Postanowienie NSA, sygn. akt III FZ 532/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 46 § 2 pkt 1 lit. b, art. 58 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 230/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi I. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 19 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości za okres I i II rata 2020r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 18 maja 2021 r., I SA/Ke 230/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę I. K. (dalej: "strona", "skarżąca") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 19 lutego 2021 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości za okres I i II rata 2020 r.

2. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, pismem z 27 kwietnia 2021 r. sąd pierwszej instancji wezwał skarżącą reprezentowaną przez pełnomocnika S. K. (ojca) do usunięcia braków złożonej skargi przez podanie nr PESEL strony skarżącej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone stronie 4 maja 2021 r. W odpowiedzi, w przewidzianym terminie przesłano pismo ze wskazaniem numeru PESEL pełnomocnika. Nie uzupełniono natomiast braku formalnego skargi w postaci podania numeru PESEL skarżącej.

Odrzucając skargę sąd pierwszej instancji wskazał na brzmienie art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") i wyjaśnił, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi (skarżąca nie podała swojego numeru PESEL).

3. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie wyjaśniając, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik (jej ojciec), z powodu niezrozumienia wezwania sądu, zamiast numeru PESEL skarżącej podał własny numer PESEL. Omyłka ta spowodowana była prawdopodobnie, zdaniem samej skarżącej, ciężkim przebiegiem choroby Covid-19 i stwierdzonymi powikłaniami (problemy z chodzeniem).

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy szczególne, wymienione w pkt 1 - 4 powołanego przepisu. Zgodnie natomiast z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 31 maja 2019 r., nadanym przez art. 5 pkt 2 i art. 8 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 934), pierwsze pismo wniesione w danej sprawie po 31 maja 2019 r. powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.

Stosownie zaś do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., sąd wzywa do uzupełnienia braku formalnego skargi wówczas, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Przytoczona regulacja stanowi jedną z gwarancji prawa do sądu, gdyż przesądza ona, że jedynie braki formalne skargi uniemożliwiające prowadzenie przez sąd postępowania mogą stanowić podstawę jej odrzucenia, w przypadku ich nieuzupełnienia w terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny, dostrzegając rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powstałe na tle stosowania art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w odniesieniu do braku wskazania w skardze numeru PESEL przez skarżącego, który jest osobą fizyczną, opowiada się za stanowiskiem, że w sytuacji, gdy skarżący, który nie wniósł skargi drogą elektroniczną, zamiast numeru PESEL podał w skardze numer identyfikacji podatkowej (NIP), nie było wystarczających podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tej sytuacji brak polegający na niepodaniu w skardze numeru PESEL nie uniemożliwiał jej nadania dalszego biegu (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 listopada 2019r., I GZ 366/19; z 16 października 2020 r., I GZ 275/20; z 15 września 2020 r., I OZ 529/20; z 8 lipca 2020 r., II FZ 270/20; z 12 lutego 2020 r., I FZ 19/20; z 11 lutego 2021 r., I FZ 28/21; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).

Odnotować należy, że w uzasadnieniu projektu ustawy – o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3260 Sejmu VIII kadencji) wyjaśniono, że celem wprowadzenia wymogu podawania numeru PESEL przez osoby fizyczne oraz numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numeru identyfikacyjny REGON albo numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, w pierwszym piśmie wnoszonym do sądu było przede wszystkim zapewnienie jednoznacznej identyfikacji podmiotów zarejestrowanych w systemie teleinformatycznym, właściwego zarządzania ich danymi oraz – dla właściwego wykorzystania możliwości, jakie niesie ze sobą informatyzacja – automatycznego przetwarzania danych. Podkreślono, że przyjęcie rozwiązania, opartego na unikatowym identyfikatorze PESEL/KRS/NIP, jest niezbędne dla zapewnienia funkcjonowania systemu, w szczególności, jeśli weźmie się pod uwagę potencjalną liczbę podmiotów zarejestrowanych w systemie oraz konieczność ograniczania do minimum możliwości popełnienia pomyłek w zakresie identyfikacji stron oraz innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że bezspornym jest, iż skarżąca w skardze wniesionej do sądu pierwszej instancji wprawdzie nie podała numeru PESEL, ale posłużyła się pieczątką, na której widnieje zarówno numer identyfikacji podatkowej (NIP), jak i REGON. Skarga nie została wniesiona drogą elektroniczną i nie było wątpliwości co do tożsamości skarżącej. Strona prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą podała w skardze numer identyfikacji podatkowej (NIP), a zaskarżając postanowienie odrzucające skargę także własny numer PESEL.

W realiach rozpoznawanej sprawy odrzucenie skargi wyłącznie z powodu niepodania numeru PESEL byłoby zatem środkiem nieproporcjonalnym i bezzasadnie zamknęłoby skarżącej drogę do sądu (art. 45 Konstytucji RP).

Z podanych wyżej przyczyn zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.