Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2064/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II inst
Powołane przepisy: article: art. 178
journal: Dz.U. 2012 poz 1529
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe.
article: art. 136, art. 137  par 3, art.168 par 3, art.169 par 1, art.12 par 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 2064/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r., sprawy ze skargi D.P., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], z dnia 10 lipca 2013 r. Nr [...], w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania, uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. nr [....] utrzymało w mocy swoje poprzednie postanowienie z dnia 10 lipca 2013 r. o nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania D.P., w imieniu którego występuje A.M., od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 5 stycznia 2013 r. nr [...] ustalającej D.P. wymiar podatku od nieruchomości na 2013 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na gruncie następującego stanu faktycznego. Prezydent Miasta wydał w dniu 5 stycznia 2013 r. decyzję nr [...] w przedmiocie ustalenia D.P. podatku od nieruchomości na 2013 r. w wysokości 13.751 zł.

Od powyższej decyzji odwołał się w dniu 20 marca 2013 r. A.M. który powołał się na złożone uprzednio do akt administracyjnych pełnomocnictwo do występowania w imieniu D.P..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało A.M.pismem z dnia 13 czerwca 2013 r., doręczonym w dniu 18 czerwca 2013 r., do usunięcia braku formalnego odwołania w terminie do 7 dni od doręczenia wezwania, poprzez dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania D.P. w przedmiotowej sprawie.

A.M., odpowiadając na wezwanie organu, nadał wymagany dokument wraz z pismem przewodnim z daty 20 czerwca 2013 r. za pośrednictwem firmy InPost. Pisma wpłynęły do organu w dniu 26 czerwca 2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 10 lipca 2013 r. postanowienie nr [...], działając na podstawie art. 169 w zw. z art. 137 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749), o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia ze względu na uchybienie siedmiodniowemu terminowi do uzupełnienia braku formalnego odwołania, ze wskazaniem, że pełnomocnictwo zostało przesłane za pośrednictwem podmiotu (InPost), który nie jest "polską placówką pocztową operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe" i wpłynęło do organu w dniu 26 czerwca 2013 r., to jest jeden dzień po upływie terminu do uzupełnienia braku formalnego, który upływał w dniu 25 czerwca 2013 r.

Od powyższego postanowienia zażalił się A.M.. W treści zażalenia postawił zarzut nieuwzględnienia przez organ odwoławczy informacji istotnej dla rozstrzygnięcia, a znajdującej się w piśmie Prezydenta Miasta z dnia 5 kwietnia 2013 r., którym organ przekazał odwołanie D.P. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, i w którym zaznaczone zostało, iż "pełnomocnictwo A.M. do załatwienia spraw w imieniu D.P. znajduje się w aktach sprawy [...] przekazanej Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu 24 września 2012 r. i że akta sprawy jeszcze nie zwrócone zostały do Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miasta K". Z treści tej wynika, co podkreślił żalący się, że już w dacie 10 kwietnia 2013 r. organ był w posiadaniu żądanego przez siebie dokumentu i z tego względu zbędne było żądanie ponownego wykazania umocowania. Żalący zakwestionował również niepoparte konkretnymi datami orzeczeń czy sygnaturami odwołanie się przez organ do orzecznictwa sądowego, które ma wyrażać utarty pogląd o tym, że polska placówka pocztowa operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe odnosi się jedynie do placówek przedsiębiorstwa Poczta Polska SA.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając rozstrzygnięcie po rozpoznaniu zażalenia zwróciło uwagę w pierwszej kolejności, że w sprawie znajdował zastosowanie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiący, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wynika to z faktu, że A.M. nie przedłożył wraz z odwołaniem oryginału pełnomocnictwa (lub jego uwierzytelnionej kopii) upoważniającego do działania w imieniu D.P. i nieprzedłożenie to stanowiło brak formalny. Organ był zatem zobowiązany do zastosowania trybu z art. 169 § 1 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej przez wezwanie pełnomocnika do złożenia w ustawowym terminie dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez podatnika. Wezwanie tego rodzaju zostało wystosowane do A. M., zostało doręczone w dniu 18 czerwca 2013 r., z czego wynika, że termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków odwołania upływał w dniu 25 czerwca 2013 r. W dniu 26 czerwca 2013 r. do Kolegium wpłynęło pismo A.M. wraz z pełnomocnictwem z dnia 6 sierpnia 2012 r. upoważniającym do reprezentowania D.P. m.in. przed organami administracji publicznej. Pismo wraz z pełnomocnictwem zostało nadane za pośrednictwem firmy InPost.

