Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 45/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 4, art. 4 ust 3, art. 5 ust 1, art. 4 pkt 4 lit c
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2013r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 4 pkt 3a, art. 87 ust. 1, art. 92 a ust. 1, ust. 6 i ust. 7 pkt 6, art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. W., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., nr [...], nakładającą na R. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P., karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Decyzja Dyrektora Izby Celnej została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...]r. na terenie Terminala Promów Morskich funkcjonariusze Oddziału Celnego Urzędu Celnego, przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą ciężarową o nr rejestracyjnym [...], którymi przewożono samochód marki [...] oraz samochód marki [...]Kierujący i jednocześnie właściciel zespołu pojazdów R. W., do kontroli okazał : dowód osobisty, dowody rejestracyjne zespołu pojazdów, dowody rejestracyjne ([...]) przewożonych pojazdów, z których wynikało, że zostały zarejestrowane na osoby zagraniczne (pojazd marki [...] na S. B. J., a pojazd marki [...] – na W. L. G.).

Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli nr[...] , w którym stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu międzynarodowego transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji (l.p. 1.1 załącznika Nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) oraz sporządzono protokół przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia.

R. W. wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą P. . Samochody wiózł do swojego warsztatu, do renowacji i naprawy.

Pismem z dnia [...]r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego zwrócił się do Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego o udzielenie informacji, czy przedsiębiorca R. W., według danych na dzień [...]r., posiada wydaną licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy lub zaświadczenie na przewozy własne oraz czy zgłosił samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...]

Pismem z dnia [...]r., nr [...] Naczelnik Biura Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, poinformowała, że w systemie informatycznym do dnia [...] r. nie został zarejestrowany przedsiębiorca R. W. .

Postanowieniem z dnia [...] r., nr[...], Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w celu ustalenia, czy w dniu kontroli wykonując przewóz drogowy samochodem marki [...] nr rej. [...] z przyczepą o nr rej.[...] , doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] r., nr[...] , poinformował stronę o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów.

Decyzją z dnia [...] r., nr[...] , Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na przedsiębiorcę R. W., karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu bez wymaganej licencji (l.p.1.1. załącznika Nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

R. W. od powyższej decyzji wniósł odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania I instancji.

Odwołujący się zarzucił :

1) obrazę art. 107 § 1 k.p.a., nakładającego na organ administracji publicznej obowiązek zawarcia w uzasadnieniu decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego odzwierciedlającego racje decyzyjne i tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego, ponieważ sporządzone uzasadnienie nie zawiera wyczerpującego wyjaśnienia, dlaczego przypisano mu naruszenie przepisu art. 92 a ust. 1 i ust. 6 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz pkt 1.1. Załącznika Nr 3 do tej ustawy;

2) naruszenie prawa materialnego przez przypisanie mu naruszenia przepisu art. 92a ust. 2 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 5 ust. 1 tej ustawy oraz pkt 1.1. Załącznika Nr 3 do ustawy.

W uzasadnieniu odwołania R. W. wskazał, że organ I instancji niezasadnie zakwalifikował przedmiotowy przejazd jako transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3a ustawy o transporcie drogowym, przyjmując że nie mają do niego zastosowanie przepisy rozporządzenia (WE) nr 561-2006, gdyż w pkt 4a lit. h tego rozporządzenia wymienia się pojazdy lub ich zespoły o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 7,5 tony używane do niehandlowego przewozu rzeczy. Zdaniem odwołującego się przez przewóz niehandlowy należy rozumieć przewóz rzeczy nie stanowiących przedmiotu wymiany towarowej o charakterze ekwiwalentnym.

Takim przewozem jest właśnie przewóz realizowany przez niego w dniu [...] r. Twierdzenie organu celnego, że sygnalizowane wyłącznie nie ma zastosowania w sprawie " ponieważ przewoził on pojazdy należące do osób trzecich, do naprawy czyli nie był to przewóz niehandlowy", jest gołosłowne, gdyż pozbawione głębszego, a przy tym niezbędnego uzasadnienia. Z przytoczonego fragmentu uzasadnienia nie wiadomo, dlaczego przewóz uznano za handlowy, skoro przewożący zamierzał po naprawie wydać pojazdy właścicielom, a ewentualna zapłata nie stanowiła ekwiwalentnego świadczenia w stosunku do wartości pojazdów.

