Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 447/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  88 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi A. z/s w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dwudziestu sześciu drzew oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]: 1) zezwolono Spółce Akcyjnej [...] na usunięcie 17 "zmurszałych, uschniętych, podeschniętych nierokujących dalszej żywotności drzew z samosiewu", w ramach przedsięwzięcia [...], rosnących w pasie technologicznym budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV + 2 x 110 kV [...], w zadrzewieniu na terenie działki nr [...], [...], w obrębie wsi K., w gminie C., uniemożliwiających budowę ww. linii elektroenergetycznej, bez naliczenia i pobrania opłaty "za zmiany wprowadzane w środowisku", 2) zezwolono Spółce na usunięcie 447 drzew "z samosiewu" oraz krzewów, wyszczególnionych w specyfikacji - załączniku do decyzji, w ramach przedsięwzięcia [...], rosnących w pasie technologicznym budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV + 2 x 110 kV [...], w zadrzewieniu na terenie działki nr [...], [...], w obrębie wsi K., w gminie C., uniemożliwiających budowę ww. linii elektroenergetycznej, za naliczeniem opłaty ustalonej w wysokości [...] zł, 3) nakazano uiszczenie opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna i poinformowano, że w razie nieterminowego uiszczenia opłaty pobiera się odsetki za zwłokę w wysokości odsetek pobieranych za nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych, 4) zobowiązano Spółkę do "uporządkowania terenu z gałęzi drzew i krzewów oraz do przekazania grubizny drewna pochodzącego z usunięcia drzew, określonych w punkcie 1 decyzji, do dyspozycji właścicielki działki nr [...], [...], w obrębie K.".

W dniu [...] stycznia 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wpłynęło odwołanie M. W. właścicielki nieruchomości, z której miały zostać usunięte drzewa i krzewy. Odwołująca się wniosła jednocześnie o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego we W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] wstrzymało natychmiastową wykonalność decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., wynikającą wprost z ustawy (tj. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012) i doręczyło je Spółce.

Pomimo tego, w dniu [...] marca 2011 r., doszło do usunięcia drzew i krzewów objętych ww. zezwoleniem. Z tego powodu Kolegium, decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] uchyliło pierwszoinstacyjne zezwolenie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (skargę Spółki na decyzję Kolegium Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wyrokiem z dnia 25 października 2011 r., II SA/Wr 398/11). Sprawa udzielenia Spółce zezwolenia została następnie ostatecznie umorzona, wydaną przez Wójta Gminy C. decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...].

W związku z usunięciem drzew, pismem z dnia [...] marca 2011 r. Wójt Gminy C. zawiadomił Spółkę o wszczęciu, z urzędu, nowego postępowania- w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia oraz o zamiarze przeprowadzenia w dniu [...] marca 2011 r. na terenie działki dowodu w sprawie wyrębu drzew. W dniu [...] marca 2011 r. pracownik organu pierwszej instancji przeprowadził oględziny, z których sporządził protokół, po czym decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] nałożono na Spółkę administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez zezwolenia, określonych w decyzji drzew i krzewów, w wysokości [...]zł.

Odwołanie od tej decyzji złożyła Spółka oraz M. W. Sprawę z odwołania M. W. Kolegium załatwiło negatywnie odrębną decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], a jej skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r., II SA/Wr 713/11. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2011 r., nakładająca karę pieniężną, została przez Kolegium uchylona, decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] wymierzył Spółce karę pieniężną za wycięcie bez wymaganego zezwolenia, w dniu [...] marca 2011 r., stu siedemdziesięciu pięciu drzew w wieku powyżej 10 lat, w tym: 165 olch czarnych, 3 dębów szypułkowych, 1 czeremchy zwyczajnej, 1 jesionu wyniosłego, 1 brzozy brodawkowatej, 1 lipy drobnolistnej, 1 wierzby kruchej, 2 topól euroamerykańskich, z terenu działki rolnej nr [...], [...], w obrębie wsi K., w gminie C., w wysokości [...] zł, wyliczonej zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji oraz nakazał wpłacenie wyliczonej kwoty na rachunek wskazany w decyzji i w terminie 14 od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Po rozpoznaniu odwołania Spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), uchyliło decyzję pierwszej instancji w całości i orzekając, co do istoty sprawy: 1) wymierzyło Spółce Akcyjnej [...] administracyjną karę pieniężną, za wycięcie bez wymaganego zezwolenia, w dniu [...] marca 2011 r., stu siedemdziesięciu drzew w wieku powyżej 10 lat, w tym: 165 olch czarnych, 3 dębów szypułkowych, 1 czeremchy zwyczajnej, 1 jesionu wyniosłego, z terenu działki rolnej nr [...], [...], w obrębie wsi K., w gminie C., w wysokości [...] zł (słownie: siedemset czternaście tysięcy dwieście osiemdziesiąt dwa złote); 2) umorzyło postępowanie pierwszej instancji w sprawie wymierzenia Spółce Akcyjnej [...] administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie bez wymaganego zezwolenia, w dniu [...] marca 2011 r., pięciu drzew: 1 brzozy brodawkowatej, 1 lipy drobnolistnej, 1 wierzby kruchej i 2 topól euroamerykańskich, z terenu działki rolnej nr [...], [...], w obrębie wsi K., w gminie C.

Kolegium opisało szczegółowo jak wyliczono karę pieniężną za wycięte drzewa bazując na danych zawartych w protokołach oględzin. Jednocześnie stwierdziło, że zamiast stawek opłaty obowiązujących w 2011 r. określonych w załączniku nr 2 do obwieszczenia z dnia 15 października 2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 (M. P. Nr 76, poz. 954), organ pierwszej instancji zastosował wadliwie nowe, wyższe stawki, obowiązujące w roku 2012 r. Kolegium zastosowało zaś stawki niższe, obowiązujące w roku 2011, tj. w dacie popełnienia deliktu.

Dalej Kolegium wskazało, że zgodnie z rozporządzeniem z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306), stawka jest dodatkowo różnicowana przez współczynniki różnicujące stawki, w zależności od obwodu pnia. Organ pierwszej instancji zastosował, w niektórych przypadkach, z rażącym naruszeniem prawa, wadliwe współczynniki różnicujące. Kolegium wskazało, że zastosowało prawidłowe współczynniki różnicujące, obowiązujące w dacie popełnienia deliktu.

Sposób wyliczenia kar za poszczególne drzewa Kolegium zaprezentowało w tabeli, w której kara za każde drzewo jest iloczynem: każdego cm obwodu pnia drzewa na wysokości 130 cm, stawki jednostkowej za 1 cm, współczynnika różnicującego oraz mnożnika (3). Przy czym przy obliczaniu kary za każde drzewo Kolegium zastosowało zasady zaokrąglenia liczb zgodnie z Polską normą PN-70/N- 02120 do dwóch miejsc po przecinku.

