Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 332/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jużków Sędziowie: WSA Anna Apollo (spr.) WSA Małgorzata Walentek Protokolant: stażysta Lidia Rajca po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 roku sprawy ze skargi H. W. i B. L., jako następców prawnych M. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. decyzją z dnia [...] r. nie stwierdził u p. M. W. choroby zawodowej – pylicy płuc wymienionej w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). W podstawie prawnej decyzji powołano także art. 104 Kpa oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 106 ze zm. ). Zaś w uzasadnieniu decyzji organ I instancji ustalił, iż M. W. w latach 1980 – 1985 pracując w "A" w K. – Zakładzie w D. na stanowisku [...] był narażony na dzianie pyłów zawierających wolną krzemionkę, których stężenie przekraczało dopuszczalną wartość. Uznał zatem, że pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Natomiast w czasie pracy p. W. w okresie od [...] 1986r. do [...] 1987r. w "B" w D. i od [...] 1987r. do [...] 1987r.w "C" w B. pracownik nie był narażony na działanie pyłów przemysłowych.

Dalej stwierdził, iż z orzeczeń lekarskich wystawionych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. w dniu [...] r. oraz przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu [...] r. wynika, że u pracownika nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ze względu na "brak zmian w obrębie radiologicznym płuc" upoważniających do rozpoznania pylicy płuc. Dlatego wobec jednoznacznego brzmienia tych orzeczeń nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W odwołaniu M. W. domagał się ponownego rozpatrzenia jego sprawy i stwierdzenia u niego choroby, którą już u niego zdiagnozowano w czasie jego pobytu w szpitalu, w związku z [...]. Wskazał, iż ta choroba, częsty kaszel, trudności w oddychaniu utrudnia mu codzienne życie. Do odwołania dołączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego w okresie od [...] do [...] 2003r.

Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą zawodową.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy Ma. W., zajmowanych przez niego stanowisk, warunków w jakich pracował, poczynione przez Powiatowego Inspektora w D.. Uznał, że odwołujący się był narażony na działanie pyłów zwłókniających zawierających wolną krzemionkę oraz, że pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej.

Dalej ustalono, iż odwołujący się był badany w dwóch placówkach diagnostycznych, a to Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i w konkluzjach ich orzeczeń z [...]r. oraz [...]r. lekarze specjaliści nie rozpoznali u badanego choroby zawodowej wymienionej w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych. Uznali, iż obraz radiologiczny płuc nie wykazywał obecności zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających.

Dlatego, chociaż p. W. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, to wobec nie rozpoznania jej przez kompetentnych lekarzy specjalistów, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentów odwołania i stwierdzenia choroby zawodowej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego p. M. W. B. domagała się uchylenia decyzji dla niego niekorzystnej i stwierdzenia u niego choroby. Powtórzył argumenty przytoczone już w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślił, podobnie jak w zaskarżonej decyzji, iż kompetentni lekarze dwóch placówek diagnostycznych nie rozpoznali u skarżącego takich zmian w obrazie płuc, które można byłoby zakwalifikować do chorób ujętych w wykazie chorób zawodowych.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 25 października 2005r. Sąd, z relacji poczty uzyskał informację, że skarżący zmarł. Ten fakt potwierdził Urząd Stanu Cywilnego w D. nadsyłając odpis skrócony aktu zgonu skarżącego. Wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 28 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Gl 332/04 zawiesił postępowanie w sprawie do czasu ujawnienia spadkobierców skarżącego. Pismem z [...]r. zgłosiła się jego matka H. W. wyrażając wolę wstąpienia do sprawy. Wskazała także B. L., siostrę zmarłego, jako drugiego spadkobiercę.

Postanowieniem z 11 kwietnia 2006r. sygn. akt III SA/Gl 332/04 tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie i wezwał B. L. do oświadczenia się, czy wstępuje do sprawy. W piśmie z [...]r. p. L. wyraziła wolę uczestniczenia w sprawie. Na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006r. tak ona, jak i H. W. podtrzymały w całości skargę wniesioną przez M. W..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Zatem tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).

Skarga nie jest zasadna, bowiem nie można organom sanitarnym skutecznie zarzucić, iż podejmując zaskarżoną decyzję, naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego czy procesowego.

