Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1399/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1363/20 w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie nieuznania zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1363/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 7 października 2020r. nr SKO.Leśn/4173/2/2020 w przedmiocie nieuznania zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu skargę oddalił.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Starosta [...] decyzją z dnia 30 grudnia 2019 r. nr OS.III.6162.605.2017.ZK, działając na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach nie uznał zastrzeżeń i wniosków B.W. do "Uproszczonego planu urządzenia lasów stanowiących własność osób fizycznych na terenie gminy [...] na lata 2019-2028", na działce A w miejscowości [...].

Organ stwierdził, że uproszczony plan urządzenia lasu jest sporządzany w trybie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, dla działki nr A o powierzchni [...] ha, sąsiadującej z działkami: od północy: B, będącej zadrzewieniem i C; od południa: D; od wschodu: E; od zachodu: F, będącymi działkami rolnymi. W przypadku działki A w [...] zostały spełnione warunki zakwalifikowania nieruchomości jako użytek leśny, ponieważ: posiada powierzchnię [...] ha, tj., wystarczającą do prowadzenia produkcji leśnej, działka pokryta jest drzewami i runem leśnym, co obrazuje opis taksacyjny umieszczony w uproszczonym planie urządzenia lasu: nr rejestru [...], wydzielenie [...], drzewostan z brzozą jako gatunkiem panującym, w wieku 65 lat o bonitacji [...], o zapasie [...], wskazania gospodarcze: wykonanie rębni [...] na powierzchni [...] ha, wykonanie zabiegów agrotechnicznych na pow. [...] ha, wykonanie odnowienia na pow. [...] ha. Taki stan lasu został potwierdzony i udokumentowany fotograficznie, w trakcie oględzin terenowych przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] maja 2019 r., w obecności B.W.

