Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1101/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-06-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 254 par. 1, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2008 r. do grudnia 2009 r. postanawia oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] września 2013 r. skarżąca K. K., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...], uchylającą decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...], i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 31 października 2013 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. W odpowiedzi z dnia 3 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 9 grudnia 2013 r., wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu. Odpowiadając na powyższe pełnomocnik skarżącej złożył sporządzony w dniu 7 stycznia 2014 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został podpisany. Wobec braku podpisania złożonego wniosku, pełnomocnik skarżącej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 10 stycznia 2014 r., został wezwany do podpisania, ewentualnie nadesłania opatrzonego oryginalnym podpisem wniosku. W odpowiedzi z dnia 7 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącej złożył podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy.

W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: K. K. Firma Usługowa "X." z siedzibą w X. przy ul. A. Działalność ta jest jedynym źródłem dochodu skarżącej. Z prowadzonej działalności skarżąca uzyskuje przychód miesięczny w wysokości ok. [...] zł brutto (w tym podatek VAT według stawki 23%). Ze wskazanej kwoty wnioskodawczyni pokrywa wszystkie koszty prowadzonej działalności gospodarczej w łącznej kwocie ok. [...] zł miesięcznie (w szczególności wydatki na świadczenia publicznoprawne, pracownicze, tj. składki na ubezpieczenia społeczne w kwocie ok. [...] zł, zaliczki na podatek dochodowy w kwocie ok. [...] zł oraz pensje pracowników w kwocie ok. [...] zł). Pozostała kwota uzyskiwanego dochodu w całości przeznaczana jest na utrzymanie skarżącej i jej rodziny. Skarżąca podała, że jest matką trójki małoletnich dzieci w wieku [...], [...] i [...] lat. Miesięczny koszt ich edukacji (opłaty za szkołę i przedszkole), obciążający skarżącą wynosi ok. [...] zł. Z kolei koszt utrzymania domu, w którym skarżąca mieszka wraz z dziećmi, z uwzględnieniem części raty kredytowej za dom, obciążającej skarżącą, wynosi ok. [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córkami w wieku [...] i [...] lat oraz z [...]-letnim synem. Skarżąca podała, że posiada mieszkanie przy ul. A. w P. o pow. [...] m2. Skarżąca nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżąca podała, że osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym są osobami małoletnimi, pozostającymi na jej utrzymaniu i nie uzyskują dochodu.

Pismem dnia 14 lutego 2014 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie odpisów dokumentów i udzielenie dodatkowych informacji. W odpowiedzi z dnia 10 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył odpisy dokumentów i złożył dodatkowe oświadczenia, przy czym pismo nie zostało podpisane. Pismem z dnia 24 marca 2014 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do podpisania pisma z dnia 10 marca 2014 r., ewentualnie nadesłania opatrzonego oryginalnym podpisem (kserokopia w załączeniu) w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pominięcia złożonego w w/w piśmie oświadczenia. Pismo doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 14 kwietnia 2014 r.

W odpowiedzi z dnia 22 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej złożył podpisane pismo z dnia 10 marca 2014 r., z którego wynika, że miesięczny koszt utrzymania skarżącej oraz jej rodziny (trójki dzieci) ponoszony przez wnioskodawczynię to około [...] zł. Na kwotę tę składają się opłaty za szkołę i przedszkole, część raty kredytowej za dom, obciążający skarżącą, ok. [...] zł. Pozostałe koszty związane z wyżywieniem i utrzymaniem rodziny, w tym koszty eksploatacyjne domu, ponosi mąż skarżącej. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych oraz pojazdów mechanicznych. Właścicielem domu, w którym mieszka skarżąca wraz z rodziną, a także za który spłaca połowę raty kredytu, pozostaje jej mąż. Jest to dom o powierzchni całkowitej [...] m2. Kredyt na zakup domu został zaciągnięty w 2005 r. na okres 30 lat. Pozostałą część raty kredytu spłaca mąż skarżącej. Skarżąca podała, że poza dochodami z działalności gospodarczej uzyskuje dochód z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej w spółce kapitałowej, w wysokości [...] zł brutto za udział w posiedzeniu Rady Nadzorczej, które odbywa się 3-4 razy w roku. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że korzysta z uproszczonej metody wymiaru i poboru należności podatkowych bez ustalania konkretnej podstawy wymiaru podatku (karta podatkowa), dlatego też nie prowadzi książki przychodów i rozchodów, ani ewidencji środków trwałych. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych lokat bankowych. Wnioskodawczyni zatrudnia obecnie trzech pracowników, dwóch na [...] etatu oraz jednego na [...] etatu. Skarżąca podała, że pozostaje w związku małżeńskim. Do pisma załączyła wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez [...] dla K. K. Firma Usługowa "X.", ul. A., X., za miesiące od września 2013 r. do lutego 2014 r., zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2012 r., deklaracje VAT-7 za miesiące od stycznia 2013 r. do grudnia 2013 r. Załączyła również zaświadczenie Gimnazjum Nr [...] w P. z dnia [...] kwietnia 2014 r., z którego wynika, że córki skarżącej są uczennicami tego gimnazjum i że opłata czesnego wynosi [...] zł (płatne cały rok kalendarzowy) oraz zaświadczenie o uczęszczaniu dziecka do przedszkola "A." w A., średni koszt ponoszony przez rodziców wynosi za 21 dni pobytu w przedszkolu [...] zł.