Z dniem 2 września 2002r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). Ma ono zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia lub później. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pierwsza czynność zmierzająca do stwierdzenia u M. W. choroby zawodowej została podjęta [...] 2003r. Zatem prawidłowo w niniejszej sprawie organy sanitarne rozpoznały sprawę w oparciu o przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 2002r.

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad ( ... ) państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie. Skierowania na badanie do jednostki orzeczniczej nie stosuje się, jeżeli zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane przez lekarza w formie kopii skierowania, o którym mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia. Zgłoszenie o jakim mowa, w formie kopii skierowania na badanie zostało dokonane [...] 2003r.

Dalej wskazać należy, iż w ujęciu przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, zasad ( ... ) z 2002r. chorobę zawodową można stwierdzić, jeżeli została ujęta w wykazie chorób zawodowych i jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Z powyższego wynika, iż "choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w ścisłym związku przyczynowym z pracą. Przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, warunki jej wykonywania. Warunkiem jej stwierdzenie jest uprzednie rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych. A następnie wykazanie, że do zachorowania doszło bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem na skutek działania w środowisku pracy czynników szkodliwych bądź w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W toku postępowania administracyjnego zgromadzono materiał dowodowy pozwalający zasadnie przyjąć, że skarżący pracował w latach 1980-1985 w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej – pylicy płuc. Sąd w tym zakresie podziela ustalenia i wnioski organów sanitarnych. Nadto ta okoliczność nie jest sporna.

Sąd podziela także wniosek organów inspekcji sanitarnej, iż brak podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Oba orzeczenia lekarskie są spójne w swych ustaleniach i wnioskach. Podkreślić należy, iż orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jaki i orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. zostały wydane w oparciu o trzy zdjęcia Rtg wykonane na przestrzeni trzech miesięcy ([...]2003, [...] 2003 i [...] 2003r. ) Lekarze diagnostycy, co przyznała na rozprawie H. W. dysponowali kartą informacyjna leczenia szpitalnego M. W. z [...]2003r. Wydali swoje orzeczenia lekarskie w oparciu o rozważenie wszystkich wyników badań. A organy inspekcji sanitarnej nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów, nie kwestionując spójnych i jednoznacznie brzmiących konkluzji lekarzy – diagnostyków, specjalistów z dziedziny medycyny pracy.

Odnosząc powyższe do kryteriów stwierdzania choroby zawodowej o jakich mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ( .. ) raz jeszcze podkreślić należy, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia i ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek, nie istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Bowiem choroba musi zostać spowodowana bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przez szkodliwe czynniki w środowisku pracy lub sposób wykonywania pracy. W rozpoznawanej sprawie dwie kompetentne placówki nie rozpoznały u M. W. choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych. Nie rozpoznały pylicy płuc, jako następstwa działania w środowisku pracy pyłów zwłókniających. Zatem jeden z podstawowych warunków stwierdzania choroby zawodowej nie został spełniony.

Na koniec wskazać należy, iż w aktach postępowania administracyjnego znajduje się postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z dnia [...]r. zawieszające postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa do czasu przeprowadzenia badań przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Na podstawie przytoczonego przepisu zawiesza się postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przeprowadzenie badań lekarskich nie jest zagadnieniem wstępnym, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4. Orzeczenie nie jest wydawane przez organ lub sąd. Dlatego wadliwie zawieszono postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Natomiast po otrzymaniu orzeczeni lekarskiego organ sanitarny I instancji wydał decyzję administracyjną bez uprzedniego podjęcia zawieszonego postępowania , co stanowi naruszenie art. 102 Kpa, stanowiącego, iż tylko czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwom dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom można podejmować w czasie zawieszenia postępowania. Takie działania organu I instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. Jednak to naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy, nie wpłynęły na prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego, nie ograniczyły uprawnień procesowych M. W..

Wobec powyższego, skoro organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis § 2 ust.1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych (...) nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów i będąc związanym prawidłowymi orzeczeniami lekarskimi nie rozpoznającymi u M. W. choroby zawodowej brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji. Dlatego skargę, jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.