Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1621/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 234,  art. 237,  art. 222-231
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Okręgowego w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu nr [...] z [...] czerwca 2008 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] znak: [...] z [...] września 2002 r., którą ustanowiono na 99 lat prawo użytkowania wieczystego udziału wnoszącego [...] części gruntu o powierzchni [...] m2, oznaczonego jako działka nr ewid. [...] z obr. [...] położona przy ul. [...] na rzecz A. R. w [...] części, E. R. w [...] części i A. R. w [...] części - wszyscy niepodzielnie, utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2008 r.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] objęta jest działaniem dekretu [...]. Obecnie grunt stanowi własność miasta W. Nieruchomość uregulowana była w danej księdze wieczystej ozn. nr hip. [...], liczyła [...] łokci. Aktualnie w skład jej wchodzą: zabudowana budynkiem frontowym działka nr ewid. [...] z obr. [...] licząca [...] m2, uregulowana w kw nr [...] ; zabudowana oficyną działka nr ewid. [...] z obr. [...] licząca [...] m2, uregulowana w kw nr [...] i stanowiąca podwórko działka nr ewid. [...] z obr. [...] licząca [...] m2. Objęcie gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło 16 sierpnia 1948 r., czyli z dniem ogłoszenia w Dz. Urz. Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Miasta W.

Prezydent Miasta W. orzeczeniem administracyjnym z [...] stycznia 1950 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości odmówił A. R. przyznania tego prawa stwierdzając, że wszystkie budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Gminy Miasta W. Odmowa została uzasadniona przeznaczeniem nieruchomości pod budownictwo mieszkalne społeczne. Organ II instancji (Ministerstwo Budownictwa, Departament Planowania Miast i Osiedli) decyzją z [...] października 1950 utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

Umową zawartą w formie aktu notarialnego Rep. [...] z [...] grudnia 1955 r. A. R. połowę swych praw do budynku i gruntu przelała na A. F.

Pismem z 1 października 1992 r. A. R. wystąpiła do Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia wraz z utrzymującą je w mocy decyzją Ministerstwa Budownictwa. Spadkobiercami zmarłej 10 lipca 1999 r. A. R. zostali A. R., E. R., A. R., każde z nich w 1/3 części.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] września 1999 r.,

nr [...] zmienił za zgodą stron decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa nr [...] z [...] lutego 1993 r. stwierdzając, że orzeczenie Prezydenta Miasta W. i utrzymująca je w mocy decyzja Ministra Budownictwa w części określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali nr [...] w budynku frontowym i oficynie oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w częściach wspólnych budynków i ich urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców oraz gruntu (dz. nr ewid. [...]) oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom lokali zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność.

Burmistrz Gminy W. decyzją nr [...] z [...] września 2002 r. po rozpatrzeniu wniosku z 23 września 1948 r., na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ustanowił na lat 99 użytkowanie wieczyste do części gruntu o powierzchni [...] m2 stanowiącego działkę nr ewid. [...] w obr. [...] położoną przy ul. [...] na rzecz A. R., E. R. i A. R. po [...] części dla każdej z tych osób niepodzielnie. Decyzja stała się ostateczna.

