Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1719/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2 ; par. 1 Rozporzadzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałych Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.U. Nr 26, poz. 157), par. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./ Protokolant asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 października 2008 r. sygn. akt II SA/Po 545/07 w sprawie ze skargi S. L. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz S. L. kwotę 530 (pięćset trzydzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 października 2008 roku, sygn. akt II SA/Po 545/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. L. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2007 roku, Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zapadł w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rawiczu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) oraz art. 104 k.p.a. nakazał S. L. zamurować wykonane bez pozwolenia na budowę otwory okienne w ścianie szczytowej, będącej ścianą oddzielenia pożarowego, budynku inwentarskiego położonego na działce w Szkaradowie nr [...], usytuowanej w odległości ok. 1,5 m wzdłuż granicy z działką sąsiednią, materiałem budowlanym spełniającym klasę odporności ogniowej co najmniej E 30 – posiadającym atest potwierdzający jego odporność ogniową, w terminie do dnia 30 stycznia 2007 roku.

W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z dokumentacji dotyczącej budowy stodoły i przebudowy stajni na wyżej wymienionej działce, zatwierdzonej w dniu [...] stycznia 1953 roku przez Prezydium Rady Narodowej w Rawiczu, nie wynika, aby w ścianie szczytowej od strony sąsiedniej działki były zaprojektowane okna, a S. L. nie potrafił wyjaśnić, czy na wykonanie okien lub zmianę ich umiejscowienia i powiększenie było dokonywane zgłoszenie, czy też uzyskiwane pozwolenie, bowiem właścicielem nieruchomości był wówczas jego ojciec A. L..

W ocenie organu administracji z analizy przedstawionych przez S. L. dokumentów wynika, że dotyczą one samowolnie nadbudowanej części budynku gospodarczego (garażu) na działce sąsiedniej, stanowiącej wówczas własność A. J., jednakże w decyzji Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 1983 roku, znak [...] odniesiono się także do kwestii okien wykonanych w budynku inwentarskim na działce S. L.. Organ nadzoru budowlanego zacytował stwierdzenie organu ochrony środowiska, iż bezspornym jest fakt, że "Ob. L. bez wymaganego pozwolenia na budowę dokonał zmian w istniejącym budynku inwentarskim, dokonując nadbudowy dwóch szop i zmieniając usytuowanie okien". Organ administracji powołał się także na decyzję Naczelnika Miasta i Gminy Jutrosin [...] z dnia [...] listopada 1987 roku, którą nakazano między innymi zamurować dwa otwory okienne w ścianie zachodniej (szczytowej) chlewni i zaznaczył, iż zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy w Jutrosinie o wyjaśnienie, w jaki sposób została zakończona sprawa po uchyleniu tej decyzji przez organ II instancji. Urząd wyjaśnił, iż nie posiada dokumentacji, na podstawie której można by było ustalić czy i w jaki sposób została ta sprawa rozpatrzona, a z ustnych informacji wynika, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały podjęte dalsze działania administracyjne. Organ I instancji uznał, iż analizując zebrane dokumenty w sprawie można jednoznacznie ustalić, że okna w ścianie szczytowej budynku inwentarskiego położonego na działce w S. nr [...], usytuowanej w odległości ok. 1,5 m wzdłuż granicy z nieruchomością nr [...] zostały wykonane w okresie [...] według E. J. zaś według S. L. w okresie [...]. Ponadto podkreślił, iż aktualny właściciel nie posiada żadnych dokumentów zezwalających na wykonanie okien w ścianie szczytowej, a z dokumentacji z 1953 roku wynika, iż w ścianie tej nie zaprojektowano, ani nie wskazano żadnych istniejących okien, zaś nawet jeśli mniejsze otwory, czy też jeden otwór okienny, wówczas istniały, to zostały zamurowane.

