Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1602/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 24 ust 2a lit d, art 21 ust 1, art 22 ust 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2015 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 ust 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267.), zwanej dalej "K.p.a.", decyzję Starosty Powiatu [...], o modyfikacji w ewidencji gruntów i budynków (zwanej dalej "ewidencją"), polegającej na zmianie na mapie ewidencyjnej i w rejestrze (w jednostce rejestrowej gruntów [...]) numeru działki ewidencyjnej [...] (pow. 1,1219 ha), dotychczas wykazanej w ewidencji, na numer działki ewidencyjnej nr [...] (pow. 1,0996 ha), zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki oraz mapą uzupełniającą oraz ujawnieniu działki ewidencyjnej nr [...] - drogi (pow. 0,0223 ha,) we władaniu Gminy [...].

Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ wskazał na następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy:

- postępowanie administracyjne zostało wszczęte wobec wystąpienia Wójta Gminy [...] (z 26 sierpnia 2013 r.) o poprawienie błędnego wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ew. nr [...], (dawny nr [...]), poprzez odłączenie od niej obszaru obejmującego swoim zasięgiem istniejącą drogę (dawny nr [...]), ze względu na uniemożliwienie przez obecnego właściciela działki ew. nr [...] przejazdu tą drogą do nieruchomości położonych poza nią,

- właścicielem działki ewidencyjnej o obecnym nr [...] jest - według aktu notarialnego z [...] października 2010 r. - p. B. K.,

- jak wynika z akt sprawy, [...] grudnia 1977 r. został wydany Akt Własności Ziemi (Nr [...]), na podstawie którego małż. M. i I. K. stali się właścicielami miedzy innymi działki ew. o ówczesnym nr [...],

- Akt ten został uchylony decyzją Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1978 r. (Nr [...]) a [...] listopada 1978 r. został wydany kolejny Akt Własności Ziemi (Nr [...]); na jego podstawie małż. K. stali się właścicielami, między innymi, działki ew. nr [...]; Akt ten, po rozpatrzeniu odwołania p. M. K., został utrzymany w mocy decyzją Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczeń [...] z [...] sierpnia 1979 r. (Nr [...]); w jej uzasadnieniu zapisano: "zaskarżony akt własności ziemi nie podlega uchyleniu, gdyż w toku ponownego rozpoznawania sprawy organ I instancji po dokonaniu wizji lokalnej wydając nowy akt uwzględnił istniejącą drogą dojazdową, która istnieje od 1963 r. przez co powierzchnia użytkowana przez skarżącego zmniejszyła się o 0,02 ha. ",

- stan prawny działki ew. nr [...], wynikający z obowiązującego Aktu Własności Ziemi z dnia [...] listopada 1978 r., jak również podział działki ew. nr [...] na działki o nr [...] i [...], zamieszczony na szkicu z pomiaru uzupełniającego (z 21 sierpnia 1978 r.), wchodzącego w skład operatu uwłaszczeniowego nr [...], nie został ujawniony w operacie ewidencji; do chwili obecnej ujawniona jest w niej, na podstawie uchylonego Aktu Własności Ziemi z [...] grudnia 1977 r., działka ew. nr [...] (pow. 0,93 ha); w latach 1995-1996, podczas zakładania numerycznej mapy ewidencyjnej, zmieniono jej numer na [...] i powierzchnię na 1,1219 ha.,

- [...] maja 1987 r. dla nieruchomości, między innymi działki ew. nr [...], została założona przez małż. K. księga wieczysta (nr KW [...]); jak wynika z jej treści, podstawą wpisu jest Akt Własności Ziemi z [...] listopada 1978 r., podstawą oznaczenia nieruchomości jest Opis i Mapa; w aktach sprawy organu I. instancji załączony jest wypis i wyrys (z [...] marca 1987 r. Nr [...]) opatrzony pieczęcią o treści "Niniejszy dokument służy za podstawę wpisu do KW stosownie do art. 1 ust. 2 dekretu z dnia 2.II.1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6 poz. 32)"; w wypisie tym, jako własność p. M. i I. K., wyszczególniono między innymi działkę ew. nr [...] o pow. 0,91 ha, natomiast nie wyszczególniono działki [...]; na wyrysie, w sąsiedztwie działki ew. nr [...] wykreślona została droga o szerokości 3.0 m, stanowiąca odrębną działkę ewidencyjną, zakończoną przy działce ew. nr [...] - drodze o szerokości 12,0 m.,