Pismem z 24 sierpnia 2007 r. Prokurator Okręgowy w W. wniósł sprzeciw od tej decyzji, zarzucając że wydano ją z rażącym naruszeniem prawa - art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, ponieważ wniosek przewidziany w tym przepisie został złożony po upływie określonego w im terminu. Prokurator wniósł o wszczęcie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji ze wskazanej przyczyny. Prokurator podniósł że A. R. wniosek w trybie art. 7 dekretu złożyła 23 września 1949 r. a nie 23 września 1948 r. Zdaniem Prokuratora rok podany w datowniku został poprawiony bez opisania. Prokurator wskazał też na pismo z 20 listopada 1996 r. skierowane do Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami w którym A. R. zwróciła się o rozpatrzenie jej wniosku z 23 września 1949 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło postępowanie w sprawie. W toku rozprawy administracyjnej Prokurator Okręgowy podtrzymał żądanie wniosku. Podkreślił, że wniosek dekretowy wpłynął we wrześniu 1949 r. na co wskazują także późniejsze pisma wnioskodawczym. Prezydent wniósł o uznanie decyzji za prawidłowej. Pełnomocnik następców prawnych byłej właścicielki wniósł o nie uwzględnienie wniosku. A. R. okazał oryginał prezentaty opatrzonej datą 23 września 1948 r., nr [...] na której napisano, że pobrano opłatę manipulacyjną w wysokości [...] zł nr [...]. Prokurator pismem z 18 marca 2008 r. rozszerzył uzasadnienie sprzeciwu wskazując na niewyjaśnienie istotnej dla sprawy okoliczności, tj. czy osoby które aktem notarialnym Rep. A. nr [...] z [...] października 2001 r. sprzedały spadkobiercom A. R. udziały w prawach i roszczeniach wynikających z art. 7 ust. 1-4 dekretu, mogą być uznane za spadkobierców A. F.

Pełnomocnik rodziny R. wskazał na zaświadczenie z [...] grudnia 1949 r. Wydziału Polityki Budowlanej (k-18) które potwierdza wniesienie wniosku dekretowego w terminie. Pełnomocnik przyznał istnienie rozbieżności pomiędzy przekreśloną prezentatą zmajdującą się na wniosku dekretowym z 22 września 1948 r., złożonym do nieruchomości przy ul. [...], zawierającym wpis o treści: "wniosek o własność czasową wpłynął 23 września 1948 r. nr [...]. Pobrano opłatę manipulacyjną w wysokości [...] zł (as. przych. Nr [...] z dnia 23 września 1948 r. poz. Dz. przych. BGk)" z dopiskiem "[...]" oraz prezentatą znajdującą się na wniosku bez daty złożonym do nieruchomości przy ul. [...] zawierającym inny wpis: wniosek o własność czasową wpłynął 23 września 1949 r. – poprawiona cyfra "8" na "9" odpis [...]. Pobrano opłatę manipulacyjną w wysokości [...] zł (as. Przych. Nr [...] z dnia 23 września 1949 r. poz. Dz. przych. WGk". Wskazał, że oba dokumenty opatrzono podpisem L. K. W ocenie pełnomocnika rozbieżność to jest oczywistą omyłką urzędnika. L. K. popełnioną przy dokonywaniu przesunięcia opłaty manipulacyjnej z wniosku dotyczącego ul. [...] do sprawy z wniosku dotyczącego ulicy [...]. Pełnomocnik podkreślił, że w 1949 r. nie istniał wpływ nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że z przedłożonych przez Prezydenta Miasta W. przy piśmie z 12 marca 2008 r. kopii wniosków dekretowych oraz pokwitowań wpłat z asygnacji przychodowej wynika jednoznacznie, że wniosek dekretowy dotyczy ulicy [...] został złożony w dnu 23 września

1948 r. Wniosek poprzedzający niniejszy wniosek, a dotyczący ulicy [...] ([...]) też został złożony 23 września 1948 r., ma asygnację przychodową poz. [...], czyli o jeden numer niższą niż asygnacja przychodowa wniosku dotyczącego ulicy [...]. Wniosek następny wpisany w rejestrze po wniosku dotyczącym ulicy [...], czyli wniosek dekretowy dotyczący ulicy [...] ([...]) z dnia 23 września 1948 r. ma asygnację przychodową poz. [...] czyli o jeden numer wyższą niż asygnacja przychodowa wniosku dotyczącego ulicy [...]. Zdaniem organu nadzoru uznać należy, że dziennik wpisów wniosków dekretowych prowadzony był synchronicznie z dziennikiem wpisów dotyczącym asygnacji przychodowych co powoduje, że miarodajną datą dla złożenia wniosku jest data stempla kasjera na asygnacji przychodowej znajdującej się pod pozycja 52779 czyli dzień 23 września 1948 r.

