Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 485/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 36 pkt 1 lit. a-b, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 3-5, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 139
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2011 r. sprawy ze skarg Z. Z. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia [...] r. nr [...] z dnia [...] kwietnia [...] r. nr [...] z dnia [...] kwietnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego i zasiłków celowych 1. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia [...] r. nr [...]; 2. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] (dalej: "decyzja nr I/1") Prezydent Miasta O. W. (dalej: "Prezydent Miasta" albo "organ I instancji") – działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 i 5, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 3, art. 110 ust. 7 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.; dalej w skrócie: "u.p.s."), § 1 pkt 1 lit. a, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055; dalej: "Rozporządzenie") oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a.") – przyznał Z. Z. (dalej: "wnioskodawca", "odwołujący" albo "skarżący") zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] czerwca 2011 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawca dnia [...] marca 2011 r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ostrowie Wielkopolskim (dalej: "MOPS") o przyznanie zasiłku okresowego. W oparciu o zgromadzoną dokumentację oraz wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu [...] marca 2011 r. ustalono, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego źródła dochodu. Nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy (dalej: "PUP") jako osoba bezrobotna czy poszukująca pracy, co uzasadnia złym stanem zdrowia. Choruje przewlekle na nadciśnienie tętnicze i bóle. Dokonując obliczenia wysokości przysługującego wnioskodawcy zasiłku okresowego Prezydent Miasta miał na względzie kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej uprawniające do korzystania ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej, wynoszące zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. 477 zł, oraz sposób obliczenia wysokości zasiłku celowego wskazany przez ustawodawcę w art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 u.p.s. Jednocześnie organ ten – mając na uwadze normę prawną wynikającą z art. 106 ust. 3 u.p.s., która nakazuje przyznanie oraz wypłatę przez ośrodek pomocy społecznej przyznanego świadczenia za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z dokumentacją – wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], przyznano wnioskodawcy zasiłek okresowy na okres od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] marca 2011 r., w wysokości [...] zł miesięcznie. Dlatego dalsza pomoc w formie zasiłku okresowego z tytułu długotrwałej choroby została przyznana wnioskodawcy począwszy od kwietnia 2011 r. do czerwca 2011 r., w maksymalnej wysokości [...] zł miesięcznie. Prezydent Miasta zadeklarował, iż rozpatrując przedmiotowy wniosek miał na względzie nie tylko zgłaszane przez wnioskodawcę potrzeby, ale również możliwości, jakimi ten ostatni dysponuje w celu poprawy swojej sytuacji życiowej, tj. ubieganie się o ustalenie stopnia niepełnosprawności lub zarejestrowanie w PUP. Dodał, że wnioskodawcy w odrębnej decyzji przyznany został zasiłek celowy w wysokości [...] zł na zakup żywności i pokrycie opłat mieszkaniowych.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] (dalej: "decyzja nr I/2") Prezydent Miasta – działając na podstawie art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 7 u.p.s., § 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia oraz art. 104 k.p.a. – odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku celowego na zakup opału.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskodawca dnia [...] marca 2011 r. zwrócił się do MOPS o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału (węgla). Przedstawiwszy sytuację materialno-zdrowotną wnioskodawcy tak jak w decyzji nr I/1, Prezydent Miasta podniósł, że decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. przyznał wnioskodawcy pomoc finansową w formie zasiłku celowego na zakup 0,5 tony opału, w wysokości [...] zł, oraz że w okresie od września 2010 r. do lutego 2011 r. przyznał jemu pomoc finansową na zakup 3 ton opału w łącznej kwocie [...] zł. Suma ta, zdaniem organu, powinna zaspokoić potrzeby grzewcze w użytkowanym przez wnioskodawcę jednym pokoju, kuchni i łazience. Poza tym wnioskodawca sam podał, że pozostało jemu jeszcze 100 kg węgla. W związku z powyższym, z uwagi na to, że zgłaszana przez wnioskodawcę potrzeba została już przez MOPS zaspokojona, brak jest podstaw do ponownego przyznania pomocy na ten sam cel. Odmawiając pomocy organ I instancji miał również na względzie własny budżet na zasiłki celowe i w naturze, który w 2011 r. wynosi [...] zł, tj. [...] zł miesięcznie. Liczba świadczeń na zasiłki celowe i w naturze w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] lutego 2011 r. wyniosła [...], a łączna kwota wydatkowana na te świadczenia to [...] zł. Planowane wydatkowanie środków na zasiłki celowe i w naturze zostało więc przekroczone, co świadczy o ograniczonych możliwościach finansowych organu I instancji.

