Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 523/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, (sprawozdawca), Protokolant Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. uchyla rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia zawieszenia T. K. w czynnościach służbowych; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonania.


UZASADNIENIE

Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez młodszego aspiranta T. K. – specjalistę Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w L. – od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w sprawie zawieszenia wymienionego funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy: od dnia 16 września 2009 r. do dnia 15 grudnia 2009 r. zaskarżony rozkaz personalny utrzymano w mocy.

W motywach uzasadnienia podano, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Komendant Miejski Policji w L. na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., nr 43, poz. 277 z późn. zm.) zawiesił młodszego aspiranta T. K. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. od dnia 16 września 2009 r. do dnia 15 grudnia 2009 r. Decyzji tej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, a funkcjonariusz z jej treścią został zapoznany w dniu 19 sierpnia 2009 r.

Od powyższego rozkazu personalnego T. K., odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. W odwołaniu podniósł, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem postanowień art. 107 i 108 k.p.a., albowiem w uzasadnieniu nie wskazano podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz niewłaściwie oznaczono organ poprzez wskazanie Komendy Miejskiej Policji w L. zamiast Komendanta Miejskiego Policji. Z tych powodów wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego.

Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. W dniu 4 czerwca 2008 r. Wydział XI Zamiejscowy Biura ds. Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Krajowej we W. poinformował Komendanta Miejskiego Policji w L. o tym, że prowadzi śledztwo w sprawie przeciwko funkcjonariuszom Komendy Miejskiej Policji w L. – T. K. i J. J. podejrzanym o niedopełnienie obowiązków i utrudnianie postępowania przygotowawczego Prokuratury Rejonowej w L. w sprawie kradzieży elementów torów kolejowych oraz przyjęcia korzyści majątkowej w postaci pieniędzy w kwocie 3.000 zł w zamian za umorzenie wymienionego postępowania przygotowawczego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. i art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. W dniu 6 czerwca 2008 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieście zastosował wobec T. K. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres do dnia 1 sierpnia 2008 r.

Na tej podstawie Komendant Miejski Policji w L. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. zawiesił T. K. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. od dnia 5 czerwca 2008 r. do dnia 4 września 2008 r. Następnie rozkazem personalnym nr 634/08 z dnia 14 sierpnia 2008 r., przedłużył mu okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 5 września 2008 r. do czasu ukończenia postępowania karnego.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. prokurator Wydziału XI Zamiejscowego Biura ds. Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Krajowej we W. uchylił wobec T. K. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania i jednocześnie zastosował wobec niego m. in. środek zapobiegawczy w postaci zakazu wykonywania czynności służbowych. Organ pierwszej instancji powziął wiadomość o zastosowaniu tego środka zapobiegawczego w dniu 19 maja 2009 r., po uzyskaniu stosownych kserokopii materiałów z akt postępowania sądowego sygn. II K 514/08 Sądu Rejonowego w Legnicy.

Następnie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009 r. Sąd Rejonowy w Legnicy II Wydział Karny uchylił wobec T. K. środek zapobiegawczy w postaci zakazu wykonywania czynności służbowych funkcjonariusza Policji.

Na podstawie tej informacji Komendant Miejski Policji w L. wydał w dniu [...] czerwca 2009 r. w stosunku do wymienionego funkcjonariusza dwa rozkazy personalne. Pierwszy, nr [...], w którym na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. nr 120, poz. 1029, dalej jako rozporządzenie MSWiA), uchylił zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych Natomiast kolejnym rozkazem personalnym nr 936/09, na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji zawiesił T. K. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy.

Od powyższego rozkazu personalnego nr [...] T. K. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., który decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. uchylił zaskarżony rozkaz w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], zawieszono T. K. w czynnościach służbowych od dnia 16 września 2009 r. do dnia 15 grudnia 2009 r.

Organ odwoławczy analizując zaskarżoną decyzję stwierdził, że istniała materialno-prawna podstawa do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego. Zgodnie z przepisem art. 39 ust. 1 ustawy o Policji policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe umyślne ścigane z oskarżenia publicznego na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Jako podstawę faktyczną swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał fakt przekazania w dniu 4 czerwca 2008 r. przez Prokuraturę informacji, że prowadzi postępowanie przygotowawcze przeciwko T. K.. W chwili obecnej postępowanie to toczy się przed Sądem Rejonowym II Wydział Karny w Legnicy.

