Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 312/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Referent stażysta Katarzyna Działek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 17 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia do nałożenia obowiązków w zakresie wykonanych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz skarżącej E. B. kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej OWINB) z dnia 17 maja 2018 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej PINB) z dnia 23 czerwca 2017 r., nr [...], odstępującą od nałożenia na R. D. obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego w przedmiocie wykonanych robót budowlanych związanych z wykonaniem instalacji gazowej w piwnicy budynku przy ul. [...] w [...], obsługującej lokale nr [...].

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

Decyzją z dnia 23 czerwca 2017 r., nr [...], PINB w Opolu orzekł o odstąpieniu od nałożenia na R. D. obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm.). Organ wskazał, że roboty budowlane, polegające na rozbudowie wewnętrznej instalacji gazowej i przeniesieniu gazomierza z gabinetu na korytarz w piwnicy, wykonano w oparciu o dokumentację projektową zatwierdzoną decyzją Prezydenta Miasta Opola z dnia 15 kwietnia 2002 r., nr [...]. Inwestor wywiązał się z obowiązku i zawiadomił organ o zakończeniu prac w dniu 11 czerwca 2002 r. Organ stwierdził, że porównanie wykonanych robót budowlanych - według stanu na dzień oględzin - z zatwierdzonym projektem budowlanym wykazało następujące różnice w zakresie wykonanych robót: wysokość pomieszczenia [...] zgodnie z projektem winna wynosić co najmniej 220 cm, a kubatura 8 m3, natomiast wysokość stwierdzona w trakcie oględzin wynosiła 179 cm, a kubatura 6,7 + wnęka 0,45 = 7,15 m3; gazomierz [...] miał być zamontowany w wentylowanej szafce w korytarzu piwnicy, podczas gdy stwierdzony stan: pomieszczenie niewentylowane, licznik nie jest w szafce (wisi na ścianie); wyprowadzenie rury spalinowej do przewodu spalinowego powinno być wykonane w blaszanej rozecie - stwierdzono zaś bezpośrednie podłączenie do przewodu kominowego. Organ wskazał, że w trakcie oględzin przedłożono kserokopie protokołów z okresowej kontroli instalacji gazowej, w tym z dnia 26 kwietnia 2016 r., w którym nie odnotowano uwag i zaleceń oraz stwierdzono, że instalacja jest sprawna i szczelna. Dalej, organ odniósł się do przedłożonej ekspertyzy technicznej i podał, że jej autorzy dokonali szczegółowych ustaleń stanu faktycznego, przeanalizowali przepisy i normy obowiązujące w dacie wykonania robot budowlanych, jak i obecnie oraz zaprezentowali wnioski końcowe wraz z uzasadnieniem. Wskazał, że wątpliwości, co do zapewnienia skutecznej wentylacji w pomieszczeniu z gazomierzem zostały usunięte w opinii mistrza kominiarskiego z dnia 31 maja 2017 r., który stwierdził, że wentylacja w pomieszczeniu piwnicy, gdzie usytuowany jest licznik gazowy, spełnia wymagania przepisów i zapewnia wymaganą przepisami wymianę powietrza. Ustalenia i wnioski tejże opinii potwierdzone zostały w przedłożonej przez inwestorkę opinii mistrza kominiarskiego z dnia 8 czerwca 2017 r. Następnie organ dokonał porównania stanu faktycznego stwierdzonego podczas oględzin ze stanem stanowiącym podstawę ekspertyzy z dnia 15 lutego 2017 r. oraz opinii z dnia 31 maja 2017 r. i z dnia 8 czerwca 2017 r. Na tej podstawie przyjął, że inwestorka z własnej inicjatywy - nie czekając na zakończenie postępowania - przedsięwzięła szereg działań mających na celu doprowadzenie przedmiotowej instalacji gazowej do stanu zgodnego z prawem. Podstawowe prace naprawcze obejmowały: montaż szafki metalowej w pomieszczeniu piwnicznym i umieszczenie w niej licznika gazu; wykonanie wentylacji w pomieszczeniu piwnicznym, w którym znajduje się licznik gazu; usunięcie warstwy docieplenia z sufitu i płytek ceramicznych z podłogi w pomieszczeniu piwnicznym z kotłem gazowym, w celu zwiększenia wysokości i kubatury tego pomieszczenia; usunięcie z pomieszczenia z kotłem nieczynnego podgrzewacza wody; ułożenie podtynkowo przewodów instalacji elektrycznej; pomalowanie instalacji gazowej na kolor żółty; zamurowanie otworu do przewodu kominowego nr [...]; zamontowanie nowej kratki wentylacyjnej do przewodu kominowego nr [...]. Rozpoznając sprawę organ stwierdził, że w tak ustalonym stanie faktycznym objęte oceną przeniesienie gazomierza i związane z nim wykonanie odcinka instalacji gazowej należy zaliczyć do przebudowy, gdyż niewątpliwie nastąpiły zmiany parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego (np. w zakresie wymagań związanych z zapewnieniem szczelności wykonanej instalacji gazowej, warunków podłączenia gazomierza, wentylacji pomieszczeń). Roboty te w dacie ich wykonania, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w jego brzmieniu obowiązującym w połowie 2002 r. (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126), wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż nie były objęte zwolnieniem na podstawie art. 29 i art. 30 tej ustawy. Organ odnotował, że inwestorka uzyskała decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 15 kwietnia 2002 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie wewnętrznej instalacji gazowej i przeniesieniu gazomierza z gabinetu na korytarz w piwnicy. Znajdujący się w zatwierdzonym projekcie budowlanym rysunek "rzut piwnic" nie pozostawia wątpliwości, że miejsca zainstalowania gazomierza i kotła gazowego są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym. Organ uznał, iż na podstawie tego rysunku oraz rysunku "rozwinięcie instalacji gazowej", można stwierdzić, że inwestycja z 2002 r. obejmowała przebudowę instalacji gazowej w zakresie przeniesienia gazomierza z lokalu (gabinetu) na korytarz w piwnicy. Projekt nie przewidywał zmian w pozostałej części istniejącej wówczas instalacji gazowej, w tym zmiany miejsca zainstalowania kotła gazowego. Kocioł ten pozostał w pomieszczeniu piwnicznym na dotychczasowych podłączeniach do instalacji gazowej. Oceniając zgodność z prawem wykonania instalacji gazowej organ zaznaczył, iż poza zakresem tego postępowania znajduje się kwestia doprowadzenia gazu do budynku i wykonania instalacji gazowej w budynku - co według współwłaścicieli miało miejsce