Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2828/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Sawa Sędzia WSA Joanna Skiba Asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium) decyzją z [...] września 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.), w wyniku rozpatrzenia wniosku E.L. , M. B., P.L. , E. K. i M. D., o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z [...] lipca 2021 r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego wydanego przez Prezydium Rady Narodowej [...] w dniu [...] grudnia 1966 r., którym odmówiono dawnym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...][...](dawniej [...][...], hip. [...]).

Kolegium uwzględniło, że opisana wyżej nieruchomość [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej: dekret). Zgodnie z treścią zaświadczenia Sądu Grodzkiego w [...] z[...] marca 1949 r. nieruchomość ozn. nr hip. [...] o powierzchni [...] m2, położona przy ulicach [...] i [...] uregulowana była na rzecz S. Z. w 3/4 częściach i Anny E. S. w 1/4 części. Grunt przedmiotowej nieruchomości stał się z dniem 27 maja 1990 r. własnością Dzielnicy- Gminy [...]-[...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 1991 r. oraz postanowieniem z [...] marca 1994 r., obecnie zaś jest własnością Miasta [...].

Objęcie gruntu przy ul. [...][...] w posiadanie przez gminę [...] nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. - z dniem wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej Zarządu Miejskiego Nr 27, w którym zamieszczono ogłoszenie o tym objęciu, czyli w dniu 25 listopada 1948 r. Termin na złożenie wniosku upływał zatem w dniu 25 maja 1949 r. S. Z. i A. S. złożyły wniosek o przyznanie prawa własności czasowej przedmiotowego gruntu w dniu 9 maja 1949 r. Orzeczeniem administracyjnym z [...] grudnia 1966 r. Prezydium Rady Narodowej [...] odmówiło S. .Z.i A. S. prawa własności czasowej do gruntu opisanej nieruchomości [...]. W uzasadnieniu organ ten podał, że odmowa przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz ze znajdującymi się na nich budynkami następuje w związku z art. 7 ust. 5 dekretu, ze względu na interes społeczny gospodarczo uzasadniony i z tych względów organ nie może przyznać wnioskodawcy prawa własności czasowej i w konsekwencji na podstawie art. 8 dekretu budynki na przedmiotowym gruncie przechodzą na własność Skarbu Państwa.

Tytuł własności Skarbu Państwa został ujawniony w Księdze Wieczystej. Grunt nieruchomości zabudowany był budynkiem liczącym 25 izb, ponadto znajdowała się tam komórka i garaż.

Decyzją Urzędu Dzielnicowego [...]-[...] z[...] października 1974 r., na podstawie art. 53 i 55 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1974 r. Nr 10 poz. 64), odmówiono przyznania odszkodowania za nieruchomość, ponieważ na gruncie znajdował się dom wieloizbowy czyli inny niż jednorodzinny. W decyzji wskazano, że zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...] z [...] kwietnia 1972 r. nieruchomość tę przekazano Stołecznej Dyrekcji Inwestycji Spółdzielczych pod inwestycje. Grunt w części zabudowany budynkiem wielokondygnacyjnym został przekazany faktycznie [...] Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego, stan prawny uregulowano dopiero w 2001 r.

Decyzją z [...] czerwca 2006 r. Prezydent [...] odmówił E. K. uwzględnienia wniosku w sprawie zwrotu nieruchomości.

Wnioskiem z [...] kwietnia 2015 r. następcy prawni byłej właścicielki: T. L. i E. K. zwrócili się o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] grudnia 1966 r. T. L. zmarł [...] lipca 2016 r., a spadek po nim nabyły: E.L. , M. B. i P. L..

Decyzją z [...] lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] grudnia 1966 r.

W dniu [...] sierpnia 2021 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej tą decyzją złożyli E.L. , M. B., P.L. , E. K. i M. D.

