Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 208/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2a, art. 28, art. 30
journal: Dz.U. 2021 poz 423
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 6, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Marzena Kowalewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 lutego 2022 r. nr UP-134/2022 w przedmiocie umorzenia odsetek od należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. P. (dalej: "Strona", "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Organ") z 15 lutego 2022 r. nr UP-134/2022 uchylającą w całości decyzję tego Organu z 7 grudnia 2021 r. nr 2812/2021 i na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2, 3, 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.; dalej "u.s.u.s") w oparciu o § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365; dalej "Rozporządzenie") odmawiającą umorzenia odsetek od nieopłaconych składek za osobę ubezpieczoną będącą równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł, w tym:

- ubezpieczenie społeczne – odsetek w kwocie [...]zł liczonych na 24 września 2021 r. przypadających od składek za okres od lipca 2014 r. do lipca 2018 r., od września do grudnia 2018 r. oraz od lutego do września 2019 r.;

- ubezpieczenia zdrowotne – odsetek w kwocie [...]zł liczonych na 24 września 2021 r. przypadających od składek za okres od grudnia 2017 r. do lipca 2018 r., od września do grudnia 2018 r. oraz od lutego do września 2019 r.;

- Fundusz Pracy – odsetek w kwocie [...]zł liczonych na 24 września 2021 r. przypadających od składek za okres od marca 2015 r. do lipca 2018 r. oraz od września do grudnia 2018 r.

Decyzją z 7 grudnia 2021 r. Organ odmówił Stronie umorzenia odsetek od nieopłaconych składek, ponieważ:

- nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s.;

- nie wykazano zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a ww. ustawy, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych Pani gospodarstwa domowego;

- nie wskazano, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń;

- nie wykazano, że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły Panią możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z 15 lutego 2022 r. Organ uchylił w całości decyzję z 7 grudnia 2021 r. i odmówił umorzenia odsetek od nieopłaconych składek za osobę ubezpieczoną będącą równocześnie płatnikiem tych składek. W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że w sentencji decyzji z 7 grudnia 2021 r. błędnie wskazano kwotę odsetek za zwłokę od nieopłaconych przez Stronę w terminie składek na Fundusz Pracy, tj. [...] zł zamiast [...] zł, a tym samym nieprawidłowo określono (zawyżono) łączną kwotę zobowiązania. Nadto Organ wskazał w uzasadnieniu, że w sprawie nie zachodzą żadne przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, co uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ stwierdził również, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 Rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe, Strona wniosła skargę na decyzję z 15 lutego 2022 r. do tutejszego Sądu wskazując, że Organ nie rozpatrzył zarzutów zobowiązanej odnośnie decyzji Organu I instancji. Zdaniem Skarżącej nie było to możliwe, gdyż Organ samowolnie zmienił stan faktyczny w sprawie uznając, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe nie tylko z mamą, ale również z biologicznym ojcem i bratem, co jest niezgodne z prawdą i czego dowodzi przesłany wyrok Sądu Okręgowego

w S. Wydział X Cywilny Rodzinny z 17 kwietnia 2008 r. orzekający

o rozwiązaniu przez rozwód rodziców skarżącej. W ocenie Skarżącej Organ naruszył:

- art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia;

- art. 7, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 189 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej "K.p.a.") poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Organu I instancji;

- zasadę równości wobec prawa zawartą w art. 32 Konstytucji.

Zdaniem Skarżącej odmowa uwzględnienia wniosku jest nie tylko wtedy możliwa, gdyby żądaniu strony przeciwstawił się organ i należycie umotywował nieistnienie przesłanek umorzenia, a gdyby istniały, musiałyby zaistnieć nadzwyczajne powodu, dla których wbrew woli ustawodawcy nie zastosowano przepisów

o umorzeniu. Organ w decyzjach z 7 grudnia 2021 r. oraz z 15 lutego 2022 r. powołuje się na interes Skarbu Państwa jako nadrzędny, co oznacza, iż decyzje obciążone są złamaniem elementarnej zasady niezbędnej do wydania decyzji merytorycznej, a więc wyważenia interesu publicznego i interesu zobowiązanego.

