Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 814/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 231, art. 235
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: par. 11
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Dnia 23 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2013 roku sprawy ze skargi S. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. nr [...] z dnia [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 63, poz. 322), oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 kpa i w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. Nr 132, poz. 1121), uchylił w całości decyzję nr 2 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u S.F. choroby zawodowej pod postacią nowotworu złośliwego płuca lewego wywołanego działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10% i umorzył postępowanie organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania S.F. od decyzji Nr 13 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia 4 czerwca 2008 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią nowotworu złośliwego płuca lewego wywołanego działaniem promieniowania jonizującego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Od powyższej decyzji S.F. wniósł odwołanie. Organ odwoławczy ustalił, że sprawa S.F. była przedmiotem postępowania rozpoznawczego prowadzonego w latach 1997-1998 w Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., a następnie w Przychodni Chorób Zawodowych IMP w Ł.. W wyniku przeprowadzonych wówczas badań i oceny narażenia zawodowego nie znaleziono podstaw do uznania związku przyczynowego między rozpoznanym u S.F. nowotworem płuca a narażeniem zawodowym na promieniowanie jonizujące. Z uwagi na fakt, iż przeprowadzone aktualnie postępowania diagnostyczno-rozpoznawcze nie dało podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej organ II instancji, w wyniku rozpoznania odwołania strony, decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wyrokiem z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 607/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów I i II instancji. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 roku w sprawie P 23/07 (Dz.U. Nr 116 poz.740), w którym Trybunał orzekł, iż zarówno art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy (w zakresie w jakim nie określa wytycznych dotyczących treści rozporządzenia), jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115) są niezgodne z art. 92 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd odmówił zastosowania w niniejszej sprawie niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 roku. W związku z czym Sąd nie dokonał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że decyzja ta, jak również poprzedzająca ją decyzja organu administracji I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W wyroku tym Sąd podniósł dodatkowo, że w przedmiotowej sprawie organy administracji naruszyły również przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie zostało bowiem wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości, kiedy rozpoczęto postępowanie w sprawie podejrzenia u skarżącego choroby zawodowej. W orzeczeniu z dnia 30 lipca 2007 roku Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. podał, że skarżący już w 1997 roku był badany w tej jednostce orzeczniczej, a następnie w 1998 roku w Instytucie Medycyny Pracy w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. W wyniku przeprowadzonych badań nie znaleziono podstaw do uznania związku przyczynowego między rozpoznanym u skarżącego nowotworem płuca a zawodowym narażeniem na promieniowanie jonizujące. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2008 roku potwierdził to Instytut Medycyny Pracy w Ł.. Organ I instancji w ogóle nie odniósł się do powyższego. Natomiast organ odwoławczy podał, że z informacji PPIS w Ł. (pismo z dnia 14 sierpnia 2007r) wynika, że w sprawie nie wydano decyzji, bowiem postępowanie diagnostyczno - orzecznicze prowadzone było bez udziału inspektora sanitarnego, a wydane wówczas negatywne orzeczenia lekarskie zostały przedstawione przez zainteresowanego dopiero w toku obecnie prowadzonego postępowania.

W ocenie Sądu, powyższe ustalenia są niewyczerpujące. Przede wszystkim nie wyjaśniono, kto w 1997 roku zgłosił podejrzenie o chorobę zawodową i skierował skarżącego do jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania choroby zawodowej, zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), oraz czy jednostki organizacyjne, o których mowa w § 7 ust. 1 - 3 tego rozporządzenia, po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego przesłały orzeczenia lekarskie w sprawie choroby zawodowej wraz z posiadaną niezbędną dokumentacją właściwemu inspektorowi sanitarnemu, do czego były zobowiązane na podstawie § 8 powołanego rozporządzenia. Z informacji jednostek medycznych wynika, że poprzednie ich orzeczenia zostały przesłane do inspektora sanitarnego, ale nie dysponują informacją, czy postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji. Wobec powyższego niejasne są wyjaśnienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł., że postępowanie toczyło się poza jego udziałem, a wydane wówczas negatywne orzeczenia lekarskie zostały przedstawione przez zainteresowanego dopiero w toku obecnie prowadzonego postępowania.

A zatem organy administracji, prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, powinny w pierwszej kolejności wyjaśnić wątpliwości dotyczące daty wszczęcia postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u skarżącego, a następnie określić według jakich przepisów winno być ono prowadzone. W zależności zaś od powyższych ustaleń organy winny rozpatrzyć sprawę skarżącego albo na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku, albo niezwłocznie po uchwaleniu przepisów regulujących kwestię chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uzupełnił zgromadzoną dokumentację o wyjaśnienia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w przedmiocie postępowania diagnostyczno - orzeczniczego prowadzonego w 1997 r. i 1998 r. w wyniku którego zostały wydane orzeczenia Nr [...] i Nr [...].

I tak z pisma z dnia 9 listopada 2009 r. Naczelnego Konsultanta ds. Patologii Zawodowej IMP w Ł. wynika, że skarżący był od 1967 r. do 1996 r. objęty badaniami konsultacyjnymi w ramach badań profilaktycznych w WOMP w Ł.. Celem tych badań była ocena zdolności do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące. W tym okresie nie były określone zasady finansowania świadczeń. Pracownicy zgłaszali się na badania bez skierowania, w późniejszych latach badania były przeprowadzane na podstawie skierowania wystawianego przez Inspektora Ochrony Radiologicznej Wojewódzkiego Szpitala im. A. W dostępnej dokumentacji brak skierowania na badanie w wyniku, którego zostały wydane orzeczenia nr [...] i kolejne nr [...]. Z ich treści można wnioskować, że skarżący został skierowany przez lekarza Ośrodka Onkologicznego (pracodawca S.F.) w celu konsultacji i oceny zdolności do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące, a także w celu orzeczenia o związku przyczynowym nowotworu płuca z ekspozycją zawodową na promieniowanie jonizujące. Orzeczenia te zostały przekazane jedynie do jednostki kierującej na badania (Regionalny Ośrodek Onkologiczny - pracodawca S.F.), nie otrzymał ich natomiast Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w Ł. a jedynie został powiadomiony o wyniku konsultacji pismem z dnia 17 grudnia 1997 r. oraz z dnia 25 marca 1998 r.

Decyzją Nr 3 z dnia 21 stycznia 2010 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. ponownie nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej wymienionej pod poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W ocenie organu I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie zaistniała potrzeba ponowienia postępowania orzeczniczego, ponieważ w świetle nowego stanu prawnego nie uległa zmianie jednostka chorobowa będąca przedmiotem postępowania wymieniona pod pozycją 17.9 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., zaś w świetle § 11 ust. 1 rozporządzenia czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie.

Decyzją z dnia 23 kwietnia 2010 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że w przypadku skarżącego istnieją udokumentowane dowody wykluczające uznanie jego choroby nowotworowej za chorobę zawodową. Potwierdzają to wyniki oceny higienicznej środowiska pracy upoważniające do stwierdzenia, że warunki pracy były bezpieczne i nie stwarzały zagrożenia dla zdrowia pracownika. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym palił papierosy w ilości 20 szt. dziennie do połowy lat 90-tych. Palenie tytoniu jest istotnym pozazawodowym czynnikiem ryzyka rozwoju nowotworu płuc.