Następnie Kolegium podało, że wyliczona kara wynosi [...] zł i podlega zaokrągleniu do kwoty [...] zł.

Kolegium zauważyło, że różnica pomiędzy wyliczeniami Kolegium, a wyliczeniami organu pierwszej instancji jest znacząca. Wynika to przede wszystkim z zastosowania przez organ pierwszej instancji wadliwych, za niskich, współczynników różnicujących.

Wyjaśniając z kolei motywy umorzenia postępowania w części obejmującej następujące drzewa: lipę drobnolistną o średnicy pnia w pierśnicy 11 cm; wierzbę kruchą o średnicy pnia w pierśnicy 13,5 cm; brzozę brodawkowatą o średnicy pnia w pierśnicy 12 cm, dwie topole euroamerykańskie o średnicy pnia w pierśnicy 13 cm, Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie, pomimo trwającego 1,5 roku postępowania administracyjnego, nie ustalono przesłanek warunkujących nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia opisanej grupy drzew. Kolegium w decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] wyraźnie wskazało na konieczność wyjaśnienia i udowodnienia, że wiek drzew przekracza 10 lat. Uznało, ze organ jest, co prawda, zobowiązany do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 kpa), jednak obowiązek ten nie może służyć jako wytłumaczenie prowadzenia sprawy przez 1,5 roku i utrzymywania strony w stanie niepewności co do jej sytuacji prawnej. Byłoby to działanie wbrew zasadzie szybkości postępowania (art. 12 § 1 kpa). Jeśli zatem w toku trwającego 1,5 roku postępowania nie udowodniono, że usunięcie ww. drzew, było zdarzeniem polegającym na usunięciu drzew w wieku powyżej 10 lat, wymagającym uzyskania zezwolenia, uzasadniającego, według normy prawnej, nałożenie kary pieniężnej, to w tej części uchylonej decyzji Kolegium musiało umorzyć postępowanie pierwszej instancji, jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 kpa). Kolegium podkreśliło, że rozstrzygnięcie Kolegium w części umarzającej postępowanie nie jest orzeczeniem korzystającym z powagi rzeczy osądzonej. Jeśli zatem organ pierwszej instancji będzie w stanie wyjaśnić kwestie wieku ww. drzew, to będzie mógł wszcząć nowe postępowanie w sprawie nałożenia kary za ich usunięcie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyły [...] S.A. z siedzibą w K. Skarga obejmowała wyłącznie zaskarżenie pkt 1 decyzji i w tym zakresie zarzucono organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o przygotowaniu finałowego turnieju Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012.

W uzasadnieniu wskazano na szczególny charakter ustawy z dnia 7 września 2007r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, której uregulowania przewidują pewne odrębności w trybie postępowań administracyjnych przewidzianych dla przedsięwzięć Euro 2012. Istotnym elementem ustawy jest katalog przepisów zawierających konkretne ułatwienie i uproszczenie obowiązujących procedur w szczególności administracyjnych. Celem ustawy było wprowadzenie szczególnych narzędzi prawnych mających na celu przyśpieszenie realizacji inwestycji niezbędnych dla zrealizowania Euro 2012.

Skarżąca Spółka zakwestionowała legalność postanowienia SKO z dnia [...] lutego 2011 r. o wstrzymaniu natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej na wycinkę drzew twierdząc, że wstrzymanie wykonania decyzji wykonalnej z mocy prawa może nastąpić tylko i wyłącznie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Zdaniem Spółki przytoczona argumentacja oraz przyjęcie przez organ drugiej instancji, iż przedmiotowa inwestycja jest inwestycją Euro 2012, potwierdza jednoznacznie stanowisko komentatorów, iż akt administracyjny, niższej rangi, jakim jest postanowienie (niezaskarżalne), nie może uchylić przepisów wyższej rangi, jakim jest ustawa Euro 2012, a tym samym jak w przedmiotowej sprawie wstrzymać wykonanie przepisów ustawy. Z natury przytoczonej zasady wymierzenie kary pieniężnej z tytułu wycinki drzew bez zezwolenia mija się z celem jaki zakreślony jest w ustawie Euro 2012. Zdaniem skarżącej inwestor posiadał ustawowe zezwolenie na wycinkę drzew, zgodnie z ustawą i decyzją Wójta Gminy C.

W ocenie skarżącej Spółki w sprawie została też naruszona zasada zaufania do organów wynikająca z art. 8 jak również naruszony art. 7, 77, 80, 84 kpa, albowiem organy w oparciu o ten sam materiał dowodowy wymierzyły trzy różne wysokości kar pieniężnych, co jednoznacznie wskazuje, iż powinien być dopuszczony dowód z opinii biegłego z uwagi na brak wiadomości specjalnych. Sam organ drugiej instancji stwierdził, iż wymierzenie kary wymaga wiedzy specjalnej. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, organ naruszył przepisy art. 10 § 1 kpa, 40 § 2 kpa, art. 77 kpa, 136 kpa, 138 § 2 kpa i art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 78/13) zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie ze względu na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie zmierzające do zbadania konstytucyjności m.in. przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. podjęto zawieszone postępowanie w związku z wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 8 października 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 540/14, oddalił skargę na powyższą decyzję uznając, że podniesione w skardze zarzuty były niezasadne. W ocenie sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. została wydana w zgodzie z przepisami prawa tak procesowego, jak i materialnego. Dokonana przez Kolegium wykładnia przepisów prawa była prawidłowa i jako taka nie narusza prawa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji niezbicie również wynika, jakimi przesłankami kierował się organ wymierzając karę pieniężną za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

Sąd wskazał, że z treści skargi i akt administracyjnych wynika, iż niesporne między stronami jest, że Spółka dysponowała decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] grudnia 2010 r. o zezwoleniu na usunięcie określonych w niej drzew. Decyzja ta miała rygor natychmiastowej wykonalności wynikający z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz.U. z 2010 r. Nr 26, poz. 133 ze zm.; dalej: ustawa z 2007 r.). Na skutek wniesienia odwołania od decyzji wójta, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. wstrzymało natychmiastową wykonalność decyzji organu pierwszej instancji. W dniu [...] marca 2011 r. doszło jednak do wycinki drzew objętych zezwoleniem.

Sąd zwrócił uwagę, że problemem prawnym, który należy rozstrzygnąć jest to czy należy wymierzyć karę pieniężną za usunięcie drzew objętych zezwoleniem wójta, jeśli zezwolenie to miało rygor natychmiastowej wykonalności wynikający z art. 34 ust. 1 ustawy z 2007 r., a rygor ten został wstrzymany postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Innymi słowy, ocenić należało, czy usunięcie drzew w realiach niniejszej sprawy nastąpiło bez wymaganego zezwolenia.

