Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 56/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 187 par 1,  art. 120, 210 par 4 i par 1 pkt 6, art. 165 par 2 i par 3, art. 120
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2007 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r.

w części dotyczącej stawki celnej dla towaru objętego świadectwem pochodzenia nr [...], w pozostałej części utrzymał ww. decyzję w mocy.

W sprawie organ ustalił następujący stan faktyczny.

W dniu 11 października 2003roku działająca z upoważnienia Strony Agencja Celna [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym tkaninę z włókna poliestrowego wg Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD Nr [...]. Na podstawie świadectw pochodzenia FORM A nr [...] z [...]r. oraz [...] z [...]r.(wystawionych odpowiednio w Indonezji i Korei) zadeklarowano stawkę celną konwencyjną w wysokości 9%.

W dniu [...] listopada 2003r. Naczelnik UC wydał decyzję nr [...], którą uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru, wartości statystycznej oraz kwoty długu celnego - dokonując ponownego ich obliczenia. Orzeczenia tego nie zaskarżono, stąd stało się ostateczne.

Biorąc powyższe pod uwagę, postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2006r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie celne i podatkowe w przedmiotowej sprawie.

W dniu [...] maja 2006r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał postanowienie

o wznowieniu z urzędu postępowania celnego zakończonego wyżej wymienioną decyzją, bowiem, organ celny działając na podstawie §20a ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. z 1997r., Nr 130, poz. 851 ze zm.) przekazał ww. świadectwa pochodzenia do weryfikacji organom wystawiającym te dokumenty, w celu sprawdzenia autentyczności świadectw pochodzenia towarów oraz prawidłowości danych w nich zawartych.

Zgodnie z odpowiedzią Koreańskiej Izby Handlowo-Przemysłowej (KCCI) z 21 czerwca 2004r. świadectwo pochodzenia nr [...] załączone do przedmiotowego zgłoszenia celnego nie jest autentyczne.

Z kolei władze Indonezji, do których również skierowano wniosek o weryfikację świadectwa FORM A nr [...] z [...] sierpnia 2003r. nie udzieliły odpowiedzi w przewidzianym przepisami prawa terminie. Tym samym, zgodnie z art.20a ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 r. jeżeli organ, do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację lub udzielona odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane, dokument uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru.

Z uwagi na powyższe, decyzją z dnia [...] lipca 2006r. organ celny I instancji uchylił decyzję Naczelnika UC dnia [...] listopada 2003r. w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej i dokonał ponownego wymiaru należności celnych

i należnego podatku od towarów i usług dla importowanego towaru. Decyzja ta została przez pełnomocnika strony zaskarżona.

Na etapie postępowania odwoławczego w dniu 26 czerwca 2006r.(tj. po upływie 10 miesięcy) wpłynął wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. nadesłany z Prowincjonalnego Urzędu Handlowo-Przemysłowego w Bandgung, w którym władze Indonezji potwierdziły jego autentyczność .

Z uwagi na powyższe Dyrektor IC po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia

[...] listopada 2006 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej stawki celnej dla towaru objętego świadectwem pochodzenia nr [...], w pozostałej części utrzymał ją w mocy.

W motywach uzasadnienia wskazał, iż w przedmiotowej sprawie mając na względzie przepisy art.83 Kodeksu celnego, zgodnie, z którymi po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może m.in. w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, a także zgodnie z §20a ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. mówiącym, iż w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo, więc organ celny przekazał ww. świadectwa pochodzenia do weryfikacji do władz, które je wystawiły.

W toku weryfikacji ustalono, iż przedłożone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...] września 2003r. zostało sfałszowane. Natomiast

w sprawie świadectwa nr FORM A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r

organ do którego skierowano wniosek o weryfikację ww. świadectwa nie udzielił odpowiedzi w terminie przewidziany w przepisach prawa, tj. 10 m-cy. Jednakże po upływie tego terminu, tj. w dniu 27 czerwca 2006r. wpłynęła odpowiedź indonezyjskich władz celnych, w której Prowincjonalny Urząd Handlowo-Przemysłowy w Bandung poinformował, że ww. świadectwo jest autentyczne i zostało wydane przez ten urząd.

