Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 906/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 195 ust. 4a, art. 196 ust. 6, art. 197 ust. 2, art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 7, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. O.-K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie skreślenia ze studiów doktoranckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że decyzją z dnia "[...]" Kierownik Studiów Doktoranckich Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu (organ I instancji) skreślił A. O. (skarżąca) z listy uczestników III roku studiów doktoranckich - dyscyplina naukowa: Prawo Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu A.

W uzasadnieniu decyzji przywołano przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym i Regulaminu studiów regulujące obowiązki doktorantów. Organ wskazał przedmioty, które nie zostały zaliczone przez skarżącą w semestrze zimowym roku akademickiego 2017/2018. Kierownik studiów doktoranckich w decyzji stwierdził, że doktorantka nie wywiązała się z obowiązku realizowania programu studiów oraz spełniania innych wymogów przewidzianych w programie kształcenia i planie studiów, a taki stan rzeczy pozwala organowi na skreślenie doktorantki z listy uczestników studiów doktoranckich z powodu braku systematycznych postępów w nauce (§ 17a ust. 2 pkt 1 Regulaminu studiów doktoranckich). W decyzji organ wskazał jakich przedmiotów skarżąca nie zaliczyła w ramach prowadzonych studiów.

Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 197 ustawy z dnia 27 lipca 2015 r. Prawo o szkolnictwie wyższym;

- § 17a ust. 1 i 2 Regulaminu studiów doktoranckich;

- § 14 ust. 3 Regulaminu studiów doktoranckich.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że podana przyczyna skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich, tj. brak systematycznych postępów w nauce, nie ma odzwierciedlenia w stanie faktycznym. Skarżąca zaliczyła bowiem dwa lata studiów doktoranckich i to ze średnią ocen 5,0. Ponadto, co najistotniejsze, osiągnęła ona cel studiów doktoranckich, czyli uzyskała stopień doktora. Nie zaistniała zatem żadna z przesłanek wskazana w § 17a ust. 1 i 2 oraz § 14 ust. 3 Regulaminu studiów doktoranckich.

Po rozpatrzeniu odwołania Rektor Uniwersytetu (organ odwoławczy, organ II instancji) decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego strona jako uczestnik studiów doktoranckich nie zrealizowała programu studiów, zaliczyła jedynie dwa lata z czterech objętych programem studiów doktoranckich, a zatem nie ukończyła studiów doktoranckich. Według organu II instancji, faktu, że skarżąca uzyskała stopień naukowy doktora nauk prawnych nie należy utożsamiać z ukończeniem studiów doktoranckich. Wskazano, że przewód doktorski stanowi postępowanie administracyjne niezależne i odrębne od studiów doktoranckich, procedowane na podstawie przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie

sztuki, a w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, na podstawie przepisów k.p.a. Podniesiono, że w decyzji z dnia "[...]" Kierownik Studiów Doktoranckich szczegółowo określił jakie przedmioty nie zostały zaliczone w semestrze zimowym roku akademickiego 2017/2018 oraz w jakim terminie należało zaliczyć te przedmioty.

Nie można zatem w ocenie Rektora zgodzić się z tezą skarżącej, że uchwała Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu o nadaniu jej stopnia doktora nauk prawnych w dyscyplinie prawo w dniu 30 czerwca 2017 r., zgodnie z przepisami Regulaminu studiów doktoranckich oznacza zakończenie studiów doktoranckich. Zapis zawarty § 25 ust. 3 Regulaminu studiów doktoranckich jedynie wskazuje, że datą ukończenia studiów doktoranckich jest data podjęcia uchwały przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej w sprawie nadania stopnia naukowego doktora w określonej dziedzinie nauki.

W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości i słuszności rozstrzygnięcia.

Skargę na ww. decyzję wywiodła strona, wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1, 3 i § 2 w zw. z art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta powinna zostać uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względów szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu skargi;

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 197 ust. 1, 2 i 4 Prawa o szkolnictwie wyższym poprzez przyjęcie, że przepisy te mają zastosowanie w przypadku uzyskania stopnia naukowego doktora przez uczestnika studiów doktoranckich.

W ocenie skarżącej organ odwoławczy nie odniósł się i nie zbadał, czy miała ona jakąkolwiek możliwość przystąpienia do egzaminów, jaka odpowiedź została udzielona przez Rektora na zapytanie dotyczące statusu skarżącej i czy w ogóle takowa odpowiedź istnieje. Brak możliwości przystąpienia przez skarżącą do egzaminów przesądza bowiem o braku możliwości skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich z powodu braku systematycznych postępów w nauce. Według skarżącej nie odnosząc się do powołanych kwestii organ II instancji naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Niezbadanie przez organ odwoławczy twierdzeń o braku możliwości przystąpienia do egzaminów, niezbadanie treści odpowiedzi na prośbę skarżącej o określenie jej statusu i niepowołanie się na to w uzasadnieniu decyzji narusza w ocenie skarżącej art. 7 i 75 § 1 k.p.a.