Ponadto zarzucił, że organ nie poddał analizie wszystkich warunków wskazanych w art. 4 pkt 4 lit. a – c ustawy o transporcie drogowym. Wykładnia funkcjonalna przepisu art. 4 pkt 4 tej ustawy wskazuje, że jego hipoteza obejmuje nie tylko sytuację, gdy rzeczy po naprawie są przewożone do odbiorcy, ale także sytuację, gdy rzeczy są przewożone w celu ich naprawienia. (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn.akt 1600/06).

Zdaniem skarżącego, nie wykonywał on zatem w dniu [...] r. międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji, a w związku z tym nie wystąpiła podstawa materialna do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o pkt 1.1. Załącznika Nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że zakres przedmiotowy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (stan prawny z dnia 25 lutego 2012 r., tj. z dnia przeprowadzenia kontroli) został określony w art. 1 ust. 1 i zgodnie z którym przedmiotowa ustawa określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego oraz niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy,

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. do kontroli zatrzymany został samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej macie całkowitej pojazdu 3,500 kg wraz z przyczepą o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 2000 kg. Tak więc, całkowita dopuszczalna masa tego zespołu pojazdów wynosi ponad 3,5 tony. W związku z tym w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

W tych okolicznościach należało ustalić, jakiego rodzaju przewóz drogowy był wykonywany w dniu kontroli, kto go wykonywał, a co się z tym wiąże, do posiadania jakich dokumentów był on zobowiązany.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 6a u.t.d. przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1).

Zgodnie zaś z art. 4 pkt 4 u.t.d. niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne, to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zgodnie z ww. art. 4 pkt 4 u.t.d. dla uznania, że dany przewóz jest przewozem na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 4 pkt 4 lit. a-d.

Zgodnie z art. 4 pkt 3a określenie krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.

Po analizie dowodów zebranych w sprawie tj. :

- protokołu kontroli o numerze [...] z dnia [...]r., w którym wskazano, że kierowca zespołu pojazdów R. W. przewoził z D. towar w postaci dwóch samochodów osobowych marki:[...] , które nie stanowią jego własności, do swojego warsztatu w celu renowacji i naprawy;

- protokołu przesłuchania kierowcy jako osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia o numerze [...] z dnia [...] r., w którym R. W. wyjaśnił, że samochody wiezie do siebie do warsztatu do renowacji i naprawy.

- z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), z których wynika, że przeważającą działalnością gospodarczą przedsiębiorcy R. W. prowadzącego działalność pod firmą P. , jest produkcja nadwozi do pojazdów silnikowych, produkcja przyczep i naczep, a dodatkową [...] - konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli;

- dowodów rejestracyjnych pojazdu i przyczepy, potwierdzających zarejestrowanie ich na R. W.;

- fakt, że przewóz dokonany przez R. W. nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w dniu kontroli, tj. w dniu [...] ., R. W. wykonywał zdefiniowany w art. 4 pkt 3 a u.t.d. transport drogowy, ponieważ przewozu tego nie można uznać za niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne, gdyż nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących wykonywanie tego rodzaju przewozu, tj. wymieniona w art. 4 pkt 4 lit. c. (przewożone samochody nie były własnością pana R. W., a ponadto nie były przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione, jak również celem przejazdu nie był przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa R. W. na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin). W związku z tym, że przewóz ten odbywał się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej, należało go uznać za międzynarodowy transport drogowy wymieniony w art. 4 pkt 3 a.

