Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1463/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 7, 75, 77 par. 1, art. 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Protokolant starszy asystent Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1039/11 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2011r., sygn. akt I SA/Wa 1039/11, oddalił skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Wnioskiem z 10 stycznia 2011 r. W. K. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie pomocy na "odkupienie trzech mieszkań straconych z winy urzędników B." oraz opłacenie rachunku za telefon w łącznej kwocie 232,22 zł. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], Burmistrz Gminy B. odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na odkupienie trzech mieszkań oraz opłacenie rachunku za telefon. W uzasadnieniu tej decyzji Burmistrz podniósł, że nie jest możliwe przyznanie wnioskodawcy zasiłku celowego na zasadach określonych w art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej "u.p.s.") wobec faktu, że nie spełnia on określonego w tej ustawie w kryterium dochodowego - wynoszącego 477 złotych - uprawniającego do uzyskania świadczenia. Jego dochód bowiem wynosi 534,25 zł. Uzasadniając odmowę przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego specjalnego przewidzianego w art. 41 powołanej ustawy (którego przyznanie nie jest uwarunkowane spełnieniem kryterium dochodowego), przeznaczonego na opłacenie rachunku za telefon, organ wskazał, że wnioskodawca w 2010 r. otrzymał pomoc na opłacenie zaległości za telefon na łączną kwotę 526,75 zł, także decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...] otrzymał pomoc w wysokości 187,62 zł na pokrycie zaległości za telefon. W odniesieniu do drugiej zgłoszonej we wniosku potrzeby organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że odkupienie trzech mieszkań straconych z winy urzędników B. nie mieści się w katalogu świadczeń z pomocy społecznej. Podniósł ponadto, że Ośrodek Pomocy Społecznej w miarę swoich możliwości pomaga wyżej wymienionemu, jednakże nie może przejąć wszystkich kosztów jego utrzymania, tym bardziej, że dochód wnioskodawcy przekracza kryterium ustawowe. Organ wskazał w tym kontekście na przyznawaną W. K. pomoc w formie zwrotnych zasiłków (z odstąpieniem od obowiązku ich zwrotu), bezpłatnych obiadów oraz usług opiekuńczych i specjalistycznych. Jednocześnie organ wyjaśnił, że na dzień wydania decyzji w prowizorium budżetowym gminy na zasiłki celowe i zasiłki celowe specjalne zaplanowano kwotę 34.900 zł, co oznacza, że miesięcznie do wydatkowania jest 2.908 zł na wszystkie osoby zgłaszające się o pomoc. Z uwagi na to, że wnioski składa od 150 do 200 rodzin w miesiącu, jest to kwota niewystarczająca, aby zaspokoić wszystkie potrzeby wnioskodawców, nawet najbardziej uzasadnione.

