Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 111/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 4, art. 11 ust. 2,  art. 106 ust. 5,
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2021 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej usługi opiekuńcze I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] września 2020 r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], zmienionej decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego F. K. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi F.K. (skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (organ odwoławczy) z dnia

(...) listopada 2020 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta (organ I instancji) z dnia (...) września 2020 r. nr (...) o uchyleniu decyzji własnej o przyznaniu usług opiekuńczych.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia (...) marca 2020 r. nr (...) organ I instancji przyznał skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych wykonywanych w miejscu zamieszkania przez opiekunkę MGOPS począwszy od dnia 3 marca 2020 r. w ilości 9 godzin tygodniowo, ustalił odpłatność za usługi w wysokości 10 % kosztu usługi wynoszącej: 13,00 zł za 1 godzinę usług, tj. 1,30 zł za 1 godzinę usług, oraz ustalił, że pozostałą część kosztów usług ponosi gmina.

Decyzją z dnia (...) czerwca 2020 r. nr (...) organ I instancji zmienił od dnia 1 czerwca 2020 r. decyzję własną z dnia [...] marca 2020 r. nr (...) w ten sposób, że ustalił odpłatność za usługi opiekuńcze począwszy od dnia 1 czerwca 2020 r. w wysokości 15 % kosztu usługi wynoszącej: 13,00 zł za 1 godzinę usług, tj. 1,95 zł za 1 godzinę usług.

Decyzją z dnia (...) września 2020 r. nr (...) organ I instancji działając na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 11, art. 36 ust. 2 lit. l, art. 50, art. 104, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (u.p.s.), art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 28 marca 2018 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad przyznawania o odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat oraz trybu ich pobierania - uchylił decyzję własną z dnia (...) marca 2020 r. nr (...) oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 8 września 2020 r. podczas wykonywania obowiązków przez opiekunkę domową w miejscu zamieszkania skarżącego, siostra skarżącego zarzuciła opiekunce, że ta nieprawidłowo wykonuje swoje obowiązki, wtrąca się w nieswoje sprawy, po czym opiekunka została wyproszona z domu. Sam świadczeniobiorca nie zareagował w żaden sposób na zaistniałą sytuację. Następnie w dniu 18 września 2020 r. podczas rozmowy telefonicznej opiekunka domowa została poinformowana aby nie przyjeżdżała celem realizowania usług opiekuńczych, gdyż w dniu 24 sierpnia 2020 r. został złożony pisemny wniosek o zmianę opiekunki domowej. W odpowiedzi na ww. pismo skarżący został poinformowany, że na obecną chwilę MGOPS nie ma możliwości zamiany opiekunek z przyczyn personalnych.

Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 u.p.s., osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Zdaniem organu, jeśli strona po przyznaniu jej usług opiekuńczych nie korzysta z nich, to trudno mówić o jej współdziałaniu z organami pomocy. Brak współdziałania może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia i wstrzymywania świadczeń pieniężnych.

Organ I instancji przypomniał, że podstawową zasadą pomocy społecznej jest subsydiamość i pomocniczość. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Oznacza to, że w pierwszej kolejności osoba ma sama przezwyciężyć trudności.

Organ I instancji wskazał, że być może skarżący tak właśnie postąpił, tj. przezwyciężył swoją trudną sytuację życiową i dlatego odmawia korzystania z przyznanej pomocy tj. usług opiekuńczych, co powoduje bezcelowość przyznanej pomocy.

W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ I instancji uznał za zasadne uchylenie decyzji z dnia (...) marca 2020 r. nr (...) od dnia 1 października 2020 r. Z uwagi na interes społeczny decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 2 oraz art. 4 u.p.s., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący nie współdziałał w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej oraz utrudniał współpracę w realizowaniu usług opiekuńczych przez MGOPS

2) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie uchylenia przyznanych usług opiekuńczych uprawnionemu, sytuacji życiowej uprawnionego do usług opiekuńczych, postępowania dowodowego w zakresie przyczyn złożenia wniosku przez skarżącego o zmianę opiekunki domowej, a także prawidłowości wykonywania pomocy w postaci usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez przydzielonego pracownika;

3) art. 9 oraz art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie złożenia wyjaśnień przez skarżącego, co do złożonego przez niego wniosku o zmianę opiekunki domowej oraz prawidłowość wykonywania obowiązków przez pracownika E.S. w miejscu zamieszkania skarżącego.

Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy decyzją z dnia (...) listopada 2020 r. nr (...) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s., decyzję administracyjną zmienia się łub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej łub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.s. osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby łub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.

Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (art. 50 ust. 3 u.p.s.). Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania (art. 50 ust. 6 u.p.s.).

Zgodnie zaś z art. 102 u.p.s. świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Pomoc społeczna może być udzielana z urzędu.

Organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji podał, że w dniu 18 września 2020 r. podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej ze skarżącym, opiekunka domowa E.S. została poinformowana, aby nie przyjeżdżała celem realizowania usług opiekuńczych, gdyż w dniu 24 sierpnia 2020 r. został złożony wniosek o zmianę opiekunki domowej. W odpowiedzi skarżący został poinformowany o braku możliwości zmiany opiekunek z przyczyn personalnych.

W ocenie organu odwoławczego powyższe - w sytuacji braku możliwości udzielenia usług skutkowało koniecznością uchylenia decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych. Organ odwoławczy stwierdził, że zastosowana podstawa prawna decyzji organu I instancji oraz jej sentencja są prawidłowe. Z treści złożonego odwołania wynika, że skarżący przebywa obecnie w Zakładzie Opieki Zdrowotnej "[...]" i nie zachodzi konieczność udzielenia opieki w miejscu zamieszkania. Tym samym decyzja organu I instancji nr (...) z dnia 3 marca 2020 r. przyznająca usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania skarżącego podlega uchyleniu ze względu na zmianę stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy za bezcelowe uznał wyjaśnianie kwestii zasadności wniosku strony o zmianę opiekunki, która jest bezprzedmiotowa w sytuacji zmiany stanu faktycznego sprawy i rezygnacji strony z wnioskowanej pomocy.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie:

1) art. 2 oraz art. 4 w zw. z art. 11 ust. 2 u.p.s., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący nie współdziałał w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej oraz utrudniał współpracę w realizowaniu usług opiekuńczych przez MGOPS

2) art. 106 ust. 5 w zw. z art. 50 ust. 1 u.p.s., przez rażąco błędną wykładnię, poprzez automatyczne przyjęcie przesłanek określonych w tym przepisie bez ustalenia czy faktycznie nastąpiła zmiana sytuacji życiowej uprawnego oraz czy zmiana sytuacji życiowej nastąpiła w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji;

3) art. 107 § 1 pkt 6, oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i prawnego, przedstawienie oceny prawnej niespójnej w zakresie własnych rozważań, schematyzm uzasadnienia, które to sprowadza się do ogólników;

4) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie: podstaw uchylenia przyznanych usług opiekuńczych uprawnionemu, sytuacji życiowej uprawnionego do usług opiekuńczych w dniu wydawania decyzji, postępowania dowodowego w zakresie przyczyn złożenia wniosku przez skarżącego o zmianę opiekunki, a także prawidłowości wykonywania pomocy w postaci usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez przydzielonego pracownika;

5) art. 9 oraz 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie złożenia zeznań przez skarżącego oraz jego siostrę K.W. co do złożonego przez uprawnionego wniosku o zmianę opiekunki oraz prawidłowość wykonywania obowiązków przez pracownika E. S. w miejscu zamieszkania skarżącego.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ odwoławczy wydał decyzję na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., bez przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz bez wiedzy odnośnie faktycznej sytuacji życiowej uprawnionego do pomocy. Organ odwoławczy nie dokonał ponadto ustaleń co do daty umieszczenia skarżącego w Zakładzie Opieki Zdrowotnej "[...]" W dniu wydawania decyzji przez organ I instancji skarżący przebywał bowiem jeszcze w miejscu swojego zamieszkania i potrzebował jako osoba samotna opieki. Takich ustaleń nie dokonał również organ I instancji, wydając decyzję o uchyleniu świadczenia z powody braku współpracy uprawnionego do opieki społecznej, powołując się jedynie na notatki osoby, która sprawowała opiekę nad uprawnionym i nie przeprowadzając w zakresie podstaw wydania decyzji żadnego postępowania dowodowego.