Organ wskazał, że pełnomocnik Prezydenta przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie wniosków zarejestrowanych pod nr [...] z 23 września 1948 r. i dotyczącego ulicy [...] (asygnacja przychodowa nr [...]) oraz [...] złożonego 23 września 1948 r. i dotyczącego ulicy [...] (asygnacja przychodowa nr [...]).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. oceniając kwestionowaną decyzję wskazało na wymienione w art. 156 § 1 kpa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i omówiło je. W ocenie Kolegium decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa procesowego. Nabycie od następców prawnych A. F. udziałów w prawach i roszczeniach wynikających z art. 7 ust. 1-4 dekretu o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania i zwrot budynków względnie we wszelkich prawach i roszczeniach przysługujących im z innego tytułu w tym do odszkodowania w odniesieniu do zabudowanej domem mieszkalnym i oficynami nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr ewid. [...], działkę nr [...] oraz część działki nr [...] następcom prawnym A. R. nastąpiło aktem notarialnym. Zdaniem organu nie ma podstaw do kwestionowania jego prawidłowości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że przedmiotem postępowania nadzorczego jest ustalenie, czy wniosek dekretowy złożono w terminie. W ocenie organu aby można było uznać decyzję z 26 września 2002 r. za wydaną z rażącym naruszeniem prawa – art. 7 dekretu należy wykazać, że Burmistrz Gminy W. przyznał prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości mimo niewątpliwego uchybienia terminu do złożenia wniosku. Zdaniem organu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Organ podkreślił, że objecie gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło

16 sierpnia 1948 r. Następcy prawni A. R. dysponują prezentatą opatrzoną datą 23 września 1948 r. na której napisano numer rejestru [...]. Zapisano też numer asygnacji przychodowej [...]. Tym samym charakterem pisma napisano adres [...] z podpisem urzędnika L. K. Wniosek ten zapisano miedzy wnioskiem dotyczącym ul. [...] o nr wpływu [...] i nr dowodu asygnacji przychodowej [...] a wnioskiem dotyczącym ul. [...] o nr wpływu [...] z datą 23 września 1948 r. o nr dowodu opłaty [...]. Organ nadzoru podkreślił, że wniosek zarejestrowany pod nr [...] opłacony asygnacją [...] na pewno złożono w 1948 r., gdyż rejestr wniosków obejmujący rok 1949 nie ma takiego numeru.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że można tylko domniemywać, że wniosek złożony przez adwokata C. w dniu

23 września 1948 r. zarejestrowany pod nr [...] i opłacony asygnacją nr [...] zawierał omyłkę co do adresu. Adwokat ten był pełnomocnikiem E. R. i jej syna J., właścicieli nieruchomości przy ul. [...]. A. R. żona J. była właścicielką nieruchomości przy ul. [...]. Wnosząc wniosek 23 września 1948 r. adwokat C. mógł napisać "[....]" zamiast "[...]" co jest tym bardziej prawdopodobne, że równocześnie składał wniosek dotyczący [...]. Organ podniósł, że mogło być tak, że stwierdziwszy, iż małżonkowie R. złożyli dwa wnioski dotyczące ul. [...] jeden z nich poprawiono. Jednakże stwierdzając nieważność decyzji organ nie może kierować się domysłami. Stwierdzenie nieważności decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego gruntu w trybie art. 7 dekretu z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jest to uchybienie niewątpliwe, czyli pewne. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie ma takiej pewności. Jest za to pewność, że małżonkowie R. we wrześniu 1948 r. złożyli dwa prawidłowo opłacone wnioski dekretowe. Nie mieli oni innych nieruchomości. Kto i w jakim zakresie pomylił się, kiedy pomyłka w treści wniosku z