W ocenie skarżącej nie ma wątpliwości, że w przypadku uzyskania przez

uczestnika studiów doktoranckich kwalifikacji trzeciego stopnia, studia te zostają ukończone. Przemawia za tym przede wszystkim wykładnia celowościowa § 25 ust. 1 regulaminu studiów, zgodnie z którym studia trzeciego stopnia kończą się uzyskaniem kwalifikacji trzeciego stopnia (art. 2 pkt 10 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym). Skarżąca uzyskała kwalifikacje trzeciego stopnia, gdyż dnia 30 czerwca 2017 r. Rada Wydziału Prawa i Administracji podjęła uchwałę o nadaniu jej stopnia naukowego doktora nauk prawnych z wyróżnieniem. Względy tej wykładni wskazują, że studia doktoranckie zakończyły się z momentem uzyskania stopnia naukowego doktora w trakcie tych studiów. Należy zatem przyjąć, że studia doktoranckie skarżącej zakończyły się z momentem nadania jej stopnia naukowego doktora, co implikuje stwierdzenie, iż decyzja organu I instancji nie mogła zostać wydana, zaś w przedmiotowej sprawie naruszony został art. 197 ust. 1, 2 i 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył , co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2018 r., poz. 2107 ).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy

co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]" utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]" o skreśleniu skarżącej z listy uczestników III roku studiów doktoranckich. Organy stanęły na stanowisku, że doktorantka nie wywiązała się z obowiązku realizowania programu studiów oraz spełniania innych wymogów przewidzianych w programie kształcenia i planie studiów, a taki stan rzeczy pozwala organowi na skreślenie doktorantki z listy uczestników studiów doktoranckich z powodu braku systematycznych postępów w nauce (§ 17a ust. 2 pkt 1 Regulaminu studiów doktoranckich).

Przede wszystkim należy wskazać, że w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017r., poz. 2183 ze zm.), dalej P.s.w.. Zgodnie bowiem z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669) studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/20120 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023r. Skarżąca zaś rozpoczęła studia doktoranckie od 1 października 2015r.

Stosownie do art. 195 ust. 4a Prawa o szkolnictwie wyższym studia doktoranckie trwają nie krócej niż dwa lata i nie dłużej niż cztery lata. Według zaś art. 196 ust. 6 tej ustawy organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach określa regulamin studiów doktoranckich. Zgodnie natomiast z art. 197 ust. 1 P.s.w. doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich. Ponadto jak stanowi art. 197 ust. 2 do podstawowych obowiązków doktorantów, poza obowiązkami określonymi zgodnie z ust. 1, należy realizowanie programu studiów doktoranckich, w tym prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu. Według zaś ust. 4 przywołanego przepisu doktoranci, którzy nie wywiązują się z obowiązków, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów.

Z kolei stosownie do § 17a ust. 2 pkt 1 Regulaminu studiów doktoranckich Uniwersytetu, stanowiącego załącznik do Uchwały Nr 716 z dnia 24 kwietnia 2015r., Kierownik studiów doktoranckich może skreślić doktoranta z listy uczestników studiów w przypadku braku systematycznych postępów w nauce, udokumentowanego nieuzyskaniem zaliczeń obowiązkowych zajęć dydaktycznych, przewidzianych w programie studiów, w tym planie studiów. Zgodnie zaś z § 25 ust. 1 Regulaminu studia trzeciego stopnia kończą się uzyskaniem kwalifikacji trzeciego stopnia. Z kolei według ust. 3 tego przepisu warunkiem ukończenia studiów jest zrealizowanie programu studiów, w tym planu studiów, udokumentowanie wyników prac badawczych, złożenie egzaminów przewidzianych programem studiów oraz uzyskanie stopnia naukowego doktora w określonej dziedzinie nauki w zakresie dyscypliny nauki lub doktora sztuki określonej dziedziny sztuki w zakresie dyscypliny artystycznej, potwierdzone odpowiednim dyplomem. Jak stanowi ust. 3 przywołanego przepisu data ukończenia studiów jest datą podjęcia uchwały przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej w sprawie nadania stopnia naukowego doktora w określonej dziedzinie nauki.

W ocenie Sądu organy błędnie uznały, że skarżącą należy skreślić z listy uczestników studiów doktoranckich z powodu braku systematycznych postępów w nauce. Taka podstawa prawna skreślenia skarżącej z listy studentów studiów doktoranckich jest niewłaściwa.

Bezsprzecznie skarżąca uzyskała stopień doktora, ponieważ Rada Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu w dniu 30 czerwca 2017r. podjęła uchwałę o nadaniu jej stopnia doktora nauk prawnych z wyróżnieniem w dyscyplinie naukowej prawo.