Organ wyjaśnił, że ustalenie związku przyczynowego choroby nowotworowej z narażeniem na promieniowanie jonizujące występujące w środowisku pracy oparte jest na szacowaniu prawdopodobieństwa. Obowiązujące przepisy prawa dotyczące chorób zawodowych wskazują, że nowotwór popromienny może być uznany za chorobę zawodową, jeżeli prawdopodobieństwo udziału promieniowania jonizującego w indukcji nowotworu przekracza 10%.

Organ odwoławczy wskazał, że wynik oszacowania o wartości 0,7% wykluczył związek między stwierdzonym nowotworem płuca a ekspozycją zawodową na promieniowanie jonizujące i wskazał z przeważającym prawdopodobieństwem na istotny wpływ palenia tytoniu na rozwój choroby nowotworowej.

Inspektor Sanitarny wskazał również, że szpital, w którym pracował skarżący znajdował się pod nadzorem dozymetrycznym IMP w Ł. i CLOR w W.. Szpital zapewniał nadzór wewnętrzny w zakresie ochrony radiologicznej. Skarżący był objęty opieką profilaktyczną przez Przychodnię Chorób Zawodowych IMP w Ł. i był badany w ramach badań okresowych. Przez niemal cały okres zatrudnienia w narażeniu na promieniowanie jonizujące, S.F. był narażony zawodowo na dawki tego promieniowania niższe nawet od obowiązującego limitu rocznego dawki dla osób nie pracujących zawodowo z promieniowaniem jonizującym i wynoszącego 5 mSv. Jedynie w ciągu roku 1969 narażony był na roczną dawkę skuteczną promieniowania wyższą aniżeli limit dawki dla osób nie narażonych zawodowo (dawka skuteczna w roku 1969 wynosiła ll,8mSv). ale i ta dawka była kilkakrotnie niższa od obowiązującej wówczas dawki rocznej dla osób pracujących zawodowo z promieniowaniem i niemal o połowę niższą od obowiązującej obecnie.

W ocenie organu odwoławczego promieniowanie jonizujące nie spowodowało u zainteresowanego choroby zawodowej, bowiem S.F. nie był narażony na czynnik szkodliwy w stopniu mogącym stanowić ryzyko zachorowania na rozpoznaną chorobę a i prawdopodobieństwo indukcji rozpoznanego nowotworu, oszacowane przez specjalistów, jest znacznie niższe od prawdopodobieństwa (określonego w aktualnym wykazie chorób zawodowych) uprawniającego do stwierdzenia, że nowotwór jest następstwem narażenia zawodowego na promieniowanie jonizujące. Organ odwoławczy w Ł. stwierdził, że postępowanie diagnostyczne przeprowadzone w roku 1997. w wyniku którego zostały wydane orzeczenia Nr [...] i Nr [...], przeprowadzone było w ramach badań profilaktycznych w celu oceny zdolności S.F. do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące i bez zgłoszenia organowi I instancji podejrzenia choroby zawodowej. Orzeczenia te nie mogły stanowić podstawy wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej.

S.F. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 364/10 uchylił decyzje obu organów Inspekcji Sanitarnej do ponownego rozpatrzenia, bowiem zdaniem Sądu organy nie poczyniły takich ustaleń, które mogłyby pozwolić na ocenę, według którego stanu prawnego powinno być prowadzone postępowanie. Nadal bowiem, zdaniem Sądu, pozostają wątpliwości co do charakteru prowadzonego w roku 1997 postępowania diagnostycznego przez jednostki orzecznicze. Sąd wyraził przy tym ocenę prawną, iż w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, póz. 294 ze zm.), obowiązującego w roku 1997, nie było konieczności przesyłania zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej inspektorowi sanitarnemu i taki dokument nie stanowił podstawy do wszczęcia postępowania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego bowiem z § 7-10 tego rozporządzenia wynika, że jednostki organizacyjne przesyłają orzeczenie o stanie zdrowia państwowemu terenowemu inspektorowi sanitarnemu, a ten wydaje decyzję na podstawie m.in. tego orzeczenia. Konieczne jest, zatem ustalenie, czy orzeczenia z dnia 25 listopada 1997 r. i 21 lipca 1997 r. oraz pismo z dnia 25 marca 1998 r. Instytutu Medycyny Pracy stanowiące odpowiedź na odwołanie skarżącego były orzeczeniami wydanymi na podstawie § 7 ust. 4 i przesłanymi na podstawie § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Jeśli nie były, to należy wyjaśnić, czy takie orzeczenia w tym trybie zostały wydane.

Nadto Sąd zarzucił organowi, iż pismo skarżącego z dnia 17 lutego 2006 r. - które stanowiło, jak skarżący zaznaczył, odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Nr [...] i odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Nr [...] - potraktował jako wniosek o wszczęcie postępowania nie starając się dociec, jaka była wola skarżącego. W związku z powyższym Sąd zobowiązał organy inspekcji sanitarnej do ustalenia, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, czy orzeczenia: Nr [...] i Nr [...] zostały wydane w trybie § 7 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z 1983 r.

Skarga kasacyjna wniesiona od powyższego wyroku przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. została przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalona wyrokiem z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 207/11. W uzasadnieniu tego wyroku NSA zauważył, że " Instytut w swej odpowiedzi z dnia 9 listopada 2009 r. z jednej strony przesądził, że celem badań, którym był poddany skarżący, była ocena jego zdolności do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące, z drugiej zaś wskazał, iż z treści orzeczeń z dnia 21. 07. 1997 r. i z dnia 25.11.2007 r. można wnioskować, że skarżący "został skierowany przez lekarza Ośrodka Onkologicznego w celu konsultacji i oceny zdolności do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące, a także orzeczenia o związku przyczynowym nowotworu płuca z ekspozycją na promieniowanie jonizujące." Zestawienie powyższej odpowiedzi z treścią regulacji zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. wskazuje na zasadność stanowiska Sądu, co do braku wyjaśnienia kwestii związanej z datą wszczęcia postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie choroby zawodowej, a w konsekwencji dokonania ustalenia norm prawnych mających zastosowanie w sprawie. Stosownie, bowiem do treści § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. między innymi "zakłady społecznej służby zdrowia" (pkt 1) oraz "lekarze...., którzy przy wykonywaniu zawodu poza zakładami społecznej służby zdrowia powzięli podejrzenie o chorobę zawodową" (pkt 2) "są obowiązani skierować tego pracownika do zakładu społecznej służby zdrowia właściwego, zgodnie z § 7, do rozpoznawania chorób zawodowych, dołączając do skierowania posiadaną dokumentację lekarską." W razie przy tym, "gdy zgłoszenia podejrzenia o chorobę zawodową dokonały jednostki lub osoby nie będące zakładem pracy zatrudniającym pracownika, o fakcie zgłoszenia oraz skierowania w celu rozpoznania choroby zawodowej należy zawiadomić zakład pracy." ( ust. 4 § 3 cyt. rozporządzenia). Zawarte w § 3 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. regulacje określają sposób zgłoszenia u pracownika choroby zawodowej, podstaw wydania decyzji przez organ administracyjny oraz moment wszczęcia postępowania. Odnoszą się one zatem do stosunków procesowych - uprawnień stron oraz do zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie podejmowania określonych czynności. Zauważyć jednocześnie należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia chorób zawodowych w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. nie jest klastycznym postępowaniem administracyjnym. Konstrukcja obowiązującego ówcześnie art. 231 ust. 2 Kodeksu pracy, na podstawie którego zostało wydane to rozporządzenie, wskazuje na jego dwie fazy: postępowanie w sprawie zgłoszenia choroby zawodowej oraz postępowanie w sprawie jej stwierdzenia. Do takiego rozdzielenia tego postępowania zmierza argumentacja kasacji. O ile jednak postępowania te, pomimo że objęte wspólną regulacją, zostały wyraźnie oddzielone ze względu na ich specyfikę, to odmienne uprawnienia i obowiązki podmiotów w nich uczestniczących oraz celów, które mają być w nim osiągnięte są jednak ze sobą ściśle powiązane, bowiem po wydaniu orzeczenia lekarskiego jednostki medyczne są zobowiązane z mocy § 8 ust. 1 rozporządzenia do jego przesłania właściwemu inspektorowi sanitarnemu. Również wspólną cechą obu tych faz postępowania pozostaje podstawowy dla nich cel, jakim jest ustalenie, czy u pracownika występuje choroba zawodowa, czy też nie. Żadna z tych faz nie może jednak zostać przeprowadzona w oderwaniu od drugiej, nie są one samodzielne, jak również muszą one zostać przeprowadzone w odpowiedniej kolejności. Powyższe uwarunkowania prowadzą do wniosku, iż wskazane wyżej fazy wyznaczają jedynie sekwencyjność określonych czynności, a więc faktycznie mamy do czynienia z jednym postępowaniem. Dlatego też uznać należało, iż postępowanie, którego przedmiotem jest stwierdzenie choroby zawodowej, jest wszczynane z momentem skierowania pracownika do zakładu społecznej służby zdrowia, tak jak mowa o tym w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. Przyjęcie zatem, jak chce tego organ, że wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło dopiero z chwilą doręczenia orzeczenia lekarskiego organowi prowadziłoby do zakwestionowania pierwszej fazy tego postępowania, jako części postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Zważywszy na przedstawione wyżej uwagi stwierdzić trzeba, iż chybiony jest zarzutu naruszenia skarżonym wyrokiem § 3 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w związku z art. 1 pkt 1 i art. 61 § 1 k.p.a."