23 września 1948 r. opatrzonego nr [...] została spostrzeżona i skorygowana tego nie uda się już ustalić. Organ wskazał, że obowiązujące w 1948 r. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowania administracyjnym dopuszczało zarówno uzupełnienie wniosku jak i działanie przez pełnomocnika co wynikało wprost z treści art. 11 i 12. Jeśli więc pełnomocnik J. R. złożył wniosek, a następnie go zmienił i uzupełnił wskazując, że dotyczy ul. [...], to biorąc pod uwagę w/w przepisy Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej nie można uznać, że prawo zostało naruszone w stopniu rażącym. Organ podniósł, że nie można również wykluczyć, że A. R. złożyła wniosek w terminie, później go uzupełniła, a w dacie nastąpiła pomyłka pisarska popełniona przez urzędnika który zamiast "8" napisał "9".

W dniu 30 czerwca 2008 r. wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku zarzucono, iż decyzja Burmistrza Gminy W. narusza rażąco prawo – tj. art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. gdyż uwzględniono wniosek złożony po upływie terminu. Prokurator wskazał także na nieprzedłużenie przez uczestników postępowania prawomocnego postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku po A. F.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpoznając sprawę wskazało, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2008 r. nie narusza prawa, zatem brak było podstaw do jej uchylenia i orzeczenia w sposób odmienny. Organ podkreślił, że aby możliwe było stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa konieczne jest nie budzące żadnych wątpliwości ustalenie, że decyzja ta narusza prawo w sposób rażący. Takie ustalenie w odniesieniu do decyzji nr [...] w oparciu o posiadana dokumentację nie było możliwe przede wszystkim dlatego, że wskazane w sprzeciwie zarzuty co do faktycznego terminu wniesienia wniosku dekretowego budzą wątpliwości. Odnosząc się do zarzutu nie przedłożenia przez uczestników postępowania prawomocnego postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku po zmarłej A. F. Organ wskazał, że jest to zarzut chybiony. W postępowaniu administracyjnym o przyznanie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] nie brali udziału następcy prawni A. F., którzy umową cywilno – prawną zawartą 11 października 2001 r. w formie aktu notarialnego sprzedali całość swych udziałów w prawach i roszczeniach wynikających z art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. następcom prawnym A. R. – A. R., E. R. i A. R. Kwestionowana decyzja została podjęta przez Burmistrza Gminy W. [...] września 2002 r. i jej adresatami ani też uczestnikami postępowania nie byli następcy prawni A. F. właśnie ze względu na wcześniejsze zbycie swych praw. W ocenie organu przedkładając umowę kupna praw i roszczeń do części w/w nieruchomości następcy prawni A. R. nie byli zobowiązani do przedłożenia wraz z nią innych dokumentów stanowiących podstawę zawarcia umowy, np. postanowień sądowych stwierdzających prawa do spadku po A. F. Odnosząc się do zarzutu złożenia wniosku dekretowego po terminie organ wskazał, że zarzut ten jest chybiony. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa (rażącego naruszenia prawa) może nastąpić tylko wtedy, gdy takie naruszenie jest bezsporne a więc nie budzące żadnych wątpliwości. Zdaniem organu w niniejszej sprawie w sferze niemożliwych do sprawdzenia domysłów pozostaje kwestia poprawionej na wniosku dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] daty jego wniesienia. Organ podniósł, że z zebranych w sprawie dowodów – sprawdzonych przez członka składu orzekającego Kolegium rejestru wniosków dekretowych i kancelaryjnych wynika, że wniosek A. R. został złożony w terminie. Zarówno numer [...] z 23 września 1948 r. nadany wnioskowi poprzedzającemu wniosek dotyczący nieruchomości przy ul. [...] – dotyczący nieruchomości przy

