Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 396/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1, art. 207 ust. 1, art. 169 ust. 10 i 11, art. 196 ust. 3,
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: par. 13 ust. 2, par. 14 pkt 3,
journal: Dz.U. 2016 poz 558
law: rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich
article: art. 107 par. 3, art. 7. art. 77 par. 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2018r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Rektora Politechniki z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Politechniki [...] na rzecz K. S. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Rektor Politechniki [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183), § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. 2017 poz. 1696) w związku z § 3 ust. 1 zarządzenia Nr [...] Rektora Politechniki [...] iej z dnia 25 kwietnia 2017 r. w sprawie zasad wnioskowania o przyznanie stypendium doktoranckiego uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich w Politechnice [...] iej, utrzymał w mocy decyzje tego organu z dnia 21 listopada 2017 r. Nr 10/DP/Wydział Inżynierii Środowiska, Geomatyki i Energetyki rok akademicki 2017/2018 odmawiającą K.owi S.owi przyznania stypendium doktoranckiego.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, że zgromadzony materiał dowodowy i przeprowadzone na wniosek strony postępowanie wyjaśniające wykazały, że K. S. nie spełnił warunku zawartego w § 3 ust. 1 zarządzenia Nr [...] Rektora Politechniki [...] iej z dnia 25 kwietnia 2017 r. w sprawie zasad wnioskowania o przyznanie stypendium doktoranckiego uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich w Politechnice [...] iej, tj. nie złożył on potwierdzenia wykonania 90 h obliczeniowych zajęć dydaktycznych w roku akademickim 2016/2017, a tym samym nie spełnił warunków do otrzymania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K. S. zarzucił powyższej decyzji Rektora Politechniki [...] iej, zaskarżając ją w całości, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie k.p.a.), poprzez błędną analizę zgromadzonego materiału dowodowego oraz zasad pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa,

- naruszenie art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o odmowie przyznania stypendium doktoranckiego.

Nadto autor skargi zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 200 ust. ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 poz. 2183) oraz § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017r. poz. 1696) w związku z § 3 ust. 1 zarządzenia Nr [...] Rektora Politechniki [...] iej z dnia 25 kwietnia 2017r. w sprawie zasad wnioskowania o przyznanie stypendium doktoranckiego uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich w Politechnice [...] iej, poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania stypendium doktoranckiego i nie przysługuje mu stypendium.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji jako naruszających prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi K. S. podniósł, że w warunkach przedmiotowej sprawy nie można zgodzić się z przyjętą argumentacją, iż skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania stypendium doktoranckiego. Analiza § 3 ust. 1 zarządzenia Nr [...] Rektora Politechniki [...] iej z dnia 25 kwietnia 2017r. w sprawie zasad wnioskowania o przyznanie stypendium doktoranckiego uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich w Politechnice [...] iej prowadzi do wniosku, że w sytuacji złożenia wniosku w w/w terminie i spełnienia warunków wnioskującemu doktorantowi zostaje przyznane stypendium. Rektor Politechniki [...] iej w sposób niewyczerpujący i niewszechstronny przeprowadził postępowania wyjaśniające w tej sprawie, pomimo że w aktach sprawy znajdowały się dowody, które wyraźnie wskazywały, że skarżący spełnia warunki do przyznania stypendium doktoranckiego. Skarżący wykazał, że w roku akademickim 2016/2017 przeprowadził 90 godzin zajęć dydaktycznych, wykazując, iż w semestrze zimowym zrealizował 60 godzin, a w semestrze letnim 15 godzin z 30 godzin zaplanowanych, z uwagi na fakt zmniejszenia liczby grup studentów na pierwszym roku. Skarżący zrealizował 15 godzin dydaktycznych w ramach asystowania w prowadzeniu zajęć w pierwszym semestrze 2016/2017. Zatem skarżący łącznie wykonał 90 godzin obliczeniowych zajęć dydaktycznej, więc spełnia warunki do przyznania stypendium doktoranckiego. Organ dopuścił się stąd naruszenia § 3 ust. 1 zarządzenia nr [...] Rektora Politechniki [...] iej z dnia 25 kwietnia 2017r. w sprawie zasad wnioskowania o przyznanie stypendium doktoranckiego uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich w Politechnice [...] iej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie spełnił wymogu zrealizowania 90 godzin obliczeniowych zajęć dydaktycznych.

