określającą zasady szacunku gruntów. Jak wynika z treści tej uchwały (k 121). Skarżący A. A. i E. A. nie byli obecni na tym zebraniu (k 118 akt adm.). Uczestnicy scalenia podjęli uchwałę w trybie art. 11 ustawy scaleniowej i ustalili zasady szacunku gruntów określając w odniesieniu do poszczególnych rodzajów gruntów ich wartość szacunkową za 1 ha. Jako kryterium wartościowania przyjęto rodzaju użytku gruntowego /R,PS, LS/ i klasę bonitacyjną. Na tej podstawie sporządzono projekt szacunku porównawczego gruntów z którym zapoznano uczestników scalenia.

Kwestia związana z zakwalifikowaniem gruntów skarżących jako dobrych, przeciętnych i gorszych – jak to wynika z treści decyzji organu II instancji pojawiła się podczas oględzin nieruchomości skarżących w dniu 29 czerwca 2012 r. (k 412). Protokół ten zawiera opis sposobu użytkowania konkretnych działek oraz ich stan. Ma rację organ wywodząc, że przepisy ustawy scaleniowej nie przewidują przeprowadzania tego rodzaju klasyfikacji a jedynym kryterium mającym wpływ na szacunek gruntów mają zasady ustalone przez uczestników scalenia – w tym wypadku uchwałą z [...] grudnia 2008 r.

Ustosunkowując się do wytycznych WSA zawartych w ostatnim wyroku organ wyjaśnił, że tego rodzaju ustalenia co do jakości gruntu miały jedynie charakter poglądowy, związane były z zarzutami skarżących zawartych w odwołaniu. Sąd w niniejszym składzie jest zdania, że na podstawie tego protokołu nie sposób nawet ustalić na jakiej powierzchni gruntu danej działki znajduje dana uprawa i jaki jest jej stan. W ocenie sądu przeprowadzone przez organ oględziny w terenie i przyjęte ustalenia co do kryteriów jakości gruntów rzeczywiście mogły mieć jedynie charakter pomocniczy, gdyż w przeciwnym razie stanowiłyby obejście nie tylko ustawy ale przede wszystkim zasad oceny jakości gruntów przyjętych w uchwale uczestników scalenia. Poza tym wskazać należy że z czynności zapoznania się uczestników postępowania z szacunkiem porównawczym gruntów wartości te nie były wtedy kwestionowane. To na ich podstawie dokonano następnie szacunku poscaleniowego. Brak jest zatem na tym etapie postępowania scaleniowego podstaw do kwestionowania stanu i jakości gruntów w sytuacji, w której wcześniej sporządzono szacunek porównawczy i ustalenia poczynione przy tej czynności nie były przez uczestników scalenia kwestionowane. Organ, zgodnie z zaleceniem WSA odniósł się w decyzji do kwestii sposobu szacowania nieruchomości i twierdzenia organu w tym zakresie należy uznać za wystarczające.

Wbrew wywodom skargi postępowanie scaleniowe nie gwarantuje jego uczestnikom otrzymania gruntów lepszych i w niemniejszym niż przed scaleniem rozmiarze. Jak to już wskazał WSA uchylając poprzednią decyzję co do zasady powierzchnie gruntów w tego rodzaju postępowaniu mogą ulec zmianie. W tego rodzaju postępowaniu organ ma swobodę w kształtowaniu sposobu dokonywania scalenia. Oczywiście w miarę możliwości powinien uwzględniać interesy uczestników scalenia. W toku tego rodzaju postępowania rodzą się konflikty między jego uczestnikami którzy co do zasady oczekują poprawy warunków ich gospodarowania (por. wyrok NSA z 11 września 1998 r. sygn. akt II SA 941/98 w Lex nr 41780).

Tymczasem tego rodzaju postępowanie ma przede wszystkim na celu poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu (art. 1 ustawy o scaleniu). W tego rodzaju postępowaniu organ działa w granicach uznania administracyjnego a sąd oceniając zgodność z prawem decyzji organu bada jedynie czy tego rodzaju rozstrzygnięcie nie posiada cech dowolności, a więc czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy poszczególnych osób (art. 7 kpa). W tym aspekcie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza w stopniu nadmiernym interesów skarżących i uwzględnia interesy społeczne.

Przenosząc te teoretyczne rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd nadto uznał, że organ w sposób wystarczający wyjaśnił stronom jakimi motywami kierował się przy wyborze przyjętych rozwiązań i przyjęte założenia nie są sprzeczne z celami ustawy o jakich mowa w art. 1 ustawy.

