Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3395/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. art. 174 pkt 1 i 2, art. 176, art. 183 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 pkt 20, art. 2 pkt 35a, art. 2 pkt 57, art. 64 ust. 1, 2, 4 i 9, art. 64d ust. 9, art. 66 ust. 5, art. 140aa ust. 1, art. 140aa ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 140ab ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2015 poz 305
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S.A. w Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1464/15 w sprawie ze skargi A. S.A. w Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S.A. w Ś. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 marca 2016 r. oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

W dniu [...] września 2014 r. w miejscowości N. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli trzyosiowy samochód ciężarowy marki Renault o nr rej. [...], którym wykonywano przejazd drogowy z ładunkiem odpadów (ubocznych produktów zwierzęcych), stanowiących ładunek podzielny w imieniu A. S.A. w Ś. (dalej: skarżąca, spółka).

Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany samochód ciężarowy przekroczył dopuszczalny nacisk na podwójnej osi napędowej oraz przekraczał dopuszczalną masę całkowitą trzyosiowego samochodu ciężarowego.

Pojazd zważono dwukrotnie, a za podstawę do wyznaczenia wielkości przekroczeń dopuszczalnych norm przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

– nacisk na podwójnej osi napędowej 24,05 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę)

– przekroczenie o 5,05 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 26,58%),

– rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego – 33,2 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) – przekroczenie o 7,2 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 27,69%),

– podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W dniu [...] stycznia 2015 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję administracyjną o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Podstawą rozstrzygnięcia organ I instancji uczynił: przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o wymiarach zewnętrznych, masie całkowitej i naciskach osi odpowiadających zezwoleniu kategorii VII z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego niż ładunek niepodzielny.

Decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 – dalej p.r.d.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 460 – dalej u.d.p.), § 3 ust. 1 pkt 7, § 5 ust 1 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2015 r. poz. 305) utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r.

Organ wyjaśnił, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] kwietnia 2014 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych: [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu z datą ważności do dnia [...] grudnia 2014 r. dla wagi o nr [...] i do dnia [...] października 2014 r. dla wagi o nr [...].

W ocenie organu II instancji zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Główny Inspektor Transportu Drogowego za błędną organ uznał argumentację strony, że to nie ona była podmiotem wykonującym przejazd, lecz kierowca.

Organ podkreślił, że jak stanowi art. 2 pkt 55 p.r.d., rzeczywista masa całkowita to masa pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób. Natomiast rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych w § 3 pkt 9 wskazuje, iż sumaryczna masa pojazdu oznacza sumę obciążeń wszystkich osi pojazdu otrzymaną poprzez ważenie pojazdu przez najeżdżanie kolejnymi osiami lub częściami pojazdu na ten sam pomost wagi. Pojęciem "rzeczywistej masy pojazdu" posłużył się również ustawodawca w treści ww. kategorii zezwoleń. Zdaniem organu "sumaryczna masa pojazdu" (na którą zwraca uwagę strona) to nic innego jak właśnie rzeczywista masa pojazdu, uzyskana poprzez sumowanie wyników nacisków poszczególnych osi pojazdu.

W ocenie organu odwoławczego na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut, że karę pieniężną wymierza się jedynie w przypadku stwierdzenia przejazdu po drogach publicznych więcej niż jednego pojazdu nienormatywnego. Organ odwoławczy nie dopatrzył się też przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d.

Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na tę decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz.1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.

Odwołując się do przepisów art. 2 pkt 35a p.r.d., art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., art. 140aa ust. 1 i 3 p.r.d. oraz art. 41 ust. 1 u.d.p. Sąd I instancji wskazał, że zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu – po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu. Wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t zostały ustalone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr [...] została zaliczona do dróg, po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że kontrolowany pojazd był nienormatywny już z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej samochodu ciężarowego o 7,2 t, tj. przekroczenie dopuszczalnej wartości o 27,69%. W tej sytuacji dla ukarania skarżącej spółki bez znaczenia pozostaje kwestionowana przez nią możliwość nałożenia kary pieniężnej przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej.

Ponieważ w niniejszej sprawie wykonywany był przewóz ładunku podzielnego (uboczne produkty zwierzęce) zgodnie z treścią art. 64 ust. 2 p.r.d. nie było możliwe uzyskanie zezwolenia na taki przejazd. Zgodnie natomiast z art. 140ab p.r.d. w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Sąd I instancji stanął na stanowisku, że procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, tj. SAW 10C/II, była dokonana przez kompetentne organy, a jej wyniki są w pełni wiarygodne. W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie świadectwa legalizacji wag użytych w sprawie, z których wynika, iż są one wagami II13 klasy dokładności przy czym wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg w przypadku tego rodzaju wag. W załączniku do Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz.U. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż w największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę. Obowiązek taki nie wynikał z żadnego przepisu, został zastosowany na podstawie wewnętrznego zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego.

