Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2417/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 120, art. 121, art. 180, art. 187, art. 188, art. 210 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 2, art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 951/17 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 września 2017 r. nr 2201-IOC.4322.18.2017.MS w przedmiocie cła antydumpingowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 5400 (słownie: pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 22 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 951/17, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (akt. tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę A.W.. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 18 września 2017 r. nr 2201-IOC.4322.18.2017.MS w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru i cła antydumpingowego.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni decyzją z 25 kwietnia 2017 r., wydaną w sprawie A. Wa. (prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. (...)) określił: stawkę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 74,1% (oraz kod dodatkowy TARIC A999); kwotę cła antydumpingowego w wysokości 211.020 zł, a nadto orzekł o poborze odsetek (od kwoty 211.020 zł.) - dla importowanego z C. towaru w postaci podkładek wykonanych ze stali zwykłej, objętego zgłoszeniem celnym z 15 maja 2015 r. nr (...).

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że 14 maja 2015 r. L.S. H. L.a, działając jako przedstawiciel bezpośredni w imieniu skarżącego, dokonała wpisu do rejestru procedur uproszczonych dotyczący towaru sprowadzonego z T.. Następnie towar zwolniono do wnioskowanej procedury. 15 maja 2015 r. w Oddziale Celnym "Baza kontenerowa" Urzędu Celnego w Gdyni zostało zarejestrowane zgłoszenie celne uzupełniające nr (...). Towar objęty zgłoszeniem został zakupiony od firmy J(...)Co. Ltd. w T.. Obejmując towar procedurą kwotę należności celnych określono w wysokości 10.537 zł (z zastosowaniem stawki celnej erga omnes 3,7%), natomiast kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów określono w wysokości 63.293 zł (według 23% stawki podatku VAT).

W dniu 12 stycznia 2015 r. do Urzędu Celnego w Gdyni wpłynął Raport końcowy dotyczący prowadzonego w T. dochodzenia przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF (dalej: OLAF). Dochodzenie prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec C. środków antydumpingowych nałożonych na elementy złączne, polegającego na wysyłaniu towaru uprzednio sprowadzonego z C. do T.u, który po przepakowaniu wysyłano do odbiorców w Unii Europejskiej. Dochodzenie prowadzone było m. in. przy współpracy z Biurem Handlu Zagranicznego (dalej: BOFT), Departamentem Śledczym Służby Celnej T.(dalej: DOI) oraz Przedstawicielstwem Tajpej w Unii Europejskiej i Belgii w Brukseli. Przeprowadzone dochodzenie potwierdziło istnienie wyżej opisanego procederu. Kilkaset partii elementów złącznych importowano z C. na T. z zastosowaniem procedury celnej FI (import do strefy wolnocłowej) lub LI (import do magazynu celnego / przechowywanie w centrum logistycznym). Elementy złączne były następnie reeksportowane do Unii Europejskiej z zastosowaniem procedury D5 (eksport z magazynu celnego) lub F5 (eksport ze strefy wolnocłowej). Zajmująca się tym procederem firma logistyczna nie prowadziła kupna ani sprzedaży - zajmowała się przeważnie przeładunkiem towarów (przybycie towaru, przekładanie do innego kontenera, eksport). Na podstawie analizy materiału dowodowego ustalono, że firma logistyczna F(...) Co. Ltd. wprowadziła do strefy wolnego handlu 70.992 kg, 10.920.000 szt. elementów złącznych - na podstawie deklaracji importowej (FI - import do strefy wolnego handlu) (...)z 17 marca 2015 r. Deklarowany kraj pochodzenia przy imporcie: C. (wyciąg z t. wykazu kontenerów, załączony do pisma z 10 sierpnia 2016 r.). Towar zakupiony od chińskiej firmy W (...) (HK) Limited sprowadzony został do strefy wolnego handlu w kontenerach nr (...). Następnie firma K(...)Co. Ltd. dokonała eksportu (F5 - eksport ze strefy wolnego handlu) ww. towaru (70.992 kg, 10.920.000 szt.) na podstawie deklaracji eksportowej (...) z 19 marca 2015 r. (wyciąg z t. wykazu kontenerów, załączony do pisma z 10 sierpnia 2016 r.). Przesyłka została wyeksportowana w kontenerach nr (...). Powiązania deklaracji importowych i eksportowych dokonał Departament Śledczy Służby Celnej T. (DOI). Szczegółowe ustalenia dokonane w dochodzeniu OLAF umożliwiły precyzyjną identyfikację importowanych towarów. Wprowadzona 14 maja 2015 r. na polski obszar celny przesyłka (w kontenerach nr (...)), zawierająca elementy złączne o łącznej wadze 70.992 kg objęta została zgłoszeniem celnym nr (...). Całość towaru objętego wskazaną powyżej przesyłką, jak wykazało dochodzenie OLAF, została sprowadzona z C. i zarejestrowana w strefie wolnego handlu. Na T. towar -oprócz przeładunku - nie był poddany jakiejkolwiek obróbce lub przetwarzaniu a tym samym nie zmieniał chińskiego pochodzenia.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu, zasadnym było określenie stawki cła antydumpingowego oraz określenie wymaganej kwoty cła antydumpingowego (A30). Dla towarów pochodzących z Chin, klasyfikowanych do kodu TARIC 7318 22 00 98 stawka cła antydumpingowego ostatecznego (A30), zgodnie z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z 4 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej - wynosiła 74,1% od wartości celnej towaru, dla którego ustalono kod dodatkowy A999.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy powyższą decyzję - decyzją z 18 września 2017 r. - wskazując między innymi, że ustalenia dokonane w dochodzeniu OLAF umożliwiły precyzyjną identyfikację importowanych towarów, które importowano na T. wyłącznie w celu przeładunku w strefie wolnego handlu, a następnie eksportu do Unii Europejskiej w niezmienionym stanie.

