Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 814/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, NSA Anna Lech (spr.), , Protokolant Małgorzata Mierzejewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie spraw objętych dekretem o gruntach [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Wa 814/04

UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. J., w miejsce którego wstąpili jego spadkobiercy: T. M., W. M., J. M. i K. C., utrzymał w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1951 r. nie przyznające prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej hip. [...] w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa, to jest w części działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...].

W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury przedstawił następujący stan sprawy:

nieruchomość [...] położona przy ul. [...], oznaczona nr hip. [...] o pow. [...] m2 i stanowiącą własność Z. J. (zaświadczenie Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] marca 1949 r.) została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

W dniu [...] marca 1949 r. do Zarządu Miejskiego W. wpłynął wniosek Z. J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do niezabudowanego gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], oznaczonego nr hip. [...]. We wniosku tym stwierdzono, że uchybienie terminu nastąpiło z uwagi na niedomaganie spowodowane wiekiem i stałym zamieszkaniem poza obrębem W. Wraz z powyższym wnioskiem Z. J. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej.

Orzeczeniem administracyjnym Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] marca 1950 r. (doręczonym w dniu 22 marca 1950 r.) odmówiono Z. J. przywrócenia terminu do złożenia wniosku. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że powyższa nieruchomość została objęta w posiadanie Gminy w dniu [...] sierpnia 1948 r. i termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności upłynął w dniu 16 lutego 1949 r.

Natomiast orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] stycznia 1951 r., powołując się na orzeczenie z dnia [...] marca 1950 r. nie przyznano dotychczasowemu właścicielowi Z. J. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] z uwagi na nie złożenie wniosku.

Od powyższego orzeczenia Z. J. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie powyższych orzeczeń. Orzeczeniu z dnia [...] stycznia 1951 r. zarzucił, że "opóźnienie się z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej nie powinno być decydujące dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy, gdyż jest to szczegół mało znaczący i czysto formalnej natury".

Przekazując odwołanie do Ministerstwa Gospodarki Komunalnej, Prezydium Rady Narodowej w W. w piśmie z dnia [...] lutego 1951 r. stwierdziło, że zarzuty są bezprzedmiotowe, gdyż odmowa przyznania prawa własności czasowej opiera się na nie złożeniu przez rekurenta w przewidzianym przez prawo 6-miesięcznym terminie od dnia ogłoszenia o przejściu gruntu na własność Gminy W. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, natomiast orzeczenie z dnia [...] marca 1950 r. nie podlega zaskarżeniu.

Pismem z dnia [...] czerwca 1951 r. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej przesłało do wiadomości Prezydium Rady Narodowej w W. decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 1951 r., którą utrzymało w mocy orzeczenie z dnia [...] stycznia 1951 r. Decyzja ta nie zawiera podpisu osoby uprawnionej do jej podpisania.

Z akt sprawy wynika, że spadek po zmarłym w dniu [...] września 1963 r. Z. J. nabyła w całości żona F. J., a spadek po zmarłej w dniu [...] grudnia 1963 r. F. J. nabyli bratankowie: T. M. w 1/2 części spadku oraz J. M., W. M. i K. M. każde po 1/6 części spadku - postanowienie Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] lutego1964 r., sygn. akt [...].

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2001 r. działający w imieniu T. M. adwokat J. G. wystąpił o nadanie biegu odwołaniu Z. J., skoro brak podpisu pod decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej skutkuje stwierdzeniem, że decyzja taka nie została podjęta. Ponadto wniesiono o rozpoznanie odwołania w oparciu o dekret komunalizacyjny z 1945 r. i uchwałę Rady Ministrów przywracającą termin do składania wniosków o prawo do jednej działki przeznaczonej pod budownictwo, przy uwzględnieniu, że w dacie wejścia w życie uchwały Rady Ministrów z 1965 r. dana działka kwalifikowała się pod zabudowę, a w przypadku ustalenia, że aktualnie dana działka nie kwalifikuje się do zwrotu w naturze o ustalenie i wypłatę odszkodowania.

Pismem z dnia [...] czerwca 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przekazało do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wystąpienie T. M. z dnia [...] sierpnia 2001 r. celem zbadania, czy została wydana wyżej wymieniona decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r. i czy pozostaje ona nadal w obrocie prawnym, a jeśli tak, to w/w będzie stanowiło wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1951 r.