Ponadto na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 4 marca 2014 r. pełnomocnik organu wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci instrukcji obsługi wagi SAW 10 C/II, świadectwa homologacji i ekspertyzy stwierdzającej dopuszczalność użycia przedmiotowych wag do dokonywania pomiarów. Sąd postanowił przeprowadzić dowód uzupełniający ze wskazanych dokumentów. W ocenie Sądu potwierdzają one, że za pomocą wag SAW 10 C/II dopuszczalne jest dokonywanie pomiaru nacisku osi pojazdu jak i jego masy całkowitej.

Sąd I instancji uznał za bezzasadne zarzuty skargi, że aby mówić o pojeździe nienormatywnym musi dojść do przeciążenia co najmniej dwóch osi oraz, że zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem w wyniku kontroli stwierdzono przejazd jednego pojazdu nienormatywnego, gdy tymczasem w treści art. 140aa ust.1 p.r.d., mowa jest o "pojazdach nienormatywnych". W ocenie Sądu I instancji również strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd, którym był A. S.A.

Sąd I instancji wskazał też, że skarżąca nie wykazała przesłanki uwolnienia od odpowiedzialności przewoźnika w postaci dołożenia należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, w związku z czym organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji, wydając w niniejszej sprawie sporne decyzje administracyjne, nie naruszyły art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła skarżąca żądając jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania.

Zarzuty skargi kasacyjnej obejmowały:

naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania tzn. art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nierozpatrzenie wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, co spowodowało, iż sprawa nie została rozstrzygnięta w jej całokształcie oraz w jej granicach;

naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu materialnego, tzn. art. 2 pkt 35a p.r.d. poprzez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy przejawiające się uznaniem, iż pojazd będący przedmiotem postępowania wypełniał zapisaną w tym przepisie definicję pojazdu nienormatywnego;

naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu materialnego zapisanego pod lp. 7 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do p.r.d., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy przejawiające się uznaniem, że będący przedmiotem kontroli pojazd wypełniał parametry odpowiednie dla zezwolenia kategorii VII;

naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu materialnego tzn. art. 140 aa ust. 1 p.r.d., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się utrzymaniem w mocy nałożonej kary administracyjnej za przejazd jednym pojazdem nienormatywnym;

naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu materialnego tzn. art. 140 aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się uznaniem strony skarżącej kasacyjnie za podmiot wykonujący przejazd;

naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania tzn. art. 134 § 1 p.p.s.a., przejawiające się błędnym przyjęciem przez Sąd I instancji, iż za pomocą wag SAW 10C można wyznaczyć rzeczywistą masę całkowitą pojazdu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie przytoczonych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym, co oznacza, że sposób ujęcia jej zarzutów wyznacza granice rozpoznawania sprawy kasacyjnej. Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie autora skargi kasacyjnej zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną w przedstawionym wyżej zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie opiera się ona na usprawiedliwionych podstawach, wobec czego podlega oddaleniu.

W zakresie naruszenia przepisów postępowania skarga kasacyjna zawiera jedynie zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. uzasadniony nierozpatrzeniem wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w skardze oraz błędnym przyjęciem przez Sąd I instancji, iż za pomocą wag SAW 10C można wyznaczyć rzeczywistą masę całkowitą pojazdu. Te istotne, nierozpatrzone zdaniem strony skarżącej zarzuty dotyczą głębokości wnęk na stanowisku do pomiaru nacisku osi, które organ uznał za prawidłowe kierując się aktualną legalizacją punktu kontroli pojazdów.

Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd jest obowiązany brać pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia. Zarzut naruszenia tego przepisu może być zatem uzasadniony, jeżeli sąd nie zauważy lub nie weźmie pod uwagę niewskazanego w skardze, naruszenia lub niezastosowania istotnego dla sprawy przepisu prawnego albo pominie ważną okoliczność faktyczną. Za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można natomiast kwestionować sądowej oceny stanu faktycznego sprawy, ustalonego w postępowaniu administracyjnym.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Wnosząca skargę kasacyjną kwestionuje bowiem, w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. istotne dla sprawy ustalenia faktyczne organów (warunki ważenia i wyniki ważenia pojazdu) oraz ich ocenę dokonaną w zaskarżonym wyroku. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się do tych kwestii, uznając, że procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, tj. SAW 10C/II, była dokonana przez kompetentne organy, a jej wyniki są w pełni wiarygodne. W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie świadectwa legalizacji wag użytych w sprawie oraz protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] kwietnia 2014 r.

