Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1727/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6534 Zamówienia publiczne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2006 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu oraz umorzenie postępowania w sprawie wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zwany dalej Prezesem Urzędu, wyraził zgodę na zawarcie umowy dotyczącej części IV zamówienia na dostawę sprzętu laboratoryjnego i urządzeń GSP w ramach programu Phare 2003/005-710.04.01.02 "Administracja fitosanitarna i nasienna" przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazał, iż z wnioskiem o wyrażenie zgody na zawarcie umowy, o której mowa wyżej wystąpiła pismem z dnia 28 listopada 2005 r. Fundacja "Fundusz Współpracy" Jednostka Finansująco-Kontraktująca w Warszawie dalej Fundusz Współpracy, argumentując iż do realizacji zadań wykonywanych przez P. (beneficjenta programu) niezbędnym, najbardziej efektywnym oraz ekonomicznie pożądanym rozwiązaniem będzie zastosowanie odpowiedniej klasy odbiornika GPS. Wymienił przy tym do jakich konkretnie zadań użyte zostaną te odbiorniki. Podniósł, iż Fundusz Współpracy zwrócił uwagę na powszechność korzystania z tych urządzeń przez służby ochrony roślin w krajach UE. Przypomniał że wszystkie działania podejmowane przez P. mają na celu dostosowanie do wymogów UE, a w konsekwencji zwiększenie konkurencyjności polskich towarów roślinnych na rynku UE i zapewnienie wzrostu eksportu.

Prezes Urzędu stwierdził iż ze względów społecznych oraz gospodarczych zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia na dostawę sprzętu laboratoryjnego i urządzeń GSP.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrócił się Skarżący I. sp. z o.o. w Z. zarzucając, iż przedstawiona przez Fundusz Współpracy argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej niemożności przewidzenia pilnej potrzeby udzielenia zamówienia oraz braku zawinienia po stronie zamawiającego. Skarżący podniósł, że tłumaczenia Funduszu Współpracy, iż nie mógł przewidzieć, że Skarżący w ostatnim dniu terminu złoży odwołanie od rozstrzygnięcia protestu nie są przekonywujące. Podobnie zresztą jak argumentacja dotycząca braku winy. Skoro bowiem zamawiający dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty w dniu 10 listopada 2005 r., to oznacza, że na ewentualne spory z tym związane oraz na podpisanie umowy pozostawił sobie jedynie 20 dni. Można więc, zdaniem Skarżącego mówić, iż zamawiający lekkomyślnie przyjął terminy dla rozstrzygnięcia przetargu, tak ważnego z punktu widzenia interesu kraju.

Skarżący wskazał ponadto, iż niezrozumiałe są powody dla których zamawiający ze złożeniem wniosku o wyrażenie zgody na podpisanie umowy zwlekał do dnia 28 listopada 2005 r. mimo, że informacja o wniesionym przez Skarżącego odwołaniu od rozstrzygnięcia protestu dotarła do niego w dniu 23 listopada 2005 r. Takie zachowanie zamawiającego spowodowało, iż Prezes Urzędu miał tylko 2 dni na uzyskanie opinii od pozostałych uczestników postępowania. Pismo w tej sprawie Skarżący otrzymał w dniu 29 listopada 2005 r. Stosowną opinię przesłał w dniu 30 listopada 2005 r. Stąd też zawarte w decyzji Prezesa Urzędu stwierdzenie, iż żaden z uczestników postępowania nie wyraził swojej opinii w sprawie, jest nieprawdziwe.

Skarżący zwrócił również uwagę na fakt, że zespół arbitrów na posiedzeniu w dniu 7 grudnia 2005 r. uwzględnił odwołanie Skarżącego i nakazał powtórzyć czynność oceny ofert, ponadto złożona przez niego oferta nie powinna zostać odrzucona, jako że przy zakupie oferowanego przez Skarżącego odbiornika, zamawiający zaoszczędziłby kwotę 767.940,99 zł brutto.

Skarżący wniósł o wstrzymanie rygoru natychmiastowego wykonania decyzji.

Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Prezes Urzędu utrzymał w mocy własną decyzję oraz umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego tej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, iż pismem z dnia 12 stycznia 2006 r. zwrócił się do Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa o zajęcie stanowiska wobec argumentów przytoczonych przez Skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi otrzymał informację, iż beneficjent projektu w pełni popiera stanowisko Funduszu Współpracy wyrażone w piśmie z dnia 28 listopada 2005 r.

Prezes Urzędu zauważył ponadto, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący nie przedstawił okoliczności które nie byłyby znane organowi w dniu wydania decyzji. Podkreślił również, iż w piśmie z dnia 30 listopada 2005 r. Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które przemawiałyby za odmową wyrażenia zgody na zawarcie umowy przed rozstrzygnięciem protestu.

Uzasadniając umorzenie postępowania w sprawie wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności Prezes Urzędu wyjaśnił, że umowa w sprawie spornego zamówienia zawarta została w dniu 30 listopada 2005 r., zaś żądanie Skarżącego w tym przedmiocie wpłynęło do organu w dniu 22 grudnia 2005 r., co oznacza, że postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe.