Niewątpliwie z przywołanych wyżej przepisów wynika, że głównym celem studiów trzeciego stopnia jest uzyskanie kwalifikacji trzeciego stopnia, czyli stopnia doktora. Studia kończą się bowiem z datą podjęcia przez stosowny organ uchwały w sprawie nadania stopnia doktora. Do czasu uzyskania stopnia doktora, czyli zrealizowania głównego celu studiów doktoranckich, strona skarżąca wypełniała wszystkie przewidziane Regulaminem studiów doktoranckich obowiązki. Organy nie kwestionują, że w przypadku skarżącej przed uzyskaniem kwalifikacji trzeciego stopnia rozliczone zostały dwa lata studiów w trybie stacjonarnym ze średnią ocen 5,0, zarówno pierwszego jak i drugiego roku. Skoro zatem skarżąca uzyskała stopień doktora z wyróżnieniem, a do tego momentu wzorowo wypełniała obowiązki doktoranta, to w żadnym razie nie można stwierdzić, że spełniona została przesłanka braku postępów w nauce, pozwalająca na skreślenie jej na tej podstawie z listy uczestników studiów doktoranckich.

Dalej wskazać należy, że zawarte w art. 207 ust. 1 P.s.w. postanowienie o odpowiednim stosowaniu przepisów k.p.a., m.in. do decyzji w indywidualnych sprawach doktorantów, wynika z pozycji uczelni określonej w art. 4 ust. 1 jako jednostki organizacyjnej autonomicznej we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie. Jest to jednostka organizacyjna, która jest powołana do wykonywania zadań publicznych i uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych (wyrok NSA z 12 czerwca 2001 r., I SA 2521/00, LEX nr 54756). Nakaz odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie przepisów tego Kodeksu, powinny mieć także zastosowanie do adresata "decyzji" rektora, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają (wyrok TK z 8 listopada 2000 r., SK 18/99, OTK 2000, nr 7, poz. 258). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 maja 2011 r., I OSK 707/11(dostępny w CBOSA) wskazał, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony.

Decyzja o skreśleniu z listy studentów, czy też analogicznie z listy uczestników studiów doktoranckich, ma uznaniowy charakter, co nakłada na organ szczególny obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i przekonywującego uzasadnienia takiej decyzji (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 17.04.2009 r., I SA/Wa 1710/08; wyrok WSA w Olsztynie z 18.02.2010 r., II SA/Ol 961/09; wyrok WSA w Gdańsku z 24.02.2011 r., III SA/Gd 377/10, dostępne w CBOSA). Jeżeli prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to jego obowiązkiem jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok SN z 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93).

Wydanie decyzji musi być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek skreślenia studenta (uczestnika studiów doktoranckich) i ich analizą, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

W wyroku NSA z 20.07.2011 r., I OSK 2006/10 (dostępny w CBOSA) podniesiono, że decyzje wydawane w ramach uznania administracyjnego są poddane szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia takiej decyzji powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, zaś organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne.

Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie każdej decyzji administracyjnej powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (uzasadnienie faktyczne), jak również wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (uzasadnienie prawne). Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za uzasadnione, a jakim odmówił racjonalności. Celem uzasadnienia prawnego jest natomiast wyjaśnienie, dlaczego organ zastosował określony przepis i w razie możliwości przyjęcia jego odmiennej wykładni, dlaczego przyjął taki a nie inny jej rezultat. Jest to szczególnie ważne, gdy organ przyjmuje wykładnię odmienną od wykładni przedstawionej przez stronę (Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa-Poznań 1992 r., s. 263-265). Nie ulega przy tym wątpliwości, że w sytuacji przyznania przez ustawodawcę organowi administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę rozwiązań, uzasadnienie prawne oraz faktyczne również powinno spełniać wymogi zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. Jego prawidłowe zredagowanie odgrywa istotną rolę w świetle zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Decyzje oparte na uznaniu administracyjnym podlegają kontroli zgodności z prawem, sprawowanej przez sąd administracyjny pod kątem dopuszczalności ich wydania, niebezpieczeństwa przekroczenia granic uznania oraz uzasadnienia dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami podjętego rozstrzygnięcia (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 424-425 i A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009 r., s. 554-556).

Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy organy nie odniosły się do argumentów i zarzutów skarżącej podnoszonych zarówno na etapie postępowania przed organem I instancji, jak i w trakcie postępowania odwoławczego. Skarżąca już w piśmie z dnia 13 sierpnia 2018r. skierowanym do Kierownika Studiów Doktoranckich oraz do działającego w imieniu Rektora UWM – Prorektora, przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, wskazując m.in., że podana przez Kierownika Studiów Doktoranckich przyczyna (fakultatywna) skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich, tj. brak systematycznych postępów w nauce, nie ma odzwierciedlenia w stanie faktycznym.