W. K. wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. W następstwie rozpoznania tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazując na treść art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. wyjaśniło, że możliwość przyznania zasiłku celowego uwarunkowana jest: sytuacją materialną wnioskodawcy, celem, na który zasiłek jest przyznawany oraz możliwościami finansowymi organów pomocy społecznej. W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, możliwe jest przyznanie pomocy na podstawie art. 41 u.p.s., ale tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zdaniem Kolegium, w rozpoznawanej sprawie, słusznie odmówiono przyznania wnioskodawcy pomocy na odkupienie trzech mieszkań oraz opłatę rachunku za telefon w łącznej kwocie 232,22 zł, gdyż brak jest możliwości przyjęcia wszystkich kosztów utrzymania W. K., szczególnie w sytuacji, gdy wnioskodawca w roku 2010 otrzymał łącznie kwotę 526,75 zł tytułem opłacenia zaległości w rachunkach telefonicznych, a przedstawione przez niego faktury zostały już wcześniej opłacone, co oznacza, że strona dysponowała własnym dochodem i była w stanie zapłacić za wykonane usługi telekomunikacyjne. Ponadto Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że przyznanie pomocy na odkupienie trzech mieszkań w ogóle nie mieści się w katalogu świadczeń z pomocy społecznej. Wskazując jednocześnie, że z akt sprawy wynika, iż mieszkanie W. K. zostało zlicytowane przez komornika i sprzedane nowemu właścicielowi, w związku z istniejącym zadłużeniem lokalu mieszkalnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, W. K. wniósł o przyznanie mu szeregu zasiłków celowych, odkupienie trzech mieszkań, opłacenie rachunku za telefon.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Warszawie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta jak też poprzedzająca ją decyzja Burmistrza B. nie naruszają prawa. Wyjaśnił, że materialnoprawną podstawą podjętych rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym stanowiły przepisy ustawy dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Pomoc ta, jako instytucja polityki społecznej państwa, ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 powołanej ustawy). Zaś jej zadaniem jest wyłącznie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.), a nie całkowite wyręczanie tych osób w ich aktywności zmierzającej do poprawy swojej sytuacji bytowej. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą zatem liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie tej pomocy. Ustawa ta przewiduje m.in. udzielanie pomocy społecznej w formie zasiłków celowych oraz zasiłków celowych specjalnych. Pierwszy z wymienionych zasiłków, zgodnie z art. 39 u.p.s. może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy czym jego przyznanie uzależnione jest od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną. Gdy dochód ten przekracza kryterium dochodowe (w przypadku osób samotnie gospodarujących jest to kwota 477 złotych – art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). Drugi z wymienionych zasiłków (zasiłek celowy specjalny) w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi, względnie zwrotny zasiłek okresowy lub zasiłek celowy może zostać przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe (por. art. 41 ust. 1 i 2 u.p.s.). Organy orzekające w niniejszej sprawie ustaliły, że W. K. przekroczył wskazane wyżej kryterium dochodowe. Jego dochód wynosi bowiem 534,25 zł. Okoliczność ta była niesporna. Nie budziła także wątpliwości Sądu. W tej sytuacji zdaniem Sądu pierwszej instancji prawidłowo organy rozpoznawały złożony przez ww. wniosek o udzielenie pomocy na opłacenie rachunku telefonicznego w oparciu o kryteria określone w powołanym art. 41 u.p.s. i dokonały oceny czy zgłoszona potrzeba uzasadniona jest "szczególnymi okolicznościami", do których ten przepis nawiązuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że wprawdzie użyty przez ustawodawcę w art. 41 u.p.s. zwrot "szczególne przypadki" jest pojęciem nieostrym, jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pod tym zwrotem rozumieć należy przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych. Zdarzenia takie wykraczają granicami przewidywalności poza wszelkie możliwości ludzkiej zapobiegliwości życiowej. Konieczność korzystania z usług telekomunikacyjnych, takim szczególnym przypadkiem co do zasady nie jest, a przy kwalifikacji organ nie może brać pod uwagę subiektywnych odczuć osoby zainteresowanej.

Ponadto Sąd wskazał, że skarżący, przedstawił już opłacone faktury, co oznacza, że dysponował własnym dochodem i był w stanie zapłacić za wykonane usługi telekomunikacyjne. Pomoc społeczna ma charakter szczególnej pomocy doraźnej, nie można czynić z niej refundacji poniesionych wydatków. Tym bardziej, że jak wskazały organy w uzasadnieniu decyzji, Ośrodek Pomocy Społecznej w B. dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi niewystarczającymi na realizację wszystkich zgłaszanych potrzeb, nawet tych najbardziej uzasadnionych.

Również za prawidłowe uznał Sąd pierwszej instancji stanowisko obu organów, iż odkupienie zlicytowanego mieszkania skarżącego (utraconego wskutek zaniedbań z strony samego zainteresowanego), nie mieści się w katalogu świadczeń z pomocy społecznej, a tym samym jakiekolwiek środki finansowe na ten cel, w trybie przepisów ustawy z 12 marca 2004 r., nie mogło być stronie przyznane. Zważył przy tym, że podejmując zakwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie organ miał na względzie to, że skarżący nie jest pozbawiony jakiejkolwiek pomocy. Korzysta on bowiem od lat ze wsparcia Ośrodka Pomocy Społecznej m.in. poprzez otrzymywanie darmowych obiadów i nieodpłatnych usług opiekuńczych. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- dalej jako p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik zawodowy W. K. zaskarżając go na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

- Naruszenie prawa materialnego poprzez nie zastosowanie art. 8 ust 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej a w konsekwencji niezastosowanie art. 39 ust. 1 tej ustawy i przyjęcie, że skarżący nie spełnia ustawowego kryterium dochodu i odmówienie mu prawa do zasiłku celowego oraz błędną wykładnię art. 41 pkt. 1 i 2ustawy o pomocy społecznej przez przyjęcie, że w okolicznościach danej sprawy sytuacja skarżącego nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, uprawniającego do otrzymania zasiłku celowego.

- Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 i 77 §1 i art. 80, art. 107 § 1 k.p.a., oraz art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez oddalenie skargi mimo niewyjasnienia w toku postępowania administracyjnego stanu faktycznego w szczególności jaka jest rzeczywista wysokość alimentów świadczonych przez skarżącego na rzecz innych osób.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że organy administracji, pomimo zamieszczenia w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego informacji, że skarżący ponosi alimenty na rzecz osób trzecich, nie ustaliły w jakiej wysokości ani w jakiej formie. Kwestionariusz ten wspomina, że kwoty te miały być potrącone przez ZUS, natomiast na odcinku przekazu renty za grudzień 2010r. nie ma o tym żadnej wzmianki. Wobec tak rażącej sprzeczności kwestia ta wymagała wyjaśnienia. O pobieżnym ustaleniu stanu faktycznego i podstaw przyznania skarżącemu pomocy społecznej świadczy też treść uzasadnień zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji. W obu organy podały tylko kwotę wskazaną na przekazie pocztowym, nie czyniąc żadnej wzmianki czy podjęły jakiekolwiek próby ustalenia czy istnieją, a jeśli tak to w jakiej wysokości ewentualne świadczenia obciążające te kwotę. Powielił to Sąd który uznał, że dochód skarżącego bezspornie wynosi 534,25 zł. Te wady w sytuacji gdy okoliczność odnosząca się do rzeczywistej wysokości osiąganego przez skarżącego dochodu i podlegających odliczeniu od tego dochodu w myśl art. 8 ustawy o pomocy społecznej świadczeń stanowi sedno spornej sprawy, doprowadziły do niewyjaśnienia całokształtu okoliczności oraz złamania zasady prawdy obiektywnej. Konsekwencją zaakceptowania przez Sąd tego naruszenia jest naruszenie przepisów materialnych przez to, że nie zastosowano w sprawie art. 8 ust. 3 pkt. 3 ustawy o pomocy społecznej a w rezultacie także art. 39 ust. 1 tej ustawy. Działanie takie było co najmniej przedwczesne. Powołując się na orzecznictwo sądowe dotyczące pojęcia "niezbędnej potrzeby" skarżący kasacyjne podniósł także, że konieczność posiadania telefonu przez osobę zamieszkującą samotnie w stosunku do której wydano orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, powinna być zakwalifikowana jako taka niezbędna potrzeba. Skarżący może w ten sposób chronić swoje życie i zdrowie. Dodatkowo skarżący kasacyjnie nie zgadza się z poglądem prezentowanym w dotychczasowym toku sprawy, że skoro skarżący opłacił już faktury opisujące świadczenie na jego rzecz usług telekomunikacyjnych, zasiłek na ten cel mu nie przysługuje. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie wskazują, że zasiłek przysługuje na cele przyszłe, jeszcze nie zrealizowane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.