W pierwszej kolejności Sąd podkreślił, że na mocy art. 170 p.p.s.a. jest związany prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 października 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 398/11) w sprawie ze skargi Spółki na wspomnianą już decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]. Wyrok ten zapadł w postępowaniu, którego przedmiotem była ocena legalności decyzji Kolegium w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew, ale również kwestionowanego przez Spółkę postanowienia o wstrzymaniu wykonania zezwolenia. W uzasadnieniu cytowanego wyroku Sąd wprawdzie nie odniósł się bezpośrednio do oceny postanowienia o wstrzymaniu natychmiastowego wykonania zezwolenia na usunięcie drzew, jednak przyjął, że "wyjaśnienie nowych okoliczności, które zaistniały po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i po wstrzymaniu wykonania wydanej przez ten organ decyzji - w brzmieniu przepisu art. 138 § 2 kpa obowiązującym do dnia 11 kwietnia 2011 r. - skutkować musiały przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 kpa".

Uwzględniając treść uzasadnienia cytowanego wyroku, zdaniem Sądu, pamiętać należy, że ocena legalności postanowienia o wstrzymaniu natychmiastowego wykonania zezwolenia na usunięcie drzew nie mieści się w granicach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Niemniej istnienie w obrocie prawnym tego postanowienia w chwili dokonywania przez Spółkę usunięcia drzew (tj. [...] marca 2011 r.) stanowi niewątpliwy i niesporny między stronami element stanu faktycznego ustalonego niewadliwie przez Kolegium w zaskarżonej decyzji. Rolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest wyłącznie kontrola legalności zastosowania przepisów prawa procesowego i materialnego w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem było wymierzenie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

W myśl art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.; dalej: u.o.p.) wójt (burmistrz, prezydent miasta) wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.o.p. administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6. Jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50% (ust. 2). Jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10% (ust. 3). Jeżeli ustalenie wielkości powierzchni zniszczonych lub usuniętych bez zezwolenia krzewów nie jest możliwe, z powodu usunięcia gałęzi i korzeni, wielkość tę przyjmuje się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego (ust. 4).

W tym kontekście normatywnym, Sąd uznał, że nie ulega wątpliwości, iż postępowanie administracyjne mające na celu wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej odbywać się winno z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania wynikających z przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Zezwolenie wójta, którym dysponowała skarżąca Spółka w rozpoznawanej sprawie zostało wydane w związku z realizacją przedsięwzięć Euro 2012, a zatem podlegało natychmiastowemu wykonaniu (art. 34 ust. 1 ustawy z 2007 r.). Pamiętać należy, że natychmiastowe wykonanie decyzji nieostatecznej (pierwszoinstancyjnej) stanowi swoisty wyłom od niekwestionowanej zasady, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (art. 130 § 1 i § 2 kpa). Zasada ta jednak nie obowiązuje w przypadkach, gdy: 1) decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 kpa) albo 2) decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (art. 130 § 3 kpa).

W świetle powyższego Sąd zauważył, że wniesienie odwołania od decyzji Wójta Gminy C. o zezwoleniu na wycinkę drzew w niniejszej sprawie nie było równoznaczne ze wstrzymaniem wykonalności tej decyzji. Zastosowanie w tym przypadku znalazł bowiem art. 130 § 3 pkt 2 kpa w związku z art. 34 ust. 1 ustawy z 2007 r. Zgodnie jednak z art. 135 kpa organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji. Ten właśnie przepis był podstawą wydania przez SKO we W. postanowienia z dnia [...] lutego 2011 r.

Nie dokonując oceny legalności omawianego postanowienia - albowiem nie było to przedmiotem postępowania - Sąd wziął jednak pod uwagę, że jak wskazuje się w literaturze prawniczej, możliwość wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji dotyczy zarówno przypadku, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108), jak i sytuacji, gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Dopuszczając możliwość wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji, przepis art. 135 nie różnicuje podstaw takiego jej wykonania (akt administracyjny, ustawa). Przesłanką wstrzymania jest natomiast wyłącznie uzasadniony przypadek, nie zaś stwierdzenie braku podstaw prawnych natychmiastowego wykonania decyzji (tak: G. Łaszczyca, Postanowienie organu odwoławczego w kwestii wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji (art. 135 kpa), [w:] tegoż, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, LEX/el. 2012). Podobne stanowisko sformułowano w komentarzu R. Kędziory do kpa: "Źródłem obowiązku natychmiastowego wykonania decyzji może być albo rygor natychmiastowej wykonalności, nadany decyzji na podstawie przesłanek art. 108 kpa, albo też szczególny przepis ustawy (zob. art. 130 § 3 kpa). Wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji na podstawie art. 135 kpa może odnosić się do obydwu tych sytuacji (zob. R. Kędziora, komentarz do art. 135 kpa, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, teza 1).

Wobec tego Sąd uznał za prawidłowo i należycie ustalone przez Kolegium, że w dniu usunięcia drzew pozostawało w obrocie prawnym postanowienie Kolegium wstrzymujące natychmiastowe wykonanie zezwolenia na usunięcie drzew. Tym bardziej, że stosownie do art. 110 w związku z art. 126 kpa Kolegium było związane wydanym przez siebie postanowieniem, co w realiach niniejszej sprawy oznacza, że zobligowane było wziąć je pod uwagę przy ocenie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy.

Sąd stwierdził, że "usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia", o którym mowa art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p., oznacza również usunięcie drzew po doręczeniu stronie postanowienia o wstrzymaniu natychmiastowego wykonania zezwolenia (art. 135 kpa). Jest tak również, gdy organ odwoławczy wstrzymał natychmiastowe wykonanie decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew, które podlegało natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 34 ust. 1 ustawy z 2007 r. Za takim kierunkiem wykładni przemawiają - zdaniem Sądu - względy celowościowe i systemowe. Poprzestanie na wykładni językowej zwrotu "bez wymaganego zezwolenia" oznaczałoby, że ustawodawca jest nieracjonalny i zakresem art. 88 u.o.p. chciał objąć tylko sytuacje, w których dochodzi do usunięcia drzew w ogóle bez zezwolenia. Tymczasem względy ochrony przyrody (cel ustawy o ochronie przyrody) i systematyka przepisów ustawy (objęcie opłatami korzystania z przyrody polegającego na usuwaniu drzew) nakazują przyjąć, że zwrot "bez wymaganego zezwolenia" obejmuje też przypadek zaistniały w rozpoznawanej sprawie.

