Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 325/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2013-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1, art. 18 ust. 1, 2, 3, 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 20, 22, 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lipca 2013 r. sprawy ze skargi L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Do Prezydenta Miasta Ł. wpłynęły wnioski siedmiu podmiotów gospodarczych o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5 % do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) i powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Wniosek M. B. PHU "H." został pozostawiony bez rozpoznania z powodu jego nie uzupełnienia w wyznaczonym terminie o brakujące dokumenty. Co do pozostałych wniosków, Prezydent Miasta Ł. wydał [...] stycznia 2013 r. decyzję nr [...], w której udzielił B. . Firma Handlowa "K.", zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4, 5 % do 18 %

(z wyjątkiem piwa) i powyżej 18 % alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej w Ł. przy ul. P. [...] - od dnia, gdy decyzja stanie się ostateczna do 31 marca 2016 r. w godzinach otwarcia sklepu. Jednocześnie tą samą decyzją odmówił wydania wnioskowanych zezwoleń C. L. "V.", W. Sp. z o.o., E. B., L. P. Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. Sp. k. i W. B. PHU "A.".

Organ I instancji wskazał, że według stanu na dzień wydania decyzji do rozdysponowania był jeden wolny punkt sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w strefie limitów ustalonych uchwałą Rady Miejskiej w Łomży z dnia 30 marca 2011 r. Nr 33/VIII/11 zmieniającą uchwałę z dnia 31 marca 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Podl. Nr 34, poz. 780 ze zm.). Przy przyznawaniu zezwoleń w granicach limitu organ kierował się zasadą uznaniowości oraz zasadami określonymi w załączniku nr 2 do uchwały nr 271/XXXI/12 Rady Miejskiej w Łomży z dnia 19 grudnia 2012 r., określającymi kryteria przyznawania zezwoleń w przypadku, gdy liczba wnioskodawców znacznie przewyższa liczbę wolnych punktów sprzedaży alkoholu w strefie limitu (kryterium daty wpływu wniosku, zasada jeden przedsiębiorca - jeden punkt sprzedaży). Organ wytypował cztery przedsiębiorców spełniających ww. kryteria. Wyłączył natomiast dwa podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży alkoholu w pełnym asortymencie: W. B. w sklepach przy ul. D. [...] oraz K. [...] i L. P. Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. Sp. k. w sklepie przy ul. S. [...]. Ponieważ do rozdysponowania był jeden punkt, a przyjęte kryteria daty wpływu wniosku i zasady jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych spełniała większa liczba przedsiębiorców niż wolnych punktów, organ przyjął w sprawie dodatkowe kryterium oceny wniosków tj. terytorialny zasięg rozdysponowanych już punktów, wg którego zezwolenie mógłby otrzymać ten przedsiębiorca, na którego terenie brak jest punktu sprzedaży alkoholu, czy ten, gdzie punktów sprzedaży jest najmniej. W ten sposób organ wykluczył wnioski W. sp. z o.o, E. B. i C. L. W efekcie do udzielenia zezwolenia wytypowano wniosek B. G. w punkcie sprzedaży przy ul. P. [...].

Odwołanie od tej decyzji złożyli: W. B.i L. P. Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. Sp. k.

Decyzją z [...] marca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy zauważył, że na dzień orzekania przez organ I instancji wykorzystanych było 49 z 50 punktów sprzedaży poza miejscem sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa). Do przyznania pozostał więc 1 punkt, o który ubiegało się 7 wnioskodawców, z tym że wniosek jednego z wnioskodawców pozostawiono bez rozpoznania.

Organ dodał, że zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, z wyjątkiem piwa, są wydawane bardzo często w sytuacji ograniczonej limitem zezwoleń wynikających z treści odpowiednich uchwał rady gminy (więcej wniosków niż wolnych punktów sprzedaży w limicie). Decyzje te są decyzjami o ograniczonym prawem uznaniu administracyjnym, a i ich uznaniowy charakter jest zgodny z zasadami ogólnymi ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

(Dz. U. 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Granice przysługującego uznania administracyjnego w sprawach udzielania zezwoleń na sprzedaż alkoholu wyznaczają nie tylko przepisy art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1356), lecz także zawarta w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ogólna zasada uwzględniania przy załatwianiu spraw indywidualnych interesu społecznego

i słusznego interesu obywateli.

