Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 409/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5, 8, 28, 33
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Obwieszczenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 26 stycznia 1952 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2000 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. Ł. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1962 r. nr [...] w sprawie wywłaszczenia nieruchomości.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 1961 r. nr [...] orzekło o wywłaszczeniu części nieruchomości o powierzchni [...] m2, położonej w C. przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] rep. hip. [...] K.W., stanowiącej współwłasność I. Ł., M. Ł., M. Ł. i J. Ł. oraz orzekło o ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia. Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] października 1962 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

Dnia 14 maja 1998 r. J. Ł. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji wywłaszczeniowych.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem J. Ł. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku oraz przeanalizowaniu całości akt sprawy Minister Transportu i Budownictwa stwierdził, że wniosek nie może zostać uwzględniony. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ nadzoru stwierdził, że w przedmiotowej sprawie przeprowadzono poszukiwania w Archiwum Państwowym w C. i Śląskim Urzędzie Wojewódzkim, które doprowadziły do odnalezienia niekompletnie zachowanych akt archiwalnych dotyczących przedmiotowego wywłaszczenia. Z ich treści wynika, że wywłaszczenia nieruchomości dokonano na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (t.j. z 1952 r. Dz. U. Nr 4, poz. 31). Na podstawie art. 48 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94) przez organ w trybie nadzoru obecnie oceniana jest zgodność z tymi przepisami oraz stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie orzekania. Przytaczając treść art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz dotychczasowe orzecznictwo sądowe w tym zakresie organ nadzoru stanął na stanowisku, że nieważności decyzji wywłaszczeniowej wydanej na podstawie przepisów powołanego dekretu wymaga bezspornego ustalenia, że w dniu wydania takiej decyzji nie była spełniona przynajmniej jedna z wyżej wymienionych przesłanek wywłaszczenia. Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jeszcze nie zakończone było prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów ustawy z 1958 r. dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostawały w mocy, a odszkodowanie ustalane było według zasad odszkodowania przewidzianych w ustawie z 1958 r., jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956 r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania; w pozostałych przypadkach odszkodowanie ustalane było przepisów dotychczasowych. Powołując się na przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych organ nadzoru stwierdził, że wywłaszczeniu w trybie tego dekretu podlegały nieruchomości, które były niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a ich nabycie w drodze cywilnoprawnej nie było możliwe. Koniecznym warunkiem wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego było uzyskanie zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości oraz uprzednie wezwanie przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych właściciela nieruchomości, aby odstąpił nieruchomość za określoną cenę. Po analizie akt sprawy Minister uznał, że przedmiotową nieruchomość wywłaszczono na cel realizacji narodowych planów gospodarczych. Z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpiła Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w C., która zgodnie z art. 2 pkt 2 dekretu była uprawniona do nabycia nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. W aktach sprawy nie zachował się wniosek o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, jednakże z innych dokumentów wynika, że taki wniosek został złożony. Powyższy fakt wynika w szczególności z pisma z dnia 6 maja 1954 r., w którym Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w C. wystąpiła do Sądu Powiatowego w C., powołując się na wniosek Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. (K.) z dnia 25 kwietnia 1954 r. nr [...] z prośbą o dokonanie w księdze wieczystej nieruchomości w C. przy ul. [...] nr [...] wpisu ostrzeżenia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Oznacza to, że mimo nieodnalezienia w zachowanych, szczątkowych aktach archiwalnych wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, z dokumentu tego wynika, że taki wniosek istniał. Jednocześnie, organ nadzoru podkreślił, że współwłaściciele nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] nr [...] zostali poinformowani o wszczęciu postępowaniu wywłaszczeniowego. Z posiadanych dokumentów wynika również, że jeszcze przed wszczęciem postępowania trwały pertraktacje między ubiegającym się o wywłaszczenie a współwłaścicielami nieruchomości dotyczące jej nabycia. Równocześnie Minister uznał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż ubiegający się o wywłaszczenie uzyskał zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w dniu 22 marca 1954 r. Nr [...], zatem spełniony został warunek określony w przepisie art. 5 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. W aktach archiwalnych niniejszej sprawy nie zachowało się wezwanie do zawarcia umowy sprzedaży, skierowane do właścicieli nieruchomości zawnioskowanej do wywłaszczenia. Jednakże z innych dokumentów, w szczególności z samego orzeczenia z dnia [...] sierpnia 1961 r., wynika zdaniem organu, że starania wnioskodawcy o nabycie tej nieruchomości w drodze dobrowolnej umowy kupna sprzedaży nie dały rezultatu. Jednocześnie organ uznał, że z akt archiwalnych sprawy wynika, iż pertraktacje w tej sprawie zaczęły się już w 1954 r., kiedy Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w C. pismem z dnia 14 października 1954 r. zawiadomiła T. Ł. o rozprawie ustaleniowej odnośnie kompleksu nieruchomości, w skład którego wchodziła nieruchomość położona przy ul. [...] nr [...]. Z podobnymi zawiadomieniami o terminie rozprawy ustaleniowej, wywłaszczeniowej wnioskodawca wywłaszczenia wystąpił następnie pismami z dnia 2 marca 1955 r. oraz z dnia 6 maja 1955 r. Minister uznał, że z akt sprawy wynika, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1961 r. zawierało wszystkie elementy określone w art. 21 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. W związku z powyższym kwestionowane orzeczenie wywłaszczeniowe nie naruszało przepisów dekretu z 1949 r.