Organ drugiej instancji wskazał, że w decyzji organu pierwszej instancji błędne przywołano w podstawie prawnej rozporządzenia wykonawczego Rady UE nr 924/2012 z 4 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 z 26 stycznia 2009 r., gdyż w dacie zgłoszenia celnego towaru (15 maja 2015 r.) rozporządzenie to zostało zastąpione rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2015/519 z 26 marca 2015 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysłanych z M, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z M.Rozporządzenie (UE) 2015/519 faktycznie obowiązywało w dniu zgłoszenia celnego, jak również utrzymywało stawkę cła antydumpingowego na poziomie 74,1% a zatem identycznie jak w rozporządzeniu nr 924/2012 przywołanym w zaskarżonej decyzji. Pomimo więc błędu w podstawie prawnej decyzji organ pierwszej instancji zastosował prawidłową stawkę cła antydumpingowego (74,1%) oraz prawidłowo określił należności celne w wysokości 211.020 zł.

Organ odwoławczy podał, że rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/278 z 26 lutego 2016 r. weszło w życie 28 lutego 2016 r. Zgodnie z art. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe nałożone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chin, rozszerzonego na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z M., zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z M., zostają uchylone. Art. 2 rozporządzenia, który wskazuje, że "uchylenie ostatecznych ceł antydumpingowych, o których mowa w art. 1 staje się skuteczne od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 3 i nie stanowi podstawy zwrotu należności celnych pobranych przed tą datą". Niniejszy przepis jednoznacznie wskazuje, że cła antydumpingowe pobrane przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia nie podlegają zwrotowi a zatem zostały pobrane zasadnie. Odstąpienie od pobrania cła antydumpingowego stawiałoby stronę w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych importerów, którzy w tym samym czasie dokonali importu towaru i uiścili wymagane cło antydumpingowe, a którego strona nie zapłaciła. Tym samym przywoływane rozporządzenie w żadnej mierze nie zabrania organom naliczenia i poboru cła antydumpingowego za okres, w którym obowiązywało, natomiast wprowadza bezwzględny zakaz zwrotu cła już pobranego przed dniem wejścia rozporządzenia, to jest przed dniem 28 lutego 2016 r.

II.