Utrzymując w mocy decyzję własną Kolegium podkreśliło, że postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia jest nadzwyczajnym trybem postępowania. W niniejszej sprawie dla określenia, czy badana decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami prawa, istotne znaczenie ma stan prawny obowiązujący w dniu wydania tej decyzji, tj. w dniu [...] grudnia 1966 r. Kolegium wskazało, że z art. 7 ust. 2 dekretu wynika, iż odmowa przyznania żądanego prawa była uzasadniona jedynie wówczas, gdy korzystanie z gruntu pozostawało w sprzeczności z funkcją przypisaną nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego. Punkiem odniesienia dla organów rozpatrujących wnioski dekretowe powinien być plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dniu orzekania. W dacie wydania kwestionowanego orzeczenia obowiązywał plan zatwierdzony uchwałą Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r. W planie tym teren przedmiotowej nieruchomości przeznaczono pod zabudowę wielorodzinną. W świetle zaś art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane zabudowa wielorodzinna nie może być uznana za realizację przez osobę prywatną własnych potrzeb mieszkaniowych. Oznacza to, że korzystania z gruntu przez byłych współwłaścicieli nie dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wynikającym z planu. Dla oceny przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu istotne znaczenie ma rodzajowe określenie funkcji w planie, jaka miała być realizowana na danym gruncie (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 5/08). W dacie orzekania przez Prezydium Rady Narodowej [...] obowiązywał art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Zgodnie z tym przepisem wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Na obszarze miasta lub osiedla może być również wywłaszczona nieruchomość lub kompleks nieruchomości niezbędny dla planowej realizacji na ich terenie budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. O wywłaszczenie dla tych celów może ubiegać się tylko prezydium rady narodowej danego miasta (osiedla) (ust. 2).

Biorąc zatem pod uwagę obowiązujące wówczas przepisy prawa, w ocenie Kolegium, organ orzekający mógł dojść do konkluzji, że zamierzenia planistyczne dla tego terenu uniemożliwiałyby zagospodarowanie terenu przez osoby prywatne.

Zdaniem Kolegium, nie ma również znaczenia okoliczność, że kwestionowana decyzja dekretowa nie zawierała wskazanej podstawy prawnej w swojej treści, gdyż był to akt powszechnie obowiązujący, a organy administracji miały obowiązek jego stosowania. Bez wątpienia brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji dekretowej rozważań dotyczących obowiązującego wówczas planu zabudowy oraz nieprzedstawienie, dlaczego korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według tego planu stanowi mankament decyzji dekretowej, jednakże brak wskazania konkretnego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Plan taki był bowiem aktem normatywnym, powszechnie obowiązującym w stosunkach lokalnych, a treść jego opublikowana i powszechnie znana. Pominięcie w orzeczeniu danych identyfikujących ten plan wskazuje wprawdzie na niedochowanie należytej staranności przy sporządzaniu jego uzasadnienia i naruszenia w tym zakresie art. 75 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, zgodnie z którym decyzja odmowna winna zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne, jednakże tego rodzaju uchybienie w procedurze administracyjnej nie może być traktowane jako naruszenie prawa w stopniu "rażącym".

Skargę na opisaną wyżej decyzję Kolegium wniósł M. D., reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 7 ust. 2 dekretu poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że "korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela" w rozumieniu art. 7 ust. 2 dekretu jest tożsame z możliwością zabudowy gruntu na podstawie ówcześnie obowiązującego Prawa budowlanego, podczas gdy przez "korzystanie" należy rozumieć możliwość każdego sposobu używania gruntu, bez konieczności dokonywania jego zabudowy.

2) art. 7 ust. 2 dekretu w zw. z art. 2 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju i art. 6 oraz art. 9 ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.st. Warszawy poprzez uznanie, że ocenę spełnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku o przyznanie własności czasowej z art. 7 ust. 2 dekretu należy dokonywać w oparciu o "plan kierunkowy" stanowiący element uchwały RN m.st. Warszawy Nr 4/13 z dnia 31 stycznia 1961r. podczas gdy wskazane przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidują sporządzania "planu kierunkowego", a ponadto w toku postępowanie nie wykazano, żeby "plan kierunkowy" był opublikowany w Monitorze Polskim lub też ogłoszony w przewidziany prawem sposób, co budzi poważne wątpliwości odnośnie jego obowiązywania, dodatkowo zaś wskazanie w "planie kierunkowym" znacznego obszaru - jako terenu zabudowy wielorodzinnej bez uszczegółowienia sposobu zagospodarowania poszczególnych części tego terenu - nie spełnia wymogu legalności takich działań w kontekście przepisu z art. 7 ust. 2 dekretu.

3) art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu i art. 54 (51) w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez błędne zastosowanie tych przepisów i przyjęcie, że przy ocenie, czy miało miejsce rażące naruszenia prawa w orzeczeniu administracyjnym z dnia [...] grudnia 1966 r. winny mieć zastosowanie automatycznie przepisy ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w sytuacji, gdy przepisy te nie miały charakteru przepisów, które winny być stosowane obligatoryjnie, a jedynie mogły być stosowane przez organ administracji, zaś w orzeczeniu administracyjnym ani w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że w orzeczeniu z [...] grudnia 1966 r. były stosowane inne przepisy niż przepisy art. 7 dekretu.