Kolejnym pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył zaświadczenie z [...] z dnia 23 kwietnia 2014 r., z którego wynika, ze skarżąca jest klientem [...]. Z zaświadczenia tego wynika, że w dniu [...] lipca 2005 r. został zaciągnięty kredyt mieszkaniowy na okres 30 lat, na kwotę [...] CHF, zadłużenie na dzień [...] kwietnia 2014 r. z tytułu kapitału wynosi [...] CHF, z tytułu odsetek [...] CHF, wysokość raty na dzień [...] maja 2014 r. wynosi [...] CHF.

Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 9 maja 2014 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że skarżąca nie wykazała, aby w sprawie ziściły się przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczono, że brak złożenia przez skarżącą wszystkich określonych w wezwaniu z dnia 14 lutego 2014 r. dokumentów, nie pozwolił na dokonanie miarodajnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych strony. Ponadto wskazano, że wyciągi z rachunku bankowego firmy skarżącej za okres od września 2013 r. do lutego 2014 r. dowodzą, że skarżąca posiada środki pieniężne w kwocie wyższej od wartości wpisu od skargi w analizowanej sprawie.

Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. wniosła sprzeciw na powyższe postanowienie referendarza sądowego, w którym zarzuciła, że kwestia wysokości kosztów wyżywienia jej oraz jej rodziny, jak również eksploatacji domu, w którym mieszka wraz z dziećmi i mężem, w części ponoszonych przez męża skarżącej, pozostaje zupełnie obojętna dla oceny zdolności skarżącej do poniesienia kosztów sądowych. Podniosła przy tym, że referendarz nie wyjaśnił, jaki wpływ w/w zaniechanie miałoby mieć dla oceny zdolności finansowej skarżącej. Ponadto wnioskodawczyni stwierdziła, że nieprzedstawienie przez nią odpisu wyciągu z jej prywatnego rachunku bankowego prowadzonego przez [...] nastąpiło wskutek przeoczenia. Do sprzeciwu skarżąca dołączyła odpis wyciągu z w/w rachunku bankowego za okres od grudnia 2013 r. do czerwca 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.

` Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu ponownie przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Odnosząc się do wniosku skarżącej i przedstawionej sytuacji majątkowej, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto instytucja ta, która ma gwarantować stronie możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi nie tylko odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony, ale także od zasady powszechnego i równego partycypowania w daninach publicznych, do których zalicza się wszelkie opłaty sądowe, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP. Skoro przyznanie takiej pomocy skutkuje wydatkami z budżetu państwa, to korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., II GZ 324/13, LEX nr 1335108; wyrok NSA z 29 maja 2013 r., II OZ 406/13, LEX nr 1319089). Podkreślić też należy, że obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów. Wymóg ponoszenia kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., II OZ 313/13, LEX nr 1320752).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a.).

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to winno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Wyjątkowy charakter tej instytucji prawnej pociągający za sobą konieczność obiektywizacji sytuacji majątkowej podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy sprawia, że uchylenie się strony od przedstawienia stosownej dokumentacji, bądź przedstawienie niepełnych lub sprzecznych ze sobą danych skutkuje brakiem wystarczających podstaw do jego przyznania. Strona winna więc podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r., II OZ 546/13, LEX nr 1347140). Ponadto z uwagi na wyjątkowość tej instytucji, przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy muszą być interpretowane ściśle (por. wyrok NSA z 29 maja 2013 r., II OZ 406/13, LEX nr 1319089).

Wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych strona powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., II GZ 324/13, LEX nr 1335108). Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (wyrok NSA z 22 maja 2013 r., II OZ 383/13, LEX nr 1319081).