- aktem notarialnym z [...] października 2010 r. (Rep. A nr [...]) małż. K., przedkładając wypis z rejestru gruntów z 7 września 2010 r. (nr [...]) przenieśli prawo własności nieruchomości, między innymi działki ew. nr [...], na rzecz syna – p. B. K.; w związku z błędnymi danymi ujawnionymi w operacie ewidencji, w treści tego aktu notarialnego zapisano: "z wypisu z rejestru gruntów wydanego przez Starostę Powiatu [...] dnia 07 września 2010 roku Nr [...] wynika, że działki nr nr ... [...] ... aktualnie są oznaczone, jako działki nr nr ... [...] ...",

- zdaniem organu, prawo własności, pomimo błędnych danych ewidencyjnych, ujawnionych w operacie ewidencji, w którym nie ujawniono działek ew. o dawnych nr [...] i [...], zostało przekazane aktem notarialnym z [...] października 2010 r. wyłącznie w granicach określonych w Akcie Własności Ziemi z [...] listopada 1978 r., zilustrowanych w wyrysie i wypisie z mapy ewidencyjnej z [...] marca 1987 r. - w granicach działki ew. o dawnym nr [...], a nie w obszarze gruntu objętym granicami działek o dawnych nr [...] i [...],

- wobec powyższego, zarzut odwołania o pozbawieniu właściciela nieruchomości (p. B. K.), części nieruchomości, stanowiącej drogę, której - jak podnosi - jest właścicielem, jest bezzasadny,

- podniesiony przez wnoszącego odwołanie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, poprzez wznowienie postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250) i unieważnienia przez organ I. instancji Aktu Własności Ziemi z [...] grudnia 1977 r. również jest bezzasadny, gdyż Akt ten został uchylony decyzją z [...] listopada 1978 r.,

- wszczęte postępowanie administracyjne miało na celu ujawnienie danych ewidencyjnych, zgodnie z obowiązującym Aktem Własności Ziemi z [...] listopada 1978 r.;, wobec tego zarzut samodzielnego rozstrzygnięcia kwestii uprawnień do gruntu lub budynku przez organ I. instancji jest bezzasadny; Starosta dokonał jedynie rejestracji stanu prawnego, ustalonego w innym trybie i przez inne organy orzekające,

- organ prowadzący ewidencję, po wykryciu przedmiotowego błędu w operacie ewidencji, był zobowiązany, zgodnie z art. z art. 24 ust. 2a pkt 1 ppkt d. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), do ujawnienia pominiętej działki ew. o dawnym nr [...],

- wskazane przez wnoszącego odwołanie postępowanie przed Sądem Rejonowym (sprawa o sygn. akt [...]), prowadzone z pozwu Gminy [...] przeciwko p. B. K., o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, zakończone wyrokiem z 14 maja 2914 r. oddalającym powództwo, nie stanowi przeszkody do korekty błędu danych ewidencyjnych przez organ I instancji.

W skardze na powyższą decyzję p. B. K. sformułował zarzuty naruszenie przepisów prawa:

- procesowego - art. 6 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie decyzji niezgodnej z prawem,

- materialnego - art. 22 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez uznanie, że organ I. instancji nie przekroczył uprawnień do wydania decyzji naruszającej normy określonej w treści tego przepisu.