Organ administracji przedstawił także analizę przepisów obowiązujących w okresie wykonania przedmiotowych okien, to jest § 9 ust. 1, § 20 ust. 7 i § 8 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, wskazując na podobieństwo do aktualnie obowiązujących regulacji. Organ administracji zauważył, iż powołane przepisy nie zezwalały nawet na wypełnienie powierzchni ściany luksferami lub cegłą szklaną, jeśli ta ściana byłaby usytuowana w odległości mniejszej niż 3 od granicy działki, zatem wykonanie ich w odległości 1,5 m od granicy działki nie mogło się odbyć za przyzwoleniem ówczesnych organów, bowiem naruszałoby to obowiązujące wówczas przepisy, a organ zatwierdzający taki projekt musiałby orzec o odmowie jego zatwierdzenia i wydania pozwolenia na budowę. Zdaniem organu administracji art. 5 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane – podobnie jak art. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku – stanowi, iż obiekt budowlany należy projektować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej w sposób zapewniający m.in. spełnienie podstawowych wymagań dotyczących w szczególności bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego i bezpieczeństwa użytkowania. Na uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia – nakazania wykonania określonych czynności – organ administracji wskazał przepisy § 12 ust. 1 pkt 1, § 271 i 273, § 209 ust. 1 pkt 3, § 213 i § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku (Dz. U. Nr 75, poz. 690) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, a jako podstawę prawną decyzji organ przyjął przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. L., który podniósł, że otwory okienne istniały w budynku inwentarskim już w 1946 roku, a miały być zamurowane już w 1987 roku, jednak decyzja została uchylona. Odwołujący się wskazał także, iż w 1999 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rawiczu przeprowadził kontrolę na jego działce w związku z otworami okiennymi i nie wydał żadnej decyzji, podtrzymując już wydaną. Odwołujący się zwrócił także uwagę na zaszłości historyczne dotyczące sporu z właścicielem sąsiedniej nieruchomości wskazując, iż sąsiadujące nieruchomości stanowiły niegdyś jedną całość. W ocenie odwołującego się dotychczasowe rozstrzygnięcie sprawy oparte jest na kłamstwach, a wszystkie poprzednio powołane (w świetle decyzji wydanych w ciągu ostatnich 3 lat argumenty prawne i faktyczne przestały być istotne. Odwołujący się podniósł, iż ostateczne decyzje: z 1988 roku – [...], z 1983 roku – [...] i z 1979 roku – [...] opisują stan, jaki istnieje po dzień dzisiejszy i dotąd nikt nie kwestionował istnienia okna w budynku inwentarskim, w związku z czym wniósł o zakończenie sprawy tak jak należy, po uprzednim dokładnym jej przestudiowaniu.

Decyzją z dnia [...] października 2007 roku, Nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej określono podstawę prawną oraz termin wykonania obowiązku i w tym zakresie orzekł wskazując jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz wyznaczył termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 30 listopada 2007 roku, a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, iż przedmiotem postępowania jest legalność robót budowlanych dotyczących dwóch otworów okiennych istniejących w ścianie szczytowej (będącej ścianą oddzielenia pożarowego) budynku inwentarskiego posadowionego na działce nr [...] w Szkaradowie. Wykonane zostały one na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego wieku, a organy nadzoru budowlanego nie kwestionują legalności stanu faktycznego istniejącego przed zmianą usytuowania okien.

W ocenie organu II instancji wobec ustalenia – jeszcze na początku lat osiemdziesiątych XX wieku – wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, konieczne było podjęcie przez organ I instancji działań w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Organ I instancji trafnie stwierdził naruszenie przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w dacie wykonania robót budowlanych, to jest § 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157) i zarządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. Nr 10, poz. 44). Organ odwoławczy stwierdził, że odległość budynku inwentarskiego, w którym zostały wykonane przedmiotowe okna, od sąsiedniego budynku nie mogłaby być mniejsza niż 3 m (§ 20 ust. 7 oraz ust. 8 zarządzenia), a w przedmiotowym przypadku ściana szczytowa znajduje się w odległości 1,5 m od budynku sąsiedniego, zatem niedopuszczalne było wykonanie w niej otworów okiennych. Nadto organ odwoławczy zauważył, iż działki gruntu o numerach porządkowych [...] i [...], położone w Szkaradowie, nigdy nie stanowiły jednej działki.

Z powyższych okoliczności, w ocenie organu II instancji, wprost wynika obowiązek zamurowania obydwu otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku inwentarskiego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył S. L., podnosząc zarzucił dokonania błędnych ustaleń faktycznych.