Na zakończenie organ nadzoru wyjaśnił, że toczące się równolegle na drodze cywilnoprawnej inne postępowania sądowe nie mają wpływu na ocenę legalności kwestionowanej decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych. W tej sytuacji organ uznał, że decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] sierpnia 1961 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1962 r. nie są obarczone żadną z wad, w rozumieniu art. 156 § 1 kpa, uzasadniających wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. W związku z powyższym, nie znajdując podstaw do zmiany decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2000 r. utrzymał ją w mocy.

Na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. Ł.. W jej uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wyjaśnił, że jego zdaniem zaskarżona decyzja potwierdza nieprawdę, przez co narusza m.in. przepis art. 271 kk oraz 156 § 1 pkt 6 kpa, ignoruje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz utrzymuje w mocy wadliwie sporządzone wymienione przez niego akty notarialne, których wadliwość wynika wprost z wadliwości kwestionowanej przez skarżącego decyzji wywłaszczeniowej obciążonej wadami wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5 i 6 kpa. Równocześnie skarżący stanął na stanowisku, że organ odwoławczy pominął te wady orzeczenia wywłaszczeniowego, przez co wydana przez niego decyzja też jest wadliwa.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1962 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1961 r. nr [...] orzekającą o wywłaszczeniu części nieruchomości o powierzchni [...] m2, położonej w C. przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] rep. hip. [...] K.W., stanowiącej współwłasność I., M., M. i J. Ł. oraz orzekającą o ustaleniu odszkodowania z tytułu tego wywłaszczenia.

Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja administracyjna wydana w postępowaniu administracyjnym nie została wydana z ciężką kwalifikowaną wadą, których rodzaje enumeratywnie wylicza art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego do ciężkich kwalifikowanych wad decyzji należy wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (w dacie wydania decyzji, w myśl art. 101 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta RP z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341, ze zm.) rażące naruszenie prawa objęte było przesłanką wydania decyzji bez jakiejkolwiek podstawy prawnej). Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych. Z akt administracyjnych wynika, że organ prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94) .W tej sytuacji materialnoprawną podstawą do badania prawidłowości wydania kwestionowanych decyzji wywłaszczeniowych były przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (t.j. z 1952 r. Dz. U. Nr 4, poz. 31). Zasady i szczegółowe warunki nabywania i przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych regulował art. 1 i art. 2 oraz dział III zatytułowany "Nabywanie nieruchomości od osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych" powołanego dekretu o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, szczegółowo omówione przez organ nadzoru w wydanym rozstrzygnięciu.

