Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3098/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak: [...] na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jednostce ewidencyjnej [...] obrębie [...] jako zabudowana działka nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej [...], stanowiącej integralną część tej decyzji.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w części dotyczącej nieruchomości ozn. aktualnie nr [...] wystąpił [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...]. Wnioskodawca uzasadnił wniosek tym, iż w dniu [...] protokołem zdawczo-odbiorczym wydanym na podstawie decyzji Urzędu Powiatowego w [...] z dnia [...] Gmina [...] działając jako Skarb Państwa przekazała ówczesnej Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w [...] w zarząd i użytkowanie parcele gruntowe l kat. [...] i l kat. [...]. Z parcel tych powstała m.in. nieruchomość oznaczona aktualnie nr [...]. We wniosku podniesiono, że wskazana nieruchomość pozostaje w trwałym zarządzie Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] i służy realizacji zadań organów administracji rządowej, co oznacza, że decyzja komunalizacyjna powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Po rozpoznaniu ww. wniosku Minister Administracji i Cyfryzacji zwany dalej Ministrem decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 , art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...], w części dotyczącej aktualnej działki nr [...] o pow. [...] ha, została wydana z naruszeniem prawa.

Od powyższej decyzji [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

We wniosku podniesiono, iż organ nie przeprowadził oględzin przedmiotowej nieruchomości oraz błędnie uznał, że nie można stwierdzić nieważności decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej działki nr [...], w sytuacji gdy nieruchomość stanowiła przedmiot czynności cywilnoprawnej w postaci zbycia na rzecz osób trzecich.

Po rozpoznaniu ww. wniosku Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, iż z analizy akt sprawy wynika, że decyzją Urzędu Powiatowego w [...] z dnia [...] znak: [...] przekazano na rzecz Powiatowej Komendy M.O. w [...] nieruchomość rolną stanowiącą własność Państwa (Państwowego Funduszu Ziemi) obejmującą pgr l. kat. [...] i pgr l. kat. [...] obj. KW Nr [...], gm. kat. [...] z przeznaczeniem pod budowę posterunku M.O. w [...]. Następnie na podstawie ww. decyzji, protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] Urząd Gminy w [...] przekazał ww. nieruchomości Komendzie Wojewódzkiej M.O. w [...]. Minister wskazując powyższe wyjaśnił przy tym, że decyzja z dnia [...] została wydana w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz. U. z 1969 r. Nr 1, poz. 1). Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia przekazanie nieruchomości następuje w użytkowanie. Następnie przedmiotowa nieruchomość przeszła w zarząd Komendy Wojewódzkiej M.O. w [...] na mocy art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zgodnie z którym grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek.

Dalej Minister zaznaczył, że zgodnie z pismem Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] znak: [...] i załączonym do niego wypisem z wykazu synchronizacyjnego parcela gruntowa [...] i parcela gruntowa [...] przekazane Powiatowej Komendzie M.O. w [...] są tożsame z działką nr [...] objętą decyzją komunalizacyjną Wojewody [...]. Ponadto Minister podał także, iż decyzją Kierownika Rejonowego w [...] z dnia [...] znak: [...] zatwierdzono podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...]. Następnie na mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [....] znak: [...] nieruchomość ozn. jako działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i nr [...].

Mając na względzie powyższe okoliczności, zdaniem Ministra nieruchomość oznaczona aktualnie jako działka nr [...] pozostając w zarządzie Komendy Wojewódzkiej M.O. w [...] wyłączona była z władztwa podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. – Przepisy wprowadzające (...). Minister podkreślił, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - jako oddana w zarząd nie była zarządzana przez terenowy organ administracji państwowej. Istnienie zarządu Powiatowej Komendy MO wykluczało więc komunalizację mienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 1990r., sygn. akt I OSK 798/11).

W związku z powyższym Minister podzielił stanowisko wyrażone w decyzji

z dnia [...], iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...], została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...).