Zakład Obsługi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast pismem z dnia [...] lipca 2002 r. poinformował, że w przejętych po byłym Ministerstwie Gospodarki Komunalnej zasobach archiwalnych nie ma decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 1951 r. Archiwum Akt Nowych pismem z dnia [...] lipca 2002 r. poinformowało, że nie odnaleziono decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r. [...] Urząd Wojewódzki w W. pismem z dnia [...] września 2002r. również poinformował, że nie posiada żadnych dokumentów byłego Ministerstwa Gospodarki Komunalnej. Pismem z dnia [...] października 2002 r. Archiwum Państwowe W. poinformowało, że nie odnaleziono orzeczenia Ministerstwa Gospodarki Komunalnej. Natomiast Sąd Rejonowy M. pismem z dnia [...] września 2002 r. poinformował, że w wykazie hipotecznym księgi hipotecznej [...] nie ma wzmianki o złożeniu wniosku w przedmiocie przepisania uregulowanej w tej księdze nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, co uniemożliwia wydanie odpisu sentencji orzeczenia administracyjnego odnoszącego się do powyższej nieruchomości.

W dniu [...] lutego 2003 r. w byłym Urzędzie Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na wniosek stron odbyła się rozprawa administracyjna, podczas której wnioskodawca stwierdził, że decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nie było, natomiast z projektem nie podpisanej decyzji zapoznał się dopiero podczas przeglądania akt. Natomiast pełnomocnik wnioskodawcy zeznał, że strony nie dysponują żadnymi dokumentami mogącymi świadczyć o tym, iż projekt decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej przekształcił się w decyzję administracyjną i został opatrzony podpisem właściwego decydenta.

W oświadczeniu z dnia [...] marca 2003 r. wnioskodawca stwierdził, że zmarły Z. J. nigdy nie uzyskał decyzji dotyczącej złożonego odwołania. Natomiast w piśmie z dnia [...] marca 2003 r. pełnomocnik T. M. stwierdził, że przedmiotem orzeczenia poprzedzającego odmowę przyznania prawa własności czasowej było oddalenie podania Z. J. o przywrócenie terminu do jego złożenia, obecnie zatem zachodzi konieczność ponownego rozpoznania także i podania o przywrócenie terminu, jak i zbadanie zasadności jego ówczesnego oddalenia. Jednocześnie wniesiono o rozpatrzenie wniosku Z. J. w ramach dodatkowego terminu zakreślonego uchwałą Rady Ministrów z 1965 r.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2003 r. pełnomocnik T. M. stwierdził, że przez złożeniem wniosku udzielano Z. J. błędnych informacji co do przejęcia jego nieruchomości. W piśmie tym wniesiono o merytoryczne rozpatrzenie wszystkich aspektów sprawy, dotyczących odmowy przez organ pierwszej instancji przyznania prawa wieczystego użytkowania do nieruchomości [...] Z. J., w oparciu o prawo, jakie w okresie 50-lecia do gruntów [...] zostało uchwalone, w szczególności o rozpatrzenie zarzutu, iż został on wprowadzony w błąd co do terminu złożenia wniosku i terminu objęcia nieruchomości w posiadanie, o rozpatrzenie i zajęcie stanowiska odnośnie możności zastosowania w ramach rozpatrywanego odwołania przepisów art. 53 ust 4 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94), skoro można ustalić odszkodowanie w oparciu o obecną ustawę o gospodarce nieruchomościami.

Z uwagi na fakt, że stosownie do przepisu art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2002 r., Nr 25 poz. 253 ze zm.) urząd Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast został zniesiony z dniem 31 grudnia 2003 r., jego zadania i kompetencje przejął, zgodnie z art. 2 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, Minister Infrastruktury jako minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.

Minister Infrastruktury stwierdził ponadto, że nie ma decyzji organu drugiej instancji wydanej po rozpatrzeniu odwołania Z. J., która czyniłaby zadość wymogom określonym przepisem art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. RP Nr 36, poz. 341) obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Znajdująca się bowiem w aktach decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] czerwca 1951 r. nadesłana przy piśmie Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r. nie zawiera podpisu osoby upoważnionej do jej podpisania. Postępowanie przeprowadzone na tę okoliczność nie doprowadziło do odnalezienia decyzji spełniającej wymóg w/w art. 75 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r.