Organ wskazał też, że w trakcie postępowania nie przeprowadzono dodatkowego postępowania wyjaśniającego, które miałoby na celu uzyskanie informacji od osób zagranicznych (na które zarejestrowano przewożone w dniu kontroli przez R. W. samochody), tj. [...] potwierdzających okoliczności stwierdzone podczas kontroli drogowej oraz wyjaśnienia R. W. o przewożeniu tych pojazdów w celu ich naprawy. Postępowanie takie nie miałoby bowiem żadnego znaczenia w kwestii wykazania, że R. W. powinien posiadać licencję transportową, a ponadto R. W. nie kwestionował na żadnym etapie postępowania ustalenia poczynionego w trakcie kontroli, iż samochody były przewożone do naprawy i renowacji, to należało uznać dodatkowe potwierdzanie tej okoliczności za zbędne. Dlatego też organ poprzestał na powyższych dowodach, które uznał za wystarczające do wykazania, jakiego rodzaju przewóz drogowy był wykonywany w dniu kontroli przez R. W.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Zgodnie z art. 11 ust. 3 tej ustawy organ udzielający licencji wydaje wnioskodawcy wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku ó udzielenie licencji.

W myśl art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi wypis z licencji, który stanowi dokument potwierdzający posiadanie przez przewoźnika licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego.

Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (pismo nr [...] z dnia [....]r. Naczelnik Wydziału Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego) wynika, że przedsiębiorca R. W., nie posiadał w dniu kontroli licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego rzeczy, aby móc wykonywać tę działalność legalnie pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, musi legitymować się licencją na wykonywanie transportu drogowego (por.: wyrok NSA z dnia 07.04.2008r., sygn. akt II GSK 15/08), nawet wówczas, gdy wykonuje tę działalność sporadycznie.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych podlega ten, kto wykonuje przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Zgodnie z art. 92a ust. 6 tej ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ww. art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik Nr 3 do u.t.d. W myśl ust. 7 pkt 6 tego artykułu przepisy m.in. ust. 1 i ust. 6 stosuje się do organizatora transportu, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia.

Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że zasadne jest nałożenie na stronę, kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Odnosząc się do zarzutów R. W., Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że podstawową przyczyną uznania, iż w dniu kontroli wykonywany był przez stronę międzynarodowy transport drogowy, jest brak spełnienia jednej z przesłanek warunkujących uznanie go za niezarobkowy przewóz drogowy — przewóz na potrzeby własne. Z przepisu art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy o transporcie drogowym wynika bowiem, że przewożony towar musi być naprawiony przez przedsiębiorcę przewożącego ten towar, a nie przewożony w celu jego naprawy. W niniejszej sprawie samochody były przewożone dopiero do naprawy, a zatem przesłanki tej nie można uznać za spełnioną.

Na taką interpretację tego przepisu wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie i tak w wyroku z dnia 11 kwietnia 2008r. o sygn. akt II GSK 34/08) Sąd wskazał, że "Sąd I instancji nie naruszył też art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym przez przyjęcie, iż przewóz rzeczy należącej do innej osoby w celu dokonania naprawy tej rzeczy nie mieści się w granicach działalności pomocniczej. Z treści tego przepisu jednoznacznie bowiem wynika, iż o takiej działalności można mówić tylko wówczas, gdy przewóz dotyczy rzeczy już naprawionych, a nie dopiero przewożonych do naprawy. Zauważyć przy tym należy, że omawiany przepis jest przepisem szczególnym, przewidującym wyjątek od obowiązku posiadania licencji i dotyczy przypadku niezarobkowego przewozu drogowego -przewozu na potrzeby własne, a zatem musi być interpretowany ściśle, a nie rozszerzająco."

Z oświadczenia R. W. wynika, że przewoził w dniu kontroli samochody nie tylko w celu ich naprawy, ale również renowacji (czyli odnowienia, odświeżenia), a przepis art. 4 pkt 4 lit. c) nie wymienia tego rodzaju celu przewozu, co również nie pozwala na uznanie, że przesłanka z tego przepisu została wypełniona.

Organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji niezasadnie wskazał, że do przewozu realizowanego przez R. Wi. nie można zastosować wyłączeń określonych w art. 4a Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, ponieważ w punkcie tym pod lit. h wymienia się pojazdy lub ich zespoły o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 7,5 tony używane do niehandlowego przewozu rzeczy, a R. W. przewoził pojazdy należące do osób trzecich, do naprawy, a zatem nie był to przewóz niehandlowy. W niniejszej sprawie bowiem powyższe rozporządzenie w ogóle nie powinno być brane pod uwagę, gdyż odnosi się ono, jak na to wskazuje art. 1, jedynie do przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób.