W ocenie Skarżącej Organ naruszył przepisy obowiązującego prawa dotyczące umorzenia należności, godzi w wytyczne i priorytety ustawodawcy polskiego, nakazującego umorzenie w przypadku zagrożenia egzystencji, linię orzeczniczą sądów polskich, podważa wiarygodność dokumentów wydanych przez urzędy publiczne, kancelarie komornicze, a zasady dotyczące przesłanek umarzania Organ zastąpił własnym kryterium pracownika ZUS, który: "sądzi" i zmienił bezprawnie stan faktyczny w sprawie i w treści decyzji zawarł kłamstwa, z pełną świadomością swojego działania. Skarżąca podniosła, że ustawodawca wyznaczył precyzyjnie hierarchię wartości w zakresie ochrony zdrowia, życia ludzkiego przyjmując, iż instancyjność postępowań i sądowa kontrola orzeczeń stanowią gwarancję eliminowania naruszenia elementarnych zasad i procedur prawnych. Zdaniem Skarżącej nie można bowiem przyjąć za właściwe, prawdziwe i obiektywne stwierdzenie, że dochód [...] zł na dwie osoby od kilku lat, to sytuacja, gdy nie udowodniono, iż sytuacja materialna jest ciężka i że spłata spowoduje brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb dnia codziennego. Zwłaszcza, iż żeby te potrzeby zaspokoić, zobowiązana i jej mama zmuszone były zaciągnąć pożyczki, obecnie toczą się egzekucje komornicze.

W dalszej części skargi Skarżąca przywołała cytaty z decyzji z 7 grudnia 2021 r. oraz z 15 lutego 2022 r., odnosząc się krytycznie do ich treści. W podsumowaniu zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł

o oddalenie skargi w całości.

Pismem procesowym z 6 kwietnia 2022 r. Skarżąca wskazała, że w odpowiedzi na skargę Organ zawarł nieprawdziwe fakty, gdyż stwierdził, że odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności w zakresie odsetek w łącznej kwocie [...]zł i nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...]zł, podczas gdy Skarżąca wniosła o umorzenie jedynie samych odsetek, a nie kwoty ponad [...] tys. zł. Nadto, zdaniem Skarżącej, Organ wskazał błędne dane dotyczące kwoty odsetek, tj. [...] zł, błędną kwotę odsetek na Fundusz Pracy w kwocie [...]zł, ponieważ pismo Organu z 7 września 2021 r. wskazuje, że kwota odsetek wynosi łącznie [...] zł,a odsetek od składek na Fundusz Pracy [...] zł. W dalszej treści pisma Skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w skardze.

Pismem procesowym z 15 kwietnia 2022 r. Organ w związku z podniesionym

przez Skarżącą zarzutem przedawnienia należności, przesłał dokumenty celem załączenia do akt sprawy, potwierdzające zawieszenie biegu terminu przedawnienia składek za okresy objęte zaskarżoną decyzją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym

w trybie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.; dalej "uCOVID-19"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku

z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony), co w tej sprawie umożliwiono stronom postępowania.

W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodnicząca Wydziału

I zarządzeniem z 28 kwietnia 2022 r. ze względu na brak zgody wszystkich stron postępowania sądowoadministracyjnego na przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na 1 czerwca 2022 r. Przy czym strony zostały poinformowane o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie do dnia poprzedzającego wyznaczony termin – Skarżącą pismem doręczonym 5 maja 2022 r., natomiast Organ pismem doręczonym 29 kwietnia 2022 r.

Skarżąca skorzystała z uprawnienia przedstawienia swojego stanowiska

w sprawie, wnosząc pismo procesowe z 24 maja 2022 r., w którym odniosła się ponownie do odpowiedzi Organu na skargę wskazując, że nieprawdą jest, iż organ rentowy nie otrzymał informacji o tym, aby Skarżąca starała się podjąć jakiekolwiek zatrudnienie. Skarżąca podniosła, że w treści pism kierowanych do Organu wskazywała konkretne sytuacje, w których ubiegała się o zatrudnienie. Nadto Skarżąca ponownie odniosła się do zmiany stanu faktycznego przez Organ, który nie wziął pod uwagę wyroku sądu powszechnego dotyczącego rozwodu rodziców Skarżącej. W piśmie Skarżąca zwróciła się z prośbą o zwrócenie uwagi Sądu na pominięcie przez Organ przesłanki ciężkiej sytuacji zdrowotnej Skarżącej.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W art. 28 ust. 2 u.s.u.s. ustalona została zasada, zgodnie z którą należności

z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Sytuacje całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. zostały wyliczone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Podkreślić należy, że wyliczenie zawarte w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Z treści cyt. art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. jednoznacznie wynika, że aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł wydać rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego musi wcześniej poczynić ustalenia, że w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Dopiero bowiem zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s., pozwala Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przejść do rozważania dalszych okoliczności, które będą uzasadniały umorzenie zadłużenia, bądź odmowę umorzenia.

Natomiast art. 28 ust. 3a u.s.u.s. stanowi, że należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W takiej sytuacji, rozporządzenie wykonawcze nakłada na zobowiązanego obowiązek wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Przesłanki umorzenia należności określone zostały w § 3 Rozporządzenia, zgodnie

z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego

i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności.

