Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1070/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 i art. 30
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi ,,A" Spółka Jawna na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia 14 maja 2015 r. nr 100000/71/103/2015/RED w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 15 stycznia 2015 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek "A" Spółka Jawna E.W. i spółka o umorzenie składek za okres od lutego 2013 r. do listopada 2014 r. oraz powstałych z tego tytułu odsetek, kosztów upomnień i kosztów egzekucyjnych.

W uzasadnieniu złożonego wniosku jako jedną z przyczyn powodujących trudną sytuację firmy wskazano pożar, który miał miejsce w dniu 5 stycznia 2013 r. Z tego powodu firma poniosła straty szacowane na ok. 400.000,- zł.

W dalszej części pisma poinformowano, że prowadzona działalność opiera się na ścisłej współpracy z firmą "B" sp. z o.o. w P. Polega ona między innymi na całokształcie obsługi produkcji opakowań drewnianych poprzez wynajem budynków, hal produkcyjnych oraz maszyn, jak i bezpośrednią obsługę prac związanych z produkcją palet, wykonywaną przez zatrudnionych pracowników w spółce jawnej. Dlatego też pogorszenie sytuacji wskazanej spółki z o.o. odbija się na kondycji finansowej spółki jawnej.

Jako kolejny czynnik powodujący złą kondycję finansową spółka wskazała wycofanie się wskazanej firmy z Belgii ze współpracy ze spółką z o.o. oraz inwestycję rozpoczętą w roku 2009, która polegała na rozbudowie firmy "A". Inwestycja ta miała być finansowana w części ze środków pomocowych Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Jednak w związku z prowadzoną kontrolą, Agencja Rozwoju [...] wstrzymała wypłatę środków, wobec czego inwestycję dokończono dzięki własnym środkom finansowym oraz zaciągniętemu kredytowi. Kolejnym czynnikiem, który zdaniem wnioskodawcy uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej w sposób rentowny są trudności związane z zakupem surowca drzewnego.

Wnioskodawca wskazał, że w związku z trudną sytuacją spółka zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy w P. o umorzenie podatku od nieruchomości. Ponadto podano, że w firmie znajdują zatrudnienie osoby bezrobotne, między innymi w ramach umów z Powiatowym Urzędem Pracy w K.

Wraz z powyższym wnioskiem złożono następujące dokumenty : (1) pismo/ załącznik z 12 stycznia 2015 r. - podpisane przez głównego księgowego, (2) potwierdzenie przekazania terenu, obiektu lub mienia objętego działaniem ratowniczym z dnia 5 stycznia 2013 r., (3) pismo z dnia 22 stycznia 2013 r. skierowane do Burmistrza Miasta i Gminy w P., (4) obroty i salda konta bankowego z 9 stycznia 2015 r., (5) harmonogram rzeczowo - finansowy realizacji projektu w 2009 r., (6) pismo z dnia 23 września 2009 r. z Agencji Rozwoju [...] S.A., (7) umowa kredytu w Banku [...] z dnia 30 września 2009r., (8) sprawozdania finansowe za lata 2011 - 2013/ w tym bilanse i rachunki zysków i strat/, (9) pismo z dnia 5 stycznia 2015 r. skierowane do Burmistrza Miasta i Gminy w P., (10) wyciąg (historia rachunku) z rachunku bankowego w [...] S.A., (11) zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia 31 października 2014 r. i 17 grudnia 2014 r., (12) informacje o stanie rachunków, lokat i kredytów w banku [...] S.A., (13) aneks z dnia 23 lipca 2009 r. do umowy do dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007 - 2013, (14) umowa o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007 - 2013, (15) oświadczenie banku (Bank [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w G.) z 15 grudnia 2014 r., (16) wniosek do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia 21 stycznia 2013 r. wraz z korespondencją w sprawie zwiększenie zakupu drewna, (17) umowa sprzedaży drewna z dnia 26 maja 2014 r., (18) umowa sprzedaży drewna z 6 grudnia 2013 r., (19) umowa sprzedaży drewna z dnia 9 czerwca 2014r., (19) miesięczna struktura zatrudnienia za styczeń (data wydruku: 12 stycznia 2015 r.), (20) umowy z Powiatowym Urzędem Pracy w K. z dnia 14 grudnia 2012 r. i 13 maja 2013 r.