Stosownie do treści art. 39 ust 3 ustawy o Policji w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. Decyzję o czasie trwania zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych podejmuje właściwy przełożony. Zaznaczono, że ani przepisy ustawy o Policji ani rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002r. w sprawie trybu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych nie wskazują szczegółowych okoliczności, które należy uwzględniać przy analizowaniu i ocenie danej sprawy oraz kwalifikowaniu jej, jako szczególnie uzasadnionego przypadku.

Odnosząc się do zarzutu podnoszonego przez odwołującego się a dotyczącego niewłaściwego oznaczenia organu administracji publicznej, to organ odwoławczy przywołał swoją argumentację zawartą w decyzji z dnia 10 lipca 2009 r. Dlatego w tym zakresie zarzut ten należało uznać za oczywiście bezzasadny.

Ponadto wskazano, że organ pierwszej instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego, mając na względzie interes służby tożsamy z interesem społecznym. Organ odwoławczy podzielił argumentację Komendanta Miejskiego Policji w L. zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, że w myśl art. 25 ustawy o Policji służbę może pełnić obywatel o nieposzlakowanej opinii. Wszelkie niepraworządne działania policjanta, czy uzasadnione podejrzenie o takie działania muszą rodzić kroki zmierzające do odsunięcia od wykonywania czynności służbowych, niezależnie od poparcia udzielonego Tomaszowi Kleinowi przez policyjny związek zawodowy i kolegów policjantów. Wymogiem pełnienie służby przez policjanta jest darzenie go społecznym zaufaniem.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu T. K. wniósł o jej uchylenie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji nieważność wskutek wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. T. K. podnosi, że organ naruszył przepisy art. 39 ust. 1 i 3 ustawy o Policji poprzez błędne ich zastosowanie polegające na tym, że na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy podjął decyzję o przedłużeniu wobec niego zawieszenia w czynnościach służbowych na okres dłuższy niż 3 miesiące, podczas gdy przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do takiego przedłużenia oraz na tym, że organ zastosował wobec niego zawieszenie w czynnościach służbowych przez okres łącznie dłuższy niż 3 miesiące.

W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie doszło także do naruszenia przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 108 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów i dowodów.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie. Organ w całości podtrzymał argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji lub postanowienia, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ramach wskazanej kognicji Sąd sprawując kontrolę legalności rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W przedmiotowej sprawie granice te wyznacza postępowanie dotyczące zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

W sprawie jest niesporne, że w wyniku zawiadomienia o wszczęciu przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] czerwca 2008 r., na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji zawieszono skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy: od dnia 5 czerwca 2008 r. do dnia 4 września 2008 r. Kolejnym rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, przedłużono skarżącemu okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 5 września 2008 r. do czasu ukończenia postępowania karnego w jego sprawie.

W dniu 19 maja 2009 r. do organu policyjnego wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 28 kwietnia 2009 r., z którego wynikało, że Sąd ten uchylił środek zapobiegawczy w postaci zakazu wykonywania przez skarżącego czynności służbowych, nałożony nań postanowieniem Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej delegowanego do Prokuratury Krajowej z dnia 1 sierpnia 2008 r. na podstawie art. 276 kodeksu postępowania karnego (k.p.k.).

W związku z powyższym, rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] czerwca 2009r., powołując się na art. 39 ustawy o Policji i § 5 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonego postanowiono o uchyleniu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych z dniem otrzymania niniejszego rozkazu. Jednocześnie, kolejnym rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] czerwca 2009 r. postanowiono o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy. W wyniku odwołania skarżącego od tego rozkazu, decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] lipca 2009 r. rozkaz ten został uchylony w całości, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2009 r. skarżącego zawieszono w czynnościach służbowych na 3 miesiące: od dnia 16 września 2009 r. do dnia 15 grudnia 2009 r. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] września 2009 r. decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymano w mocy.

Ocena prawidłowości postępowania organów policyjnych w przedmiotowej sprawie powinna być dokonana z uwzględnieniem treści przepisów ustawy o Policji oraz przepisów kodeksu postępowania karnego określających przesłanki dopuszczalności zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, wzajemnego stosunku, w jakim postępowania te względem siebie pozostają oraz sposobu rozwiązania ewentualnej kolizji związanej z faktem równoczesnego lub pozostającego w związku czasowym zastosowania sankcji zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach przez przełożonego służbowego i przez prokuratora.