Dokonując wykładni pojęć "całkowita nieściągalność" i "uzasadniony przypadek" organ orzekający musi odwołać się do obowiązującego systemu prawa, uwzględniając zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych zawartą w art. 84 Konstytucji RP, zgodnie z którą każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych

w ustawach, co ma bezpośrednie odniesienie do norm zawartych w art. 2a ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.s.u.s. stanowiących o tym, że stoi ona na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny,

a zasada równego traktowania dotyczy w szczególności obowiązku opłacania

i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne.

Podkreślić jednak należy, że wskazane powyżej przepisy określają uprawnienie organu do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w sytuacji ziszczenia się jednej z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 i 2 oraz ust. 3a u.s.u.s. Zaistnienie którejkolwiek z ww. przesłanek, daje potencjalną możliwość umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r., sygn. akt II UZP 6/04, opubl. OSNP 2004/16/285).

Decyzja w sprawie zastosowania ulgi w spłacie zaległych należności składkowych podejmowana jest na zasadzie uznania administracyjnego. Oczywiście wskazanej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia nie można utożsamiać

z zupełną dowolnością sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, ponieważ organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 K.p.a. działają na podstawie przepisów prawa. To z kolei wiąże się z obowiązkiem uwzględnienia w motywach wydanego rozstrzygnięcia przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w tym przepisów określających zasady postępowania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie należności organ jest związany określonymi w k.p.a. zasadami oraz regułami logiki. W postępowaniu, organ obowiązany jest stać na straży praworządności, podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).

Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego. Sąd ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy

w procesie oceny dowodów organ administracyjny nie naruszył reguł logiki i czy zastosował właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Natomiast, co należy mocno wyartykułować, kompetencję w zakresie umorzenia należności składkowych posiada wyłącznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych

w ramach wspomnianego wcześniej uznania administracyjnego, które odnosi się do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia)

w sytuacji prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3, bądź w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Wybór konsekwencji prawnej, to drugi etap postępowania organu

w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest

w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania (art. 107 § 3 k.p.a.).

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, a uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając umorzenia należności

z tytułu zaległych składek.

Płatnik składek odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Należy przy tym wskazać, że obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności. Dlatego też, jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie

w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne.

W tym miejscu wypada zauważyć, że w postępowaniu w sprawach o umorzenie należności analizie nie podlegają przyczyny powstania zadłużenia, ocenie podlega wyłącznie sytuacja wnioskodawcy w kontekście przesłanek umorzenia, określonych

w przytoczonych powyżej przepisach. Innymi słowy, okoliczności powstania zadłużenia z tytułu odsetek nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że osoba prowadząca działalność gospodarczą jest zobowiązana do zapoznania się z obowiązującymi przepisami prawa, a skutki finansowe działalności zobowiązanego nie mogą być przerzucone na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Obligatoryjność opłacania składek oraz ewentualnych odsetek dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane

z prowadzoną działalnością, jak również jej negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie budzą zastrzeżeń ustalenia organu administracji nie tylko odnośnie stanu zaległości skarżącej, ale także sytuacji materialno-bytowej skarżącej, w zakresie prowadzenia gospodarstwa domowego wspólnie z matką, wysokości dochodów matki, kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, zobowiązań pieniężnych, braku oszczędności i majątku skarżącej, jej sytuacji zdrowotnej. Wyjaśnienie tych okoliczności odbyło się zgodnie z wymogami powołanych wyżej przepisów prawa i w sposób nie budzący zastrzeżeń Sądu.

W niniejszej sprawie organ administracji trafnie uznał, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s., ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe,

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,

- ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy – Prawo upadłościowe;

Nie zachodzi też przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. - według informacji widniejących w CEIDG 13 sierpnia 2020 r. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, zawieszonej z dniem 30 września 2019 r. Brak jest również majątku, z którego obecnie można egzekwować należności, ale jednocześnie nie wystąpiła przesłanka braku następców prawnych (rodzice). Nie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego bądź Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie zachodzi przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. - w związku

z nieopłaceniem składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, zgodnie

z uprawnieniami wynikającymi z art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm.) Dyrektor ZUS Oddział w Szczecinie wszczął wobec Skarżącej przymusowe dochodzenie należności, w ramach którego dokonano zajęcia wierzytelności

z należącego do Skarżącej rachunku bankowego w R. Bank S.A. oraz nadpłaty podatku w [...] Urzędzie Skarbowym w S., co nie doprowadziło do wyegzekwowania zadłużenia.