Zdaniem skarżącego organy administracji wydały decyzje bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wniosku skarżącego o zmianę opiekunki wykonującej czynności opiekuńcze. Organy nie dokonały wysłuchania strony co do złożonego wniosku i przyczyn prośby o zmianę opiekunki. Brak jest w aktach sprawy materiału dowodowego ustalającego jakość oraz prawidłowości wykonywania opieki udzielonej skarżącemu, a mimo to z urzędu podjęto decyzję o uchyleniu opieki z winy skarżącego. Skarżący wskazał, że prośba o zmianę przydzielonej opiekunki, spowodowana była nieprawidłowościami w wykonywaniu powierzonych jej zadań, jak również czasu wykonywania opieki, a mimo to podjęto decyzję o uchyleniu decyzji przyznającej usługi opiekuńcze i winą za zaistniały stan obarczono bezpodstawnie skarżącego. Tymczasem przydzielona opiekunka nie wykonywała wszystkich obowiązków objętych zakresem pomocy. W szczególności opiekunka nie utrzymywała porządku w mieszkaniu, nie dokonywała zmiany pościeli, prześcielenia łóżka, prania bielizny oraz pościeli, a zatem niezgodnie z zakresem obowiązków, który stanowił załącznik nr 1 do decyzji z dnia [....] marca 2020 r.

Skarżący podał, że opiekunka rozpoczęła pracę 6 marca 2020 r. i wykonywała swoje obowiązki z przerwami. Opiekunka świadczyła opiekę w dniu 7 kwietnia 2020 r. a następnie pojawiła się w dniu 18 kwietnia 2020 r. Z informacji uzyskanej w MGOPS wynikało, że brak świadczenia usług opiekuńczych spowodowany był zarażeniem koronowirusem przez skarżącego. Takie informacje nie były jednak potwierdzone, skarżący podkreślił, że nie był zarażony, a opiekunka pomimo tego z niewiadomych przyczyn podjęła decyzję o zaprzestaniu świadczenia pomocy od 7 do 18 kwietnia 2020 r. W tym czasie opiekunka nie udzieliła żadnej pomocy choremu, pozostawiając go samego. Do skarżącego przyjechała wówczas siostra, która wezwała pogotowie i pomagała mu przez cały ten okres. Zdaniem skarżącego opiekunka posiadała informacje o stanie zdrowia osoby, którą się opiekowała, wiedziała również, że skarżący nie miał kontaktu z innymi osobami, zatem nie miał się od kogo zarazić. Dodatkowo opiekunka w czasie swojego urlopu również nie świadczyła pomocy, nie zapewniła również zastępstwa. Takie działanie było w ocenie skarżącego niedopuszczalne i powodowało zagrożenie dla życia i zdrowia osoby, której przydzielono pomoc. Odnośnie zakresu czynności, siostra skarżącego prosiła wielokrotnie o to, aby opiekunka przyniosła zakres czynności, żeby mogła zweryfikować prawidłowość udzielanej pomocy, gdyż skarżący wielokrotnie skarżył się na udzielaną pomoc. Dodatkowo od lipca 2020 r. usługi opiekuńcze świadczone były w krótszym wymiarze niż to wskazano w decyzji z dnia [...] marca 2020 r.

Skarżący stwierdził, że bezzasadne są twierdzenia organu odwoławczego, że brak było podstaw do wyjaśniana kwestii zasadności wniosku strony o zmianę opiekunki, w przypadku kiedy podstawą decyzji uchylającej świadczenia opiekuńcze jest powoływanie się na brak współpracy uprawnionego. Na podstawie powołanego przez organ art. 106 ust. 5 u.p.s., zmiana lub uchylenie decyzji, może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w tym przepisie. W ocenie skarżącego organy administracji nie mogły ustalić stanu faktycznego bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, co do zmian w sytuacji życiowej uprawnionego. Skutek prawny zmiany lub uchylenia decyzji o przyznaniu omawianego świadczenia musi uwzględniać przede wszystkim czas, w którym nastąpiła omawiana zmiana sytuacji osobistej, skoro świadczenie to może być realizowane tylko wtedy, gdy dana osoba spełnia ustawowe wymagania do jego uzyskania. W dniu wydawania decyzji przez organy administracji występowały przesłanki do objęcia skarżącego opieką społeczną. Zatem przed wydaniem decyzji należało przeprowadzić postępowanie dowodowe oraz wyjaśniające, między innymi wysłuchać osobę, której pomoc była udzielona, oraz w dalszej kolejności siostrę skarżącego, która to udzielała pomocy bratu, gdy opiekunka nie świadczyła pomocy pomimo obowiązku.

