Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1652/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 3  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek - sprawozdawca, Sędzia WSA Anetta Chołuj, Protokolant Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2012 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi H.Z. i S.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 5 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2008 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. Z. i H. Z. (dalej skarżący, strona postępowania), jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...]r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...], którą Prezydent B. uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia [...] r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2008r. w kwocie 327,00 zł i ustalił wymiar tego podatku w innej wysokość, tj. kwocie 710,00 zł.

Z przyjętego w sprawie stanu faktycznego wynika, że Prezydent Miasta B. (dalej: organ podatkowy I instancji), na podstawie złożonej deklaracji podatkowej, decyzją wymiarową z dnia 25 stycznia 2008r. określił skarżącym podatek od nieruchomości za 2008r. w kwocie 327 zł. Zobowiązanie zostało ustalone od dwóch budynków mieszkalnych, garaży oraz gruntów o łącznej powierzchni 509m2. Już po wydaniu wskazanej wyżej decyzji, w dniu 28 lutego 2006r., skarżący złożyli do Sądu Rejonowego w B. wniosek o stwierdzenia zasiedzenia działek gruntu nr [...], [...] i [...] położonych w B., które nie były objęte decyzją organu podatkowego I instancji z dnia 25 stycznia 2008r.

Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w B. w sprawie o sygn. akt I Ns 695/08 stwierdził, że skarżący nabyli przez zasiedzenie prawo własności działek, których dotyczył wniosek z dniem 1 października 2005r.

Po otrzymaniu informacji o nabyciu przez skarżących z dniem 1 października 2005r. prawa własności działek gruntu nr [...] , [...] i [...] , Prezydent B. postanowieniem z dnia [...] r., w oparciu o art. 243 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), w skrócie "O.p.", postanowił wznowić z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2006-2009 zakończone decyzjami ostatecznymi: [...] z dnia [...] r.; [...] z dnia [...] r.; [...] z dnia [...]r.: [...] z dnia [...]r.

Następnie organ podatkowy I instancji decyzją z dnia [...] r. stwierdził istnienie przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. pojawienie się nowej okoliczności faktycznej, istotnej dla sprawy, jaką stanowi nabycie przez zasiedzenie z dniem 1 października 2005 roku działek gruntu położonych w B. obręb VIII, oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] , [...] i [...] o łącznej powierzchni 1473m2, w związku z powyższym uchylił decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] r. ustalającą skarżącym podatek od nieruchomości za 2008r. w kwocie 327 zł i ustalił skarżącym podatek od nieruchomości za 2008 rok w kwocie 710,00 zł.

W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. (dalej: organ podatkowy II instancji), skarżący wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji zarzucili naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., poprzez przyjęcie, że w sprawie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, lecz wówczas organowi nieznane. Skarżący podnieśli, że organ podatkowy od dnia 13 stycznia 2006r. dysponował wiedzą, że skarżący są posiadaczami samoistnymi działek gruntu nr [...] , [...] i [...]. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.10.95.613 j.t., dalej u.p.o.l.) podatnikami (w odwołaniu błędnie określonych: "płatnikami") podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości. Nie sposób więc zdaniem skarżących twierdzić, że w sprawie istniały fakty nieznane wówczas organowi. Zarzucili także naruszenie art. 120 O.p., art. 121 § 1 O.p., art. 124 O.p., art. 125 O.p., art. 128 O.p. oraz art. 7 Konstytucji podnosząc, że w ich ocenie decyzja narusza zasadę praworządności, zaufania do organów podatkowych oraz zasadę przekonywania. Podnieśli nadto, że ich zdaniem zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego zajętego przez organ podatkowy stanowiska.