Brak efektu w egzekwowaniu należnych składek nie przesądza jednak jeszcze o całkowitej ich nieściągalności. Zaległości zostały bowiem objęte postępowaniem egzekucyjnym, które nie zostało zakończone, więc nie można uznać ich za całkowicie nieściągalne. Postępowanie egzekucyjne nie zostało również ocenione przez organ egzekucyjny jako całkowicie nieskuteczne. Jednocześnie, gdy prowadzone przez ZUS przymusowe dochodzenie należności w dalszym ciągu będzie bezskuteczne, to istnieje możliwość skierowania dalszych tytułów wykonawczych do Naczelnika Urzędu Skarbowego, celem prowadzenia egzekucji ze składników majątkowych, do których Dyrektor Oddziału ZUS nie ma uprawnień. Stwierdzenie, że nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne byłoby, w związku z powyższym, na obecnym etapie przedwczesne.

Z powyższych względów zasadnie w niniejszej sprawie wykluczeniu podlegają przesłanki, o których mowa w cyt. powyżej art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zaakcentować należy, że umorzenie składek wynikające z tego przepisu jest możliwe tylko i wyłącznie

w sytuacji, gdy spełniony zostanie którykolwiek ze stanów faktycznych dotyczący całkowitej nieściągalności składek. Brak natomiast takiego stanu stanowi negatywną przesłankę umorzenia należności. Ujmując rzecz inaczej, w sytuacji, gdy nie wystąpi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w ust. 3 art. 28 u.s.u.s. nie jest prawnie możliwe umorzenie należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę)

z powodu ich całkowitej nieściągalności. Spełnienie bowiem którejkolwiek z przesłanek jest warunkiem koniecznym (niezbędnym) do ewentualnego uwzględnienia wniosku

o umorzenie składek.

Niezależnie od powyższego na podstawie cyt. art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przypadki zostały określone w powołanym powyżej § 3 ust. 1 Rozporządzenia. W myśl tego przepisu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć wskazane należności

z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Jak wynika z ustaleń dokonanych przez Organ, powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej lub jakiegoś nadzwyczajnego zdarzenia, tylko jest skutkiem nieopłacenia przez Skarżącą w ustawowym terminie płatności składek

w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. W toku postępowania przed Organem Skarżąca wielokrotnie powoływała własne dolegliwości zdrowotne wskazując, że od lat cierpi na przewlekłe choroby, które postępują, tj.: astmę z ciężkim przebiegiem, ostrą postać anemii, niedomykalność zastawki i chorobę wrzodową,

a ponadto, że przeszła ciężki krwotok wewnętrzny z utratą połowy objętości krwi. Zdiagnozowano u Skarżącej także dyskopatię wszystkich kręgów od szyjnych do lędźwiowych. Nadto Skarżąca musi także na co dzień korzystać z inhalatorów wziewnych, a posiadane schorzenia wykluczają Skarżącą z aktywności zawodowej.

W toku prowadzonego postępowania Skarżąca przedłożyła dokumentację medyczną obejmującą lata 1997-2021. Ostatnie wyniki badań przeprowadzone 6 lipca 2021 r. wykazały znaczny spadek saturacji. Jak wynika z ostatniego zaświadczenia

z 12 listopada 2020 r. z Przychodni Medycyny Rodzinnej "P. " w S., Skarżąca jest leczona w tamtejszej poradni od 2006 r., a od 2010 r. nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia uniemożliwiające "normalne" funkcjonowanie z powodu znacznego osłabienia i spadku wydolności, od 2015 r. do 2017 r. obraz choroby powikłany stanem zapalnym dolnych dróg oddechowych. Wskazano, że od 2018 r. Skarżąca nie zgłaszała się na wizyty. Skarżąca poinformowała także, że 31 grudnia 2021 r. został przewieziony do szpitala w S. jej 75-letni ojciec. Jego stan lekarze oceniają jako bardzo ciężki i nie można określić, czy przeżyje, a jeśli tak to będzie wymagał opieki, rehabilitacji i zakupu lekarstw. Nadto, 1 stycznia 2022 r. matce Skarżącej pomocy udzielała załoga pogotowia ratunkowego i tego samego dnia została przyjęta na Izbę Przyjęć Szpitala w S.. Obecnie leczy się, jest osobą leżącą, ma 72 lata i jest po kilku operacjach. Skarżąca wskazała również na problemy zdrowotne brata, który jest po 4 operacjach, w tym 2 ratujących życie, z wyciętymi jelitami, wymaga specjalistycznej opieki, zarówno jeśli chodzi o żywienie jak i higienę. Tym samym, Skarżąca oświadczyła, że praktycznie jest jedyną osobą, która może wykonywać czynności dnia codziennego i opiekować się mamą, bratem i ojcem, gdyby wrócił do domu. Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło "oświadczenie