Zdaniem Kolegium, organ I instancji wydając decyzję w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych działał w granicach przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Prawidłowo postąpił wydając zezwolenie wymienionemu w decyzji przedsiębiorcy, bowiem tylko ten podmiot spełnił obiektywnie wszystkie trzy przyjęte kryteria, które wzięto za podstawę wydania decyzji (kryterium daty wpływu wniosku; zasada jeden przedsiębiorca - jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych w ramach limitu; zasada zasięgu terytorialnego rozdysponowanych już punktów, wg której zezwolenie miały otrzymać ten przedsiębiorca, na którego terenie brak jest punktu sprzedaży alkoholu, czy też ten, gdzie punktów sprzedaży jest najmniej). Zdaniem Kolegium, niezbędnym było przyjęcie dodatkowego kryterium oceny wniosków w postaci uwzględnienia terytorialnego zasięgu rozdysponowanych już punktów, a więc uwzględnienie dostępności punktów sprzedaży napojów alkoholowych. Zwłaszcza, że wszyscy wnioskodawcy zajmowali jednakowe pozycje co do opinii rady osiedli, braku negatywnych wyników kontroli w zakresie przestrzegania ustawy

o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przeprowadzonych przez takie organy jak Policja czy Straż Miejska. Według zastosowanego dodatkowego kryterium zezwolenia mogli otrzymać przedsiębiorcy, na których terenie brak jest punktu sprzedaży napojów alkoholowych, czy też, gdzie punktów sprzedaży jest najmniej. Wybór B. G., której przyznano zezwolenie po uwzględnieniu tego kryterium jest prawidłowy. Stanowisko organu I instancji znajduje potwierdzenie w terytorialnym zasięgu rozmieszczonych punktów sprzedaży na mapie Miasta Ł., przyznanych już 49 punktów sprzedaży wg. zamieszczonej listy. Kolegium nadmieniło, że W. B. posiada już dwa punkty sprzedaży. Natomiast L. P. Sklepy Spożywcze posiada już jeden punkt sprzedaży detalicznej. Przyznanie więc któremukolwiek z nich jeszcze jednego punktu byłoby wbrew przyjętemu kryterium jeden sprzedawca - jeden punkt sprzedaży.

Zdaniem organu odwoławczego odmowa wydania zezwolenia wskazanym

w decyzji podmiotom była uzasadnione i konieczna z powodu braku wolnych punktów sprzedaży.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Sądu L. P. Sklepy Spożywcze Sp.

z o.o. Sp. k. w J. Pełnomocnik reprezentujący spółkę zarzucił: naruszenie art. 10 § 2 Kpa - poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania, oraz uniemożliwienie mu przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów; naruszenie

art. 106 § 2 Kpa - poprzez niezawiadomienie skarżącego o zwróceniu się przez organ prowadzący postępowanie główne do organów uzgadniających projekt decyzji; naruszenie art. 107 § 1 Kpa - poprzez niewskazanie odpowiedniej podstawy prawnej decyzji oraz jej niekompletność; naruszenie art. 18 ust. 3a ustawy

o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - poprzez zaniechanie przedstawienia stanowiska Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wobec każdego ze złożonych wniosków; naruszenie postanowień Załącznika nr 2 do Uchwały Nr 271/XXXI/12 Rady Miejskiej Łomży z dnia 19 grudnia 2012 r. - poprzez zastosowanie dowolnych kryteriów przy udzielaniu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych; wypełnienie znamion art. 156 § 1 pkt 4 i art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, gdyż decyzja została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, tj. L. P. Sklepy Spożywcze Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J., z pominięciem podmiotu, który brał udział w postępowaniu przed organem I instancji, tj. L. P. Sklepy Spożywcze Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą

w J.

Z uwagi na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że organ I instancji zaniechał powiadomienia spółki o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie, uniemożliwiając mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prezydent Miasta nie zawiadomił również o skierowaniu zapytania w kwestii otrzymanych wniosków do Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Także MKRPA, wydając postanowienia dotyczące każdego z wniosków, nie poinformowała spółki o swoim stanowisku. Strona otrzymała tylko postanowienia dotyczące jej wniosków.

Pełnomocnik stwierdził, że w żadnym wypadku nie można akceptować zapisów Załącznika Nr 2 do uchwały Nr 271/XXXI/12, określającego kryteria wydawania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Wspomniana tam lista rankingowa jest nielogiczna, nieracjonalna, pozbawiona oparcia w obowiązujących przepisach prawa, zaś jej stosowanie godzi między innymi w prawnie chronioną

art. 20 i art. 22 Konstytucji RP zasadę wolności działalności gospodarczej.