Sąd wydaje orzeczenie na podstawie oświadczenia strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w przedstawionych przez stronę dokumentach. Wymaga to przedstawienia przez stronę wszelkiej możliwej dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej, a zwłaszcza, gdy została do tego zobowiązana przez sąd (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2013 r., II GZ 260/13, LEX nr 1320697). Przytoczone w oświadczeniu okoliczności i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie wnioskodawcy, a do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Oceniając sytuację materialną strony są bada nie tylko jej dochody, ale również czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych (wyrok NSA z 21 maja 2013 r., II OZ 382/13, LEX nr 1319080).

W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona dodatkowo jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (wyrok NSA z 29 listopada 2011 r., II FZ 718/11, LEX nr 1070173). Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r., II OZ 546/13, LEX nr 1347140).

Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się także, że jeżeli wnioskodawca nie przedstawi wszystkich możliwych dokumentów na poparcie twierdzeń, co do wysokości ponoszonych wydatków, wskutek czego ocenianie stanu majątkowego mogłoby się odbyć tylko w zakresie częściowym, co - w obliczu braku możliwości kompleksowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy - nie upoważnia sądu do uwzględnienia wniosku (wyrok NSA z 21 maja 2013 r., II OZ 382/13, LEX nr 1319080). Dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Bierność wnioskodawcy w zakresie dokładnego i wiarygodnego wyjaśnienia jego sytuacji majątkowej i rodzinnej nie stoi co prawda na przeszkodzie do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak uniemożliwia sądowi dokonanie jednoznacznej oceny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, co implikowałoby konieczność udzielenia pomocy z budżetu państwa (wyrok NSA z 4 kwietnia 2013 r., I FPP 8/13, LEX nr 1296441).

W świetle utrwalonego orzecznictwa i poglądów doktryny wskazać też należy, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwoty na finansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (wyrok NSA z 12 lipca 2013 r., II OZ 604/13, LEX nr 1345059 i powołane tam piśmiennictwo). Wskazuje się też, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można stosując prawa pomocy chronić czy wzbogacać majątku podmiotów prywatnych (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., II FZ 199/13, LEX nr 1310060). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli dysponuje jakimkolwiek stałym miesięcznym dochodem lub wolnym od obciążeń majątkiem, który może przynosić potencjalne pożytki, jak również służyć jako zabezpieczenie kredytu czy pożyczki (wyrok NSA z 29 maja 2013 r., II OZ 406/13, LEX nr 1319089). W kontekście przedstawionych przez skarżącą okoliczności zwrócić należy uwagę, że sąd oceniając sytuację materialną strony bada nie tylko jej dochody, ale również, czy posiada ona obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Istotne jest także wykazanie podjęcia przez stronę starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów (wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., II OZ 313/13, LEX nr 1320752).

Mając powyższe na uwadze i odnosząc się do oświadczenia skarżącej i przedłożonych dokumentów Sąd uznał, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni, wbrew jej subiektywnemu przekonaniu, nie jest na tyle trudna, aby uniemożliwiała jej uiszczenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis od skargi w wysokości [...] zł. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżąca posiada stałe źródło dochodu, jakim jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza, z tytułu której uzyskuje miesięcznie przychód w wysokości średnio ok. [...] zł. Odliczając koszty prowadzonej działalności gospodarczej, skarżąca osiąga dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej w spółce kapitałowej, uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto za udział w posiedzeniu Rady Nadzorczej, które odbywa się 3-4 razy w roku. Podkreślenia wymaga, że skarżąca wskazała, że z w/w kwoty dochodu pokrywa koszty edukacji dzieci, tj. opłatę czesnego w Gimnazjum nr [...] im. [...] w P. ([...] zł miesięcznie) i za przedszkole "A." w A. (średnio [...] zł miesięcznie), a także spłaca raty kredytu hipotecznego, na które przeznacza miesięcznie ok. [...] zł. Z udzielonych przez skarżącą wyjaśnień wynika, że spłaca ona połowę raty kredytu hipotecznego, drugą połowę zaś spłaca jej mąż. Wnioskodawczyni razem z dziećmi mieszka w domu o pow. 280 m2. Z oświadczeń skarżącej wynika, że jej mąż ponosi koszty wyżywienia i koszty eksploatacji domu. Skarżąca nie podała jednak wielkości tych kosztów.