o stanie rodzinnym i majątkowym..." wypełnione przez Skarżącą 15 września 2021 r. Informacje tam zawarte nie zostały w żaden sposób zaktualizowane, zatem Organ przyjął, że obrazuje ono obecną sytuację życiową oraz materialną i posłużył się nimi przy analizie w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca poinformowała w nim, że jest panną i gospodarstwo domowe prowadzi z mamą - D. P.. Skarżąca wskazała, że sama nie posiada obecnie żadnego źródła finansowego, nie pracuje bowiem zarobkowo, nie pobiera świadczeń oraz nie posiada innych możliwości uzyskania dochodów i według składanych wniosków pozostaje praktycznie na utrzymaniu matki. Organ we własnym zakresie ustalił, że od momentu zawieszenia (tj. od 30 września 2019 r.), a w późniejszym czasie zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, Skarżąca nie jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych w ZUS z żadnego tytułu. W aktach sprawy brak jest wskazania przyczyn takiego stanu rzeczy, gdyż nie wykazano żadnych przeszkód do podjęcia przez Skarżącą pracy.

W toku prowadzonego postępowania organ ustalił także, że D. P. jest zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako emeryt, a kwota przyznanego jej świadczenia wynosi obecnie [...] zł brutto. Z uwagi na fakt, że emerytura podlega potrąceniom windykacyjnych, to wypłacana kwota świadczenia wynosi [...] zł netto. Uzyskiwane w ten sposób dochody są aktualnie jedynym źródłem utrzymania Skarżącej i jej matki. Zarówno Skarżąca, jak i jej matka nie korzystają ze wsparcia finansowego w formie zasiłków stałych, okresowych czy celowych dedykowanych rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji bytowej. Brak jest również informacji, aby Skarżąca korzystała z innych instytucji wsparcia skierowanych do osób znajdujących się w niedostatku, dotychczas Skarżąca pobrała jedynie jednorazową zapomogę przyznaną przez Prezydium Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. przyznaną 27 grudnia 2021 r. w kwocie [...]zł. W złożonym oświadczeniu "o stanie rodzinnym i majątkowym..." nie podano jednocześnie, aby dwuosobowe gospodarstwo Skarżącej ponosiło jakiekolwiek stałe wydatki związane z utrzymaniem. Równocześnie w toku postępowania, na podstawie danych widniejących w bazie PESEL - KEP, Organ ustalił, że pod wskazanym przez Skarżącą w składanych wnioskach adresem: S., ul. [...], zamieszkują jeszcze: ojciec Skarżącej - Z. Z. oraz brat Skarżącej - A. Z.. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że Z. Z. posiada własne źródło dochodu

w postaci świadczenia z Z. oraz wynagrodzenie za pracę w P. S.A., natomiast A. Z. poza tym, że pobiera rentę, to prowadzi jeszcze pozarolniczą działalność gospodarczą. Skarżąca nie dostarczyła jednak dokumentów potwierdzających wysokości ich dochodów, a także ponoszonych przez nich kosztów, np. z tytułu utrzymania domu, opłat eksploatacyjnych lub spłaty ewentualnie posiadanych zobowiązań pieniężnych. Nie przedstawiono również pozostałych wydatków ponoszonych w każdym gospodarstwie domowym, czyli zakupu wyżywienia, artykułów higienicznych, ubrań, itp.

Podkreślić należy, że dla spełnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 ww. Rozporządzenia, do umorzenia należności nie jest wystarczająca przewlekła choroba zobowiązanego, czy konieczność sprawowania opieki nad przewlekłe chorym członkiem rodziny. Podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek, nie jest bowiem sam fakt zaistnienia choroby, a jedynie trudny stan majątkowy będący efektem (następstwem) choroby. Przy czym jako trudny stan majątkowy uznać należy sytuację, w której opłacenie zaległości spowodowałoby po stronie zobowiązanego niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W przedmiotowej sprawie okoliczności związane ze stanem zdrowia skarżącej były – wbrew twierdzeniom Skarżącej - przedmiotem szczegółowych rozważań organu, który

w zaskarżonej decyzji nie kwestionując poważnych problemów zdrowotnych skarżącej prawidłowo stwierdził, że nie mają one bezpośredniego wpływu na osiąganie dochodu i sytuację majątkową strony z uwagi na fakt, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów świadczących o trwałej niezdolności do pracy, działalność gospodarczą prowadziła pomimo słabego stanu zdrowia, zaś działalność zawiesiła zamiast z niej zrezygnować, co oznacza, że jest możliwość jej wznowienia w przyszłości.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych słusznie stwierdził zatem Organ, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia uzasadniająca – na zasadzie wyjątku – umorzenie należności z tytułu składek – pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Okoliczność, że § 3 ust. 1 rozporządzenia posługuje się zwrotem

"w szczególności" oznacza, że katalog przypadków, które uzasadniają umorzenie przez ZUS należności z tytułu składek ubezpieczonych, nie jest ograniczony do przypadków wymienionych w pkt 1-3 ust. 1 § 3 tego aktu. Należy jednak przychylić się do poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2009r., sygn. akt II GSK 884/08, że podstawa umorzenia należności ZUS została stworzona dla "uzasadnionych przypadków" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.) - a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika). Przepis § 3 ust. 1 Rozporządzenia nakłada na wnioskodawcę (zainteresowanego) ciężar udowodnienia okoliczności wskazujących na stan majątkowy i sytuację rodzinną.