Dodatkowo zdaniem skarżącego bezpodstawne jest przyjęcie, że to z winy uprawnionego doszło do uchylenia przyznanej opieki. Jeżeli MGOPS nie mógł dokonać zmiany osoby udzielającej pomocy, to był zobowiązany do uwzględnienia tego w uzasadnieniu wydanej decyzji, a nie przyjmować bezpodstawnie, że to uprawniony nie współdziałał, bez wskazania konkretnych dowodów na taki stan.

Skarżący podkreślił, że obowiązek właściwego zbadania sprawy i sporządzenia uzasadnienia decyzji wiąże się z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organ do dołożenia szczególnej staranności przy uzasadnianiu swoich rozstrzygnięć. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy wydaniu decyzji. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, że organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Skarżący zwrócił uwagę, że po wydaniu decyzji przez organ I instancji, został objęty opieką w całodobowym Zakładzie Opieki Zdrowotnej "[...]", jednak nie zgadza się z rozstrzygnięciem i podstawą, aby to z jego winy uchylono pomoc społeczną. Zawarte w decyzji rozstrzygnięcie w chwili obecnej, co prawda odpowiada prawu, ale podstawy i uzasadnienie decyzji swoją treścią naruszają prawo. Wskazane stanowisko organu oraz powody wskazanego w decyzjach uchylenia pomocy uprawnionemu, jest niezgodne z stanem faktycznym, tym bardziej, że motywy rozstrzygnięcia mogą mieć wpływ na dalszy tok postępowania i sytuację prawną strony.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga została uwzględniona na podstawie przesłanek, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu, nie będąc związany granicami skargi, w tym podniesionymi w niej zarzutami (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zasadnicze znaczenie w sprawie – niezależnie od wadliwości zastosowania kompetencji przewidzianej w art. 106 ust. 5 u.p.s. – ma niedostrzeżona przez organy (w tym przede wszystkim organ odwoławczy) okoliczność bezprzedmiotowości ostatecznej decyzji o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych wykonywanych w miejscu zamieszkania. Uchylona przez kontrolowane organy decyzja ostateczna z dnia 3 marca 2020 r., zmieniona decyzją z dnia [....] czerwca 2020 r., stała się w toku postępowania bezprzedmiotowa, albowiem skarżący opuścił miejsce zamieszkania i trwale zaprzestał korzystać z przyznanych mu usług opiekuńczych (w związku z przeniesieniem do Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]"). Tym samym weryfikowana decyzja o przyznaniu usług opiekuńczych nie mogła być dalej wykonywana z racji odpadnięcia jej zasadniczego elementu skonkretyzowanego w decyzji stosunku administracyjnoprawnego w postaci pobytu beneficjenta świadczenia w miejscu zamieszkania. Okoliczność ta świadczy nie tylko o bezprzedmiotowości samej decyzji, lecz także bezprzedmiotowości postępowania zmierzającego do jej uchylenia w trybie art. 106 ust. 5 u.p.s., skoro skonkretyzowany w decyzji stosunek administracyjnoprawny został pozbawiony istotnego elementu (przebywanie przez skarżącego w miejscu zamieszkania określonym w decyzji). Ponadto już w toku wszczętego przez organ pierwszej instancji postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. organ ten powinien był stwierdzić, że skoro skarżący nie wyraża zgody na dalsze świadczenie usług opiekuńczych w miejscu jego zamieszkania przez dotychczasową opiekunkę, to również ta okoliczność wyczerpuje przesłankę bezprzedmiotowości decyzji ze względu na brak woli beneficjenta świadczenia co do jego dalszego udzielania w miejscu zamieszkania.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że co najmniej w toku postępowania odwoławczego (w związku z przekazaną przez pełnomocnika skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji informacji, że skarżący nie przebywa już w dotychczasowym miejscu zamieszkania wskazanym w decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych jako miejsce jej wykonywania) zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości decyzji, o której mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., a zatem uwzględniając interes społeczny lub interes strony w stwierdzeniu wygaśnięcia ostatecznej decyzji z dnia 3 marca 2020 r., zmienionej decyzją z dnia 5 czerwca 2020 r., organ odwoławczy powinien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji z dnia 25 września 2020 r. o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie w całości i umorzyć w tym zakresie postępowanie wszczęte na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. (art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.), a następnie przekazać akta organowi pierwszej instancji celem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 3 marca 2020 r., zmienionej decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r.