ul. [...] – jak i numer następny [...] z 23 września 1948 r. nadany wnioskowi dotyczącemu ul. [...] wskazuje na wniesienie wniosku w sprawie ul. [...] w terminie. Przemawiają także za tym numery asygnacji przychodowych tych wniosków, które były nadawane w kolejności ich wpływów. Z notatki służbowej z 1 lutego 2008 r. wynika, że znajdujący się w zasobach [...] Urzędu Wojewódzkiego: rejestr kancelaryjny zawiera spis złożonych wniosków o przyznanie własności czasowej nieruchomości warszawskich. W księdze zawierającej wnioski z 1948 r. pod datą 20 sierpnia 1948 r. zarejestrowano wniosek nr [...], pod data 23 września 1948 r. wniosek numer [...]. Numeracja wniosków w księdze zawierającej wnioski z 1949 r. kończy się poniżej numeru 7000. Organ wskazał na kopię zaświadczenia Dyrektora Wydziału Polityki Budowlanej Zarządu Miejskiego w W. wydanego A. R. w dniu 24 grudnia 1949 r., w którym potwierdzono wniesienie wniosku w terminie. Podkreślił, że w posiadaniu stron postępowania znajduje się potwierdzenie złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej i wniesienia opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł na którym brak jest skreśleń daty. Potwierdzenia złożenia wniosku wydawano w formie pieczęci z datą złożenia wniosku, nadanym w rejestrze wniosków dekretowych numerem i datą wniesienia opłaty oraz jej numerem ewidencyjnym co sugeruje, że skreśleń dokonano na wniosku już po jego złożeniu. W piśmie Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Gruntami UW w W. z dnia 23 stycznia 1998 r. także potwierdzono fakt złożenia przez A. R. wniosku dekretowego w dniu 23 września 1948 r.

Wobec powyższego w ocenie organu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Prokuratora.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prokurator Okręgowy w W. Decyzji tej oraz decyzji z

13 czerwca 2008 r. zarzucił rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października

1945 r.

Skarżący wniósł o ich uchylenie jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.

Zdaniem Prokuratura Okręgowego faktyczną datą złożenia przez A. R. wniosku dekretowego był dzień 23 września 1949 r., co wynika z następujących dokumentów:

- wniosku A. R. skierowanego do Zarządu Miejskiego Miasta W. Wydział Gospodarki Gruntami w W. (k. 13) o przyznanie zgodnie, z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. własności czasowej "do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] Nr hip. [...]".

Na wniosku widnieje pieczęć o treści między innymi: Zarząd Miejski Miasta W. Wydział Polityki Budowlanej. Wniosek o własność czasową wpłynął dnia

23 września 1949 r. (przerobione na 1948 r.), Nr [...]. Pobrano opłatę manipulacyjną w wysokości [...] zł (przych. Nr 52779 z dnia 29 września 1949 r.). Ponadto w znajdującej się w aktach sprawy (k. 445) opinii radcy prawnego skierowanej do I. O. zastępcy Dyrektora Biura Gospodarki Nieruchomościami podniesiono, że wniosek nosi datę złożenia 29 września 1949 r. przerobioną bez opisania na 23 września 1948 r.;

- pisma A. R. z 23 marca 1995 r. skierowanego do Dyrektora Urzędu Dzielnicy S., w którym jako właścicielka zwraca się ona o rozpatrzenie swojego wniosku z 23 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., nr hip.[...] ;

- pisma A. R. z dnia 20 listopada 1996 r. skierowanego do Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Gminy W., w którym również zwraca się o rozpoznanie jej wniosku z dnia 23 września 1949 r. "O przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] nr hipoteki [...] ".

Prokurator podniósł, że nie jest trafne stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że za złożeniem wniosku 23 września 1948 r. przemawia okoliczność, iż w rejestrze wpływu wniosków dekretowych w 1948 r. pod numerem [...] i datą

23 września 1948 r. znajduje się wpis "[...]". Z oględzin bowiem tego rejestru wynika, iż w 1948 r. pod numerem [...] i datą 23 września 1948 r. w rubryce nadawca lub adresat znajduje się: zapis przekreślony – "adw. C. M. Pełn. R. i in." oraz nadpisane "R. A.", a w rubryce sprawa (treść) znajduje się zapis przekreślony – "[...]" oraz nadpisane "[...]". Wobec tego pod numerem [...] i datą 23 września 1948 r. wpisano pierwotnie "[...]" a nadpisane "[...]" mogło nastąpić po 23 września 1949 r. Reasumując Prokurator Okręgowy wskazał, że zaskarżone decyzje rażąco naruszają prawo, będąc w oczywistej sprzeczności z wymogami określonymi w art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1995 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik uczestników postępowania A. R., E. R. i A. R. wniósł o oddalenie skargi.