Zdaniem pełnomocnika ustalenie daty wpływu wniosku, jako kryterium przyznania zezwolenia, jest pozbawione uzasadnienia. Jeżeli bowiem Prezydent Miasta Ł. wskazał na 10-dniowy przedział czasowy, w którym podmioty zainteresowane mogą składać wnioski o wydanie zezwolenia, to nieuprawnione jest "karanie" niewydaniem zezwolenia takiego podmiotu, który w owym przedziale czasowym złożył stosowny wniosek, nawet jeżeli dokonał tego później niż inny podmiot. Z kolei zasada jeden przedsiębiorca - jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych narusza w ocenie autora skargi zasadę wolności działalności gospodarczej. Każdy podmiot, który na terenie Łomży posiada już punkt sprzedaży napojów alkoholowych jest bowiem z góry, automatycznie pozbawiony możliwości uzyskania kolejnego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w innym punkcie sprzedaży. Takich ograniczeń ani nie zawierają, ani nie dopuszczają powszechnie obowiązujące przepisy. Również wyniki kontroli w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie mogą stanowić racjonalnego i logicznego kryterium. W sytuacji, gdy o zezwolenie występują nowy przedsiębiorca i przedsiębiorca już prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych na terenie Ł., ten nowy nigdy nie spełni rzeczonego kryterium - nie miał on bowiem jeszcze możliwości prowadzenia takiej działalności. Stąd nie można zweryfikować przestrzegania przez takiego przedsiębiorcę jej przepisów w tym zakresie. Pełnomocnik zaznaczył również, że

w sprawie przyjęto jeszcze jedną, nigdzie wcześniej niesklasyfikowaną przesłankę, polegającą na faworyzowaniu tego podmiotu, na obszarze działania którego brak jest punktu sprzedaży alkoholu lub punktów takich jest najmniej. Takie działanie organu

I instancji narusza fundamentalne zasady procedury administracyjnej, wyrażone

w przepisach art. 6, 7, 8 i 9 Kpa. Przesłanki ustalone mocą Załącznika Nr 2, nie nadają się one do praktycznego stosowania ze względu na sprzeczność

z obowiązującym porządkiem prawnym i z uwagi na pozbawienie ich cech obiektywizmu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy przytoczyć - mające znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy - przepisy prawa regulujące kwestię udzielania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia

w miejscu lub poza miejscem sprzedaży.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi sprzedaż taka może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zezwolenia wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy (ust. 2) i oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych: do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo; powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa); powyżej 18% zawartości alkoholu (ust. 3). Zgodnie z art. 18 ust. 3a ustawy, zezwolenia, o których mowa w ust. 3, organ zezwalający wydaje po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy rada gminy ustala, w drodze uchwały,

dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży. Rada gminy ustala również, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (art. 12 ust. 2 ustawy).

Realizując ten obowiązek Rada Gminy w Łomży podjęła 31 marca 2003 r. uchwałę Nr 38/X/03 w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego nr 34, poz. 780 ze zm.) i ustaliła liczbę tych punktów

w ilości 50.

W rozpatrywanym przypadku istotne jest, że rozdysponowano już zezwolenia na sprzedaży napojów alkoholowych na 49 z 50 punktów ustalonych dla terenu Miasta Łomża w ww. uchwale. O zezwolenie na ostatni z punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży ubiegało się natomiast siedem podmiotów gospodarczych. Jeden z tych wniosków został pozostawiony bez rozpoznania. Wnioski pozostałych sześciu przedsiębiorców organ rozpatrzył i wydał decyzję.

Powyższe determinowało sposób przeprowadzenia postępowania w sprawie. W takim przypadku decyzja w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawiera element uznania administracyjnego. Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych, które w pełni podziela orzekający w tej sprawie Sąd.