Decyzją z dnia [...]r. nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] uchylającą decyzję ostateczną Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. i określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008r. w nowej wysokości. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w tzw. trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania. W rozstrzyganej sprawie podstawą wznowienia postępowania było ustalenie przez organ na podstawie postanowienia z dnia [...] r. Sądu Rejonowego w B. w sprawie o sygn. akt I Ns 695/08, że skarżący w dniu 1 października 2005r. byli właścicielami działek nr [...], [...] i [...] , o czym organ w dniu decyzji ustalającej podatek od nieruchomości, tj. w dniu 25 stycznia 2008 r. - nie wiedział. Wskazane okoliczności stanowią przesłankę wznowienia postępowania podatkowego określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. ujawnienie się nowych okoliczności istniejących w dniu wydania pierwotnej decyzji i nieznanych wówczas organowi. Ujawnione okoliczności są przy tym istotne dla sprawy, gdyż powodują konieczność uwzględnienia tych nieruchomości przy wymiarze podatku. Organ wyjaśnił, że podatek został ustalony przy przyjęciu powierzchni wszystkich gruntów posiadanych przez podatników. Odnosząc się do stanowiska skarżących, że okoliczności związane z posiadaniem nieruchomości gruntowych w postaci działek nr [...] , [...] i [...] , nie stanowią nowych okoliczności w rozumieniu przepisów, organ wskazał, że w jego ocenie stanowisko to jest nietrafne, a okoliczności wynikające z orzeczenia Sądu Rejonowego w B. stanowią wystarczającą przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., przy czym bez znaczenia jest fakt, że dowód tych okoliczności powstał później.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu II instancji. W zarzutach skargi podnieśli naruszenie: - art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez przyjęcie, że istniały przesłanki wznowienia postępowania z powodu ujawnienia się nowej okoliczności faktycznej;

- art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji powyższych uchybień ocenienie jedynie części materiału dowodowego - w szczególności "błędne ustalenie, iż o fakcie, że skarżący byli posiadaczem samoistnymi organ wiedział co najmniej od 2006r.". Uzasadniając zarzuty skarżący podnieśli, że w ich ocenie brak jest podstaw do wznowienia postępowania. W ocenienie skarżących w sprawie nie ujawniły się nowe okoliczności w postaci informacji o tym, że w okresie od dnia 1 października 2005 roku nabyli przez zasiedzenie prawo własności działek gruntu położonych w B., oznaczonych w ewidencji jako działki nr [...] , nr [...] i nr [...] . W ich ocenie sąd cywilny jedynie potwierdził fakt nabycia przez zasiedzenie tych działek. Natomiast o tym fakcie organ podatkowy wiedział co najmniej od 13 stycznia 2006 roku, kiedy wykonawca robót wodnokanalizacyjnych "A" wszedł z pracami kanalizacyjnymi na ww. nieruchomość gruntową użytkowaną przez skarżących. Natomiast fakt ten został błędnie oceniony przez organ podatkowy, który uważał, iż nie nastąpiło zasiedzenie, a przecież błędna ocena okoliczności faktycznych nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Ponadto skarżący zarzucili, iż brak jest w uzasadnieniu decyzji informacji czy była podstawa do wznowienia postępowania, czy też zachodził jej brak, co w konsekwencji stanowi naruszenie przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Według skarżących organ odwoławczy pominął również okoliczność, że złożyli wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. Zaś w uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że gospodarują nieruchomością.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2011r. skarżący wnieśli o zwrot kosztów postępowania oraz podtrzymali swoje stanowisko zaprezentowane w skardze. Ponadto skarżący we wskazanym piśmie podnieśli, że opodatkowana przez organ działka [...] obręb VIII, zlokalizowana przy ulicy [...] w B., zgodnie z planem zagospodarowania miejscowego, przeznaczona jest pod tereny dróg publicznych. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają również grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych. Organ winien z urzędu uwzględnić wskazaną okoliczność. Pomijając ją, organ zdaniem skarżących naruszył art. 120 O.p. i art. 121 O.p., tj. zasadę praworządności i zaufania do organów podatkowych. Do pisma skarżący załączyli wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. z dnia [...]r., zgodnie z którym działka [...] obręb VIII, zlokalizowana przy ulicy [...] w B. przeznaczona jest pod tereny dróg publicznych. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2012r. skarżący podtrzymali stanowisko odnośnie zwrotów kosztów postępowania oraz wnieśli o zwrot pobranych przez organ podatkowy dodatkowych zobowiązań 383 zł wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, ponieważ organ nie czekając na wyrok Sądu zajął świadczenia emerytalne. Wskazali skarżący, że Wydział egzekucji rozpoczął potrącanie należności i uczynił to w podwójnej wysokości. Do pisma dołączyli skarżący upomnienie oraz zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego skierowane do ZUS w L.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, jej zaś wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom proceduralnym.