kilkadziesiąt lat temu - podobnie jak kwestia wykonania gazowych instalacji w poszczególnych lokalach w latach 1989-1991. Zdaniem organu, ze względu na ustaloną datę wykonanych robót, wyznacznikiem stanu zgodnego z prawem są natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 2, poz. 25), powoływanego dalej jako rozporządzenie. Powołując zapisy § 166 ust. 3 w zw. z § 6 tego rozporządzenia organ stwierdził, że przedmiotowa instalacja gazomierza nie odpowiada powyższym wymogom. W § 166 ust. 4 rozporządzenia przewidziane było jednak rozwiązanie szczególne. W badanym przypadku gazomierz został zainstalowany w części korytarza piwnicznego, w którym zapewniono skuteczną wentylację (co potwierdzają aktualne pomiary i opinie mistrza kominiarskiego). Organ podał, że spełnienie przez pomieszczenie z gazomierzem wymogu posiadania otworu okiennego może budzić wątpliwości, jednak autorzy ekspertyzy wskazali, że do korytarza piwnicznego przylegają pomieszczenia piwniczne z drzwiami ażurowymi, które to pomieszczenia wyposażone są w otwory okienne z uchylnymi oknami PCV. W tych okolicznościach nie można więc zarzucić inwestorowi zainstalowania gazomierza w miejscu niezgodnym z przepisami, zwłaszcza że jest ono zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym sporządzonym przez uprawnioną osobę. Organ wywiódł, że z uwagi na zasadę powagi rzeczy ostatecznie rozstrzygniętej, nie jest też obecnie możliwe rozstrzyganie co do zgodności miejsca zainstalowania gazomierza z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wykonania robót budowlanych. W badanym przypadku cele regulacji zawartej w § 166 ust. 4 rozporządzenia mogą być zatem spełnione pomimo tego, że pomieszczenie z gazomierzem bezpośrednio nie jest wyposażone w otwór okienny, bo otwory okienne znajdują się w pomieszczeniach piwnicznych oddzielonych drzwiami ażurowymi. Według organu, badający sprawę zespół wysoko wykwalifikowanych ekspertów stwierdził, iż pomieszczenie korytarza piwnicy, jak i sam montaż gazomierza, spełniają wymogi przepisów prawa, mogą być bezpiecznie użytkowane, nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców. Dalej organ wyjaśnił, że przebudowa instalacji gazowej wykonana w 2002 r. nie obejmowała instalacji kotła gazowego i dlatego brak jest przesłanek do twierdzenia, że instalacja kotła nastąpiła w drodze samowoli budowlanej. Wskazując na regulacje § 170 ust. 1, § 172 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia organ ustalił jednak, że pomieszczenie z kotłem ma wysokość 1,9 m, a jego kubatura wynosi 7,8 m3 przy mocy zainstalowanego kotła 24000 W, co oznacza, że wysokość jest równa przepisanej wartości minimalnej, a kubatura spełnia wymóg z nawiązką. Podsumowując dokonaną ocenę organ stwierdził, że przy wykonaniu instalacji gazowej w piwnicy budynku doszło do naruszenia przepisów prawa, które polegały na odstąpieniu od zabezpieczenia gazomierza przed osobami postronnymi (gazomierz zainstalowany w ogólnodostępnym korytarzu piwnicznym), poprzez zainstalowanie go w szafce metalowej oraz niezapewnieniu wentylacji wywiewnej w pomieszczeniu z gazomierzem. Natomiast pozostałe stwierdzone nieprawidłowości, takie jak zmniejszenie wysokości pomieszczenia poprzez docieplenie sufitu i ułożenie kafli podłogowych, zbliżenie instalacji elektrycznej natynkowej do instalacji gazowej, brak wyróżnienia instalacji gazowej kolorem żółtym, zamontowanie gazowego podgrzewacza wody, zdaniem organu, miały najprawdopodobniej charakter wtórny i powstały po zakończeniu przebudowy instalacji gazowej. Zostały jednak usunięte staraniem inwestorki w toku prowadzonego postępowania. Stwierdzając, że przedmiotowa instalacja gazowa została wykonana w warunkach art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, organ wyjaśnił, że dla tak wykonanych robót budowlanych ustawa przewiduje dwa wzajemnie wykluczające się tryby postępowania naprawczego, określone w pkt 1 i 2 tego przepisu. W analizowanej sprawie ustalono, że w toku postępowania inwestorka z własnej inicjatywy i własnym staraniem usunęła nieprawidłowości pierwotne, istniejące od zakończenia przebudowy w czerwcu 2002 r., jak i wtórne, których dopuszczono się już w trakcie użytkowania przebudowanej instalacji gazowej. Prawidłowe usunięcie nieprawidłowości i tym samym doprowadzenie przedmiotowej instalacji gazowej do stanu zgodnego z prawem, umożliwiające jej dalszą bezpieczną eksploatację, zostało potwierdzone przez zespół wysoko wykwalifikowanych ekspertów oraz przez powołanego biegłego mistrza kominiarskiego. W tej sytuacji - w stanie z dnia orzekania - nie stwierdzono konieczności wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanej przebudowy do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez uczestnika postępowania organ podał, że wysokość oraz kubatura pomieszczenia z kotłem odpowiadają wymogom rozporządzenia, a nie stwierdzono aby w pomieszczeniu były realizowane jakieś inne funkcje. Ponadto miejsce zainstalowania gazomierza jest zgodne z ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego, a sposób i miejsce jego zainstalowania nie stwarzają obecnie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, bądź bezpieczeństwa mienia. Należało uwzględnić efekty prac naprawczych wykonanych przez inwestorkę, a takie prace jak usunięcie okładziny podłogi i sufitu, zamontowaniu szafki metalowej na gazomierz, podłączenie kratki wentylacyjnej do istniejącego przewodu kominowego, pomalowanie rur gazowych, przełożenie pod tynk instalacji elektrycznej, zdemontowanie nieczynnego podgrzewacza wody, nie stanowią robót budowlanych i należy je zaliczyć do prac naprawczych, konserwacyjnych i aranżacji wnętrz. Usunięcie płytek z podłogi i styropianu z sufitu nie może być uznane za przebudowę skoro przebudowa z 2002 r. zakończyła się faktycznie i formalnie (zawiadomienie o zakończeniu przebudowy) w czerwcu 2002 r., to wykonanie prac naprawczych w 2017 r. nie może być traktowane, jako dokończenie robót budowlanych. Poza tym organ wyjaśnił, że w budynku przy ul. [...] przeważają powierzchnie mieszkalne, wobec czego cały budynek zaliczyć należy do budynków mieszkalnych, a nie do budynków użyteczności publicznej. W tym stanie rzeczy nie było przeciwwskazań do instalacji kotła gazowego w pomieszczeniu technicznym o wysokości 1,9 m.