4) art. 3 ust. 3 w zw. z art. 54 (51) ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz w związku z art. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zmianie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 5 poz. 32) poprzez zastosowanie przy ocenie istnienia bądź nieistnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] grudnia 1966 r. przepisu art. 3 ust. 3 w zw. z art. 54 ustawy z 12 marca 1958 r. - do postępowanie wszczętego w dniu 9 maja 1949 r., podczas gdy przepis ten został wprowadzony do ustawy z dnia 12 marca 1958 r. ustawą z dnia 31 stycznia 1961 r., zaś przepis intertemporalny tj. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. nakazywał do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. stosować przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r., które nie zawierały przepisu art. 3 ust. 3, na który powołuje się w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

II. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez SKO wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz dokonanie oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na niezasadnym przyjęciu, że w sytuacji, gdy teren jest w planie kierunkowym przeznaczony pod zabudowę wielorodzinną i w planie tym brak jest wyłączenia zabudowy jednorodzinnej, stan ten uniemożliwia korzystanie dotychczasowym właścicielom z terenu zabudowanego domem wielorodzinnym.

2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez SKO wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz dokonanie oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na niezasadnym pominięciu wynikającej z zebranych w sprawie dokumentów okoliczności, że nieruchomość była od momentu wejścia w życie dekretu co najmniej do daty wydania orzeczenia administracyjnego z [...] grudnia 1966 r. zabudowana domem wielorodzinnym, co skutkuje, że sposób korzystania z nieruchomości przez dotychczasowych właścicieli dał się pogodzić z przeznaczeniem gruntu w planie zagospodarowania.

3) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o postępowaniu administracyjnem z dnia 22 marca 1928 r. (Dz.U Nr 36 poz.341) poprzez ocenę, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie wskazuje prawidłowej podstawy prawnej, nie wykazuje żadnych ustaleń faktycznych, które mogłyby być podstawą orzeczenia, co uniemożliwia jakąkolwiek ocenę jego zasadności, jak również treść sentencji jak i uzasadnienia orzeczenia pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w nim, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego przepisu, co winno skutkować stwierdzeniem, że orzeczenie z dnia [...] grudnia 1966 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją z [...] lipca 2021 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując zasadnicze tezy i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przy rozpoznawaniu przedstawionej sprawy istotnym stało się zauważenie, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym – nieważnościowym, którego celem jest zweryfikowanie, czy decyzja, której stwierdzenia nieważności domagają się strony, jest obarczona którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy czym wady wyliczone w tym przepisie w przeważającej mierze mają charakter materialnoprawny i tkwią w samej decyzji oraz godzą w elementy podmiotowe stosunku prawnego, jego przedmiot lub w podstawę prawną. Nie są to wady ze swej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad jest dokonywane na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. Wady postępowania mogą być źródłem wadliwości decyzji, jednakże ostatecznej weryfikacji podlega to przy ocenie decyzji pod kątem wad nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa, wyd. 9, str. 737; wyrok NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt I OSK 950/12).

Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, którą rozważano w stanie faktycznym sprawy, była przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tego przepisu decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Naruszenie prawa ma charakter oczywisty, jeżeli sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, jest jaskrawa. Stwierdzone zaś naruszenie musi mieć znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 k.p.a.

Lakoniczność uzasadnienia ostatecznej decyzji dekretowej, o ile rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, rozważana w tych kategoriach nie może świadczyć o naruszeniu prawa w sposób wykluczający możliwość dalszego jej funkcjonowania w obrocie prawnym. Wadliwość taka nie mogła więc wywołać oczekiwanego przez skarżącego skutku. Należy zaznaczyć, że uzasadnienie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] jako przeszkodę do ustanowienia wieczystego użytkowania przywołało na interes społeczny gospodarczo uzasadniony. Wobec tak zdawkowego uzasadnienia, rolą organu nadzorczego, mając na uwadze kontrolny charakter postępowania nieważnościowego, było zbadanie, czy w świetle istniejących w dacie wydawania orzeczenia dekretowego materiałów, w tym także tych, które mogły być wzięte pod rozwagę, stanowisko organu dekretowego jest prawidłowe i możliwe do uzasadnienia.