Na wstępie należy odnieść się do zasad przynależnych procedurze podatkowej. Prowadząc proces podatkowy, szczególnie w tej jego części, która dotyczy postępowania dowodowego, organy podatkowe powinny pamiętać o prawach - będących stroną postępowania - podatników oraz obowiązkach nałożonych na te organy przez obowiązujące regulacje prawne. I tak, zasada praworządności, wyrażona w art. 120 O.p., nakazuje organom podatkowym działanie na podstawie i w ramach prawa. Zasada ta obliguje organy podatkowe do aktywności w granicach określonych przez ustawę procesową oraz podejmowania rozstrzygnięć zgodnych z przepisami prawa materialnego. Uczynienie zadość w/w zasadzie stanowi wymóg urzeczywistnienia kolejnej ogólnej zasady postępowania podatkowego a mianowicie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Wcielając w życie powołane zasady organy podatkowe muszą mieć na względzie, że celem każdego postępowania podatkowego, bez względu na jego przedmiot, winno być dążenie do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu najbardziej zbliżonym do rzeczywistości (zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 O.p.). Oczywiście, idealna sytuacja zaistnieje wtedy, gdy ustalony w postępowaniu stan faktyczny będzie tożsamy ze stanem rzeczywistym, co jednak w wielu przypadkach jest niewykonalne. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w następstwie przeprowadzenia postępowania podatkowego, zgodnie z przepisami procedury podatkowej określonymi w O.p., pozwala dopiero na ocenę sytuacji podatnika w kontekście przepisów materialnych. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Uzupełnienie tej zasady stanowi zapis art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy dopuszczając - zgodnie z art. 180 § 1 i art. 181 O.p. - jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem, w tym materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Podkreślenia wymaga, że Ordynacja podatkowa przewiduje otwarty system dowodowy, w którym każdy środek dowodowy ma równą moc, bez względu na jego charakter. Należy pamiętać, iż organy podatkowe oceniają na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 191 O.p.). Pomimo, że przepisy podatkowe obowiązek gromadzenia materiału dowodowego nałożyły na organy podatkowe (podatnik, co do zasady, nie ma obowiązku ponoszenia ciężarów dowodzenia) to jednak żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (art. 188 O.p).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w granicach ustalonych przywołanymi wyżej przepisami, a zarzut skarżących dotyczący naruszenia przepisów prawa procesowego - art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji powyższych uchybień ocenienie jedynie części materiału dowodowego - w szczególności błędne ustalenie, że organ nie wiedział w dniu wydania pierwotnej decyzji o istotnych okolicznościach, tj. o fakcie, że skarżący posiadali wówczas jeszcze inne, niezadeklarowane do opodatkowania, nieruchomości – jest nieuzasadniony.

Organ podatkowy wydając decyzję z dnia [...]r. stwierdzającą istnienie przesłanek do wznowienia postępowania, uchylającą uprzednią decyzję i ustalającą podatek w innej wysokości, prawidłowo ustalił, że w dniu wydania pierwotnej decyzji skarżący byli właścicielami jeszcze innych, nie objętych pierwotną decyzją nieruchomości, o czym wobec niezłożeni przez skarżących odpowiednich deklaracji podatkowych, organ wówczas nie wiedział. Z podnoszonego przez skarżących faktu, że w dniu 13 stycznia 2006r. na niezadeklarowanych przez skarżących do opodatkowania nieruchomościach rozpoczęły się prace wodnokanalizacyjne wykonywane przez przedsiębiorstwo "A", nie sposób wywodzić, że organ podatkowy – Prezydent B. – wydając pierwotną decyzję wymiarową w dniu [...]r., wiedział, że skarżący są właścicielami lub posiadaczami samoistnymi jeszcze innych nieruchomości. Wiedza taka musi być bowiem pewna i wynikać z materiału zgromadzonego w postępowaniu podatkowym. Z tych względów chybiony jest zarzut, że organ nie wziął pod uwagę złożenia przez skarżących wniosku o zasiedzenie nieruchomości. Skarżący nie wskazali, jaki inny materiał dowodowy ich zdaniem organ pominął.

Reasumując ten fragment rozważań, zdaniem Sądu, w sprawie, w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego, uczyniono zadość obowiązującym regulacjom, określonym w art. 121, 122, 123, 180 § 1, 187 i 191 O.p., respektując także prawa przynależne stronie postępowania.

W zakresie merytorycznym istota poddanego kognicji Sądu sporu sprowadzała się zasadniczo do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w sytuacji skarżących zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania podatkowego, określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję.