Uzasadniając skargę wskazano:

- w myśl art. 6 K.p.a. organy administracyjne są uprawnione do wydawania decyzji, ale jedynie na podstawie przepisów prawa; winny zatem działać zgodnie z kompetencjami przyznanymi im przez ustawodawcę a wszelkie działania, stanowiące przekroczenie przyznanych im uprawnień, stanowią rażące naruszenie obowiązujących przepisów prawa,

- zgodnie z art. 22 ust. ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie; tym samym Starosta był organem uprawnionym do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków, wprowadzenia nowych oznaczeń nieruchomości i dokonywania podziału działek; niemniej jednak, działanie organu nie może wykraczać poza obowiązujące przepisy prawa, a w szczególności nie może naruszać prawa własności,

- zaskarżona decyzja sankcjonuje stan prawny będący efektem rozstrzygnięcia organu I. instancji; prowadzi do pozbawienia właściciela nieruchomości (Skarżącego), części nieruchomości, stanowiącej drogę, której jest właścicielem; w wyniku bowiem nabycia działki ew. nr [...], aktem notarialnym z [...] października 2010 r., stał się właścicielem całej nieruchomości, która aktualnie w ocenie organów administracyjnych stanowi dwie działki (nr [...] i [...]),

- z treści decyzji Starosty wynika, że działka ew. nr [...] (droga) ma zostać ujawniona w ewidencji, jako będąca we władaniu Gminy [...]; tym samym wskazana decyzja miałaby prowadzić do ustalenia, że nastąpiła zmiana właściciela (ze Skarżącego na Gminę [...]) w zakresie części działki ew. nr [...], która aktualnie stanowi działkę [...]; takie działanie organu narusza przepisy dotyczące prawa własności,

- zasadne jest twierdzenie, że organ ewidencyjny jest uprawniony do dokonywania zmian w oznaczeniach nieruchomości, wprowadzanie nowych numeracji, podziału działek itd.; jednak - w ramach przyznanych mu kompetencji - nie może dokonywać tych zmian w sposób dowolny; poza zakresem jego kompetencji jest bowiem modyfikacja prawa własności nieruchomości i ujawniania tych zmian w prowadzonej ewidencji, choćby ujawniony stan prawny był niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym,

- w księdze wieczystej jest ujawniona działka ew. nr [...], której właścicielem jest Skarżący; zgodnie zaś z art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U z 2013 r., poz. 707 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym; w razie zaś niezgodności między stanem prawnym nieruchomości, ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia, może żądać usunięcia niezgodności (art. 10 ustawy), pierwszeństwo zatem, co do rozstrzygania o własności prawa, ma treść wpisu ujawniona w księdze wieczystej; skuteczną i jedyną drogą do usunięcia niezgodności jest tylko i wyłącznie procesowe postępowanie sądowe; organ administracyjny nie może zatem w sposób dowolny dokonywać zmian w ewidencji gruntów, skutkujących zmianami, co do prawa i własności,

- Gmina [...] prowadziła nieudolnie postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym; wyrokiem w sprawie [...] oddalono powództwo, wskazując w uzasadnieniu między innymi, że Gmina nie udowodniła w toku postępowania, aby właścicielem nieruchomości nr [...], czy też jej części w postaci drogi, był kiedykolwiek powód; tym samym - z uwagi na fakt, że nie zostało obalone domniemanie prawdziwości wpisu dokonanego w księdze wieczystej - organ I. instancji nie mógł uznać, że właścicielem części nieruchomości (działki ew. nr [...]) jest Gmina [...]; działanie organu mogło ograniczyć się jedynie do wprowadzenia nowego oznaczenia nieruchomości i ustalenia, że aktualnie działka ew. nr [...] stanowi dwie - [...] i [...] (podział działki); treść wydanej decyzji nie mogła zawierać postanowienia, że Skarżący przestał być właścicielem części nieruchomości, gdyż organ administracyjny nie jest uprawnionym do rozstrzygania o przysługującym Stronie prawie własności nieruchomości; decyzja rozstrzygająca o takim charakterze, może zostać wydana jedynie po przeprowadzeniu postępowania przez niezawisły sąd cywilny,