Decyzją z dnia z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] (dalej: "decyzja nr I/3") Prezydent Miasta – działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 7 u.p.s., § 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia oraz art. 104 i 108 k.p.a. – przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy w kwocie [...] zł (w tym: na zakup żywności – [...] zł oraz na częściowe pokrycie kosztów mieszkaniowych – [...] zł), nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawca dnia [...] marca 2011 r. zwrócił się do MOPS o przyznanie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na żywność (przygotowanie obiadów) i zasiłku celowego na zapłacenie rachunków: za wywóz śmieci, energię elektryczną i wodę. Przedstawiwszy sytuację materialno-zdrowotną wnioskodawcy tak jak w decyzji nr I/1, Prezydent Miasta podniósł, że rozpatrując przedmiotowy wniosek rozważył całokształt okoliczności, i że działając w ramach uznania administracyjnego postanowił przyznać zasiłek celowy w wysokości i z przeznaczeniem określonymi w sentencji decyzji. Poza tym organ I instancji wziął również pod uwagę, że decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. wnioskodawcy przyznany został zasiłek okresowy na okres od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] marca 2011 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, który powinien częściowo zaspokoić jego potrzeby w zakresie zakupu żywności i pokrycia rachunków. Ponadto podkreślił, że wysokość przyznanej pomocy jest również uzależniona od możliwości finansowych organu, na dowód czego przytoczył dane o budżecie jak w uzasadnieniu decyzji nr I/2.

Odwołanie od powyższych decyzji złożył Z. Z., który pismem z dnia [...] marca 2011 r. wniósł "o skierowanie sprawy do Sądu Rejonowego". Odwołujący zauważył, że łącznie w marcu 2011 r. otrzymał od Prezydenta Miasta [...] zł tytułem świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Wymieniając dalej ponoszone przez siebie wydatki wskazał, że miesięcznie wyniosły one: z tytułu zużycia wody – [...] zł, zużycia energii elektrycznej – [...] zł, wywozu odpadów – [...] zł. Odwołujący podkreślił, że po odliczeniu kosztów pozostaje jemu kwota [...] zł na dzień, tytułem otrzymanych od MOPS świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Wyjaśnił, że za tak obliczoną stawkę dzienną nie będzie mógł zaspokoić swoich potrzeb bytowych. Ponadto odwołujący zanegował pogląd organu I instancji, że powinien dysponować większą ilością opału, dodając, że otrzymywany węgiel jest niskokaloryczny.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] (dalej: "decyzja nr II/1"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu (dalej "SKO" albo "organ II instancji") uchyliło decyzję nr I/1 w całości i odmówiło odwołującemu prawa do zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s., w przypadku złożenia wniosku o świadczenie z pomocy społecznej w marcu br., świadczenie powinno być przyznane od marca br. Jeżeli natomiast, tak jak w niniejszej sprawie, w miesiącu tym wnioskodawca otrzymał zasiłek okresowy na podstawie innej decyzji, jego wniosek powinien być rozpatrzony odmownie. Zasiłek okresowy za kwiecień br. powinien otrzymać na podstawie wniosku złożonego w kwietniu br. Odnośnie zawartego w odwołaniu żądania skierowania sprawy "do Sądu Rejonowego", SKO wyjaśniło, że sprawy będące przedmiotem decyzji administracyjnych można zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po wyczerpaniu toku instancyjnego. W sprawach tych nie są właściwe sądy rejonowe.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] (dalej: "decyzja nr II/2") organ II instancji utrzymał w mocy decyzję nr I/2. W uzasadnieniu, SKO wyjaśniło, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] (dalej: "decyzja nr II/3") organ II instancji utrzymał w mocy decyzję nr I/3. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Z. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe decyzje SKO, która w odniesieniu do każdej z tych decyzji została zarejestrowana pod odrębną sygnaturą (IV SA/Po 485/11, IV SA/Po 486/11 i IV SA/Po 487/11). W uzasadnieniu swego pisma skarżący nie zgodził się z zaskarżonymi decyzjami podkreślając, że z otrzymanych świadczeń z zakresu pomocy społecznej nie może zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych, zważywszy dodatkowo na wzrost cen artykułów żywnościowych. Jednocześnie skarżący zwrócił uwagę na swoją trudną sytuację zdrowotną.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, powtarzając zasadniczo argumenty zawarte w uzasadnieniach odnośnych decyzji.