W odpowiedzi na pismo ZUS z dnia 3 lutego 2015 r. spółka przy piśmie z dnia 16 lutego 2015 r. złożyła następujące dokumenty : (1) pismo przewodnie z 12 lutego 2015 r., (2) oświadczenie przedsiębiorcy o nieotrzymaniu pomocy publicznej de minimis, (3) zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w K. o pomocy de minimis udzielonej dnia 13 maja 2013 r., (4) zaświadczenie o pomocy de minimis wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy P., (5) formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, (6) karta - podstawowy wykaz dokumentów/ulgi i umorzenia/, (7) oświadczenie o stanie majątkowym osoby prawnej, (8) wykaz środków trwałych, (9) formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis.

Decyzją z dnia 20 marca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1-3 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121, dalej jako "u.s.u.s."):

- odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika, tj. składek na : ubezpieczenia społeczne za okres od lutego 2013 r. do listopada 2014 r. w łącznej kwocie 81.368,22- zł, Fundusz Pracy i FGŚP za okres od kwietnia do sierpnia, październik, grudzień 2013 r. w łącznej kwocie 787,48 zł,

- odmówił umorzenia odsetek naliczonych na dzień wpływu wniosku, tj. 15 stycznia 2015 r. od składek w części finansowanej przez i ubezpieczonych nie będących płatnikami tych składek w wysokości 7.379,- zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności składek, gdyż spółka jest właścicielem nieruchomości i ruchomości. Nadto nie zostało zakończone postępowanie egzekucyjne. Z uwagi na powyższe, w sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

W dniu 14 kwietnia 2015 r. do Prezesa ZUS wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, że przy wydawaniu decyzji nie wzięto pod uwagę wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a szczegółowo opisanych we wniosku. Spółka ponownie podniosła fakt pożaru, który wybuchł w firmie, co było wydarzeniem nadzwyczajnym, nieprzewidzianym i niezawinionym. Zdaniem wnioskodawcy przyczyna ta zasługuje na uwzględnienie jako wyjątkowa, tym bardziej że pożar spowodował poważne zakłócenia w produkcji zakładu oraz niemożność realizowania należności związanych z funkcjonowaniem zakładu.

Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 83 ust. 4, art. 28 ust. 1 - 3 i art. 32 u.s.u.s. oraz w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "K.p.a.") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję ZUS z dnia 20 marca 2015 r.

Organ zaakcentował, że w decyzji z dnia 20 marca 2015 r. wskazano, iż w związku z aktualnym stanem rzeczy nie jest możliwe podjęcie decyzji zgodnie z wnioskiem spółki oraz w sposób wyczerpujący wskazano przyczyny odmowy umorzenia. Dodatkowo organ wyjaśnił, że należności uboczne, pochodne od należności głównych (składka) podlegają identycznym rygorom w zakresie ich umorzenia, co wspomniane należności główne, a więc w ich ewentualne umorzenie (tutaj : odsetek za zwłokę i kosztów upomnienia) uzależnione jest od potwierdzenia faktu całkowitej nieściągalności.

Biorąc pod uwagę okoliczność, że wobec spółki prowadzona jest egzekucja administracyjna, istnieje możliwość uzyskania zaległych należności z tytułu składek. Dodatkowo wskazano, że odsetki za zwłokę finansuje w całości płatnik, zgodnie z postanowieniami art. 24 ust. 9 u.s.u.s., bowiem ustawodawca uznał, że to płatnik odpowiada za terminowe opłacanie składek, dlatego też na nim spoczywa obowiązek finansowania w całości odsetek za zwłokę. Ponadto, przedmiotowe zobowiązania spółki z tytułu składek, powstały stosunkowo niedawno, gdyż w latach 2013 - 2014, a prowadzone postępowanie egzekucyjne zawiesza bieg terminu przedawnienia. Organ stwierdził, że obowiązkiem ustawowym Zakładu jest wykorzystanie wszystkich instrumentów prawnych z zakresu przymusowego dochodzenia zaległych należności składowych.

Organ przytaczając treść art. art. 28 ww. ustawy, wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie można jeszcze stwierdzić stanu całkowitej nieściągalności, gdyż w sprawie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne mające na celu realizację przedmiotowych wierzytelności składkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r. V SA/Wa 969/09)

Dodatkowo ZUS uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie przywołał wyroki: NSA z dnia 28 marca 2012 r. II GSK 266/11, WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2009 r. sygn. V SA/Wa 40/09, WSA w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r. I SA/Ke 80/12.

Organ wyjaśnił, że w kontekście art. 28 u.s.u.s., do składek (należności główne) finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, nie stosuje się art. 28 i 29 u.s.u.s., co wynika wprost z postanowień art. 30 tej ustawy. Składki (tj. należności główne) finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek na dzień 15 stycznia 2015 r. wynosiły 57.021,22 zł (FUS) i 35.493,29 zł (ubezpieczenie zdrowotne).