W uchwale z 18 września 1995 r. sygn. akt VI SA 10/95, (ONSA 1995, z. 4, poz. 152), Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że decyzja

w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest decyzją

o ograniczonym zakresie uznania administracyjnego. Zawarte w art. 18 ust. 2 i 3 przesłanki dopuszczalności wydania takiego zezwolenia - liczba punktów sprzedaży ustalona dla terenu gminy oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży - nie kwalifikują takiej decyzji jako decyzji w pełni związanej. Wyznaczają one materialnoprawne granice uznania organu wydającego decyzję. Nie może on wydać zezwolenia, jeśli doprowadziłoby to do przekroczenia ustalonej przez radę gminy liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych lub było niezgodne

z określonymi przez radę gminy zasadami usytuowania miejsc sprzedaży alkoholu. Natomiast nie ma on obowiązku prawnego wydać zezwolenia tylko dlatego, że nie zachodzą powyższe przeszkody. Granice przysługującego organowi uznania administracyjnego wyznaczają nie tylko przepisy art. 18 ust. 2 i 3 ustawy

o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, lecz także ogólna zasada uwzględniania przy załatwianiu spraw indywidualnych interesu społecznego

i słusznego interesu obywateli (art. 7 Kpa).

W wyroku z 6 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 575/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uznaniowy charakter takiej decyzji nie może prowadzić do dowolności rozstrzygnięcia. W każdym przypadku jej wydanie powinno być poprzedzone wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozpatrzenia sprawy konkretnego podmiotu ubiegającego się o takie zezwolenie, z zachowaniem wymogów proceduralnych, w tym art. 7,8,11,15, a także art. 107 § 3 Kpa. Poszczególne kryteria zastosowane przy udzielaniu zezwolenia powinny zostać poddane wyczerpującemu porównaniu przy ocenie wniosku o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOA).

Również w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku, stwierdzono już, że w przypadku większej liczby wnioskodawców od wolnych punktów w limicie - w sytuacji gdy organ zezwalający dysponuje ograniczoną i niepodzielną ilością pewnych dóbr (zezwoleń) - o przydziale tych dóbr orzeka w formie jednej decyzji uznaniowej, rozstrzygającej w przedmiocie wszystkich złożonych wniosków o uzyskanie zezwolenia. W wyniku złożenia w tym samym czasie większej ilości wniosków niż przewidywany limit wolnych punktów sprzedaży alkoholu, zasadnym jest przyjęcie dodatkowych kryteriów wyboru, w tym kryteriów "daty wpływu wniosku", "jeden przedsiębiorca - jeden punkt sprzedaży alkoholu", czy też kryterium "kontynuacji prowadzenia sprzedaży alkoholu w danym punkcie"

(zob. np. wyroki z 11 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 891/07 i z 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/BK 705/09 dostępne w CBOA).

Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że decyzja udzielająca zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych B. G. Firma Handlowa "K." i odmawiająca udzielenia takiej zgody pozostałym wnioskującym podmiotom jest zgodna zarówno z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości

i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jak też z przepisami postępowania administracyjnego. W ramach uznania administracyjnego organ miał bowiem prawną możliwość wyboru kryteriów odpowiednich w danej sytuacji.

W wyniku złożenia w tym samym czasie większej ilości wniosków niż przewidywany limit wolnych punktów sprzedaży alkoholu, ustalony uchwałą Rady Miasta Łomża, zasadnym było przyjęcie dodatkowych kryteriów wyboru. Tym dodatkowym kryterium była, przyjęta przez organ I instancji, zasada terytorialnego rozmieszczenia punktów sprzedaży napojów alkoholowych, albowiem większość wnioskodawców (więcej niż ilość miejsc do rozdysponowania) spełniła warunki zapisane w załączniku nr 2 do Uchwały Rady Miejskiej w Łomży z 19 grudnia 2012 r. Nr 271/XXXI/12 w sprawie Łomżyńskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Patologii Społecznej na 2013 rok (tzn. kryteria:

a. daty wpływu wniosku, b. jeden przedsiębiorca - jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych, c. opinii Rady Osiedla, d. braku negatywnych wyników kontroli

w zakresie przestrzegania ustawy o wychowaniu w trzeźwości, przeprowadzonych przez MKRPA, Policję, Straż Miejską i inne uprawnione organa, e. opinii Policji - informacji, że nie podejmowano interwencji w miejscu sprzedaży, sprzedaży

i podawania napojów alkoholowych z powodu zakłóceń porządku publicznego

w punkcie sprzedaży i jego najbliższej okolicy.

Sąd nie podziela stanowiska pełnomocnika spółki, że przyjęte przez organ kryteria wydawania zezwoleń godzą w art. 20 i 22 Konstytucji RP.

