Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4445/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski ( spr ) As. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2004 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...]1, II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Stankowski /-/ P.Miładowski JFS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 1997 nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawił E. K. uprawnień kombatanckich. Według ustaleń organu dotychczas przyznane mu przez Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w Z. G. decyzją z [...].12.1976 r. z tytułu "udziału w walce zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" w okresie od [...].09.1947 r. do [...].10.1949 r. były wyłącznym powodem przyznanych uprawnień w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Z akt wynika, że E. K. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka służył w Wojsku Polskim, lecz podczas tej służby nie brał udziału w zwalczaniu oddziałów UPA bądź grup Wherwolfu. W ocenie organu nie był on obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i 4 omawianej ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. K. podnosił, że uprawnienia kombatanckie nabył w wojsku polskim walcząc z różnymi bandami w tym i z niedobitkami UPA.

Rozpoznając wniosek Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżoną decyzją z [...].10.2001 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej o pozbawieniu E. K. uprawnień kombatanckich. Organ akcentował, że skarżący służbę w Wojsku Polskim odbywał w [...] Pułku KBW po 30.06.1947 r. , a z akt sprawy nie wynika, by podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. W tych okolicznościach wyłączną podstawą przyznanych uprawnień było tzw. utrwalanie władzy ludowej i pozbawienie uprawnień kombatanckich znajduje materialno-prawną podstawę.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. K. podnosił, że kwestionowane rozstrzygnięcie jest krzywdzące, że nie utrwalał władzy ludowej bo wówczas ta władza była już ustanowiona i utrwalona, tylko walczył zbrojnie z różnymi bandami w tym i z niedobitkami oddziałów UPA. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.

Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga ma uzasadnione podstawy. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz z doktryną w postępowaniu weryfikacyjnym Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie jest zwolniony od standardów postępowania administracyjnego zakreślonych w art. 7, 10 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Tymczasem postępowanie Kierownika Urzędu w tej sprawie wspomniane wyżej reguły narusza. Jakkolwiek niewadliwe są ustalenia organu orzekającego, że skarżący odbywał służbę wojskową po okresie wymienionym w art. 25 ust. 2 pkt 2 (po 30 czerwca 1947) ustawy o kombatantach, to jednocześnie przeoczył on dalszą treść tego przepisu. Powodem do zachowania uprawnień kombatanckich przyznanych przez były ZboWiD z tytułu tzw. utrwalania władzy ludowej są bowiem okoliczności które stanowią podstawę do nabycia uprawnień kombatanckich przewidzianych w ustawie także z innych jeszcze tytułów. Takim tytułem jest przewidziane w art. 1 ust. 2 pkt 6 uczestniczenie w walkach w jednostkach wojska polskiego oraz w zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. O udziale w walkach z niedobitkami band UPA skarżący wspominał już w toku wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego. Tych okoliczności Kierownik urzędu wbrew powinności wynikającej z art. 7 i 77 kpa nie zweryfikował. Wskazanemu wyżej obowiązkowi nie czyni bowiem zadość ogólnikowe stwierdzenie o nie braniu udziału w walkach o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy przywołując wykaz Centralnego Archiwum Wojskowego nr [...] z dnia [...]. Tymczasem z dokumentu tego wynika zupełnie odmienny wniosek. Wyraźnie w nim wskazano iż [...] Pułk KBW także w 1947 r. - do listopada- brał udział w walkach z oddziałami UPA. W tych okolicznościach zachodzi sprzeczność ustaleń organu z zebranym materiałem dowodowym, co jest istotnym brakiem postępowania w tej sprawie. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w tym i działań podjętych także z urzędu ciąży na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie administracyjne. Brak starannej inicjatywy organu w tym zakresie, nawet w sytuacji gdy oświadczenia skarżącego są nieprecyzyjne czy nawet ze sobą sprzeczne, oznacza złamanie dyrektyw płynących z art. 7 i 77 kpa. Skąpość i lakoniczność uzasadnienia decyzji administracyjnej stanowi nadto o naruszeniu art. 107 § 3 kpa. Kierownik Urzędu przebiegu służby wojskowej skarżącego nie analizował i w istocie nie przedłożył żadnego materialnego dowodu, który by wykluczył udział skarżącego w walkach z oddziałami UPA. Tego typu brak stanowi uchybienie proceduralne mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), a w konsekwencji także podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej, tym więcej, że przedstawione niedostatki procedowania podważają także prawidłowość zastosowanej w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy materialno-prawnej (art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach). W tym stanie rzeczy w oparciu nadto o art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (upsa ) orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekł przy tym o obowiązku wynikającym z treści art. 152 upsa z uwagi na wyraźną treść art. 26 ustawy o kombatantach.

/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Stankowski /-/ P.Miładowski

JFS