Za daleko nietrafną skarżący ocenił argumentację organu o niedopuszczeniu i nieuznaniu wykonania przez skarżącego prowadzenia praktyki dydaktycznej poprzez prowadzenie zajęć w formie asystowania w liczbie 15 godzin w semestrze zimowym 2016/2017.

Rektor zobowiązany był w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tymczasem pomimo ciążącego obowiązku w sposób uznaniowy odmówił skarżącemu przyznania stypendium, opierając się w sposób dowolny na zgromadzonym materiale dowodowym, zamiast na dowodach świadczących o przeprowadzeniu przez skarżącego zajęć dydaktycznych na uczelni. Ponadto organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać min. uzasadnienie faktyczne i prawne. W uzasadnieniu skarżonych decyzji brak jest umotywowania przyczyn odmowy przyznania skarżącemu stypendium. Ponadto organ w żaden sposób nie odniósł się do argumentacji skarżącego przedstawionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie wskazał przyczyn nieuwzględnienia wniosku o zaliczenie godzin wykonania zajęć dydaktycznych prowadzonych w ramach asystowania. W ocenie skarżącego, przeprowadzenie 15 godzin zajęć przez skarżącego w formie asystowania jest również formą prowadzenia zajęć dydaktycznych. Strona powołała się na przepis art. 197 § 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, który stanowi, że uczestnicy studiów doktoranckich prowadzonych w uczelni mają obowiązek odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub uczestniczenia w ich prowadzeniu. Maksymalny wymiar zajęć dydaktycznych prowadzonych przez doktorantów nie może przekraczać 90 godzin rocznie. Przepis ten, ani też żaden inny przepis prawa w tym także § 3 ust. 1 zarządzenia Nr [...] Rektora Politechniki [...] iej z dnia 25 kwietnia 2017r. w sprawie zasad wnioskowania o przyznanie stypendium doktoranckiego uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich w Politechnice [...] iej, nie stanowi o braku możliwości zaliczenia na poczet prowadzenia praktyki dydaktycznej prowadzenia zajęć poprzez asystowanie. Nie dokonuje ono klasyfikacji prowadzenia zajęć dydaktycznych w formie asystowania jako odbywania praktyki dydaktycznej w formie mniej ważnej, czy też mniej wartościowej.

Ponadto skarżący podniósł, że wykazał zaangażowanie jak również chęć w prowadzeniu samodzielnej praktyki dydaktycznej i był gotów do podjęcia dalszego rozwoju. dydaktycznego. To z winy organu skarżący nie mógł przeprowadzić samodzielnie praktyki dydaktycznej zgodnie z harmonogramem i nie może z tego tytułu ponosić negatywnych skutków. Okoliczność zmniejszenia liczebności grup studenckich miała bezpośredni wpływ na brak możliwości przeprowadzenia samodzielnego praktyk dydaktycznych przez skarżącego. Fakt ten miał jedyne i decydujące znaczenie na nieprzeprowadzenie przez skarżącego samodzielnie praktyki dydaktycznej. Przydzielanie jak i dysponowanie liczbą godzin dydaktycznych nie należy do kompetencji doktoranta, to władze uczelni wyłącznie decydują o ilości przydzielonych godzin dydaktycznych. Skarżący nie miał wpływu na decyzję władz uczelni w przedmiocie odebrania uprzednio przydzielonych liczby zajęć dydaktycznych prowadzonych samodzielnie. Tym samym, zdaniem strony, za nieprawidłowe i bezzasadne jest nieuwzględnienie przez organ 15 godzin zajęć przeprowadzonych w formie asystowania na poczet 90 godzin przeprowadzonej praktyki dydaktycznej. Skarżący spełnia pozostałe warunki wymienione w § 3 ust. 1 zarządzenia Nr [...] Rektora Politechniki [...] iej z dnia 25 kwietnia 2017 r. w sprawie zasad wnioskowania o przyznanie stypendium doktoranckiego uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich w Politechnice [...] iej. Organ dokonał błędnej wykładni tego przepisu. Interpretacja organu nie znajduje potwierdzenia w treści omawianego przepisu, a także w stanie faktycznym sprawy. Organ dopuścił się naruszeń przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki [...] iej wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu takiego stanowiska organ wskazał, że skarga została złożona po terminie, a z ostrożności procesowej podniósł, co następuje.

