Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 94/97
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1998-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 19
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Artykuł 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, mówiący o otrzymaniu faktury, oznacza, iż chodzi w nim o fakturę, która stwierdza czynność dokonaną.

TEZY

Artykuł 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, mówiący o otrzymaniu faktury, oznacza, iż chodzi w nim o fakturę, która stwierdza czynność dokonaną.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z 27 sierpnia 1996 r. urząd skarbowy w B. ustalił spółce "A" za czerwiec 1996 r. sankcję wynikającą z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w kwocie (...).

W uzasadnieniu tej decyzji organ podatkowy stwierdził, że 24 maja 1996 r. przedsiębiorstwo "P" zawarło ze spółką umowę przedsprzedaży nieruchomości. Następnie przedsiębiorstwo "P" wystawiło dla strony skarżącej dwie faktury: z 1 czerwca 1996 r. (...) oraz z 14 czerwca 1996 r. (...). Kwoty z obydwu tych faktur stanowiły całość ceny należnej przedsiębiorstwu "P" od spółki "A" z tytułu sprzedaży nieruchomości, z tym że pierwsza z tych faktur dotyczyła kwoty należnej na mocy umowy przedsprzedaży, a kwota z drugiej stanowiła dopłatę do pełnej ceny nieruchomości.

W dalszej części swego uzasadnienia organ podatkowy podniósł, że kwoty podatku od towarów i usług ujęte w tych fakturach zostały uwzględnione przez stronę skarżącą w rozliczeniu VAT za czerwiec 1996 r. jako podatek naliczony, pomniejszający podatek należny. Tymczasem w toku kontroli przeprowadzonej w spółce ustalono, że do dnia złożenia deklaracji VAT-7 za czerwiec spółka nie dysponowała umową kupna nieruchomości zawartą w formie aktu notarialnego, co w świetle art. 158 Kc oznacza, że sprzedaż i przeniesienie własności nieruchomości nie nastąpiły. Zgodnie zatem z art. 27 ust. 4 oraz art. 19 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ strona nie mogła ująć w ewidencji zakupu kwoty (...), wynikającej z faktury z 14 czerwca 1996 r., i odliczyć jej w deklaracji VAT-7 za czerwiec 1996 r. w wysokości (...), obliczonej jako procentowy udział wartości sprzedaży ogółem na podstawie sprzedaży z ostatnich sześciu miesięcy, gdyż faktura ta nie mogła stanowić dokumentu będącego podstawą do odliczenia VAT.

W odwołaniu od tej decyzji spółka zarzuciła organowi skarbowemu naruszenie zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7 i art. 8 Kpa oraz przepisów art. 19 ust. l, 3 i 3a ustawy o podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu swego odwołania strona odniosła się szerzej jedynie do zarzutu naruszenia przepisów ustawy o VAT twierdząc, że wynika z nich, iż podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, a obniżenie to następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę, z tym że nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi albo otrzymania przedpłaty /zaliczki, zadatku, raty/ podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 6 ust. 8. Z dokumentacji spółki wynika, że nabyła ona prawo do obniżenia podatku należnego o naliczony, zawarty w fakturach wystawionych przez przedsiębiorstwo w czerwcu, gdyż w tym miesiącu otrzymała te faktury i zapłaciła kontrahentowi wynikające z nich kwoty. Nie nastąpiło, zdaniem strony, naruszenie obowiązków ewidencyjnych z art. 27 ust. 4 ustawy, gdyż ewidencja dla potrzeb podatku od towarów i usług prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy, czego organ podatkowy nie kwestionuje. Stanowisko organu skarbowego, jak dalej podniosła strona, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, organ ten nakłada na podatnika obowiązki, jakich nie przewiduje ustawa o VAT.

W wyniku rozpatrzenia tego odwołania izba skarbowa w B. utrzymała w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.

Zarzuty strony skarżącej rozmijają się z treścią i istotą stanowiska organów skarbowych.

Organy te, co szczególnie podkreśliła izba skarbowa, akcentują w zaistniałej sytuacji fakt, iż faktura z 14 czerwca 1996 r. stwierdzała czynność, która jeszcze w chwili składania deklaracji VAT-7 za czerwiec 1996 r. nie była czynnością dokonaną, nie mogła zatem stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Taki warunek wynikał wprost z obowiązującego w roku 1996 przepisu par. 54 ust. 4 pkt 4 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797/. Stanowisko organów skarbowych jest trafne i zostało prawidłowo uzasadnione. Faktura z 14 czerwca stwierdzać miała fakt nabycia przez stronę skarżącą od przedsiębiorstwa "P" nieruchomości.

Zgodnie tymczasem z art. 158 Kc umowa przenosząca własność nieruchomości musi być zawarta w formie aktu notarialnego. Niezachowanie tej formy powoduje nieważność umowy, co oznacza, że nie następuje przeniesienie prawa własności nieruchomości. Dopóki zatem nie doszło do zawarcia przez kontrahentów umowy w formie aktu notarialnego, faktura ta dotyczyła czynności, która nie została dokonana. Taki stan istniał w chwili składania przez skarżącą spółkę deklaracji VAT-7 za czerwiec 1996 r. Faktu tego strona skarżąca nie jest w stanie zanegować. Jej argumenty osnute na treści art. 19 ustawy o VAT, jak to już nadmieniono, omijają istotę problemu. Tak więc gdy przepis ten mówi o otrzymaniu faktury, należy rozumieć, że chodzi w nim o fakturę, która stwierdza czynność dokonaną. Faktura z 14 czerwca 1996 r., którą strona skarżąca ujęła w ewidencji za czerwiec 1996 r., nie dotyczyła czynności, która w chwili składania deklaracji VAT-7 za ten miesiąc była czynnością dokonaną. Nie mogła zatem stanowić podstawy do pomniejszenia podatku należnego o zawarty w niej podatek naliczony. Ujęcie kwoty podatku naliczonego zawartej w tej fakturze w ewidencji dotyczącej czerwca 1996 r. stanowiło naruszenie obowiązków ewidencyjnych z art. 27 ust. 4 ustawy o VAT. (...) Podatek naliczony w spornej fakturze nie był podatkiem obniżającym podatek należny w czerwcu 1996 r. Naruszenie obowiązków ewidencyjnych dotyczyło zatem określenia wysokości podatku naliczonego, w wyniku czego nastąpiło jego zawyżenie. Konsekwencją takiego ustalenia musiała być decyzja, jaką zaskarżono do NSA.

Mając to na uwadze Sąd oddalił skargę spółki na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm./.