Z analizy akt sprawy wynika, że jak wskazał Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji administracyjnej, w uzyskanych archiwalnych aktach wywłaszczeniowych nie zachowały się dokumenty potwierdzające fakt prowadzenia z ówczesnymi współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości rokowań i wystąpienia przez wnioskodawcę wywłaszczenia z ofertą dobrowolnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji na podstawie pism Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w C. z dnia 14 października 1954 r. z dnia 2 marca 1955 r. oraz z dnia 6 maja 1955 r. skierowanych do T. Ł. oraz pisma z dnia 6 maja 1954 r. skierowanego do Sądu Powiatowego w C., a także z treści samego orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] sierpnia 1961 r. oraz innych bliżej przez organ nadzoru niesprecyzowanych dokumentów, Minister uznał w niniejszej sprawie za udowodnione, że:

- przedmiotową nieruchomość wywłaszczono na cel realizacji narodowych planów gospodarczych, istniał wniosek wywłaszczeniowy, który został złożony przez Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych w C. uprawnioną do nabycia nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych,

- współwłaściciele nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] nr [...] zostali poinformowani o wszczęciu postępowaniu wywłaszczeniowego,

- przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, tj. od 1954 r. trwały pertraktacje między ubiegającym się o wywłaszczenie a współwłaścicielami dotyczące nabycia tej nieruchomości, które nie doprowadziły do zawarcia dobrowolnej umowy kupna sprzedaży nieruchomości,

- ubiegający się o wywłaszczenie uzyskał zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w dniu 22 marca 1954 r. Nr [...], zatem spełniony został warunek określony w przepisie art. 5 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.,

- orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1961 r. zawierało wszystkie elementy określone w art. 21 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.

W tej sytuacji organ nadzoru stanął na stanowisku, że kwestionowane przez skarżącego orzeczenie wywłaszczeniowe nie naruszało przepisów dekretu z 1949 r.

Zdaniem Sądu takie ustalenia organu nadzoru nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym, a wnioski wyciągnięte przez Ministra w oparciu jedynie o wymienione dokumenty uznać należy za co najmniej przedwczesne i zbyt daleko idące.

Z analizy akt administracyjnych wynika bowiem, że brak jest w nich: opinii Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. o niezbędności przedmiotowej nieruchomości dla realizacji narodowego planu gospodarczego, dokumentów potwierdzających fakt, że Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w C. była wykonawcą narodowych planów gospodarczych, jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że wnioskodawca wywłaszczenia uzyskał zezwolenie na nabycie spornej nieruchomości wydawane przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i posiadał zabezpieczone na ten cel środki finansowe, wniosku wywłaszczeniowego oraz planu sytuacyjnego będącego integralną częścią wniosku o wywłaszczenie nieruchomości, postanowienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, jak również jakichkolwiek dokumentów dotyczących prowadzenia z współwłaścicielami nieruchomości rokowań w celu dobrowolnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości i ich zakresu. Brak jest również jakichkolwiek dokumentów dotyczących lokalizacji inwestycji m.in. na spornej nieruchomości oraz dokumentów umożliwiających określenie daty jej zajęcia pod inwestycję oraz umożliwiających określenie daty wszczęcia przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego (organ nadzoru nie rozważał tej kwestii mimo, że zarzut wcześniejszego zajęcia wywłaszczonej następnie nieruchomości został postawiony w złożonym i znajdującym się w aktach sprawy odwołaniu od decyzji wywłaszczeniowej).

Brak tych dokumentów powoduje, że nie sposób przede wszystkim określić, na jaki cel została wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość. Sama decyzja o wywłaszczeniu odwołuje się bowiem jedynie do "niezbędności dla realizacji narodowych planów gospodarczych". Przypomnieć przy tym należy, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 pkt 6 przywołanego dekretu ubiegający się o zezwolenie na nabycie nieruchomości miał obowiązek w złożonym wniosku wskazać m.in. cel nabycia nieruchomości. Cel wywłaszczenia, określony choćby w sposób ogólny, wynikać musiał też z samego wniosku o dokonanie wywłaszczenia (art. 17 ust. 1 pkt 5). Cel ten musi więc wynikać ze znajdujących się w aktach wywłaszczeniowych dokumentów i nie może być obecnie przez organ nadzoru domniemywany.