- podejmowane czynności organów administracyjnych mają na celu usankcjonowanie stanu faktycznego, który według ich przekonania jest właściwy i doprowadzenia do naprawienia błędu popełnionego przez organ administracyjny podczas prowadzenia ewidencji gruntów; chcą one zatem obejść przepisy prawa z uwagi na nieudolne działania podejmowane w toku cywilnego procesu sądowego i w sposób niezgodny z prawem ujawnić w ewidencji, jako właściciela części działki, Gminę [...]; gdyby nawet stan prawny nie był zgodny z rzeczywistym, jedyną prawną drogą, skutkującą jego zmianą, jest cywilne postępowanie sądowe; w niektórych sytuacjach prawo cywilne chroni posiadacza gruntu, choćby nie był jego właścicielem; w przypadku bowiem powództwa windykacyjnego, zgodnie z treścią art. 222 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121), dalej zwanej "K.c.", przed prawem wydania części nieruchomości posiadacza chroni wykazanie, że przysługuje mu skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą; zatem - z uwagi na powyższe - spory dotyczące prawa własności mogą być rozstrzygane jedynie na drodze postępowania cywilnego; nie jest bowiem zgodne z prawem, podejmowanie w tym zakresie samowolnych decyzji przez organy administracyjne,

- co zarzutu, że organ I. instancji wznowił postępowanie administracyjne w celu stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, wskazano, że skutkiem tego wznowienia było właśnie uchylenie aktu własności ziemi z [...] grudnia 1977 r.; zdaniem Strony skarżącej wznowienie postępowania, dotyczącego aktu własności ziemi z [...] grudnia 1977 r., nastąpiło niezgodnie z przepisami prawa.

W odwiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W sprawie niesporne są wszystkie istotne fakty. Z uwagi na ich uprzednie zreferowanie za organem administracji, ponowne ich przytaczanie nie byłoby zasadne. Dość wskazać, że w ewidencji nie uwzględniono skutków prawnych wydania decyzji z [...] listopada 1978 r., w przedmiocie Aktu Własności Ziemi, zarówno, co do wyodrębnienia dwu działek z dawnej działki ewidencyjnej nr [...] ([...] i [...]) jak i wskazania w treści Aktu, że małż. K. są właścicielami jedynie działki nr ew. [...]. Skutki prawne wydania tej decyzji uwzględniono natomiast na etapie zakładania księgi wieczystej, o czym świadczy stosowny wypis i wyrys z 17 marca 1987 r.. Jednakże na etapie dokonywania wpisu związanego z przeniesieniem własności w 2010 roku do księgi złożono wypis z rejestru gruntów z 7 września 2010 r., obejmujący całą dawną działkę ew. nr [...]. Skarżący z tego wywodzi, że skutkiem tego było skuteczne przeniesienie własności całej działki nr [...] według danych uwidocznionych wówczas w ewidencji, a co najmniej stan taki należy wywodzić wobec zasady wiary publicznej ksiąg wieczystych. Podważenie natomiast domniemania zgodności stanu prawnego, ujawnionego w księdze, ze stanem faktycznym może być dokazane wyłącznie w trybie postepowania przed sądem powszechnym. Przy tym, było prowadzone stosowne postępowanie i zakończyło się oddaleniem powództwa Gminy (sprawa o sygn. akt [...]).

Stanowisko Strony skarżącej można, więc sprowadzić do następującego stwierdzania. Być może dane odzwierciedlone w ewidencji nie odpowiadają stanowi prawnemu. Nie można jednak doprowadzić do stanu zgodności w ramach procedur dotyczących prowadzenia ewidencji – dokonywania stosownych zmian w tej ewidencji - z uwagi na rękojmie wiary publicznej ksiąg wieczystych. Ewentualna zmiana może dotyczyć wyłącznie ujawnienia w ewidencji dwu działek, lecz ze wskazaniem dla obu dotychczasowego właściciela.

Pogląd ten nie jest trafny.

Obowiązek usuwania błędnych wpisów wynika z treści normatywnej, przywołanego przez organ administracji, art. 24 ust. 2a lit. d. ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, nakładającego obowiązek wprowadzania z urzędu zmian w razie wykrycia błędnych informacji, jak i zasad wyrażonych w § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2015 r. poz. 542). W istocie nie budzi wątpliwości jest w sprawie, że nie jest zgodna ze stanem rzeczywistym zawarta uprzednio w ewidencji informacja o istnieniu jednej działki – oznaczonej dotąd nr [...] – oraz, to jakoby właścicielem tej działki o wskazanych w ewidencji granicach był Skarżący – co miałoby wynikać z przeniesienia na niego własności w 2010 roku. Dane w ewidencji nie uwzględniają skutków prawnych, pozostającego nadal w obiegu prawnym, ostatecznego orzeczenia administracyjnego – Aktu Własności Ziemi z [...] listopada 1978 r. Skutki jego wydania winny były być ex lege uwzględnione w ewidencji (art. 15 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych), przy czym - jak ustalił organ – sporządzona była stosowna dokumentacja podziałowa - operat uwłaszczeniowy a istnienie obu działek zaznaczono na części graficznej (szkic) i opisowej (k. 24 i 25 akt adm.). Ewidencja odzwierciedla z kolei jedynie określone zdarzenia prawne – tu, zaistniały w następstwie ostatecznego orzeczenia, podział działki ew. nr [...]. Ujawnienie ich ma charakter wyłącznie deklaratoryjny.

Generalnie ustalenie tego rodzaju sytuacji obligowało organ administracji do dokonania zmian w ewidencji w celu dostawania danych ewidencyjnych do stanu rzeczywistego, tak, aby odzwierciedlały one stan prawny gruntów – co do granic nieruchomości (w tym ujawnienia skutecznie wydzielonych działek) oraz odnotowania praw własności, w zakresie w jakim pozwalają na to, dostępne dla organu, dane.

Kluczowe znacznie ma podnoszona w skardze wątpliwość, jakie skutki prawne przepisywać należy temu, że aktualnie, w stosownej księdze wieczystej, jako właściciel działki oznaczonej ew. nr [...] ujawniony jest Skarżący a granice tej działki w dotychczasowej ewidencji, odpowiadają granicom całej dawnej działki nr [...] - przed podziałem.

Wbrew stanowisku skarżącego okoliczność ta nie może być przeszkodą dla wprowadzenia stosownych zmian w ewidencji. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych dotyczy bowiem jedynie praw ujawnionych w księgach (art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) np. własności działki, nie zaś odnotowanego w księdze oznaczania w ewidencji określonym numerem i stosownymi granicami. Sam fakt, że dana działka, dla której założono księgę wieczystą, stała się następnie przedmiotem obrotu nie skutkuje wyłączeniem możliwości weryfikacji, w ramach procedur przewidzianych dla ewidencji, stosownych oznaczeń czy nawet granic nieruchomości, gdy wiąże się to z oczywiście wadliwym odwzorowaniem ilości istniejących działek.

To dane z ewidencji (katastru), dotyczące oznaczenia nieruchomości, są wiążące, jako element informacji zawartych w księgach wieczystych, co wynika z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, przy czym - elementem oznaczenia - jest stosowna mapa ewidencyjna, uwidaczniająca grancie i opis – tak § 28 ust. 1 i 2 oraz § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. Nr 102, poz. 1122 ze zm.). Nie można przyjąć, że ewentualne wadliwe dane z ewidencji, np. w następstwie nie ujawnienia skutków prawnych ostatecznych orzeczeń, a mające wpływ na opis granic nieruchomości, mogą być zwalczane tylko przed sądami powszechnymi, w ramach sporów o prawa własności, co do części nieruchomości. W tym zakresie wywody skargi są chybione. Nie jest kwestionowane, że w akcie notarialnym, stanowiącym podstawę ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej, błędnie wskazano, jakoby dawnej działce ew. nr [...] odpowiadała późniejsza działka nr [...]. Potwierdzają to także okoliczności sprawy, jak fakt dokonania skutecznego podziału w następstwie decyzji uwłaszczeniowej, jak i różnica, co do przebiegu granic obu nieruchomości. Nie sposób uznać, aby tego rodzaju wadliwe zapisy w akcie notarialnym mogły rodzić skutki prawnorzeczowe, gdy chodzi o przejście własności nieruchomości – nabycie własności dwu istniejących faktycznie działek, nieujawnionych w ewidencji (uprzednio oznaczonych nr [...] i [...]) w granicach zewnętrznych, zamieszczonej w ewidencji nieistniejącej od czasu podziału działki oznaczonej później nr [...], czy też, aby tego rodzaju błędy mogły być podważane jedynie przed sądami powszechnymi. Kwestie ewentualnych ustaleń, jakie są granice nieruchomości opisanej, jako jedna działka ewidencyjna, objętej daną księgą wieczystą oraz właściwego jej oznaczenia numerycznego, pozostają w gestii organów administracji, prowadzących ewidencję zaś legalność ich działań jest kontrolowana w trybie skargowym przez sądy administracyjne. Przeciwny pogląd oznacza potrzebę uznania, jakoby wprowadzenie jakichkolwiek zmian do ewidencji, co do oznaczeń działek czy ich cech (powierzchnia, przebieg granic) dla nieruchomości objętych księgami wieczystymi wymagał uruchomienia stosownej procedury przed sądami powszechnymi. Wniosek taki byłby oczywiście niezasadny, wobec wskazania wprost przez prawodawcę na możliwość modyfikowania wadliwych wpisów w ewidencji, nie wyłączając z tej problematyki kwestii granic czy powierzchni działek ewidencyjnych o ile zostaną stwierdzone oczywiste błędy.