W ocenie Sądu, zestawienie ponoszonych przez skarżącą wydatków w kwocie ok. [...] zł miesięcznie, z których znaczną część stanowi spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego przez skarżącą (co wynika z zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2014 r. wystawionego przez [...], k. 113 akt sąd.) na zakup domu w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, nie stanowi przesłanki do zwolnienia jej od kosztów sądowych. Spłata kredytu nie uzasadnia bowiem twierdzenia, że jest to wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym raty kredytów, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd ma na uwadze również wyrażony w orzecznictwie pogląd, według którego posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., II FZ 158/13, LEX nr 1310045). Ponadto w świetle ujawnionych przez skarżącą okoliczności, wątpliwości budzi to, czy skarżąca w racjonalny i uzasadniony okolicznościami faktycznymi sposób wykorzystuje wszystkie dostępne jej możliwości w celu uzyskania dochodów, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego. Zwrócić bowiem należy uwagę, że skarżąca nie wyjaśniła, w jaki sposób korzysta z mieszkania o pow. [...] m2 usytuowanego w P. przy ul. A., które wskazała w formularzu o przyznanie prawa pomocy, jako majątek własny. W ocenie Sądu, fakt posiadania przez skarżącą mieszkania stwarza możliwość jego wynajęcia i uzyskania dodatkowego dochodu w postaci np. czynszu najmu. Jest to więc kolejny argument przemawiający za tym, że strona ma realną możliwość uzyskania dochodu, który mogłaby przeznaczyć na opłacenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Na marginesie wypada także wskazać, że skarżąca nie podała, ile wynoszą koszty utrzymania mieszkania przy ul. A. w P. i skąd posiada środki na ich pokrycie.

Zaakcentowania także wymaga, że z przedłożonych przez skarżącą wyciągów z firmowego rachunku bankowego wynika, że saldo końcowe na tym rachunku w okresie od września 2013 r. do lutego 2014 r. było dodatnie, na dzień 30 listopada 2013 r., tj. już po doręczeniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 31 października 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, wynosiło [...] zł. Takie samo saldo na tym rachunku było również w dniu 3 grudnia 2013 r., tj. w dniu sporządzenia przez pełnomocnika skarżącej na piśmie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podobnie analiza wyciągów z prywatnego rachunku bankowego skarżącej dołączonych do sprzeciwu dowodzi, że skarżąca dysponuje środkami finansowymi, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi. Wskazać bowiem należy, że saldo końcowe na tym rachunku w okresie od listopada 2013 r. do maja 2014 r. było zawsze dodatnie, na dzień 30 listopada 2013 r., tj. już po doręczeniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 31 października 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, wynosiło [...] zł. Także w dniu 3 grudnia 2013 r., tj. w dniu sporządzenia przez pełnomocnika skarżącej na piśmie wniosku o przyznanie prawa pomocy, saldo na tym rachunku było dodatnie i wynosiło [...] zł. Należy też zauważyć, że na dzień 28 maja 2014 r., a więc na 6 dni przed złożeniem sprzeciwu, wyciąg z prywatnego rachunku bankowego skarżącej wskazuje, że dysponowała ona gotówką w kwocie [...] zł, a więc w kwocie ponad 6-krotnie przewyższającej wpis od skargi w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do podniesionego w sprzeciwie zarzutu dotyczącego nie wyjaśnienia przez referendarza wpływu na ocenę zdolności finansowej skarżącej sytuacji majątkowej jej męża, wskazać należy, że w świetle przepisu art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, lub że pozostają w separacji faktycznej nie stanowi okoliczności, w której to mąż skarżącej nie może jej pomóc w uiszczeniu kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt I FZ 395/11 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na względzie stanowisko wyrażone w judykaturze, które Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela, stwierdzić należy, że wysokość osiąganych przez męża skarżącej dochodów, jego sytuacja majątkowa i finansowa wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawczyni. Dopiero bowiem zestawienie i analiza faktycznie uzyskiwanych przez małżonków dochodów i ponoszonych przez nich wydatków, czy to oddzielnie czy łącznie, pozwala na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełnienia ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. W tym kontekście podnieść należy, że w przypadku badania przesłanek przyznania prawa pomocy uwzględnienia wymaga całokształt sytuacji wnioskodawcy, na którą wpływ mogą mieć także inne osoby (wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., II FZ 84/13, LEX nr 1296829). Dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa (wyrok NSA z 25 marca 2013 r., II FZ 104/13, LEX nr 1299412). Podsumowując powyższe Sąd uznał, że skarżąca ma realną możliwość na uzyskanie środków finansowych pozwalających jej na zapłacenie wpisu od skargi.

Powołane wyżej okoliczności, zdaniem Sądu, pozwalają na podważenie kompletności, a także wiarygodności przedłożonych Sądowi informacji. Stąd zasadne jest stwierdzenie, że skarżąca w złożonym oświadczeniu przedstawiła jedynie informacje uzasadniające jej subiektywne przekonanie o złej sytuacji materialnej.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.