Skarżący przede wszystkim kwestionowali nieprawidłowe wydzielenie ekwiwalentu w działce [...]. Działka ta powstała z działki [...],[...] i [...] z których działka [...] była działką skarżących przed scaleniem i była to działka leśna. W związku z tym przydzielono skarżącym położone obok niej działki które w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego przeznaczone są na cele leśne. Tym samym na tym terenie w przyszłości powinien powstać kompleks leśny. Bez znaczenia, w ocenie Sądu jest, że skarżący są osobami starszymi i jak wywodzą nie mają zamiaru sadzić drzew. Przy scaleniu istotne jest przede wszystkim to aby scalić (łączyć) i przyznawać w ramach tego postępowania w zamian za grunty rozczłonkowanie grunty, które będą tworzyły większą całość i będą mogły w związku z tym być lepiej wykorzystywane. Tak jak to zostało wyżej wskazane przy scaleniu nie następuje ścisła zamiana gruntów o określonym przeznaczeniu na takie same. W tym wypadku skarżącym dołączono grunty do działki leśnej stanowiącej ich własność. Czyni to niezasadnymi zarzuty skargi odnośnie wadliwości związane z przydzieleniem skarżącym działki [...] (zarzut 1).

Nie trafny jest także drugi zarzut skargi. Skarżący kwestionują przyjęte w scaleniu powierzchnie działek (ich zdaniem zbyt duże) i wywodzą, że poprawa warunków gospodarowania zostałaby osiągnięta poprzez przydzielenie mniejszych działek. Domagają się w związku z tym wydzielenia im ekwiwalentu w okolicy dawnych działek [...] i [...] bądź zwrócenia im gruntów wcześniej posiadanych. Odnosząc się do tego stwierdzić należy, że z faktu objęcia scaleniem określonych działek wynika, że nie może nastąpić w wyniku scalenia powrót do stanu własności sprzed scalenia gdyż byłoby to sprzeczne z ustawą. Po drugie, w postępowaniu scaleniowym organ powinien kierować się potrzebami uczestników scalenia jednakże z oczywistych względów nie może zaspokoić życzeń wszystkich. W ocenie Sądu przyjęta przez organ koncepcja scalenia nie jest dowolna i nie narusza interesów skarżących.

Jak wynika z mapy przedscaleniowej skarżący posiadali na terenie północnowschodnim scalenia 5 działek. W wyniku scalenia otrzymali na tym terenie, prawie na jego środku, pomiędzy posiadanymi działkami, dwie leżące obok siebie działki, co bez wątpienia ułatwi gospodarcze ich wykorzystanie. Przyznanie im działek w okolicy dawnych działek [...] i [...] w istocie doprowadziłby do powrotu do stanu sprzed scalenia – co jak trafnie wskazuje organ miałoby wpływ na przyjęty efekt scalenia. Skarżący w skardze, poza kryterium "ich woli" nie wskazali innych argumentów, które mogły stanowić podstawę do uznania, że dokonując scalenia doszło do rażącego naruszenia interesów skarżących.

Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących wadliwości szacunku gruntów i przyjętych do tego celu metod – z powodów o jakich mowa na str. 10 uzasadnienia. Skarżący powołują się na dokumentację fotograficzną i pomiary rzędnych terenu przez ich geodetę wywodząc, że organ tego nie uwzględnił co uniemożliwiło ustalenie rzeczywistej wysokości terenu. Trafnie organ, odnosząc się do tego zarzutu, zgłoszonego zresztą w poprzedniej skardze do WSA wskazał, że pomiary te nie miały istotnego znaczenia w sprawie gdyż położenie gruntów w świetle zasad szacunkowych przyjętych przez samych zainteresowanych uczestników scalenia w uchwale nie było istotne. Poza tym wcześniej został sporządzony nowy szacunek porównawczy, który nie był przez nich kwestionowany. Dodatkowo przeprowadzono oględziny w terenie porównując grunty przed i po scaleniu a następnie na ogólnym zebraniu w dniu [...] października 2009 r., przy udziale skarżących, podjęto uchwałę w sprawie przyjęcia szacunku gruntów i drzewostanu. Żaden z uczestników zebrania nie zgłaszał zastrzeżeń do przedstawionego projektu co świadczy o tym, że uczestnicy scalenia zaakceptowali ten szacunek. Organ II instancji odnosząc się do tych zarzutów tę kwestią wyjaśnił a jego wyjaśnienia w tym zakresie sąd uznał za logiczne. Wbrew temu co wywodzą skarżący nieuprawnione jest oderwanie szacunku gruntów od efektu końcowego. Skoro bowiem uczestnicy scalenia przyjęli konkretne kryteria szacunkowe to konsekwencją tego jest przyjęcie tych samych zasad do działek które zostają następnie przydzielone po przeprowadzeniu scalenia. Szacunek gruntów jest podstawą do ustalenia ekwiwalentu – zgodnie z art. 8 ustawy.