Ponadto, jak wynika z pisma Sądu Rejonowego M. z dnia [...] września 2002 r. w wykazie hipotecznym księgi wieczystej nie ma wzmianki o złożeniu wniosku w przedmiocie przepisania powyższej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Z zaświadczenia Sądu Rejonowego M. z dnia [...] września 2002 r., nr [...] wynika, że w księdze wieczystej [...] w dziale II wykazu wpisem przez zastrzeżenie ujawniony jest Z. J. Z zaświadczenia tego nie wynika, aby nieruchomość została przepisana na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast w dziale I znajduje się wpis, z którego wynika, że na podstawie wniosku z dnia [...] listopada 1995 r. odłączono z powyższej księgi do księgi wieczystej KW nr [...] grunt o powierzchni [...] m2 wchodzący w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Powyższe okoliczności (brak podpisanego egzemplarza decyzji, brak wpisu Skarbu Państwa w księdze hipotecznej) wskazują, iż decyzja organu drugiej instancji nie została wydana, a odwołanie Z. J. od orzeczenia z dnia [...] stycznia 1951 r. nie zostało rozpatrzone stosowną decyzją administracyjną.

Jak wynika z wypisów z ewidencji gruntów, obecnie nieruchomość oznaczona nr hip. [...] znajduje się w obrębie [...] i wchodzi w skład działek ewidencyjnych: nr [...] będącej własnością komunalną (tereny zieleni) i nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa (drogi).

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000r. sygn. akt sygn. akt OPS 7/00 i postanowieniem Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 1999 r., nr [...] Minister Infrastruktury, który przejął w tym zakresie kompetencje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, jest właściwym organem do rozpatrzenia odwołania od orzeczenia z dnia [...] stycznia 1951 r. jedynie w części nieruchomości stanowiącej obecnie mienie Skarbu Państwa. W pozostałym zakresie właściwym organem do rozpatrzenia odwołania jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...].

Rozpatrując złożone w dniu [...] stycznia 1951 r., a więc w terminie, odwołanie od orzeczenia z dnia [...] stycznia 1951 r. (doręczonego w dniu 11 stycznia 1951 r.) należy stwierdzić, że nie przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) nastąpiło z uwagi na fakt wydania w dniu [...] marca 1950 r. orzeczenia nie przywracającego terminu do złożenia wniosku i wobec nie złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej.

Nieruchomość [...] położona przy ul. [...], oznaczona nr hip. [...] została objęta w posiadanie przez Gminę W. w dniu [...] sierpnia 1948r., to jest w dniu wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. nr 20 z 1948 r. Powyższe potwierdza treść punktu [...] ogłoszenia zamieszczonego w Dz. U .R.N. i Z.M. nr 20, jak i sporządzony wskutek wątpliwości wnioskodawcy wyrys z planu zagospodarowania przestrzennego, na który uprawniony geodeta naniósł zarys granic objętych przez gminę W. w posiadanie nieruchomości określonych w pkt [...]. Z przedstawionego wyrysu wynika, że ogłoszenie to objęło zarówno nieruchomość oznaczoną nr hip. [...] stanowiącą własność Z. J. posługującego się adresem [...], jak i inną nieruchomość o nr hip. [...], którą według pisma Archiwum Państwowego W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. oznaczono w materiałach inwentaryzacji zniszczeń Biura Odbudowy Stolicy z lat 1945-1946 adresem [...]. Punkt [...], jak wynika bowiem z wyrysu, obejmował swym zasięgiem nieruchomości położone przy ul. [...] znajdujące się pomiędzy ulicami [...] i [...] (na obszarze tym znajdują się położone blisko siebie nieruchomości hip. [...] i [...]). Wątpliwości co do daty objęcia nieruchomości i terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu oraz złożonego odwołania, nie miał właściciel nieruchomości, a z akt sprawy nie wynika i nie podnosił tego Z. J., aby były mu udzielone błędne informacje co do terminu złożenia wniosku, co sugeruje wnioskodawca. W ocenie organu odwoławczego nie ma również wątpliwości, iż wydane orzeczenie z dnia [...] stycznia 1951 r. dotyczyło nieruchomości stanowiącej własność Z. J., oznaczonej nr hip. [...] i położonej i przy ul. [...].

Na podstawie § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę W. (Dz. U. Nr 6, poz. 43) grunty uważało się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000 r. sygn. akt OPK 32/99 (ONSA 2000/4 poz. 142) stwierdzono, że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego W., o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanym w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę W.