Należy dodać, że Sąd, rozstrzygając sprawę w granicach określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest obowiązany do odniesienia się do wszelkich aspektów sprawy, podnoszonych również przez skarżącego, jeżeli w jego ocenie nie mają one istotnego znaczenia dla jej rozpoznania. W tych okolicznościach zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie może być uwzględniony.

Odnosząc się w następnej kolejności do zarzutu, że wnosząca skargę kasacyjną spółka, na rzecz której przejazd był wykonywany została bezpodstawnie uznana za podmiot wykonujący przejazd w rozumieniu art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że ten zarzut nie ma prawnego uzasadnienia. Co prawda ustawa – Prawo o ruchu drogowym nie definiuje tego pojęcia. Zawiera jednakże definicję kierującego pojazdem (art. 2 pkt 20 p.r.d.). Na gruncie tej ustawy nie ma podstaw, aby utożsamiać kierowanie pojazdem z wykonywaniem przewozu, ponieważ ustawa odróżnia pojęcia kierującego pojazdem i wykonującego przejazd. Zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym wydaje się dla podmiotu wykonującego przejazd (art. 64d ust. 9 p.r.d.). Natomiast kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazać uprawnionym osobom odpowiednie zezwolenie albo wypis zezwolenia w przypadku zezwolenia kategorii I (art. 64 ust. 4 p.r.d.). Wynika z tego w sposób oczywisty, że osoba jedynie kierująca pojazdem nie musi ubiegać się o uzyskanie zezwolenia na wykonanie przejazdu pojazdem nienormatywnym. W świetle tych przepisów nie jest wykluczona sytuacja, w której ta sama osoba wystąpi w roli wykonującego przejazd i kierującego pojazdem. Całkowicie bezzasadny jest jednakże zarzut, że wykonującym przewóz jest kierowca i to on, a nie przedsiębiorca, na rzecz którego przejazd był wykonywany powinien posiadać wydane na niego zezwolenie na przejazd.

Co do pozostałych powiązanych ze sobą zarzutów naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie podkreślić trzeba, że wobec braku uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy przyjąć, że ustalony przez organy i zaakceptowany przez Sąd I instancji stan faktyczny nie został skutecznie podważony i jest prawidłowy.

Jak wynika z dokonanych przez organy obu instancji ustaleń faktycznych i zastosowanych przepisów prawa, zaakceptowanych przez Sąd I instancji, przesłanką odpowiedzialności skarżącej Spółki w rozpoznawanej sprawie nie był jedynie przejazd pojazdem po drodze publicznej z przekroczeniem nacisku na podwójną oś napędową, ale odpowiedzialność ta i wysokość nałożonej kary pieniężnej związana jest również z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej.

Podczas kontroli stwierdzono: – nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu – 24,05 t (po odjęciu 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę) – przekroczenie dopuszczalnej wartości o 5,05 t (26,58% dopuszczalnej wartości); – masa całkowita pojazdu – 33,2 t (po odjęciu 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę) – przekroczenie dmc o 7,2 t (27,69% dopuszczalnej wartości).

Sąd I instancji słusznie uznał, że istotne znaczenie i wystarczającą podstawę dla nałożenia i wysokości kary, miało zatem stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 7,2 t (przekroczenie o 27,69%). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2–13, nie może przekraczać w przypadku trzyosiowego pojazdu samochodowego – 25 ton albo 26 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5c, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony. W tej sytuacji dla ukarania skarżącej bez znaczenia pozostaje możliwość nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie nacisku na podwójną oś napędową, co podkreślił również Sąd I instancji.

Z art. 2 pkt 35a p.r.d. wynika, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach Prawa o ruchu drogowym. Z kolei zgodnie z treścią art. 140 aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Z ww. przepisów jednoznacznie wynika, że dla oceny dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu miarodajne są przepisy p.r.d., w tym przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydanego na podstawie art. 66 ust. 5 p.r.d. Stąd też pogląd zaprezentowany przez autora skargi kasacyjnej, że pojazdem nienormatywnym jest wyłącznie pojazd, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, nie zasługuje na akceptację.