Kolejny zarzut skarżących dotyczy przyczyn określenia jakości gruntów jedynie dla części działki [...]. Organ wskazał, że ponieważ działka ta powstała z działki [...] i [...] a ta druga stanowiła własność skarżących to nie została uwzględniona przy określeniu jakości gruntów. Takie rozwiązanie nie jest prawidłowe ponieważ skoro działka [...] była przedmiotem scalenia to właśnie jej jakość powinna być brana pod uwagę przy ustalaniu ekwiwalent. Biorąc jednak pod uwagę jej powierzchnię oraz uwzględnienie przez organ parametrów działki [...] (obie stanowiły kiedyś całość) błąd ten nie jest na tyle istotny aby skutkował koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zarzuty dotyczące niezgodności powierzchni działek [...] i [...] pozostają w sferze domniemań. Brak informacji na temat powierzchni działki [...] uniemożliwia ocenę czy rzeczywiście "zabrakło 4 arów". Pamiętać należy, że postępowanie scaleniowe wiąże się z pomiarami geodezyjnymi. Może na ich podstawie okazać się, że powierzchnie działek ulegną zmianie. Z tych dwu przyczyn nie sposób odnieść się do zarzutu wadliwego ustalenia powierzchni działki [...].

Zarzut dotyczący kwestii działki [...] (skarżący nie byli jej właścicielami) organ w odpowiedzi na skargę uznał za słuszny (k 19 akt). Działka [...] nie należała do skarżących a więc jej parametry nie były brane pod uwagę w toczącym się postępowaniu scaleniowym a zatem zarzut ten nie ma znaczenia przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Zarzut dotyczący sposobu ustalenia położenia działek (za pomocą kroków), został niewłaściwie odczytany przez poprzedni skład WSA dlatego odniesienie sią przez organ do tak sformułowanego zarzutu należy uznać wyłącznie przez pryzmat obowiązku organu do odniesienia się do wytycznych sądu. Ze skargi wynika, że skarżący nie kwestionowali metody ustalania lokalizacji poszczególnych działek.

Bez istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji scaleniowej ma późniejszy fakt związany z wymierzeniem skarżącym podatku od nieruchomości . Jak to zostało wskazane wcześniej postępowanie scaleniowe nie gwarantuje przyznania gruntów o takim samym przeznaczeniu i powierzchni, co wskazywał już Sąd poprzednio rozpoznający sprawę. Sąd który ocenia zgodność z prawem decyzji scaleniowej nie zajmuje się przeliczaniem tych miar. Poza tym generalnie mniejsza ilość hektarów przeliczeniowych wcale nie musi oznaczać mniejszej wartości gruntów. Kwestia posiadania większej powierzchni lasu jest oczywista w świetle przyznanego skarżącym ekwiwalentu. Okoliczność ta ma wpływ wyłącznie na ustalenie rodzaju przyznanych skarżącym użytków a nie na jego wartość. Nawiasem mówiąc skarżący poza kwestionowaniem wartości przydzielonych im gruntów nawet nie próbowali wykazać, że w istocie tak się stało. Obowiązek działania organu z urzędu nie pozbawia przecież strony aktywności tym bardziej w sytuacji w której sąd poprzednio rozpoznający sprawę jasno wskazał w uzasadnieniu, że sama zmiana powierzchni działek przed i po scaleniu jest możliwa i co do zasady nie świadczy o zmianie wartościowej, na niekorzyść podmiotu którego grunty objęte zostały scaleniem). W tych okolicznościach Sąd uznał, że brak jest podstaw do zakwestionowania przeprowadzonego przez organ szacunku gruntów.

Sąd uznał także , że zawarte w niej ustalenia wyczerpują obowiązek o jakim mowa w art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U: z 2012 r., poz. 270). W odniesieniu do każdego z uchybień wskazanych przez WSA rozpoznający poprzednio sprawę organ w sposób zwięzły się odniósł i wyjaśnił powody swej decyzji dlatego sąd uznał, że wytyczne zostały zrealizowane w dostatecznym stopniu pozwalającym na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Sąd nie stwierdził aby organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływa na wynik sprawy, bo tylko w takim wypadku, zgodnie z art. 145 p.p.s.a. powinien wyeliminować decyzję z obrotu prawnego.

Jak to wskazał NSA w wyroku z 22 .10. 1998 r. ,LEX nr 41794, tylko w sytuacji w której skarżący wykazaliby, że decyzja zatwierdzająca projekt scalenia została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. z naruszeniem wyrażonej w art. 8 ustawy zasady ekwiwalentności, lub z rażącym naruszeniem innych przepisów prawa materialnego możnaby mówić o konieczności wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W ocenie WSA z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podnoszone przez skarżących zarzuty o nieekwiwalentności wymiany w sytuacji w której skarżącym w zamian za grunty o pow. 7, 6750 ha i wartości 92 194,79 przyznano grunty o pow. 7, 7884 ha i wartości 92, 298, 27 spełnia kryterium ekwiwalentności.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.