W niniejszej sprawie organ I instancji faktycznie niezasadnie w ogóle rozpatrywał kwestię, czy przewóz wykonywany przez R. W. był lub nie był przewozem niehandlowym wskazanym w art. 4a lit. h Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, w ocenie organu odwoławczego błąd ten nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Organ I instancji niezasadnie przyjął również, że przewóz wykonywany przez R. W. był przewozem handlowym (pomijając jego wyjaśnienia o przewożeniu samochodów w celu ich naprawy, w związku z prowadzoną działalnością w tym zakresie), i w związku z tym był międzynarodowym transportem drogowym. W tym wypadku jednak również, błąd ten nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, skoro R. W. faktycznie wykonywał międzynarodowy transport drogowy, choć nie ten określony w art. 4 pkt 2 u.t.d., lecz określony wart. 4 pkt 3a.

Odnosząc się do stanowiska strony, że realizowany przez niego przewóz był niezarobkowym przewozem drogowym - przewozem na potrzeby własne, gdyż wiózł on samochody do naprawy, organ odwoławczy uznał to stanowisko za błędne, co potwierdził wskazany powyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie ż dnia 11 kwietnia 2008r. o sygn. akt II GSK 34/08.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej gdyby intencją ustawodawcy było w tym zakresie zastosowanie wykładni rozszerzającej, a nie funkcjonalnej, to wówczas przepis ten mógłby zachęcać do popełniania naruszeń. Mogłaby się bowiem zdarzyć taka sytuacja, że kontrola drogowa wykazałaby, iż przedsiębiorca przewoził rzeczy do naprawy, która to naprawa później jednak nie doszła do skutku, a rzeczy te następnie zostały przez przedsiębiorcę zakupione. Powyższe prowadzić mogłoby do wykorzystywania przez przedsiębiorców tak rozumianego przepisu, do omijania przepisów prawa w zakresie posiadania uprawnień transportowych.

Organ I instancji istotnie nie przeanalizował, czy przewóz dokonany przez R. W. , wypełnił wszystkie przesłanki z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Jednakże zgodnie z tym przepisem dla uznania, że dany przewóz jest niezarobkowym przewozem drogowym - przewozem na potrzeby własne, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 4 pkt 4 lit. a-d, a zatem wystarczy wykazanie, iż choćby jedna z nich nie została spełniona, aby uznać, że nie był to tego rodzaju przewóz.

Ponadto Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że R. W. nie wykazał w żaden sposób, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Nieprzewidziane przez przedsiębiorcę okoliczności, które miały wpływ na powstanie powyższego naruszenia, są to wydarzenia zewnętrzne, przebiegające poza wolą przedsiębiorcy, takie jak np. strajk (zamknięte placówki handlowe i usługowe), katastrofa żywiołowa, czy kradzież dokumentów, a nie te które spowodowane zostały przez niestaranne prowadzenie przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej (np. polegające na niezaopatrzeniu się przy wykonywaniu przez siebie działalności gospodarczej w wymagane prawem dokumenty), a zatem nie wystąpiły przesłanki określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Organ podniósł też, że R. W. nie powołuje się na zaistnienie powyższych nadzwyczajnych okoliczności, które nie pozwoliły mu na postąpienie zgodnie z obowiązującym prawem. Argumenty podnoszone w odwołaniu zmierzają jedynie do wykazania, że w trakcie przedmiotowego przewozu nie był zobowiązany do posiadania licencji, która uprawniałyby go do wykonywania transportu drogowego, ponieważ go nie wykonywał, a ponadto, iż organ I instancji nie dokonał prawidłowej analizy stanu faktycznego i wyciągnął z niego niewłaściwe wnioski. Jednak nieznajomość przez stronę przepisów, w szczególności art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, nie może stanowić podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

R. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżący zarzucił : naruszenie prawa materialnego – art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym przez błędną jego wykładnię, sprowadzającą się do przyjęcia, że przedsiębiorca przewożący towar w postaci samochodów przeznaczonych do naprawy i renowacji nie spełnia określonych w tym przepisie przesłanek wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne i na przewóz taki posiadać musi licencję o jakiej mowa w art. 5 ust. 1 cyt. ustawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnósł, że wykładnia "rozszerzająca" przepisu art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d. (a tak naprawdę celowościowa) jest niezbędna dla zrozumienia istoty tego przepisu. Zdaniem skarżącego trudno doszukać się logiki w wywodzie dotyczącym omijania przepisów prawa w zakresie uprawnień transportowych przez przedsiębiorcę, który nie naprawi wiezionego do naprawy samochodu, tylko dokona następnie jego zakupu, skoro jest on zwolniony od posiadania licencji w sytuacji, gdy wiezie pojazd uprzednio przez siebie zakupiony. Organ nie wyjaśnił jakie znaczenie dla posiadania licencji ma ewentualny fakt późniejszego zakupu, skoro nie jest ona wymagana przy uprzednim zakupie. Uważa, że czas ewentualnego nabycia takiego pojazdu nie ma żadnego wpływu na wymóg posiadania licencji na jego przewóz (wykonywanie transportu drogowego polegającego na przewozie takiego pojazdu). Skoro ustawodawca nie wymaga licencji na przewóz zakupionego pojazdu przewożonego niezarobkowo na potrzeby własne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, to logicznym jest, że nabycie takiego pojazdu w terminie późniejszym (wobec nie dojścia do skutku jego naprawy), również nie wymaga posiadania licencji na jego transport.

Wskazał ponadto, że nie jest uprawniony argument, iż cel renowacyjny (obok naprawy) wyklucza przyjęcie przesłanki z art. 4 pkt 4 lit. c u.td., ponieważ jest oczywiste, iż ustawodawca musi w pewnych sytuacjach unikać kazuistyki posuniętej do granic absurdu.

Zdaniem skarżącego renowacja (odświeżenie, odnowienie, restauracja) w sposób nie do rozdzielenia wiąże się z naprawą i zawiera się w tym pojęciu, które jest pojęciem szerszym od - renowacji. Renowacja w budownictwie oznacza na przykład przywrócenie budowli formy architektonicznej i zwyczajowo określa się ją mianem restauracji. Naprawa uszkodzonych części samochodu, w tym karoserii, wiąże się nierozerwalnie z renowacją części nieuszkodzonych, czy mniej uszkodzonych i występuje zawsze podczas naprawiania stanowiąc także o istocie naprawy.

Skarżący wskazując na treść wyroku NSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008r. o sygn. akt II GSK 34/08 wskazał, że chociaż problem dotyczący interpretacji art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d. był najistotniejszy, został omówiony wręcz marginalnie, pod koniec wskazanego wyroku. Zdaniem strony wyrok ten dotyczył sytuacji zupełnie niepasującej do jego sytuacji, gdyż on przewoził (co nie jest sporne) samochody do naprawy i renowacji, a w sytuacji opisanej w ww. wyroku chodzi ewidentnie o przewóz przez firmę oznaczoną jako A, samochodu zakupionego w N. przez osobę prywatną, wobec której firma A wykonywała usługę transportową. Pojazd ten nie należał zatem do przewoźnika, a ponadto przewoźnik nie transportował go do własnej firmy w celu naprawy czy renowacji z zamiarem wydania właścicielowi. Przewoźnik świadczył więc typową usługę transportową na rzecz nabytego przez inną osobę na terenie Niemiec pojazdów. W omawianym wyroku NSA znajduje się co prawda zdanie, że "późniejsza naprawa samochodu, po przywiezieniu do Polski, nie jest spełnieniem warunku określonego w art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy o transporcie drogowym", ale brak jest wyjaśnienia, czy chodzi tu o naprawę w warsztacie przewoźnika, czy w innym miejscu (u innego przedsiębiorcy).

Skarżący podniósł, że z uwagi na niewielką ilość przewożonych samochodów i ewentualne wynagrodzenie uzyskane za ich naprawę, nie będzie on występował w przyszłości o licencję na przewóz kilku samochodów rocznie (gdyby ostatecznie okazało się, iż licencje taką powinien posiadać), gdyż byłoby to ekonomicznie niezasadne (koszty licencji przewyższałyby korzyści uzyskane z naprawy tych pojazdów).