Skarżący nie dopełnił obowiązku wynikającego z zapisów § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz § 3 pkt 1 zarządzenia nr [...] Rektora Politechniki [...] i zarządzenia Rektora nr 26/17 i nie przeprowadził 90 godzin obliczeniowych zajęć dydaktycznych. Stąd też Komisja nie opiniowała pozytywnie jego wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego. Postępowanie o przyznanie stypendium doktoranckiego jest postępowaniem konkursowym. Jego uczestnik musi spełniać wszystkie kryteria konkursowe, a nie tylko niektóre z nich. Ustawodawca w art. 197 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi, że doktorant w podstawowych obowiązkach, poza tymi zapisanymi w ustępie 1 art. 197, ma realizować program studiów doktoranckich. W programie studiów doktoranckich na Wydziale Inżynierii Środowiska, Geomatyki i Energetyki wpisany jest wymóg 90 godzin obliczeniowych zajęć dydaktycznych. Zarzut skarżącego, że wykonane brakujące godziny dydaktyczne w formie asystowania były równoznaczne z godzinami dydaktycznymi, jest błędny. Nie można uznać godzin asystowania jako tożsamych z godzinami osobistej dydaktyki. Tłumaczenie, aby powodem takiej sytuacji był fakt zmniejszenia grup studenckich też nie może zostać uznane za zasadne, albowiem skarżący nie wykazał staranności w wypełnieniu tego obowiązku. Decyzje Rektora odmawiające przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego, tak w I instancji, jak i w II instancji, nie zostały wydane z naruszeniem prawa, a w oparciu o przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i przepisy prawa wewnętrznego Uczelni, regulaminu studiów doktoranckich, regulaminu pomocy materialnej dla uczestników studiów doktoranckich, programu studiów. Zachowując autonomię uczelni, zgodnie z zapisem art. 207 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, k.p.a. stosowane jest pomocniczo, a spór między stronami dotyczy prawidłowości decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu stypendium. Organ powołał się na wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, które zdaniem organu dają odpowiedź co do istoty sprawy.

Na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2018 r. obecni pełnomocnicy skarżącego i organu, podtrzymując dotychczasowe stanowiska, zgodnie oświadczyli, że parafa podpisu na dołączonym do pisma organu z dnia 8 sierpnia 2018r. dokumencie zatytułowanym "odwołanie od decyzji z dnia 21 listopada 2017r." znajdująca się pod odręczną adnotacją w dolnej części tego dokumentu o treści "Potwierdzam wykonanie 15 godzi praktyki w formie asystowania w prowadzeniu zajęć z przedmiotu fizyka budowli" – została postawiona przez prof. J. P. - opiekuna naukowego skarżącego. Nadto pełnomocnik organu podniósł, że organ ostatecznie uznał, iż skarżący wykonał łącznie 75 godzin zajęć dydaktycznych, co w dalszym ciągu nie spełniało wymogu 90 godzin. Potwierdzenie kolejnych 15 godzin asystowania przy zajęciach dydaktycznych przez prof. P. nie zostało uwzględnione, ponieważ nie zostało potwierdzone we właściwym trybie tj. przez Dział Nauczania, czyli zgodnie z zarządzeniami Rektora Politechniki [...]z dnia 25 kwietnia 2017r. nr [...] i 26/17. Ponadto, zdaniem organu, asystowanie przy prowadzeniu zajęć dydaktycznych nie jest wystarczające, ponieważ doktorant powinien samodzielnie prowadzić zajęcia dydaktyczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga K.a S.a zasługuje na uwzględnienie, albowiem zasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego.

Uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie (art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - Dz. U. z 2017 r., poz. 2183, dalej jako "ustawa"). Stosownie do art. 200 ust. 3 ustawy, który stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor. Decyzja w sprawie stypendium doktoranckiego jest więc tzw. decyzją uznaniową. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma w danej sprawie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednakże wybór taki nie może być dowolny, a więc musi wynikać z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w następnej kolejności – z jego wyczerpującego uzasadnienia. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przepis art. 207 ust. 1 ww. ustawy obliguje więc organy uczelni, aby do podejmowanych decyzji w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, stosować odpowiednio przepisy k.p.a. Przyznanie stypendium uczestnikowi studiów doktoranckich należy niewątpliwie do kategorii spraw, o których mowa w tym przepisie. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza zaś konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Chociaż - w świetle wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych - decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzje organów administracji publicznej, to jednak, skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sądy administracyjne (art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym), muszą one spełniać wymogi umożliwiające przeprowadzenie takiej kontroli (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 lutego 2018 r., IV SA/Wr 244/17, lex nr 2464972). Oznacza to, że organy uczelni w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego winny przestrzegać ogólne zasady postępowania administracyjnego i respektować podstawowe założenia procedury administracyjnej.

Przedmiotem skargi jest decyzja Rektora Politechniki [...] (dalej te jako "Rektor"), a więc organu uczelni, która dotyczy odmowy przyznania stypendium doktoranckiego, więc art. 207 ust. 1 ustawy ma w sprawie zastosowanie. Skoro decyzja ta jest decyzją uznaniową, to jak wyżej wyjaśniono, przy tego rodzaju decyzjach organ uczelni jest szczególnie zobowiązany do wyjaśnienia i wskazania, dlaczego podjął konkretne rozstrzygnięcie. Organ ten - przed wydaniem decyzji - powinien zatem poczynić ustalenia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie podjęte rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania stypendium doktoranckiego uzasadnić, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Kontrola sądowa takich decyzji nie może obejmować samego uznania, ale powinna dotyczyć w szczególności tego, czy wybór konkretnego rozstrzygnięcia (przyznanie czy odmowa przyznania stypendium) został należycie umotywowany.

W świetle powyższych rozważań, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej, skoro z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, z jakich przyczyn Rektor odmówił skarżącemu przyznania stypendium doktoranckiego i ogólne tylko stwierdzenie, że doktorant nie spełnił warunku zawartego w § 3 ust. 1 zarządzenia Rektora Politechniki [...]nr [...] z dnia 25 kwietnia 2017 r. w sprawie zasad wnioskowania o przyznanie stypendium doktoranckiego uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich w Politechnice [...] (dalej jako "Zarządzenie nr [...] ") nie jest wystarczające dla spełnienia wymogów w zakresie uzasadniania decyzji administracyjnej określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r., poz. 1696, dalej jako "rozporządzenie"), stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który: terminowo realizuje program studiów doktoranckich (pkt 1); wykazuje się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową (pkt 2 lit. a i b); w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej (pkt 3). Stosownie zaś do § 14 pkt 3 rozporządzenia, wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego zawiera informacje potwierdzające spełnienie kryteriów, o których mowa w § 13.

Rozporządzenie nie wprowadza regulacji co do sposobu potwierdzania spełniania przez doktoranta kryteriów do uzyskania stypendium doktoranckiego, w każdym razie nie wprowadza wymogu przedłożenia takiego potwierdzenia w ściśle określonej formie. Zarządzenie nr [...] Rektora Politechniki [...] iej określa zasady wnioskowania o przyznanie stypendium doktoranckiego uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich na tej uczelni, w szczególności jego § 3 ust. 1, który stanowi że wnioski o przyznanie takiego stypendium należy złożyć do Kierownika Studiów Doktoranckich wraz z informacjami potwierdzonymi załącznikami określonymi w § 13 i § 14 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz potwierdzeniem wykonania 90 godzin obliczeniowych zajęć dydaktycznych w roku poprzedzającym złożenie wniosku. Niemniej również postanowienia tego Zarządzenia nie wprowadzają wymogu ściśle określonego sposobu potwierdzania informacji o wykonaniu 90 godzin obliczeniowych zajęć dydaktycznych, w każdym razie nie wprowadzają wymogu potwierdzenia spełnienia tego kryterium przez Dział Nauczania, czy Dział Dydaktyki i Spraw Studenckich.