W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów realizowanych w granicach podstawy naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez to, że Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uchylenia kontrolowanych decyzji jako wydanych z naruszeniem proceduralnych przepisów art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew stanowisku i argumentacji wnoszącego skargę kasacyjną wynik przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli działalności orzekających w sprawie organów administracji uprawniał do wysnucia wniosku, że w toku postępowania administracyjnego wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zebrany materiał został właściwie rozpatrzony, a wydane decyzje zostały poprawnie umotywowane. W tym kontekście należy stwierdzić, że przed podjęciem decyzji ustalono sytuację osobistą, zdrowotną i majątkową skarżącego, który wystąpił o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, co potwierdza m.in. treść wywiadu środowiskowego, utrwalonego protokołem (kwestionariuszem) z dnia 11 stycznia 2011 r. Z kontekstu całości rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika, że sytuacja skarżącego w jej całokształcie została wzięta pod uwagę w trakcie badania legalności zaskarżonej decyzji. W ramach zarzutu naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania skarżący podniósł, że organy administracji a za nimi Sąd nie zauważyły, iż z wywiadu środowiskowego wynika że skarżący ponosi alimenty na rzecz osób trzecich, a fakt ten ma znaczenie dla ustalenia wysokości (obniżenia) dochodu skarżącego i w konsekwencji uzyskanie wnioskowanego świadczenia. Odnosząc się do tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Kolegium i organ I instancji rozpoznając sprawę, miały na względzie zarówno sytuację materialną wnioskodawcy i jego potrzeby, jak też możliwości finansowe Gminy. W toku rozpoznawania wniosku skarżącego organy obydwu instancji nie uchybiły normom i zasadom prawa procesowego, a podjęte rozstrzygnięcia uzasadniły zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśniając w sposób przekonujący motywy jakimi kierowały się przy odmowie przyznania stronie wnioskowanych świadczeń. Z kwestionariusza wywiadu środowiskowego wynika, iż skarżący kasacyjnie otrzymuje rentę z ZUS z której ZUS potrąca zaległe alimenty. Z dołączonego do akt administracyjnych przekazu pocztowego z ZUS wynika, że wysokość renty wynosi 756,63 zł z czego skarżący otrzymywał kwotę 534,25 zł, bowiem potrącono mu zaliczkę na podatek 31 zł, składkę na ubezpieczenie zdrowotne 68,10 zł oraz zaległe alimenty. Opierając się na tym organy administracji i Sąd słusznie uznały, że dochód W. K. wynosi 534, 25 zł i przekracza kryterium dochodowe wynoszące 477zł, co wyklucza możliwość przyznania mu zasiłku celowego. Powyższych ustaleń W K. nie kwestionował przed organami administracji ani przed Sądem pierwszej instancji. W tych okolicznościach nie można podzielić zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania. Należy uznać, że organy administracji w wystarczającym zakresie przeprowadziły postępowanie dowodowe które stało się podstawą ustalenia wysokości dochodu wnioskodawcy a Sąd Wojewódzki zasadnie te ustalenia uznał za prawidłowe. Należy w tym miejscu też dodać, że stosownie do treści art. 8 ust. 3 pkt. 3 u.p.s. dochód osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej pomniejsza się o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa sądowego wynika, że uregulowanie to dotyczy tylko alimentów bieżących a nie zaległych. Przy uwzględnieniu tej okoliczności dochód wnioskodawcy byłby wyższy od ustalonego przez organy administracji, nie wpłynęłoby to jednak na rozstrzygniecie sprawy. W konsekwencji należy uznać, że nie jest słuszny zarzut naruszenia art. 8 ust. 3 pkt. 3 u.p.s. Skoro organy zasadnie ustaliły, że dochód wnioskodawcy przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania zasiłku celowego, to oczywistym jest, że nie mogło również dojść do naruszenia art. 39 ust. 1 u.p.s. przez jego niezastosowanie w wyniku odmowy przyznania zasiłku celowego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.

Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten określa warunek przyznania osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe specjalnego zasiłku celowego, a mianowicie wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku. W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, że szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu tego przepisu to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani do zdarzeń nadzwyczajnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1416/07 - Lex nr 489088). Można więc i należy przyjąć, że specjalny zasiłek celowy winien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że w taki właśnie sposób Sąd pierwszej instancji rozumie instytucję specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, a którego przyznanie uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej).

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że przyznanie określonej kwoty pieniężnej za opłacone usługi telefoniczne nie jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem o którym mowa w art. 41 u.p.s. Przy tym zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie, że w jego przypadku jako osobie samotnej i niepełnosprawnej potrzebny jest telefon do ochrony zdrowia i życia. Jednak jak słusznie zauważył za organami administracji Sąd pierwszej instancji W K. w roku 2010r. uzyskał znaczną pomoc finansową na opłacenie usług telefonicznych. A jego obecny wniosek dotyczy refundacji należności już opłaconych. Co świadczy o tym że wnioskodawca posiadał środki na ten cel. Zauważyć należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż uwzględniając posiłkowy charakter świadczeń z pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 ustawy) nie mieszczą się w katalogu potrzeb uzasadniających przyznanie zasiłku celowego te wydatki, które strony regulowały samodzielnie (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2008 r. I OSK 448/07), spłata zadłużenia (wyrok z 18 lutego 1998 r. I SA 1174/07 - Lex nr 458134 oraz z dnia 30 września 2008 r. I OSK 1451/07 - publ. CBOSA, http.: //orzeczenie nsa.gov. pl/). Podzielając powyższe poglądy Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż odmawiając przyznania zasiłku celowego specjalnego na cel stanowiący zwrot wydatków strony związany z usługami telefonicznymi, organy i Sąd Wojewódzki nie dopuściły się naruszenia przepisów art. 41 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Dodać tu trzeba, że z wywiadu środowiskowego wynika, iż W K. ma możliwość zamieszkania w domu pomocy społecznej, jednak nie wyraża na to zgody. Dlatego OPS w B. wystąpił do Sądu Rejonowego o umieszczenie W. K. w domu pomocy społecznej bez jego zgody.

Z powyższych względów skarga kasacyjna jako nie zawierająca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a.