W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez E. B od ww. decyzji OWINB decyzją z dnia 21 sierpnia 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy jako udowodnione przyjął, że na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 15 kwietnia 2002 r., nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę R. D. rozbudowała wewnętrzną instalację gazową i przeniosła gazomierz z gabinetu na korytarz w piwnicy budynku mieszkalnego. Uwzględniając treść opisu technicznego do projektu wewnętrznej instalacji gazu stwierdził, że w ramach prowadzonych robót budowlanych - zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową - pomieszczenia, w których znajdowały się urządzenia podłączone do instalacji gazowej, jak i istniejącą instalację gazową, należało doprowadzić do zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy. Wskazując na regulacje § 166 ww. rozporządzenia organ wyjaśnił, że z protokołu oględzin wynika, iż gazomierz został zainstalowany w pomieszczeniu (korytarzu) bez otworu okiennego oraz przewodu wentylacji grawitacyjnej. Protokół ten nie był kwestionowany przez strony. Zapisy projektu przewidywały montaż gazomierza [...] w wentylowanej szafce w korytarzu piwnicy. Organ ocenił na podstawie materiału dowodowego, w tym ekspertyzy technicznej, że obecnie powyższe nieprawidłowości nie występują. Przede wszystkim inwestorka zamontowała gazomierz w szafce, a także zapewniła prawidłową wentylację piwnicy, co potwierdzają ustalenia opinii kominiarskich. Do stanu zgodnego z przepisami doprowadzone zostało także pomieszczenie, w którym znajduje się kocioł grzewczy. Organ odwoławczy podzielił przekonanie organu pierwszej instancji, że wykonane prace polegające na: zamontowaniu szafki na licznik gazu, wykonaniu wentylacji w pomieszczeniu piwnicznym, usunięciu docieplenia i płytek z podłogi w pomieszczeniu z kotłem, usunięciu z pomieszczenia z kotłem nieczynnego podgrzewacza wody, ułożeniu podtynkowo przewodów instalacji elektrycznej, pomalowaniu instalacji gazowej na kolor żółty, zamurowaniu otworu do przewodu kominowego nr [...] i zamontowaniu nowej kratki do przewodu nr [...], nie stanowiły przebudowy obiektu. Zastrzeżenia może budzić jedynie podłączenie wentylacji, jednakże ta także została wykonana prawidłowo, co potwierdzają opinie mistrza kominiarskiego. Tym samym uznał, że brak jest podstaw do dalszej ingerencji organów nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy nie zgodził się z również z twierdzeniami, że obecnie budynek ma charakter mieszkalno-usługowy. W dalszej kolejności, oceniając procedurę legalizacyjną, organ odwoławczy powołał art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż roboty budowlane zostały już w toku postępowania doprowadzone do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę i przepisami. Tym samym prawidłowo organ pierwszej instancji odmówił nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając skargę wywiedzioną od powyższej decyzji przez E. B., wyrokiem z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 502/17, uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy ponownie w jej całokształcie, albowiem nie dokonał w sprawie całościowej oceny merytorycznej czym w sposób istotny naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 11 K.p.a. Sąd stwierdził jednocześnie, że postępowanie prawidłowo prowadzone było w trybie przepisów art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlane. W tym zakresie wyjaśnił, że z zawiadomienia o wszczęciu postępowania, wynika, iż przedmiotowe postępowanie dotyczyło oceny legalności robót budowlanych związanych z wykonaniem instalacji gazowej w piwnicy budynku, co do których organy uznały, że stanowiły przebudowę. Taka kwalifikacja nie była sporna i w świetle dokonanych ustaleń nie budziła zastrzeżeń Sądu. W sprawie ustalono bowiem bezspornie, iż objęte postępowaniem roboty budowlane zostały wykonane w roku 2002 na podstawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, polegającego na rozbudowie wewnętrznej instalacji gazowej i przeniesieniu gazomierza z gabinetu na korytarz w piwnicy budynku mieszkalnego. Na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego prawidłowo przyjęto, że już wcześniej istniał w piwnicy odbiornik gazu w postaci kotła c.o., a roboty dotyczyły montażu gazomierza i przebudowy instalacji gazowej obejmującej instalację gazu od poziomu instalacji gazowej w piwnicy do istniejącej wewnętrznej instalacji gazowej odbiornika gazu. Projekt nie przewidywał zmiany co do pozostałej instalacji, w tym co do miejsca zainstalowania kotła, który pozostał w pomieszczeniu piwnicznym na dotychczasowych podłączeniach do instalacji gazowej. Podkreślił Sąd, że celem postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 ustawy jest doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności i jakości wykonywanych robót po uprzednim wyjaśnieniu legalności i jakości wykonywanych robót. Nadto, o ile ocena dotycząca ustalenia, czy sporne roboty zostały wykonane w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane dokonywana jest na podstawie stanu prawnego obowiązującego na dzień wykonania tych robót, o tyle oceny w zakresie legalizacji robót wykonanych w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 tej. ustawy i doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem należy dokonać w odniesieniu do aktualnie obowiązujących przepisów prawa. Nowe przepisy, tj. aktualnie obowiązujące wymogi techniczne, mają natomiast zastosowanie do nałożenia obowiązków w celu legalizacji robót budowlanych w przypadku stwierdzenia, że w chwili ich wykonania nie odpowiadały one obowiązującym wówczas przepisom lub wykonane zostały z odstąpieniem od pozwolenia na budowę. Podkreślił równocześnie Sąd, że w ramach przysługujących kompetencji nadzorczych organy nadzoru budowlanego nie posiadają uprawnienia do kwestionowania i wzruszania funkcjonujących w obrocie prawnym, ważnych decyzji wydanych przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. W przypadku zatem wykonania robót budowlanych na podstawie ważnego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego w tym pozwoleniu projektu budowlanego, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, należy ustalić w pierwszej kolejności, czy wykonano je zgodnie z tymże pozwoleniem i zatwierdzoną dokumentacją projektową. Przy czym, uzyskanie pozwolenia na budowę i wykonanie robót na podstawie tego