Oceniając wskazane fakty z punktu widzenia skuteczności uzupełnienia braków formalnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że uchybiony został w sprawie siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego, co skutkuje pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia. Organ odwołał się do przepisu art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.

Organ następnie wyjaśnił, że zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych, zapadłym w stanie prawnym przed dniem 1 stycznia 2013 r., nadanie przesyłki w firmie kurierskiej nie korzystało z domniemania określonego w przepisie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W omawianym przepisie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 r., mowa była o nadaniu pisma tylko w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, a nie każdego innego świadczącego usługi pocztowe. Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe, operatorem publicznym zobowiązanym do świadczenia usług pocztowych była Poczta Polska. Zatem tylko pismo nadane w placówce Poczty Polskiej dawało stronie gwarancję zachowania terminu. W tym zakresie organ odwołał się do orzeczeń: wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1764/06, LEX nr 344653 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2357/12, publikowanych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych. W ocenie organu powołane orzecznictwo jest aktualne także obecnie. Zwrócił bowiem organ uwagę, że użyte w obowiązującym obecnie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej określenie "w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe" odnosi się jedynie do placówek przedsiębiorstwa "Poczta Polska S.A.", albowiem tylko temu podmiotowi powierzono obowiązek wykonywania zadań operatora wyznaczonego. Zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z Prawo pocztowe Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy. Co ważne dla niniejszej sprawy, w świetle powołanej regulacji prawnej nadanie pisma innemu podmiotowi niż Poczta Polska S.A., chociażby podmiot ten posiadał uprawnienia do prowadzenia działalności pocztowej, nie oznacza zachowania terminu do dokonania czynności, jeżeli pismo to nie wpłynęło wyznaczonym terminie do organu. Organ wyjaśnił, że skoro w rozpatrywanej sprawie uzupełnienie braków odwołania nastąpiło za pośrednictwem operatora InPost, specjalizującego się w usługach pocztowych i kurierskich, który nie jest operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, to wpływ pełnomocnictwa do Kolegium w dniu 26 czerwca 2013 r., jeden dzień po upływie terminu do uzupełnienia braku, oznacza, że uchybiono siedniodniowemu terminowi do uzupełnienia braku formalnego odwołania. Skutkuje ta okoliczność pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia.

Odnosząc się z kolei do zarzutu odwołania dotyczącego zalegania pełnomocnictwa w aktach innej sprawy prowadzonej przed organem podatkowym, organ wyjaśnił, że okoliczność ta nie zwalnia A.M. z obowiązku wykazania swojego umocowania do złożenia w imieniu D.P.odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 5 stycznia 2013 r., nr [...]. Stosownie bowiem do art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Organ odwołał się także przy tej kwestii do orzecznictwa sądowego (wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IIFSK 2125/11, LEX nr 1276251) i wskazał, że wymóg z art 137 § 3 Ordynacji podatkowej należy odnieść do konkretnego postępowania podatkowego albo kontroli podatkowej. Organ podatkowy nie jest uprawniony, ani też zobowiązany do poszukiwania pełnomocnictwa, jeżeli takie pełnomocnictwo zostało przedłożone czy to innym organom, bądź w innym postępowaniu.

Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium uznało, że pełnomocnictwo złożone do

akt innego postępowania podatkowego nie wywołuje skutków prawnych w zakresie postępowania prowadzonego obecnie w sprawie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 5 stycznia 2013 r., nr [...] Wskazało, że dopóki do akt nie zostanie złożone pełnomocnictwo, nie można mówić o skutecznym umocowaniu pełnomocnika do działania w imieniu strony (podatnika).

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez D.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W skardze znalazły się zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi odwołano się do szeregu tez sądów administracyjnych dotyczących rozumienia zasad prowadzenia postępowania podatkowego, w tym zasady zaufania do organów podatkowych, zasady prawdy obiektywnej i zasady szybkości postępowania. Przykładowo wskazano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 969/08 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt I FSK 1235/07. Wniosek skargi sprowadził się do stwierdzenia, że zacytowane orzecznictwo uzasadnia konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, gdyż organy, które mają obowiązek zgromadzenia wszelkich dowodów w sprawie, powinny także sięgnąć do materiału zgormadzonego w ramach innego postępowania, tam bowiem znajdowało się pełnomocnictwo do działania A.M.jako pełnomocnika skarżącego. Skarżący odwołał się także argumentacji zażalenia, jako aktualnej na etapie skargi do sądu administracyjnego.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej podniesione.