Z art. 20 Konstytucji RP wynika m.in. zasada wolności gospodarczej, która nie jest jednak wolnością chronioną w sposób absolutny. Doznaje ona bowiem ograniczenia w granicach zakreślonych ustawą i tylko ze względu na ważny interes społeczny, co dopuszcza art. 22 Konstytucji RP. Ograniczenia w zakresie swobody sprzedaży alkoholu reguluje ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że ograniczenia

w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia

i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Trzeba zwrócić zatem uwagę na cele ustawy

o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wynikające już z tytułu ustawy i określone w jej preambule (zapewnienie życia obywateli w trzeźwości, które jest niezbędnym warunkiem moralnego i materialnego dobra Narodu) oraz

w przepisach tego aktu. Cele te całkowicie usprawiedliwiają ograniczenia

w prowadzeniu działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży napojów alkoholowych. Zasadniczą rolę w kształtowaniu zasad reglamentacji sprzedaży napojów alkoholowych na terenie gmin ustawodawca przekazał radzie gminy. Jak już wyżej zaznaczono, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Rada gminy limituje przy tym w drodze uchwały liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), jak też ustala zasady usytuowania na jej terenie miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że w przypadku większej liczby wniosków o wydanie niż wolnych punktów sprzedaży pozostałych do rozdysponowania, rada gminy ma kompetencję ustalania zasad rozdziału zezwoleń poprzez przyjęcie precyzyjnych i obiektywnych kryteriów ułatwiających wybór podmiotu gospodarczego, któremu udzielone zostanie zezwolenie. Przyjęte w tej sprawie kryteria: daty wpływu wniosku; jeden przedsiębiorca - jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych; opinii Rady Osiedla; braku negatywnych wyników kontroli

w zakresie przestrzegania ustawy o wychowaniu w trzeźwości, przeprowadzonych przez MKRPA, Policję, Straż Miejską i inne uprawnione organa; opinii Policji - informacji, że nie podejmowano interwencji w miejscu sprzedaży, sprzedaży

i podawania napojów alkoholowych z powodu zakłóceń porządku publicznego

w punkcie sprzedaży i jego najbliższej okolicy - dotyczą w równym stopniu wszystkich przedsiębiorców, którzy zdecydowali ubiegać się o jedyne pozostałe do rozdysponowania zezwolenie. Okoliczność, że przyjęta zasada jeden przedsiębiorca - jeden punkt sprzedaży dyskwalifikuje te podmioty, które uzyskały już na terenie gminy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, nie sprawia, że można mówić w niniejszej sprawie o naruszeniu zasady wolności działalności gospodarczej. Nie jest to bowiem jedyne kryterium brane pod uwagę przez organ udzielający tego zezwolenia. Pamiętać trzeba, że w pierwszej kolejności organ ocenia wniosek pod względem kryterium daty jego wpływu. Należy więc poczynić założenie, że

w przypadku, gdy przedsiębiorca - nawet ten dysponujący już zezwoleniem na sprzedaż alkoholu - złoży wniosek najwcześniej w porównaniu do innych wnioskodawców, to właśnie jemu organ udzieli zezwolenia.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Na podstawie ww. kryteriów wyeliminował wnioski poszczególnych przedsiębiorców, w tym m.in. skarżącej spółki. Pomimo tego, kryteria daty wpływu wniosku i jeden przedsiębiorca - jeden punkt sprzedaży spełniało nadal więcej przedsiębiorców niż punktów do rozdysponowania (pozostałe kryteria w postaci opinii rad osiedli, wyników kontroli w zakresie przestrzegania ustawy o wychowaniu w trzeźwości, przeprowadzonych przez MKRPA, Policję, Straż Miejską zostały spełnione przez wszystkich wnioskodawców). Organ przyjął zatem dodatkowe kryterium oceny pozostałych wniosków, tj. zasadę terytorialnego zasięgu rozdysponowanych już punktów. Mając na uwadze dostępności punktów sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta wytypował do udzielenia zezwolenia punkt sprzedaży alkoholu na terenie miasta, gdzie takich miejsc jest najmniej. Zdaniem Sądu, zastosowanie kryterium terytorialności jest działaniem w granicach przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przesłanki jakimi kierowano się przy udzieleniu zezwolenia w tej sprawie zostały należycie wyjaśnione w decyzji. Organ wskazał przy tym powody, dla których odmówił udzielenia tego zezwolenia pozostałym podmiotom. Nie można zarzucić organowi, że kierował się dowolnym wyborem przedsiębiorców.