pozwolenia, a nawet uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, nie skutkuje bezwzględnym zakazem przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51 ustawy. Sąd zauważył, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy, na podstawie zapisów zatwierdzonego projektu budowlanego stwierdził, iż w ramach prowadzonych robót budowlanych, zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową, należało pomieszczenia, w których znajdowały się urządzenia podłączone do instalacji gazowej, jak i istniejącą instalację gazową doprowadzić do zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy. Uznając, że sporne roboty zostały wykonane niezgodnie z zaleceniami projektanta oraz warunkami określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 1994 r., organ odwoławczy nie wskazał jednak, na czym polegały wszystkie nieprawidłowości, i w jakim zakresie inwestor nie zastosował się do zaleceń projektanta. Ponadto nie ustalił zakresu i nie poddał ocenie całości robót budowlanych wykonanych w roku 2002, a ograniczył się wyłącznie do rozważenia podnoszonej w odwołaniu kwestii umieszczenia gazomierza w korytarzu piwnicy pozbawionej okna i w związku z tym braku spełnienia wymogu z § 166 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1994 r. W tym zakresie Sąd odnotował, że zatwierdzony projekt budowlany przewidywał umieszczenie gazomierza w piwnicy, wobec czego nie było podstaw do kwestionowania jego lokalizacji. Kwestię umieszczenia gazomierza w określonym miejscu należało jednak ocenić w kontekście przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy. Ponadto w ramach dokonywanej kontroli należało zbadać zgodność robót budowlanych z innymi wymaganiami wskazanymi w opisie technicznym do projektu, dotyczącymi m.in. odpowiednich przewodów wentylacyjnych w pomieszczeniu z odbiornikiem gazu oraz odpowiedniej wysokości i kubatury tego pomieszczenia, wykonania instalacji przy użyciu odpowiednich materiałów i zastosowania właściwych uchwytów mocujących, a także połączeń aparatów gazowych z przewodami spalinowymi. Według Sądu, oceny tej zabrakło w sprawie albowiem organ odwoławczy ograniczył się jedynie do ogólnikowego wskazania, że sporne roboty zostały wykonane niezgodnie z zaleceniami projektanta nie wyjaśniając, które konkretnie warunki zostały spełnione, a które nie. Stwierdzając, że zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową pomieszczenia, w których znajdowały się urządzenia podłączone do instalacji gazowej, jak i istniejącą instalację gazową należało doprowadzić do zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, nie dokonał też prawidłowej oceny w odniesieniu do ustalonej przez organ pierwszej instancji okoliczności braku spełnienia wymogu - ustalonego w projekcie - aby pomieszczenie, gdzie będą zamontowane odbiorniki gazu posiadało wysokość minimalną 2,20 m. W tym zakresie ogólnie jedynie uznał, że pomieszczenie, w którym znajduje się kocioł grzewczy zostało doprowadzone do stanu zgodnego z przepisami. Nie wskazał jednak tych przepisów, jak również nie rozważył kwestii spełnienia wymogów z nich wynikających w kontekście konieczności spełnienia warunku ustalonego w projekcie. Nie dostrzegł również i nie dokonał oceny w odniesieniu do ustalonego przez organ pierwszej instancji faktu niezrealizowania - przewidzianego w projekcie budowlanym - wymogu wyprowadzenia rury spalinowej do przewodu spalinowego w blaszanej rozecie i zamiast wykonania bezpośredniego podłączenia do przewodu kominowego. Ze wskazanych przez organ odwoławczy prac naprawczych wykonanych przez inwestorkę nie wynika też, aby w tym zakresie podjęto działania zmierzające do usunięcia tej nieprawidłowości. Wreszcie nie rozważył też organ, czy sporna instalacja - tak jak wskazano w opisie technicznym do projektu budowlanego - na dzień jej wykonania spełniała wszystkie inne wymagania, które nie zostały określone w projekcie, a które mogły wynikać z przepisów technicznych obowiązujących na dzień jej realizacji. Z zaskarżonej decyzji nie wynika również, aby na podstawie uwzględnionej dokumentacji projektowej organ dokonał ustaleń w zakresie zgodności z projektem przebiegu wykonanej instalacji gazowej, tj. przebiegu rur oraz wykonania podłączenia do gazomierza. Ponadto, w odniesieniu do robót wykonanych przez inwestora w celu usunięcia nieprawidłowości, organ odwoławczy rozważył jedynie kwestię spełnienia wymogu montażu szafki, w której umieszczony został gazomierz oraz zapewnienia prawidłowej wentylacji piwnicy. Nie wskazał jednak, w jaki sposób wentylacja została wykonana i w wyniku jakich działań usunięto zaistniałe w tym zakresie nieprawidłowości. Pomimo przyjęcia, że wykonanie było niezgodne z projektem, organ ustalił, że aktualnie wentylacja spełnia wymogi techniczne. Poza tym, pomimo stwierdzenia, że "zastrzeżenia może budzić podłączenia wentylacji", bez przeprowadzenia oględzin wykonanych robót naprawczych, w sposób nieuzasadniony, bez rozważania obiektywnych okoliczności faktycznych, stwierdził, że wentylacja została wykonana prawidłowo. Sąd dodał, iż potwierdzają to opinie mistrza kominiarskiego, jednak na podstawie tych opinii organ odwoławczy nie dokonał samodzielnej oceny. Nie doniósł się również do okoliczności zamurowania otworu do przewodu kominowego nr [...] oraz nie ocenił prawidłowości wykonania robót naprawczych w kontekście obowiązujących wymogów technicznych, w tym na skutek ułożenia podtynkowo przewodów instalacji elektrycznej, spełnienia przez sporną instalację gazową wymogów z § 164 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). W konsekwencji, wszystkie okoliczności, dotyczące możliwości doprowadzenia spornych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem aktualnie obowiązującym i braku zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia bądź środowiska w związku z użytkowaniem wykonanej instalacji, nie były przedmiotem oceny organu odwoławczego w tym w zakresie.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy, pismem z dnia 5 kwietnia 2018 r. zlecił PINB w Opolu przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia wpływu prac na doprowadzenie spornych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tzn. w jaki sposób została wykonana wentylacja, i w jakich działaniach usunięto zaistniałe w tym zakresie nieprawidłowości, zgodności z projektem przebiegu wykonanej instalacji gazowej, tj. przebiegu rur oraz wykonania podłączenia do gazomierza.