W pierwszym rzędzie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 136 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że odwołanie od decyzji organu I instancji może za stronę złożyć ustanowiony przez nią pełnomocnik. Z kolei z art. 137 § 3 wynika, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.

W orzecznictwie jest już ugruntowane stanowisko, że z tak brzmiących przepisów wynika, iż złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ podatkowy, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. Zatem osoba chcąca działać w sprawie jako pełnomocnik musi złożyć do akt tej konkretnej sprawy pełnomocnictwo lub jego odpis. Organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do zastąpienia pełnomocnika w realizacji obowiązku wynikającego z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, ponieważ jest to ewidentnie obowiązek pełnomocnika. Dokument pełnomocnictwa powinien trafić do akt rozpatrywanej sprawy, jako wyraz woli strony działania w tej konkretnej sprawie za pośrednictwem pełnomocnika i dowód umocowania konkretnej osoby jako pełnomocnika. Organ nie jest uprawniony, ani zobowiązany do poszukiwania, czy innym organom, bądź w innym postępowaniu, takie pełnomocnictwo zostało udzielone. Dopiero od momentu złożenia pełnomocnictwa do akt tej konkretnej sprawy aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w określonym postępowaniu. Złożenie pełnomocnictwa jest wyrazem woli występowania w danej sprawie. Organ nie może zastępować strony w tym zakresie i doszukiwać się istnienia w tym postępowaniu pełnomocnictwa (tak: wyroki NSA z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2028/12, LEX nr 1342085, z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2125/11, LEX nr 1276251, z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2173/11, LEX nr 1240408).

W tym kontekście nietrafne są twierdzenia skargi, że obowiązkiem organu w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego i dowodowego było pozyskanie we własnym zakresie pełnomocnictwa ogólnego złożonego do akt innej sprawy podatkowej o nr [...].

Skoro zatem w aktach sprawy brak było stosownego pełnomocnictwa dla A.M. i nie zostało ono przez niego również dołączone do sporządzonego i podpisanego przez siebie w imieniu podatnika D.P. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K., przeto SKO prawidłowo wezwało go do usunięcia tego braku formalnego.

W tym miejscu bowiem należy wskazać, że w świetle art. 168 § 3 Ordynacji podatkowej podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokółu powinno być podpisane przez wnoszącego. Do podań zaś § 1 tego artykułu zalicza wprost odwołania. Zgodnie z treścią art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej - jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Przepis ten normuje kwestie związane z brakami formalnymi podań wnoszonych do organów podatkowych oraz skutki ich nieusunięcia. Nakłada na organ obowiązek działania zmierzającego do usunięcia braków podania. Nie czyni przy tym wyjątku i nie różnicuje sposobu rozstrzygnięcia w zależności od tego, czy przedmiotem braków jest np. podanie wszczynające postępowanie, czy też mamy do czynienia z brakami podania będącego środkiem zaskarżenia (odwołaniem, zażaleniem), złożonym od nieostatecznego rozstrzygnięcia. Stosując ten przepis, w razie nieusunięcia braków formalnych podania organ odwoławczy wydaje postanowienie, o którym mowa w art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, na które przysługuje zażalenie. Brak prawidłowego pełnomocnictwa jest także brakiem formalnym, który podlega usunięciu w powyższym trybie (tak: wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 582/08, LEX nr 516587, czy wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 756/08, LEX nr 483164). Złożenie zatem niewłaściwego pełnomocnictwa, podobnie jak jego niezłożenie, jest brakiem formalnym wnoszonego pisma, który może być konwalidowany. Skutkiem zaistnienia każdej z dwóch przedstawionych okoliczności winno być zatem wdrożenie przez organ trybu przewidzianego w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. wezwanie wnoszącego pismo do usunięcia braków pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Dalej zauważyć należy, że Kolegium prawidłowo uznało, iż A.M. złożył pełnomocnictwo do występowania w niniejszej sprawie z uchybieniem terminowi. Stosowny dokument nadał bowiem za pośrednictwem firmy Inpost, która w świetle art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 178 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) nie może zostać uznana za operatora wyznaczonego. Zgodnie z treścią wskazanych przepisów termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, przy czym przez okres przejściowy trzech lat od daty wejścia w życie Prawa pocztowego, tj. od 1 stycznia 2013 r. obowiązki operatora wyznaczonego pełni Poczta Polska S.A. Dlatego tylko nadanie w placówce tej instytucji przesyłki pocztowej gwarantuje zachowanie terminu do złożenia pisma.

