Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 969/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 130 a ust. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zgodnie z dyspozycją nr [...] pojazd [...] nr rej. [...] został w dniu 1 września 2008 r. usunięty z drogi i postawiony na parkingu w C. przy ul. [...]. Pismem z 5 marca 2009 r. L. K., prowadząca działalność "A" w C. przy ul. [...] zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. o wszczęcie postępowania celem stwierdzenia nabycia prawa własności pojazdu przez Skarb Państwa. Decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. stwierdził przejęcie przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, podając w podstawie prawnej art. 130a ust. 10 i ust. 11 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Wobec nie dojścia do skutku licytacji tego pojazdu został on sprzedany L. K. za kwotę 134 zł.

W dniu 8 lipca 2009 r. L. K. wystawiła fakturę na kwotę 702,28 zł brutto za postój tego pojazdu od dnia 13 marca 2009 r. do 8 lipca 2009 r. (razem 117 dni po 4,92 zł netto za dobę). W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wydał postanowienie na podstawie art. 102 § 2 oraz art. 17 § 1 ustawy z 17 czerwca 1066 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej ustawą egzekucyjną, którym przyznał L. K. jako dozorcy zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu w kwocie 702, 28 zł za okres od 13 marca 2009 r. do 8 lipca 2009 r.

Wnioskiem z 3 marca 2011 r. L. K. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. o wypłatę wynagrodzenia za cały okres sprawowania dozoru nad przedmiotowym pojazdem oraz za usunięcie tego pojazdu z drogi. W uzasadnieniu strona powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10. Skarżąca domagała się wynagrodzenia za okres 192 dni od 1 września 2008 r. do 13 marca 2009 r. w wysokości 22,48 zł brutto za dobę tj. w kwocie 4.316,16 zł oraz kosztów holowania w kwocie 337,11 zł. Skarżąca wskazała, że koszty te zostały wyliczone na podstawie uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z [...] r. i obowiązującej od 1 kwietnia 2008 r. tabeli opłat.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. zwrócił się do trzech podmiotów prowadzących parkingi o informacje o stawkach abonamentowych za postój pojazdów w okresie od 2004 do 2010 r., z podaniem ceny abonamentu miesięcznego, celem ustalenia średniej ceny abonamentowej. Postanowieniem z [...] r. wezwano także wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dokumentacji wykazującej koszty dozoru. Odpowiadając na to wezwanie strona przedłożyła kalkulację poniesionych kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu oraz sprawowaniem nad nim dozoru oraz kopię cennika usług pomocy drogowej. Z przedłożonej kalkulacji wynikało, że koszty przechowywania i dozorowania pojazdu wraz z należną jej 25 % marżą wyniosły 27,06 zł na dobę. Ustalono także, że decyzją Starosty [...] z [...] r. prowadząca działalność "A" była wskazana jako jednostka uprawniona do usuwania pojazdów z drogi i prowadzenia parkingu w C. w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2009 r.