Sąd uznał że w omawianej sprawie zachodziły przesłanki do wymierzenia skarżącej Spółce administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Zdaniem sądu rozpoznającego skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w sposób właściwy ustaliło i oceniło okoliczności faktyczne sprawy, czym zadośćuczyniono zasadzie wyrażonej w art. 7 i art. 12 w związku z art. 77 kpa. W ocenie Sądu zasadnie Kolegium przyjęło, że w sprawie doszło do usunięcia drzew należących do rodzimych gatunków, a więc ustalenie ich wieku i określenie obwodów pni nie wymagało wiadomości specjalnych, czyli powołania biegłego. Przeprowadzone przez Kolegium wyliczenia Sąd ocenił jako wiarygodne i mogące stanowić podstawę do wymierzenia kary w rozpoznawanej sprawie. Prawidłowo też w pkt 2 decyzji Kolegium zastosowano art. 105 § 1 kpa.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Nie doszło również do naruszenia prawa materialnego stanowiącego postawę zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), a z akt sprawy nie wynika również, aby w postępowaniu doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Nadto Sąd stwierdził, że nie zachodzą przesłanki, które dawałyby sądowi możliwość stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Odnosząc się jeszcze do przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego Sąd wyjaśnił, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r. (sygn. akt SK 6/12, opubl. ZU OTK 2014/7A/68) w pkt I orzekł, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej 'Polskiej. W pkt II orzeczono, że przepisy wymienione w części I tracą moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Sentencja wyroku została ogłoszona w Dz.U. z dnia 14 lipca 2014 r. (poz. 926).

Zdaniem Sądu, z powyższego wynikało, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p. w chwili rozpoznawania skargi nadal obowiązują. Jak wynika z uzasadnienia wyroku TK, Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów ustawy o ochronie przyrody o 18 miesięcy, ponieważ usunięcie z systemu prawa wskazanych w sentencji wyroku przepisów z chwilą ogłoszenia orzeczenia Trybunału skutkowałoby powstaniem luki prawnej. Taki stan rzeczy byłby wysoce niepożądany z uwagi na konieczność zapewniania ochrony przyrody. Wyznaczając termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów Trybunał wziął również pod uwagę, że aktualnie toczą się prace legislacyjne zmierzające do zmian zasad wymierzania kar administracyjnych za usunięcie, bez wymaganego zezwolenia, drzew lub krzewów, a odpowiedni projekt znajduje się obecnie na etapie uzgodnień międzyresortowych.

Sąd uznał, że treść cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wskazuje na to, że dopóki art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p. nie utracą mocy, winny być nadal stosowane. Dlatego też Sąd dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji w kontekście tych właśnie przepisów.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono zaskarżonemu wyrokowi:

1 naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody Dz. U z 2009r., Nr 151, poz. 1220 ze zm. pomimo tego , że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 1 lipca 2014r. (sygn.akt SIC 6/12, opubl. ZU OTIC 2014/7A/68) orzekł, że przepisy powyższe są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

2 naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o przygotowaniu finałowego turnieju Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 poprzez przyjęcie, iż można wstrzymać wykonanie decyzji wydanej w tym trybie, przez co organ administracji mógłby wstrzymać realizację turnieju Euro 2012, albowiem w tym szczególnym przypadku nie ma zastosowania art. 135 kodeksu postępowania administracyjnego.

Powołując się na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2016 r. (sygn. akt II OSK 219/15) uchylił zaskarżony wyrok oraz uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2012 r. Nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił m.in., że orzekając w sprawie uznał, iż przyjęta przez Sąd pierwszej instancji wykładnia wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest wadliwa. W ocenie Sądu kasacyjnego odroczenie utraty mocy obowiązującej wskazanych wyżej przepisów nie uzasadnia ich dalszego stosowania. Przepisy te bowiem utraciły domniemanie konstytucyjności już z chwilą wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach, w których wymierzona została kara administracyjna na podstawie niekonstytucyjnych przepisów nie można uznać, że istniała podstawa prawna do nałożenia na obywatela obowiązku uiszczenia tej kary, a odroczenie utraty mocy obowiązującej na podstawie art. 190 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie powoduje, że decyzja o wymierzeniu kary administracyjnej na wycięcie lub zniszczenie drzew bez zezwolenia, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającym podstawy prawne nałożenia tej kary za niekonstytucyjne ma umocowanie w obowiązującym porządku prawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też w uzasadnieniu, że skutkiem orzeczenia o niekonstytucyjności aktu normatywnego jest zmiana stanu prawnego, a akt którego orzeczenie dotyczy nie spełnia standardów konstytucyjnych.

Zwrócił też uwagę na niecelowość stosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją ze względu na zasadę ekonomii procesowej, postrzeganą poprzez procedurę wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponadto – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że intencją Trybunału było utrzymanie funkcji prewencyjnej i odstraszającej w przypadku podmiotów dopuszczających się usuwania drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Trybunał Konstytucyjny odłożył moment wyeliminowania kontrolowanych w sprawie przepisów z obrotu prawnego z uwagi na konieczność objęcia dalszą ochroną drzew lub krzewów przed zagrożeniem niekontrolowanego ich wycinania. Jak wskazywał w uzasadnieniu analizowanego wyroku Trybunał, "brak obowiązku uzyskania uprzedniego zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z nieruchomości albo ograniczenie się tylko do obowiązku, bez zagrożenia karą jego naruszenia, sprawiłoby zapewne, że właściciele (posiadacze) działek, kierując się tylko własnymi, często wyłącznie materialnymi interesami, mogliby niszczyć nawet bardzo wartościowy pod względem przyrodniczym i krajobrazowym drzewostan". Z tych też przyczyn, wyznaczony osiemnastomiesięczny termin do wprowadzenia stosownych zmian ustawowych należało uznać za adresowany przede wszystkim do ustawodawcy w celu wprowadzenia stosownych zmian.

Procesową konsekwencją opisanego powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego była powinność ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odwołania Spółki Akcyjnej [...], z siedzibą w K., od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2012 r. ([...]), wymierzającej Spółce Akcyjnej [...], administracyjną karę pieniężną za wycięcie bez wymaganego zezwolenia, w dniu [...] marca 2011 r., stu siedemdziesięciu pięciu drzew w wieku powyżej 10 lat, w tym: 165 olch czarnych, 3 dębów szypułkowych, 1 czeremchy zwyczajnej, 1 jesiona wyniosłego, 1 brzozy brodawkowatej, 1 lipy drobnolistnej, 1 wierzby kruchej, 2 topól euroamerykańskich, z terenu działki rolnej nr [...], [...], w obrębie wsi K., w gminie C., w wysokości [...] zł, wyliczonej zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji oraz nakazującej wpłacenie wyliczonej kwoty na rachunek wskazany w decyzji w terminie 14 od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] wydaną na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.)