Postanowieniem z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 485/11, tut. Sąd –działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") – zarządził połączenie spraw o sygn. akt IV SA/Po 485/11, IV SA/Po 486/11 i IV SA/Po 487/11 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, połączone sprawy prowadząc dalej pod sygn. akt IV SA/Po 485/11.

Pismem procesowym z dnia 1 czerwca 2011 r. skarżący wniósł o uznanie złożonej skargi za zasadną, obciążenie SKO kosztami postępowania oraz dokonanie weryfikacji posiadanych przez pracowników SKO kwalifikacji. Jednocześnie skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną oraz niezrozumiały dla siebie sposób postępowania SKO w innych sprawach o udzielenie świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Późniejsze pisma złożone przez skarżącego do sprawy (z dnia: 17 czerwca, 25 czerwca, 14 lipca i 19 lipca 2011 r.) pozostawały bez związku z treścią zaskarżonych rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na uwzględnienie zasługiwała jedynie skarga na decyzję nr II/1, i to z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Pozostałe dwie skargi okazały się niezasadne.

Na wstępie należy podkreślić, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych – określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. – sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności tej działalności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej w niniejszej sprawie były trzy decyzje SKO – decyzja Nr II/1, II/2 i II/3 – którymi SKO odpowiednio: uchyliło wydaną przez Prezydenta Miasta decyzję nr I/1 przyznającą skarżącemu zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres 1 kwietnia–30 czerwca 2011 r. i odmówiło skarżącemu prawa do tego zasiłku, a ponadto utrzymało w mocy decyzję nr I/2 odmawiającą skarżącemu przyznania zasiłku celowego na zakup opału oraz utrzymało w mocy decyzję nr I/3 przyznającą skarżącemu [...] zł tytułem zasiłku celowego na zakup żywności oraz częściowe pokrycie kosztów utrzymania mieszkania. W tym zakresie należy podkreślić, że właściwym rzeczowo do rozpoznania skarg na powyższe decyzje administracyjne był, stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., sąd administracyjny, a nie wskazywany przez skarżącego w odwołaniu sąd rejonowy. SKO zatem zasadnie wyjaśniło skarżącemu w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, że decyzje administracyjne dot. świadczeń z MOPS po wyczerpaniu toku instancji podlegają zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie sądu rejonowego.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonych decyzji należy podkreślić, że pomoc społeczna stanowi szczególny obszar działalności organów administracji publicznej. Udzielanie pomocy rodzinom i osobom niepełnosprawnym zostało wprost określone w Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) jako jeden z obowiązków władz publicznych (zob. art. 18, art. 69 i art. 71 ust. 1). Natomiast szczegółowe zasady przyznawania świadczeń z zakresu pomocy społecznej określa u.p.s., która w art. 2 ust. 1 proklamuje ogólną zasadę, że pomoc ta ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei w art. 7 ust. 1 u.p.s. ustawodawca postanowił, że pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza miesięcznie kwoty 477 zł.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy trzeba w pierwszej kolejności zauważyć, że skarżący spełnia ogólne kryterium niezbędne do przyznania jemu świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Jest on osobą ubogą, samotnie gospodarującą, a jego miesięczny dochód nie przekracza ww. kwoty 477 zł.