Kolejnym wezwaniem z 13 lutego 2012 r. organ I instancji powtórnie wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie sposobu dokonanego wyliczenia kosztów holowania pojazdu oraz przedłożenia dowodów wskazujących na ich poniesienie. Wnioskodawczyni przedłożyła kalkulację cen za usługi holowania. Postanowieniem z [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. przyznał stronie jako dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór nad przedmiotowym pojazdem za okres od 1 września 2008 r. do 13 marca 2009 r., w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi w łącznej kwocie 2.861,99 zł brutto. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 17 § 1 i art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej, w związku z art. 130a ustawy. W uzasadnieniu organ podzielił co do zasady stanowisko skarżącej, że w świetle powołanej przez nią uchwały NSA z dnia 29 listopada 2010 r., I OPS 1/2010 dozorcy należy się wynagrodzenie oraz zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru za cały okres dozorowania pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ustawy i przejętego następnie na rzecz Skarbu Państwa. Organ nie uwzględnił jednak wysokości postulowanego przez skarżącą wynagrodzenia. W tym zakresie powołał się na wyrok NSA z 28 stycznia 2011 r., I OSK 494/10 i stwierdził, że stawki określone w uchwale rady powiatu odnoszą się jedynie do właścicieli innych niż Skarb Państwa. Mogą one stanowić jeden z elementów ustalenia kwot za dozór pojazdu. Wyjaśnił, że w jego ocenie strona nie przedstawiła żadnych dokumentów świadczących o wysokości poniesionych kosztów w związku z dozorem nad pojazdem. Wysokość stawek wskazanych w przedstawionym cenniku w sposób rażący odbiega od średnich stawek dobowych na parkingach znajdujących się we właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. W związku z tym organ likwidacyjny uznał za właściwe przyjęcie jako podstawy wyliczenia kwot dotyczących zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem oraz wynagrodzeniem za dozór, średniej stawki dobowej wyliczonej w oparciu o stawki obowiązujące w okresie sprawowania dozoru na parkingach znajdujących się we właściwości miejscowej tego organu. Uznał, że stawki stosowane przez podmioty gospodarcze prowadzące działalność o takim samym profilu co wnioskodawca i na terenie objętym jego właściwością miejscową działają w zbliżonych warunkach rynkowych. Zatem dokonując kalkulacji wysokości stosowanej stawki dobowej uwzględniają w niej koszty związane z dozorem oraz wynagrodzenie dozorcy. Ustalając średnią stawkę dobową organ uwzględnił stawkę wynikającą z tabeli opłat stanowiącej załącznik do uchwały nr [...] rady Powiatu [...] z [...] r., mając na względzie także wskazanie przez NSA w uchwale, że rada powiatu ustalając wysokość opłat za usuwanie i parkowanie pojazdu winna uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością, wielkość składowanego przedmiotu oraz powierzchnię jego składowania. Następnie organ zamieścił w uzasadnieniu postanowienia tabelę, w której zaprezentował: stawki opłat miesięcznych za przechowywanie samochodów na parkingach strzeżonych stosowanych przez trzech różnych przedsiębiorców od 1 września 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. oraz od 1 stycznia 2009 r. do 13 marca 2009 r., sumę kwot tych opłat, wyliczoną w oparciu o nie średnią cenę abonamentu miesięcznego, średnią cenę abonamentu dobowego, a także wysokość abonamentu dobowego wynikającą z uchwały rady powiatu i wreszcie ustaloną przez siebie średnią cenę abonamentu dobowego brutto. Te ostatnie kwoty wyniosły za okres od 1 września 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. 13 zł za dobę, a za okres od 1 stycznia 12009 r. do 13 marca 2009 r. 13,04 zł za dobę. Z zastosowaniem tej stawki organ przyznał stronie zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywanym dozorem oraz wynagrodzenie za dozór. Natomiast dla zwrotu kosztów holowania organ przyjął stawkę zasadniczą wskazaną w tabeli opłat załącznika do powoływanej wyżej uchwały i przyznał je w kwocie żądanej przez stronę (337,11 zł brutto).