Jednocześnie ze złożonego przez pełnomocnika organu przy piśmie z dnia 8 sierpnia 2018 r. "Programu czteroletnich stacjonarnych studiów doktoranckich w obszarze nauk technicznych, w dziedzinie nauk technicznych, w dyscyplinie inżynieria środowiska prowadzonych na Wydziale Inżynierii Środowiska, Geomatyki i Energetyki Politechniki [...]od r. 2016/2017" wynika, że doktoranci pobierający stypendium są obowiązani do odbycia 90 godzin zajęć ze studentami w okresie roku akademickiego. Natomiast - jak w zarządzeniu nr [...] – doktoranci ubiegający się o przyznanie stypendium doktoranckiego mają do wniosku załączyć potwierdzenie wykonania 90 godzin obliczeniowych zajęć dydaktycznych w roku poprzedzającym złożenie wniosku. Przy czym treść przywołanych regulacji nie wskazuje, czy odbycie (wykonanie) zajęć dydaktycznych ze studentami odbywać się powinno w drodze samodzielnego prowadzenia zajęć (osobistej dydaktyki), czy też dopuszczalne jest odbycie (wykonanie) tych zajęć w formie asystowania przy prowadzeniu zajęć dydaktycznych. Należy jednak wskazać na zarządzenie nr 26/17 Rektora Politechniki [...]z dnia 25 kwietnia 2017 r. w sprawie zasad odbywania praktyk zawodowych przez uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich w Politechnice [...], zgodnie z którym ustala się obowiązkowy wymiar praktyk zawodowych, w tym realizowanych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub uczestniczenia w prowadzeniu zajęć dydaktycznych, na 90 godzin obliczeniowych w roku akademickim (§ 1). Zatem na równi z prowadzeniem zajęć dydaktycznych także uczestniczenie w prowadzeniu tych zajęć traktowane jest jako zaliczenie praktyki zawodowej.

W niniejszej sprawie K. S. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyraźnie wskazał, że zrealizował 75 zajęć dydaktycznych (60 godzin zaplanowanych w semestrze zimowym i 15 godzin z 30 zaplanowanych w semestrze letnim), na dowód czego przedłożył Indywidualną kartę obciążeń dydaktycznych. Nadto doktorant wyjaśnił, że z powodu zmniejszenia się liczby grup studentów na pierwszym roku i odebrania mu 15 z 30 godzin zaplanowanych zajęć dydaktycznych zaplanowanych godzin dydaktycznych w semestrze letnim, wykonał 15 zaplanowanych godzin zajęć dydaktycznych, w związku z czym wniósł o zaliczenie 15 godzin, wykonanych w semestrze zimowym, zajęć dydaktycznych odbytych na zasadzie asystowania u swojego opiekuna naukowego, na dowód czego przedłożył informację (w postaci pisemnej adnotacji na wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) prof. J. P.