Odnotować wypada, że w skardze nie kwestionowano generalnie możliwości ujawnienia w ewidencji dwu działek, nie podważając faktu ich powstania w następstwie konstytutywnej decyzji – Aktu Własności Ziemi z [...] listopada 1978 r., mocą, którego przypisano także prawo własności jedynie części wcześniejszej działki ew. nr [...]. Skarżący wywodził jednak, że obecnie, jako właściciela obu ([...] i [...]) należało wskazać osobę wymienioną w księdze wieczystej dla działki ew. nr [...]. Pogląd ten byłby trafny gdyby nie to, że z nie podważanych zresztą w skardze ustaleń organu wynikało, że księga wieczysta obejmowała (obok szeregu innych działek) tylko jedną z istniejących od czasu podziału działki nr [...] (w 1978 roku) z dwu działek. Została ona w istocie założona jedynie dla działki nr ew. [...], co potwierdza zresztą wskazywany w niej pierwotnie numer oraz wypis i wyrys z 17 marca 1987 r. W późniejszym czasie - poza przeniesieniem własności w 2010 roku, co nie mogło skutkować zmianą zakresu uprawnień prawnorzeczowych - nie odnotowano zdarzeń, które pozwalałby na uznanie, że granice nieruchomości, dla której była prowadzona księga wieczysta (działka nr [...]) uległy zmianie. W szczególności zdarzeniem takim nie może być załączenie wypisu z 7 września 2010 r., który nie korzysta z żadnej rękojmi a niewątpliwie odzwierciedlał stan prawny, gdy chodzi o istnienie działek, niezgodny z rzeczywistością, ani błędna konstatacja w akcie notarialnym, jakoby działka ew. nr [...] odpowiadała działce [...]. Faktycznie – jak ustalił prawidłowo organ - od 1978 roku istniały na danym obszarze dwie działki – co nie było ujawnione w ewidencji. Wpis w tym zakresie nie ma charakteru konstytutywnego. W tej sytuacji uprawnione było stanowisko organu ze księga wieczysta dotyczy w istocie jedynie działki, uprzednio oznaczonej nr [...] – a więc fragmentu terenu oznaczonego dotąd w ewidencji, jako działka [...]. Księga nie zawiera przy tym żadnych informacji, co do osoby właściciela dawnej działki ew. nr [...] (po ujawnieniu podziału – [...]). Stąd, orzekając decyzją o odnotowaniu w ewidencji istnienia działki (nie było możliwe dokonanie tego w drodze czynności materialnotechnicznej, gdyż nie zachodziła żadna z przesłanek z art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne), organ nie miał postaw do wpisania danych dotyczących jej właściciela. Jak bowiem prawidłowo ustalono, prowadzona księga wieczysta dotyczy faktycznie działki oznaczonej po ujawnieniu nr [...] nie zaś nieistniejącej w istocie (od czasu podziału) – oznaczonej dotąd nr [...]. Działka o takich granicach, po dokonaniu podziału w 1978 roku, nie istniała, co zostało odnotwane w ewidencji dopiero obecnie, czym usunięto ewidentny błąd.