W niniejszej sprawie, wbrew zarzutom Skarżącej, Organ przeanalizował

i uwzględnił stan majątkowy, sytuację ekonomiczną, rodzinną, a także zdrowotną skarżącej wskazując, z jakich powodów odmówił umorzenia zaległych składek. Prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, a w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a. Organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania, a także ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 3 K.p.a.

Należy podkreślić, że obowiązkiem organu jest rozważenie wykazanych przez stronę okoliczności i dokonanie ich oceny pod względem istnienia przesłanek umorzeniowych. Z tego obowiązku organ wywiązał się w sposób należyty. Podkreślić bowiem należy, iż mimo, że katalog przesłanek, o których mowa w § 3 Rozporządzenia ma charakter otwarty, to organ nie ma obowiązku poszukiwania okoliczności umorzenia należności, a jedynie dokonania oceny okoliczności wskazanych przez stronę. Skarżąca w toku postępowania nie podważyła prawidłowości ustaleń faktycznych. Skarga sprowadza się wyłącznie do polemiki z oceną stanu faktycznego dokonaną przez organy administracji oraz z treścią decyzji. Skarżąca nie wykazała, że uregulowanie należności z tytułu nieopłaconych składek doprowadzi do niemożności zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Natomiast okoliczność, że Strona nie godzi się z wnioskami prawidłowo wyciągniętymi z oceny dowodów nie oznacza, że dowody te nie zostały wyczerpująco przez organ rozpatrzone.

W kontekście przedstawionych powyżej okoliczności Sąd podziela również stanowisko Organu, że sytuacja Skarżącej jest trudna, stąd nie jest możliwa jednorazowa spłata zadłużenia, bez uszczerbku dla sytuacji bytowej Skarżącej i jej rodziny (matka), jednakże możliwa jest spłata zadłużenia w dłuższym okresie czasu poprzez zawarcie układu ratalnego, w sytuacji gdy skarżąca podejmie zatrudnienie.

Zdaniem Sądu, zasadnie Organ odniósł sytuację Skarżącej do podstawowego wskaźnika służącego do oceny kryterium ubóstwa jakim jest kwota określająca minimum socjalne. Uzyskiwane przez matkę Skarżącej dochody w postaci emerytury w wysokości [...] zł netto są aktualnie jedynym źródłem utrzymania. Przy czym Skarżąca i jej matka nie korzystają ze wsparcia finansowego w formie zasiłków stałych, okresowych czy celowych dedykowanych rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji bytowej. Powyższe okoliczności wskazują, że mimo, iż wykazany dochód

w gospodarstwie domowym kształtuje się na poziomie znacznie niższym od ustalonego minimum socjalnego, które wg Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych z 14 grudnia 2021 r. w III kwartale 2021 r. wynosiło dla dwuosobowego gospodarstwa zarówno pracowniczego 2.225,96 zł i emeryckiego 2.209,56 zł, to Skarżąca i jej matka są w stanie zaspokajać swoje potrzeby materialne bez pomocy państwa. W ocenie Sądu Organ zasadnie zaakcentował w ten sposób, że postawa Skarżącej wydaje się w takich okolicznościach nieracjonalna i niekonsekwentna. Z jednej strony bowiem Skarżąca domaga się przerzucenia na Skarb Państwa kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, a z drugiej strony pozostaje pasywna w kwestii możliwości pozyskania wsparcia należnego osobom w trudnej sytuacji materialnej. Zdaniem tutejszego Sądu powołany przez Organ argument ma na celu zaakcentowanie faktu, że pomimo, iż Skarżąca powołuje się we wniosku o umorzenie odsetek od należności z tytułu ubezpieczeń społecznych na trudną sytuację materialną, to jednocześnie nie podejmuje żadnych działań w kierunku chociażby jej minimalnej poprawy, co jak słusznie stwierdził Organ budzi jego wątpliwości i nie pozwala na dokonanie obiektywnej oceny i analizy sytuacji finansowej Skarżącej.

W ocenie Sądu, zasadnie także organ akcentował, że Skarżąca znajduje się

w wieku aktywności zawodowej, co daje pozytywną prognozę na spłatę zadłużenia.