WSA w Gdańsku, oddalając skargę strony na powyższą decyzję podkreślił, że zgodnie z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/278 z 26 lutego 2016 r. ostateczne cła antydumpingowe nałożone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innej niż stal nierdzewna, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem śrub kolejowych), wkrętów samogwintujących, innych śrub i wkrętów z łbem (z nakrętkami lub podkładkami lub bez nich, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych z prętów, walcówek, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem śrub i wkrętów do mocowania materiałów konstrukcyjnych torów kolejowych) oraz podkładek - o określonych tam kodach CN - i pochodzących z C., rozszerzone na przywóz wysyłany z M.i, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z M., zostają niniejszym uchylone, a postępowanie dotyczące tego przywozu zakończone.

W artykule 2 tego rozporządzenia zapisano, że uchylenie ostatecznych ceł antydumpingowych, o którym mowa w art. 1, staje się skuteczne od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 3 i nie stanowi podstawy zwrotu należności celnych pobranych przed tą datą. W artykule 3 zdanie pierwsze tego aktu wskazano z kolei, że rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Ponadto zapisano, że rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich (art. 3 zdanie drugie rozporządzenia) .

WSA wskazał, że wejście 28 lutego 2016 r. w życie rozporządzenia Komisji (UE) 2016/278 oznacza, że od tego dnia brak jest podstaw prawnych do nakładania ceł antydumpingowych na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innej niż stal nierdzewna pochodzących z C., które zostały zgłoszone po tej dacie. Rozporządzenie to nie ma natomiast zastosowania do towarów zgłoszonych przed 28 lutego 2016 r. z naruszeniem innych aktów, w tym rozporządzenia Komisji (UE) 2015/519. Cła antydumpingowe pobrane przed dniem wejścia w życie wskazanego rozporządzenia Komisji (UE) 2016/278 nie podlegają zwrotowi (art. 2). Odstąpienie od pobrania cła antydumpingowego stawiałoby stronę - jak zasadnie podnosił organ odwoławczy - w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do tych importerów, którzy w tym samym czasie dokonali importu przedmiotowego towaru i uiścili wymagane cło antydumpingowe. Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/278 w żadnej mierze nie zabrania organom naliczenia i poboru cła antydumpingowego za okres przed 28 lutego 2016 r. Potwierdzeniem tego jest bezwzględny zakaz zwrotu cła już pobranego przed dniem wejścia tego rozporządzenia, to jest przed dniem 28 lutego 2016 r.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o wystąpienie do TSUE z pytaniem prejudycjalnym o ważność przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/519 oraz o wykładnię postanowień rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/278, WSA wskazał, że ocena potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni lub ważności aktu prawa unijnego należy do sądu krajowego. Określone zagadnienie, aby mogło być przedmiotem pytania prejudycjalnego, powinno dotyczyć kwestii interpretacji prawa unijnego znajdującego zastosowanie w sprawie zawisłej przed sądem krajowym. Samo jednak podniesienie kwestii dotyczącej prawa unijnego przez stronę postępowania nie przesądza o potrzebie skierowania takiego pytania. Uzasadniona wątpliwość co do ważności i wykładni wskazanych przepisów prawa unijnego nie zachodziła w rozpatrywanej sprawie. Stąd też WSA nie dostrzegł potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