W dniu 27 kwietnia 2018 r. PINB w Opolu przeprowadził oględziny wykonanej instalacji gazowej w piwnicy budynku przy ul. [...] w [...] obsługującej lokale nr [...], z których sporządził protokół.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia 17 maja 2018 r. OWINB ponownie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powtórzył argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji z dnia 21 sierpnia 2017 r., następnie uchylonej przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 502/17. Dodatkowo wskazał, że z niekwestionowanego przez strony protokołu oględzin wynika, że gazomierz został zainstalowany w pomieszczeniu (korytarzu) bez otworu okiennego oraz przewodu wentylacji grawitacyjnej. Z zapisów projektu wynika, że przewidywał on montaż gazomierza [...] w wentylowanej szafce w korytarzu piwnicy. W toku prowadzonego postępowania R. D. wykonała dodatkowe roboty budowlane i zamontowała gazomierz w szafce, a także zapewniła prawidłową wentylację piwnicy, co potwierdzają ustalenia opinii kominiarskich. Ponadto wykonała prace polegające na: zamontowaniu szafki na licznik gazu, wykonaniu wentylacji w pomieszczeniu piwnicznym, usunięciu docieplenia i płytek z podłogi w pomieszczeniu z kotłem, usunięciu z pomieszczenia z kotłem nieczynnego podgrzewacza wody, ułożeniu podtynkowo przewodów instalacji elektrycznej, pomalowaniu instalacji gazowej na kolor żółty, zamurowaniu otworu do przewodu kominowego nr [...] i zamontowaniu nowej kratki do przewodu nr [...]. Odwołując się do § 166 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia, organ stwierdził, że instalacja gazomierza spełnia warunki określone w tym przepisie albowiem został on umieszczony w korytarzu piwnicy w miejscu ogólnie dostępnym, w zamykanej metalowej szafce. Ponadto, miejsce, w którym wykonany jest licznik jest wentylowane, poprzez nawiew z kratki wentylacyjnej umieszczonej w drzwiach do pomieszczenia kotłowni, jak i wentylację zapewnianą przez okna w pozostałych pomieszczeniach piwnicznych sąsiadujących z miejscem zamontowania gazomierza. O prawidłowej wentylacji świadczy - zdaniem organu - fakt, że w trakcie oględzin stwierdzono wyczuwalny ruch powietrza w piwnicy, powietrze nie było zatęchłe, pomieszczenia były suche i niezawilgocone ani zagrzybione. Tym samym organ stwierdził, że pomieszczenie, w którym zamontowano gazomierz odpowiada wymaganiom obecnie obowiązujących przepisów dotyczących warunków technicznych. Organ stwierdził także, że umieszczony licznik nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, gdyż jest on wydzielony z przestrzeni za pomocą trudnopalnej skrzynki, do korytarza doprowadzona jest wentylacja, a opinia mistrza kominiarskiego W. D. z dnia 8 czerwca 2017 r., nr [...], wskazała, że wentylacja w korytarzu piwnicy, spełnia wymagania przepisów i zapewnia wymaganą przepisami wymianę powietrza. Jako istotny organ uznał fakt, że od wykonania robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Opola z 15 kwietnia 2002 r., nr [...], do dnia ostatnich oględzin, nie stwierdzono nieszczelności lub nieprawidłowości w eksploatacji gazomierza. Ponadto, zarówno wcześniejszy stan, jak również poprawione obecnie warunki montażu nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. W dalszej kolejności, odnosząc się do robót wykonanych w pomieszczeniu kotłowni - polegających na usunięciu docieplenia pod sufitem i okładziny posadzki w pomieszczeniu z kotłem, które przywróciły pierwotną wysokość 1,94 m oraz kubaturę - 7,8 m3, organ odwoławczy stwierdził, że wymiary te nadal nie odpowiadają założeniom projektu, jednakże zgodnie z § 172 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia kubatura pomieszczeń, w których instaluje się urządzenia gazowe, nie powinna być mniejsza niż 6,5 m3 - w przypadku urządzeń z zamkniętą komorą spalania. Wskazał, że z ekspertyzy techniczno-budowlanej z dnia 5 lutego 2017 r. oraz oględzin z dnia 27 kwietnia 2018 r., wynika, że w pomieszczeniu kotłowni zamontowany jest kocioł gazowy z zamkniętą komorą spalania [...], zatem wymóg przepisów w tym zakresie został spełniony. Organ zauważył także, iż w dacie uzyskania pozwolenia na budowę w ww. pomieszczeniu istniał już odbiornik gazu. Zatwierdzając zatem projekt budowlany organ administracji architektoniczno-budowlanej zatwierdził także istniejący stan faktyczny, a więc istniejący w pomieszczeniu kotłowni kocioł c.o. W związku z powyższym organ uznał, iż wszelkie dalsze rozważania dotyczące zachowania wymiarów tego pomieszczenia w kontekście ewentualnie planowanej zmiany odbiornika gazu nie mogą obecnie stanowić podstawy do oceny zachowania wymagań projektu. Podsumowując swoje wywody organ odwoławczy stwierdził, że co prawda inwestorka naruszyła podczas realizacji zapisy projektu budowlanego, ale nieprawidłowości te, wobec faktu, że w dacie robót budowlanych pomieszczenie kotłowni istniało i był w nim zamontowany kocioł, dotyczyć mogą wyłącznie gazomierza i obecnie zostały przez samą inwestorkę usunięte.