Uzasadniając postawione w skardze zarzuty formalne strona uwypukliła konieczność prowadzenia w tej sprawie przez organ na podstawie art. 62 Kpa jednego postępowania i doręczania wszystkim jego stronom wszystkich rozstrzygnięć wydanych w takim postępowaniu.

Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ujawnił się spór co do stosowania art. 62 Kpa w sprawach dotyczących udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Potrzebę stosowania tego uregulowania dostrzegł m. in. NSA we wcześniejszych wyrokach z 14 stycznia 1993 r. sygn. akt SA/Wr 1408/92, OSP 1994/12/233 oraz z 14 maja 2002 r. sygn. akt SA/Rz 244/02, niepubl., jak też WSA w Białymstoku w wyroku z 11 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 891/07. Z kolei pogląd o funkcjonowaniu w tego typu sprawach wielości stron

o przeciwstawnych interesach, będących konkurentami na detalicznym rynku napojów alkoholowych danego rodzaju (jedna sprawa administracyjna, toczącą się

z udziałem wszystkich podmiotów wnioskujących o udzielenie zezwolenia) wyraził np. NSA w wyrokach z 6 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 575/11 i II GSK 576/11. Takie stanowisko prezentuje również B. Adamiak - "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego", Warszawa 2006.

Orzekający w tej sprawie Sąd pragnie jednak podkreślić, że niezależnie od tego, czy w sprawach o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych będziemy mówić o jednej sprawie administracyjnej z udziałem wielu stron, czy też

o wielu sprawach, co do których można prowadzić jedno postępowanie, nie ma sporu co do tego, że jeżeli liczba planowanych zezwoleń na sprzedaż alkoholu danego rodzaju jest mniejsza od liczby złożonych wniosków, powinno toczyć się jedno postępowanie z udziałem wszystkich zainteresowanych. Efektem tego postępowania ma być zaś wydanie jednej decyzji dotyczącej wszystkich wnioskodawców.

W ocenie Sądu, właśnie wydanie jednej decyzji w rozpatrywanym przypadku zapewniło wszystkim przedsiębiorcom ubiegającym się o zezwolenie należytą realizację gwarancji procesowych w postaci chociażby możliwości zaskarżenia tego rozstrzygnięcia w jego całokształcie. W ten sposób każda ze stron uzyskała obraz przesłanek, jakimi kierował się organ przyznając zezwolenie jednemu

z przedsiębiorców i odmawiając pozostałym. Również skarżąca spółka poznała przyczyny, dla których zezwolenie uzyskał innym podmiot. Fakt, że Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych opiniowała wniosek każdego

z przedsiębiorców w oddzielnym postanowieniu oraz że skarżąca spółka nie została poinformowana o stanowisku Komisji w odniesieniu do wniosków pozostałych przedsiębiorców, nie wpłynął na wynik tej sprawy. Wszystkie podmioty, w tym również strona skarżąca, zaopiniowane zostały pozytywnie. Spółka potwierdziła ponadto, że otrzymała postanowienie Komisji dotyczącej jej wniosku. Nie można zatem mówić o naruszeniu art. 106 Kpa w tym zakresie. Organ I instancji zapewnił również spółce możliwość zapoznania się z aktami sprawy. To, że nie uczynił tego organ odwoławczy, jakkolwiek narusza prawo, ale pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Natomiast, tylko naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy stanowi podstawę do wyeliminowania rozstrzygnięcia

z obrotu prawnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Sąd uznał zatem, że w świetle wydania jednej decyzji - obejmującej rozstrzygnięcie

o wnioskach wszystkich przedsiębiorców ubiegających się o jedno wolne zezwolenie - zarzucane w skardze naruszenie art. 10 § 2 Kpa i art. 106 Kpa nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu nie wskazania odpowiedniej podstawy prawnej, Sąd uznał go za bezpodstawny. Analiza decyzji obu instancji wskazuje, że zawierają one kompletną podstawę prawną.

Sąd nie podzielił ponadto poglądu pełnomocnika, że zaskarżona decyzja skierowana została do podmiotu nie będącego stroną. Wprawdzie w swojej decyzji Kolegium wskazało jako stronę L. Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. w J.,

a nie L. Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. Sp. k. w J. to jednak akta sprawy pokazują, że jest to oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu w odpowiednim trybie.

Wobec powyższego Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.