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. w ponownym postępowaniu dowodowym uzupełnił zgromadzoną dokumentację o:

pismo S.F. z dnia 17 października 2011 r., stanowiące odpowiedź na zapytanie organu, w którym wyraża on wolę prowadzenia postępowania w sprawie choroby zawodowej w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w związku z pracą w narażeniu na promieniowanie jonizujące w latach 1963-1995;

pismo WOMP w Ł. z dnia 27 marca 2012 r. zawierające wyjaśnienia dotyczące charakteru postępowania diagnostycznego, w wyniku którego zostały wydane orzeczenia Nr [...] i Nr [...] oraz wyjaśnienie, dlaczego nie można uznać, że tamto postępowanie diagnostyczne toczyło się w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ podkreślił, iż w piśmie tym WOMP stwierdził, iż celem badania S.F. w 1997r. była konsultacja. Takie sformułowanie zawarto w rubryce "w celu" w obu orzeczeniach: z dnia 25 listopada 1997r. i 21 lipca 1997r. i jak wynika z treści obu orzeczeń, prowadzone było ono w celu udzielenia lekarzowi zakładowemu odpowiedzi na pytanie, czy po przebytej chorobie nowotworowej i jej leczeniu S.F. może nadal pracować na stanowisku, na którym narażony jest na promieniowanie jonizujące. Na "konsultacyjny" charakter tych orzeczeń wskazuje również fakt, że zostały one skierowane do Pracodawcy jako adresata i nie zostały doręczone Terenowemu Inspektorowi Sanitarnemu, co miałoby miejsce, gdyby postępowanie diagnostyczne było prowadzone w celu rozpoznania choroby zawodowej. Podniesiono również, że w toku postępowania nie doszło do wydania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie (zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r). Organ orzeczniczy wskazał ponadto, iż postępowanie w sprawie chorób zawodowych było i jest nadal ściśle uregulowane odpowiednimi przepisami oraz, że postępowanie dotyczące orzekania w przedmiocie choroby zawodowej wiąże się z przepisami obowiązującymi w momencie zgłoszenia jej podejrzenia i skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej.

orzeczenie WOMP w Ł. Nr [...] z dnia 24 września 2012 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wskazano, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. w kwietniu 2012 r. zwrócił się z prośbą do WOMP o wydanie orzeczenia w sprawie S.F., nadmieniając, że pismo z dnia 27 marca 2012 r. aczkolwiek włączone do akt sprawy nie może zastąpić orzeczenia. Przychodnia Chorób Zawodowych WOMP w Ł. pismem z dnia 30 kwietnia 2012 r. zwróciła się do IMP w Ł. o ocenę ryzyka indukcji nowotworowej, niezbędną do wydania orzeczenia. IMP w Ł. w piśmie z dnia 11 czerwca 2012 r. wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie choroby zawodowej toczy się od 2006 r. Od tego czasu wynik oceny nie zmienił się i nadal wynosi 0,7%, co wyklucza uznanie nowotworu płuca rozpoznanego u S.F. za chorobę zawodową i wskazuje z dużym prawdopodobieństwem na pozazawodową etiologię nowotworu.

W dniu 3 stycznia 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. wydał decyzję Nr 2 (znak: [...]) o braku podstaw do stwierdzenia u S.F. choroby zawodowej pod postacią nowotworu złośliwego płuca lewego wywołanego działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%. Od powyższej decyzji S.F. wniósł odwołanie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., w celu uzupełnienia materiału dowodowego, zwrócił się do organu I instancji o jednoznaczne wyjaśnienie, czy kiedykolwiek zostało formalnie zgłoszone podejrzenie choroby zawodowej u S.F.. W piśmie z dnia 20 lutego 2013 r. PPIS w Ł. poinformował, że S.F. nigdy nie dokonał zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej na obowiązującym formularzu i że jedynym dokumentem dotyczącym zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej jest pismo zatytułowane "Wniosek o uznanie choroby zawodowej" z dnia 17 lutego 2006 r. złożone przez S.F.. Na podstawie tego pisma wszczęto postępowanie i dwukrotnie tj.: 18 lipca 2006 r. i 14 sierpnia 2012 r. skierowano S.F. do jednostki orzeczniczej w celu wydania orzeczenia w sprawie choroby zawodowej.

W piśmie z dnia 27 lutego 2013 r. S.F. wyjaśnił, że jego wniosek z dnia 17 lutego 2006 r. jest pismem o uznanie choroby zawodowej i równocześnie, w piśmie tym, odwołał się od orzeczeń Nr [...] i Nr [...]. Oświadczył, iż do Przychodni Chorób Zawodowych zgłosił się w 1997 r. ze skierowaniem od onkologa z Przychodni Onkologicznej Ośrodka Onkologii w Ł. z rozpoznaniem podejrzenia choroby zawodowej pod postacią raka płuca.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., mając na uwadze dokumentację S.F. dostarczoną przez niego po wydaniu przez WOMP orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej od postacią nowotworu złośliwego płuca lewego wywołanego działaniem promieniowania jonizującego wystąpił do w/w jednostki orzeczniczej o dodatkowe wyjaśnienia.

Z wyjaśnień WOMP zawartych w piśmie z dnia 25 marca 2013 r., wynika, że w posiadanych przez WOMP materiałach archiwalnych nie znajduje się skierowanie wystawione przez onkologa z Przychodni Onkologicznej w Ł. z podejrzeniem choroby zawodowej, pod postacią raka płuca. Wskazano również, że w posiadanej przez WOMP dokumentacji brak jest "odwołania" złożonego przez S.F. od orzeczenia Nr [...]. Od orzeczeń wydawanych w trybie konsultacyjnym czyli od orzeczeń [...] i Nr [...] nie przysługiwało formalne złożenie odwołania o czym świadczy brak pouczenia o takiej możliwości. Ponadto "odwołanie" kierowane jest do Poradni Chorób Zawodowych WOMP w Ł., a zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami powinno być adresowane do właściwego instytutu naukowo-badawczego resortu zdrowia i opieki społecznej. Odnosząc się zaś do pisma Poradni Chorób Zawodowych IMP w Ł. z dnia 25 marca 1998 r. Nr [...] WOMP wyjaśnił, iż pismo stanowi odpowiedź dla S.F. i nie ma formy orzeczenia lekarskiego.

Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] uchylającej zaskarżoną decyzję i umarzającej postępowanie PWIS w Ł. potwierdził, że orzeczenia lekarskie z 1997r. wydane wobec S.F. nie zostały wydane w trybie § 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z 1983 r., a tym samym, że postępowanie diagnostyczne nie toczyło się w celu rozpoznania choroby zawodowej w trybie przepisów tego rozporządzenia. Za takim stanowiskiem w ocenie organu przemawiają następujące argumenty:

a) w dokumentacji archiwalnej WOMP nie ma skierowania S.F. do jednostki orzeczniczej, pochodzącego od podmiotu uprawnionego do zgłaszania podejrzenia choroby zawodowej w celu rozpoznania choroby zawodowej, co świadczy o tym, że postępowanie diagnostyczne nie było w owym czasie prowadzone na podstawie skierowania, o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 1983 r., które to skierowanie było konieczne do wszczęcia procedury orzeczniczej w przedmiocie choroby zawodowej;

orzeczenie z dnia 25 listopada 1997r. Nr [...] (a także orzeczenie Nr [...]), wydane przez WOMP, wskazuje jako cel wydania orzeczenia "konsultację". Orzeczenia nie wymieniają Terenowego Inspektora Sanitarnego jako podmiot, któremu doręcza się te orzeczenia. Nadto orzeczenia nie zostały doręczone Inspektorowi przed rokiem 2006 ani przez jednostkę orzeczniczą, ani przez samego zainteresowanego. Z orzeczeń wynika, że zostały doręczone jedynie pracodawcy S.F. - Regionalnemu Ośrodkowi Onkologicznemu, co przemawia za stanowiskiem WOMP, że zostały wydane w celu udzielenia lekarzowi zakładowemu odpowiedzi na pytanie, czy po przebytej chorobie nowotworowej i jej leczeniu S.F. może nadal pracować na stanowisku, na którym narażony jest na promieniowanie jonizujące. Tymczasem zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia z 1983 r. orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej (zawierającego rozpoznanie choroby lub brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej) jednostka orzecznicza doręcza właściwemu inspektorowi sanitarnemu. Doręczenie inspektorowi sanitarnemu takiego orzeczenia oznaczałoby konieczność wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej;

w treści orzeczeń brak jest pouczenia o prawie do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenia ponownego badania (w trybie odwoławczym) przez właściwy instytut naukowo-badawczy resort zdrowia i opieki społecznej za pośrednictwem jednostki organizacyjnej, która dokonywała ustaleń w sprawie rozpoznania choroby zawodowej. Do zamieszczania w orzeczeniu takiego pouczenia zobowiązuje treść § 9 ust. 1 rozporządzenia z 1983 r.;

Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie wydał orzeczenia w trybie odwoławczym, a jedynie udzieli odpowiedzi S.F. pismem z dnia 25 marca 1998 r. znak SKP/250/98, podczas gdy w przypadku prowadzenia postępowania diagnostycznego w trybie przepisów rozporządzenia z 1983 r., jednostka orzecznicza odwoławcza wydaje orzeczenie lekarskie, które doręcza właściwemu inspektorowi sanitarnemu. Znamienne jest także i to, że pismo IMP z dnia 25 marca 1998 r. jest odpowiedzią na "odwołanie" S.F. złożone dopiero w dniu 10 lutego 1998 r. czyli złożone po upływie 3 miesięcy od wydania ostatniego z przedmiotowych orzeczeń;

S.F. nie występował w związku z wydanymi w 1997 r. orzeczeniami, do Terenowego Inspektora Sanitarnego z żądaniem wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie choroby zawodowej. Gdyby bowiem istotnie uważał, jak twierdzi obecnie, że orzeczenia te zostały wydane w związku z procedurą orzeczniczą w ramach przepisów regulujących postępowanie administracyjne dotyczące choroby zawodowej to niewątpliwie interesował by się wynikiem takiego postępowania i upominał by się o jego zakończenie wydaniem stosownej decyzji administracyjnej. W ocenie organu bierność S.F. w tym zakresie dodatkowo świadczy o tym, że ówczesne postępowanie diagnostyczne nie toczyło się w ramach procedury związanej ze stwierdzeniem choroby zawodowej i że S.F. miał tego pełną świadomość, bowiem jako lekarz wiedział o istnieniu przepisów regulujących postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej.

S.F., dopiero po upływie bez mała 9 lat od wydania przedmiotowych orzeczeń wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł., pismem z dnia 17 lutego 2006 r., zatytułowanym "Wniosek o uznanie choroby zawodowej" o stwierdzenie choroby zawodowej, załączając do tego pisma orzeczenia z 1997 roku, co świadczy o tym iż miał świadomość, że nie są one w posiadaniu PPIS. Pomimo jednoznacznie zadanego pytania o charakter tego pisma (w piśmie z dnia 12 lutego 2013 r.) S.F. unika jasnej odpowiedzi na to pytanie twierdząc, że pismo to jest jednocześnie wnioskiem o uznanie choroby zawodowej i odwołaniem od w/w orzeczeń z 1997 r. Biorąc zaś pod uwagę, że S.F. jako lekarz zorientowany jest w problematyce chorób zawodowych w stopniu pozwalającym na ocenę charakteru orzeczeń wydanych w 1997r., organ uznał za niewiarygodne obecne twierdzenia jakoby w roku 1997 uznawał przedmiotowe orzeczenia, jako wydane w postępowaniu dotyczącym rozpoznania choroby zawodowej.

W konsekwencji niniejszą sprawę organ rozpatrzył w oparciu o przepisy art. 235' i 2352 Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ostatnia zmiana Dz. U. z 2011 r. Nr 80. poz 432) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. Nr 105, poz. 869) w zw. z § 11 ust. 1 tego rozporządzenia a także rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. z 2002 r., nr 132 poz.1121).

W świetle art. 235 § 1 - 2 Kodeksu pracy, obowiązek zgłoszenia właściwemu inspektorowi sanitarnemu podejrzenia choroby zawodowej został nałożony na pracodawcę, a także na lekarza i lekarza dentystę, którzy podczas wykonywania zawodu powzięli takie podejrzenie u pacjenta. Uprawnienie do zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przysługuje także pracownikowi i byłemu pracownikowi, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę. Jednakże pracownik aktualnie zatrudniony może zgłosić podejrzenie jedynie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną. W rozporządzeniu z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób Minister Zdrowia, w załączniku nr l, określił wzór zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, zaś w załączniku nr 3 wzór skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej stosowany w przypadku skierowania wystawianego przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, który uprzednio otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej.