Przeznaczona jest do produkcji leśnej w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, co jest udokumentowane od momentu założenia księgi wieczystej dla tej nieruchomości [...], tj. w 2016 roku. Starostwu znana jest przeszłość działki w zakresie rodzaju użytkowania. Działka nr A pozostaje lasem przynajmniej od 1994 r. tj. po czasie wprowadzenia ustawy o lasach, tzn. że spełniała warunki art. 3, w czasie kiedy, należała do innego właściciela i została zapisana do komputerowego systemu ewidencji gruntów jako [...]. B.W. nie przedłożył żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że grunt zmienił rodzaj użytkowania po tym terminie. Świadczą o tym także podatki za nieruchomość. Gmina [...] dla przedmiotowej działki nalicza opodatkowanie w dziale "lasy bez planu urządzanie lasu i inne grunty leśne". Przedstawiona przez właściciela mapa z projektem podziału nieruchomości objętej KW [...], składającej się z działek nr G,H, I, zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...], z dnia 5 września 2016 r. nie dotyczy działki nr A, która posiada osobną księgę wieczystą. Na mapie działka nr A figuruje jako grunty role klasy [...], ale jest to niezgodne z faktami wyżej przedstawionymi. Pomyłki na mapach są możliwe, dlatego wiarygodne i spójne wydają się w tym przypadku zapisy znajdujące się w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków, w kategoriach opodatkowania nieruchomości. Zmiana rodzaju użytkowania lasu na grunt rolny jest możliwa, ale Starosta dokonuje tego na wniosek właściciela, na podstawie art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach. Starosta [...], a wcześniej Kierownik Urzędu Rejonowego, tj. organy, będące właściwe w sprawie, nie prowadziły postępowania dot. zmiany lasu na rolę dla tej działki. Właściciel nie przedłożył dokumentów dających podstawę do wprowadzenia zmiany leśnej na inną, a przedłożona mapa jest dowodem niewystarczającym. W ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu, dotyczące granic i powierzchni lasu. W ramach tego przepisu, uproszczony plan urządzenia lasu nie decyduje o zmianie rodzaju użytkowania gruntu, ale pozwala na korektę granic i powierzchni nieruchomości. Jeżeli w ocenie sporządzającego uproszczony plan urządzenia lasu, grunt leśny nie spełnia warunków do prowadzenia racjonalnej gospodarki leśnej trafia do wykazu rozbieżności, i to może być wskazówką do ubiegania się o zmianę lasu na inny użytek w odrębnym postępowaniu, prowadzonym na wniosek właściciela, zgodnie z art. 13 ust. 2 i 3. Użytkiem leśnym (lasem), zgodnie z art. 3 ust 1, pozostaje także grunt, który jest całkowicie pozbawiony roślinności leśnej. W trakcie sporządzania uproszczony plan urządzenia lasu wykonuje się skrócony opis lasu lub wykazuje jego brak oraz określa podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Ujawnienie nieruchomości pozbawionej roślinności leśnej skutkuje tym, że zgodnie z art. 13 ust 1 pkt 2, organ właściwy do sprawowania nadzoru nad gospodarką leśną wszczyna postępowanie w sprawie ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu. Podnoszone przez B. W. wątpliwości, że jego las nie spełnia kryteriów przyrodniczych do uznania za las, ponieważ tworzy swoisty matecznik pośród łąk są niewystarczające do zmiany na użytek rolny w trakcie sporządzania uproszczonego plan urządzenia lasu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 7 października 2020 r. nr SKO.Leśn/4173/2/2020 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa działka posiada powierzchnię [...] ha, tj., wystarczającą do prowadzenia produkcji leśnej, działka pokryta jest drzewami i runem leśnym, co obrazuje opis taksacyjny umieszczony w uproszczonym planie urządzenia lasu. Organ w sposób szeroki zweryfikował i umotywował zakwalifikowanie działki jako las. Niezależnie jednak od wykładni definicji lasu należy odnieść się przede wszystkim do specyfiki związanej z procedurą uproszczonego planu urządzenia lasu. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o lasach, trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem wskazanych w tym przepisie celów. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy - "uproszczony plan urządzenia lasu" to plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Stosownie do treści art. 19 ust. 2 ustawy uproszczone plany sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Przepis art. 20 ust. 1 ustawy, stanowi, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego artykułu, w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. W myśl art. 20 ust. 3a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencje gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Zasadą jest, aby wynikające z ewidencji gruntów i budynków informacje dotyczące powierzchni i granic lasu były zgodne z obowiązującym planem urządzenia lasu. Jak wynika z art. 21 ust. 4 ustawy o lasach projekt, uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy, zaś o wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. Z kolei art. 21 ust. 5 ustawy stanowi, że w terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu, natomiast starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zgłoszonych zastrzeżeń lub wniosków. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, jak również wykazuje się w niej właścicieli nieruchomości, natomiast wprowadzenie tych informacji i ich aktualizacja następuje na podstawie określonych dokumentów i w oparciu o stosowne procedury (por. art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i art. 24 ust. 2a i ust. 2b ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne). Z tego zatem powodu w orzecznictwie sądowo administracyjnym wywodzi się, że prawidłowość zapisów w ewidencji gruntów i budynków w żadnym wypadku nie może być kwestionowana w postępowaniu dotyczącym zastrzeżeń co do zapisów zawartych w projekcie uproszczonego planu urządzania lasu. Uproszczony plan urządzenia lasu jest dokumentem, który ma przedstawiać stan lasu na czas sporządzenia przez wykonawcę inwentaryzacji lasu. W procesie sporządzania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma zatem możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów czy też zmiany klasyfikacji gruntów. Kwestie te uregulowane są w odrębnych przepisach i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 lutego 2020 r. III SA/Gd 811/19). Oznacza to, że zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów, natomiast potwierdzeniem, czy dany obszar spełnia wymogi gruntu rolnego czy lasu, jest stosowny zapis w ewidencji gruntów i budynków (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1412/16). Jak już zaznaczono ponieważ norma art. 20 ust. 2 ustawy, stanowi lex specialis do regulacji ustawy -Prawo geodezyjne i kartograficzne, zakreślających zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz właściwość organów w tym zakresie, musi być ona wykładana ściśle. Także odwołanie do względów wykładni systemowej uzasadnia wniosek, że ewentualne błędy w ewidencji, co do uwidocznionych w niej granic lasów, mogą być eliminowane wyłącznie w trybie przewidzianym w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Podsumowując, w procesie sporządzania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów, czy też zmiany klasyfikacji gruntów. Kwestie te uregulowane są w odrębnych przepisach i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach. W konsekwencji Kolegium uznało zaskarżoną decyzję za akt prawidłowy nie naruszający zarówno przepisów prawa materialnego, jak również przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.