W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 5/08 (ONSAiWSA 2009/2/18) przyjęto, że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, wydanej na podstawie art. 7 dekretu, należy mieć na uwadze, że przepis ten dotychczasowemu właścicielowi gruntu (następcom prawnym właściciela), będącemu w posiadaniu gruntu, przyznawał roszczenie o przyznanie na tym gruncie prawa własności czasowej, a gmina miała obowiązek uwzględnić to roszczenie, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że rozstrzygnięcie o roszczeniu dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych następowało na podstawie dekretu, ale z uwzględnieniem także przepisów innych ustaw i dekretów, które miały wpływ na treść stosowanych przepisów dekretu o gruntach warszawskich, w tym dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju oraz szczególnych przepisów dotyczących m.st. Warszawy (np. ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.st. Warszawy; Dz. U. Nr 52, poz. 268). Niewątpliwie zaś, w pierwszej kolejności, dla oceny przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu istotne znaczenie ma ustalenie rodzajowego określenia funkcji w planie, jaka miała być realizowana na danym gruncie. Konkretyzacja w tym zakresie winna wynikać z planu zagospodarowania przestrzennego, ale – uwzględniając ówczesny ustrój gospodarczy – mogła też mieć miejsce w innych aktach planowania, czy też być w inny sposób udokumentowana. W wyroku z 24 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 4002/18, CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny, powołując szereg orzeczeń tego Sądu, podkreślił, że aktualnie oceniając w danej sprawie zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 7 ust. 2 dekretu, prezentowane jest stanowisko, że przepisy dekretu należy rozpatrywać z uwzględnieniem jego miejsca w całym systemie prawa. Dlatego przy rozpoznawaniu wniosków dekretowych, po wejściu w życie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, mógł mieć zastosowanie art. 54 tej ustawy (w brzmieniu pierwotnym art. 51 ust.1). Oznacza to, że odmowa uwzględnienia wniosku dekretowego mogła nastąpić niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, ze względu na cele określone w art. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W art. 3 ust. 3 zdanie pierwsze tej ustawy przyjęto, że na obszarze miasta, osiedla lub gromady może być również wywłaszczona nieruchomość lub kompleks nieruchomości z przeznaczeniem dla organizacji spółdzielczej i dla organizacji kółek rolniczych, o ile to jest uzasadnione interesem społecznym lub państwowym.

Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że istotnym z punktu widzenia kontroli nadzorczej pozostaje, iż o możliwości zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości dekretowej w dacie wydania orzeczenia dekretowego decydowały zapisy planu kierunkowego zatwierdzonego uchwałą Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r. Teren, na którym znajdowała się przedmiotowa nieruchomość był wydzielony pod zabudowę wielorodzinną. Obowiązujący w dacie orzeczenia dekretowego art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46) przewidywał, że inwestor prywatny może dokonać inwestycji budowlanych wyłącznie dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych własnych i najbliższej rodziny oraz dla zaspokojenia własnych potrzeb gospodarczych, dla wykonywania zawodu lub dla wykonywania działalności usługowej. Uzasadnionym zatem przywołanymi okolicznościami było przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], że odmowa przyznania prawa użytkowania wieczystego nastąpiła wobec braku możliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez byłych współwłaścicieli z przeznaczeniem gruntu wynikającym z aktu planistycznego. Dodatkowo zauważyć przyjdzie, że jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w granicach lokalizacji [...] Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej, Osiedla "[....]", wypełniając cele ustalone w art. 3 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Powyższe okoliczności ustalone przez organ nadzoru i wynikające z akt sprawy pozwalały na przyjęcie, że brak przesłanek uzasadniających stwierdzenie o rażącym naruszeniu przepisów prawa materialnego, co czyni podyktowane temu wywody skargi nieuzasadnionymi.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie uchybia również przepisom postępowania administracyjnego. Zaznaczyć trzeba, że nadzwyczajne tryby postępowania, w tym w szczególności tryb stwierdzenia nieważności decyzji, nie stanowią kolejnych instancji postępowania administracyjnego. W trybie tym, badaniu podlega wyłącznie wystąpienie kwalifikowanych wad decyzji enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. Wśród przesłanek tych nie znalazły się kwestie związane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, te bowiem – jak wskazano na wstępie - związane są z możliwością wznowienia postępowania na podstawie art. 145 k.p.a., o ile zostały w nim wymienione. W pozostałym zakresie naruszenie przepisów postępowania może być pośrednio przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji, o ile wady postępowania doprowadziły do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę wydanej decyzji. Za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które wymienia skarga, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydania decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie, a taka sytuacja nie miała w tym postępowaniu miejsca. Nie znajdują zatem usprawiedliwienia podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095).