W zażaleniu skarżąca domagała się zmiany postanowienia i przyznania kwoty 4.316,16 zł, zarzucając naruszenie art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej. W uzasadnieniu zakwestionowała sposób obliczenia stawki dobowej, zarzucając organowi niekonsekwencję. Do obliczeń przyjęto bowiem kwoty abonamentów miesięcznych, a nie stawki dobowe. Jednocześnie organ nie zakwestionował stawek za odholowanie pojazdu oraz jego przechowywanie ustalonych przez Radę Powiatu na podstawie art. 130a ustawy, aczkolwiek stawkę tę uwzględnił jedynie poprzez doliczenie do umownych cen za parkowanie pojazdów na parkingach prywatnych. Dokonując tego zabiegu organ nie uwzględnił faktu, że dozorca wykonywał zadanie publiczne z mocy art. 130a ustawy. W ocenie strony art. 102 ustawy egzekucyjnej ani żaden inny przepis prawa nie zezwala organowi na samodzielne szacowanie stawek wynagrodzenia w przedmiotowej sprawie. W szczególności przepis ten nie uprawnia organu do wydania rozstrzygnięcia według własnego uznania. Strona podkreśliła, że składając wniosek o przyznanie jej zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu powołała się na uchwałę NSA z dnia 29 listopada 2010 r., I OPS 1/10, w której wskazano kryteria, jakimi powinni się kierować wnioskodawcy oraz organy w takich sprawach. W szczególności w uchwale tej nakazano przy określaniu wynagrodzenia uwzględniać zakres obowiązków dozorcy (przechowawcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu. Dozorca może wskazać również na trudy związane ze sprawowaniem dozoru. Wszystkie te czynniki winna uwzględniać uchwała rady powiatu ustalająca należne przechowawcy stawki opłaty, a stawki te mają zastosowanie także wtedy, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie. Zdaniem wnoszącej zażalenie nie ma podstaw do kwestionowania stawek uchwalonych przez radę powiatu jako nadmiernie wygórowanych, bowiem organ je ustalający nie jest przedsiębiorcą nastawionym na osiągnięcie zysku. Prowadzony przez nią parking, aby zostać wyznaczony do sprawowania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi musiał spełniać szereg warunków, takich jak: ogrodzenie, oświetlenie i monitoring; odpowiednią liczbę miejsc do parkowania, odpowiedni rodzaj zabezpieczenia pojazdów, warunki do utrzymywania pojazdów, zwłaszcza powypadkowych, mieć odpowiednie położenie oraz dysponować opinią właściwego miejscowo Komendanta Policji; prowadzący go musiał też zobowiązać się do realizacji każdego zlecenia umieszczenia pojazdu na parkingu i wreszcie konieczne było zachowanie warunków konkurencji. Tym samym organ biorąc pod uwagę stawki opłat stosowanych na innych parkingach winien mieć na uwadze czy parkingi te spełniają powyższe warunki. Do koniecznych wydatków poniesionych w związku wykonywaniem dozoru należy doliczyć także koszty ich kredytowania, które winny obciążyć Skarb Państwa. Tym samym należne przechowawcy wynagrodzenie winno uwzględniać także straty, jakie on poniósł przez to, że przez kilkanaście miesięcy przechowywał mienie, finansując w ten sposób wydatki, jakie winien ponieść Skarb Państwa. NSA w swojej uchwale wskazał na stawki ustalone przez radę powiatu, jako dyrektywę interpretacyjną dotyczącą stosowania art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej. Inną dyrektywę należy wyprowadzić z zasad ogólnych prawa cywilnego odnoszących się do przechowawcy, które odsyłają do stosowania w pierwszej kolejności ustalonych taryf. Stawki opłat ustalone przez radę powiatu stanowią zaś w rozpatrywanej sprawie taryfę przyjętą w danych stosunkach.

Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ I instancji zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z materiałem i zajęcia stanowiska.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i orzekł o przyznaniu stronie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi oraz wynagrodzenia za dozór za okres od 1 września 2008 r. do 12 marca 2009 r. w łącznej kwocie 2.848,95 zł brutto ( w tym 337,11 zł za holowanie). W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia RM w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100 – 103 ustawy egzekucyjnej. Na tej zasadzie w sprawie znajduje zastosowanie art. 102 § 2 tej ustawy, stanowiący o przyznaniu przez organ likwidacyjny, na żądanie dozorcy, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Zwrot ten powinien nastąpić w momencie wykazania przez przechowawcę koniecznych wydatków i wynagrodzenia związanych w wykonywaniem dozoru nad określonym pojazdem. Organ likwidacyjny, jeżeli nie zgadza się z przedstawionym przez dozorcę wyliczeniem, winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Z uwagi na przedstawienie przez prowadzącą parking jedynie cennika usług oraz ogólnej kalkulacji kosztów przechowywania i dozorowania pojazdów oraz nieprzedstawienie żadnych dowodów na poparcie wykazanych kwot organ I instancji samodzielnie dokonał tych ustaleń i wyliczenia koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu, którego dotyczyło to postępowanie. Zaznaczono, że żaden przepis ustawy egzekucyjnej nie określa sposobu, w jaki należy ustalić przedmiotowe należności. Także w uchwale NSA wskazanej w zażaleniu nie zawarto odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób należy obliczyć te należności. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie może jednak ulegać wątpliwości, że należności te winny odpowiadać rzeczywistym i koniecznym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór dotyczący konkretnego pojazdu oraz wynagrodzenia za ten dozór. W ślad za wyrokiem NSA z 28 stycznia 2011 r., I OSK 494/10 przyjęto, że Skarb Państwa nie jest związany stawkami ustalonymi przez radę powiatu natomiast mogą one stanowić jeden z elementów ustalenia kwoty za dozór pojazdu. Organ powołał się ponadto na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2009 r., II SA/Gl 708/09, w którym wskazano, że stawki te odbiegają od rzeczywistych kosztów parkowania pojazdów w dłuższym okresie czasu. Stwierdzono także, że parkingi przyjęte do porównań przez Naczelnika Urzędu Skarbowego spełniały niezbędne kryteria wymagane do parkowania i dozoru pojazdów, a warunki związane z takim dozorem są zbliżone. Także w orzecznictwie przeważa stanowisko, że brak jest przeszkód do uznania parkingów strzeżonych za zbliżone do dozorowanych. Nie wskazuje się także na przeszkody do ustalenia przedmiotowych należności w oparciu o stawki opłat miesięcznych pobieranych za przechowywanie samochodów na innych parkingach strzeżonych w tej samej bądź sąsiedniej gminie. W ocenie organu odwoławczego prawidłowe było ustalenie przez organ pierwszej instancji obliczanych należności w oparciu o stawki abonamentowe stosowane na innych parkingach działających w obszarze właściwości tego organu i odniesienie ich do stawek ustalonych uchwałą Rady Powiatu. Zauważono, że uwzględnienie cen oferowanych przez przedsiębiorców działających na obszarze właściwości organu pierwszej instancji było prawidłowe, trudno bowiem założyć, że przedsiębiorcy ci, prowadząc działalność zarobkową nastawioną na zysk, pomijają ponoszone koszty parkowania pojazdów oraz swoje wynagrodzenie. Ponadto organ I instancji miał także na uwadze stawki określone uchwałą Rady Powiatu. W konsekwencji oceniono, że ustalenie kosztów przechowania przedmiotowego pojazdu na parkingu zostało przeprowadzone prawidłowo, a wyliczenie należności za dzień parkowania nie budzi wątpliwości. Stwierdzono, że kwestia kosztów holowania nie jest w sprawie sporna, albowiem przyznano ją zgodnie z wnioskiem i tabelą opłat, zatem nie wymaga szczegółowego uzasadnienia.

Zwrócono natomiast uwagę, że przyznana ogólna kwota w decyzji organu I instancji nie jest prawidłowa, albowiem za dzień 13 marca 2009 r. przyznano już stronie wynagrodzenie za dozór i zwrot kosztów postanowieniem z [...] r. Skoro wynagrodzenie za ten dzień przechowywania zostało przyznane, to nie może być przyznane ponownie. Okoliczność ta uzasadnia uchylenie postanowienia organu I instancji i orzeczenie w sprawie co do istoty przez organ odwoławczy. Jednocześnie wskazano, że w sprawie ma miejsce okoliczność dopuszczająca orzeczenie przez organ odwoławczy na niekorzyść strony, przewidziana w art. 139 k.p.a., albowiem ponowne rozstrzygnięcie o żądaniu już załatwionym ostatecznym orzeczeniem rażąco narusza prawo. Zwrócono uwagę, że pojęciu rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 139 k.p.a. należy nadać szerszy zakres, obejmując nim kwalifikowane wady rozstrzygnięcia wymienione w art. 145 § 1, 145a § 1 i 156 § 1 k.p.a.