- art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134, z późn. zm.),

uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając, co do istoty sprawy:

1) wymierzyło Spółce Akcyjnej [...], z siedzibą w K., administracyjną karę pieniężną, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia, w dniu [...] marca 2011 r., dwudziestu sześciu drzew, w tym: 24 olch czarnych, 1 czeremchy zwyczajnej, 1 jesiona wyniosłego, z terenu działki rolnej nr [...], [...], w obrębie wsi K., w gminie C., w wysokości [...] zł (słownie złotych: [...] i 00/100);

2) umorzyło postępowanie pierwszej instancji w sprawie wymierzenia Spółce Akcyjnej [...], z siedzibą w K., administracyjnej kary pieniężnej, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia, w dniu [...] marca 2011 r., pozostałych 151 szt. drzew z terenu działki rolnej nr [...], [...], w obrębie wsi K., w gminie C.

W wyczerpującym, sporządzonym w sposób profesjonalny i ze szczególną starannością uzasadnieniu tej decyzji Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, uwzględniając w tym wszystkie podjęte w sprawie przez organy właściwe instancyjnie i sądy obu instancji, czynności orzecznicze, a następnie wskazało na treść przepisów art. 170 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.).

Ponadto Kolegium podało, że odwołująca się Spółka była posiadaczem nieruchomości z której usunięto drzewa na podstawie decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2010 r. (Nr [...]) ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], nr [...] (łączna powierzchnia działek – [...] ha) i nr [...] (powierzchnia [...] ha) [...], obręb K., stanowiących własność M. W., poprzez zezwolenie Spółce Akcyjnej [...] na przeprowadzenie przez te nieruchomości odcinka linii elektroenergetycznej w ramach zadania inwestycyjnego: "Budowa linii 400+2x 110 kV [...] wraz z rozbudową stacji 400/110 kV [...] o pole liniowe 400 kV" w pasie technologicznym ograniczonej zabudowy o szerokości 70 m, którego łączna powierzchnia na wszystkich działkach wynosi [...] ha według proporcji określonych w decyzji.

W związku z realizacją inwestycji liniowej, decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] grudnia 2010 r., udzielono Spółce zezwolenia na usunięcie drzew w ramach przedsięwzięcia EURO 2012, rosnących w pasie technologicznym budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV + 2 x 110 kV [...], w zadrzewieniu na terenie działki nr [...], [...], w obrębie wsi K., w gminie C., uniemożliwiających budowę ww. linii elektroenergetycznej. Zgodnie z zasadą art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r. Nr 26, poz. 133, z późn. zm.) decyzja ta podlegała natychmiastowemu wykonaniu.

Od decyzji tej odwołanie wniosła M. W., a w toku postępowania odwoławczego, w dniu [...] lutego 2011 r., pełnomocnikowi Spółki doręczono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2011 r. ([...]), wstrzymujące natychmiastową wykonalność decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., wynikającą wprost z ustawy.

W dniu [...] marca 2011 r. Spółka usunęła drzewa, a okoliczność ta została potwierdzona w protokole z oględzin nieruchomości przeprowadzonych z udziałem pełnomocnika Spółki.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło, że od czasu usunięcia drzew przepisy ustawy o ochronie przyrody w zakresie mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie były kilkukrotnie zmieniane, ale w każdym stanie prawnym usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia było deliktem administracyjnym, zagrożonym karą pieniężną.

W ocenie Kolegium dla przedmiotowej sprawy istotne zmiany zostały wprowadzone: ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045) oraz ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. poz. 2249). Ustawą zmieniającą z dnia 25 czerwca 2015 r. został wprowadzony nowy przepis zawierający zwolnienia przedmiotowe z obowiązku uzyskania zezwolenia (por. art. 83f ustawy), zaś ustawa zmieniająca z dnia 16 grudnia 2016 r. nadała mu nowe brzmienie. Wynika z niego m. in., że "przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew, których obwód pnia na wysokości 130 cm nie przekracza: a) 100 cm - w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, b) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew" (por. art. 83f ust. 1 pkt 3 ustawy). Dotychczasowy, podstawowy wyjątek od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa - tj. kryterium wieku drzew do lat 10, zostało zastąpione nowym kryterium - obwód pnia w pierśnicy.

Ponadto ustawa zmieniająca z dnia 16 grudnia 2016 r. w przepisach przejściowych, w art. 4 ust. 2 stwierdza, że: "Do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, byłaby względniejsza." (podkr. Kolegium). Datą wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia 2016 r. był dzień 1 stycznia 2017 r. (por. jej art. 5). Cytowany powyżej przepis przejściowy ma w sprawie Spółki zastosowanie, albowiem w wyniku uchylenia ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...] października 2012 r., wyrokiem NSA z dnia 4 listopada 2016 r. (II OSK 219/15), jej sprawa uzyskała walor sprawy wszczętej i niezakończonej "decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy". W konsekwencji, skoro postępowanie w sprawie Spółki, jest postępowaniem wszczętym, a niezakończonym decyzją ostateczną przed dniem 1 stycznia 2017 r., to stosuje się nowe prawo.

Kolegium wskazało następnie, że usunięte przez Spółkę drzewa były drzewami z gatunków: olcha czarna, dąb szypułkowy, czeremcha zwyczajna i jesion wyniosły. Zdecydowana większość drzew usuniętych przez Spółkę miała obwód mniejszy niż 50 cm. Ich usunięcie nie wymaga obecnie zezwolenia, zatem i ich usunięcie bez zezwolenia nie jest obecnie deliktem administracyjnym, co obligowało do umorzenia postępowania w sprawie wymiaru kary za ich usunięcie. Kolegium dalszym rozważaniom poddało usunięcie bez zezwolenia tylko tych drzew, których obwód w pierśnicy przekraczał ustawowe kryterium obwodu pnia w pierśnicy i stwierdziło, że cytowany powyżej art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia 2016 r. wymusza na Kolegium wyliczenie i porównanie kary wymierzonej na podstawie przepisów nowych, z karą wymierzoną na podstawie przepisów dotychczasowych. Zastosowanie powinny znaleźć bowiem te przepisy, na podstawie których wyliczona kara "byłaby względniejsza".

Zgodnie z art. 89 ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2017 r., administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1 (ust. 1). Jeżeli ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10% (ust. 4).

Kontynuując argumentację w tym zakresie Kolegium przedstawiło w szczegółowy sposób metodykę wyliczenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, wskazując uwzględnione w tej czynności dane faktyczne, uwarunkowania prawne oraz czynniki kształtujące kwotę kary. Elementy te zostały również przedstawione w czytelny tabelaryczny sposób.

Kolegium rozważyło również, czy zachodziły podstawy do obniżenia kary przy zastosowaniu przepisów art. 86 ust. 6 i 7 ustawy o ochronie przyrody, z których wynika w przypadku usunięcia drzewa lub krzewu obumarłego albo nierokującego szansy na przeżycie, złomu lub wykrotu, wysokość administracyjnej kary pieniężnej obniża się o 50%, a w przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej.

