Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2714/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.5 ust.1
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: §24 ust.1,ust5 pkt 1, § 67 ust1
journal: Dz.U. 2010 nr 15 poz 80
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Sławomir Antoniuk Protokolant: st. asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 380/14 w sprawie ze skargi W. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 380/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie zdolności do służby wojskowej.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Bydgoszczy orzeczeniem z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...], uznała W. S. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N w związku z rozpoznaniem schorzenia - reakcja adaptacyjna przedłużona oraz schorzenia współistniejące (skrzywienie przegrody nosa, nieprawidłowa glikemia na czczo, blizna pourazowa palca III ręki prawej bez upośledzenia funkcji). Komisja stwierdziła, że schorzenia te nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Rejonowa Komisja jako podstawę prawną podała przepisy art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.). W uzasadnieniu Komisja wskazała, że orzeczenie wydano w oparciu o dokumentację służbową, dokumentację z leczenia oraz aktualne wyniki specjalistycznych badań lekarskich. Schorzenie wymienione w pkt 1 rozpoznania uwarunkowane jest osobniczo, nie pozostaje w związku przyczynowym ze służbą wojskową, nie ogranicza zdolności do pracy i kwalifikuje orzekanego do trzeciej grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia. Zdaniem Komisji, stan psychiczny orzekanego wymaga oprócz stosowanej farmakoterapii także długoterminowego oddziaływania psychoterapeutycznego. Psychiatra zaszeregował stan psychiczny orzekanego jako schorzenie z § 67 pkt 2 Załącznika Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. W aktualnym stanie psychicznym orzekany nie rokuje powrotu do służby w ciągu 9 miesięcy od rozpoczęcia ambulatoryjnego w warunkach PZP.

W odwołaniu W. S. nie zgodził się z uzasadnieniem orzeczenia, że schorzenie jest uwarunkowane osobniczo i nie pozostaje w związku przyczynowym ze służbą wojskową. Nadto podniósł, że w uzasadnieniu orzeczenia nie wspomniano o zaburzeniach depresyjno-lękowych w związku ze służbą, które zostały stwierdzone przez psychologa podczas komisji lekarskiej. Nie odniesiono się również do zaobserwowanych podczas komisji lekarskiej zaburzeń ze strony układu sercowego. Podczas badania laryngologicznego nie stwierdzono skrzywienia przegrody nosowej.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, na podstawie § 11 ust. 1 oraz § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1 - 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i w trybie postępowania woskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), orzeczeniem z dnia 5 grudnia 2013 r., utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Centralna Komisja podała, że rozpatrzyła odwołanie na podstawie dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej, zgodnie z dyspozycją § 30 ust. 2 rozporządzenia. Ustaliła, że skarżący od 10 stycznia 2013 r. przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Na wniosek Dowódcy J.W. Nr 1156 w Poznaniu został skierowany do RWKL w celu określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie RWKL zostało wydane po odbyciu stosownych badań i konsultacji specjalistycznych, w tym psychologicznej i psychiatrycznej. Według Centralnej Komisji, teza o związku inwalidztwa ze służbą wojskową nie znajduje uzasadnienia, gdyż charakter schorzenia, jak i opis przebiegu służby wojskowej nie spełniają kryteriów określonych w Załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz określenia schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567 ze zm.). Stwierdzone schorzenie ma uwarunkowanie genetyczne i dotyczy osób, u których dochodzi do zaburzeń osobowości w różnych sytuacjach życiowych i środowiskach. Skrzywienie przegrody nosa RWKL ustaliła w oparciu o specjalistyczną konsultację laryngologiczną. Komisja pouczyła odwołującego się, że na orzeczenie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z tym, że skarga nie przysługuje w zakresie ustalenia związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową.

W. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na braku uzasadnienia prawnego i faktycznego orzeczenia oraz rozważenia wszelkich okoliczności i dowodów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz brak przytoczenia konkretnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Podniósł, że zaskarżone orzeczenie lekarskie zawiera jedynie opis stanu faktycznego sprawy. Brak jest w nim natomiast odniesienia do konkretnych przepisów prawnych oraz subsumcji stanu faktycznego. Stąd nie jest wiadomym, jakimi przepisami kierował się organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Tak sformułowane orzeczenie II instancji uniemożliwia jego merytoryczną kontrolę. Oznacza to, że organ II instancji naruszył w tym zakresie art. 107 § 3 K.p.a. Wskazał, że organ II instancji, podobnie jak organ I instancji, nie wziął pod uwagę tego, że skarżący nigdy nie był poddany leczeniu psychiatrycznemu przez okres trwający dłużej, niż 9 miesięcy, co miało wpływ na kwalifikację schorzenia. W tym zakresie organ I instancji i utrzymujący w mocy orzeczenie organ II instancji naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Skarżący dodał, że po przekazaniu skargi do Sądu i otrzymaniu odpowiedzi na skargę przedłoży także opinie lekarskie niezależnego biegłego.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie wniosła o oddalenie skargi. Podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Odnosząc się do zarzutów skargi, że powyższa kwalifikacja wymienionego schorzenia jest błędna gdyż skarżący winien być poddany leczeniu psychiatrycznemu przez okres co najmniej 9 miesięcy by można było ją w sposób zasadny stwierdzić, organ stwierdził, że u skarżącego bezspornie występuje schorzenie psychiatryczne w postaci reakcji adaptacyjnej. Zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 67 pkt 1, z reakcją adaptacyjną krótkotrwałą mamy do czynienia wówczas, gdy zaburzenia miały charakter przemijający lub gdy rokują one ustąpienie przy zastosowanym leczeniu w terminie do 9 miesięcy. Natomiast reakcję adaptacyjną przedłużoną cechuje brak poprawy zaburzeń psychicznych pomimo leczenia i oddziaływań readaptacyjnych trwających 9 miesięcy. W przypadku skarżącego RWKL na podstawie badań psychiatrycznych i analizy dokumentacji z jego leczenia w PZP trwającej 4 miesiące Komisja uznała, że skarżący nie rokuje poprawy zdrowia psychicznego umożliwiającego powrót do służby wciągu 9 miesięcy od rozpoczęcia leczenia w PZP. Skoro więc nie ma możliwości zakwalifikowania stwierdzonej u skarżącego reakcji adaptacyjnej do § 67 pkt 1, to przy stwierdzeniu występowania powyższego schorzenia, do jego oceny, że zastosowane leczenia nie spowoduje cofnięcia się choroby w ciągu 9 miesięcy od podjęcia leczenia w PZP, to kwalifikacja tego schorzenia z § 67 pkt 2 jest logicznie uzasadniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Przedmiotem kontroli Sądu była wyłącznie kwestia stwierdzonej u skarżącego niezdolności do służby wojskowej, nie zaś związek (brak związku) ustalonych schorzeń z zawodową służbą wojskową, bowiem w tej części skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W tym zakresie powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/00.

Sąd wywodził, że kontrola orzeczenia ustalającego zdolność do pełnienia służby wojskowej, które z natury rzeczy obejmuje zagadnienia wymagające wiedzy specjalistycznej, sprowadza się przede wszystkim do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania, a w szczególności prawidłowego zastosowania przepisów procesowych i materialnych. W ramach tak pojętej kontroli, sąd administracyjny nie posiada uprawnień do oceny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie ich medycznych ustaleń i nie może dokonywać ich zmiany np. poprzez zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej. Sąd stwierdził, że wojskowe komisje lekarskie stosowały się do dyspozycji zawartych w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), a w szczególności § 14, § 22 ust. 1 i § 24 ust. 1. Na podstawie zebranych w sprawie dokumentów stwierdzono u skarżącego schorzenie (reakcja adaptacyjna przedłużona) powodujące niezdolność do służby wojskowej i zakwalifikowanie go do kategorii N - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Schorzenie to zostało wymienione w § 67 pkt 2 Załącznika nr 1 do rozporządzenia, a z objaśnień szczegółowych wynika, że dotyczy przypadków, które mimo leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych, trwających 9 miesięcy, nie rokują istotnej poprawy. Rozpoznanie należy ustalać z uwzględnieniem dokumentacji z leczenia w oddziale psychiatrycznym i w PZP.

W ocenie Sądu, komisje lekarskie prawidłowo oceniły, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym konsultacji psychiatrycznych, że skarżący nie rokuje powrotu do służby w powyżej określonym terminie i z tego powodu należało zakwalifikować go do kategorii N jako trwale niezdolnego do służby wojskowej. Sąd nie stwierdził, aby doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia skargi wynika, że podnoszone zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zasadzie zmierzają w istocie do wykazania błędów związanych z ustalonym u skarżącego schorzeniem powodującym, że nie może on trwale pełnić służby wojskowej. Wbrew twierdzeniu skarżącego, zaskarżone orzeczenie zostało prawidłowo uzasadnione i zawiera konieczne elementy, które wynikają z § 24 ust. 1 rozporządzenia, tzn. rozpoznanie schorzenia i ustalenie kategorii zdolności do pełnienia służby wojskowej.

W. S. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie norm prawa procesowego mogące mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a w związku z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. polegające na braku uzasadnienia prawnego i faktycznego orzeczenia oraz rozważenia wszelkich okoliczności i dowodów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz brak przytoczenia konkretnej podstawy rozstrzygnięcia.