Zgodnie z regulacją art. 39 ustawy o Policji policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego – na cza nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 1). W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego (ust. 3). Z kolei, zgodnie z brzmieniem art. 276 k.p.k. tytułem środka zapobiegawczego można zawiesić oskarżonego w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu albo nakazać powstrzymanie się od określonej działalności (...). W obu wypadkach instytucja zawieszenia w czynnościach realizuje odmienne cele. Zawieszenie policjanta przez przełożonego służy, najogólniej mówiąc, ochronie dobrego imienia i prestiżu Policji, natomiast – zgodnie z dyrektywą art. 249 § 1 k.p.k. środki zapobiegawcze, w tym zawieszenie w czynnościach służbowych, stosuje się w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego.

Rozwiązaniu ewentualnej kolizji związanej z równoczesnym lub pozostającym w związku czasowym zastosowaniem sankcji zawieszenia funkcjonariusza przez organ policyjny i przez prokuratora poświęcono normę zawartą w § 5 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych. Stanowi się w niej, że organ, który w pierwszej instancji wydał decyzję o zawieszeniu w czynnościach służbowych, uchyla ją przed ukończeniem postępowania karnego w przypadku zastosowania wobec policjanta środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia go w czynnościach służbowych na podstawie kodeksu postępowania karnego. W orzecznictwie regulację tę interpretuje się w ten sposób, że jeżeli w postępowaniu karnym doszło do zastosowania środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, wówczas ewentualna decyzja (jeśli została podjęta) organu o zawieszeniu w czynnościach służbowych podlega uchyleniu przez ten organ. Ponadto w sytuacji, gdy funkcjonariusz zostanie zawieszony w czynnościach służbowych w ramach prowadzonego postępowania karnego, wówczas organ nie ma podstaw do wydania odrębnej decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2006r., II SA/Wa 1249/06, Lex nr 328591).

Wskazane unormowanie § 5 ust. 2 cytowanego rozporządzenia nie wyjaśnia jednak czasowych i przedmiotowych okoliczności (przesłanek) przemawiających za zasadnością uchylenia decyzji o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych, jak i nie określa skutków decyzji uchylającej rozkaz o zawieszeniu policjanta w związku z zastosowaniem wobec niego przez prokuratora środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych na podstawie k.p.k.

Ustosunkowując się do pierwszej kwestii należy skonstatować, że przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 lipca 2002 r, interpretowany dosłownie (literalnie) zdaje się nakazywać organowi policyjnemu uchylenie swojej decyzji o zawieszeniu policjanta w czynnościach każdorazowo w przypadku ziszczenia się sytuacji normatywnej polegającej na zastosowaniu wobec niego środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych na podstawie k.p.k. Zdaniem składu orzekającego, ze względu na zasadę racjonalności postępowania, podjecie przez organ policyjny decyzji o uchyleniu sankcji zawieszenia w czynnościach będzie funkcjonalnie uzasadnione tylko w razie ustalenia, że w dniu rozstrzygania w tej sprawie postanowienie prokuratorskie o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach nadal pozostaje w obrocie prawnym. Celem takiego rozwiązania jest bowiem zapobieżenie sytuacji, że w obrocie prawnym funkcjonują dwa równoległe orzeczenia różnych organów rozstrzygających tę samą przedmiotowo sprawę. Należy zatem przyjąć, że uchylenie przez organ policyjny własnej decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych jest aktem kauzalnym, tzn. podejmowanym ze względu na istnienie określonej przyczyny w postaci zaktualizowanego (nadal trwającego) prokuratorskiego zawieszenia policjanta w czynnościach, a nie aktem abstrakcyjnym, tzn. podejmowanym niezależnie od tego, czy w chwili jego ferowania wskazana przyczyna nadal istnieje w obrocie prawnym.