Ponieważ A.M. skorzystał z usług firmy Inpost, dlatego organ zasadnie przyjął, że uzupełnił braki formalne odwołania w dacie wpływu pisma wraz z pełnomocnictwem do Kolegium, tj. w dniu 26 czerwca 2013 r., a zatem z uchybieniem siedmiodniowemu terminowi, ponieważ – jak wynika z akt sprawy - wezwanie w przedmiocie uzupełnienia braków zostało mu skutecznie doręczone w dniu 18 czerwca 2013 r.

W opinii Sądu jednak wydanie w dniu 10 lipca 2013 r. postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia było przedwczesne. Obowiązkiem Kolegium było bowiem, przy braku złożenia stosownego pełnomocnictwa przez A.M. wezwanie w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej podatnika D.P. do osobistego podpisania złożonego w jego imieniu odwołania. Dopiero po bezskutecznym upływie terminu zakreślonego w wezwaniu można było pozostawić odwołanie bez rozpoznania (tak: wyrok NSA z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1642/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 457/12, wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 34/13 – wszystkie dostępne w CBOSA).

Ponadto organ wykazał się pewną niekonsekwencją, gdyż obydwa postanowienia, tj. zaskarżone z dnia 26 września oraz poprzedzające je z dnia 10 lipca 2013 r. doręczone zostały na ręce A.M., mimo że nie został uznany za pełnomocnika podatnika. Wreszcie Kolegium rozpoznało zażalenie A.M., które złożył we własnym imieniu, jak wynika z jego treści, czyli pochodziło od osoby nie będącej w sprawie ani stroną, ani też pełnomocnikiem.

Przepis art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej przewiduje, że pisma doręcza się pełnomocnikowi, ale tylko w sytuacji, gdy strona ustanowiła takiego pełnomocnika. Co do zasady natomiast pisma doręczane są stronie. Na gruncie niniejszej sprawy A.M. nie wykazał, by był prawidłowo umocowanym pełnomocnikiem podatnika D.P., zatem nie było podstaw do dalszego kierowania do niego korespondencji, a już na pewno nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniesionego przez niego w imieniu własnym zażalenia na postanowienie z dnia 10 lipca 2013 r., jako pochodzącego nie od strony i nie od pełnomocnika.

Rozpoznanie powyższego zażalenia było błędne i z tego powodu, że organ podatkowy jest zobligowany do honorowania pełnomocnictwa, ale pod warunkiem posiadania wiedzy o jego istnieniu, a tę uzyskuje z chwilą otrzymania dokumentu. Jeśli ani strona ani jej pełnomocnik nie przedłożyli w toku postępowania pełnomocnictwa, zaś postanowienia nie doręczono bezpośrednio stronie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to nie zaczął biec termin do wniesienia zażalenia, a ponieważ postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, to brak było przedmiotu zażalenia, zatem zażalenie było i z tego powodu niedopuszczalne. W sytuacji, gdy pismo nie zostało doręczone prawidłowo, nie nastąpiły skutki prawne doręczenia pisma. Zatem postanowienie SKO z dnia 10 lipca 2013 r. nie weszło do obrotu prawnego, a tym samym złożone na nie zażalenie było niedopuszczalne (art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

Mając powyższe na względzie, należało w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) orzec jak w sentencji. Działając zaś na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także postanowienia poprzedzającego zaskarżone rozstrzygnięcie, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien więc podjąć działania mające na celu usunięcie braków odwołania poprzez należyte wdrożenie trybu konwalidacji, o którym mowa w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, a zatem skierować wezwanie o uzupełnienie braku formalnego odwołania bezpośrednio do podatnika D.P. poprzez osobiste podpisanie odwołania, ewentualnie dostarczenie organowi odpowiedniego pełnomocnictwa. W sytuacji, gdy w zakreślonym terminie strona uzupełni braki formalne obowiązkiem organu będzie merytoryczne rozpoznanie odwołania. W innym razie SKO będzie mogło wydać postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, ale musi być ono skierowane bezpośrednio na ręce strony.

Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, pomimo stosownego wniosku w tym zakresie zawartego w skardze, gdyż skarżący nie występował w sprawie z fachowym pełnomocnikiem, został nadto zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.