Zastrzeżenia skarżącego wzbudziło przyjęcie, że budynek inwentarski powstał w 1953 roku. Budynek ten został pobudowany w 1946 roku i już wtedy istniały w nim dwa otwory okienne. Ponadto skarżący stwierdził, że może przedstawić dowód – deklarację I. J. z dnia 31 maja 1937 roku – potwierdzającą, że działki [...] i [...] stanowiły całość. Skarżący wskazał też na nierozwiązany problem postawienia kurnika przez E. J. oraz, że pomimo jego apelacji nikt nie zwrócił uwagi na legalność tej inwestycji. Skarżący przyznał, iż jego chlewnia znajduje się 1,5 m od granicy z posiadłością E. J., w związku z czym nadbudowa garażu uniemożliwiłaby dopływ światła, a decyzje w sprawie nadbudowy tego garażu wydawane były na korzyść skarżącego. Wyraził również przekonanie, iż sprawa nadbudowy garażu została całkowicie "zapomniana", a sprawa legalności okien w chlewni, po "interwencji" jego sąsiada i Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rawiczu, potoczyła się bardzo szybko. Skarżący zwrócił się do Sądu o wyjaśnienie, czym kierował się organ II instancji wydając ostateczną decyzję i wyraził pogląd, iż dodatkowe postępowanie organów nadzoru budowlanego zostało przeprowadzone niedokładnie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 1 października 2008 roku, sygn. akt II SA/Po 545/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2007 roku, Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom postawi się uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi okazały się niezasadne. Sąd nie dopatrzył się także przyczyn skutkujących uchyleniem decyzji, które winien był wziąć pod uwagę z urzędu. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że w spornym budynku inwentarskim wykonano bez pozwolenia roboty budowlane polegające na wykuciu okien w ścianie szczytowej od strony sąsiedniej działki. Prace te miały miejsce w latach 1968-1970.

Organ administracji oprał poczynione ustalenia na zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji. Wzajemna niesprzeczność dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń organów czyniła, zdaniem Sądu, koniecznym odmowę wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego. W istocie bowiem poza jego twierdzeniami co do istnienia spornych okien już od 1946 roku żaden inny dowód nie potwierdzał tego faktu. Przeciwko twierdzeniom S. L. przemawiał nawet okazany przezeń plan budowy stodoły i przebudowy stajni, z których to dokumentów nie wynikało, aby w ścianie szczytowej od strony sąsiedniej działki znajdowały się okna. Wprawdzie w aktach administracyjnych brak wspomnianej dokumentacji projektowej, jednakże znajdujące się w protokole kontroli z dnia 19 kwietnia 2006 roku zapiski, odzwierciedlające rzeczywistą jej zawartość, umożliwiły organowi poczynienie niewadliwych ustaleń w tym względzie. W protokole tym znalazła się nawet adnotacja, że skarżący zgadza się z jego treścią.

Skarżący dokumentację projektową po udostępnieniu zabrał i po raz kolejny jej nie okazał mimo, iż był wzywany do jej ponownego przedstawienia.

Wbrew zarzutom skarżącego, organy nie ustaliły, by sporny budynek inwentarski wzniesiony został w 1953 roku. Wspomniany plan odnosił się do przebudowy budynku inwentarskiego, a decyzje organów obu instancji nie zawierały wywodów co do roku powstania obiektu. Plan ten pozwolił jednak na niewadliwe ustalenia, że w dacie jego sporządzenia budynek inwentarski istniał skoro planowano jego przebudowę, zaś okien będących przedmiotem postępowania nie było jeszcze w tym czasie.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w trakcie postępowania administracyjnego wyjaśniono także, iż w istocie w 1969 roku działki o obecnej numeracji [...], [...] nie stanowiły całości. Działka o obecnym numerze [...] (poprzednio [...]) powstała w 1969 r. z połączenia dwóch parcel 1176/[...], 1175/[...]. W tymże samym roku powstała działka [...], nosząca wówczas numer [...] z połączenia dwóch parcel 1177/[...], 1178/[...]. Oznacza to, iż w trakcie wykonywania spornych prac w budynku działki [...] i [...] nie stanowiły całości. Przebiegała pomiędzy nimi granica i tak jest do dzisiaj (informacja Naczelnika Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Rawiczu z dnia [...] lutego 2007 r. - k. 22 akt administracyjnych).