W tym kontekście strona zwróciła uwagę na to, że uzyskała kwalifikację trzeciego stopnia, a wcześniej zaliczyła dwa lata studiów. Podkreśliła, że osiągnęła cel studiów. Podobne stanowisko skarżąca przedstawiła w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreśliła w nim również, że nie miała możliwości realizacji III roku studiów, gdyż 30 czerwca 2017r. Rada Wydziału Prawa i Administracji podjęła uchwałę o nadaniu jej stopnia doktora nauk prawnych z wyróżnieniem, czyli z tą datą zakończyła ona studia doktoranckie. Ponadto w piśmie z dnia 12 października 2018r., skierowanym jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji do Prorektora ds. kształcenia i studentów, skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Sformułowała w nim wiele zarzutów, m.in. o charakterze procesowym.

Podkreślić należy, że obowiązkiem organu odwoławczego jest rozpoznanie sprawy w jej całokształcie i odniesienie się do wszystkich zarzutów strony. Organ odwoławczy nie uczynił zadość temu obowiązkowi. Jak słusznie podniosła skarżąca organ odwoławczy nie odniósł się i nie zweryfikował tego czy skarżąca faktycznie miała jakąkolwiek możliwość kontynuacji studiów i przystąpienia do egzaminów, w sytuacji gdy już uzyskała stopień doktora, czyli de facto osiągnęła cel studiów. Organ odwoławczy nie zbadał zatem faktycznego statusu strony skarżącej jako doktoranta. Tok rozumowania organu oraz odniesienie się do zarzutów strony powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie czyni zadość temu obowiązkowi, a jedynie jest powtórzeniem argumentacji i stanowiska zaprezentowanego w decyzji zapadłej w I instancji.

Reasumując, organy nie przeprowadziły w sprawie wystarczającego postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na wszechstronne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Przypomnieć należy, że organ administracji winien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i w tym celu powinien przede wszystkim dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej zobowiązany jest do wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny jej okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ponadto zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Nie można było uznać, aby organy administracji rozpoznając powyższą sprawę zachowały należytą staranność i wyjaśniły wszystkie jej aspekty.

Kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i odniesienie się do zarzutów strony skarżącej. Bez wątpienia niezasadne było skreślenie skarżącej z listy uczestników studiów doktoranckich z powodu braku postępów w nauce, w sytuacji gdy uzyskała ona wcześniej stopień doktora nauk prawnych z wyróżnieniem, a przed uzyskaniem tego stopnia naukowego wywiązywała się z obowiązków przewidzianych planem studiów doktoranckich. Skreślenie na tej podstawie prawnej skarżącej z listy uczestników studiów doktoranckich byłoby zaprzeczeniem istniejącego stanu rzeczy, w którym skarżącą można opisać jako osobę czyniącą szybkie postępy naukowe, być może szybsze niż pozostali uczestnicy studiów doktoranckich.

Natomiast po tym jak organ przeprowadzi ponownie postępowanie wyjaśniające w sprawie i odniesie się do zarzutów strony zobowiązany będzie do zweryfikowania statusu strony jako uczestnika studiów doktoranckich, już po uzyskaniu stopnia doktora. Innymi słowy organ musi rozważyć i poprzeć swoje wywody logiczną i spójną argumentacją prawną co do tego czy w sytuacji uzyskania kwalifikacji trzeciego stopnia w trakcie studiów doktoranckich strona mogła dalej kontynuować te studia, skoro zapis regulaminowy mówi, że studia doktoranckie kończą się z dniem uzyskania takiej kwalifikacji.

Zgodzić się trzeba z tym, że procedura uzyskania stopnia doktora jest postępowaniem odrębnym w stosunku do odbywania studiów doktoranckich. Postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora uregulowane jest bowiem ustawą z dnia 14 marca 2003 o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r. poz. 882 i 1311), natomiast studia doktoranckie i ich przebieg uregulowane są przez ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym.

Skarżąca osiągnęła cel nadrzędny jakiemu służą studia doktoranckie, czyli uzyskała stopień doktora, w ocenie sądu nie można jednak uznać, aby uzyskanie stopnia naukowego doktora mogło skutkować automatycznie stwierdzeniem o ukończeniu studiów doktoranckich, pomimo braku zaliczenia części egzaminów przewidzianych programem studiów. Zestawienie powyższego stwierdzenia z wcześniejszym o braku możliwości skreślenia skarżącej z listy uczestników studiów z powodu braku systematycznych postępów w nauce (nieuzyskania zaliczeń) wymaga rozważenia czy w takim przypadku kiedy uczestnik studiów doktoranckich w trakcie ich trwania uzyskuje stopień doktora nie należy wyodrębnić pojęć "ukończenia" i "zakończenia" studiów doktoranckich.

W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.