W przedmiotowej sprawie, najpierw w dniu 4 czerwca 2008 r. organ policyjny podjął w prawidłowy sposób decyzję o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, a następnie, w dniu 14 sierpnia 2008 r. decyzję o przedłużeniu okresu zawieszenia do czasu ukończenia wobec skarżącego postępowania karnego. Decyzje te zyskały walor ostateczności. Dopiero w dniu 19 maja 2009 r. organ policyjny powziął wiadomość, że postanowieniem prokuratorskim z dnia 1 sierpnia 2008 r. zastosowano wobec skarżącego analogiczny środek w postaci zawieszenia go w czynnościach służbowych. Jest to równoznaczne ze stwierdzeniem, że wskutek nieprawidłowego obiegu informacji, w obrocie - w częściowo pokrywającym się czasie - funkcjonowały dwa równoległe orzeczenia różnych organów stanowiące o zawieszeniu skarżącego w czynnościach. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 28 kwietnia 2009 r. wskazany środek zapobiegawczy został uchylony. Oznacza to, że w dniu 4 czerwca 2009 r., tzn. w dacie podejmowania przez organ policyjny decyzji o uchyleniu decyzji zawieszających skarżącego w czynnościach służbowych nie istniała już przyczyna, (tzn. postanowienia prokuratora o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych), ze względu na którą podjęcie aktu uchylającego byłoby uzasadnione. Był to zatem akt abstrakcyjny podjęty mimo braku w obrocie prawnym przedmiotu uzasadniającego jego wydanie.

Wykładnia zastosowana przez organ policyjny pozostaje w sprzeczności z zasadą racjonalności prawodawcy, albowiem wynika z niej, że ustawodawca kreuje rozwiązanie nakładające na adresata wyłącznie formalnie (abstrakcyjnie), a nie materialnie (kauzalnie) uzasadniony obowiązek bezwarunkowego uchylenia swojej decyzji o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych tylko po to, by niezwłocznie zastąpić uchyloną decyzję aktem o identycznej treści.

Powyższe należy traktować w kategoriach naruszenia przez organ prawa, mającego wpływ na wynik sprawy.

Ocena skutków decyzji uchylającej rozkaz o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych w związku z zastosowaniem wobec niego analogicznej sankcji prokuratorskiej łączy się z podziałem aktów administracyjnych na konstytutywne i deklaratoryjne. Cechą aktów konstytutywnych jest to, że tworzą one, konstytuują nowe obowiązki bądź przyznają uprawnienia, a zatem w ich wyniku zawiązuje się nowy, zmienia lub uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny. Ze względu na taką jego istotę wywołują one skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc), nie wcześniej niż od chwili ich wydania. Akty deklaratoryjne charakteryzują się tym, że – w przeciwieństwie do aktów konstytutywnych – nie tworzą, nie zmieniają ani nie powodują ustania stosunku administracyjnoprawnego, a jedynie stwierdzają, deklarują, że skutek taki wystąpił z mocy samego prawa, w wyniku zrealizowania się prawem przewidzianego stanu faktycznego. Istotą aktów deklaratoryjnych jest stwierdzenie skutków prawnych z mocą wsteczną (ex tunc), tj. od chwili zrealizowania się stanu faktycznego, z którym prawodawca związał określone konsekwencje prawne (por. K. Ziemski: Formy prawne realizacji materialnego prawa administracyjnego, [w:] Rola materialnego prawa administracyjnego a ochrona praw jednostki, pod red. Z. Leońskiego, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań 1998 r., s. 37).

Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny, a zatem ze względu na taką jej istotę, może wywoływać skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc). Podkreśla się to w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmujących, że decyzja konstytutywna może zmieniać zakres praw i obowiązków stron tylko na przyszłość, to jest od daty, gdy stała się ostateczna (por. np. uchwałę Pięciu Sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2001r, OPK 21/2001, ONSA 2002, nr 3, poz. 105, wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2001r., OSA 8/2001, ONSA 2002, nr 3, poz. 95).

Stwierdzenie przez organ administracyjny ziszczenia się przesłanek określonych w § 5 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 lipca 2002r. wiąże się więc z wydaniem decyzji uchylającej decyzje pierwotne ze skutkiem ex nunc. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, by – jak uczynił to organ – uchylać owe decyzje z mocą wsteczną i traktować je tak, jakby nigdy nie zostały podjęte. Skutki takie doktryna i prawodawca wiąże wyłącznie z decyzjami deklaratoryjnymi. Powyższe oznacza, że do chwili uchylenia, uchylona decyzja funkcjonuje w obrocie prawnym, rodząc określone skutki prawne.