Na powyższą decyzję skargę do WSA w Opolu wniosła E. B. zarzucają jej naruszenie:

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., z uwagi na niewyjaśnienie stanu faktycznego poprzez niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego;

2) art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2017 r. poz. 1332, z późn. zm.) poprzez nieuzasadnione uznanie, że wykonane prace budowlane w całości opowiadają obowiązującym przepisom prawa. Stosownie do powyższych zarzutów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podała, że sporny [...] zajmuje dwa lokale nr [...] (pierwotnie mieszkalne), a ich łączny udział w ogólnej powierzchni budynku wynosi 44,29% (21,8% + 23,49%), co stanowi około połowę powierzchni budynku. Okoliczność ta, zdaniem skarżącej, nie może być pominięta przy określaniu charakteru budynku. W dalszej kolejności skarżąca zakwestionowała wysokość pomieszczenia, w którym zamontowany został piec gazowy oraz lokalizację gazomierza. Odwołując się do treści § 172 ust. 2 rozporządzenia techniczno-budowlanego z 1994 r. wskazała, że pomieszczenia, w których przewiduje się zainstalowanie urządzeń gazowych, powinny mieć wysokość co najmniej 2,2 m oraz wentylację zapewniającą wymianę powietrza i poziom jego zanieczyszczenia zgodny z przepisami szczególnymi i Polskimi Normami. Z ustaleń organu wynika natomiast, że wysokość pomieszczenia, w którym obecnie znajduje się piec gazowy wynosi 1,94 m, z kolei projektant w projekcie wskazał wysokość 2,2 m. W ocenie skarżącej, wysokości określonej w projekcie nie można osiągnąć bez rozbiórki stropu bądź obniżenia posadzki z uszkodzeniem izolacji poziomych posadzki. Podniosła także, że instalacja gazomierzy może być wykonana w pomieszczeniach piwnicznych bez dostępu osób postronnych, jeżeli pomieszczenia te mają otwór okienny oraz przewód wentylacji grawitacyjnej wyprowadzony ponad dach lub przez ścianę zewnętrzną na wysokość co najmniej 2,5 m powyżej terenu, w odległości nie mniejszej niż 0,5 m od bocznej krawędzi okien, drzwi i innych otworów. Zdaniem skarżącej, pomieszczenie piwniczne to nie korytarz, a w przedmiotowej sprawie gazomierz został umieszczony w ogólnodostępnym korytarzu kondygnacji piwnicznej. Dodatkowo wskazała, że korytarz piwniczny nie ma "własnego" otworu okiennego, a wentylacja została "dorobiona" poprzez tranzytowe doprowadzenie kanału do komina poprzez drzwi pomieszczenia piwnicznego.

W odpowiedzi na skargę, OWINB podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej podtrzymał argumentację zawartą w skardze. Akcentował, że umiejscowienie licznika gazowego nie spełnia warunków technicznych przewidzianych przepisami rozporządzenia z 1994 r. oraz obecnie obowiązującego. Podobnie umieszczenie kotła gazowego w pomieszczeniu poniżej 2,20 m wysokości nie spełnia wymogów § 172 rozporządzenia. Wysokość min. 190 cm dopuszczalna jest tylko w budynkach jednorodzinnych. Zauważył ponadto, że w spornym budynku są [...], co daje ponad 40 % powierzchni przeznaczonej na usługi w powierzchni całkowitej budynku.

Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę. Odwołał się do treści zaskarżonej decyzji i podniesionych tam argumentów. Akcentował, że inwestycja została zrealizowana wiele lat temu, a czynności organu nadzoru budowlanego i działania inwestorki poprawiły system bezpieczeństwa instalacji gazowej.

Pełnomocnik uczestnika postępowania wnosił o oddalenie skargi i oświadczył, że skarżąca była uczestnikiem postępowania o pozwolenie na budowę i mogła wówczas zgłaszać wątpliwości, które podniosła dopiero w [...]. po wielu latach bezpiecznego użytkowania obiektu. Akcentował, że przepisy rozporządzenia z 1994 r. przewidywały odrębną regulację dla kotła i licznika i nie należy ich odczytywać łącznie. Wymóg wysokości 190 cm dla pomieszczenia dotyczy tylko kotła. Licznik został przeniesiony na wniosek gazowni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych zasad, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc skutkującym koniecznością jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja OWINB w Opolu, utrzymująca w mocy decyzję PINB w Opolu z dnia 23 czerwca 2017 r. orzekającą o odstąpieniu od nałożenia na R. D. obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane w przedmiocie wykonania robót budowlanych związanych z wykonaniem instalacji gazowej w piwnicy budynku przy ul. [...] w [...], obsługującej lokale nr [...]. Zauważyć również przyjdzie, iż ww. decyzja organu odwoławczego została podjęta w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek uchylenia przez WSA w Opolu wyrokiem z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 502/17, decyzji OWINB w Oplu z dnia 21 sierpnia 2017 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB w Opolu orzekającą o odstąpieniu od nałożenia na R. D. obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż na zasadzie art. 153 P.p.s.a, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zatem do zbadania, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie wiążący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 P.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Ponadto, zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Tak wyrażona prawomocność materialna przesądza, że podmioty wymienione w powyższym artykule muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego. Twierdzenie powyższe pozostaje również aktualne w zakresie związania oceną prawną organu administracji publicznej, który wydał kwestionowane rozstrzygnięcie.