Analizując okoliczności faktyczne istniejące w rozpoznawanej sprawie w tak określonych warunkach prawnych Kolegium uznało, że cztery drzewa (jeden jesion wyniosły i cztery olchy czarne) spełniają kryteria uprawniające do obniżenia administracyjnej kary pieniężnej za ich usunięcie o 50%.

W konkluzji Kolegium stwierdziło, że wyliczona na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 1 stycznia 2017 r. kara pieniężna za usunięcie bez zezwolenia przedmiotowych drzew wynosi łącznie, po zaokrągleniu – stosownie do przepisów art. 63 ordynacji podatkowej – [...] zł (słownie: [...] złotych), natomiast kara ustalona na podstawie przepisów nowych" byłaby kilkukrotnie wyższa.

Dla wskazania różnicy kwotowej Kolegium przedstawiło wyliczenie kary pieniężnej w obu wariantach za usunięcie jesiona wyniosłego o obwodzie w pierścienicy wynoszącym [...] cm, której kwota ustalona według nowych przepisów wyniosłaby [...] zł, a według przepisów dotychczasowych [...] zł.

Ponadto Kolegium w toku podjętych w rozpatrywanej sprawie czynności uznało za konieczne rozważenie, czy w sprawie tej nie nastąpiło przedawnienie.

Zdaniem Kolegium potrzeba takiej analizy wynikała z faktu, że usunięcia drzew dokonano w marcu 2011 r. Przepis art 89 ust. 10 ustawy stanowi zaś, że: "Nie wszczyna się postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli od końca roku, w którym usunięto lub zniszczono drzewo lub krzew albo uszkodzono drzewo, upłynęło 5 lat".

Kolegium wskazało w tym zakresie, że ustawa o ochronie przyrody nie określa zasad obliczania terminu przedawnienia. Sposobu tego w uznaniu Kolegium należy poszukiwać w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 poz. 201), ponieważ, administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez zezwolenia, nakładaną przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), należy kwalifikować jako niepodatkową należność dochód budżetu gminy w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, z późn. zm.), w zw. z art. 402 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U, z 2017 poz. 519). Nie jest bowiem należnością podatkową, ale wynika ze stosunku publicznoprawnego, jaki kreuje decyzja administracyjną ją nakładająca. Choć przepisy ustawy o finansach publicznych nie regulują kwestii obliczania terminów przedawnienia niepodatkowych należności, to na zasadzie odesłania z jej art. 67 ("Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.)."], stosuje się do nich odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Ordynacja podatkowa w art. 70 ust. 6 pkt 2 stanowi zaś, że: .Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem: wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania", a dalej w art. 70 ust. 6 pkt 2, że: "Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności".

W takim kontekście Kolegium wyjaśniło, że usunięcia drzew dokonano w marcu 2011 r. Postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej zakończyła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2012 r. ([...]), uchylająca decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2012 r. ([...]) w całości i orzekająca, co do istoty sprawy. Decyzja Kolegium została zaskarżona przez Spółkę, skargą wniesioną do Kolegium w dniu [...] grudnia 2012 r. Skarga ta została nadana pocztą do WSA we Wrocławiu wraz z odpowiedzią w dniu [...] stycznia 2013 r. Trwające od tego momentu postępowanie sądowe zakończyło się wyrokiem NSA z dnia 4 listopada 2016 r. (II OSK 219/15). Odpis tego wyroku, ze stwierdzeniem jego prawomocności, wpłynął do Kolegium w dniu [...] grudnia 2016 r. Okresu pomiędzy styczniem 2013 r., a grudniem 2016 r., w którym toczyło się postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wlicza się do okresu przedawnienia w rozpatrywanej sprawie.

Zdaniem Kolegium z zestawienia wskazanych wcześniej dat wynika, że z pięcioletniego terminu przedawnienie upłynęło "nieco ponad dwa lata", zatem rozpatrywana sprawa nie uległa przedawnieniu.

Prawidłowość opisanej powyżej decyzji w części stanowiącej jej pkt 1, w którym organ odwoławczy orzekł o wymierzeniu Spółce Akcyjnej [...] z siedzibą w K. Administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, zakwestionowała [...] S.A. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze działający imieniem skarżącej Spółki pełnomocnik zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2017 r. (Nr [...]) w jej zaskarżonej części naruszenie przepisu art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 34 ust. 1 ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz.U. z 2010 r. Nr 26, poz. 133) oraz art. 89 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. z 2016 r. poz. 2134) i wniósł o uchylenie w części zaskarżonej decyzji tj. pkt 1 oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja stanowiąca rozwinięcie zarzutów sformułowanych w jej petitum.

Pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał w niej m.in., że w jego ocenie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. o wstrzymaniu natychmiastowej wykonalności decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] grudnia 2010 r. zezwalającej na wycinkę drzew jest aktem bezprawnym. Zdaniem pełnomocnika wstrzymanie wykonania decyzji wykonalnej z mocy prawa może nastąpić tylko i wyłącznie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki stwierdził ponadto, że organ drugiej instancji wydając ponownie decyzję, winien dokonać dogłębnej analizy całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym również czy były podstawy do wszczęcia postępowania o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Zdaniem skarżącej nie doszło do usunięcia drzew bez zezwolenia, albowiem Spółka dysponowała decyzją Wójta Gminy C. wyrażającą zgodę na usunięcie drzew, zaś nie mogła być ona wstrzymana, z uwagi na to, że miały zastosowanie przepisy ustawy lex specialis.

Pełnomocnik skarżącej Spółki zwrócił też uwagę, że w przedmiotowej sprawie, jak stwierdziło Kolegium, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych ustaw (Dz.U. poz. 1045), a w konsekwencji znajdują zastosowanie przepisy art. 88 i 89 ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu nadanym przez art. 29 pkt 11 w/w ustawy. W myśl przepisu art. 89 ust. 10 uop nie wszczyna się postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeśli od końca roku, w którym usunięto lub zniszczono drzewo lub krzew upłynęło 5 lat. Przepis ten nie odsyła do stosowania innych przepisów ustaw w zakresie obliczania terminów przedawnienia, a zatem Kolegium w sposób nieuprawniony i bezpodstawnie przyjęło, iż do obliczania terminów stosuje się inne przepisy tj. ordynacji podatkowej czy też ustawy o finansach publicznych. Brzmienie art. 89 ust. 10 uop w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości wskazuje termin przedawnienia tj. od końca roku, w którym usunięto drzewa, upłynęło 5 lat. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 sierpnia 2015r., sygn. akt IV S.A./Po 351/15.