Pełnomocnik W. B. pozostawił skargę do uznania sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ,,ppsa’’, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i z urzędu obowiązany jest uwzględnić wszelkie naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano.

W istocie w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prowadziło postępowanie nadzorcze bez udziału wszystkich osób, którym przysługiwał status stron w rozumieniu art. 28 kpa. Z tej przyczyny w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym naruszony został art. 10 kpa, który stanowi formę realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Aby strona mogła czynnie uczestniczyć w postępowaniu musi być świadoma, że takie postępowanie się toczy. Kodeks postępowania administracyjnego statuuje bowiem zasadę jawności wszczętego postępowania wobec wszystkich stron w danej sprawie. Z tego względu organ administracji państwowej zobowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek.

Zważyć należy, że współużytkownikom wieczystym działki nr [...], przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wzruszenia decyzji ostatecznej w przedmiocie ustanowienia w trybie przepisu art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. prawa użytkowania wieczystego - co do pozostałej części nieruchomości.

Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest prawem jednolitym, nie podlegającym wewnętrznym podziałom. Taki charakter zachowuje ono również wtedy, gdy przysługuje niepodzielnie kilku różnym osobom. W tym ostatnim wypadku wszystkie te podmioty są współużytkownikami wieczystymi wspólnie i niepodzielnie korzystającymi z jednego i tego samego prawa, podobnie jak przy prawie współwłasności. Do współużytkowania wieczystego gruntu należy odpowiednio stosować przepisy kodeksu cywilnego o współwłasności.

Na podstawie bowiem wyraźnych odesłań zawartych w art. 234 i 237 k.c., do prawa użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy o własności.

Jak podkreśla się w orzecznictwie i w doktrynie prawo użytkowania wieczystego podlega też takiej samej ochronie jak prawo własności (współwłasności), co wynika z przepisów art. 222 kc - art. 231 kc w zw. z art. 195 kc w zw. 232 i nast. kc.

Stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnego są nie tylko strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, ale także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczą skutki stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem postępowania nadzorczego.

Jak wynika z wypisu z ewidencji gruntów dotyczącego działki nr [...], użytkownikami wieczystymi tej nieruchomości są J. i S. S. (właściciele lokalu nr [...] w budynku –oficynie położonym na działce nr [...]) oraz K. W. (właścicielka lokalu nr [...]). Osoby te nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym. Z kolei organ prowadził postępowanie z udziałem osób, które wprawdzie są użytkownikami wieczystymi, lecz działki sąsiedniej nr [...] – zabudowanej budynkiem frontowym, tj. z udziałem D. B. i W. B. Ponadto organ nadzoru uczynił adresatem decyzji osobę zmarłą – W. B., który był współużytkownikiem wieczystym działki nr [...]. Przy czym nawet gdyby W. B. żył, to nie będąc współużytkownikiem wieczystym spornej działki, nie miałby interesu prawnego w rozumieniu wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego do uczestniczenia w postępowaniu nadzorczym. Oznacza to, że także jego następcom prawnym nie przysługuje status strony.

Skoro organ nadzoru nie dopełnił obowiązku zapewnienia udziału w postępowaniu wszystkim osobom mającym przymiot strony, a jednocześnie uczynił stronami postępowania nadzorczego osoby, którym nie przysługuje przymiot strony, to oznacza, że nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Mając na względzie wszystkie powyżej omówione okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.

W tej sytuacji odnoszenie się przez sąd do materialnoprawnych zarzutów zawartych w skardze jest przedwczesne.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu, zapewniając udział w postępowaniu tylko osobom będącym stronami postępowania.