W przedstawionych wyżej okolicznościach sprawy i w obliczu powołanych regulacji prawnych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł jedynie, że K. S. nie złożył potwierdzenia wykonania 90 godzin obliczeniowych zajęć dydaktycznych w roku akademickim 2016/2017, a tym samym nie spełnił warunków do otrzymania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018. Organ nie wskazuje zatem motywów podjętego rozstrzygnięcia z odniesieniem się do konkretnych ustaleń faktycznych i przepisów prawa. Nie przedstawia w szczególności dokonanych ustaleń faktycznych w zakresie ilości zajęć dydaktycznych, które organ uznał za potwierdzone (a jak wynika z oświadczenia pełnomocnika organu złożonego na rozprawie – organ ustalił, że doktorant wykonał 75 godzin obliczeniowych). Organ nie wyjaśnił, z jakich przyczyn zajęć dydaktycznych przeprowadzonych w formie asystowania nie może zaliczyć do wymaganych 90 godzin zajęć dydaktycznych uprawniających do ubiegania się o przyznanie stypendium doktoranckiego. Nadto nie wskazuje powodów, dla których pisemną adnotację opiekuna skarżącego nie kwalifikuje jako dokumentu potwierdzającego wykonanie zajęć dydaktycznych, ani również nie wyjaśnia przyczyn, dla których nie wezwał wnioskującego doktoranta o przedstawienie określonych dokumentów na potwierdzenie brakujących 15 godzin zajęć dydaktycznych wobec złożonego oświadczenia opiekuna naukowego skarżącego o ich odbyciu. W konsekwencji zaskarżona decyzja nie zawiera także uzasadnienia prawnego decyzji sporządzonego zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy z uzasadnienia decyzji musi wynikać, dlaczego zostało podjęte takie a nie inne rozstrzygnięcie w sprawie.

W utrwalonym orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie uznaniu administracyjnemu organu, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, jego obowiązkiem jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Obywatel ma prawo do tego, by jego oparte na prawie materialnym roszczenia i wnioski były rozpatrywane w ramach przewidzianej prawem procedury i w określonych przez prawo formach. Rozstrzygnięcia wydane w tego typu sprawach powinny być zatem starannie uzasadnione, z odniesieniem się do okoliczności danej sprawy. Sporządzając uzasadnienie decyzji organ administracji publicznej winien mieć na uwadze szczególną funkcję, jaką przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wyznaczają tej części decyzji i wymogi (wskazane w art. 107 § 3 k.p.a.), którym powinno ono odpowiadać. Zawarte w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia są bowiem istotne dla strony, która korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia decyzji będzie mogła ocenić i ustosunkować się do argumentów organu wydającego decyzję, ale także, co w rozpoznawanej sprawie wymaga podkreślenia, ich treść pozwala Sądowi na dokonanie oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania i jego skutku w postaci decyzji. Uzasadnienie decyzji stosownie do art. 107 § 1 k.p.a., stanowi jej integralną część i kontroli Sądu podlega decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem (por. wyrok NSA, I SA/Gd 668/98, lex nr 47109, wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2018 r., II SA/Ke 166/18, czy z dnia 23 maja 2018 r., II SA/Ke 171/18, lex nr 2503784).

Organ ma zatem obowiązek z urzędu lub na wniosek podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), jednocześnie prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Rektor zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazać ma na fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W niniejszej sprawie organ nie wywiązał się z powyższych obowiązków procesowych, w każdym razie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji to nie wynika. Stwierdzone naruszenia przepisów prawa procesowego, art. 7, art. 8, art. 77

§ 1 i 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w świetle przedstawionych wyżej rozważań, skoro na podstawie powołanego w uzasadnieniu decyzji Zarządzenia nr [...] , jak również przedłożonych do akt przez organ dokumentów, nie sposób jednoznacznie stwierdzić – bez właściwego wyjaśnienia motywów takiego rozstrzygnięcia - że skarżący nie wykonał wymaganych 90 godzin obliczeniowych zajęć dydaktycznych, bądź ich należycie nie potwierdził. Odpowiedź na skargę, ani wyjaśnienia organu złożone na rozprawie nie mogą uzupełniać decyzji, szczególnie w sytuacji, gdy przy jej wydaniu doszło do istotnego dla wyniku sprawy naruszenia przepisów postępowania. W efekcie brak należytego wyjaśnienia podjętego rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy organowi pozostawiono wybór, uniemożliwia kontrolę jego legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Z tych przyczyn, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku (pkt I).

O kosztach postępowania (pkt II wyroku), na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego (480 zł) i opłata od pełnomocnictwa (17 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 265).

Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni powyższe rozważania i wskazówki Sądu, w szczególności w sposób właściwy uzasadni podjęte rozstrzygnięcie w sprawie wniosku K. S. o przyznanie stypendium doktoranckiego na II rok studiów w roku akademickim 2017/2018.