Obowiązek dokonywania zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej na formularzu prawnie określonym, został wprowadzony w § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, które w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 (Dz. U. Nr 116, póz. 740) utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r. Obecnie obowiązek ten wynika z § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, które to rozporządzenie ma również zastosowanie w niniejszej sprawie. Przyjmując bowiem, że postępowanie zostało wszczęte przez PPIS w Ł. w roku 2006 w związku z pismem strony z dnia 17 lutego 2006 r. zatytułowanym "Wniosek o uznanie choroby

zawodowej" i do tej chwili nie zostało zakończone decyzją ostateczną pozostającą w obrocie prawnym, to na mocy § 11 ust. 1 tego rozporządzenia sprawa przedmiotowej choroby zawodowej u S.F. winna być rozstrzygnięta w oparciu o przepisy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zatem należy stwierdzić, że w świetle przepisów tego rozporządzenia (jak również poprzedniego) sposób zgłaszania podejrzenia choroby zawodowej jest

określony i sformalizowany. Oznacza to, że upoważnienie do wszczęcia takiego postępowania i wystawienia przez inspektora sanitarnego skierowania na badania jest ściśle powiązane z uprzednim otrzymaniem przez niego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej w takim znaczeniu, że otrzymanie tego zawiadomienia, dokonanego na obowiązkowym formularzu, jest warunkiem sine qua non wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej, za wyjątkiem sytuacji, kiedy zgłoszenie następuje w formie wystawienia skierowania na badania przez lekarza, który podczas wykonywania zawodu powziął takie podejrzenie u pacjenta. Tak, więc należy uznać, że w przypadku czynnego zawodowo pracownika, którym był S.F. w dniu złożenia "wniosku o uznanie choroby zawodowej", jedynie doręczenie PPIS w Ł. zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, dokonanego według obowiązującego wzoru, przez lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną, uprawniałoby PPIS w Ł. do wszczęcia postępowania administracyjnego, w ramach którego byłby upoważniony do wystawienia skierowania na badania w celu rozpoznania u niego przedmiotowej choroby zawodowej. Takiego zgłoszenia nie dokonano, a tym samym nie zaszła w ocenie organu wymagana prawem przesłanka do wszczęcia przez PPIS w Ł. postępowania administracyjnego jak i do wystawienia skierowania na badania. W niniejszej sprawie wystąpiła, więc sytuacja, w której wydano decyzję administracyjną, pomimo, iż nie doszło do prawnie skutecznego wszczęcia postępowania, a to stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie, jako bezprzedmiotowego.

Na decyzję PWIS w Ł. z dnia [...] S.F. wniósł skargę do WSA w Łodzi wskazując, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i wnosi o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej uznania choroby zawodowej pod postacią raka płuc.

W odpowiedzi na skargę PWIS w Ł. wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 31 lipca 2013 r. S.F. wskazał, że skierowanie go przez onkologa Przychodni Onkologicznej w Ł. do Przychodni Medycyny Pracy w Ł. z rozpoznaniem raka płuca i podejrzeniem choroby zawodowej nie było skierowaniem na konsultację ani na badania profilaktyczne. Celem skierowania było badanie w kierunku ustalenia zależności choroby raka płuca z zawodowym narażeniem na promieniowanie jonizujące. Lekarz internista po badaniu poinformował go, iż nadaje bieg w kierunku uznania choroby zawodowej. Skarżący szczegółowo opisał dalszy przebieg postępowania i kolejne wydawane w stosunku do niego decyzje. Wskazał, iż na jego stanowisku pracy z radem, wskazania dozymetru fotograficznego, na których oparto wszystkie orzeczenia WOMP jak i PPIS i PWIS nie mogły być obiektywnym wskaźnikiem narażenia na promieniowanie jonizujące. W przypadku aplikacji radu na sali operacyjnej noszenie dozymetru fotograficznego było niemożliwe. Natomiast noszony w bocznej kieszeni fartucha był osłonięty cegłami ołowiu. Dokładne wyniki badań poziomu napromieniowania precyzyjną aparaturą zaginęły, o czym poinformowany został przez pracownicę PPIS. Wskazał również, że po jego odejściu z Oddziału Radioterapii w 1955 r. zlikwidowano Zakład Brachyterapii radem i uznano tę metodę leczenia za bardzo niebezpieczną dla personelu leczącego.

Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 9 października 2013 r. Skarżący popierał skargę. Oświadczył, iż z tego co mu jest wiadome, w Szpitalu Onkologicznym im. A. w Ł., w którym był zatrudniony nie ma dokumentacji dotyczącej historii choroby ze spornego okresu a więc nie można również dotrzeć do skierowania od lekarza onkologa.

Wojewódzki Sad administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Kwestią sporną, która podlega rozpoznaniu w pierwszej kolejności, jest ustalenie norm prawa mających zastosowanie w sprawie, a mianowicie ustalenie czy rozpoznanie sprawy winno nastąpić w oparciu o przepisy ówcześnie obowiązującego art. 231 ust. 2 Kodeksu pracy, oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (zwanego dalej Rozporządzeniem z 1983r.), czy na podstawie aktualnie obowiązującego art. 2351 i 2352 Kodeksu pracy oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869, zwanego dalej rozporządzeniem z 2009r.). Zgodnie bowiem z treścią § 11 Rozporządzenia z 2009r. - z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.

Postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r., są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia (ust. 2).

Organy obu instancji uznały, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 2351 i 2352 Kodeksu pracy oraz Rozporządzenia z 2009r., przy czym organ I instancji w oparciu o te przepisy rozpoznał sprawę merytorycznie i orzekł o braku podstaw do stwierdzenie choroby zawodowej - nowotworu złośliwego wywołanego działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10% pod postacią nowotworu płuca lewego, zaś organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie choroby zawodowej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wynika, że w świetle rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz.U. Nr 132 poz. 1121) sposób zgłaszania podejrzenia choroby zawodowej jest określony i sformalizowany. Oznacza to, że upoważnienie do wszczęcia takiego postępowania i wystawienia przez inspektora sanitarnego skierowania na badania jest ściśle powiązane z uprzednim otrzymaniem przez niego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej w takim znaczeniu, że otrzymanie tego zawiadomienia, dokonanego na obowiązkowym formularzu, jest warunkiem sine qua non wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej, za wyjątkiem sytuacji, kiedy zgłoszenie następuje w formie wystawienia skierowania na badania przez lekarza, który podczas wykonywania zawodu powziął takie podejrzenie u pacjenta. Tak, więc należy uznać, że w przypadku czynnego zawodowo pracownika, którym był S.F. w dniu złożenia "wniosku o uznanie choroby zawodowej", jedynie doręczenie PPIS w Ł. zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, dokonanego według obowiązującego wzoru, przez lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną, uprawniałoby PPIS w Ł. do wszczęcia postępowania administracyjnego, w ramach którego byłby upoważniony do wystawienia skierowania na badania w celu rozpoznania u niego przedmiotowej choroby zawodowej. Takiego zgłoszenia nie dokonano, a tym samym nie zaszła w ocenie organu wymagana prawem przesłanka do wszczęcia przez PPIS w Ł. postępowania administracyjnego jak i do wystawienia skierowania na badania. W niniejszej sprawie wystąpiła więc sytuacja, w której wydano decyzję administracyjną, pomimo, iż nie doszło do prawnie skutecznego wszczęcia postępowania, a to stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie, jako bezprzedmiotowego.

Sąd nie podziela zaprezentowanego stanowiska, zarówno w odniesieniu do mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa jak również, co do sposobu zakończenia postępowania przez organ II instancji.