Na powyższą decyzję B.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W ocenie sądu skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 21 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1463 z późn. zm.), plan urządzenia lasu lub uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych - na zlecenie starosty. Przepis art. 21 ust 4 ustawy stanowi, iż projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. Z kolei art. 21 ust 5 ustawy przesądza, iż w terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków.

Pojęcie lasu definiowane jest w art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy, który stanowi, że lasem w rozumieniu ustawy jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:

a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

c) wpisany do rejestru zabytków;

Jak przyjmuje się w orzecznictwie dla ustalenia, że dany obszar gruntu jest lasem w znaczeniu prawa administracyjnego, konieczne jest ustalenie, że spełnia on łącznie kryteria przestrzenne (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha), przyrodnicze (pokrycie roślinnością leśną) i oraz przeznaczenia (do produkcji leśnej), bądź jednej z pozostałych przesłanek - grunt stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego lub grunt wpisany do rejestru zabytków (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r. II OSK 1006/19). W ocenie sądu przedmiotowa nieruchomość – działka nr 1381 kryteria o których mowa wyżej łącznie spełnia.

Co do kryterium pierwszego (wymogi przestrzenne) to niewątpliwie sama ta działka powierzchnią przekracza minimalny rozmiar (0,10 ha) by uznać ją za grunt leśny. Tym niemniej zauważać należy, iż przylega ona do zwartego obszaru który niewątpliwie jest lasem. Jak przyjmuje się w orzecznictwie (por wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 414/19) dla uznania gruntu za las warunkiem koniecznym jest, aby stanowił on zwartą powierzchnię wynosząca co najmniej 0.10 ha, nie ma przy tym znaczenia czy grunt ten obejmuje (składa się ) w znaczeniu cywilnoprawnym jedną czy więcej działek sąsiadujących ze sobą. Ważne jest, że całość gruntu zajmowała zwartą powierzchnię i aby była ona nie mniejsza niż wymagane w art. 3 pkt. 1 ustawy 0.10 ha. Tak więc kryterium przestrzennego o jakim mowa w art. 3 ust 1 ustawy nie można łączyć tylko z wielkością poszczególnych działek wchodzących w skład owej zwartej powierzchni gruntu leśnego a z całym obszarem na którym występują cechy jakie pozwalają grunt ten (stanowiący często przedmiot władności wielu podmiotów) zaliczyć do gruntów leśnych. Działka nr A wchodzi w skład kompleksu o większej powierzchni i jako taka stanowi część obszaru, który niewątpliwie jest lasem.

Co do kryterium przyrodniczego, materiał zdjęciowy zamieszczony w aktach administracyjnych pozwala przyjąć, że roślinność występująca na działce nr A ma leśny charakter. Wbrew zarzutom skargi nie rosną na niej jedynie 3 drzewa (jest ich znacznie więcej) a zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust 1a by uznać dany grunt za leśny oprócz drzew może być on porośnięty krzewami oraz runem leśnym. Z materiału zdjęciowego w sposób czytelny wywieść można, że grunt ten porośnięty jest drzewami wśród których dominują brzozy oraz roślinnością którą z pewnością można nazwać runem leśnym. Nie występują na tej działce np. uprawy ani też jej zagospodarowanie nie świadczy o innym niż leśne przeznaczeniu. Podkreślić należy, o czym mowa wyżej, że działka ta przylega do zwartego obszaru leśnego i należy uznać, że stanowi jego obrzeże a "gęstość" występowania drzew na danym obszarze nie stanowi wymaganej przesłanki by dany obszar uznać bądź nie uznać za leśny. Roślinnością leśna są także krzewy i runo leśne.