Dlatego też Dyrektor IC uchylił decyzję pierwszej instancji tylko w części.

Organ zaznaczył, iż weryfikacja przeprowadzona zgodnie z ww. przepisami jest jedyną przewidzianą przez przedmiotowe rozporządzenie formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Podkreślił, że organy celne nie mają, ani uprawnienia kwestionować uzyskanych tą drogą wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że została ona przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju. Wynik weryfikacji posiada walory dokumentu urzędowego, który stosownie do treści art.194 Ordynacji podatkowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Do materiału dowodowego jest włączony zgodnie z art.270 §1 Kodeksu celnego. Dokument takiego charakteru nie podlega swobodnej ocenie, gdyż za udowodnione należy przyjąć to, co wprost z niego wynika. Treść odpowiedzi-weryfikacji była jednoznaczna: stwierdzała, że świadectwo pochodzenia dołączone przez Stronę do zgłoszenia celnego było sfałszowane. Organ podkreślił, iż z treści §20a w/w rozporządzenia wynika tylko jego uprawnienie do kierowania przedmiotowych dokumentów do weryfikacji do właściwego organu wystawiającego świadectwo, a nie samej Strony. Zaznaczył, iż z obowiązujących przepisów, wynika że za prawidłowe złożenie wniosku o objęcie towaru właściwą procedurą celną odpowiedzialna jest Strona. Ona też powinna dołączyć prawidłowe dokumenty, których przedstawienie jest wymagane. Organ wyjaśnił, iż z uwagi na negatywny wynik weryfikacji dowodu pochodzenia przeprowadzonej przez Koreańską Izbę Handlowo-Przemysłową (KCCI), organ celny I instancji zasadnie odmówił zastosowania w stosunku do importowanego towaru stawki celnej konwencyjnej i zastosował stawkę celną autonomiczną w wysokości 30% . Wskazał, iż w myśl §11 ust.1 tegoż rozporządzenia pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Dowodem niepreferencyjnego pochodzenia towarów innych, nie wymienionych w ww. Wykazie nr 3, mogą być oprócz świadectwa pochodzenia: faktura, specyfikacja towarów, kontrakt, świadectwo jakości lub inny dokument urzędowy, o ile w dokumentach tych jest umieszczony zapis o kraju pochodzenia towaru, a także trwałe oznaczenie kraju pochodzenia na towarze. Zgodnie z treścią §13 ust.2 w/w rozporządzenia tylko prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia w kraju, z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane za dowód pochodzenia towaru wymienionego w wykazie nr 3 (§11 tegoż rozporządzenia). Podkreślił, iż skoro warunkiem zastosowania stawki celnej konwencyjnej jest obowiązek przedłożenia tylko prawidłowo wystawionego świadectwa pochodzenia, jednak te w wyniku weryfikacji okazało się nieautentyczne, to zasadnie dla części towaru (dodając pozycję 2) zastosowano stawkę celną autonomiczną w wysokości 30%. Nadto stwierdził, iż organ celny uznał na podstawie zapisu na fakturze nr [...]/03 z dnia [...] września 2003r. , że krajem pochodzenia importowanego towaru jest Indonezja, tyle tylko, że odmówił zastosowania stawki celnej obniżonej, będącej swego rodzaju przywilejem - z uwagi na fakt, że świadectwo pochodzenia o nr [...] okazało się fałszywe. Gdyby organ nie uznał kraju pochodzenia, wówczas zgodnie z pkt.7 cytowanych wcześniej Postanowień wstępnych do Taryfy celnej, musiałby zastosować stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100%, czyli 60%, a nie 30%. Podkreślił też, iż wymogi, jakim powinno odpowiadać świadectwo pochodzenia nie są stawiane przez organ celny, ale są ustanowione przez ustawodawcę w obowiązujących przepisach prawa, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. z 1997r., Nr 130, poz. 851 ze zm.) w związku z art.19 §3 pkt1-3 Kodeksu celnego.

W skardze pełnomocnik Strony zarzucił organowi celnemu: 1/wydanie przez Naczelnika UC decyzji z dnia [...] lipca 2006r. bez uprzedniego wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, przez co naruszono art.165 § 2 i § 3 oraz art.120 Ordynacji podatkowej; 2/ nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego dotyczące wyników weryfikacji, albowiem Strona nie miała żadnego wpływu na rodzaj i teść przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów, gdyż przed dokonaniem zgłoszenia nie miała żadnego kontaktu z tymi dokumentami.3/ brak ustawowego upoważnienia organów celnych do występowania z wnioskami do zagranicznych instytucji o weryfikację świadectw pochodzenia; 4/ naruszenie art.187 §1 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie na czym polegało sfałszowanie świadectwa, 5/naruszenie art.7 i art.22 Konstytucji RP, bowiem poprzez przyjęcie weryfikacji

świadectwa pochodzenia przez organ zagraniczny ograniczona została wolność

w działalności Strony, ponieważ dopuszczona została nieograniczona ingerencja organów zagranicznych w sferę działalności gospodarczej polskiego podmiotu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji wydanych przez organy celne obu instancji.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę przytaczając argumentacje jak w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Następnie w piśmie procesowym przesłanym z dnia 3 września 2007 roku pełnomocnik [...] wskazał, iż na podstawie art.175 ustawy

o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 roku z dniem 1 maja 2004 roku utraciła moc obowiązująca, a powołana przez organy celne w decyzjach ustawa

z 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Tym samym w jego ocenie, zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art.120 Ordynacji podatkowej w związku z art.210 §4 i §1 pkt6 tej ustawy, albowiem oparły się na nieobowiązujących już przepisach prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór między stronami dotyczy zastosowanej przez organy celne stawki celnej autonomicznej, podczas gdy zdaniem skarżącej z uwagi na niepreferencyjne pochodzenie towaru, winna być zastosowana stawka konwencyjna.

Zgodnie z art.13 § l Kodeksu celnego cła określa się na podstawie taryfy celnej oraz innych środków taryfowych, przy czym sama taryfa celna obejmuje m.in. stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania, co podniesiono w przepisie art.13 §3 pkt 2 ustawy. Taryfę celną ustala Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art.13 § 6), a klasyfikację towaru określa kod taryfy celnej (art.13 §5). W postanowieniach wstępnych taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 w sprawie ustanowienia Taryfy Celne ((Dz. U. nr 226, póz. 1885) wskazano, że taryfa celna określa stawki celne konwencyjne, autonomiczne, preferencyjne, obniżone oraz ryczałtowe oraz zasady ich stosowania. W punkcie 10 wskazano, iż do towarów wymienionych w Wykazie 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 (Dz.U. nr 130, poz. 851, ze zm.), których pochodzenie nie zostało udokumentowane, należy stosować stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeśli ta jest wyższa od autonomicznej. Ponadto zgodnie z przepisami art.15 Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu m. in. stosowania taryfy celnej, a reguły ustalania takiego pochodzenia określają art. 16 -19. Dokonywane jest ono przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów (art. 19 § 1), przy czym Rada Ministrów została zobligowana do określenia w drodze rozporządzenia listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Aktem o którym mowa, jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania nierpeferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenia musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem RM, To między innymi w tym akcie wykonawczym w znacznej mierze uregulowana jest problematyka reguł pochodzenia towaru. Rozporządzenie wydane zostało na podstawie art.19 §3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. nr 23, poz. 117, nr 64 ze zm.). Bezspornym w sprawie jest, iż importowany przez skarżącego towar wymieniony jest w Wykazie nr3 do w/w rozporządzenia RM.

Zgodnie z §11 ust.1 rozporządzenia RM pochodzenie towarów wymienionych

w Wykazie nr3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Świadectwo pochodzenia towaru jest podstawą zastosowania właściwej stawki celnej w związku ze zróżnicowaniem stawek taryfy celnej. Warunkiem skorzystania przez skarżącego ze stawki konwencyjnej było zatem udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia. Świadectwo to winno, w myśl §13 ust.1 rozporządzenia, spełniać łącznie warunki wymienione w tym przepisie tj: być sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów, zawierać dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem, w szczególności: dane nadawcy lub osoby wywożącej towar, określenie rodzaju towaru, masę brutto lub netto towaru, liczbę, rodzaj, znaki i numery opakowań i poświadczać, że towar, którego świadectwo dotyczy, pochodzi z określonego kraju. Tak, prawidłowo, wystawione świadectwo pochodzenia w kraju z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towarów.

Na podstawie art.83 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towaru, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może

w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, zaś w myśl § 20a ust.1 rozporządzenia RM w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo.

W wyniku dokonanych przez organ celny, tą drogą czynności weryfikujących okazało się, iż przedstawione przez Skarżącego koreańskie świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...].09.2003r. jest nieautentyczne (co wynika z pisma Koreańskiej Izby Przemysłowo-Handlowej z dnia 21.06.2004 r.). Natomiast w sprawie świadectwa nr FORM A nr [...] z dnia [...].09.2003r organ do którego skierowano wniosek o weryfikację ww. świadectwa nie udzielił odpowiedzi w terminie przewidziany w przepisach prawa, tj. 10 m-cy. Jednakże po upływie tego terminu, tj. w dniu 27.06.2006r. wpłynęła odpowiedź indonezyjskich władz celnych, w której Prowincjonalny Urząd Handlowo-Przemysłowy w Bandung poinformował, że ww. świadectwo jest autentyczne i zostało wydane przez ten urząd.

Tym samy, Dyrektor IC biorąc jedynie pod uwagę negatywny wynik weryfikacji dowodu pochodzenia przeprowadzonej przez Koreańską Izbę Handlowo-Przemysłową (KCCI), zasadnie odmówił zastosowania w stosunku do importowanego towaru stawki celnej konwencyjnej i zastosował stawkę celną autonomiczną w wysokości 30% .

Należy podkreślić, iż organ celny związany był treścią §13 ust.2 rozporządzenia RM stanowiącego, iż tylko prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia jest uznawane za dowód pochodzenia towaru wymienionego w Wykazie nr3. Ocena skutków nieautentyczności dokumentu jest niezależna od tego, czy importer ponosi winę za przedłożenie wadliwego dowodu pochodzenia. Istotne bowiem jest, by dokument odpowiadał wymogom przewidzianym w przepisach prawa celnego.

Słusznie też zauważył, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor IC, że prowadzący postępowanie nie może domagać się od organów kraju eksportera udowodnienia, że weryfikacja świadectwa pochodzenia przeprowadzona została zgodnie z prawem. Pomijając już fakt autonomii organów państw obcych, stwierdzić trzeba, że nadesłany dokument stwierdzający nieautentyczność załączonych świadectw jest dokumentem urzędowym i stosownie do art.194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. Nr 137, poz. 926) ordynacja podatkowa korzysta z domniemania prawdziwości tego co urzędowo zostało w nim stwierdzone. Powyższe domniemanie oznacza, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ celny, gdyż za udowodnione należy przyjąć to, co wprost wynika z dokumentu. Treść dokumentu była jednoznaczna: stwierdzała mianowicie, że świadectwo pochodzenia dołączone przez stronę skarżącą do zgłoszenia celnego było nieautentyczne. Dlatego też, to Skarżącego obciążał obowiązek obalenia domniemania prawdziwości tego dokumentu, czego nie uczynił. Poza tym sprzecznym z treścią §13 ust.3 rozporządzenia RM byłoby przyjęcie, iż importer ma prawo przedkładania tak długo świadectw pochodzenia, dopóki organ celny nie uzna, je za autentyczne. W sferze zobowiązań publicznoprawnych obowiązuje zasada, iż dozwolone jest tylko to, co prawo przewiduje. Zgodnie z treścią w/w przepisu tylko w wypadku kradzieży, utraty lub zniszczenia oryginału świadectwa pochodzenia organ celny uznaje duplikat takiego dokumentu wystawiony prawidłowo przez upoważniony organ. Skarżący natomiast nie utracił, nie zniszczył ani nie ukradziono mu dokumentu tylko przedłożył dokument nieautentyczny a więc nie spełniający cech od których zależy zastosowanie korzystniejszej dla niego stawki celnej. Dlatego zasadnie organ celny uznał, że nie może on stanowić podstawy do zastosowania stawki celnej konwencyjnej. Ponadto zauważyć trzeba, ze skarżący nie posiadając autentycznego świadectwa pochodzenia nie mógł przedłożyć jego duplikatu, gdyż duplikat to odpis, kopia, wtórnik, drugi egzemplarz dokumentu

(W. Kopaliński: Słownik wyrazów obcych. Warszawa 1994). W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż organ celny nie naruszył także przepisu art.180 §1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Za niezasadny należy uznać argument braku upoważnienia organów celnych do występowania z wnioskiem o weryfikację świadectwa pochodzenia. Upoważnienie to wynika z przepisu art.20a ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 15 października 1997r. wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w art.19 §3 Kodeksu celnego.

Za chybiony należy również uznać pogląd, iż rozstrzygnięcie pierwszej instancji (wydane po wznowieniu) zostało wydane z naruszeniem art.165 §2 i §3 Ordynacji podatkowej. W ocenie pełnomocnika organ celny pierwszej instancji prowadził postępowanie celne bez wydania i doręczenia Stronie postanowienia o wszczęciu postępowania celnego. Niewątpliwie, sprawa będąca przedmiotem niniejszej kontroli sądowej związana jest z tzw. nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji - którym jest wznowienie postępowania. Stosownie do treści art.244 w/w ustawy organem właściwym do orzekania w sprawie po wznowieniu postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Bezspornie organem tym jest w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego On jest autorem decyzji z dnia [...] listopada 2003 roku nr [...] uznającej zgłoszenie celne [...] z [...] października 2003 roku za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej, wartości statystycznej, kwoty długu celnego i należnego podatku. Będąc więc właściwym do wznowienia postępowania, działając w trybie art.243§1 i §2 w związku z art. 240§1 pkt5 wydał on 8 maja 2006 roku stosowne postanowienie wznawiające postępowanie. Dodatkowo wyjaśniając, należy podkreślić, iż w instytucji wznowienia postępowania występują dwa różne co do charakteru prawnego akty administracyjne. Pierwszy, to postanowienie o wszczęciu postępowania, a drugi to decyzja o odmowie wznowienia postępowania. Pozytywne rozstrzygnięcie ma formę postanowienia, negatywne - decyzji. Pozytywne rozstrzygnięcie postanowieniem o wznowieniu postępowania może, w zależności od charakteru sprawy, doprowadzić zarówno do kontynuowania postępowania wznowionego, jak i do zakończenia sprawy decyzją o odmowie wznowienia postępowania. Podkreślenia wymaga, iż to postanowienie jest właśnie aktem wszczynającym postępowanie. Nie powinno ono zawierać innych treści niż tylko te, które wskazują na przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania (wyrok NSA z dnia 13 listopada 1987 r., I SA 1326/86, ONSA 1987, nr 2, poz. 80).

W niniejszej sprawie, motywem uzasadniającym wznowienie postępowania był, jak wynika z treści uzasadnienia przedmiotowego postanowienia, wynik weryfikacji świadectwa przewozowego nr [...] z [...] sierpnia 2003 roku (brak odpowiedzi ) oraz nr [...] z [...] września 2003 roku ( odpowiedź nie potwierdzająca jego autentyczności) i w związku z tym konieczność przeprowadzenia postępowania mającego na celu prawidłowe ustalenie stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Należy mieć na uwadze, że wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (instancyjnym) (uchwała SN z dnia 19 lipca 1991 r., III AZP 4/91, ONSA 1993, nr 4, poz. 92). Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. W wyniku wznowienia postępowania następuje badanie dwóch połączonych ze sobą spraw, tj. jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Z uwagi na powyższe, zarzut nie wydania przez organy postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w trybie art.165 Ordynacji podatkowej, i podnoszoną

w związku z tym argumentację pełnomocnika należało uznać za bezpodstawne.

W uzupełnieniu należy również podkreślić, iż zgodnie z art.262 Kodeksu celnego do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późniejszymi zmianami) z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Postępowanie w sprawach celnych nie ma odrębnej regulacji proceduralnej. Przyjęto bowiem, że powinno ono być prowadzone na zasadach ogólnych procedury podatkowej, ale z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów Kodeksu celnego, gdyż to te normy powinny być stosowane w pierwszej kolejności. Termin "odpowiednio" oznacza, że dopiero gdy brak jest w ustawie stosownych postanowień, znajdują zastosowanie przepisy działu IV Ordynacji podatkowej - "Postępowanie podatkowe". Bezwątpienia, co do problematyki pochodzenia towaru w pierwszej kolejności zastosowanie mają regulacje zawarte w Dziale II Kodeksu celnego, ze wszystkimi wynikającymi z nich konsekwencjami.

Za chybiony należy również uznać zarzut strony skarżącej dotyczący nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w kwestii wyników weryfikacji, zasadzający się na tym, iż strona nie miała żadnego wpływu na rodzaj i treść przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów, albowiem jak dowodziła przed dokonaniem zgłoszenia nie miała żadnego kontaktu z tymi dokumentami. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż zastosowanie określonej stawki celnej możliwe jest po spełnieniu przez importera określonych wymogów formalnych. W przedmiotowej sprawie aby towar mógł zostać objęty stawką celną konwencyjną, jego pochodzenie musiało zostać udokumentowane świadectwem pochodzenia. Wynik weryfikacji jasno stwierdza, że dołączony do zgłoszenia celnego dowód pochodzenia zostały sfałszowany. Tym samym niemożliwym było zastosowanie wobec importowanego towaru wnioskowanej stawki. Jest to niezależne od ewentualnej winy importera, bądź też jej braku. Słusznie organ podkreślił w odpowiedzi na skargę , iż postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie przez organy celne nie było postępowaniem karnym skarbowym, lecz postępowaniem celno-podatkowym. W związku tym jego celem nie było ustalenie ewentualnej winy i osoby winnego, ale określenie prawidłowej stawki celnej i w konsekwencji prawidłowej kwoty wynikającej z długu celnego i zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Co do samej kwestii braku braku wpływu na rodzaj i treść przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów, to wypada wskazać za organem, iż zgodnie z art.64 §2a Kodeksu celnego złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów.

Nie znajduje również potwierdzenia zarzut skargi dotyczący naruszenia art.210§1 pkt4 i 6 i art.120 ordynacji podatkowej wskazanych w związku z zarzutem powołania przepisów nieobowiazującej już ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym.

Należy bowiem zauważyć, iż decyzje wydane przez organy celne to rozstrzygnięcia deklaratoryjne, które tylko i wyłącznie stwierdzają, że powstało zobowiązanie podatkowe, jaka jest jego wysokość, oraz że nie zostało ono wykonane właściwie. Powstaje ono z mocy prawa. W chwili dokonania zgłoszenia celnego do dnia

31 kwietnia 2004r. opodatkowanie podatkiem od towarów i usług regulowała ustawa

z dnia 8 stycznia 1993 r. (którą zastosowały organy celne). Od dnia 01 maja 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. O ile

w przypadku długu celnego ustawodawca w art.26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) jasno określił, że do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli powstał on przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej stosuje

się przepisy dotychczasowe, o tyle w ustawie o podatku od towarów i usług

brak jest przepisów mówiących o traktowaniu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu przed dniem 1 maja 2004 r. Tym niemniej w art.38 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług z 11.03.2004 r. stwierdzono, iż do spraw nie uregulowanych we wskazanych przepisach ustawy stosuje się odpowiednio przepisy celne dotyczące poboru i wymiaru cła. Tym samym, na podstawie ww. art.26 przepisów wprowadzających ustawę Prawo celne, należy przyjąć, że w sprawach określania kwoty podatku od towarów i usług, gdy obowiązek podatkowy powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, należy stosować przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Również w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 17 lipca 1997 r., sygn. akt I SA/Ka 986/97, wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2003 r., sygn. akt FSA 1/03) przyjęło się, że z istoty deklaracji podatkowej (a taki właśnie charakter ma zgłoszenie celne) wynika, że nie może ona podlegać innemu reżimowi prawnemu, niż stan faktyczny, który opisuje. Zarówno powstanie obowiązku podatkowego, jak i powstanie uprawnienia ocenia się w oparciu o stan prawny istniejący w przedziale czasowym, z którym są związane. Konstrukcja taka wiąże się ściśle z zasadą nie działania prawa wstecz. Zasada ta-jak przypomniał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31.03.1998 r, sygn. akt K 24/97, polega na tym, aby następstwa zdarzeń prawnych zaistniałych pod rządami dawnych przepisów należy według nich oceniać.

Nieuzasadnionym jest również zarzut naruszenia art.187 ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art.122 w/w ustawy, poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. Ze wskazanych norm wynika nadto zasada oficjalności postępowania dowodowego. Z zasadami oficjalności i zupełności postępowania dowodowego wiąże się obowiązek wyjaśniania wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrania materiału dowodowego z urzędu. W ocenie sądu organ celny rozpatrzył cały materiał dowodowy, zarówno zebrany przez siebie jak i przez Stronę. W postępowaniu dowodowym dążył na podstawie całościowego zebranego materiału dowodowego do rzetelnego ustalenia faktów, zgodnie z zasadą bezstronności. Przejawem przestrzegania i prawidłowej realizacji w/w zasad jest uwzględnienie dowodu w postaci pozytywnego wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia - co znalazło odpowiedni wyraz w treści zaskarżonego obecnie rozstrzygnięcia.

Na zakończenie należy również podkreślić, iż z uwagi na całokształt przedstawionej powyżej argumentacji, przyjęcie w poczet materiału dowodowego wyników weryfikacji, mimo zastrzeżeń Strony, nie naruszyło wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP. Słuszność stanowiska organów celnych w tej kwestii znajduje także potwierdzenie bezpośrednio w art.270 §1 Kodeksu celnego,

z brzmienia którego wynika, iż "organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego".

Reasumując, w świetle przedstawionych zważeń należy stwierdzić, iż z akt sprawy poddanej badaniu przez Sąd pod względem zgodności z prawem w zakresie,

o którym mowa w art.145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) nie wynika, by zostało naruszone prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

a w związku z powyższym skargę jako niezasadną, na podstawie art.151 tej ustawy należało oddalić, co Sąd orzekł w sentencji wyroku.

Asesor WSA Sędzia WSA Sędzia WSA

Alina Rzepecka Stefan Kowalczyk Krystyna Skowrońska-Pastuszko