Przystępując do oceny merytorycznej w pierwszej kolejności należy podkreślić, że sprawa była już rozpoznawana przez WSA w Łodzi dwukrotnie. Po raz pierwszy wyrokiem z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 607/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów I i II instancji. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia, Sąd odmówił zastosowania w niniejszej sprawie niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia z dnia [...]. W związku z czym Sąd nie dokonał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że decyzja ta, jak również poprzedzająca ją decyzja organu administracji I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W wyroku tym Sąd podniósł dodatkowo, że " w przedmiotowej sprawie organy administracji naruszyły również przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie zostało bowiem wyjaśnione w sposób niebudzący wątpliwości, kiedy rozpoczęto postępowanie w sprawie podejrzenia u skarżącego choroby zawodowej. W orzeczeniu z dnia [...] roku Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. podał, że skarżący już w 1997 roku był badany w tej jednostce orzeczniczej, a następnie w 1998 roku w Instytucie Medycyny Pracy w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. W wyniku przeprowadzonych badań nie znaleziono podstaw do uznania związku przyczynowego między rozpoznanym u skarżącego nowotworem płuca a zawodowym narażeniem na promieniowanie jonizujące. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2008 roku potwierdził to Instytut Medycyny Pracy w Ł.. Organ I instancji w ogóle nie odniósł się do powyższego. Natomiast organ odwoławczy podał, że z informacji PPIS w Ł. (pismo z dnia 14 sierpnia 2007r) wynika, że w sprawie nie wydano decyzji, bowiem postępowanie diagnostyczno - orzecznicze prowadzone było bez udziału inspektora sanitarnego, a wydane wówczas negatywne orzeczenia lekarskie zostały przedstawione przez zainteresowanego dopiero w toku obecnie prowadzonego postępowania.

W ocenie Sądu, powyższe ustalenia są niewyczerpujące. Przede wszystkim nie wyjaśniono, kto w 1997 roku zgłosił podejrzenie o chorobę zawodową i skierował skarżącego do jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania choroby zawodowej, zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku oraz czy jednostki organizacyjne, o których mowa w § 7 ust. 1 - 3 tego rozporządzenia, po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego przesłały orzeczenia lekarskie w sprawie choroby zawodowej wraz z posiadaną niezbędną dokumentacją właściwemu inspektorowi sanitarnemu, do czego były zobowiązane na podstawie § 8 powołanego rozporządzenia. Z informacji jednostek medycznych wynika, że poprzednie ich orzeczenia zostały przesłane do inspektora sanitarnego, ale nie dysponują informacją, czy postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji. Wobec powyższego niejasne są wyjaśnienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł., że postępowanie toczyło się poza jego udziałem, a wydane wówczas negatywne orzeczenia lekarskie zostały przedstawione przez zainteresowanego dopiero w toku obecnie prowadzonego postępowania. Zatem organy administracji, prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, powinny w pierwszej kolejności wyjaśnić wątpliwości dotyczące daty wszczęcia postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u skarżącego, a następnie określić według jakich przepisów winno być ono prowadzone. W zależności zaś od powyższych ustaleń organy winny rozpatrzyć sprawę skarżącego albo na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku, albo niezwłocznie po uchwaleniu przepisów regulujących kwestię chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej."

Następnie wyrokiem z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 364/10 WSA w Łodzi ponownie uchylił decyzje organu I i II instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego, a NSA wyrokiem z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 207/11 oddalił skargę kasacyjną.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący zarówno na organie jak i na sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Związanie samego sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

W świetle zaś art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wskazany w art. 190 p.p.s.a. zwrot "związany wykładnią prawa" pozwala wysnuć wniosek, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa obejmującą zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

Dla przypomnienia, WSA w wyroku z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 364/10 podniósł, że organy nie poczyniły takich ustaleń, które mogłyby pozwolić na ocenę, według którego stanu prawnego powinno być prowadzone postępowanie. Nadal bowiem, zdaniem Sądu, pozostają wątpliwości co do charakteru prowadzonego w roku 1997 postępowania diagnostycznego przez jednostki orzecznicze. Sąd wyraził przy tym ocenę prawną, iż w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych obowiązującego w roku 1997, nie było konieczności przesyłania zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej inspektorowi sanitarnemu i taki dokument nie stanowił podstawy do wszczęcia postępowania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego bowiem z § 7-10 tego rozporządzenia wynika, że jednostki organizacyjne przesyłają orzeczenie o stanie zdrowia państwowemu terenowemu inspektorowi sanitarnemu, a ten wydaje decyzję na podstawie m.in. tego orzeczenia. Konieczne jest, zatem ustalenie, czy orzeczenia z dnia 25 listopada 1997 r. i 21 lipca 1997 r. oraz pismo z dnia 25 marca 1998 r. Instytutu Medycyny Pracy stanowiące odpowiedź na odwołanie skarżącego były orzeczeniami wydanymi na podstawie § 7 ust. 4 i przesłanymi na podstawie § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Jeśli nie były, to należy wyjaśnić, czy takie orzeczenia w tym trybie zostały wydane.

NSA oddalając skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 207/11, wskazał na pismo IMP w Ł. z dnia 9 listopada 2009r., w którym Instytut z jednej strony przesądził, że celem badań, którym był poddany skarżący, była ocena jego zdolności do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące, z drugiej zaś wskazał, iż z treści orzeczeń z dnia 21. 07. 1997 r. i z dnia 25.11.2007 r. można wnioskować, że skarżący "został skierowany przez lekarza Ośrodka Onkologicznego w celu konsultacji i oceny zdolności do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące, a także orzeczenia o związku przyczynowym nowotworu płuca z ekspozycją na promieniowanie jonizujące." Zestawienie powyższej odpowiedzi z treścią regulacji zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. wskazuje na zasadność stanowiska Sądu, co do braku wyjaśnienia kwestii związanej z datą wszczęcia postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie choroby zawodowej, a w konsekwencji dokonania ustalenia norm prawnych mających zastosowanie w sprawie. Stosownie, bowiem do treści § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. między innymi "zakłady społecznej służby zdrowia" (pkt 1) oraz "lekarze...., którzy przy wykonywaniu zawodu poza zakładami społecznej służby zdrowia powzięli podejrzenie o chorobę zawodową" (pkt 2) "są obowiązani skierować tego pracownika do zakładu społecznej służby zdrowia właściwego, zgodnie z § 7, do rozpoznawania chorób zawodowych, dołączając do skierowania posiadaną dokumentację lekarską." W razie przy tym, "gdy zgłoszenia podejrzenia o chorobę zawodową dokonały jednostki lub osoby nie będące zakładem pracy zatrudniającym pracownika, o fakcie zgłoszenia oraz skierowania w celu rozpoznania choroby zawodowej należy zawiadomić zakład pracy." ( ust. 4 § 3 cyt. rozporządzenia). Zawarte w § 3 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. regulacje określają sposób zgłoszenia u pracownika choroby zawodowej, podstaw wydania decyzji przez organ administracyjny oraz moment wszczęcia postępowania. Odnoszą się one zatem do stosunków procesowych - uprawnień stron oraz do zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie podejmowania określonych czynności. Zauważyć jednocześnie należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia chorób zawodowych w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. nie jest klasycznym postępowaniem administracyjnym. Konstrukcja obowiązującego ówcześnie art. 231 ust. 2 Kodeksu pracy, na podstawie którego zostało wydane to rozporządzenie, wskazuje na jego dwie fazy: postępowanie w sprawie zgłoszenia choroby zawodowej oraz postępowanie w sprawie jej stwierdzenia. Do takiego rozdzielenia tego postępowania zmierza argumentacja kasacji. O ile jednak postępowania te, pomimo że objęte wspólną regulacją, zostały wyraźnie oddzielone ze względu na ich specyfikę, to odmienne uprawnienia i obowiązki podmiotów w nich uczestniczących oraz celów, które mają być w nim osiągnięte są jednak ze sobą ściśle powiązane, bowiem po wydaniu orzeczenia lekarskiego jednostki medyczne są zobowiązane z mocy § 8 ust. 1 rozporządzenia do jego przesłania właściwemu inspektorowi sanitarnemu. Również wspólną cechą obu tych faz postępowania pozostaje podstawowy dla nich cel, jakim jest ustalenie, czy u pracownika występuje choroba zawodowa, czy też nie. Żadna z tych faz nie może jednak zostać przeprowadzona w oderwaniu od drugiej, nie są one samodzielne, jak również muszą one zostać przeprowadzone w odpowiedniej kolejności. Powyższe uwarunkowania prowadzą do wniosku, iż wskazane wyżej fazy wyznaczają jedynie sekwencyjność określonych czynności, a więc faktycznie mamy do czynienia z jednym postępowaniem. Dlatego też uznać należało, iż postępowanie, którego przedmiotem jest stwierdzenie choroby zawodowej, jest wszczynane z momentem skierowania pracownika do zakładu społecznej służby zdrowia, tak jak mowa o tym w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. Przyjęcie zatem, jak chce tego organ, że wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło dopiero z chwilą doręczenia orzeczenia lekarskiego organowi prowadziłoby do zakwestionowania pierwszej fazy tego postępowania, jako części postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.

Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie w powyższym wyroku NSA przesądził, że w świetle stanu prawnego obowiązującego w 1997r., postępowanie, którego przedmiotem było stwierdzenie choroby zawodowej, było wszczynane z momentem skierowania pracownika do zakładu społecznej służby zdrowia, tak jak mowa o tym w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 1983r. Zgodnie z tym przepisem skierowania takiego mógł dokonać między innymi zakład społecznej służby zdrowia" (pkt 1) oraz "lekarze...., którzy przy wykonywaniu zawodu poza zakładami społecznej służby zdrowia powzięli podejrzenie o chorobę zawodową" (pkt 2) ", zakład pracy zatrudniający tego pracownika (pkt4). Rolą organów prowadzących postępowanie było więc dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przede wszystkim orzeczeń WOMP z dnia 21 lipca 1997r. i z dnia 25 listopada 1997r. oraz IMP z dnia 25 marca 1998r., z punktu widzenia powyższej wykładni i sformułowanych przez WSA w wyroku z 2010r. wytycznych. Organy obu instancji uznały, że w 1997r., skarżący nie był skierowany do Poradni Chorób Zawodowych w trybie paragrafu 3 Rozporządzenia z 1983r., a orzeczenia WOMP z dnia 21 lipca 1997r. i z dnia 25 listopada 1997r. oraz IMP z dnia 25 marca 1998r., nie zostały wydane na podstawie paragrafu 7 ust. 4 tego Rozporządzenia. W świetle przeprowadzonej analizy za takim stanowiskiem organów przemawia fakt braku w aktach skarżącego skierowania na badania w kierunku rozpoznania choroby zawodowej, brak pouczenia w wydanych orzeczeniach WOMP o możliwości odwołania, brak wyczerpującego uzasadnienia powyższych orzeczeń oraz niedoręczenie tych orzeczeń organom inspekcji sanitarnej, a tylko pracodawcy. Zdaniem organów powyższe okoliczności przemawiają za odrzuceniem tezy, że w sprawie skarżącego już w 1997r. wszczęto postępowanie w sprawie choroby zawodowej.