Art. 8 ust. 1 powołanego dekretu o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych stanowił, że wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie, przewidziane w art. 5 dekretu, obowiązany był wezwać właściciela nieruchomości, niezbędnej dla realizacji planu, by odstąpił mu tę nieruchomość za cenę określoną na podstawie art. 28 dekretu przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Artykuł 5 dekretu ustanawiał natomiast bezwzględnie obowiązującą przesłankę zastosowania trybu wywłaszczenia: wcześniejsze wezwanie właściciela by odstąpił nieruchomość niezbędną dla realizacji planu za cenę określoną w art. 28 przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Ustalenie spełnienia tej przesłanki wymaga udowodnienia, a nie oparcia ustaleń na domniemaniach. Nie można uznać za prawidłowe ustaleń organu opierających się jedynie na treści kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej. Oznacza to, że organ orzekający oparł ustalenia istotnych okoliczności faktycznych na domniemaniu, które nie zostało uwiarygodnione.

Nadto organ nadzoru w żaden sposób nie zbadał, podnoszonej w sprawie już od dnia złożenia odwołania od orzeczenia wywłaszczeniowego, istotnej, bo bezpośrednio rzutującej na ocenę prawidłowości ustalenia przez organ wywłaszczeniowy kręgu stron postępowania wywłaszczeniowego, kwestii prawidłowego, dokładnego i jednoznacznego ustalenia, które działki, o jakich konkretnie numerach i powierzchniach oraz czyją będące własnością, zostały ostatecznie wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1961 r. nr [...]. Z akt sprawy wynika, że w tej kwestii istnieją duże rozbieżności, które nie zostały wyjaśnione przed wydaniem kwestionowanych decyzji organu nadzoru. Orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 1961 r. organ orzekł o wywłaszczeniu części nieruchomości o powierzchni [...] m2 , położonej w C. przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] rep. hip. [...] K.W., stanowiącej współwłasność I. Ł., M. Ł., M. Ł. i J. Ł. (k-4 akt adm.wywł.). Nie zostało ustalone dlaczego orzeczenie to posługuje się pojęciem "części" nieruchomości. Zgodnie z treścią zaświadczenia Sądu Powiatowego w C. z dnia 3 sierpnia 1953 r. nieruchomość położona w C. przy ul. [...] oznaczona numerem hipotecznym [...] powstała z zabudowanego placu o powierzchni nieustalonej, a z pisma z dnia 6 maja 1954 r. Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w C. skierowanego do Sądu Powiatowego w C., na które powołuje się w uzasadnieniu Minister, dotyczącego wniosku o wpisanie ostrzeżenia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wynika, że dotyczy on jedynie "części tej nieruchomości o pow. [...] m2" (k-45 akt adm. wywł.). W znajdującym się zaś w aktach sądowych (k-477) odpisie zupełnym z księgi hipotecznej rep. hip. [...] znajduje się zapis (Dział I - Oznaczenie nieruchomości) z którego wnioskować należy, że po odłączeniu w 1921 r. z pierwotnej działki zapisanej w tej księdze do odrębnej księgi wieczystej o numerze hipotecznym [...] nieruchomości o powierzchni [...] m2 (co stanowiło "połowę takowej") w księdze wieczystej nr [...] pozostała wpisana jedynie druga połowa tej nieruchomości o takiej samej powierzchni, czyli również [...] m2. Wątpliwości te pogłębiają również znajdujące się w aktach wywłaszczeniowych wypisy z protokołów rozpraw, które odbyły się w przedmiotowym postępowaniu (k- 27, 29, 31), które dotyczą jedynie powierzchni [...] m2 ([...]) składającej się z działek o nr [...], [...] i [...], które stanowią własność I., M., M. i J. Ł. (działka nr [...]), I., M., M., J., T., Z. i B. Ł. (działka nr [...]) oraz T. i I. małżonków Ł. (działka położona przy ul. [...]). Nie sposób w tej sytuacji przyjąć za prawidłowe wyjaśnienia tej kwestii zawartego w piśmie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 września 1961 r. (k-11 akt adm. wywł.) skierowanym wraz z odwołaniem do Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, że powstała różnica w powierzchni wynosząca od około [...] do [...] m2 jest jedynie małą i nieistotną nieścisłością, która była wynikiem "braku dokładnych pomiarów w tym czasie...".

Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że z treści znajdujących się w aktach wywłaszczeniowych wypisów z protokołów rozpraw wynika, że w niniejszej sprawie wydane były dwa zezwolenia na zajęcie wydane przez Przewodniczącego P.K.P.G.: z dnia 26 września 1953 r. nr [...] (wypis z dnia 29 października 1953 r. k-29 akt adm. wywł.) oraz z dnia 22 marca 1954 r. nr [...] (wypis z dnia 3 kwietnia 1954 r. k-33 akt adm. wywł.) obydwa odwołujące się jednak do treści art. 6 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych do realizacji, narodowych planów gospodarczych.

Tym samym z akt sprawy wynika, że te istotne dla sprawy kwestie nie zostały przez organ nadzoru dostatecznie zbadane. Na podstawie zaś zgromadzonych dotychczas materiałów dowodowych nie ma natomiast możliwości stwierdzenia, tak jak zrobił to organ nadzoru w rozpatrywanej sprawie, że kwestionowane postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone zgodnie z treścią art. 1, 4, 5, 7, 8, 17, 18 i 33 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.

Zdaniem Sądu wyjaśnienie podniesionych wątpliwości było elementem niezbędnym do dokonania oceny prawidłowości wszczęcia i przeprowadzenia kwestionowanego postępowania. Wobec stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło powstałych wątpliwości, Sąd uznał, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie poczynił ustaleń odnośnie występowania przesłanek z art. 156 § 1 kpa, przez co nie wyjaśnił dokładnie sprawy i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę zasadności nie tylko wniosku skarżącego, lecz pozwolą odpowiedzieć na pytanie, czy kwestionowane postępowanie wywłaszczeniowe nie jest dotknięte chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Niezbędne są dalsze poszukiwania dokumentacji, która zgodnie z przepisami dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) winna zostać zgromadzona przed wydaniem decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, która mogłaby pozwolić na określenie celu wywłaszczenia oraz pomóc w ustaleniu faktów związanych z prowadzeniem (lub jego brakiem) rokowań o dobrowolne odsprzedanie nieruchomości ze wszystkimi współwłaścicielami. Nadto konieczne jest przeprowadzenie synchronizacji geodezyjnej, która pozwoli ustalić, które działki (o jakich numerach) weszły w skład wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni [...] m2, w jakich księgach wieczystych były one zapisane (czy tylko w księdze o numerze hipotecznym [...], czy również w księgach hipotecznych o numerach [...] i [...]), a w efekcie jakie nieruchomości weszły w skład działki oznaczanej później numerem [...] o powierzchni [...] m2. Zdaniem Sądu pomocne w tej sprawie mogą być akta Sądu Rejonowego w C. w sprawie o sygn. akt [...], w której na zlecenie Sądu Okręgowego w Cz. biegły sądowy z zakresu geodezji i kartografii wydał w dniu 7 lutego 2004 r. dołączoną do akt administracyjnych (teczka nr 2) opinię dotyczącą ustalenia powierzchni nieruchomości położonych w C. przy ul. [...] oraz przy ul. [...]. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń organ stwierdzi, czy w postępowaniu wywłaszczeniowym organy ustaliły właściwy krąg stron, a co za tym idzie, czy prawidłowo przeprowadzone zostało także postępowanie odszkodowawcze.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.