WSA podniósł, że ustalenie stanu faktycznego sprawy nie opierało się wyłącznie na raporcie OLAF. Towar w postaci elementów złącznych wyeksportowany do Polski w trzech kontenerach w marcu 2015 r. faktycznie pochodzi z C.. Firma logistyczna F (...). Ltd. wprowadziła do strefy wolnego handlu 70.992 kg elementów złącznych na podstawie deklaracji importowej FI (import do strefy wolnego handlu) (...)z 17 marca 2015 r. Jako deklarowany kraj pochodzenia przy imporcie wskazano Chiny (wyciąg z t. wykazu kontenerów, załączony do pisma z dnia 10 sierpnia 2016 r.). Towar zakupiony od chińskiej firmy W (...)INTL (HK) . sprowadzony został do strefy wolnego handlu w kontenerach o nr (...). Następnie firma K (...)Co. Ltd. dokonała eksportu (eksport ze strefy wolnego handlu) ww. towaru (70.992 kg) na podstawie deklaracji eksportowe(...)z dnia 19 marca 2015 r. (wyciąg z t. wykazu kontenerów, załączony do pisma z dnia 10 sierpnia 2016r.). Przesyłka z T. została następnie wyeksportowana w kontenerach o nr (...). Wprowadzona 14 maja 2015 r. na polski obszar celny przesyłka w kontenerach nr (...), zawierająca elementy złączne o łącznej wadze 70.992 kg, objęta została zgłoszeniem celnym nr (...). Dane pozyskane z OLAF i od służb t. nie są danymi całkowicie przypadkowymi i dowolnymi. Uzyskane w ten sposób dane są danymi przekazanymi na skutek konkretnych informacji i zapytań, przedstawionych przez OLAF władzom t. (numery zgłoszeń celnych oraz kody identyfikacyjne kontenerów są unikatowe; kod kontenera ujmowany jest w zgłoszeniu celnym; powiązania zgłoszenia wywozowego ze zgłoszeniem przywozowym dokonać można jedynie w przypadku ponownego wywozu towarów ze składów celnych, centrów logistycznych i stref wolnego handlu). Unikatowość numerów zgłoszeń celnych i kodów kontenerów eliminuje możliwość popełnienia błędu w identyfikacji zgłoszenia celnego poprzez numer kontenera. Z kolei uzależnienie rejestracji pierwotnego numeru zgłoszenia przywozowego oraz pozycji w zgłoszeniu przywozowym od ponownego wywozu towarów ze składów celnych czy stref wolnego handlu, pozwalające na powiązanie zgłoszenia wywozowego z przywozowym jedynie w przypadku wywozu towaru ładunku nie będącego ładunkiem krajowym (t.), eliminuje możliwość błędu powiązania towaru przywiezionego na T. z towarem z tego kraju wywiezionym po jego przeładowaniu.

WSA stwierdził, że kryterium niepreferencyjnego pochodzenia (wynikające ze świadectwa) nie zostało spełnione, ponieważ chińskie elementy złączne były jedynie przeładowywane w strefach wolnego handlu i magazynach celnych na T.. Ze zgromadzonych w aktach dokumentów wynika, że elementy złączne nie zostały poddane jakiejkolwiek obróbce ani nie były w jakikolwiek sposób przetwarzane. Prawidłowe było zatem ustalenie, że towary te posiadają chińskie a nie t. pochodzenie.

III.

A, W. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Autor skargi kasacyjnej wniósł o jej rozpoznanie na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego:

a) nieuwzględnienie postanowień rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2016/278 z 26 lutego 2016 r. uchylającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z M., zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z M.;

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 151 dalej: p.p.s.a. a contrario w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w całości podczas gdy co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd meriti stwierdził naruszenia prawa które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 120, 121 w zw. z art. 210 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (o.p.) w zw. z art. 73 ust. 1 prawa celnego, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu podatkowego pomimo iż, decyzja wydana została z naruszeniem prawa tj. wydana w oparciu o nieobowiązujący akt prawny - rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/1012 z 4.10.2012 r. zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 93/2009 z 26.01.2009 r,

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 2 i 7 Konstytucji polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu podatkowego wydanej w warunkach stanowiących naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady legalizmu - działania na podstawie i w granicach prawa;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 180, 187 oraz 188 o.p. poprzez uznanie za prawidłową decyzji, której rozstrzygnięcie wydane zostało bez rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nie uwzględniało okoliczności mających znacznie w procesie ustalania stanu faktycznego tj. nie uwzględniało wniosku dowodowego strony;

e) odmowę wystąpienia przez Sąd meriti z wnioskiem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, złożonym w trybie art. 267 pkt b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w zakresie odpowiedzi na pytanie:

- ważność przepisów rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2015/519 z 26 marca 2015 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stall wysyłanych z M., zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z M., w następstwie przeglądu wygaśnięcia przeprowadzonego na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1225/009, w świetle postanowień Porozumienia Antydumpingowego, tj. Porozumienia w zakresie implementacji Artykułu VI GATT 1994 i GATT 1994

- o wykładnię postanowień rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2016/278 z 26 lutego 2016 r. uchylającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z M., zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z M., w zakresie w jakim uchylenie ceł antydumpingowych ma wpływ na możliwość obciążenia importera należnościami celnymi gdy w dacie orzekania o wysokości zobowiązania celnego cła antydumpingowe zostały ostatecznie uchylone.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

IV.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

1. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym - na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842; dalej: ustawa COVID-19). NSA w obecnym składzie podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. II OPS 6/19 i II OPS 1/20, zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a.