Należy zauważyć, że względu na ściśle wyznaczony – maksymalnie trzymiesięczny czas trwania – decyzja organu policyjnego z dnia 6 czerwca 2008 r. w sprawie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych została "skonsumowana" (zakończyła swój byt prawny) wraz z upływem tego terminu, co prowadzi do następujących konstatacji. Po pierwsze, decyzja Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie uchylenia rozkazów personalnych o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych, co najmniej w części dotyczącej uchylenia rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2008 r. o zawieszeniu skarżącego na okres 3 miesięcy, w istocie rozstrzyga o wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu, który wcześniej zakończył swój samodzielny byt prawny wraz z upływem trzymiesięcznego okresu swojego obowiązywania. Konstrukcja art. 39 ust. 1 i 3 ustawy o Policji wskazuje bowiem, że przewiduje on wydanie dwóch odrębnych decyzji w sprawie zawieszenia policjanta: decyzji obligatoryjnej w wypadku ziszczenia się przesłanek wymienionych w ust. 1 i fakultatywnej w wypadku spełnienia przesłanek wskazanych w ust. 3. Treść art. 39 ust. 3 ustawy nie pozwala na jego samoistne stosowanie, bez uprzedniego wydania prawidłowej decyzji o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych na podstawie przepisu ust. 1. Zamienne lub tożsame traktowanie decyzji o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych policjanta z decyzją o zawieszeniu w czynnościach nie jest możliwe ze względu na inne przesłanki stosowania obu tych regulacji oraz na odmienny horyzont czasowy obu tych regulacji.

Powyższe oznacza, że w zależności od dalszych kroków podjętych przez przełożonego służbowego, upływ czasu zawieszenia, o którym mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji może prowadzić do definitywnego wygaśnięcia decyzji o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych (jeżeli nie wydano nowej decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego), bądź tylko do wygaśnięcia decyzji o zawieszeniu policjanta na zamknięty okres nie dłuższy niż 3 miesiące (jeżeli na podstawie nowej decyzji okres zawieszenia został przedłużony). W obu jednak wypadkach decyzja wydana na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy, jako decyzja z ustalonym terminem końcowym, traci - wraz z jego nadejściem - moc wiążącą. W konsekwencji, rozstrzygnięcie organu eliminujące z obrotu w trybie decyzyjnym decyzję, która wskutek określenia jej terminu końcowego straciła moc wiążącą stwarza podstawę do rozpatrywania powyższego w kategoriach działania naruszającego prawo w stopniu mogącym skutkować stwierdzeniem nieważności takiego aktu.

Przyjęta ocena stanowiła podstawę wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 4 czerwca 2009 r. o uchyleniu decyzji zawieszających skarżącego w czynnościach służbowych.

Po drugie, przepis art. 39 ust. 1 ustawy o Policji ustanawia regułę, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych w związku z tą samą sprawą karną może nastąpić tylko raz, na czas nie dłuższy niż 3 miesiące (możliwe jest też przyjęcie, że w nieprzekraczalnych granicach 3 miesięcy organ będzie wydawał kolejne decyzje, będące w istocie przedłużeniem czasu trwania pierwszego zawieszenia). Oznacza to, że organ policyjny nie mógł ponownie w związku z tą samą sprawą karną skorzystać z instytucji zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych na okres nie dłuższy niż 3 miesiące w trybie art. 39 ust. 1 ustawy. Działaniu takiemu można zarzucić naruszenie prawa, co łącznie ze wskazanymi przez Sąd innymi uchybieniami w zakresie wykładni prawa materialnego stanowi podstawę wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2009 r., jak i utrzymującej ją w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] września 2009 r.

Powyższe orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oznacza, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2008 r. przedłużająca skarżącemu okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 5 września 2008 r. do czasu ukończenia postępowania karnego oraz raport skarżącego z dnia 6 maja 2009 r. zawierający – w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 28 kwietnia 2009 r. o uchyleniu środka zapobiegawczego w postaci zakazu wykonywania czynności służbowych - wniosek o "przywrócenie go do służby". Powyższe wyznacza ramy dalszego postępowania w sprawie.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 wymienionej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.