Konieczność legitymowania się pozwoleniem na budowę w przypadku wykucia spornych okien wynikała z obowiązujących w latach 1968-1970 przepisów § 3-5 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 roku w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1961 r. Nr 38 poz. 197). Charakter dokonanych robót czyni koniecznym stosowanie do likwidacji stwierdzonej samowoli przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.). Art. 103 ust. 2 tejże ustawy nie miał więc, zdaniem Sądu I instancji, w sprawie zastosowania. Słusznym zatem było przyjęcie przez organ administracji, iż w sprawie zastosowanie miał art. 51 ust. 1 pkt 2 wspomnianej ustawy Prawo budowlane.

Stan zgodny z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oznacza między innymi zgodność z przepisami wykonawczymi do tejże ustawy obowiązującymi w chwili wydania decyzji odwoławczej, tj. z przepisami rozporządzenia Ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Tymczasem § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia stanowi, że budynki sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi w stronę tej granicy. Stąd wprost wynika obowiązek zamurowania spornych okien, które znajdują się w ścianie oddalonej od granicy 1,5 m.

Sporne okna zrealizowano także w sprzeczności z przepisami wykonawczymi obowiązującymi w dacie ich wykonania. Mając bowiem na względzie fakt ich usytuowania w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego odległość do sąsiedniego budynku nie powinna być mniejsza niż 3 m (§ 20 ust. 2, 3, 7, 8 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego – Dz. U. Nr 10 poz. 44). Tymczasem w odległość ta wynosiła 1,5 m.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę kasacyjną wniósł S. L., podnosząc zarzuty:

1. naruszenia art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie,

2. naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że przepis ten miał zastosowanie w sprawie,

3. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, ponieważ otwory okienne wykonane zostały przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 roku, to samowola budowlana powinna być oceniana na podstawie przepisów ustawy z 1974 roku. Przesądza to, w jego ocenie, o naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku. W konsekwencji niezasadnie też zastosowany został art.51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku.

Wnoszący skargę kasacyjna podniósł również, że działki oznaczone nr [...] i [...] powstały w 1969 roku, to jest w okresie, w którym wykonane zostały okna, to jest w latach 1968 – 1970. Tym samym, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, należy uznać, że okna zostały wykonane przed powstaniem obydwu działek. Oznacza to, że ściana budynku zawierającego otwory okienne wybudowana została w innej odległości niż obecnie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna wniesiona przez S. L. ma usprawiedliwione podstawy, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Za zasadny uznać należy podniesiony przez wnoszącego skargę kasacyjną zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Należy przy tym zaznaczyć, że naruszenie to nie nastąpiło w sposób, który został opisany w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jednak wyłącznie wskazaniem przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone, a nie opisem sposobu tego naruszenia.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istotnie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Budynek obory wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę i legalność jego budowy nie jest kwestionowana. Kwestionowana jest legalność wykonania robót budowlanych w postaci okien. Z poczynionych w toku postępowania administracyjnego ustaleń wynika, że okna miały być wykonane w latach 1969 – 1970. W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157). Z § 1 tego rozporządzenia wynika, że warunki te miały zostać określone w zarządzeniu wydanym przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych i ogłoszone w Dzienniku Budownictwa. W wykonaniu tego upoważnienia Minister wydał Zarządzenie Nr 130 z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dnia 19 lipca 1966 roku Nr 10, poz. 44).

W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż z § 20 ust. 7 przytoczonego wyżej Zarządzenia wynikało, że dla wolnostojących budynków, o których mowa w ust. 2, z pokryciem co najmniej trudno zapalnym, zwróconym do sąsiedniego budynku ścianą szczytową bez otworów okiennych, wykonaną z materiałów niepalnych, odległość pomiędzy budynkami może być zmniejszona do 3 m. Tymczasem ściana szczytowa przedmiotowego budynku znajduje się w odległości 1,5 m do sąsiedniego budynku, co w świetle przytoczonego wyżej przepisu było niedopuszczalne. Stąd wprost wynika, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obowiązek zamurowania obydwu otworów okiennych.