Skarżący wskazał też na inny wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2008 r. o sygn.I OSK 1600/06, w którym Sąd stwierdził, że "Nie do pogodzenia z ratio legis przepisu art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy o transporcie drogowym i niezrozumiała byłaby taka interpretacja tego przepisu, iż przewożenie rzeczy przetworzonych przez producenta spełnia warunki przewozu niezarobkowego - przewozu na potrzeby własne, a przewóz rzeczy (materiałów) dopiero w celu ich przetworzenia (produkcji) jest już wykonywaniem transportu drogowego wymagającego licencji. Należy więc przyjąć, że w obu wymienionych przypadkach przewóz rzeczy ma charakter przewozu niezarobkowego - przewozu na potrzeby własne wykonywanego pomocniczo w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (np. produkcyjnej) innej niż transport drogowy, który to polega na podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie odpłatnego przewozu osób lub rzeczy". Sąd w uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że hipoteza przepisu art. 4 pkt 4 lit. c) zredagowana została w formie alternatywy rozłącznej (albo), a zatem "mamy w niej do czynienia z dwoma rodzajami przewozu (niezarobkowym przejazdem drogowym i przejazdem na potrzeby własne), które nie są wykonywaniem transportu drogowego i nie wymagają licencji". Sąd wskazał również, że w sytuacji "... gdy skarżąca Spółka przewoziła rzeczy (półprodukt) w celu ich przetworzenia (produkcji) - przewóz ten należało zakwalifikować jako niezarobkowy przewóz drogowy, który chociaż nie miał charakteru przewozu ściśle na potrzeby własne to jednak jest ... przewozem niewymagającym licencji". Jednocześnie w wyroku tym wskazano, że "Przewóz tego rodzaju miał charakter pomocniczy i był związany z podstawową działalnością przedsiębiorstwa, którą w przypadku Spółki "L" są usługi poligraficzne". W konsekwencji Sąd przyjął, że posługując się wykładnią funkcjonalną należy ..." wyprowadzić wniosek, iż hipoteza tego przepisu obejmuje nie tylko sytuację, gdy rzeczy po przetworzeniu (wyprodukowaniu) są przewożone do odbiorcy finalnego produktu, ale również sytuację, gdy rzeczy ... są przewożone w celu ich przetworzenia przez firmę, która ma tego dokonać w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ".

Skarżący wskazał również, że w Komentarzu Renaty Strachowskiej (opubl. LEX 2012), autorka zwraca uwagę, iż "zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę". Autorka zauważa, że w odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny, tzn. że przedsiębiorca ponosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa, działalności podstawowej...". Jednocześnie autorka zwraca uwagę, że praktyka organów uprawnionych do kontroli przewozów drogowych wskazuje, że " ... jako transport drogowy klasyfikowany jest przewóz, który nie spełnia wszystkich powyższych warunków, co w konsekwencji powoduje powstanie wymogu posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego". Odnosząc się z kolei do wymogu naprawienia przewożonych rzeczy autorka komentarza przyjmuje, że w obu przypadkach (zarówno przewożenia rzeczy do naprawy jak i po naprawie) przewóz rzeczy ma charakter przewozu niezarobkowego wykonywanego pomocniczo w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie odpłatnego przewozu osób lub rzeczy. Skarżący zarzucił, że organ nie ustosunkował się do wskazanego komentarza, jak również do ww. wyroku NSA o sygn. IOSK 1600/06.