Zdaniem pełnomocnika stwierdzić należy, że skoro do usunięcia drzew doszło w marcu 2011r., to zgodnie z art. 89 ust. 10 uop, nastąpiło przedawnienie, a zatem postępowanie winno być umorzone.

W zakończeniu uzasadnienia pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił, że ustawa o ochronie przyrody nie określała zasad przedawnienia do daty wejścia w życie przepisu art. 89 ust. 10, a zatem organ drugiej instancji mógł ewentualnie zastosować przepisy ordynacji podatkowej przed wejściem w życie tego przepisu.

W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu [...] czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi, uznając zarzuty w niej zawarte za nietrafne. Dodatkowo Kolegium zwróciło uwagę, że kwestionowane w uzasadnieniu skargi postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r. orzekające o wstrzymaniu wykonania decyzji Wójta Gminy C. zezwalającej Spółce na usunięcie drzew zostało ocenione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 października 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 540/14) jako w pełni usprawiedliwione.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 5 września 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że popiera skargę w całości i podtrzymuje wnioski w niej zawarte, natomiast pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawi procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto poprzedzając wyjaśnienie motywów wyroku Sąd uznał za celowe wskazać, że stosownie do treści skargi oceną Sądu objęte było wyłącznie orzeczenie zawarte w pkt 1 zaskarżonej decyzji odwoławczej o wymierzeniu skarżącej Spółce administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie w dniu [...] marca 2011 r. dwudziestu sześciu drzew bez wymaganego zezwolenia.

Poza zakresem dokonywanej przez Sąd oceny pozostało orzeczenie stanowiące pkt 2 tej decyzji, którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. umorzyło postępowanie pierwszej instancji w sprawie wymierzenia skarżącej Spółce administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie w dniu [...] marca 2011 r. stu pięćdziesięciu jeden drzew bez wymaganego zezwolenia.

Zdaniem Sądu organy właściwe instancyjnie były uprawnione do prowadzenia postępowania zmierzającego do wymierzenia Spółce Akcyjnej [...] z siedzibą w K. administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie w dniu [...] marca 2011 r. z terenu działki rolnej nr [...], [...], w obrębie wsi K., gmina C. drzew bez wymaganego zezwolenia, a zarzut bezprawności postanowienia wstrzymującego natychmiastową wykonalność decyzji zezwalającej Spółce na usunięcie drzew i legalnego działania Spółki nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela stanowisko przyjęte w odniesieniu do tej kwestii przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygnaturze II SA/Wr 540/14, którego nie zakwestionował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2016 r. (sygn. akt II OSK 219/15). Należy bowiem zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym powyżej wyroku wydanym po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wydanego w tej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 października 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 540/14) nie zalecił – mimo uchylenia zaskarżonego wyroku i uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. poprzednio wydanej w tej sprawie – umorzenia postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości wynikającej z działania Spółki na podstawie prawidłowego zezwolenia na usunięcie drzew, ale stwierdził, że w ówczesnym (w dacie orzekania przez Sąd) stanie prawnym ukształtowanym ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o Samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw, obowiązującej od dnia 28 sierpnia 2015 r. sprawa może być bez przeszkód rozpoznana przez organ administracji i możliwe będzie wydanie decyzji na podstawie przepisów, co do których działa domniemanie zgodności z Konstytucją, w tym znowelizowanego wskazaną powyżej ustawą przepisu art. 88 ustawy o ochronie przyrody.

Nie odwołał się też w swojej argumentacji do przepisu art. 89 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednocześnie za zbyteczne odnoszenie się w wyroku do zarzutu skargi kasacyjnej błędnej interpretacji przepisu art. 34 ust. 1 powoływanej wcześniej ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 oraz naruszenia art. 135 kodeksu postępowania administracyjnego.

W uznaniu Sądu w składzie obecnie orzekającym w sprawie prawidłowy jest prezentowany w literaturze prawniczej pogląd wskazujący na dopuszczalność wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 135 kpa zarówno w sytuacji, gdy natychmiastowa wykonalność wynika z klauzuli nadanej w warunkach art. 108 kpa, jak i wówczas, gdy wynika ona z mocy ustawy (np. B. Adamiak, J. Borkowski – KPA, Komentarz, Warszawa 2006; R. Kędziora, KPA, Komentarz, Warszawa 2014; M. Jaśkowska, A. Wróbel, KPA, Komentarz, Warszawa 2012). Komentatorzy ustawy akcentują też to, że ustawodawca nadając organowi odwoławczemu uprawnienie do wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji uzależnił możliwość korzystania z niego od zaistnienia przesłanki określonej jako "uzasadniony przypadek", a nie od trybu w jakim decyzji administracyjna uzyskała walor natychmiastowej wykonalności.

Ponadto – zdaniem Sądu – wyłączenie możliwości wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji wynikającego wprost z ustawy podważałoby rację bytu instytucji tymczasowej ochrony i powodowałoby jej ułomność.

Z tych względów i wobec usunięcia przez skarżącą Spółkę drzew po doręczeniu jej pełnomocnikowi postanowienia wydanego w trybie art. 135 kpa, orzekającego o wstrzymaniu natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej Spółce na usunięcie drzew należy zaaprobować ocenę organów orzekających w postępowaniu co do nielegalnego działania Spółki i obowiązku wymierzenia jej administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

Dodatkowo należy też wskazać, że zgodnie z art. 86 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa. Ta dyrektywa ustawodawcy konstytucyjnego realizowana jest w ustawach szczególnych, w tym m.in. w powoływanej wcześniej ustawie o ochronie przyrody, której przepisy stanowiły podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. orzekając o wymierzeniu skarżącej Spółce kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia w dniu [...] marca 2011 r. dwudziestu sześciu drzew, w tym: dwudziestu czterech olch czarnych, jednego jesiona wyniosłego i jednej czeremchy zwyczajnej z terenu działki rolnej nr [...], [...], w obrębie wsi K., w gminie C., w wysokości [...] zł prawidłowo uznało – korzystając z przepisu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. zmieniającej ustawę o ochronie przyrody, która weszła w życie dnia 1 stycznia 2017 r. – że kara pieniężna z tytułu przedmiotowego deliktu wyliczona na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 1 stycznia 2017 r. będzie – stosownie do wskazania ustawodawcy – względniejsza.

Sąd akceptuje przedstawiony szczegółowo przez Kolegium w uzasadnieniu decyzji wskazanej w skardze sposób ustalenia kwotowego wymiaru kary, uznając za zbędne powtarzanie w tym miejscu uzasadnienia opisu zastosowanej przez Kolegium metodyki tego wyliczenia i rozważań organu.