Chybione są zarzuty skargi w zakresie, w jakim uzasadnia się je tym, że zmiany w ewidencji nie mogą dotyczyć praw własności. Teza ta jest jednolicie prezentowana w orzecznictwie i nie była kwestionowana przez organ administracji. Należy wskazać jednak, że w następstwie zmiany nie doszło do ingerencji w prawa własności skarżącego. Brak bowiem podstaw do twierdzenia, aby prawa tego rodzaju przysługiwały kiedykolwiek skarżącemu (jego poprzednikom prawnym) w stosunku do powstałej w 1978 roku a odnotowanej dopiero obecnie działki ew. nr [...]. Jak wskazano, rękojmia ksiąg wieczystych nie obejmuje natomiast danych dotyczących powierzchni, przebiegu granic działki, czy jej oznaczania numerycznego. W tym zakresie wiążące są dane z ewidencji (art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne). O ile na jakimś etapie zamieszczono w niej błędne dane w tym zakresie (jak w danym przypadku) stosowne informacje w księgach mogą być zweryfikowane w następstwie dokonania właściwych zmian w ewidencji. Dane te wprowadzane są potem następczo do ksiąg wieczystych (art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Jeszcze raz trzeba podkreślić, że - wbrew wywodom skargi - w następstwie orzeczenia, utrzymanego w mocy skarżonym aktem, w ewidencji nie uwidoczniono Gminy [...], jako właściciela ujawnionej działki ew. nr [...], lecz jedynie jako władającego.

Odnosząc się do szczegółowych zarzutów skargi należy wskazać, że są chybione z następujących przyczyn:

- nie naruszono art. 22 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, który wskazuje na starostę, jako właściwego do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, przepis ten materialnie nie zakreśla zakresu kwestii, które mogą być przedmiotem orzekania, gdy chodzi o dokonywanie zmian w ewidencji a było to w istocie przedmiotem sporu w danej sprawie,

- zasadnie utrzymano w mocy decyzje organu I. instancji, gdyż dokonanie zmiany w ewidencji było zasadne – nie chybiono art. 6 ani 138 § 1 pkt 1 K.p.a.,

- dla sprawy nie ma przesądzającego znaczenia wynik postępowania przed sądem powszechnym (sygn. akt [...]), gdzie - co przywołuje Skarżący – oddalono powództwo Gminy; brak wykazania w postępowaniu przed Sądem, że Gmina jest właścicielem fragmentu terenu, oznaczonego dotychczas, jako działka ew. nr [...], nie podważa ustaleń organu właściwego do spraw ewidencji, że faktycznie - w światle dokumentów nieujawnionych dotąd w ewidencji - na danym obszarze istnieją dwie działki a skarżący – w świetle dostępnych dokumentów – dysponuje uprawnieniami tylko do jednej z nich; tylko w tym zakresie działa rękojmia wiary publicznej księgi wieczystej, która została założona właśnie tylko dla jeden z działek - nr [...] (obecnie po ujawnieniu w ewidencji – [...]); zauważyć wypada ponownie, że gdy chodzi o działkę ew. nr [...], jako jej właściciela nie wpisano z mocy kwestionowanej decyzji Starosty gminy [...]; natomiast sąd powszechny trafnie zauważył w uzasadnieniu, że przedmiotem przed nim sporu nie mogą być kwestie prawidłowego odnotowania działek w ewidencji i ich oznaczeń,

- bezzasadne jest przywoływanie w skardze treści art. 222 K.c., kwestionowana decyzja nie ogranicza prawa faktycznego właściciela do ochrony przed pozbawieniem władania, czy innym naruszeniem prawa do rzeczy; w ewidencji zasadnie właściciel działki ew. nr [...] nie został ujawniony, z uwagi na brak aktualnych danych w tym zakresie,

- kwestia legalności decyzji z [...] listopada 1978 r., którą uchylono decyzję z [...] grudnia 1977 r. pozostaje poza granicami niniejszej sprawy; istotne jest pozostawanie w obrocie Aktu Własności Ziemi z [...] listopada 1978 r.; można jedynie wskazać, że - wywodząc w skardze jakoby uchylenie Aktu z 1977 roku było niedopuszczane - przywołano regulacje nieobowiązujące jeszcze na dzień wyeliminowania go z obrotu prawnego (rok 1978).

Sąd nie spostrzegł także z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za wyeliminowaniem go z obrotu prawnego.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak sentencji.