Stosownie do art. 36 pkt. 1 lit. a i lit. b u.p.s., świadczeniami z zakresu pomocy społecznej są m. in. zasiłek okresowy i zasiłek celowy. Pierwszy ze wskazanych zasiłków przysługuje, zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s., w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Wysokość tego zasiłku w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustalana jest do wysokości różnicy między kryterium dochodowym tej osoby a jej dochodem, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie (art. 38 ust. 2 pkt 1 u.p.s.). Z kolei w art. 38 ust. 3-4 u.p.s. ustawodawca określił minimalną wysokość zasiłku okresowego, precyzując w art. 38 ust. 5 u.p.s., że okres, na który przyznawany jest zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Określenie minimalnej i maksymalnej wysokości zasiłku okresowego oznacza, że organ przyznający zasiłek, o ile stwierdzi, że osoba ubiegająca się spełnia kryterium wskazane w art. 38 ust. 1 u.p.s., działa w granicach uznania administracyjnego (wyrok NSA z 16.10.2007 r., I OSK 58/07; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Należy nadto mieć na względzie, że zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s., świadczenie to przyznawane jest i wypłacane za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Jak jednak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądowym, przepis ten dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. Przepis art. 106 ust. 3 u.p.s. nie ma zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek (por.: wyrok WSA w Warszawie z 29.09.2006 r., I SA/Wa 1253/06, ZNSA 2007/2/101; wyrok WSA w Białymstoku z 13.11.2007 r., II SA/Bk 528/07, CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z 29.01.2009 r., IV SA/Po 312/08, CBOSA).

Stosownie natomiast do art. 39 ust. 1 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba usprawiedliwiona ze względu na zachowanie życia, zdrowia i zwykłych stosunków związanych ze statusem obywatela demokratycznego państwa prawnego. Bytowanie to zachowywanie życia w sposób pozwalający na prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny. Niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba uzasadniona tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, zadość której czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie, i która z założenia ma charakter "konsumujący się" jednorazowo (por. W. Maciejko [w:] W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 178–179). W art. 39 ust. 2 u.p.s. prawodawca wskazał przykładowe cele, na które zasadnym byłoby przyznawanie rzeczonego zasiłku. Stanowią one zarazem cenną wskazówkę interpretacyjną oraz punkt odniesienia dla zakwalifikowania innych wydatków jako niezbędnych potrzeb bytowych. W orzecznictwie sądowym akcentuje się uznaniowy charakter odnośnie przyznania omawianego zasiłku, uzależniony od celów i zadań pomocy społecznej sformułowanych w art. 2–art. 4 u.p.s. (por. wyrok NSA z 28.04.2010 r., I OSK 116/10, CBOSA; wyrok WSA w Gdańsku z 14.01.2009 r., II SA/Gd 797/08, CBOSA).

Odnosząc powyższe uwagi ogólne do zaskarżonych decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2011 r. należy stwierdzić, co następuje.