2. Podkreślić należy, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania reguł i ograniczeń przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego, poprzez zapobieganie, przeciwdziałanie i zwalczania COVID-19, przy czym na obecnym stanie tej pandemii, także warunki sprawowania wymiaru sprawiedliwości muszą być dostosowane do tych podstawowych wymagań.

3. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, jak też nie zostały spełnione warunki, wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał niniejszą sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

4. Z istoty kontroli instancyjnej sprawowanej przez NSA wynika, że rozpoznanie przez NSA sprawy ogranicza się do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, wykluczając ponowne rozpoznanie sprawy w całości – art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09). Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga z podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) dotyczy - mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania.

5. Jest oczywiste, że uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie podniesionych zarzutów, poprzez przedstawienie argumentów przemawiających za stanowiskiem prezentowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną. W przypadku zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego lub niewłaściwego jego zastosowania, niezbędne jest wskazanie, jak należało prawidłowo zinterpretować i zastosować konkretny przepis; w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, konieczne jest wykazanie, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

6. W świetle wyżej przedstawionych zasad Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniesiona skarga kasacyjna jedynie częściowo spełnia wynikające z nich wymagania. Niemniej jednak, kierując się wskazaniami uchwały NSA z 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzuty w zakresie, w którym możliwe było ich dookreślenie na podstawie argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej sformułował zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, przy czym wobec dalej idącego i ogólnie sformułowanego zarzutu dotyczącego zastosowania norm prawa materialnego, w pierwszej kolejności zasadne jest odniesienie się do tego zarzutu.

7. Za nieusprawiedliwiony uznać należy zarzut nieuwzględnienia postanowień cyt. Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/278. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że sąd pierwszej instancji dostrzegł, że rozstrzygnięcia organów "wskazały przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012" z podczas gdy rozporządzenie to w dacie zgłoszenia celnego nie obowiązywało, gdyż z obowiązywało rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE), to jednak "podzielił zdanie organu drugiej instancji orzekając że, wskazanie błędnej podstawy prawnej nie ma wpływu na zobowiązanie podatkowe zważywszy na fakt, że stawka cła antydumpingowego została zarówno w rozporządzeniu nr 924/2012 oraz rozporządzeniu 2015/519 ustalona w tej samej wysokości".

8. Zauważyć należy, że autor skargi kasacyjnej, formułując powyższy zarzut, nie wskazał na naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego, a więc nie spełnił wymagań odnoszących się do prawidłowego określenia podstaw skargi kasacyjnej. Wymóg ten stanowi dopełnienie zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami skargi kasacyjnej. Wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa bowiem zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uprawniony jest jedynie do zbadania, czy trafne są postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego. NSA nie natomiast podstaw do badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. W świetle powyższego zarzut określony w punkcie 1a petitum skargi kasacyjnej uznać należało za nieusprawiedliwiony.

9. Niezasadne są także zarzuty podniesione w punktach 2 a-e petitum skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 120, 121, 210 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej i art. 73 ust. 1 prawa celnego. Nie jest bowiem sprzeczne z zasadami legalizmu oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 120, 121 Ordynacji podatkowej) ustalenie, że jakkolwiek przywołane w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji rozporządzenie wykonawcze Rady UE nr 924/2012 z 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 z 26 stycznia 2009 r., w dniu zgłoszenia celnego nie obowiązywało, to pomimo błędnej podstawy prawnej organ pierwszej instancji zastosował prawidłową stawkę cła antydumpingowego oraz prawidłowo określił należności celne.