Przepis art. 7 wyżej wymienionego dekretu z dnia 26 października 1945 r. stawiał dotychczasowym właścicielom gruntów obligatoryjny wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej lub prawa zabudowy w terminie 6-ciu miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę. W niniejszej sprawie termin ten upłynął w dniu 16 lutego 1949 r. zaś wniosek właściciela został złożony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu opatrzonym datą 22 marca 1949 r. w dniu [...] marca 1949 r., a zatem po terminie.

Powyższy termin jest terminem prawa materialnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że jest to termin prekluzyjny, którego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia (uprawnienia). Cechą terminu prekluzyjnego jest to, że nie podlega on przywróceniu ani przez organ administracyjny, ani przez sąd. Dlatego też nie złożenie przez osobę uprawnioną wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w terminie określonym w art. 7 ust. 1 powołanego dekretu stanowiło okoliczność wystarczającą do orzeczenia o nie przyznaniu prawa własności czasowej i uniemożliwiało organowi rozpatrzenie sprawy merytorycznie, to jest w oparciu o przeznaczenie nieruchomości w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego.

Minister Infrastruktury ustosunkowując się natomiast do wniosku wnioskodawcy o rozpatrzenie spóźnionego wniosku dekretowego w trybie uchwały Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (MP nr 6, poz. 18) stwierdził, że materia regulowana tą uchwałą nie znajdowała oparcia w ustawowym akcie normatywnym, nie była aktem zawierającym przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a zatem nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia.

Ponadto stwierdził, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, do terminu przewidzianego w art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r. OPK 19/96 – ONSA 1997/2/56).

Minister Infrastruktury uznał zatem, że zaskarżone orzeczenie administracyjne z dnia [...] stycznia 1951 r. w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa zostało wydane zgodnie z prawem.

Na decyzję Ministra Infrastruktury złożył skargę T. M. działający w imieniu własnym oraz J. M., W. M. i K. C. zarzucając brak wskazania podstawy prawnej dokonanego w skarżonej decyzji rozstrzygnięcia, sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszenie prawa materialnego poprzez pominięcie treści art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nierozpoznanie sprawy w oparciu o obowiązujące obecnie przepisy, to jest art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Minister Infrastruktury rozpoznając odwołanie od odmownego załatwienia przez organ pierwszej instancji wniosku Z. J. o prawo własności czasowej i o przywrócenie mu terminu do złożenia tego wniosku nie podał na jakiej podstawie utrzymuje decyzję odmowną z 1951 r. w mocy, to jest czy czyni tak w oparciu o dekret z 1945 r., czy też w oparciu o inny obecnie obowiązujący przepis, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie wskazuje, że uchwała nr 11 Rady Ministrów z 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie nie jest aktem zawierającym przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a zatem nie może stanowić podstawy do pozytywnego rozstrzygnięcia o losach wniosku Z. J.

Brak powołania jakiegokolwiek materialnoprawnej podstawy utrzymania w mocy decyzji o odmowie przyznania Z. J. (obecnie jego spadkobiercom jego wniosek popierającym) prawa wieczystego użytkowania lub odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] stanowi o tym, że Minister Infrastruktury uchylił się od rozpoznania meritum sprawy w jej podstawowym aspekcie, a mianowicie rozpoznania wniosku o prawo własności czasowej.

Wprawdzie art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie powołuje się na uchwałę nr 11 Rady Ministrów z 1965 r. jako podstawę do uwzględnienia wniosku spadkobierców byłego właściciela o prawo wieczystego użytkowania do danej działki lub prawo do stosownego za nią odszkodowania, ale rozpoznanie w 2003 r. wniosku z 1949 r. dotąd nie rozpoznanego winno uwzględniać także stan na datę uchwały z 1965 r. Konstytucja i ochrona praw nabytych wobec spełnienia przez wniosek Z. J. o przyznanie prawa własności czasowej przesłanek do uzyskania prawa wieczystego użytkowania nieruchomości przy ul. [...] w W. określonych w uchwale Rady Ministrów winny być podstawą do pozytywnego rozpoznania odwołania Z. J. z 1949 r. także w oparciu o art. 233 i 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie mogła być uwzględniona.