Powyższe wady prawne kontrolowanych decyzji nie wyczerpują jednak wszystkich naruszeń prawa stwierdzonych przez Sąd. Nawet gdyby stanowisko organów co do możliwości prowadzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. pomimo zaistnienia przyczyny bezprzedmiotowości weryfikowanej decyzji było prawidłowe, to i tak sposób prowadzenia postępowania w trybie powyższego przepisu oraz wykonanie wynikającej z niego kompetencji były wadliwe. Powołana w uzasadnieniu organu pierwszej podstawa prawna uchylenia decyzji przyznającej usługi opiekuńcze była niepełna i przez to błędna. Organ pierwszej instancji wskazał jedynie przepis art. 4 jako uzupełniający względem art. 106 ust. 5 u.p.s., co oczywiście było działaniem rażąco wadliwym. Dopiero organ odwoławczy uzupełnił powyższą podstawę, wskazując przepis art. 11 ust. 2 u.p.s., do którego odwołuje się podstawa z art. 106 ust. 5 u.p.s. W istocie ostateczna decyzja może zostać uchylona, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11 ust. 2 u.p.s., a więc m.in. brak współdziałania danej osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym. Niestety powyższe uzupełnienie organu odwoławczego należy uznać za niewystarczające z przyczyn procesowych. W toku postępowania nie wykazano za pomocą wiarygodnych dowodów, że skarżący rzeczywiście w sposób nieuzasadniony odmówił przyjęcia dalszych usług opiekuńczych w miejscu swojego zamieszkania. Zawarte w aktach sprawy notatki służbowe pracownika socjalnego z dnia 8 września 2020 r. oraz z dnia 18 września 2020 r. nie są wiarygodnymi dowodami stwierdzenia określonych okoliczności, przede wszystkim z tego względu, że zostały sporządzone jednostronnie przez pracownika, którego zachowań dotyczyły zastrzeżenia skarżącego jako beneficjenta pomocy. Nie było zatem weryfikacji prawdziwości tych twierdzeń. Również samo pismo skarżącego z dnia 24 sierpnia 2020 r. nie wskazuje powodów żądania zmiany pracownika socjalnego. Analiza kart pracy ww. pracownika socjalnego wskazuje natomiast, że pracownik ten co najmniej w miesiącach kwietniu i sierpniu 2020 r. nie wykonał prawidłowo treści decyzji z dnia 3 marca 2020 r. Decyzja ta stanowi w punkcie pierwszym, że usługi opiekuńcze powinny być świadczone w wymiarze 9 godzin tygodniowo. Tymczasem w miesiącu sierpniu 2020 r. usługi te były świadczone w wymiarze jedynie 18 godzin (tylko w dniach 4,7,14 i 18 sierpnia 2020 r.). Oznacza to, że zastrzeżenia skarżącego co najmniej na tle zakresu wykonywania treści decyzji z dnia 3 marca 2020 r. wydają się uzasadnione. Ostateczne ustalenia w tym zakresie wymagałyby jednak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym przeprowadzenia rozprawy administracyjnej lub także wywiadu środowiskowego (art. 107 ust. 1 u.p.s.).

Mając na względzie powyższe przesłanki i argumenty, Sąd stwierdzając wyżej opisane naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miały bezpośredni wpływ na treść kontrolowanych rozstrzygnięć, orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu decyzji organów drugiej i pierwszej instancji (punkt pierwszy wyroku) oraz – wobec stwierdzenia, że postępowanie w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania było bezprzedmiotowe w momencie orzekania przez organ odwoławczy w związku z odpadnięciem zasadniczego elementu skonkretyzowanego stosunku administracyjnoprawnego (przebywania skarżącego w dotychczasowym miejscu zamieszkania) – umorzył jednocześnie to postępowanie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. (punkt drugi wyroku).

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a w punkcie trzecim wyroku orzeczono natomiast o obowiązku skarżonego organu w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego (obejmujących koszty zastępstwa procesowego) na rzecz strony skarżącej.