Następnie Minister zaznaczył, iż w toku postępowania ustalono, że na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] Rep. A Nr [...] Gmina [...] sprzedała działkę nr [...] (następnie podzieloną na działkę nr [...] i nr [...]) małżonkom K. R. i K. R. W świetle powyższego Minister wskazał, że sprzedaż przedmiotowej nieruchomości wyłącza możliwość wyeliminowania przez organ nadzoru z obrotu prawnego wadliwej decyzji komunalizacyjnej. Wyjaśnił, że zgodnie z powszechnie obowiązującym prawem oraz przyjętym orzecznictwem sądowo- administracyjnym zbycie nieruchomości w formie aktu notarialnego na rzecz osób trzecich, chronionych rękojmią wiary publicznej zalicza się do nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.

Z tego też względu Minister na podstawie przepisu art. 156 § 2 kpa, stwierdził, iż decyzja Wojewody w części dotyczącej aktualnej działki nr [...] została wydana z naruszeniem prawa.

Minister odniósł się także do zarzutów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co do pierwszego z nich dotyczącego nieprzeprowadzenia przez organ oględzin nieruchomości wyjaśnił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej organ uwzględnia stan prawny nieruchomości obowiązujący w dniu 27 maja 1990r., tj. w dacie komunalizacji. Na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie ma natomiast wpływu aktualny stan faktyczny nieruchomości lub stan faktyczny w momencie zbycia nieruchomości na rzecz K. i K. R. Minister wskazał, że postulat zbadania potencjalnej sprzeczności miedzy stanem faktycznym nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], a stanem opisanym w akcie notarialnym z dnia [...] Rep A Nr [...] nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.

W odniesieniu do kolejnego z zarzutów podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wyjaśnił, że organ nie jest uprawniony do rozstrzygania czy w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.), tj. czy nabywcy nieruchomości przy zawieraniu umowy kupna – sprzedaży z dnia [...] działali w złej wierze. Nadto Minister wskazał na zaistnienie skutków prawnych, których odwrócenie w obecnym stanie faktycznym i prawnym jest niemożliwe.

Z powyższych względów Minister Administracji i Cyfryzacji podtrzymał w mocy stanowisko wyrażone we własnej decyzji z dnia [...] nr [...]. Dokonując ponownej analizy akt stwierdził, że w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy wyjaśniono, iż sprzedaż działki nr [...] na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] Rep. A. Nr [...] należy potraktować jako okoliczność, o której mowa w art. 156 § 2 kpa, tj. wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wniósł [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia oględzin nieruchomości położonej

w [...], której dotyczyła decyzja Wojewody [...] z dnia

[...], w szczególności w części znajdującej się w trwałym zarządzie Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w wyniku decyzji Urzędu Powiatowego w [...] z dnia [...] znak: [...] oraz sukcesji z mocy prawa następujących w kolejnych latach, podczas gdy dowód ten doprowadziłby do ustalenia, że w dacie wydanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nieruchomość była zabudowana na potrzeby Policji,

2. przepisu art. 156 § 2 poprzez uznanie, że nie można stwierdzić nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] w części dotyczącej aktualnej działki nr [...] obr. [...] z uwagi na rażące naruszenie prawa w postaci art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), w sytuacji gdy wskazana nieruchomość stanowiła przedmiot czynności cywilnoprawnej w postaci zbycia (umowa kupna-sprzedaży), na rzecz osób trzecich i tym samym powstały nieodwracalne skutki prawne, podczas gdy to decyzja Wojewody [...] powinna być oceniona w kontekście ewentualnej nieodwracalności skutków prawnych przez Ministra Administracji i Cyfryzacji,

a nie czynność cywilnoprawna w postaci umowy kupna-sprzedaży z dnia [...] przez Gminę [...] na rzecz K. i K. R., gdzie do takiej oceny jedynie władny byłby sąd powszechny w postępowaniu cywilnym.

W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgadza się z argumentacją powołaną przez Ministra Administracji i Cyfryzacji w uzasadnieniach obu decyzji.