Sąd nie podziela stanowiska organów. Przede wszystkim materiał dowodowy w szczególności treść orzeczeń WOMP świadczy o tym, że już w 1997r. prowadzono w stosunku do skarżącego postępowanie diagnostyczno-orzecznicze w kierunku stwierdzenia choroby zawodowej. Fakt, że organy nie dysponują dokumentem skierowania nie oznacza, w świetle materiału dowodowego, że takiego skierowania nie wystawiono. Zgodnie bowiem z treścią orzeczenia z 25 listopada 1997r. zostało ono wystawione po przeprowadzeniu postępowania na skutek skierowania S.F. przez Ośrodek Onkologiczny pracodawcę skarżącego, co potwierdził IMP w piśmie z dnia 9 listopada 2009 r. Z treści tego pisma, Naczelnego Konsultanta ds. Patologii Zawodowej IMP w Ł. wynika, że "skarżący był od 1967 r. do 1996 r. objęty badaniami konsultacyjnymi w ramach badań profilaktycznych w WOMP w Ł.. Celem tych badań była ocena zdolności do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące. W tym okresie nie były określone zasady finansowania świadczeń. Pracownicy zgłaszali się na badania bez skierowania, w późniejszych latach badania były przeprowadzane na podstawie skierowania wystawianego przez Inspektora Ochrony Radiologicznej Wojewódzkiego Szpitala im. A.. W dostępnej dokumentacji brak skierowania na badanie w wyniku, którego zostały wydane orzeczenia nr [...] i kolejne nr [...]. Z ich treści można wnioskować, że skarżący został skierowany przez lekarza Ośrodka Onkologicznego (pracodawca S.F.) w celu konsultacji i oceny zdolności do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące, a także w celu orzeczenia o związku przyczynowym nowotworu płuca z ekspozycją zawodową na promieniowanie jonizujące. Orzeczenia te zostały przekazane jedynie do jednostki kierującej na badania (Regionalny Ośrodek Onkologiczny - pracodawca S.F.), nie otrzymał ich natomiast Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w Ł., a jedynie został powiadomiony o wyniku konsultacji pismem z dnia 17 grudnia 1997 r. oraz z dnia 25 marca 1998 r." Orzeczenie z dnia 25 listopada 1997r. wydane w wyniku skierowania skarżącego przez "Ośrodek Onkologiczny" zawiera jednoznaczne stwierdzenie, o braku merytorycznego uzasadnienia do rozpoznania choroby zawodowej. Przyjmując więc wyjaśnienia z powyższego pisma IMP z dnia 9 listopada 2009r., że od 1997r. badania profilaktyczne oceny zdolności do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące były przeprowadzane na podstawie skierowania wystawianego przez Inspektora Ochrony Radiologicznej Wojewódzkiego Szpitala im.A., nie można uznać stanowiska organów, że przedmiotowe orzeczenie zostało wydane celem oceny zdolności do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące. Analiza treści pisma IMP z dnia 9 listopada 2009r. prowadzi do wniosku, że po 1996r. Poradnia Chorób Zawodowych wykonywała dwojakiego rodzaju badania osób pracujących w narażeniu na promieniowanie jonizujące: profilaktyczne, na podstawie skierowania wystawianego przez Inspektora Ochrony Radiologicznej Wojewódzkiego Szpitala im.A., albo w kierunku stwierdzenia choroby zawodowej po wystawieniu skierowania przez lekarza lub pracodawcę. Treść wydanych w sprawie skarżącego orzeczeń lekarskich prowadzi zatem do konkluzji, że o ile orzeczenie z dnia 21 lipca 1997r. mogło dotyczyć, jak chcą tego organy, oceny zdolności skarżącego do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące (mimo, że zostało wystawione po skierowaniu skarżącego przez lekarza na konsultację), o tyle orzeczenie z dnia 25 listopada 1997r., zawiera jednoznaczne rozpoznanie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Istotne w sprawie jest to, że orzeczenie z dnia 21 lipca 1997r. zawiera już zapowiedź przeanalizowania związku przyczynowego choroby skarżącego wymienionej w punkcie 1 orzeczenia z ekspozycją zawodową na promieniowanie jonizujące, po oszacowaniu prawdopodobieństwa. Znamienne jest również to, że w 1997r. nie było innych przepisów regulujących procedurę postępowania w sprawach chorób zawodowych, a przecież organy musiały procedować zgodnie z prawem i swoje orzeczenia wydawać w określonym celu, na podstawie przepisów prawa. Wobec powyższego twierdzenie organów, że orzeczenie z 25 listopada 1997r., nie zostało wydane w trybie paragrafu 7 Rozporządzenia z 1983r. nie znajduje uzasadnienia w treści obowiązujących w 1997r. przepisów prawa. Rozważania WOMP w piśmie z dnia 27 marca 2012r. (karta 72 akt adm.), które przytoczyły organy w uzasadnieniach swoich decyzji, dotyczące wydanych w 1997r. orzeczeń, z punktu widzenia prawidłowości prowadzenia procedury (brak pouczenia o sposobie odwołania, brak uzasadnienia, nieprzesłania tego orzeczenia organom sanitarnym) nie ma więc znaczenia, może co najwyżej wskazywać na wadliwość postępowania, ale nie stanowi zaprzeczenia waloru ważności orzeczenia z dnia 25 listopada 1997r. jako orzeczenia w sprawie choroby zawodowej, zawierającego jednoznaczne rozstrzygnięcie "braku merytorycznego uzasadnienia do rozpoznania choroby zawodowej". Uzasadnieniem takiego stanowiska był stwierdzony fakt, że oszacowana wartość prawdopodobieństwa związku przyczynowego choroby wymienionej w punkcie 1 rozpoznania z zawodową ekspozycją na promieniowanie jonizujące jest znacznie mniejsza niż 1%. Nie bez znaczenia jest również fakt, że odwołanie skarżącego dotarło do IMP, który w piśmie z dnia 25 marca 1998r. nr SKP/250/98 stwierdził, że "po przeanalizowaniu całości dokumentacji podtrzymujemy stanowisko określone w orzeczeniu wydanym przez Poradnię Chorób Zawodowych WOMP w Ł. z dnia 25 listopada 1997r. Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Za pozazawodową etiologią stwierdzonego u Pana nowotworu złośliwego płuca poza argumentami przytoczonymi w powyższym orzeczeniu przemawia fakt, iż w piśmiennictwie epidemiologicznym nie ma żadnych dowodów na możliwość wywołania tego nowotworu przez przewlekłe narażenie na promieniowanie X lub gamma. Ponadto z dokumentacji wynika, że palił Pan papierosy i z tym czynnikiem z przeważającym prawdopodobieństwem należy łączyć rozpoznany nowotwór(...). W związku z powyższym nie ma merytorycznego uzasadnienia do uznania związku przyczynowego choroby z narażeniem zawodowym i rozpoznania choroby zawodowej". Zdaniem Sądu zacytowane rozstrzygnięcie, jego uzasadnienie oraz używane w treści powyższego pisma stwierdzenia są charakterystyczne dla orzeczeń w sprawie chorób zawodowych. Dodatkowo wbrew twierdzeniom organów powyższe pismo zostało przekazane do wiadomości PTIS Ł.– G.. W tej sytuacji brak dokumentu (druku) skierowania skarżącego na badania w kierunku stwierdzenia choroby zawodowej nie stanowi uzasadnienia do zaprzeczenia faktu skierowania skarżącego do Poradni Chorób Zawodowych WOMP w celu przeprowadzenia postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w kierunku choroby zawodowej. Druk ten bowiem z uwagi na znaczny upływ czasu mógł np. zaginąć, tym bardziej, że na braki w dokumentacji skarżącego wskazuje okoliczność wystąpienia do skarżącego przez PWIS z prośbą o nadesłanie dokumentu odwołania z dnia 10 lutego 1998r., (karta 82 akt adm.). W opinii Sądu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, w przypadku skarżącego doszło w 1997r. Przypomnieć w tym miejscu należy stwierdzenie NSA, że "(...)uznać należało, iż postępowanie, którego przedmiotem jest stwierdzenie choroby zawodowej, jest wszczynane z momentem skierowania pracownika do zakładu społecznej służby zdrowia, tak jak mowa o tym w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. Przyjęcie zatem, jak chce tego organ, że wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło dopiero z chwilą doręczenia orzeczenia lekarskiego organowi prowadziłoby do zakwestionowania pierwszej fazy tego postępowania, jako części postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej". Zatem argument nieprzekazania orzeczeń lekarskich do organów inspekcji sanitarnej nie ma znaczenia dla oceny momentu wszczęcia postępowania, który jest istotny z punktu widzenia wyboru właściwych przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią § 11 Rozporządzenia z 2009r., z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.

Postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r., są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia (ust. 2).

Reasumując analiza materiału dowodowego prowadzi do stwierdzenia, że orzeczenie WOMP nr [...] z dnia 25 listopada 1997r. oraz IMP Nr [...] z dnia 25 marca 1998r. zostały wydane w trybie paragrafu 7ust. 4 Rozporządzenia z 1983r. po skierowaniu skarżącego, przez pracodawcę, w trybie paragrafu 3 tegoż rozporządzenia. Oznacza to, że w stosunku do skarżącego już w 1997r. zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Konsekwentnie to przepisy obowiązującego ówcześnie art. 231 ust. 2 Kodeksu pracy, na podstawie którego zostało wydane rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., powinny być podstawą prawną przeprowadzenia postępowania w sprawie choroby zawodowej u skarżącego oraz wydania decyzji administracyjnych. Godne podkreślenia jest również to, że w świetle przepisów Rozporządzenia z 1983r. chorobami zawodowymi były choroby wywołane promieniowaniem jonizującym łącznie z nowotworami złośliwymi (pkt 8 Wykazu chorób zawodowych), zaś w świetle poz. 17 pkt 9 wykazu chorób zawodowych określonych w Rozporządzeniu z 2009r. chorobami zawodowymi są nowotwory złośliwe wywołane działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%. Prawidłowe ustalenie obowiązujących przepisów prawa determinuje więc postępowanie w zakresie badania określonych przesłanek mających znaczenie dla ewentualnego stwierdzenia lub nie choroby zawodowej, tym bardziej, że sama definicja choroby zawodowej została ukształtowana inaczej w przepisach obydwu rozporządzeń.

Rozstrzygnięcia organów, które przeprowadziły postępowanie na podstawie przepisów Kodeksu pracy i Rozporządzenia z 2009r. zostały zatem podjęte z naruszeniem art. 7,77 ,80, 107 § 3 Kpa i § 11 ust. 2 Rozporządzenia z 2009r.

Niezależnie od nieprawidłowego ustalenia przez organy Inspekcji sanitarnej obowiązujących przepisów prawa, a co za tym idzie wadliwego przeprowadzenia postępowania na podstawie niewłaściwych przepisów i determinujących rozstrzygnięcie przesłanek, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego polegające na uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania nie licuje dodatkowo z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i narusza art. 105 § 1 Kpa. Abstrahując bowiem od tego, że nie można umorzyć postępowania, które nie było wszczęte (jak twierdzi organ odwoławczy), to zważywszy na fakt, że organy prowadziły przez tyle lat postępowanie, w toku którego dwukrotnie zawiadamiały o wszczęciu postępowania, przeprowadzane były badania lekarskie, wydawane były decyzje przez organy Inspekcji sanitarnej, które następnie oceniane były przez sąd, przeczy tezie o bezprzedmiotowości postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

D.Cz.