Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 657/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 36, par. 46 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. na rzecz skarżącego S. Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności:

S. Z., działający z upoważnienia swojej matki N. Z., wystąpił do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem z dnia 7 lipca 2011 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, zapis w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie numeru i powierzchni dotyczącego nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1259 w obrębie nr 1 położonej przy ul. B. Na skutek tego wniosku organ ewidencyjny dokonał analizy następujących dokumentów archiwalnych znajdujących się w Departamencie Geodezji:

- pierworys gruntów wsi B. scalonych na mocy orzeczenia Okręgowej Komisji Ziemskiej w B. z dnia [...] czerwca 1932 r.,

- plan scaleniowy,

- operat pomiarowy, ustalenie granic i pomiar sytuacyjny z [...] marca 1957 r.,

- księga protokołów polubownego ustalenia granic nieruchomości rozpoczętego [...] czerwca 1955 r. a skończonego [...] listopada 1956 r.,

- operat ewidencyjny z [...] września 1962 r.,

-obliczenie powierzchni działek ze współrzędnych z [...] maja 1962 r.,

- szczegółowy rejestr pomiarowo – klasyfikacyjny sporządzony w lipcu 1962 r.,

- rejestr gruntów z [...] sierpnia 1962 r.,

- akt własności ziemi z [...] września 1972 r.,

- operat techniczny z prac geodezyjno – kartograficznych związanych z odnowieniem operatu z [...] października 1980 r.

W wyniku analizy tych dokumentów organ ustalił, że aktualnie wymieniona w operacie ewidencji gruntów i budynków Miasta B. działka nr 1259 o powierzchni 0,3025 ha w obrębie nr 01-B. stanowi pierwotną działkę nr 63 o powierzchni 0,2702 ha uwidocznioną w akcie własności ziemi z [...] września 1972 r. Z uwagi na rozbieżności pomiędzy obecnym stanem uwidocznionym w operacie a stanami uwidocznionymi w trakcie scalenia gruntów i w trakcie założenia operatu ewidencji gruntów w 1962 r. organ pouczył wnioskodawcę, że wydanie zaświadczenia może nastąpić po opracowaniu dokumentacji geodezyjnej niezbędnej do wprowadzenia zmian i przywrócenia w operacie stanu prawnego w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1259 i sąsiednią działką nr 1258, zgodnego z danymi scalenia i założenia operatu ewidencji gruntów. Po przedłożeniu operatu technicznego, organ zawiadomieniem z dnia 10 listopada 2011 r. poinformował, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie dotyczące wprowadzenia w operacie zmiany dotychczas ujawnionych powierzchni działek nr 1258 i 1259. W międzyczasie aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2011 r. N. Z. darowała S. Z. działkę nr 1259 o pow. 0,3025.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] Prezydent Miasta B. dokonał zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. w obrębie nr 01 – B. poprzez "wykazanie w części kartograficznej przebiegu granicy między działkami nr: 1258 i 1259 wyznaczonej punktami granicznymi nr 3 i 2705 oraz w części opisowej w jednostce rejestrowej nr G. 1132 poprzez zastąpienie dotychczasowej powierzchni 0,3072 ha nową powierzchnią 0,3534 ha w działce nr 1258, oraz w jednostce rejestrowej nr G. 221 poprzez zastąpienie dotychczasowej powierzchni 0,3025 ha nową powierzchnią 0,2562 ha w działce nr 1259 na podstawie mapy regulacji stanu ewidencyjnego i wykazu zmian danych ewidencyjnych. W uzasadnieniu podano, że ze sporządzonego operatu technicznego wynika, iż w trakcie odnowienia operatu ewidencji gruntów, błędnie obliczono współrzędne punktu granicznego nr 3466 na który z punktu granicznego nr 2705 błędnie poprowadzono granicę między działkami nr 1258 i 1259, niezgodną z ustaleniami tej granicy w trakcie założenia operatu z 1962 r., co w konsekwencji było też przyczyną niewłaściwego określenia wielkości powierzchni tych działek. Nadto organ podał, że w trakcie założenia operatu w 1962 r., w kompleksie w którym znajdują się uprzednio oznaczone działki nr 63 i 64 nie wyodrębniono z ich obszaru pasa drogowego. Powierzchnia 0,2702 ha działki nr 63 uwidoczniona w akcie własności ziemi zawiera w swej wielkości obszar 0,0115 ha gruntów stanowiących drogę. Organ wskazał, że z wpisów do "Księgi protokołów polubownego ustalenia granic nieruchomości (...)", wynika iż użytkownik działki nr 63 nie zgłosił się do podpisu protokołu, uczestniczył natomiast posiadacz działki nr 64. Nadto organ podał, że w "Protokole ogłoszenia stanu posiadania" sporządzonego w trakcie odnowienia operatu zostało wniesione zastrzeżenie o nieprzyjęciu wielkości nowo obliczonej powierzchni działki nr 1258. Natomiast wynik ogłoszenia stanu posiadania dotyczący powierzchni nowo oznaczonej działki nr 1259 został przyjęty bez zastrzeżeń. Jako, że zgodnie z § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dokumentacja techniczna opracowana w celu regulacji stanu ewidencyjnego nieruchomości podlega ujawnieniu w operacie ewidencji do obowiązku organu prowadzącego ewidencję było zaktualizowanie ewidencji na podstawie tej dokumentacji.