Przystępując do rozstrzygnięcia powstałego między stronami sporu, Sąd uznaje za konieczne odniesienie się do samej istoty instytucji procesowej, jaką jest wznowienie postępowania podatkowego.

Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest - określona w art. 128 O.p. - zasada trwałości decyzji podatkowej. Zgodnie z tą zasadą, decyzje, od których nie przysługuje odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Przywołana zasada służy stabilizacji i pewności obrotu prawnego, zapewniając podmiotom stosunku prawno - podatkowego ochronę praw nabytych. Uchylenie lub zmiana decyzji posiadających atrybut ostateczności może nastąpić tylko w następstwie zainicjowania jednego z trzech postępowań, określanych mianem postępowań "nadzwyczajnych", w tym w trybie i obejmujących: wznowienie postępowania (art. 240-246 O.p.), stwierdzenie nieważności decyzji (247-252 O.p.) oraz uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej (art. 253-256 O.p).

Instytucja wznowienia postępowania, jest instytucją stwarzającą prawnie określoną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych taksatywnie w art. 240 § 1 pkt 1-11 O.p. Wznawiając postępowanie (art. 243 § 1 O.p.) właściwy organ podatkowy, tj. organ, który wydał w sprawie "zwykłej" decyzję w ostatniej instancji, bada pierwotnie, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania, określone w art. 240 § 1 O.p. (samo wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania o tym bowiem jeszcze nie przesądza). W przypadku, gdy organ ten stwierdzi zaistnienie jednej z przesłanek zawartych w art. 240 § 1 O.p., uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie (art. 245 § 1 pkt 1 O.p.). W sytuacji natomiast, kiedy organ ten nie stwierdzi wystąpienia przesłanek wskazanych w w/w przepisie, wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej (art. 245 § 1 pkt 2 O.p.). Trzecia ewentualność określona została w pkt 3 art. 245 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, organ odmówi uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., lecz w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo wydanie nowej decyzji orzekającej, co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70. Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją "zwykłego" postępowania podatkowego, tj. kolejną jego instancją. W następstwie tego postępowania nie następuje merytoryczna kontrola ostatecznej decyzji podatkowej we wszelkich jej aspektach. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie może być tym samym powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż w sposób oczywisty naruszyłoby to zasadę trwałości decyzji podatkowej. Instytucja wznowienia nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Organy w tym nadzwyczajnym postępowaniu nie mogą kierować się innymi przesłanki, jak tylko wymienionymi w przepisie art. 240 § 1 O.p.

Mający zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p. stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Brzmienie cytowanego przepisu wskazuje, że o zaistnieniu powołanej przesłanki wznowienia można mówić wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie cztery warunki: 1) wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) okoliczności (dowody) te nie były znane organowi, który wydał decyzję; 3) okoliczności (dowody) istniały w dniu wydania decyzji; 4) są one istotne dla sprawy.

Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, iż w sprawie zaszły przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., polegające na ujawnieniu się nowych okoliczności – stwierdzonego postanowieniem z dnia [...]r. Sądu Rejonowy w B. w sprawie o sygn. akt I Ns 695/08 nabycia przez skarżących z dniem 1 października 2005r. w drodze zasiedzenia prawa własności działek nie objętych dotychczasową decyzją ustalającą podatek od nieruchomości.

W niniejszej sprawie pierwotna decyzja organu pierwszej instancji określająca skarżącym podatek od nieruchomości wydana została w dniu [...]r. Za podstawę wymiaru podatku organ przyjął nieruchomości, które skarżący zadeklarowali (o innych nieruchomościach organ nie wiedział). Już po uprawomocnieniu się w/w decyzji okazało się jednak, że oprócz w/w nieruchomości skarżący w dniu wydania decyzji byli właścicielami jeszcze innych niezadeklarowanych nieruchomości - działek gruntu nr [...] , [...] i [...] położonych w B.. Fakt ten został stwierdzony w postanowieniu z dnia [...] r. Sądu Rejonowy w B., w którym Sąd stwierdził, że skarżący nabyli prawo własności tych nieruchomości z dniem 1 października 2005r. Postanowienie Sądu zapadło po wydaniu decyzji, ale wynika z niego okoliczność istniejąca na moment jej wydawania, nowa, nieznana organowi i istotna dla rozstrzygnięcia, ponieważ wpływa ona na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości. Skarżący jako właściciele są bowiem opodatkowani podatkiem od nieruchomości - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