Wyżej wymienione składki, jak wskazano, finansują ubezpieczeni niebędący płatnikami składek, a spółka jako płatnik nie przekazała ich do Zakładu w terminach i wysokości wskazanej w przywoływanej ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. W zakresie składek (tj. należności głównych) finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek Zakład nie posiada żadnych możliwości decyzyjnych.

Organ wskazał, że należności z tytułu składek finansowanych przez spółkę jako płatnika za osoby ubezpieczone niebędące płatnikami składek wynosiły na dzień 15 stycznia 2015 r.: 4.793,- zł (FUS) i 2.586,- zł (ubezpieczenie zdrowotne) - z tytułu odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek (powyższe odsetki finansuje jednak spółka, jako płatnik, zgodnie z postanowieniami art. 24 ust. 9 u.s.u.s., bowiem ustawodawca uznał, że to płatnik odpowiada za terminowe opłacanie składek, dlatego też na nim spoczywa obowiązek opłacenia całości odsetek za zwłokę), 75.107,62 zł z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych i 698,28 zł z tytułu składek na FP i FGŚP oraz ponadto należności z tytułu odsetek od wskazanych powyżej składek na FUS (tj. 6.191,- zł) i na FP i FGŚP (66,- zł) finansowanych przez spółkę za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Do pokrycia pozostają tez koszty upomnienia.

Należności składkowe finansowane przez spółkę z tytułu ubezpieczenia społecznego ubezpieczonych niebędących płatnikami składek mogłyby zostać umorzone, jak wskazano już powyżej, wyłącznie w przypadku całkowitej nieściągalności, która jest obecnie wyłączona. W przypadku należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika z tytułu ubezpieczenia społecznego osób niebędących płatnikami składek, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje instytucji swobodnego uznania administracyjnego w przypadku, gdy nie stwierdzono stanu całkowitej nieściągalności, co oznacza, że w sytuacji braku zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności Zakład nie może dokonać umorzenia należności składkowych dotyczących ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, (zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 18 października 2012 r. II GSK 1322/11).

W zakresie należności z tytułu składek ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie istnieje więc zasada tzw. luzu decyzyjnego (swobody decyzyjnej) w przypadku braku stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności.

Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), gdyż przedmiotowe należności składkowe nie dotyczą ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa oraz słusznego interesu skarżącej poprzez:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 105 § 1 i 2, art. 7 i art. 8 K.p.a. przez bezzasadne uznanie, że zachodziły podstawy do umorzenia postępowania, a wobec tego do utrzymania decyzji ZUS w tej sprawie oraz przez nierozważenie słusznego interesu skarżącej jako strony,

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 u.s.u.s. przez błędną interpretację i niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji uznanie zarzutów skarżącej za bezzasadne.

Strona skarżąca wskazała, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, jak również z dokonaną przez niego wykładnią przepisów pomimo obszernych wywodów zaprezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wbrew stanowisku ZUS, przedstawiona przez skarżącą sytuacja daje podstawy do stwierdzenia, że Przedsiębiorstwo jest w stanie niewypłacalności, a odmowa umorzenia zaległych należności doprowadzi je do upadłości.

Spółka wyjaśniła, że przepis art. 7 k.p.a., na który ZUS się powołuje, nakazuje uwzględnić istotny i słuszny interes stron. Wprawdzie przepis ten zawiera także nakaz uwzględnienia interesu społecznego, ale nie można kierować się założoną a priori hierarchią tych interesów.

Strona powołując się na wyrok z dnia 18 listopada 1993 r., gdzie Sąd Najwyższy podkreślił, że w państwie prawa nie ma miejsca na mechanicznie i sztywno pojmowaną nadrzędność interesu ogólnego nad interesem indywidualnym, a do tego sprowadza się argumentacja przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Granicą uwzględnienia słusznego interesu strony jest wprawdzie zaistnienie kolizji z interesem społecznym, co obszernie ujmowano w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale stanowiska zawarte w tych orzeczeniach przyznają priorytet słusznym interesom strony. Dlatego niezasadne jest eksponowanie, że przeciwko skarżącej prowadzone jest administracyjne postępowanie egzekucyjne. Organ ZUS nie zastanawiał się jaka jest i jaka będzie efektywność tego postępowania. Skarżąca w toku postępowania wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że praktycznie możliwości zaspokojenia przedmiotowych należności są znikome. Natomiast za słusznością interesu strony przemawiają: rodzaj działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorstwo, zapotrzebowanie rynkowe na tę działalność, zapewnienie miejsc pracy i pozytywne prognozy na przyszłość. Te kwestie nie były przedmiotem rozważań przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Nie rozważono też w dostatecznym stopniu dokumentów dotyczących sytuacji finansowej na przestrzeni lat poprzednich.