Z tą decyzją nie zgodził się S. Z., ponieważ jego zdaniem sprostowana została tylko jedna granica działki nr 1259, co miało wpływ na jej powierzchnię i wniósł o przywrócenie pozostałych granic tej działki do stanu z 1932 r. Nadto ustanowiony w sprawie pełnomocnik podniósł, że S. Z. otrzymał jedynie załącznik do decyzji zawierający nowy przebieg granicy pomiędzy działkami nr 1259 i 1258 oraz wykaz zmian ewidencyjnych, nie otrzymał zaś samej decyzji, co stanowi rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego skutkujące koniecznością uchylenia kwestionowanej decyzji. Podniósł, że przesłanką wydania zaskarżonej decyzji było sprostowanie przez organ oczywistego błędu popełnionego rzekomo w 1981 r. zaistniałego w trakcie odnowienia operatu ewidencji gruntów. Zdaniem pełnomocnika stanowisko to nie może się ostać, albowiem rodzina S. Z. jest właścicielem działki nr 1259 o pow. 0,3025 ha od 1928 r. Na przestrzeni lat 1928-2012 nikt nie zakłócał posiadania tej działki, nikt nie kwestionował prawa własności działki o takiej powierzchni, co wynika z prowadzonej księgi wieczystej. Nigdy nie było postępowania o usunięcie niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym działki. Zarzucił naruszenie § 12 i § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W ocenie pełnomocnika wydanie decyzji administracyjnej o sprostowaniu błędu rzekomo zaistniałego w 1980 r. i to dokonane z urzędu, stanowi naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej chroniącej prawo własności. Końcowo pełnomocnik podniósł, że przedmiotowa sprawa powinna być w pierwszej kolejności poprzedzona rozgraniczeniem nieruchomości.

P. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podał, że niniejszą sprawę w pierwszej kolejności rozpatrzono w ramach aktualizacji ewidencji gruntów, tj. poprzez przywrócenie położenia wspólnej granicy działki nr 1259 i 1258, ponieważ ta obecnie wykazana w ewidencji gruntów na podstawie zmodernizowanego operatu ewidencyjnego nie pokrywa się z dokumentem źródłowym, jakim jest plan scalenia gruntów z 1932 r., natomiast w drugiej kolejności - na zmianie powierzchni tych działek. Przedmiotowa sprawa została zainicjowana żądaniem wydania zaświadczenia z rejestru gruntów dotyczącego numeru i powierzchni działki nr 1259. Organ podał, że przy błędnym wpisie w rejestrze publicznym, zaświadczenie wydaje się po dokonaniu ewentualnych zmian w tym rejestrze na podstawie odpowiednich dokumentów niezbędnych do wprowadzenia zmiany (art. 22 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne), czyli dokumentów sporządzonych po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych. W tym konkretnym przypadku, jest to operat techniczny z regulacji stanu ewidencyjnego działki nr 1259 i 1258 wykonany na zlecenie organu ewidencyjnego przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą mający w swoim zakresie prowadzenie tych prac (art. 11 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne), a następnie przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. oraz zarejestrowany pod nr [...]. W ocenie organu odwoławczego zasadnie przed wydaniem zaświadczenia, Prezydent Miasta B. wszczął postępowanie administracyjne w celu usunięcia nieprawidłowości przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1259 i 1258 jako bezprawnie dokonanej w 1981 r. przy odnowieniu operatu ewidencyjnego. W konsekwencji zasadnie przywrócił przebieg granicy działki nr 1259 zgodnie z dokumentacją geodezyjną z 1962 r. założonej na podstawie scalenia gruntów z 1932 r. Organ I instancji zobowiązany był do oceny geodezyjnej dokumentacji z 1932, 1962 i 1981 r. i wydania decyzji polegającej na przywróceniu na mapie granicy pomiędzy działkami nr 1259 i 1258 oraz obliczenia powierzchni tych działek wg standardu określonego przepisem § 61 i 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W ocenie organu odwoławczego nie znajduje uzasadnienia zarzut pełnomocnika, że przedmiotowa sprawa powinna być poprzedzona czynnością rozgraniczenia. Ten zarzut miałby zastosowanie, gdyby zainteresowany wskazał, że istnieją rozbieżności pomiędzy wpisem w ewidencji gruntów, a stanem faktycznym ich położenia na gruncie. Organ podał, że nie ma żadnych przeszkód, aby zainteresowany skorzystał z przysługującego mu prawa do rozgraniczenia swojej działki w sposób określony przez ustawodawcę w art. 29 i nast. ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dopiero uzyskanie korzystnego orzeczenia w sprawie o rozgraniczenie stanowić będzie podstawę do uwzględnienia zmiany w ewidencji gruntów. Organ odwoławczy podał, że dokumentacja geodezyjna z regulacji stanu ewidencyjnego z 2011 r. odzwierciedla stan prawny przedmiotowych nieruchomości określony na podstawie dokumentacji geodezyjnej z 1932 i 1962 r., która posłużyła do wydania tytułów prawnych dla działki nr 1259 i 1258. Z dokumentacji tej wynika, że pozostałe granice działki w ewidencji gruntów z 1981 r. są zgodne z dokumentacją scalenia gruntów z 1932 r., przez co nie zachodziła w tej sprawie konieczność korekty ich położenia. Na podstawie § 20, 21 i 22 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków operat ewidencyjny składa się z dwóch podstawowych części: operatu geodezyjno-prawnego (według dawnych przepisów określonej jako część opisowa) stanowiącego zbiór dokumentów uzasadniających wpisy do komputerowych baz danych ewidencyjnych, oraz z operatu opisowo-kartograficznego (dawna część kartograficzna), którego podstawowym elementem jest odpowiedni fragment mapy ewidencyjnej. W prawidłowo prowadzonym operacie ewidencji gruntów między częściami tego operatu nie powinny zachodzić różnice. Prawidłowo zatem postąpił organ ewidencyjny, że decyzja wprowadzała zmiany zarówno w części opisowej (obecnie geodezyjno-prawnej) operatu przez powrót do stanu ewidencji z 1962 r. założonej w oparciu o scalenie gruntów z 1932 r. jak i w części kartograficznej (obecnie opisowo-kartograficznej) operatu przez wkreślenie na mapę ewidencji wspólnej granicy działek nr 1259 i 1258 na podstawie planu scaleniowego. Organ odwoławczy podał, że oznaczenie nieruchomości, w tym jej obszar i granice oznaczone na mapie i opisie nieruchomości są elementem oznaczenia nieruchomości zawartym w dziale I księgi wieczystej stosownie do przepisu art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Podniósł, że powszechnie jest przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego (np. wyrok z dnia 24.11.1997 r. sygn. akt II CKU 110/97), że elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3 cytowanej ustawy), ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 tej ustawy). Przeciwnie, zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości). Przepisy art. 27 tej ustawy przewidują tryb postępowania w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości przed sądem prowadzącym księgę wieczystą w razie stwierdzenia niezgodności danych ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej. W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest też zarzut pełnomocnika dotyczący rażącego naruszenia przepisów § 12 i § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W tej kwestii, organ I instancji podjął wszelkie działania niezbędne do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, a materiał dowodowy zebrano i udokumentowano w sposób wyczerpujący. Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska pełnomocnika, że organ I instancji wydając decyzję działał na szkodę S. Z. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego przy wydaniu decyzji nie naruszono art. 21 i 64 Konstytucji. Końcowo organ podniósł, że prawo własności nieruchomości nie jest prawem bezwzględnym.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniósł S. Z. i zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego polegające na niedoręczniu mu decyzji organu I instancji a jedynie załącznika do tej decyzji oraz naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przyjęcie, że przepis ten stanowi samodzielną podstawę do zmian w prawie własności wynikających z aktów własności ziemi i treści księgi wieczystej. W uzasadnieniu podał, że bezspornym w sprawie pozostaje to iż jest on właścicielem działki nr 1259 o pow. 0,3025 ha. Prawo to wynika z aktu własności ziemi oraz jest uwidocznione w dziale II księgi wieczystej. Zarówno własność działki jak i jej powierzchnia są objęte rękojmią publicznej wiary ksiąg wieczystych. Taki stan trwa od 1932 r. – zgodnie z dokumentacją geodezyjną z 1962 r. założoną na podstawie scalenia gruntów z 1932 r. Tymczasem wywodzi się, że w prawie własności skarżącego nastąpił błąd i dlatego dokonano korekty przebiegu granicy na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skarżący zarzucił, że przepis ten nie upoważnia organu administracji do pozbawienia go prawa własności, zmiany powierzchni jego działki. Zdaniem skarżącego drogą ewentualnej korekty w ewidencji gruntów nie wolno rozstrzygać sporów własnościowych, nie wolno zmieniać stanu na gruncie istniejącego od 1932 r. znajdującego potwierdzenie w akcie własności ziemi jak i w treści księgi wieczystej.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do oceny legalności decyzji objętej skargą konieczne jest przypomnienie istoty ewidencji gruntów i budynków w świetle przepisów ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38., poz. 454 ze zm.). Uregulowania wyżej wymienionych aktów prawnych stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Nośnikiem wskazanych informacji jest zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Stosownie do przepisów art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, tzw. przedmiotowy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:

- prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

- opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,

- dokumentacji architektoniczno - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

- ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Nie ulega wątpliwości, że aktualizacja danych w ewidencji dotyczy naniesienia zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych (vide: wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2006 r., IV SA./Wa 2170/05, Lex nr 222265 oraz wyrok NSA z 10 lutego 2003 r., II SA 1478/01, Lex nr 156384). W trybie aktualizacji danych nie można zatem uwidaczniać zmian nie objętych nowym zdarzeniem prawnym rozumianym jako zdarzenie powstałe po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Weryfikowaniu danych już wprowadzonych do ewidencji w zakresie ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji czy zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie, służy postępowanie weryfikacyjne, prowadzone z urzędu w odniesieniu do zgodności wpisów z treścią dokumentów źródłowych, co 10 lat, a w odniesieniu do zgodności treści mapy ze stanem faktycznym, co 15 lat (vide: § 54 rozporządzenia wykonawczego). Sprostowanie zaś błędów i omyłek w ewidencji, a więc wad nieistotnych, odbywa się w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a więc art. 113 § 1 k.p.a., przy czym zmiana granic i powierzchni działki nie dotyczy spraw nieistotnych i nie może być dokonywana w trybie sprostowania (tak w wyroku NSA z 13 maja 1999 r. II SA 566/99, Lex nr 46217).

Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniał, że zapisy w ewidencji mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Stąd poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (vide: między innymi wyrok z 17 lutego 1993 r., II SA 1155/92, ONSA 1994/2/61, wyrok z 16 kwietnia 1998 r., II SA 258/98, Lex nr 41288, wyrok z dnia 20 sierpnia 1998 r., II SA 766/98, Lex nr 82005). Ujawniony w ewidencji stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Przenosząc te ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy podać należy, że spór dotyczy powierzchni działki skarżącego nr 1259 oraz granicy pomiędzy tą działką a działką nr 1258. Spór ten wynika z rozbieżności odnośnie aktualnie uwidocznionej w ewidencji gruntów powierzchni działki i przebiegu jej granicy, w porównaniu do tych danych wynikającej z planu scaleniowego z 1932 r., który stanowił podstawę założenia ewidencji gruntów z 1962 r.

Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że aktualnie wymieniona w operacie ewidencji gruntów i budynków działka nr 1259 o powierzchni 0,3025 ha stanowi pierwotną działkę nr 63 o powierzchni 0,2702 ha uwidocznioną w trakcie scalania gruntów i w trakcie założenia operatu ewidencji gruntów w 1962 r. oraz w akcie własności ziemi z [...] września 1972 r. W wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów w 1981 r. uwidoczniono pow. 0,3025 ha. Podstawę wprowadzenia kwestionowanej zmiany, polegającej na przywróceniu przebiegu granicy działki nr 1259 zgodnie z dokumentacją geodezyjną z 1962 r. założonej na podstawie scalenia gruntów z 1932 r. stanowił operat techniczny wykonany na zlecenie organu ewidencyjnego przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą mający w swoim zakresie prowadzenie tych prac (art. 11 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne), a następnie przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. oraz zarejestrowany pod nr [...]. W operacie technicznym stwierdzono, że w trakcie odnowienia operatu ewidencji gruntów, błędnie obliczono współrzędne punktu granicznego nr 3466 na który z punktu granicznego nr 2705 błędnie poprowadzono granicę między działkami nr 1258 i 1259, niezgodną z ustaleniami tej granicy w trakcie założenia operatu z 1962 r., co w konsekwencji było też przyczyną niewłaściwego określenia wielkości powierzchni tych działek. W tym miejscu wyjaśnić należy, że wbrew temu co wywodzi skarżący, stan w którym jest on właścicielem działki nr 1259 o pow. 0,3025 ha nie trwa od 1932 r. – zgodnie z dokumentacją geodezyjną z 1962 r. założoną na podstawie scalenia gruntów z 1932 r. Zgodnie z tą dokumentacją oraz z treścią aktu własności ziemi jest on właścicielem działki o pow. 0,2702 ha. Powierzchnia tej działki została zwiększona dopiero w 1981 r. na skutek odnowienia operatu.

W świetle powyższego w sprawie niniejszej należy odpowiedzieć na pytanie czy dokumentacja geodezyjno-kartograficzna przyjęta do państwowego zasobu stanowiła wystarczającą podstawę do wprowadzenia zmiany. Jak bowiem wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych fakt przyjęcia dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot (wyrok WSA w Krakowie z 17 listopada 2010 r., sygn. III SA/Kr 711/08, Lex nr 756987).

Przepisy rozporządzenia posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Przebieg granic działek ewidencyjnych, zgodnie z § 36 rozporządzenia, wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów mieści się usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Tym niemniej stwierdzić należy, że czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję m.in. przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami. W razie powstania sporu, co do tego czyją własnością jest nieruchomość, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie przedłożony operat był wystarczający do wprowadzenia zmian dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1258 i 1259 i ich powierzchni ale tylko w części w której uwzględnił te dane w oparciu o ewidencję gruntów z 1962 r. i akt własności ziemi z 1972 r. Przywrócone dane w tym zakresie wynikają bowiem bezspornie ze złożonych dokumentów. Z dokumentacji tej nie wynika, aby granice gruntu były sporne. O ile skarżący uważa jednak, że istnieje spór co do przebiegu granic - nic nie stoi na przeszkodzie, aby złożył stosowny wniosek o dokonanie rozgraniczenia. Niezrozumiałym jest natomiast pomniejszenie pow. działki skarżącego o obszar gruntu stanowiącego drogę publiczną o pow. 0,0115 ha. Brak jest bowiem w aktach sprawy dowodu potwierdzającego zaistnienie któregokolwiek ze zdarzeń prawnych, wymienionych jako podstawy wpisów do ewidencji. W związku z tym wprowadzona zmiana w trybie aktualizacji ewidencji nie mogła zmniejszać powierzchni działki o powierzchnię przeznaczoną pod drogę publiczną. Zmniejszenie powierzchni działki w tym zakresie stoi w sprzeczności z powierzchnią wynikającą z dokumentacji scaleniowej, operatu ewidencji z 1962 r. i aktu własności ziemi.

Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. W pkt. 2 wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy. Do kosztów zaliczono wpis sądowy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru ustalone przy uwzględnieniu charakteru sprawy i niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).