W świetle w/w postanowienia Sądu nie ulega wątpliwości, że stan faktyczny przyjęty - na podstawie zeznania podatkowego skarżących - w chwili orzekania o wysokości podatku od nieruchomości, nie odpowiadał rzeczywistemu stanowi rzeczy, gdyż skarżący nie zadeklarowali wszystkich posiadanych przez siebie wówczas nieruchomości. Zgodnie z przytoczonym przez samych skarżących w skardze art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są również ich posiadacze samoistni. Skoro jednak skarżący wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 ust. 6 przytoczonej ustawy nie zadeklarowali posiadanych nieruchomości do opodatkowania, nie mogą obecnie twierdzić, że organ wiedział z innych źródeł o posiadaniu przez skarżących niezadeklarowanych do opodatkowania nieruchomości, tj. wiedział o tym z innego postępowania administracyjnego (lub czynności faktycznych) dotyczącego zdarzenia spoza postępowania podatkowego, polegającego na wejściu na teren nieruchomości skarżących wykonawcy robót wodnokanalizacyjnych "A".

W ocenie Sądu chybione są również wywody skarżących, iż organ podatkowy nie czekając na rozstrzygnięcie postępowania w sprawie zasiedzenia nieruchomości – winien stwierdzić we własnym zakresie, iż skarżący są właścicielami niezadeklarowanych przez nich działek i z urzędu uwzględnić ten fakt przy wydaniu decyzji ustalającej podatek od nieruchomości. Abstrahując od faktu, iż materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu podatkowym nie dawał podstaw do przyjęcia, że skarżący nie zadeklarowali wszystkich posiadanych przez siebie nieruchomości, na marginesie wskazać można, że organy podatkowe nie są władne do samodzielnego stwierdzania faktów, które zgodnie z przepisami mogą być stwierdzane wyłącznie w przewidzianych przepisami prawa postępowaniach – i odzwierciedlane w dokumentach urzędowych, w tym w orzeczeniach sądów cywilnych. Zgodnie zaś z art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych - także inne osoby. Organy administracji publicznej, w tym organy podatkowe, niebędące stroną postępowania, w którym zapadło prawomocne orzeczenie sądu, są związane tym orzeczeniem prejudycjalnie, czyli nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia niż zawarta w prejudykacie, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Zatem art. 365 § 1 k.p.c. ma zastosowanie w postępowaniu podatkowym i sądowoadministracyjnym, przy czym stanowi lex specialis w stosunku do art. 194 § 3 O.p. – tj. możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu. Zastrzec jednak należy, że związanie o którym mowa w art. 365 § 1 k.p.c. obejmuje sentencję orzeczenia sądu, a nie motywy rozstrzygnięcia lub też ocenę materiału dowodowego dokonaną przez sąd i przyjętą jako podstawa orzeczenia (tak Pietrasz P. komentarz LEX 2011,stan prawny: 2011-03-01, Komentarz do art. 194 ustawy - Ordynacja podatkowa).

Z tych względów uznać należy, iż w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności, istniejące uprzednio, które nie były znane organowi i były one istotne dla sprawy, a więc w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. warunkująca wznowienie postępowania administracyjnego.

Jako nietrafny ocenia Sąd podnoszony w piśmie z dnia 2 grudnia 2011r. przez skarżących zarzut, że opodatkowana przez organ działka nr [...] obręb VIII, zlokalizowana przy ulicy [...] w B., zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Radę Miasta w B. Uchwałą nr VI/43/07 z dnia 14 marca 2007 r., przeznaczona jest pod tereny dróg publicznych, natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych. Z tego względu, zdaniem skarżących, działka nr 289/2 powinna być zwolniona z opodatkowania. Wskazać należy, że zgodnie z przytoczonym przepisem, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty już zajęte pod tereny dróg publicznych, a więc te, gdzie droga publiczna została faktycznie wybudowana. Od podatku nie podlegają natomiast zwolnieniu nieruchomości jedynie przeznaczone w aktualnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny dróg publicznych, które mogą powstać w przyszłości.

Odnośnie podnoszonych przez stronę w piśmie procesowym nieprawidłowości dotyczących postępowania egzekucyjnego, to kwestia prowadzonej egzekucji i ewentualne zarzuty z tym związane pozostają poza zakresem rozważań Sądu, jako wykraczające poza przedmiot niniejszego postępowania sądowego.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.