W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącej zarzuciła naruszenie art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu przedstawione zostały argumenty mające wskazywać na zasadność wysokości żądanego przez skarżącą wynagrodzenia. W szczególności wskazano na brak uprawnień organów do samodzielnego ustalania stawki tego wynagrodzenia. Podkreślono, że w toku postępowania skarżąca przedłożyła dokumenty, z których wynika wysokość ponoszonych kosztów i wynagrodzenia. W ocenie skarżącej wniosek spełniał wszystkie wskazane w uchwale NSA wskazówki odnoszące się do wysokości wynagrodzenia za dozór i zwrotu koniecznych wydatków za przechowywanie pojazdu. Zwróciła uwagę, że organ za bezsporną uznał kwotę należną za holowanie pojazdu, podczas gdy jej wysokość wynika z zastosowania taryfy przyjętej uchwałą rady powiatu. Także wynagrodzenie za dozór w okresie po przejściu prawa własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa było przyznawane z zastosowanie tabel opłat ustalanych przez starostwa. NSA wyraźnie wskazał w uchwale, że przy przyznawaniu wynagrodzenia za dozór należy brać pod uwagę stawki ustalone przez radę powiatu. Podkreślono, że wobec powyższego wynagrodzenie za dozór, niezależnie od tego, czyją własność stanowił pojazd, winno być ustalane z zastosowaniem stawek przyjętych uchwałą rady powiatu. Podtrzymano też stanowisko wyrażone w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Wskazano, że dostarczenie pojazdu na parking skutkowało zawarciem umowy przechowania, a w tym przypadku określenie opłat zależy w pierwszej kolejności od przyjętych taryf. Podkreślono, że organy skarbowe wymagają od przedsiębiorców wystawiania faktur VAT, co potwierdza cywilny charakter świadczenia, ustawa o VAT nie dotyczy wszak opłat i wynagrodzeń powstałych na skutek decyzji administracyjnych. Skarżąca domaga się wobec powyższego przyznania wynagrodzenia za każdą dobę dozoru według stawek przyjętych uchwałą Rady Powiatu z [...] r. nr [...] według obowiązującej tabeli z dnia 1 kwietnia 2007 r., a do kwoty tej należy doliczyć podatek VAT.

W piśmie procesowym z 6 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie także decyzji organu I instancji i zarzuciła, że organ, kwestionując wyliczenia strony, nie określił jednocześnie co rozumie pod pojęciem koniecznych wydatków i nie określił ich wysokości. Podtrzymano zarzut dowolności ustalenia przez organ stawek dobowych z zastosowaniem cen abonamentów miesięcznych stosowanych na trzech wybranych dowolnie parkingach. Zakwestionowano także trafność doboru tych parkingów wskazując, że przy przyjętym przez organy sposobie wyliczania stawki, należało uwzględnić ceny parkingów z większego regionu, także cennik skarżącej oraz skorygować wyliczenie stawkami z uchwał nie jednego, ale kilku lokalnych starostw. Zarówno w piśmie, jak i na rozprawie pełnomocnik skarżącej podała, że strona nie kwestionuje okresu, za jaki zostało przyznane wynagrodzenie i zwrot wydatków, uznając zasadność twierdzenia, że za dzień 13 marca 2009 r. należna kwota została przyznana.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie nabycie przez Skarb Państwa własności przedmiotowego pojazdu nastąpiło w trybie art. 130a ustawy prawo o ruchu drogowym, co potwierdza dołączona do akt administracyjnych decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z [...] r. Organ ten orzekał o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa zgodnie ze swoją właściwością miejscową, tj. zgodnie z miejscem zamieszkania właściciela pojazdu. Konsekwencją tego jest fakt, że organem likwidacyjnym w sprawie był Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., a zatem zdaniem składu orzekającego, organ ten był właściwy rzeczowo i miejscowo do orzekania w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu, mimo zmiany stanu prawnego, dokonanego ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) w zakresie właściwości organów egzekucyjnych. Ustawa nowelizująca nie przewiduje bowiem, w tym wypadku, właściwości starosty, a jedynie reguluje tryb postępowania z pojazdami, wobec których do dnia 4 września 2010 r. nie orzeczono o przepadku pojazdu, co nie dotyczy niniejszej sprawy. Dostrzec też należy, że art. 3 omawianej ustawy nowelizującej zmienione zostało brzmienie art. 174 ustawy egzekucyjnej, zawierającego upoważnienie dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów działu II rozdziału 6 tej ustawy w zakresie m.in. przechowywania ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu.