Co do kryterium trzeciego – przeznaczenia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 3 ust 1 a grunt leśny musi być przeznaczony do produkcji leśnej. Ustawa pojęcia produkcji leśnej nie definiuje, w art. 6 ust 1 pkt 1 definiuje natomiast pojęcie gospodarka leśna, jako działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Jak zasadnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 października 2019 r. II SA/Po 521/19 pojęcie gospodarka leśna jest pojęciem tożsamym z pojęciem produkcji leśnej, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy. Wynika to z końcowej części cytowanej definicji, która stanowi również o realizacji pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Przyjąć należy, że wymienione w początkowej części definicji funkcje stanowią opis funkcji produkcji leśnej.

Dalej Sąd I instancji wskazał, że częścią gospodarki leśnej a co za tym idzie produkcji leśnej jest utrzymanie zasobów leśnych. W ocenie sądu na obszarze lasu nie muszą być wykonywane jakiekolwiek czynności, o których mowa w art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy. Wystarczy by obszar ten był utrzymywany, jako obszar leśny tj. by na tym obszarze nie była prowadzona żadna inna działalność (poza wymieniona w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy), która by mogła zmienić charakter leśny danego terenu.

Nie bez znaczenia, zdaniem Sądu I instancji, jest fakt, że działka nr A w ewidencji gruntów oznaczona jest jako teren leśny, podobnie jak w księdze wieczystej. Prawdą jest, że dział I księgi wieczystej nie jest objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, ale konstrukcja tej zasady prawnej dotyczy pewności obrotu nieruchomościami co jest bez wpływu na kwestię odzwierciedlenia przeznaczenia jaką dana nieruchomość uzyskała. Z całą pewności oznaczenie przeznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej nie jest prawnie nieistotne. Podnoszona przez skarżącego kwestia, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przedmiotową działkę oznacza, jako nieleśną w ocenie sądu ma drugoplanowe znaczenie, względem okoliczności o których mowa wyżej. Zgodnie z art. 20 ustawy, w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych (ust 1). W ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu (ust 2). Jak wskazuje Radecki Wojciech w Ustawa o lasach. Komentarz, wyd. II adresatem normy zamieszczonej w art. 20 ust. 1 są organy miejscowego planowania przestrzennego w rozumieniu ustawy o planowaniu przestrzennym. Mają one obowiązek uwzględnić w takich planach ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych. Regulacja ta oznacza, że plany urządzenia lasu zostały potraktowane w sposób priorytetowy. Kategoryczne brzmienie art. 20 ust. 1 nakazuje uznać za wadliwy taki miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który nie uwzględnia ustaleń planów urządzenia lasu w zakresie określonym w tym przepisie ustawy o lasach. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2021 r. I OSK 1901/20 plan urządzenia lasu jest jedynym dokumentem, na podstawie którego mogą być aktualizowane dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem.

Sąd I instancji odniósł się też do zarzutu naruszenia przez organ § 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. poz. 1302). Przepis ten nie mógł być w niniejszym postępowaniu naruszony ponieważ nie dotyczy postępowania, w sprawie uproszczonego planu urządzenia lasu ale planu urządzenia lasu. Przepis dotyczący trybu sporządzania uproszczonego planu urządzenia lasu zamieszczony jest w § 7 tego rozporządzenia i nie wprowadza on wymogu sporządzenia opisu drzewostanu, zawierającego informacje na temat udziału gatunkowego, wieku, stanu i budowy drzewostanu, stopnia pokrycia powierzchni, występujących osobliwości przyrodniczych oraz innych cech charakterystycznych dla środowiska przyrodniczego lub ważnych dla gospodarki leśnej (§ 4 ust 1 pkt 2f rozporządzenia).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł B.W.

Zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

-naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy administracji przepisów o postępowaniu administracyjnym, w szczególności dotyczących postępowania dowodowego - tj. art. 7, 75, 77 k.p.a polegające na niewyczerpującym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i dokonaniu wybiórczej i dowolnej oceny materiału dowodowego sprawy i w konsekwencji przyjęciu, że grunt stanowiący działkę nr A jest lasem w rozumieniu ustawy o lasach, podczas, gdy grunt ten nie jest przeznaczony do produkcji leśnej ani też nie stanowi rezerwatu przyrody i nie wchodzi w skład parku narodowego, a także nie jest wpisany do rejestru zabytków

- naruszenie 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 15 w zw. z art. 127 k.p.a. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu przez Wojewódzki Administracyjny okoliczności sprawy i nie odniesieniu się do wszystkich zarzutów odwołania, w szczególności zarzutów dotyczących stanu zalesienia na działce nr A.

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust 1 pkt a ustawy o lasach poprzez błędną jego wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż skoro działka przekracza minimalny rozmiar 0,10 ha należy uznać ją za grunt leśny.

Na podstawie art. 173 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto skarżący kasacyjnie na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżąca kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opub. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Sprawa ta podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.

Skarga kasacyjna nie może zostać uwzględniona zgodnie z wnioskami skarżącego kasacyjnie.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego art. 3 ust 1 pkt a ustawy o lasach poprzez błędną jego wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż skoro działka przekracza minimalny rozmiar 0,10 ha należy uznać ją za grunt leśny.

W istocie skarżący kasacyjnie podnosił, że zapis w ewidencji gruntów jest niezgodny ze stanem rzeczywistym, w jego ocenie teren ten nie stanowi lasu i nie powinien być objęty planem urządzenia lasu.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725) ewidencja gruntów i budynków obejmuje - w zakresie gruntów - informacje dotyczące w szczególności ich położenia, granic, powierzchni oraz rodzajów użytków gruntowych i ich klas bonitacyjnych. Sama zaś ewidencja gruntów i budynków stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie w sposób jednolity dla kraju informacji o gruntach, budynkach i lokalach (art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Moc wiążącą danych wynikających z ewidencji mają tylko te z nich, które dotyczą opisu gruntu (przedmiotu wpisanego do ewidencji), a nie dane dotyczące podmiotów lub stosunków prawnych obejmujących grunt (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1174/17, opub. w Lex nr 2430459). Tym samym okoliczność, że nieruchomość skarżącego kasacyjnie jest wpisana do ewidencji gruntów i budynków jako las nie mogła zostać pominięta w tej sprawie, ponieważ dopóki taki wpis widnieje w ewidencji gruntów, jest on podstawą do ustalania rodzaju tego gruntu (faktycznego wykorzystywania).

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o lasach lasem w rozumieniu ustawy o lasach jest grunt spełniający następujące kryteria: a) ma zwartą powierzchnię co najmniej 0,10 ha, b) jest pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony i c) jest przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowi rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo jest wpisany do rejestru zabytków.

Trafnie w tej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nieruchomość skarżącego kasacyjnie objęta uproszczonym planem urządzenia lasu stanowi las w rozumieniu ww. przepisu. Nie budzi wątpliwości, że nieruchomość skarżącego ma powierzchnię znacząco powyżej 0,10 ha i jest pokryta roślinnością leśną. Skarżący kasacyjnie podnosił, że nie jest spełniona trzecia cecha definicji lasu, tj. przeznaczenie danego obszaru do produkcji leśnej. Wprawdzie pojęcie produkcji leśnej nie jest definiowane w ustawie o lasach, tym niemniej w orzecznictwie sądowym definiuje się je jako wzrost i rozwój drzewostanu oraz roślin stanowiących podszycie i runo na gruntach leśnych (tak NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1092/18, opub. w Lex nr 2799482).

W orzecznictwie sądowym wskazano także, że sam fakt, że na danym obszarze znajduje się las wraz z roślinnością leśną wskazuje na jego przeznaczenie do produkcji leśnej (o ile nie stanowi rezerwatu przyrody lub nie wchodzi w skład parku narodowego albo nie jest wpisany do rejestru zabytków) – tak SN w wyroku z 28 stycznia 2010 r. sygn. akt I CSK 258/09, opub. w Lex nr 565990; SN w wyroku z 28 stycznia 2009 r. sygn. akt IV CSK 353/08, opub. w Lex nr 527250.