10. WSA trafnie wskazał, że w spornej sprawie stawka ta, w świetle art. 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/519 wynosiła 74,1%. - analogicznie jak na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009, zaś prawidłowej korekty podstawy prawnej decyzji dokonał organ odwoławczy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ten wyjaśnił, że jakkolwiek błędne było nieprzywołanie w decyzji obowiązującego w dniu zgłoszenia celnego rozporządzenia (UE) 2015/519, które utrzymywało stawkę cła antydumpingowego na poziomie 74,1% - identycznie jak w rozporządzeniu nr 924/2012 - to pomimo błędu w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji, organ ten zastosował prawidłową stawkę cła antydumpingowego (74,1%) oraz prawidłowo określił należności celne w wysokości 211.020 zł. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje powyższy pogląd sądu pierwszej instancji, stwierdzając przy tym, że decyzja organu odwoławczego oparta została na - wynikającej z jej uzasadnienia - prawidłowej podstawie prawnej, co prowadzi do wniosku, że w tym zakresie wada rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji pozostaje bez wpływu na ocenę prowadzonego postępowania. Za ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych uznać należy pogląd, który Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni akceptuje, że powołanie błędnej podstawy prawnej w decyzji nie uzasadnia jeszcze jej uchylenia, o ile samo rozstrzygnięcie jest prawidłowe - jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

11. Powyższa argumentacja znajduje zastosowanie także do - ogólnie sformułowanych - zarzutów naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Prawidłowe - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - uznanie przez sąd pierwszej instancji, że sporna decyzja ostateczna odpowiada wymogom prawa, a postępowanie prowadzone przez organy administracji publicznej obu instancji nie naruszało przepisów prawa w stopniu wpływającym na treść rozstrzygnięcie, prowadzi do wniosku, że zarówno działanie tych organów, jak i postępowanie przed WSA - w tym oddalenie skargi - mieściło się w konstytucyjnie określonych ramach praworządności (art. 7 Konstytucji) i demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji).

12. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 180, 187 i 188 Ordynacji podatkowej, co skarżący kasacyjnie upatruje w odmowie przeprowadzenia przez organ dowodu w zakresie weryfikacji niepreferencyjnego certyfikatu pochodzenia nr ED15FA03178. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy miały podstawę aby odmówić dokonania weryfikacji, opierając się na materiale dowodowym dostarczonym przez OLAF i Wydział Śledczy Administracji Celnej Ministerstwa Finansów TT. Pogląd ten jest w ocenie NSA prawidłowy, bowiem słusznie podniesiono w spornej decyzji, że wystawienie niepreferencyjnych świadectw pochodzenia na T. opiera się na wewnętrznych przepisach tego kraju. Świadectwa wystawiane są na podstawie wniosku firmy (uzupełnionego fakturą) i wystawieniu świadectwa nie towarzyszy jakakolwiek weryfikacja dokumentów, co oznacza, że świadectwo pochodzenia nie daje podstaw do zwolnienia z odpowiedzialności za cła antydumpingowe.

13. Nie budzi także wątpliwości, że organy celne mogą przeprowadzić stosowne dowody w celu stwierdzenia, czy pochodzenie towaru odpowiada zasadom określonym odpowiednimi przepisami Unii, bowiem celem następczej kontroli jest sprawdzenie prawidłowości pochodzenia wskazanego w świadectwie pochodzenia, co może wymagać podjęcia różnych działań, w tym - w szczególności - dopuszczalne jest wykorzystanie dowodu z dokumentu w postaci "Raportu końcowego dotyczącego prowadzonego w T. dochodzenia przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF". Wobec konieczności ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy w zakresie pochodzenia towaru, nie stanowi przeszkody w takich ustaleniach - a co za tym idzie w ewentualnym następczym pokryciu ceł należnych tytułem przywozu towarów - okoliczność, że towary posiadają świadectwa pochodzenia, jeśli dane objęte świadectwami były niezgodne z prawdą (por. wyroki TSUE: z 30 czerwca 2016 r., Selena România SRL, C‑416/15; z 17 lipca 1997 r., Pascoal & Filhos, C‑97/95).

14. Nieusprawiedliwiony jest zarzut skargi kasacyjnej kwestionujący niewystąpienie przez sąd pierwszej instancji z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - w trybie art. 267 pkt b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - co do zagadnienia ważności przepisów rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2015/519 z 26 marca 2015 r. oraz wykładni postanowień rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2016/278 z 26 lutego 2016 r. Zauważyć należy, że właściwy sąd powinien zwrócić się - na podstawie art. 267 b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - z pytaniem do TSUE w przypadku wątpliwości, co do ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby sąd pierwszej instancji powziął takie wątpliwości, a Naczelny Sąd Administracyjny także takich wątpliwości nie ma.

15. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.