Analizując podjętą w przedmiotowej sprawie decyzję w kontekście przepisów prawa oraz wytycznych wynikających z wyroku tut. Sądu o sygn. akt II SA/Op 502/17, stwierdzić należy, iż ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie wykonał prawidłowo zalecenia Sądu, a zaskarżona do tut. Sądu decyzja, jako wydana przedwcześnie podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Z uzasadnienia wiążącego Sąd w niniejszej sprawie wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 502/17, wynika, że zasadniczym powodem uchylenia decyzji wydanej przez organ odwoławczy był brak przedstawienia wyczerpujących ustaleń faktycznych i oceny w zakresie zgodności spornych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem i obowiązującymi na dzień ich realizacji wymogami technicznymi. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie dokonał prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy, w tym nie rozważył, czy zostały one wykonane zostały w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie rozstrzygnął samodzielnie o wpływie tych prac na doprowadzenie spornych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem lecz przyjął jako własną ocenę wyrażoną w opiniach mistrza kominiarskiego, nie próbując nawet zweryfikować zawartych tam stwierdzeń w drodze samodzielnych ustaleń faktycznych np. poprzez przeprowadzenie oględzin. Dalej Sąd wskazał, że uznając sporne roboty jako wykonane niezgodnie z zaleceniami projektanta oraz warunkami określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 1994 r., organ odwoławczy nie wskazał, na czym polegały wszystkie nieprawidłowości, i w jakim zakresie inwestor nie zastosował się do zaleceń projektanta. Ponadto organ nie ustalił zakresu i nie poddał ocenie całości robót budowlanych wykonanych w roku 2002, a ograniczył się wyłącznie do rozważenia podnoszonej w odwołaniu kwestii umieszczenia gazomierza w korytarzu piwnicy pozbawionej okna i w związku z tym braku spełnienia wymogu z § 166 ust. 4 rozporządzenia. Sąd zauważył, że zatwierdzony projekt budowlany przewidywał umieszczenie gazomierza w piwnicy wobec czego nie było podstaw do kwestionowania jego lokalizacji. Kwestię umieszczenia gazomierza w określonym miejscu należało jednak ocenić w kontekście przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy. Ponadto należało zbadać zgodność robót budowlanych z innymi wymaganiami wskazanymi w opisie technicznym do projektu, dotyczącymi m.in. odpowiednich przewodów wentylacyjnych w pomieszczeniu z odbiornikiem gazu oraz odpowiedniej wysokości i kubatury tego pomieszczenia, wykonania instalacji przy użyciu odpowiednich materiałów i zastosowania właściwych uchwytów mocujących, a także połączeń aparatów gazowych z przewodami spalinowymi. Zdaniem Sądu, organ nie dokonał też prawidłowej oceny w odniesieniu do ustalonej przez organ pierwszej instancji okoliczności braku spełnienia wymogu - ustalonego w projekcie - aby pomieszczenie, gdzie będą zamontowane odbiorniki gazu posiadało wysokość minimalną 2,20 m. Nie dostrzegł również i nie dokonał oceny w odniesieniu do ustalonego przez organ pierwszej instancji faktu niezrealizowania - przewidzianego w projekcie budowlanym - wymogu wyprowadzenia rury spalinowej do przewodu spalinowego w blaszanej rozecie, zamiast wykonania bezpośredniego podłączenia do przewodu kominowego. Nie rozważył, czy sporna instalacja - tak jak wskazano w opisie technicznym do projektu budowlanego - na dzień jej wykonania spełniała wszystkie inne wymagania, które nie zostały określone w projekcie, a które mogły wynikać z przepisów technicznych obowiązujących na dzień jej realizacji. Nie dokonał również ustaleń w zakresie zgodności z projektem przebiegu wykonanej instalacji gazowej, tj. przebiegu rur oraz wykonania podłączenia do gazomierza. W odniesieniu zaś do robót wykonanych przez inwestora, organ odwoławczy rozważył jedynie kwestię spełnienia wymogu montażu szafki, w której umieszczony został gazomierz oraz zapewnienia prawidłowej wentylacji piwnicy. Nie wskazał jednak, w jaki sposób wentylacja została wykonana i w wyniku jakich działań usunięto zaistniałe w tym zakresie nieprawidłowości. Pomimo przyjęcia, że wykonanie było niezgodne z projektem, organ nie ustalił, czy aktualnie wentylacja spełnia wymogi techniczne. Nie doniósł się również do okoliczności zamurowania otworu do przewodu kominowego nr [...], a także nie ocenił prawidłowości wykonania robót naprawczych w kontekście obowiązujących wymogów technicznych, w tym na skutek ułożenia podtynkowo przewodów instalacji elektrycznej, spełnienia przez sporną instalację gazową wymogów z § 164 rozporządzenia. Sąd zauważył także, że organ pierwszej instancji w postanowieniu nakładającym na inwestorkę obowiązek przedłożenia ekspertyzy jednoznacznie stwierdził, iż roboty budowlane zostały zrealizowane z naruszeniem przepisów § 164 i § 166 rozporządzenia, jak również wskazał na wymogi wynikające z § 172 tego rozporządzenia i wyraził obawy dotyczące możliwości zagrożenia dla zdrowia i życia w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami.