Skarżący podniósł, że organ pominął faktyczne zagospodarowanie działki nr [...]. Podał, że ww. działka jest ogrodzona trwałym ogrodzeniem oraz znajduje się na niej budynek garażowo-gospodarczy z kojcem dla psów. Była także ogrodzona wówczas gdy dokonano zbycia nieruchomości w dniu [...] na rzecz K. i K. R. Zdaniem strony skarżącej w dacie dokonywania czynności cywilnoprawnej na rzecz K. i K. R. nabywcy nie wiedzieli co kupują. Skarżący uważa, iż organ przed formułowaniem oceny na temat nieodwracalności skutków prawnych spowodowanych obrotem częścią nieruchomości objętą niniejszym postępowaniem organ powinien dokonać oględzin nieruchomości w części dotyczącej aktualnej działki nr [...]. Tym bardziej, że istniała sprzeczność pomiędzy stanem faktycznym a stanem opisanym w akcie notarialnym z dnia [...]. Skoro tego organ nie uczynił zdaniem strony skarżącej dokonał naruszenia przepisów postępowania w szczególności art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 kpa. Skarżący podał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ lakonicznie wyjaśnił, że na rozstrzygnięcie nie ma wpływu aktualny stan faktyczny nieruchomości lub stan faktyczny w momencie zbycia nieruchomości na rzecz K. i K. R., nie wyjaśnił jednak dlaczego nie ma wpływu.

Skarżący zwrócił także uwagę, iż organ nie dokonał oceny nieodwracalności skutków decyzji komunalizacyjnej w kontekście funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Urzędu Powiatowego w [...] z dnia [...] znak: [...]. Skarżący wskazał, że decyzja ta aktualnie w dalszym ciągu wywiera skutek prawnych w postaci przysługiwania państwowej jednostce organizacyjnej prawa trwałego zarządu. Zdaniem strony skarżącej decyzja Wojewody [...] z dnia [...] nie mogła skutkować przejściem własności spornej nieruchomości na rzecz Gminy [...], ponieważ nie został wygaszony trwały zarząd Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Fakt ten uniemożliwiał dokonanie czynności cywilnoprawnej przez Gminę [...], gdyż nie posiadała tytułu prawnego do terenu stanowiącego aktualnie działkę nr [...]. Skarżący zaznaczył, że organ w decyzji powołuje się na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, która chroni osoby trzecie, w tym przypadku K. i K. R. Zwrócił uwagę na przepisy, które ją wyłączają. Skarżący podał, że zgodnie z art.6 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013r poz. 707) rękojmia nie chroni m.in. rozporządzeń dokonanych na rzecz nabywcy działającego w złej wierze, czyli m.in. takiego , który mógł z łatwością się dowiedzieć o tym, że treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym. W ocenie strony skarżącej taka wątpliwość ze strony nabywców K. i K. R. mogła z łatwością powstać gdyby w całości obejrzeli przedmiot umowy sprzedaży. Wówczas zauważyliby, że część nabywanej nieruchomości jest w posiadaniu Policji (por.wyr.SN IV CSK 285/10).

Zdaniem skarżącego organ nie rozstrzygnął wzajemnej relacji pomiędzy decyzją z dnia [...] Urzędu Powiatowego w [...] a decyzją komunalizacyjną Wojewody [...]. Ponadto organ nie dokonał oceny, czy działała rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych przy zawieraniu umowy kupna-sprzedaży z dnia [...]. Stwierdził jedynie, że nie jest władny do zniweczenia skutków prawnych umowy z dnia [...].

Nadto skarżący podniósł, że organ powinien badać nieodwracalność skutków prawnych decyzji administracyjnej, a nie umowy kupna sprzedaży.

W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.

Kontrola legalności dokonana przez Sąd wykazała, iż zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji odpowiada przepisom prawa co czyni skargę nieuzasadnioną.

Zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca Nr [...] z dnia [...] zapadły po przeprowadzeniu postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987 r., nr 1, poz. 35 oraz z dnia 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, nr 23, s. 43).

Zgodzić się trzeba, iż biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy pierwszoplanowe znaczenie ma ocena z punktu widzenia pkt 2 art. 156 § 1 kpa przewidującego jako przesłankę stwierdzenia nieważności wydanie decyzji "bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa".

Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią wtedy zaprzeczenie stanu prawnego.

W tym miejscu należy zaznaczyć, iż wbrew twierdzeniom skargi organ w toku postępowania ustalił, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) bowiem pozostając w zarządzie Komendy Wojewódzkiej M.O. w [....], wyłączona była z władztwa podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. –Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.).