Mając powyższe należy stwierdzić, że definicja danej nieruchomości jako lasu nie zależy od tego, w jaki sposób właściciel takiej nieruchomości zamierza w przyszłości zagospodarować roślinność leśną znajdującą się na jego nieruchomości. Gdyby tak było, to wówczas nawet duże obszary pokryte zwartą roślinnością leśną nie byłyby lasami tylko dlatego, że właściciel takiej nieruchomości uznałby, że nie są one przeznaczone do produkcji leśnej. Prowadziłoby to do nieakceptowalnej sytuacji, w której stosowanie ustawy o lasach zależałoby od woli właściciela nieruchomości leśnej.

W związku z tym nie można uznać za zasadnym zarzutu niewłaściwej interpretacji art. 3 ustawy o lasach, ponieważ w tej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że nieruchomość skarżącego kasacyjnie stanowiąca część zwartego kompleksu leśnego o powierzchni wielokrotnie przekraczającej 0,10 ha stanowi las w rozumieniu ustawy o lasach. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona nie wyjaśniła, na czym polegałaby nieprawidłowa wykładnia tego przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Z wniosków zgłoszonych przez skarżącego do przygotowanego projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu, powtórzonych następnie z skardze do sądu wojewódzkiego, jak również w skardze kasacyjnej, wynika, że skarżący wnosił o zmianę charakteru i sposobu użytkowania działki nr A z działki leśnej na działkę rolną. Można zatem stwierdzić, że z punktu widzenia skarżącego istotą sporu w niniejszej sprawie było dążenie do zmiany przeznaczenia działki nr A poprzez pozbawienie jej statusu leśnej i przeznaczenie pod użytek rolny podczas gdy przedmiotem niniejszej sprawy było wyłącznie rozpoznanie wniosków zgłoszonych do przygotowanego projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach w tej sprawie uproszczony plan urządzenia lasu został sporządzony na zlecenie właściwego miejscowo starosty, po uprzednim przeprowadzeniu wynikającej z art. 21 ust. 2 ww. ustawy inwentaryzacji oraz po przeprowadzeniu postępowania uregulowanego w art. 21 ust. 4 i 5 ustawy o lasach.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje przeznaczenie gruntu w planie miejscowym. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o lasach w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych. Przepis ten dotyczy kontroli treści planu miejscowego i nie był podstawą do wydania w tej sprawie ani decyzji, ani też zaskarżonego wyroku. Tym samym nie ma uzasadnienia zarzut naruszenia art. 15 i 127 k.p.a.

Nie są zasadnymi zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 75, 77 k.p.a. Organy administracyjne w tej sprawie nie naruszyły powyższych przepisów i prawidłowo ustaliły wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz należycie wyjaśniły okoliczności sprawy, w tym leśne przeznaczenie nieruchomości skarżącego kasacyjnie. Zarzut naruszenia powyższych przepisów sprowadza się do błędnej kwalifikacji prawnej działki skarżącego jako działki leśnej, ma wiec charakter naruszenia materialnoprawnego, a nie procesowego. Ponadto skarżący kasacyjnie nie wskazał jakie okoliczności faktyczne nie zostały przez organy wyjaśnione, nie wskazał też braków dowodowych. Zarzut ten nie mógł zatem zostać uwzględniony również z tej przyczyny, ze skarżący kasacyjnie zaprzeczając faktom ustalonym przez organ – wpis działki do ewidencji gruntów jako las – nie przedłożył żadnych dowodów na podstawie których można byłoby podważyć znajdujące się w aktach sprawy wypisy z ewidencji gruntów. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że wszystkie istotne okoliczności zostały prawidłowo ustalone, a organy nie zaniechały należytego ustalenia stanu faktycznego. Uwzględniono wszystkie niezbędne w sprawie dowody i na ich podstawie ustalono prawidłowo stan faktyczny sprawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.