Podniósł, że zaskarżone orzeczenie lekarskie zawiera jedynie opis stanu faktycznego sprawy. Brak jest w nim natomiast odniesienia do konkretnych przepisów prawnych ora subsumcji stanu faktycznego. Stąd nie jest wiadomym, jakimi przepisami kierował się organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Tak sformułowane orzeczenie II instancji uniemożliwia jego merytoryczną kontrolę. Oznacza to, że organ II instancji naruszył w tym zakresie art. 107 § 3 K.p.a. Wskazał, że organ II instancji, podobnie jak organ I instancji nie wziął pod uwagę tego, że skarżący nigdy nie był poddany leczeniu psychiatrycznemu przez okres trwający dłużej, niż 9 miesięcy, co miało wpływ na kwalifikację schorzenia. W tym zakresie organ I instancji i utrzymujący w mocy orzeczenie organ II instancji naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w związku z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. polegającego na braku uzasadnienia prawnego i faktycznego orzeczenia oraz rozważenia wszelkich okoliczności i dowodów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz brak przytoczenia konkretnej podstawy rozstrzygnięcia nie jest zasadny. Kontrolowane w postępowaniu sądowym orzeczenia są oparte na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.). W myśl tego przepisu, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Na podstawie art. 5 ust. 8 i 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wydane zostało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.). Przepis § 1 pkt 4 tego rozporządzenia wskazuje, rozporządzenie określa właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich. Tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich unormowany został w Rozdziale 5 tego rozporządzenia. Według art. 1 pkt 1 K.p.a., Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W konsekwencji należy przyjąć, że postępowanie kończące się wydaniem orzeczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jest regulowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy szczególne wydanego na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego rozporządzenia stanowią inaczej.

Przepis § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach stanowi, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności:

1) rozpoznanie;

2) ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową.

Nadto, zgodnie z § 24 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, wzór orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. W związku z opisem naruszenia wskazanym w podstawie kasacji odnotowania wymaga pkt 12 wzoru, według którego, orzeczenie powinno zawierać uzasadnienie. Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz omawianego rozporządzenia nie określają wymogów, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Z powyższych uwag wynika, że w takiej sytuacji powinny znaleźć odpowiednie zastosowanie reguły art. 107 § 3 K.p.a.

Kontrola sądowa zaskarżonego orzeczenia, także z uwzględnieniem kryterium zgodności z art. 107 § 3 K.p.a., została przeprowadzona bez naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Bydgoszczy zawiera wskazanie podstawy prawnej, tj. art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.). Orzeczenie zawiera rozpoznanie oraz ustalenie kategorii zdolności badanego do służby wojskowej. Rozpoznanie odnosi się do konkretnych przepisów Załącznika Nr 1 do rozporządzenia, tj. § 67 pkt 2, § 26 pkt 3 i § 3 pkt 1. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono podstawę prawną orzeczenia w zakresie kontrowersyjnej kwestii schorzenia zakwalifikowanego jako reakcja adaptacyjna przedłużona (§ 67 pkt 2 Załącznika Nr 1) oraz przyczynę zakwalifikowania stanu psychicznego skarżącego jako wyczerpującego przesłankę tego schorzenia. Rejonowa Komisja podała dowody na których oparła rozpoznanie, tj. dokumentację służbową, dokumentację z leczenia oraz aktualne wyniki specjalistycznych badań lekarskich. Zaskarżone orzeczenie, zaakceptowało ustalenia orzeczenia Rejonowej Komisji. W uzasadnieniu Centralna Wojskowa Komisja Lekarska przedstawiła przebieg postępowania oraz odniosła się do zarzutów odwołania. Rozważyła kwestię rozpoznania reakcji adaptacyjnej przedłużonej w kontekście jej związku ze służbą wojskową oraz podłoże genetyczne tego schorzenia, a także oceniła stanowiska służbowe zajmowane przez skarżącego w odniesieniu do kryteriów zawartych w Załączniku Nr 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567 ze zm.).

Powtórzyć zatem można, że tak sformułowane uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia spełnia wymogi szczególne wynikające z rozporządzenia, jak i z art. 107 § 3 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnoszący kasację podniósł, bez konkretyzacji, czy jest to zarzut procesowy, czy materialny, zagadnienie niewzięcia pod uwagę tego, że skarżący nigdy nie był poddany leczeniu psychiatrycznemu przez okres trwający dłużej, niż 9 miesięcy. W ocenie skarżącego, miało to wpływ na kwalifikację schorzenia. Odnosząc się do tej kwestii zauważyć trzeba najpierw, że z punktu widzenia procesowego zarzut ten nie odpowiada rzeczywistości. Jak wynika z powyższych uwag, problem ten, w odniesieniu do przepisu § 67 pkt 2 Załącznika Nr 1 do rozporządzenia, był przedstawiony w uzasadnieniu orzeczenia organu pierwszej instancji. Nadto, zarzut materialny w tym zakresie nie został zgłoszony. Niezależnie od tego można zauważyć, że rozumienie schorzenia wskazanego w § 67 pkt 2 Załącznika Nr 1 jest możliwe, w świetle objaśnień szczegółowych do § 67, w zestawieniu z treścią objaśnienia do § 67 pkt 1. Reakcja adaptacyjna krótkotrwała, o której mowa w § 67 pkt 1 dotyczy reakcji przebytych lub rokujących ustąpienie w ciągu 9 miesięcy. Reakcja adaptacyjna przedłużona, wymieniona w § 67 pkt 2, dotyczy przypadków, które mimo leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych, trwających 9 miesięcy, nie rokują istotnej poprawy. Rozpoznanie należy ustalać z uwzględnieniem dokumentacji z leczenia w oddziale psychiatrycznym i w PZP.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.