W toku prowadzonego postępowania nie Skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów medycznych czy zaświadczeń orzekających o istnieniu w jej przypadku przeciwskazań zdrowotnych do zarobkowania. Skarżąca nie legitymuje się również orzeczoną niezdolnością do pracy ani orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Dodatkowo, pomimo utrzymującego się słabego stanu zdrowia, do końca września 2019 r. Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą. Jednocześnie wobec pozostawania w stałym leczeniu z powodu problemów zdrowotnych Skarżąca nie podjęła starań zmierzających do uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Jak słusznie wskazał Organ w zaskarżonej decyzji, dzięki formalnemu potwierdzeniu, że Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, mogłaby starać się o różne świadczenia, ulgi lub uprawnienia, np. uzyskać świadczenie opiekuńcze, uzyskać odpowiednie zatrudnienie w zakładzie aktywności zawodowej albo zakładzie pracy chronionej itp. Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest zatem okoliczność, że Skarżąca jest osobą w pełni zdolną do podjęcia zatrudnienia. Z uwagi na posiadane wykształcenie Skarżąca ma możliwość znalezienia pracy stałej lub chociażby dorywczej i osiągać

z niej dochody. Z uwagi na posiadane przez Skarżącą doświadczenie zawodowe

w prowadzonej działalności nie sposób uznać, że fakt choroby członków najbliższej rodziny pozbawia Skarżącą możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego spłatę zaległości, gdyż w żaden sposób Skarżąca nie udokumentowała, że sprawuje nad nimi wyłączną opiekę. Co więcej, w aktach sprawy brak jest również dokumentów, z których wynikałoby, że osoby zamieszkujące wraz ze Skarżącą wymagają stałej opieki lub pomocy osób trzecich. Skarżąca nie przedłożyła też żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że zrezygnowała z pracy z uwagi na konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny, nie podlegała też z tego tytułu do ubezpieczeń. Organ podkreślił nadto, że już samo zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba bezrobotna dałoby Skarżącej dodatkowe możliwości, m.in. w zakresie ewentualnego zdobycia nowych kwalifikacji, odbycia stażu, skorzystania ze specjalnych programów aktywizacji zawodowej. Podsumowując, Skarżąca nie udowodniła, że nie może uzyskiwać dochodów ze względu na własny stan zdrowia lub w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Słusznie zatem Organ uznał

w zaskarżonej decyzji, że brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwia Skarżącej uzyskiwanie dochodu pozwalającego na spłatę całości należności względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom podnoszonym w skardze, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. W treści zaskarżonej decyzji Organ odniósł się do emerytury otrzymywanej przez matkę Skarżącej i minimum socjalnego dla dwuosobowego gospodarstwa. W sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że Skarżąca nie posiada obecnie żadnego źródła dochodu, a mieszkanie, w którym mieszka Skarżąca stanowi w ˝ własność matki i w ˝ własność ojca, co wynika z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości pod nr [...] Mając na uwadze powyższe, z uwagi na brak dochodu Skarżąca nie ponosi zatem wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania. Należy zatem zauważyć, że istotą prowadzonego postępowania w sprawie umorzenia należności jest ustalenie rzeczywistych dochodów osoby zobowiązanej, jak i realnych obciążeń jakie ponosi. Skarżąca wskazała we wniosku, że gospodarstwo domowe prowadzi z mamą, natomiast nie wykazała rzeczywistej kwoty ponoszonych kosztów utrzymania przez gospodarstwo domowe,

a także posiadanych aktywów i pasywów. Jak wskazała sama Skarżąca w piśmie do Organu, połowę kosztów za media pokrywał do tej pory ojciec. W zaskarżonej decyzji Organ wyjaśnił zatem, że osoba, która decyduje się na złożenie wniosku o umorzenie, winna liczyć się z tym, że będzie musiała przedstawić swoją sytuację rodzinną

i majątkową (a więc także osób, z którymi zamieszkuje i gospodaruje), natomiast

w toku prowadzonego postępowania Skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających wysokość dochodów osób zamieszkujących ze Skarżącą pod wspólnym adresem – ojca i brata – oraz dokumentów z tytułu ponoszonych przez nich kosztów.

Nadto tutejszy Sąd wskazuje na niekonsekwencję Skarżącej w swoich twierdzeniach. Mianowicie Skarżąca zarzuca Organowi, że "zalicza" on do wspólnego gospodarstwa jej ojca i brata, którzy zdaniem Skarżącej prowadzą pod tym samym adresem osobne gospodarstwo. Jednocześnie natomiast Skarżąca powołuje się na dokumentację przekazaną do ZUS oraz na stan zdrowia zarówno ojca, jak i brata,