Przedmiotem kontrolowanego postępowania było rozstrzygnięcie o koniecznych wydatkach i wynagrodzeniu za dozór pojazdu za cały okres od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi do jego przejścia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa w kwotach niższych niż żądane przez skarżącą. Nadto organ odwoławczy zmienił postanowienie organu I instancji, skracając okres, za który wynagrodzenie przyznano. Strona skarżąca w skardze nie kwestionowała stanu faktycznego związanego z długością okresu, którego dotyczy rozstrzygnięcie, bezsporne bowiem jest, że za dzień 13 marca 2009 r. zostało przyznane wynagrodzenie ostatecznym postanowieniem z [...] r. Organ II instancji nie jest związany zarzutami środka odwoławczego, przepis art. 139 k.p.a. nakłada jednak na niego ograniczenie, zakazujące zmiany rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżone rozstrzygnięcie rażąco narusza prawo lub interes społeczny. Organ II instancji skracając okres, za jaki przyznano wynagrodzenie i zwrot wydatków, niewątpliwie orzekł na niekorzyść strony wnoszącej zażalenie. Jakkolwiek zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. nie został w skardze podniesiony, to Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zatem był zobligowany do rozważenia dopuszczalności takiej modyfikacji postanowienia organu I instancji. Zmiana ta w ocenie Sądu znajduje usprawiedliwienie i była dopuszczalna na gruncie art. 139 k.p.a. Wynagrodzenie dla dozorcy może zależeć także od długości trwania dozoru, a w niniejszej sprawie kwestia wprost związana jest z wyliczeniem i ustaleniem stawek dobowych. Wynagrodzenia tego można zatem dochodzić za konkretny dzień sprawowania dozoru. Zdublowanie wniosku, po uprzednim ostatecznym przyznaniu wynagrodzenia i zwrotu wydatków za określony dzień, prowadzi do ponownego rozpoznania żądania w zakresie już rozstrzygniętym. Prawidłowo wobec tego organ II instancji przyjął, że okoliczność ta spełnia przesłankę rażącego naruszenia prawa, a rozstrzygnięcie nią dotknięte nie jest chronione zakazem refromationis in peius.

Nie była także w sprawie negowana wysokość wynagrodzenia za przewiezienie pojazdu na parking, została ona przyznana w kwocie wskazanej przez stronę, która nie została przez organ zakwestionowana. W tych okolicznościach brak jest dla Sądu jakichkolwiek przesłanek do kwestionowania rozstrzygnięcia w tym zakresie, ustalenia faktyczne potwierdzają bowiem sam fakt holowania, zaś jego koszty podlegające zwrotowi nie są wyznaczane wprost w ustawie, ale podlegają wyliczeniu. Skoro wyliczenie to nie jest poddawane w wątpliwość, Sąd nie znajduje podstaw do stawiania zarzutu, że w tym zakresie doszło do naruszenie przepisów prawa.