W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania jest wniosek byłego właściciela nieruchomości [...] przy ul. [...], hip. [...] Z. J. złożony w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) o przyznanie prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym wraz z wnioskiem z dnia [...] marca 1949 r. o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku.

Treść tego żądania wyznacza przedmiot postępowania w sprawie.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] marca 1950 r. odmówiono Z. J. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości, a orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1951 r. nie przyznano własności czasowej tej nieruchomości z uwagi na niezłożenie wniosku w terminie.

Od orzeczenia administracyjnego z dnia [...] stycznia 1951 r. odwołanie złożył Z. J. i odwołanie to zostało przez Prezydium Rady Narodowej w W. przesłane przy piśmie przewodnim z dnia [...] lutego 1951 r. do Ministerstwa Gospodarki Komunalnej. Pomimo poszukiwań udało się odnaleźć jedynie nie podpisaną za organ kopię rozstrzygnięcia Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r., kierowaną do akt.

W tej sytuacji można uznać, że organ prowadzący postępowanie zasadnie przyjął, z korzyścią dla stron postępowania – następców prawnych dawnego właściciela, że odwołanie nie zostało rozpoznane i odwołanie to rozpoznał.

Trzeba mieć jednak na uwadze, że w razie odszukania podpisanej kopii orzeczenia organu drugiej instancji z dnia [...] czerwca 1951 r. i dowodu doręczenia jej byłemu właścicielowi zaskarżona decyzja wydana w drugiej instancji dotknięta będzie wadą nieważności.

Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, że rozpoznanie wniosku dekretowego – spóźnionego, czego skarżący nie kwestionuje, winno się odbyć z uwzględnieniem uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M.P. nr 6, poz. 18).

Po pierwsze w chwili orzekania przez organ drugiej instancji uchwała ta już formalnie nie obowiązywała, gdyż na podstawie art. 75 ust 4 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych uprawnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268) wydane zostało Obwieszczenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie wykazu uchwał Rady Ministrów, zarządzeń i innych aktów normatywnych Prezesa Rady Ministrów, ministrów i innych organów administracji rządowej, które utraciły moc z dniem 30 marca 2001 r. (M.P. nr 47, poz. 782), które w części I załącznika "Uchwały Rady Ministrów" w pkt 2 wymienia powołaną uchwałę nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie.

Po drugie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od początku przyjmowano, że podstawę prawną decyzji administracyjnych mogą stanowić wyłącznie ustawy i wydane na ich podstawie akty wykonawcze, zaś uchwała nr 11 wydana była bez upoważnienia ustawowego.

Wreszcie wskazać należy, że w aktualnym stanie prawnym kwestia ta została definitywnie przesądzona w art. 87 i 93 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, które stanowią, że źródłem powszechnie obowiązującego prawa są ustawy oraz rozporządzenia, a uchwały Rady Ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu ten akt.

Poza tym podnieść należy, że w dacie wydania decyzji przez organ drugiej instancji obowiązywała ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), która w art. 214 i 215 odnosi się również do roszczeń byłych właścicieli gruntów [...] przejętych na podstawie powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Przepisy te przewidują wyjątki od zasady, iż z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1965 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 99), to jest z dniem 1 sierpnia 1985 r. wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty i budynki na podstawie powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Kryteria przyznawania prawa użytkowania wieczystego lub odszkodowanie przewidziane tymi przepisami znacznie zawężają możliwość zaspokojenia roszczeń przewidzianych w powołanym dekrecie z dnia 26 października 1945 r.

Przesłanką uprawnień przewidzianych w przepisach art. 214 i 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest to, że były właściciel lub jego następcy prawni nie uzyskali i nie mogą już uzyskać prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 7 powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Jest to zatem zupełnie inne uprawnienie, które miało złagodzić skutki działania dekretu.

Ten różny charakter uprawnień byłych właścicieli gruntów [...] przesądza o tym, że sprawa o przyznanie użytkowania wieczystego gruntu w trybie dekretu jest odrębną sprawą administracyjną od sprawy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem winny być one rozpatrywane w odrębnych postępowaniach.

W takim wypadku sprawa o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu [...] na podstawie dekretu wyprzedza sprawę o dodanie gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (vidé; uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1998 r. OPK 11/98; ONSA z 1999 r. nr 1, poz. 14).

Nadto wskazać należy, że sąd podzielił poglądy organu drugiej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z tych względów sąd na podstawie art. 151 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.