Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2002/97
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "a"
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz. 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w okresie od 11 sierpnia 1944 r. do dnia 20 sierpnia 1944 r. skarżący wraz z rodziną przebywał w obozie Sachsenhausen - Oranienburg. a od dnia 21.08.1944 r. na pracach przymusowych w Bussing NAG a dnia 14 stycznia 1945 r. był w obozie "Maszroda".

W szczególności oceny wymaga pobyt skarżącego w okresie od dnia 11 sierpnia 1994 r. do dnia 20 sierpnia 1944 r. w obozie Sachsenhausen - Oranienburg na tle ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego zwaną dalej ustawą o kombatantach /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./ - dla przesądzenia czy daje on podstawę do przyjęcia, że skarżący podlegał represjom wojennym.

Rozpatrzenia zatem wymagała kwestia, czy pobyt skarżącego w obozie Sachsenhausen - Oranienburg można uznać za podleganie represjom wojennym w myśl art. 4 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o kombatantach (...).

Przepis ten definiuje represje wojenne między innymi jako okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady, w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, oraz w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa /art. 4 ust. 1 pkt lit. "a, b i c" omawianej ustawy/.

Jak wyżej wskazano skarżący przebywał w obozie Sachsenhausen - Oranienburg w okresie do 20 sierpnia 1944 r. Nie można zgodzić się z twierdzeniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż warunkiem koniecznym uznania danej osoby za osobę represjonowaną jest stwierdzenie faktu osadzenia w obozie koncentracyjnym a nie fakt przebywania w nim. Przepis art. 4 ust. 1 powołanej ustawy o kombatantach określa jednoznacznie, że represjami są okresy przebywania w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodku zagłady.

Fakt przebywania skarżącego w Sachsenhausen - Oranienburg potwierdzony został w piśmie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Instytutu Pamięci Narodowej, Okręgowej Komisji w Z.G.

Podkreślić należy, że z przedstawionego przez skarżącego planu obozu jednoznacznie wynika, że plac na którym przebywał skarżący wraz z matką i siostrą stanowił integralną część obozu. Zbadania wymaga więc kwestia czy skarżący przebywał w obozie koncentracyjnym, a takim niewątpliwie był obóz w Sachsenhausen - Oranienburg. Ostatecznie przyjąć należy, że osoba, która przebywała w obozie koncentracyjnym podlegała represjom wojennym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./.

Zaznaczyć należy, że późniejsze przebywanie przez skarżącego w obozach pracy przymusowej nie może być zaliczone jako okresy przebywania w miejscach określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach (...) albowiem obozy te nie figurują w wykazie jednolitym obozów Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych z dnia 18 marca 1993 r. wydanym w trybie art. 8 ust. 1 pkt ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...)

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ administracyjny dopuścił się naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "a" cytowanej ustawy o kombatantach i dlatego zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 55 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.