Organ nie kwestionował także, iż w dniu [...] protokołem zdawczo-odbiorczym wydanym na podstawie decyzji Urzędu Powiatowego w [...] z dnia [...] Gmina [...] działając jako Skarb Państwa przekazała ówczesnej Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w [...] w zarząd i użytkowanie parcele gruntowe l kat. [...] i l kat. [...]. Z parcel tych powstała m.in. nieruchomość oznaczona aktualnie nr [...]. Zasadnie także organ podkreślił, iż stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości –przedmiotowa działka jako oddana w zarząd nie była zarządzana przez terenowy organ administracji państwowej. Istnienie zarządu Powiatowej Komendy MO wykluczało więc komunalizację mienia.

Kwestią sporną pozostawało więc czy organ mógł, jak tego chce skarżący stwierdzić nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] we wnioskowanej części i czy winien był w toku postępowania przeprowadzić dowód z oględzin nieruchomości objętej kontrolowaną w trybie nadzorczym decyzji.

Mając na uwadze omówiony powyżej nadzwyczajny charakter postępowania nadzorczego należy wskazać, iż w tym postępowaniu organ nadzoru nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisie art. 156 kpa. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. Stan prawny, który jest przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji to stan prawny będący podstawą wydania decyzji w postępowaniu zwykłym ( vide wyrok NSA z 19.06.2012r. ,II OSK 514/11).

Mając na uwadze wskazane wyżej cechy postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji należy stwierdzić, że podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie nie przeprowadzenia prawidłowego, wyczerpującego postępowania dowodowego, przede wszystkim co do nieprzeprowadzenia dowodu z oględzin ,a w konsekwencji sformułowanie zarzutu, że organy nie prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy są niezasadne, tym bardziej ,iż dowód ten mógłby z istoty swojej dotyczyć stanu aktualnego.

Okolicznością w sprawie bezsporną jest, że aktem notarialnym z dnia [...] Rep. A Nr [...] Gmina [...] sprzedała działkę nr [...] (następnie podzieloną na działkę nr [...] i n nr [...]) małżonkom K. R. i K. R.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego uznaje się, iż decyzja powodująca nabycie prawa własności nieruchomości wywołuje nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., jeżeli następnie to prawo własności jest przedmiotem obrotu prawnego w warunkach pozwalających na zastosowanie przepisów o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Koncentrując zatem rozpoznanie sprawy na ocenie wykładni i zastosowania, użytego w art. 156 § 2 k.p.a., pojęcia "nieodwracalne skutki prawne" należy oprzeć się przede wszystkim na uzasadnieniu uchwały SN z 28 maja 1992 r., III AZP 4/92, OSN nr 12 z 1992 r., poz. 211, w której przyjęto, że jeżeli "obrót nieruchomościami poprzedzony był wydaniem decyzji administracyjnej lub przeniesienie własności nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej, a decyzja jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji". Wykładnia przyjęta w powołanej wyżej uchwale SN jest akceptowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynika to chociażby z uzasadnienia uchwały NSA z 23 lutego 1998 r., OPS 6/97, ONSA nr 2 z 1998 r., poz. 40.

Innymi słowy jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Nie oznacza to że jest to nieodwracalność absolutna, czyli występuje totalna niemożność przywrócenia poprzedniego stanu prawnego w ramach całego porządku prawnego. Jest to nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego, w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji. Zdaniem Sądu decyzja wywoła wobec tego nieodwracalny skutek prawny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, dla organu administracji publicznej - tylko ze względu na zakres jego kompetencji - będzie nieodwracalny.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż dokonany aktem notarialnym

z dnia [...] obrót przedmiotową nieruchomością , poprzedzony wydaniem kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] uzasadnia w pełni twierdzenia organu, iż decyzja ta wywołała nieodwracalny skutek prawny. Bowiem ten właśnie akt administracyjny stwierdzający nabycie prawa własności przez Gminę [...] dał Gminie uprawnienie do zbycia nieruchomości na rzecz osób trzecich których prawo wpisane zostało do Księgi Wieczystej i pozostaje chronione rękojmią wiary publicznej tejże Księgi.

W tym miejscu należy także podnieść, iż wbrew zarzutom skargi, organ administracji publicznej nie ma kompetencji do badania dobrej czy też złej wiary stron czynności prawnej dokonanej w formie aktu notarialnego z dnia [...]. Ta kwestia prawna pozostaje w wyłącznej właściwości sądu powszechnego.

Z tych wszystkich względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.