Sąd za niezgodną z prawem uznał decyzję nr II/1, mocą której organ II instancji uchylił decyzję nr I/1 w całości i odmówił skarżącemu prawa do zasiłku okresowego. Sąd miał w tej mierze na względzie, że uchyloną przez SKO decyzją organ I instancji przyznał skarżącemu zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] czerwca 2011 r. Zważywszy na to, że odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył skarżący, SKO dopuściło się naruszenia art. 139 k.p.a. w zw. z art. 14 u.p.s., statuującego tzw. zakaz reformationis in peius, uniemożliwiający organowi odwoławczemu wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. "Niekorzyść", o której mowa w art. 139 k.p.a., definiowana jest jako obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się na skutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie następuje, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu I instancji z rozstrzygnięciem organu odwoławczego (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 684). W rozpoznawanej sprawie SKO dopuściło się naruszenia tego zakazu, ponieważ uchylając decyzję nr I/1 zarazem odmówiło skarżącemu przyznania zasiłku okresowego, uprzednio przezeń uzyskanego w decyzji organu I instancji. Lektura uzasadnienia decyzji nr II/1 wskazuje, że SKO w ogóle nie rozważyło, czy w sprawie zaistniały ustawowe przesłanki odstępstwa od zakazu orzekania na niekorzyść strony, a tym samym – czy odstąpienie do tego zakazu było w świetle art. 139 in fine k.p.a dopuszczalne. Również analiza akt administracyjnych sprawy nie dostarcza argumentów na rzecz tezy, iż wspomniane przesłanki zostały w tym przypadku spełnione. Tymczasem tak w doktrynie, jak i orzecznictwie podkreśla się, że każdorazowo, gdy organ odwoławczy orzeka na niekorzyść strony odwołującej się, obowiązany jest wykazać w uzasadnieniu decyzji, że w sprawie zaistniała jedna z przesłanek dopuszczalności rezygnacji z zakazu reformationis in peius (zob. np.: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 527; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 688; wyrok WSA w Gliwicach z 27.01.2009 r., IV SA/Gl 830/08, CBOSA; wyrok NSA z 20.11.2008 r., II GSK 511/08, CBOSA). Co prawda SKO trafnie dostrzegło, że organ I instancji nie zastosował się do treści art. 106 ust. 3 u.p.s., ale zarazem nie uwzględniło w swoich rozważaniach specyfiki przedmiotowej sprawy, wyrażającej się w przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego na kolejny okres następujący bezpośrednio po upływie terminu, na który został on już uprzednio przyznany.

Uchybienie, którego dopuściło się SKO w decyzji nr I/1, skutkowało jej uchyleniem w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę zasiłku okresowego SKO, mając na względzie treść art. 139 k.p.a. i powyższe uwagi, powinno rozważyć, czy w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od statuowanego tym przepisem zakazu reformationis in peius i stosownie do wyników tych rozważań podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je motywując w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 ust. 3 w zw. z art. 140 k.p.a.

Dokonując natomiast kontroli zgodności z prawem zaskarżonych decyzji nr II/2 i II/3 Sąd uznał, że odpowiadają one prawu. Co prawda SKO w obu sprawach, po przedstawieniu stosunkowo obszernych rozważań prawnych jedynie w sposób lakoniczny stwierdziło, że zaskarżone decyzje organu I instancji są prawidłowe, tym niemniej uchybienie to, w ocenie Sądu, nie miało wpływu na końcowe rozstrzygnięcia. Organy obu instancji dokonały bowiem prawidłowych ustaleń odnośnie stanu faktycznego sprawy, w tym przede wszystkim sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego. Należy w tym miejscu podkreślić, że pracownicy organu I instancji w prawidłowy sposób przeprowadzili wywiad środowiskowy ze skarżącym. Mając nadto na względzie możliwości finansowe organu pomocy społecznej oraz wysokość przyznanej skarżącemu pomocy w miesiącu marcu 2011 r., w łącznej kwocie [...] zł ([...] zł zasiłku celowego i [...] zł zasiłku okresowego), organy administracji nie wykroczyły poza przyznany im przez ustawodawcę zakres uznania administracyjnego odnośnie zasadności oraz wysokości przyznania skarżącemu zasiłków celowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił w pkt 2 sentencji wyroku skargi na decyzje SKO nr II/2 i II/3.