Autor skargi kasacyjnej pomija zasadniczą dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność dotyczącą tego, że karę w wysokości 15 000 zł wymierzono skarżącej za przejazd po drodze krajowej nr [...] pojazdem nienormatywnym, przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą, przewożącym ładunek podzielny. Podstawą wymierzenia kary były przepisy art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 w związku z art. 64 ust. 2 p.r.d.

Należy podkreślić, że w przypadku naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział w ww. zakresie odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz wprowadził konstrukcję prawną polegającą na nałożeniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Skoro skarżąca kasacyjnie skutecznie nie podważyła ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, a zaakceptowanych przez Sąd I instancji co do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej przewidzianej przepisem § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów o 7,2 t (27,69%), to należało uznać za prawidłowe stanowisko organu, że pojazd wyczerpywał ustawową definicję pojazdu nienormatywnego wyrażoną w art. 2 pkt 35a p.r.d. i zasadnie nałożono na skarżącą karę stosownie do treści art. 140aa ust. 1 p.r.d. w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c tej ustawy.

Dalsze zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na argumentacji, że pojazdem nienormatywnym jest wyłącznie pojazd, którego naciski na osi, a więc naciski na więcej niż jedną oś, są większe od dopuszczalnych i po drugie, że karę pieniężną na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. można nałożyć wyłącznie za przejazd więcej niż jednym pojazdem nienormatywnym. Autor skargi kasacyjnej przywiązuje więc zasadniczą wagę do liczby mnogiej, jaką użyto w art. 2 pkt 35a i art. 140aa ust.1 p.r.d. w odniesieniu do osi pojazdu i do pojazdów nienormatywnych. Należy przypomnieć, że w rozpatrywanej sprawie podstawą nałożenia kary był przejazd jednym pojazdem, z naruszeniem nie tylko dopuszczalnych nacisków na jedną oś ale też dopuszczalnej masy całkowitej. Nie ma wątpliwości, że wykładni językowej określonego przepisu prawa należy dokonywać przy uwzględnieniu gramatyki języka, w którym został on sformułowany. Warto zatem mieć na uwadze, że rzeczowniki odmieniają się nie tylko przez liczby lecz również przez przypadki. Naciski osi (dopełniacz: kogo? czego?) to zatem naciski, jakie na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi. Taką interpretację art. 2 pkt 35a ustawy p.r.d. potwierdza art. 2 pkt 57 tej ustawy. Potwierdza ją również treść art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) i b). Z tych przepisów jednoznacznie wynika, że karę nakłada się za przekroczenie nacisku jednej osi czyli w myśl art. 2 pkt 57 p.r.d. za nienormatywną sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi. Przy tym jak wskazano wyżej dla ukarania skarżącej wystarczające było stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej o więcej niż 20%.

W taki sam sposób należy potraktować zarzut naruszenia art. 140aa ust. 1 p.r.d. oparty na stwierdzeniu, że ten przepis dopuszcza nałożenie kary pieniężnej jedynie w razie przejazdu więcej niż jednym pojazdem nienormatywnym. Taka wykładnia całkowicie wypacza sens regulacji prawnej mającej na celu ograniczanie do minimum przejazdów pojazdami, które ze względu na przekroczenia dopuszczalnych parametrów m.in. nacisku osi i masy całkowitej niszczą drogi. Nawet pomijając tę kwestię trzeba zauważyć, że stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej opiera się na bardzo wybiórczym potraktowaniu treści art. 140aa ust. 1 p.r.d., który mówi o przejeździe "pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia". Zezwolenie (jedno) wydaje się na przejazd jednym pojazdem (art. 64 ust. 1 pkt 1 i art. 64d ust. 1 i ust. 9 pkt 4 p.r.d.). Stąd podlegający karze pieniężnej przejazd "bez zezwolenia" może oznaczać tylko przejazd jednym pojazdem. Inaczej przepis art. 140aa ust. 1 p.r.d. powinien stanowić o "przejeździe pojazdów nienormatywnych bez zezwoleń". Wydaje się, że użycie w tym przepisie liczby mnogiej: pojazdy nienormatywne, mogło służyć podkreśleniu, że pojazdy mogą być w różny sposób nienormatywne (nie ma więc jednego wzorca pojazdu nienormatywnego).

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1667). Naczelny Sąd Administracyjny, zasądzając na rzecz organu kwotę 3600 zł, uwzględnił to, że pełnomocnik organu, który nie występował wcześniej w sprawie wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.