Mając zatem na uwadze powyższy wyrok, w zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że orzekając w sprawie organ odwoławczy nie zastosował się w pełni do wskazań co do dalszego postępowania, wynikających z przytoczonego wyroku, co niewątpliwie świadczy o naruszeniu art. 153 P.p.s.a. Zauważyć przyjdzie, iż organ odwoławczy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie nawiązał do wydanego w tej sprawie wyroku WSA w Opolu z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 502/17. Nie odniósł się do tego wyroku i motywów rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przemilczał również kwestię związania orzeczeniem sądu, o której stanowi art. 153 P.p.s.a. Opisując przebieg postępowania wspomniał co prawda, iż w sprawie wydany został przez tutejszy Sąd wyrok uchylający poprzednią decyzję OWINB, jednakże w dalszej części uzasadnienia, szczególnie tej stanowiącej uzasadnienie prawne, organ nie przytoczył i nie odniósł się do stanowiska i interpretacji przepisów wyrażonych przez Sąd w wyroku, w konsekwencji którego zaskarżona decyzja została wydana, a zatem determinujących w sposób zasadniczy rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Zauważyć przyjdzie, iż w zasadzie uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji stanowi powielenie motywów zaprezentowanych przez organ odwoławczy w decyzji z dnia 21 sierpnia 2017 r., która została wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy wyroku WSA w Opolu o sygn. akt II SA/Op 502/17. Analiza treści podjętej w przedmiotowej sprawie decyzji prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, skupił się przede wszystkim na ustaleniu okoliczności lokalizacji gazomierza, a następnie przyjął, że urządzenie to - z uwagi na jego usytuowanie w korytarzu wentylowanej piwnicy w trudnopalnej metalowej skrzynce - nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia bądź zagrożenia środowiska. Odnosząc się z kolei do rodzaju prac wykonanych w pomieszczeniu kotłowni, polegających na usunięciu docieplenia pod sufitem i okładziny posadzki, które doprowadziły do przywrócenia pierwotnej wysokości pomieszczenia kotłowni, ograniczył się do stwierdzenia, że zamontowanie w pomieszczeniu kotłowni kotła gazowego z zamkniętą komorą spalania uzasadniało zastosowanie w sprawie § 172 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. Z treści zaskarżonej decyzji wynika zatem bezspornie, iż organ odwoławczy nadal nie ocenił kwestii umieszczenia gazomierza w kontekście przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy, do czego zobligowany był na mocy wyrok II SA/Op 502/17. Zignorował również dalsze zalecenia Sądu, w szczególności nie ocenił zgodności robót budowlanych z innymi wymaganiami wskazanymi w opisie technicznym do projektu, dotyczących odpowiednich przewodów wentylacyjnych w pomieszczeniu z odbiornikiem gazu oraz odpowiedniej wysokości i kubatury tego pomieszczenia oraz wykonania instalacji przy użyciu odpowiednich materiałów i zastosowania właściwych uchwytów mocujących. Nie odniósł się również do faktu niezrealizowania - przewidzianego w projekcie budowlanym - wymogu wyprowadzenia rury spalinowej do przewodu spalinowego w blaszanej rozecie i zamiast wykonania bezpośredniego podłączenia do przewodu kominowego. Tymczasem, w uzasadnieniu wyroku Sądu wskazał, że ze wskazanych przez organ odwoławczy prac naprawczych wykonanych przez inwestorkę nie wynika, aby w tym zakresie podjęto działania zmierzające do usunięcia tej nieprawidłowości. Nie rozważył też organ, czy sporna instalacja - na dzień jej wykonania spełniała wszystkie inne wymagania, które nie zostały określone w projekcie, a które mogły wynikać z przepisów technicznych obowiązujących na dzień jej realizacji. Z decyzji nie wynika ponadto, czy organ dokonał ustalenia w zakresie zgodności z projektem przebiegu wykonanej instalacji gazowej, tj. przebiegu rur oraz wykonania podłączenia do gazomierza. Organ nie wskazał też, w jaki sposób wentylacja została wykonana i w wyniku jakich działań usunięto zaistniałe w tym zakresie nieprawidłowości. Brak ustaleń, czy wentylacja spełnia wymogi techniczne, w tym kontekście nie oceniono w opinii mistrza komisarskiego. Nie odniesiono się również do okoliczności zamurowania otworu do przewodu kominowego nr [...]. Nie oceniono też prawidłowości wykonania robót naprawczych w kontekście obowiązujących wymogów technicznych, w tym na skutek ułożenia podtynkowo przewodów instalacji elektrycznej, spełnienia przez sporną instalację gazową wymogów z § 164 i 166 (poprzednie warunki techniczne) oraz § 172 rozporządzenia z 2002 r. Zauważyć również przyjdzie, iż ekspertyza i wnioski z niej wypływające nie mogą zastępować ustaleń faktycznych organu - organ nadzoru budowlanego, który powinien dokonać samodzielnej oceny stanu faktycznego i nie jest związany stanowiskiem ekspertów.

Wobec wykazanych uchybień organu odwoławczego, wyjaśnić przyjdzie, że właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności, o której stanowi art. 15 K.p.a., wymaga nie tylko wydania dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i dogłębny przeanalizowano wszelkie argumenty i w konsekwencji dokonano prawidłowej subsumcji przepisu prawa do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie. Obowiązkiem organu odwoławczego jest więc ponowne rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2720/11, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z omawianej zasady wynika obowiązek organu odwoławczego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. W celu natomiast właściwej jej realizacji, przepis art. 7 K.p.a. nakłada nie tylko na organ pierwszej instancji, ale także na organ odwoławczy, obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a przepis art. 77 § 1 K.p.a. wskazuje na konieczność wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 K.p.a. w całości powinien być podstawą oceny. Odnotować też trzeba, że uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Z przepisu art. 107 § 3 K.p.a. wynika, że organ powinien wskazać i omówić w uzasadnieniu decyzji istotne dla rozstrzygnięcia fakty i dowody, oraz wyjaśnić zastosowaną podstawę prawną decyzji.

W przekonaniu Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie sprostał obowiązkom wynikającym z powyższych przepisów, przede wszystkim jednak - z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. - nie zastosował się w pełni do zaleceń tut. Sądu zawartych w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił tylko zaskarżoną decyzję, uznając, że przedstawione wady postępowania mogą zostać usunięte przez organ odwoławczy. Z kolei orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 wyroku, uzasadnia art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 500 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu.