Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 793/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-23 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 179, 191
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej H. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 793/17 wydanego w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 793/17, 2. oddala skargę, 3. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz H. Z. kwotę 597 złotych (pięćset dziewięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] (Wojewoda) decyzją z [...] października 1991 roku stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 roku przez przedsiębiorstwo państwowe [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...] obręb [...], oznaczonego jako działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynku mieszkalnego znajdującego się na tymże gruncie.

Podstawą prawną decyzji Wojewody był art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami o wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 79, poz. 464 ze zm., dalej : "ustawa z dnia 29 września 1990 roku").

Działka [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...] przy czym zgodnie z wykazem zmian gruntowych, działka [...] odpowiada obecnie działce [...].

Pismami doręczonymi Ministrowi Infrastruktury 7 września 2009 roku, H. Z., E. R., U. K., H. R., I. G., M. Ć., R. J., W. O., B. J., S. B., J. G., G. S. i S. F. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody w części dotyczącej działki [...] wskazując, że działka ta zabudowana została kompleksem garaży.

Decyzją z [...] lipca 2015 roku Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził, że decyzja Wojewody w części dotyczącej działki nr [...], powstałej z podziału działki nr [...] a obecnie oznaczonej jako działka nr [...] wydana została z naruszeniem prawa.

Po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy złożonych przez E. R., U. K., H. R., M. Ć., R. J., W. O., B. J., K. A. (następczynię prawną S. B.), J. G., G. S., S. F. i Prezydenta [...] (Prezydent), Minister Infrastruktury i Budownictwa (Minister) decyzją z [...] marca 2017 roku uchylił decyzję z [...] lipca 2015 roku w całości i stwierdził, że decyzja Wojewody w części dotyczącej działki nr [...] wydana została z naruszeniem prawa.

Organu drugiej instancji ustalił, że decyzja z [...] lipca 2015 roku skierowana została do zmarłego w dniu [...] października 2009 roku S. B., co skutkowało koniecznością jej uchylenia.

Minister uznał, że decyzja Wojewody w części dotyczącej działki nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa to jest art. 200 ust. 4 w związku z art. 211 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 roku, poz. 2147, dalej " ustawa o gospodarce nieruchomościami").

Podstawą faktyczną takiego stanowiska było ustalenie, że na przedmiotowej działce znajduje się 13 boksów garażowych, wybudowanych przez osoby fizyczne, przy czym w 2000 roku wpłynęło 13 wniosków dotyczących nabycia przedmiotowych garaży w trybie art. 211 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Roszczenia użytkowników boksów garażowych zostały uznane przez Prezydenta. Prezydent złożył również do akt sprawy prawomocne wyroki Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 2013 roku, I C [...], z [...] czerwca 2014 roku I C [...] oraz z [...] czerwca 2014 roku I C [...] na mocy których Skarb Państwa-Prezydent miasta [...] został zobowiązany do złożenia, zgodnie z żądaniem powodów, oświadczenia woli o ustanowieniu na ich rzecz własności garaży wybudowanych na działce nr [...] z własnością których związany jest udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości.

Wobec powyższego, Minister uznał, że decyzja Wojewody zawiera wadę o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Organ uznał jednocześnie, że w sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne o których mowa w art. 158 § 2 k.p.a. W akta sprawy znajduje się kopia umowy o przeniesienie własności przedsiębiorstwa i ustanowienie hipoteki z [...] sierpnia 2000 roku, z której wynika, że [...] SA nabyły od Skarbu Państwa mienie zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego o nazwie [...] w [...], stanowiące przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55 1 k.c. Zakresem umowy objęte było m.in. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] (obecna działka [...]) wraz z własnością budynków i urządzeń, usytuowanych na gruncie, co potwierdza również treść księgi wieczystej nr [...].

W ocenie organu, obrót prawem, którego dotyczyła decyzja musi być rozważany jako nieodwracalny skutek decyzji. Przyjąć bowiem można, że ocena nieodwracalnych skutków prawnych powinna koncentrować się na całokształcie okoliczności sprawy, z uwzględnieniem, czy decyzja stanowiła jeden z elementów ciągu zdarzeń prowadzących do dokonania czynności, która kształtuje inny stan prawny przedmiotu decyzji. Jeżeli decyzja stanowiła warunek (podstawę, przyczynę) dokonania czynności cywilnoprawnej, zmieniającej stan prawny nieruchomości objętej kontrolą w trybie nieważnościowym, to decyzja ta – w razie rażącego naruszenia prawa – wywołała nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.

Organ przywołał również stanowisko wyrażone w wyroku tutejszego sądu z 4 lutego 2011 roku, I SA/Wa 1096/10, w którym wskazano, że pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych obejmuje przypadki, gdy po wydaniu decyzji administracyjnej wystąpią takie zdarzenia prawne, których skutków organ administracji nie może znieść lub cofnąć w postępowaniu administracyjnym, które dotyczy weryfikacji tejże decyzji. W sprawach z zakresu obrotu nieruchomościami taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy nabywca prawa rzeczowego legitymujący się decyzją administracyjną potwierdzającą to nabycie przenosi swe prawo rzeczowe za odpłatnością na rzecz osoby trzeciej w formie cywilnoprawnej umowy. Wówczas organ administracji prowadzący postępowanie nadzorcze nie może w ramach swych kompetencji stwierdzić nieważności kwestionowanej decyzji administracyjnej, bowiem nie może sam unieważnić umowy cywilnoprawnej zawartej po wydaniu decyzji uwłaszczającej.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem H. Z. (Skarżący) wniósł do tutejszego sądu skargę zarzucając decyzji Ministra :

I. rażące naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a to:

1. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez:

- jego niezastosowanie i błędną interpretację,

- dowolne uznanie, iż decyzja została wyda z naruszeniem prawa jednak nie było to rażące naruszenie prawa pozwalające i obligujące organ do stwierdzenie nieważności decyzji w zakresie działki nr [...],

2. art. 156 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że:

- decyzja z dnia [...] października 1991 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne,

- przepis ten pozwala na stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa w miejsce stwierdzenia jej nieważności w sytuacji gdy przepis art. 156 § 2 k.p.a. nie znajduje zastosowania w przypadku art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. (wniosek a contrario z art. 156 § 2 k.p.a.)

a przez to błędne uznanie, iż decyzja została jedynie wydana z naruszeniem prawa w miejsce stwierdzenia jej nieważności,

3. art. 158 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie i stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa podczas gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa i winny znajdować zastosowanie przepisy art. 156 k.p.a.,

4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów znajdujących się we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w tym w zakresie przepisów związanych z prywatyzacją przedsiębiorstw państwowych, nieodwracalnością skutków związanych z decyzją z 1991 r., rażącym naruszeniem prawa przy wydawaniu decyzji z 1991 r.,

a przez te naruszenia nierozpoznanie istoty sprawy,

5. art. 10 k.p.a. poprzez brak umożliwienie wypowiedzenia się stronie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji tak przez organ I jak i II instancji,

6. art. 9 i 32 k.p.a. poprzez brak udzielania stronie informacji o możliwości zapoznawania się z aktami sprawy, zgłaszania wniosków dowodowych, ustanowienia pełnomocnika, czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wypowiadania się co do każdego dowodu,

7. art. 35 § 3 k.p.a. poprzez niezałatwienie spraw w terminach ustawowych przy braku zawiadomienia strony o którym mowa w art. 36 k.p.a.,

8. art. 73 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o prawnie do zapoznawania się z aktami sprawy,

9. art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w toku postępowania, w tym wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy,

II. błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, iż :

- nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji,

- decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne,

Skarżący na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 roku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 marca 2018 roku, sygn. akt I SA/Wa 793/17 oddalił skargę.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając mu :

1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa.

2. naruszenie prawa materialnego to jest art. 156 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że decyzja Wojewody z [...] października 1991 roku wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z [...] października 1991 roku w części dotyczącej działki [...].

W toku postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej sąd ustalił, że [...] października 2017 roku zmarła jedna z uczestniczek postępowania, S. F. (odpis zupełny aktu zgonu z [...] lipca 2018 roku, karta 202 akt sądowych). Do akt postępowania złożony został również akt poświadczenia dziedziczenia, z którego wynika, że jej następcy prawni to M. F. i A. F. (karta 226 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie treścią art. 179a p.p.s.a. jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka nieważności postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 29 marca 2018 roku, sygn. akt I SA/Wa 793/17, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że uczestniczka postępowania, S. F., zmarła [...] października 2017 roku a więc prawie 5 miesięcy przed rozprawą, która odbyła się 21 marca 2018 roku. W rozprawie nie brali zatem udziału jej spadkobiercy to jest M. F. i A. F. przez co zostali pozbawieni możności obrony swych praw. Pozbawienie stron postępowania sądowoadministracyjnego możności obrony ich praw obligowało Sąd do uchylenia, w ramach tzw. autokontroli, wyroku WSA w Warszawie z 29 marca 2018 roku, sygn. akt I SA/Wa 793/17 i przystąpienie do ponownego rozpatrzenia sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę Sąd uznał, że wniesiona skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew stanowisku skarżącego, możliwe jest zastosowanie art. 158 § 2 k.p.a. do decyzji rażąco naruszających prawo, o ile wywołały one nieodwracalne skutku prawne.

Sąd wyjaśnia, że zawarte w paragrafie 2 art. 156 sformułowanie : "Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne" winno być odczytywane jako ograniczenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji dotkniętej określonymi wadami z uwagi na upływ czasu. Ograniczenie to dotyczy wyłącznie decyzji dotkniętych wadami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a. W odniesieniu do decyzji dotkniętych tymi wadami upływ czasu prowadzi do ich sanowania, a w konsekwencji organ administracji uznając, że badana decyzja dotknięta jest jedną z tych wad ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Jednak przesłanka wywołania nieodwracalnych skutków prawnych ma zastosowanie do wszystkich wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

W konsekwencji, stwierdzenie zaistnienie nieodwracalnych skutków prawych oznacza, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji bez względu na rodzaj wady, jaką jest ona dotknięta. Innymi słowy, powstanie nieodwracalnych skutków prawnych wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji i to zarówno dotkniętej wadami o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a. jak i wadami o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 6 k.p.a.

Rozwiązanie to wynika z przyjęcia przez ustawodawcę, że decyzja dotknięta wadą nieważności wywiera jednak określone skutki prawne. Jeżeli organ administracji nie dysponuje środkami prawnymi pozwalającymi na odwrócenie skutków prawnych wywołanych przez decyzję (np. jeżeli po wydaniu decyzji doszło do rozporządzenia nieruchomością objętą daną decyzją na rzecz podmiotu trzeciego), wówczas decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym organ zaś ogranicza się wyłącznie do stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.

Następnie wskazać należy, że wbrew stanowisku Skarżącego, Minister wprost wskazał, że decyzja Wojewody rażąco narusza prawa. Nie można więc stawiać mu zarzutu, że nie wyjaśnił "dlaczego nie uznał aby została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa i dlaczego w decyzji z 1991 r. nie można się doszukać cech rażącego naruszenia prawa". Na stronie 5 uzasadnienia decyzji z [...] marca 2017 roku organ wprost wskazał, że decyzja Wojewody w części dotyczącej działki nr [...] zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż rażąco narusza prawo.

Zatem zarzuty objęte punktem I. 1, I. 2 tiret 2 i I. 3 oraz II tiret 1 petitum skargi sąd uznaje za niezasadne.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania objęte punktami od I. 5 do 8 petitum skargi pomimo iż częściowo zasadne, nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd administracyjny może uchylić decyzję jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem nawet ustalenie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, o ile naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy nie uzasadnia uchylenia decyzji.

Ustosunkowując się do powyższych zarzutów sąd wskazuje, że organ pismem z 2 grudnia 2016 roku powiadomił strony postępowania, w tym Skarżącego, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

Skarżący stawiając zarzuty objęte punktem I. 5, 6 i 8 petitum skargi nie wyjaśnił na czym polegało uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, zgłaszania wniosków dowodowych, ustanowienia pełnomocnika czy też wypowiedzenia się co do każdego dowodu. Nie wskazał również, jaki miało to wpływ na wynik sprawy. Nawet na etapie postępowania przed sądem administracyjnym skarżący nie wskazał, jakie konkretnie dowody czy też jakie konkretnie nowe wnioski lub twierdzenia mógłby podnieść gdyby został przez organy poinformowany o przysługujących mu uprawnieniach.

Zarzut objęty punktem 7 petitum skargi, to jest zarzut nie rozpoznania sprawy w terminie nie podlega badaniu w niniejszym postępowaniu. Mógłby on być przedmiotem rozważań sądu w razie złożenia skargi na bezczynności czy też przewlekłe prowadzenie postępowania.

W ocenie sądu rozpoznającego sprawę istota sporu sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy w sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne, to jest czy zasadne są zarzuty objęte punktem I.2 tiret pierwsze, I.4 i I.9 oraz II. tiret drugie petitum skargi.

Ze skargi wynika, że w ocenie Skarżącego nie doszło do przeniesienia własności na żaden inny podmiot niż Spółka [...] SA bowiem podmiot ten występuje w różnych formach prawnych. Stanowisko takie uzasadnia w ocenie Skarżącego treść przepisów związanych z prywatyzacją przedsiębiorstw państwowych, do których organ nie odniósł się w swojej decyzji.

Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że rzeczywiście już we wnioskach o ponowne rozpoznanie sprawy wyrażony został pogląd, że decyzja Wojewody nie wywołała nieodwracalnego skutku prawnego, ponieważ zgodnie z przepisami o prywatyzacji [...] SA jest kontynuatorem przedsiębiorstwa państwowego a co za tym idzie, przejęła wszystkie prawa i obowiązki swojego poprzednika prawnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że przepisy ustaw o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, to jest zarówno przepisy ustawy z 13 lipca 1990 roku o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. z 1990 roku, Nr 51, poz. 298, dalej "ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych") jak i przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2015 roku, poz. 747, dalej "ustawa o komercjalizacji") nie mają wpływu na stwierdzenie nieodwracalnych skutków prawnych. Uznał jednak, że doszło do nieodwracalnych skutków prawnych z uwagi na przeniesienie aktem notarialnym z [...] sierpnia 2000 roku prawa użytkowania, wchodzącego w skład mienia zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego [...] na rzecz [...] SA.

Uzasadnienie decyzji wskazuje również, że w ocenie organu, obrót prawem, którego decyzja dotyczyła, musi być uznany za nieodwracalny skutek prawny.

Z uzasadnienia decyzji wynika także, że w ocenie organu, [...] SA są podmiotem odrębnym od przedsiębiorstwa państwowego [...] w [...], na rzecz którego ustanowione zostało decyzją Wojewody prawo użytkowania wieczystego.

Stanowisko to nie zostało poparte analizą przepisów dotyczących prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Jednak zaniechanie to sąd uznaje za nie mające wpływu na wynik sprawy.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z [...] sierpnia 2000 roku przedsiębiorstwo państwowe [...] w [...] zostało uznane za zlikwidowane decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z [...] czerwca 1992 roku.

Z aktu tego wynika również, że umowa o oddanie mienia Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania przez [...] SA została zawarta [...] czerwca 1992 roku w trybie art. 37 ust. 1 punkt 3 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.

Powołany przepis stanowił, że organ założycielski, za zgodną Ministra Przekształceń Własnościowych mógł zlikwidować przedsiębiorstwo państwowe w celu :

1) sprzedaży przedsiębiorstwa lub zorganizowanych części mienia przedsiębiorstwa,

2) wniesienia przedsiębiorstwa lub zorganizowanych części mienia do spółki,

3) oddania na czas oznaczony do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa lub zorganizowanych części mienia przedsiębiorstwa.

Oznacza to, że wyrażony we wnioskach o ponowne rozpoznanie sprawy pogląd, że [...] SA są następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego [...] jest nieprawidłowy. Przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą [...] zakończyło swój byt prawny na skutek decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z [...] czerwca 1992 roku. Następnie Skarb Państwa działając w ramach swych uprawnień właścicielskich rozporządził mieniem zlikwidowanego przedsiębiorstwa oddając je spółce akcyjnej do odpłatnego korzystania a następnie przenosząc na jej rzecz to mienie.

Sąd podkreśla w tym miejscu, że przepisy rozdziału 2 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych przewidywały możliwość przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę, która stawała się jednoosobową spółką Skarbu Państwa i której akcje lub udziały podlegały udostępnieniu osobom trzecim na zasadach określonych w rozdziale 3 ustawy. Tak powstała spółka mogła być uznana za następcę prawnego przedsiębiorstwa państwowego. Ten sposób prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego był jednak odmienny od prywatyzacji w drodze likwidacji, to jest w drodze czynności opisanych w rozdziale 4 ustawy, zatytułowanym "Prywatyzacja przedsiębiorstwa państwowego w drodze likwidacji", w którym zawarty był cytowany już wyżej art. 37 ust. 1 pkt 3. Spółka powstała w trybie czynności podejmowanych w trybie art. 37 ust. 1 pkt 3 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych nie może być uznana zatem za następcę prawnego zlikwidowanego przedsiębiorstwa.

Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku tutejszego sądu z 19 lutego 2015 roku, I SA/Wa 1334/14, w którym wskazano, że akty prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego wydawane w trybie art. 37 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych nie są decyzjami administracyjnymi, o których mowa w art. 156 k.p.a. Sąd w wyroku tym wskazał, że akty te nie rozstrzygają w sposób władczy o prawach i obowiązkach indywidualnie oznaczonych podmiotów. Akty te nie mogą być zatem wyeliminowane z obrotu w trybie art. 156 k.p.a.

Stanowisko, zgodnie z którym przepisy art. 37 i 41 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych nie przewidywały aby w sprawach prywatyzacji wydawane były decyzji administracyjne wyrażone zostało również w wyroku tutejszego sądu z 30 lipca 2008 roku, I SA/Wa 1280/07. Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną od powyższego wyroku zwrócił uwagę, że organy administracji publicznej składają oświadczenia woli tak w sferze prawa cywilnego jak i w sferze prawa administracyjnego. Ten sam organ administracji publicznej może być umocowany do składania oświadczeń woli w imieniu i na rachunek podmiotu stosunków cywilnoprawnych oraz do podejmowania oświadczeń woli w imieniu tego samego podmiotu jako podmiotu prawa publicznego. Konieczne jest zatem odróżnienie oświadczeń woli organu administracji publicznej, które są składane w sferze prawa cywilnego od oświadczeń woli organu administracji publicznej, składanych w sferze prawa administracyjnego. Ujęcie decyzji administracyjnej jako czynności prawnej z zakresu prawa administracyjnego pozwala na wyłączenie z zakresu postępowania administracyjnego czynności cywilnoprawnych podejmowanych przez organy administracji publicznej.

Sąd kasacyjny wskazał następnie, że w doktrynie i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że z zasady w sytuacjach, gdy organ administracji publicznej działa w wykonywaniu uprawnień właścicielskich podmiotu, który reprezentuje, to właściwe są wówczas cywilnoprawne formy działania, a gdy chodzi o władcze, publicznoprawne aspekty działania organu, to właściwe są formy administracyjnoprawne, w tym decyzja administracyjna (wyrok NSA z 23 września 2009 roku, I OSK 1341/08).

Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że oddanie mienia zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego do korzystania spółce prawa handlowego w trybie art. 37 ust. 1 pkt 3 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych nie oznacza, że spółka ta stała następcą prawnym zlikwidowanego przedsiębiorstwa. Dokonanie prywatyzacji w tym trybie oznacza, że dochodzi do likwidacji przedsiębiorstwa państwowego. Następnie, Skarb Państwa jako właściciel mienia dokonuje czynności mających na celu rozporządzenie tymże mieniem, w tym jego wniesienia do nowopowstałego podmiotu, który nie jest następcą prawnym zlikwidowanego przedsiębiorstwa.

Rozważyć należy w tym miejscu następujący problem. Prawo użytkowania wieczystego ustanowione zostało na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, na rzecz przedsiębiorstwa państwowego. Do użytkowania wieczystego, jako prawa zbliżonego do ograniczonego prawa rzeczowego zastosowanie mają m.in. przepisy kodeksu cywilnego dotyczące wygaśnięcia praw na skutek konfuzji, czyli przejścia prawa na właściciela rzeczy. W realiach niniejszej sprawy odpowiedzieć należy zatem na pytanie, czy z uwagi na likwidację przedsiębiorstwa państwowego, prawo użytkowania wieczystego ustanowione na jego rzecz nie wygasło na skutek konfuzji w trybie art. 247 k.c.

Powyższe pytanie w związku z treścią art. 37 i następne ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych wywoływało rozbieżności w orzecznictwie. Ostatecznie, Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 17 marca 1995 roku, III CZP 165/94 przyjął, że przysługujące przedsiębiorstwu państwowemu prawo użytkowania wieczystego nie wygasa w razie jego likwidacji w celach określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstwo państwowych.

Powracając do kwestii będącej istotą sporu w niniejszej sprawie, to jest do kwestii czy po wydaniu decyzji z [...] października 1991 roku o ustanowieniu na rzecz przedsiębiorstwa prawa użytkowania wieczystego doszło do nieodwracalnych skutków prawnych, uznać należy, że skutki te w realiach niniejszej sprawy zaistniały.

Po wydaniu decyzji z [...] października 1991 roku doszło do likwidacji przedsiębiorstwa państwowego w trybie przepisów ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych ([...] czerwca 1992 roku).

Następnie doszło do oddania mienia zlikwidowanego przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania podmiotowi trzeciemu, to jest spółce akcyjnej [...] SA ([...] czerwca 1992 roku).

Końcowo, mienie przedsiębiorstwa, obejmujące m.in. prawo użytkowania wieczystego zostało odpłatnie zbyte na rzecz spółki akcyjnej aktem notarialnym z [...] sierpnia 2000 roku. Okolicznością niesporną w sprawie jest również, że fakt nabycia prawa użytkowania wieczystego przez spółkę akcyjną na mocy powołanej umowy ujawniony został w księdze wieczystej KW nr [...].

Jak już wcześniej wyjaśniono, czynności dokonywane w ramach postępowania likwidacyjnego mają charakter czynności z zakresu dominium a nie imperium. Organ administracji nie ma zatem możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z [...] czerwca 1992 roku o likwidacji przedsiębiorstwa państwowego. Organ nie ma również możliwości zniesienia skutków prawnych będących następstwem aktu notarialnego z [...] sierpnia 2000 roku, polegających na przeniesieniu prawa użytkowania wieczystego na spółkę akcyjną.

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że na nieruchomości objętej decyzją o ustanowieniu użytkowania wieczystego posadowionych jest 13 boksów garażowych, a osoby, które je wybudowały w 2000 roku złożyły wnioski o ustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego. Roszczenia te zostały uznane przez Prezydenta miasta [...], który złożył również do akt sprawy prawomocne wyroki Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 2013 roku, I C [...], z [...] czerwca 2014 roku I C [...] oraz z [...] czerwca 2014 roku I C [...] zobowiązujące go do złożenia, zgodnie z żądaniem powodów, oświadczenia woli o ustanowieniu na ich rzecz własności garaży wybudowanych na działce nr [...] z własnością których związany jest udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości.

Wobec powyższego podzielić należy stanowisko organum że decyzja Wojewody rażąco naruszała przepisy prawa. Decyzja ta naruszała art. 8 w związku z art. 2 ust. 1 zdanie 3 ustawy z dnia 29 września 1990. Przepisy tej ustawy utraciły moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 1998 r., tj. wraz z wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (na mocy art. 241 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Uregulowanie zawarte w ustawie z dnia 29 września 1990 roku w zakresie uprawnień osób, które na podstawie pozwolenia na budowę wybudowały ze środków własnych garaż na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa powtórzone zostało jednak przez ustawodawcę w art. 211 w związku z art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podzielić należy jednak również stanowisko organu, że na skutek zajścia nieodwracalnych skutków prawnych, to jest cywilnoprawnego rozporządzenia prawem użytkowania wieczystego ustanowionym na mocy decyzji z [...] października 1991 roku i przeniesienia go na podmiot trzeci, nie jest obecnie możliwe stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 179a w zw. z art. 182 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w pkt 2 wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach był art. 179a p.p.s.a..