W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne.

Materialnoprawną podstawą umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzjach art. 28 u.s.u.s.

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w treści wskazanego przepisu daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 cytowanej ustawy, przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

O ile regulacja powyższa, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, omawiana ustawa przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę) pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b, aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Działając na mocy powyższego upoważnienia Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), w którym to rozporządzeniu zawarta została zasada (§ 3 ust. 1), że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny (...)

Jednakże jak słusznie zauważył organ II instancji w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ww. rozporządzenia, gdyż przedmiotowe należności składkowe nie dotyczą ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek.

Stanowiąc takie materialnoprawne podstawy do orzekania w sprawie umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (także odsetek za zwłokę jako należności pochodnej), co dokonać się winno na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, kompetencję do tego orzekania ustawa o systemie o ubezpieczeń społecznych powierzyła, jak to wynika nie tylko z powołanego wyżej przepisu art. 28 ust. 1, ale także z przepisu art. 83 ust. 1, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.

W przedmiotowej sprawie organy stwierdziły brak przesłanek uzasadniających umorzenie należności skarżącej. Ustaleń tych dokonały w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania. W związku z tym zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7 i 80 k.p.a., a w konsekwencji przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 u.s.u.s. są niezasadne.

Oceniając postępowanie organu należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 k.p.a., której rozwinięciem jest przepis art. 77 § 1 tej ustawy. Zgodnie z powyższą zasadą organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Sąd stwierdził, że organ sprostał stawianym mu wymaganiom. Kwestią pierwszorzędną dla uruchomienia postępowania w sprawie umorzenia zaległości jest ustalenie czy w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności. Zdaniem Sądu, organy w sposób prawidłowy ustaliły, że przesłanka całkowitej nieściągalności nie zachodzi. Co w sprawie nie jest sporne, postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec strony skarżącej nie zostało zakończone. Powyższe oznacza, że nie zostały wykorzystane wszystkie możliwości wyegzekwowania zaległych składek.

Ponadto, dla domagania się umorzenia należności z tytułu składek nie wystarczy wykazanie choćby jednej z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. Jeżeli bowiem zaistnieje już tylko jedna niespełniona przesłanka, spośród wymienionych w powołanych wyżej przepisach, stanowi to przeszkodę dla wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności składkowych stosownie do przepisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (zob. tezę wyroku NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 914/08).

Jeżeli zaistnieje już tylko jedna niespełniona przesłanka, spośród wymienionych w powołanych wyżej przepisach, stanowi to przeszkodę dla wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności składkowych, stosownie do przepisu art. 28 ust. 2 ustawy. Przesłanką uniemożliwiającą uwzględnienie wniosku skarżącej, jak to niewadliwie ustaliły organy, jest niezakończenie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego.

Wskazania wymaga również, że zasada załatwiania spraw przy uwzględnieniu interesu społecznego, o której mowa w art. 7 k.p.a., nie ma zastosowania do umorzenia należności ZUS w sytuacjach, w których nie występuje całkowita nieściągalność składek w świetle art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Wówczas mamy do czynienia z tzw. decyzją związaną w przedmiocie odmowy umorzenia należności ZUS, nie zaś z decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego w przedmiocie umorzenia wspomnianych należności, gdyż wydanie takiej decyzji nie wchodzi w grę, bowiem naruszałaby ona prawo materialne. Kwestia uznania administracyjnego byłaby aktualna dopiero wówczas, gdyby w sprawie została ustalona całkowita nieściągalność należności ZUS wobec skarżącej, w rozumieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a taka zaś sytuacja nie miała miejsca.

W ocenie Sądu uznać należało, że umorzenie zaległych składek byłoby przedwczesne. Zatem decyzji ZUS nie można przypisać cech dowolności bowiem została oparta na zgromadzonym w sposób kompletny materiale dowodowym, który następnie został szczegółowo przeanalizowany.

Należy zauważyć, że ustawowym obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania.

Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych należności, to negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie nie może być uważane za dowolne.

Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, że każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości lub z wnioskiem o rozłożenie należności na raty w myśl art. 28 u.s.u.s., bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu.

Skład Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego

Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.