a także konieczność sprawowania nad nimi opieki z tego tytułu. Skarżąca oświadczyła, że praktycznie jest jedyną osobą, która może wykonywać czynności dnia codziennego i opiekować się mamą, bratem i ojcem. W skardze Skarżąca podniosła, że wysokość dochodu zobowiązanej i jej mamy, nadto również sytuacja rodzinna (brat inwalida z rentą niecałe [...] zł netto) niepodważalnie dowodzi, iż zapłata nie jest możliwa, gdyż nie posiada ona środków na spłatę. Skarżąca podkreśla zatem w jednej części skargi sytuację zdrowotną wszystkich członków rodziny mającą wpływ na ocenę wniosku, natomiast w dalszej części skargi Skarżąca podnosi, iż Organ bezprawnie przyjął, że gospodarstwo liczy cztery osoby. Nadto, Skarżąca twierdzi że posiadane schorzenia wykluczają ją z aktywności zawodowej, a następnie wskazuje, że pomimo ciężkiego stanu zdrowia ubiegała się w kilkudziesięciu instytucjach i podmiotach o zatrudnienie, o czy poinformowała również Organ.

W ocenie Sądu, argumentacja Skarżącej jest sprzeczna i formułowana w zależności od podnoszonego zarzutu. Zapisy rozporządzenia nie pozostawiają wątpliwości, że na stronie wnioskującej o umorzenie spoczywa wymóg wykazania spełniania przewidzianych prawem przesłanek. Słusznie zatem Organ stwierdził

w zaskarżonej decyzji, że Skarżąca nie dowiodła, iż ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie spłacić odsetek od należności.

W sprawie nie należy tracić z pola widzenia okoliczność, że należne odsetki powstały od zaległości z tytułu składek związanych z prowadzoną przez Skarżącą działalnością gospodarczą. Skarżąca zdaje się konsekwentnie nie zauważać, że, jak słusznie wskazuje organ w zaskarżonej decyzji, prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z podjęciem przez przedsiębiorcę ryzyka lecz także

z obowiązkami prawnymi do których zaliczyć należy obowiązek uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne. Dodatkowo wskazać należy, że prowadzenie działalności

w zakresie kancelarii radcy prawnego wiąże się z koniecznością zaangażowania na etapie wstępnym znacznie mniejszych środków aniżeli w przypadku wielu innych rodzajów działalności gospodarczej wymagających znacznego inwestowania w środki w postaci zaplecza czy wyposażenia. W przypadku działalności radcy prawnego najistotniejszym czynnikiem jest wykształcenie i uprawnienia osoby prowadzącej taką działalność, a atrybuty te skarżąca posiadała i posiada. Co więcej posiadanie tych atrybutów umożliwia jej podjęcie i prowadzenie działalności zgodnie z posiadanymi kompetencjami i wykształceniem w każdej chwili. W żaden sposób nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem skargi negującym wnioski i argumentację organu. Przede wszystkim jako radca prawny skarżąca posiada wysokie kwalifikacje zawodowe

i rozległą wiedzę prawniczą, świadczenie pomocy prawnej polega przede wszystkim na udzielaniu porad, konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii prawnych oraz występowaniu przed organami i sądami, działalność ta może być wykonywana

w różnych formach w tym w warunkach domowych przy wykorzystaniu dostępnych informacji i internetu. Innymi słowy skarżąca posiada znaczący potencjał w postaci wykształcenia prawniczego i dodatkowych kwalifikacji zawodowych. Pomimo istnienia takiego potencjału skarżąca nie tylko go nie wykorzystuje, lecz po zakończeniu prowadzenia działalności nie wykazała żadnej aktywności w zakresie poszukiwania pracy zarobkowej.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 3 w zw. z art. 30 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 cyt. Rozporządzenia.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo intepretuje przepisy u.s.u.s. i rozporządzenia wykonawczego. Sąd dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia uznał, że Organ, w ramach prawidłowo rozumianego uznania administracyjnego, właściwie rozważył przesłankę zarówno ważnego interesu strony jak też interesu publicznego, zachowując odpowiednie proporcje jednego i drugiego interesu, uwzględniając również konkretne okoliczności tej sprawy. Jak słusznie zauważył Organ w zaskarżonej decyzji,

o istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria.

Prawidłowo zatem zdaniem Sądu Organ rozważył ważny interes Skarżącej oraz też okoliczności związane z powstaniem zadłużenia. Wykonywanie działalności gospodarczej ma charakter profesjonalny, prowadzący tę działalność wykonuje ją na własny koszt i ryzyko i nie może tego ryzyka przerzucać na Organ. Jako przyszły beneficjent funduszy prowadzonych przez ZUS skarżąca powinna spełniać ciążące na niej obowiązki jakim jest opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne.

Sąd wskazuje, iż wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej, co otwiera przed stroną możliwość wystąpienia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z nowym wnioskiem o umorzenie zadłużenia, gdyby sytuacja finansowa i zdrowotna strony uległa zmianie.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.