Nie jest sporna w sprawie w końcu sama zasadność żądania wynagrodzenia i zwrotu wydatków za dozór sprawowany w okresie poprzedzającym przejście własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, została ona rozstrzygnięta powołaną uchwałą NSA z 29 listopada 2010 r. Spór dotyczy sposobu obliczenia wynagrodzenia i ustalenia wysokości kosztów związanych z dozorem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie akceptuje w tym zakresie dwa stanowiska. Po pierwsze, podziela pogląd, że opłaty za parkowanie ustalone przez radę powiatu (w kontrolowanej sprawie - radę miasta na prawach powiatu) na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy nie odnoszą się do Skarbu Państwa, lecz do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a ustawy. W tym zakresie Sąd akceptuje argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi z 6 marca 2012 r., III SA/Łd 40/12, a także wyrokach NSA z 28 stycznia 2011 r., I OSK 464/10 i I OSK 494/10. Po drugie, Sąd stoi na stanowisku, że mający zastosowanie w sprawie przepis art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej, jak również żadne inny przepis prawa, nie określają precyzyjnie, jak należy wyliczyć przedmiotową należność za dozór. Bezsporne natomiast jest, że przyznanie wynagrodzenia i zwrotu koniecznych wydatków następuje w stosunku do realiów konkretnego przypadku, kwota jest zatem zrelatywizowana do okoliczności dotyczących konkretnego dozorcy i pojazdu. Wydatki mają być przy tym konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru. Ustalona należność winna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu (por. wyrok NSA z dn. 10 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1399/08). Zwrot koniecznych wydatków oraz należnego wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych nakładów poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. To na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów. Organ orzekający o ich przyznaniu ze strony Skarbu Państwa jest uprawniony do weryfikacji przedstawionej kalkulacji, łącznie z zanegowaniem materiałów przedłożonych przez stronę. W konsekwencji zatem, jeżeli w przekonaniu organu, jak to miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, dozorca nie wskazał jakie konkretnie poniósł wydatki związane z dozorem samochodu, nie przedstawił stosownych dokumentów, ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia (na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego skarżąca przesłała jedynie cennik usług oraz ogólną kalkulację kosztów przechowywania i dozorowania pojazdów na parkingu strzeżonym, nie przedstawiając żadnych dowodów na poparcie wykazanych kwot), to wówczas stosownych ustaleń w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego winien dokonać organ. Nie jest on w tym zakresie ograniczony jakimiś regułami, skoro przepisy ich nie wprowadzają, wiarygodność wyliczeń jest zatem w dużym zakresie zależna od przedstawionej przez organ argumentacji, uzasadniającej dokonane obliczenia. Sąd akceptuje, że celem ustalenia stawek opłat za dozór organ może posiłkować się danymi dotyczącymi kosztów parkowania pojazdów na innych parkingach, a koszty dozorowania pojazdu przez dłuższy okres czasu, z reguły przekraczający miesiąc lub jego wielokrotność nie mogą być ustalane z zastosowaniem stawek dobowych, te bowiem są dla klientów z reguły wyższe niż koszty abonamentów okresowych. Okoliczność ta rodzi wobec tego konieczność rozstrzygnięcia, czy wynagrodzenie będzie przyznawane za każdy rozpoczęty okres abonamentowy, czy też jako iloczyn ilości dni parkowania i stawki dobowej, wyliczonej przez organ dla przypadków dozoru.

Akceptując wskazane wyżej okoliczności Sąd ma na względzie, że w sprawach o sygnaturach II SA/Gl 591/12 i II SA/Gl 624/12 prawomocnymi wyrokami zakwestionowane zostało wyliczenie stawki dobowej za sprawowanie dozoru w oparciu o taki sam model, jak zastosowany w niniejszej sprawie. W wyrokach wydanych w tych sprawach wyrażone zostało przekonanie, że przedstawione wyliczenie nie jest dostatecznie umotywowane, a zarzuty dotyczące doboru porównywanych parkingów i adekwatności warunków ich funkcjonowania do parkingu Skarżącej są zasadne. Nie wyjaśniono w szczególności, dlaczego wybrano parkingi nie z terenu C. Tego rodzaju zarzuty dotyczące umotywowania przeprowadzonych wyliczeń można postawić także w niniejszej sprawie, mając na względzie, że przyznana należność winna w możliwie największym stopniu odzwierciedlać faktycznie poniesione koszty, oszacowane z uwzględnieniem okoliczności charakterystycznych dla strony. Mając na uwadze to ostatnie zastrzeżenie, Sąd stwierdził, że organy winny w szczególności wziąć pod uwagę, że postanowieniem z [...] r., wydanym na takiej samej podstawie prawnej, a zatem przy zastosowaniu tych samych kryteriów, został Skarżącej przyznane wynagrodzenie i zwrot wydatków za okres od 13 marca 2009 do 8 lipca 2009 r. Zastosowana stawka dobowa wyniosła 4,92 zł netto. Rozstrzygnięcie to nie było przez stronę kwestionowane. Obecnie ustalona stawka dobowa wyniosła 13 i 13,04 zł brutto za dobę, a zatem znacznie więcej. Okoliczność ta może świadczyć o niezasadnym zawyżeniu tej stawki i konieczności uwzględnienia należności już przyznanej, jako czynnika świadczącego o konieczności skorygowania przyznanego wynagrodzenia. Takie rozstrzygnięcie, skutkujące związaniem przez Sąd organów zaleceniami co do dalszego postępowania, prowadziłoby jednak do rozstrzygnięcia na niekorzyść strony składającej skargę, czemu sprzeciwia się przepis art. 134 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a.

Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.