Istotne jest, że Kolegium zastosowało się bezwzględnie do dyspozycji ustawodawcy, zgodnie z którą karę pieniężną ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa (por. art. 89 ust. 1 ustawy). Natomiast opłatę za usunięcie drzewa ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm oraz współczynników różnicujących stawki w zależności od lokalizacji drzewa (por. art. 85 ust. 1 ustawy). Kara za każde drzewo jest zatem iloczynem: stawki zależnej od obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm, współczynnika różnicującego (0,4) oraz mnożnika (2). Przy obliczaniu kary za każde drzewo Kolegium zastosowało zasady zaokrąglenia liczb zgodnie z Polską normą PN-70/N-02120 zaokrąglenia liczb do dwóch miejsc po przecinku.

Kolegium zanalizowało również w okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie możliwość obniżenia wysokości kary pieniężnej o 50% oraz możliwość uwzględnienia stanu wyższej konieczności wyłączającego bezprawność usunięcia drzewa bez zezwolenia, nie znajdując podstaw dla zastosowania w sprawie takiej kwalifikacji.

Ponadto przykładowe wyliczenie kwoty kary pieniężnej na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2017 r. przy uwzględnieniu w sposób prawidłowy wszystkich czynników kształtujących wymiar kwotowy kary potwierdza zasadność stwierdzenia Kolegium, że podstawę prawną dla wymierzenia skarżącej Spółce przedmiotowej kary pieniężnej powinny stanowić przepisy obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2017 r., a orzeczona przy ich zastosowaniu kara będzie spełniać warunek względniejszej dla sprawcy deliktu.

Sąd bezwzględnie akceptuje również stanowisko organu odwoławczego przyjęte w odniesieniu do możliwości zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 89 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody, wcześniej powoływanej.

Nie podzielając wprawdzie argumentów powołanych przez Kolegium w tym zakresie, Sąd uznał zasadność stwierdzenia, że postępowanie w sprawie wymierzenia skarżącej Spółce administracyjnej kary pieniężnej z tytułu przedmiotowego deliktu nie podlegało umorzeniu w trybie wskazanego powyżej przepisu.

Zdaniem Sądu sformułowane przez Kolegium motywy oceny dotyczącej przedawnienia, wyprowadzone z powołanych przepisów ustawy o finansach publicznych i ustawy – Ordynacja podatkowa mogłyby mieć zastosowanie w odniesieniu do administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej decyzją dysponująca walorem ostateczności, ale nie uiszczonej.

Sąd rozważając kwestię ewentualnego przedawnienia w kontekście art. 89 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody uznał, że należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 4 ust. 2 powoływanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (in. limine), zgodnie z którym do postępowań w sprawach o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody (tzn. w sprawach wymierzania kary pieniężnej za uszkodzenie, zniszczenie drzewa lub krzewu oraz za usunięcie drzewa lub krzewu bez zezwolenia), wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (tj. przed dniem 1 stycznia 2017 r.) stosuje się przepisy nowe.

Ustawodawca posłużył się określeniem "przepisy nowe", które raczej nie funkcjonuje w technice prawodawczej, nie korzystając z tradycyjnie stosowanego przez legislatora przy redagowaniu przepisów intertemporalnych sformułowania "w brzmieniu nadanym niniejsza ustawą", czyli ustawą zmieniającą. Przyjmując zwyczajowo racjonalność ustawodawcy należy uznać, że jego intencją było postanowienie, że w przypadkach, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach stosuje się przepisy nie istniejące w tekście ustawy o ochronie przyrody przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej i dopiero tą ustawą przyjęte, bo takie przepisy spełniają kryterium "nowości", wskazane w powołanym przepisie art. 4 ust. 2.

Zastrzeżenie uprawniające do stosowania przepisów dotychczasowych tzn. obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2017 r. ograniczone zostało do sytuacji, kiedy kara wymierzania na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu dotychczasowym byłaby względniejsza. Dotyczy ono zatem wyłącznie przypadku określenia wymiaru kary w sposób uwzględniający dyspozycję ustawodawcy ale nie uprawnia do stosowania w sprawach, których przedmiotem jest wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 88-89 ustawy o ochronie przyrody w ogóle przepisów, które są względniejsze dla sprawcy deliktu.

Istotne jest przy tym, że przewidziana w art. 89 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody możliwość umorzenia postępowania nie jest przepisem nowym w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody i ustawy o lasach. Została wprowadzona przepisem art. 29 pkt 11 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw.

W przepisie art. 53 ust. 3 tej ustawy zmieniającej ustawodawca postanowił jednocześnie, że do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody (wcześniej opisanych) w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 ustawy zmienionej w art. 29 (tj. ustawy o ochronie przyrody stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (tzn. ustawy zmieniającą z dnia 25 czerwca 2015 r.) byłaby względniejsza. Ograniczenia dla stosowania przepisów dotychczasowych, czyli obowiązujących do dnia 27 sierpnia 2015 r. przyjmuje takie samo kryterium, jak ustawa zmieniająca z dnia 16 grudnia 2016 r. dla przepisów "nowych" tj. względniejszej dla sprawcy kary pieniężnej.

W ocenie Sądu uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2016 r. (sygn. akt II OSK 219/15) wydanej w tej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2012 r. (Nr [...]) orzekającej o wymierzeniu skarżącej Spółce administracyjnej kary pieniężnej na usunięcie drzew bez zezwolenia, spowodowało, że sprawę należy traktować jako wszczętą, ale niezakończoną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. zmieniającej ustawę o ochronie przyrody decyzją ostateczną.

Konsekwencją takiej sytuacji jest powinność stosowania w sprawie – zgodnie z treścią powołanego wcześniej art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw – przepisów obowiązujących do dnia 27 sierpnia 2015 r., które nie przewidywały możliwości umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej przy uwzględnieniu zastrzeżenia, wcześniej opisanego.

Niezależnie od tego – zdaniem Sądu – względy praworządności i ładu konstytucyjnego, postrzegane m.in. poprzez treść art. 74, art. 86 i art. 167 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nakazują uznać, że przepis art. 89 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu nadanym przepisem art. 29 pkt 11 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw, uprawniający do odstąpienia od wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i umorzenia postępowania wszczętego w sprawie o takim przedmiocie, jeżeli od końca roku, w którym usunięto lub zniszczono drzewo lub krzew albo uszkodzono drzewo, upłynęło 5 lat, ma zastosowania do postępowań wszczętych i deliktów ujawnionych nie wcześniej niż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. zmieniającej ustawę o ochronie przyrody tj. w dniu 28 sierpnia 2015 r.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. orzekając w pkt 1 decyzji wskazanej w skardze i w tej części zaskarżonej, prawidłowo zastosowało przepisy prawa materialnego, nie naruszając przy tym przepisów prawa procesowego i stosownie do przepisu art. 151 powołanej we wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.