Skarżący dodał też, że przewoził samochody do naprawy nieodpłatnie i było to konieczne (a więc pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności) do wykonania umowy o dzieło, przy czym pojazdy te nie stanowiły ani stanowić nie miały przedmiotu dalszych transakcji. Wskazał, że dowolne jest twierdzenie organu odwoławczego, że mógłby kupić te pojazdy omijając w ten sposób przepisy prawa w zakresie działalności transportowej. Skoro nie ominął tych przepisów kupując wcześniej pojazdy, to jakie znaczenie miałoby zresztą ich późniejsze nabycie. Jeśli organ orzekający miał w tej kwestii (ewentualnego kupna przez niego tych samochodów) jakieś wątpliwości, to mógł (powinien) zweryfikować swoje podejrzenie, przesłuchując ich legalnych właścicieli (panów S. B. J. oraz W. L. G.). Tymczasem organ orzekający uznał w zaskarżonej decyzji, że przesłuchanie tych osób nie ma sensu, gdyż okoliczność, że pojazdy wiezione są do naprawy i renowacji jest oczywista i nie kwestionowana - uznał jej potwierdzenie za zbędne. W związku z powyższym zdaniem skarżącego, organ orzekający rezygnując z dogłębnej analizy prawnej w odniesieniu do charakteru wykonywanego przez niego przewozu i opierając się na orzeczeniu NSA dotyczącym innego stanu faktycznego dokonał wykładni art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d. w sposób sprzeczny z ich ratio legis, zawęził pojęcie "potrzeb własnych przedsiębiorstwa", w sytuacji, gdy wykonywany przez niego transport był koniecznym i nieodpłatnym przewozem wykonywanym przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Zdaniem Skarżącego, organ błędnie przyjmuje, że transport ten musi mieć charakter także przewozu na potrzeby własne, w sytuacji gdy wystarczające jest, jeśli stanowi on niezarobkowy przewóz drogowy, wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności, a cechy przewozu na potrzeby własne musi mieć tylko w takim przypadku, gdy jego celem jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa, a także przewóz pracowników i ich rodzin. Wskazuje, że kwestia ta została wystarczająco precyzyjnie objaśniona w wyroku NSA o sygn. IOSK 1600/06.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego aktu następuje między innymi, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w świetle powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy orzekające w sprawie prawa nie naruszyły, dokonując prawidłowej subsumcji stanu faktycznego.

Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) dalej jako u.t.d.

Ustawodawca w art. 4 pkt 4 u.t.d. określił szczegółowo kryteria niezarobkowe przewozu drogowego na potrzeby własne, wskazując, że wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki :

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin.

Przepis art. 4 ust. 3 u.t.d. stanowi z kolei, że transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, a określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.

Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 u.t.d. – podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonanie transportu drogowego.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy wykonywany w dniu [...] r. przez skarżącego R. W. prowadzącego działalność gospodarczą nad nazwą P., przewóz spełniał warunki art. 4 pkt 4 lit. c powyższej ustawy, co pozwoliłoby zakwalifikować go jako przewóz niezarobkowy – przewóz na potrzeby własne.

Z prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu kontroli –[...] r. skarżący zespołem pojazdów będących jego własnością przewoził z D. do swojego warsztatu samochód osobowy marki V. i samochód marki F. w celu naprawy i renowacji. Przewożone samochody nie były własnością skarżącego, nie były też przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wyprodukowane ani naprawione.

W tych okolicznościach faktycznych, zdaniem Sądu, organy orzekające prawidłowo ustaliły, że przewóz ten nie spełniał jednego z warunków przewozu na potrzeby własne określonego w art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d., a więc skarżący był powinien posiadać licencję na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego i w związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.

Zasadniczym bowiem kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę. Należy również podkreślić, że w odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny, tzn. że przedsiębiorca podnosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa, działalności podstawowej (vide wyrok WSA w W-wie z dnia 21 marca 2007 r., VI SA/Wa 1955/06, Lex 329761).

Wbrew zarzutom skargi dokona na przez organy orzekające wykładnia art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. jest prawidłowa, bowiem z przepisu tego jednoznacznie wynika, że przewożony towar musi być naprawiony, a nie przewożony w celu jego naprawy.

W świetle wyjaśnień skarżącego złożonych do protokołu sporządzonego z kontroli w dniu [...]r. wynika bezspornie, że skarżący przewoził dwa samochody w celu naprawy i renowacji.

Prezentowana w skardze wykładnia przepisu art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. jest wykładnią rozszerzającą i nie może zostać zaakceptowana. Przepis ten jest przepisem szczególnym, przewidującym wyjątek od obowiązku posiadania licencji i dotyczy przypadku niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne.

Tak więc przewóz samochodów będących własnością innych osób w celu ich naprawy i renowacji, nie mieści się w granicach działalności pomocniczej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią decyzja organu I instancji, nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Z tych względów, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.