W skardze na tę decyzję Skarżący podniósł, iż wbrew twierdzeniom Prezesa Urzędu, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał nową okoliczność nieznaną dotychczas organowi, a mianowicie zwrócił uwagę na wydany w dniu 7 grudnia 2005 r. wyrok zespołu arbitrów.

Odnosząc się do stanowiska organu, iż Skarżący nie przytoczył żadnych okoliczności, które wskazywałyby na brak pilnej potrzeby udzielenia zamówienia zaznaczył, że obowiązek wykazania przesłanek o których mowa w art. 182 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 164, poz. 1163) ciąży na zamawiającym, a nie na Skarżącym. Poza tym w zaskarżonej decyzji Prezes Urzędu nie ustosunkował się do zarzutu niewystąpienia przesłanki niemożności przewidzenia pilnej potrzeby udzielenia zamówienia oraz braku zawinienia po stronie zamawiającego.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U.Nr 153,poz. 1269 ) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji,

postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ; powoływanej dalej jako P.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) P.p.s.a.).

Skarga jest zasadna, albowiem w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę prawną do uchylenia decyzji stanowiło naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.,

który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Art. 107 K.p.a. określa podstawowe części składowe, jakie powinna zawierać decyzja. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Tak więc uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów, oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia ustalenie, w przypadku jej zaskarżenia, czy organ nie naruszył prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. W świetle art. 107 § 3 K.p.a. w uzasadnieniu faktycznym należy przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji -jest ustosunkowanie się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę okoliczności stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. Postawiona powyżej teza znajduje oparcie w utrwalonym, w tym zakresie, orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzeczeniem godnym zauważenia na tle zaistniałej sprawy jest wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 21/98, LEX nr 34147, gdzie przyjęto, iż na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a., przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. Natomiast w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234, NSA skonstatował, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego, o podstawowym znaczeniu, jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej.

Zgodnie z art. 182 ust. 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wyraża zgodę na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, jeżeli ze względów społecznych lub gospodarczych zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia, której wcześniej nie można było przewidzieć, a nie wynikła ona z winy zamawiającego. Odnosząc się do treści tego przepisu, Prezes Urzędu wyjaśnił , iż zgoda wymaga łącznego spełnienia trzech przesłanek:

- ze względów społecznych lub gospodarczych zachodzi pilna potrzeba

udzielenia zamówienia,

- pilna potrzeba udzielenia zamówienia zachodzi w sytuacji, której nie można

było wcześniej przewidzieć,

- cała sytuacja nie została zawiniona przez zamawiającego, przy czym przyjąć należy, że chodzi tutaj nie tytko o winę umyślną, ale także o winę nieumyślną

postaci lekkomyślności czy niedbalstwa.

Następnie stwierdził ,że po wnikliwej analizie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wyjaśniającego w oparciu o powołany przepis oraz przedstawiony we wniosku z dnia 28.11.2005 r. stan faktyczny, sprawę rozstrzygnięto w sposób prawidłowy i nie ma podstaw do uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...].11.2005r. Zamawiający we wniosku z dnia 28.11.2005 r. przedstawił okoliczności potwierdzające, iż w sprawie zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia w rozumieniu art. 183 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych. Wnioskodawca I. z siedzibą w Z., we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawił okoliczności, które nie byłyby znane Prezesowi Urzędu w dniu wydawania przedmiotowej decyzji. Wnioskodawca nie przedstawił również żadnych nowych okoliczności, które wskazywałyby, iż w przedmiotowej sprawie ze względów społecznych lub gospodarczych nie zachodziła pilna potrzeba udzielenia zamówienia w rozumieniu art. 183 ust. 3 ustawy Prawo zamówień .publicznych. Odnośnie żądania wnioskodawcy dotyczącego wstrzymania natychmiastowego wykonania przedmiotowej decyzji, Prezes Urzędu stwierdził, iż w oparciu o art. 135 K.p.a., organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji ale wobec faktu, iż umowa z wykonawcą została zawarta w dniu 30.11.2005 r. na podstawie zaskarżonej decyzji z dnia [...].11.2005 r., natomiast żądanie wnioskodawcy wpłynęło do Prezesa Urzędu w dniu 22.12.2005 r., postępowanie w sprawie wstrzymania natychmiastowego wykonania przedmiotowej decyzji stało się bezprzedmiotowe.

Według oceny Sądu należy przyznać rację skarżącej, iż Prezes Urzędu nie ustosunkował się do zarzutu niewystąpienia przesłanki niemożności przewidzenia pilnej potrzeby udzielenia zamówienia oraz braku zawinienia po stronie zamawiającego. Ma także rację skarżąca, iż obowiązek wykazania przesłanek, o których mowa w art. 182 ust. 3 powołanej ustawy, ciąży na zamawiającym a nie na skarżącej, zauważając że" w istocie brak jest w uzasadnieniu tego stanowiska". Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Brak podania w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie, podjęto próbę uzasadnienia wydanych decyzji dopiero w odpowiedzi na skargę , która to odpowiedź nie może być traktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy do postępowania sądowo-administracyjnego, a nie administracyjnego. Tym samym jest spóźniona i nie może być brana pod uwagę przez Sąd.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości a koszty postępowania sądowego zasądził na podstawie art. 200 P.p.s.a.