Wskazać jednak należy, iż w aktach administracyjnych (k – 57) znajduje się dokument noszący nazwę: "Schematyczny plan zabudowy". Z dokumentu tego wynika, że do 1970 roku na sąsiedniej działce nie było budynku usytuowanego naprzeciwko budynku obory należącej do wnoszącego skargę kasacyjną. Na sąsiedniej działce znajdowały się dwa budynki, to jest stodoła i dom, jednakże są one tak usytuowane, iż nie mogą być one uznane za budynek sąsiedni w stosunku do obory należącej do wnoszącego skargę kasacyjną. Dopiero w 1978 roku powstały budynki, które mogą być uznane za budynki sąsiednie, to jest budynek gospodarczy oraz garaż. Tym samym, w dacie wykonania okien wymóg zachowania odległości wynikający z § 20 ust. 7 Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku nie miałby zastosowania. Zastosowanie mógłby w tym przepadku mieć § 20 ust. 13. Wynika z niego, że w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej nieruchomości odległość, odległość budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganej dla dwóch budynków identycznych. W przepisie tym mowa jest o odległości od granicy działki. Nie ma w nim jednak rozróżnienia na budynek z oknami i budynek bez okien. Nie można więc wykluczyć, że mimo wykonania okien bez wymaganego pozwolenia, w dacie ich wykonania, usytuowanie tychże okien nie naruszało przepisów Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku. Przesądzanie tej kwestii na obecnym etapie postępowania jest jednak przedwczesne. Dokument w postaci "Schematycznego Planu Zabudowy" jest w istocie dokumentem prywatnym. Został on sporządzony przez wnoszącego skargę kasacyjną i dołączony do protokołu wizji lokalnej z dnia 29 maja 2007 roku. Dane zawarte w tym dokumencie powinny zostać zweryfikowane innymi dowodami, takimi jak zeznania świadków, przesłuchanie stron, informacje z organów administracji architektoniczno – budowlanej.

Wprawdzie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwestia ta nie była poruszana, jednakże winna być ona poddana analizie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu.

Za niezasadne uznać należy natomiast twierdzenie wnoszącego skargę kasacyjną, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę, że okna wykonane zostały przed powstaniem działek o nr ew. [...] i [...], ściana budynku, w którym znajdują się okna znajdowała się w innej odległości od granicy działki niż jest obecnie. Z informacji Starostwa Powiatowego w Rawiczu (k – 22 akt administracyjnych istotnie wynika, że działki o nr ew. [...] i [...] powstały w 1969 roku. Działka o nr ew. [...], która obecnie posiada nr ew. [...] powstała z połączenia działek o nr ew. 1176/[...] i 1175/[...]. Z kolei działka o nr ew. [...], która obecnie posiada numer [...], powstała z połączenia działek o nr ew. 1177/[...] i 1178/[...]. Z załączonej do akt kopii aktu notarialnego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1948 roku wynika, że działki o nr ew. 1177/[...] i 1178/[...] zostały na mocy darowizny przekazane przez Ignacego J. córce M. L. zaś działki o nr ew. 1175/[...] i 1176/[...] przekazane zostały na mocy darowizny przez Ignacego J. synowi A. J.. Brak jest jakichkolwiek danych, by granice działek o nr ew. 1176/[...] i 1175/[...] w związku z nadaniem im numeru [...] oraz w związku z nadaniem działkom o nr ew. 1177/[...] i 1178/[...] numeru [...] uległy zmianie. Brak jest tym samym podstaw do formułowania twierdzenia, że budynek obory należącej do wnoszącego skargę kasacyjną znajdował się w innej odległości od granicy z działką sąsiednią.

Bezzasadny jest również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 – tekst jednolity ze zm.) poprzez przyjęcie, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy poprzez przyjęcie, że przepis ten miał zastosowanie.

Z art. 103 ust. 2 przytoczonej wyżej ustawy wynika, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że odnosi się on do obiektów budowlanych. Wykonanie okien nie jest realizacją obiektu budowlanego, tylko wykonywaniem robót budowlanych w już istniejącym obiekcie.

Zasadnie więc organy administracji oraz Sąd I instancji uznały, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, a zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane odnosi się bowiem do robót budowlanych bez wymaganego zezwolenia.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. zasądzono od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. L. kwotę 530 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.