Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 81/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2006-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 roku sprawy ze skargi A S.A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie weterynarii oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 3 ust. 2 pkt. 5 lit. a, b; art. 5 ust. l pkt 3; art. 15 ust. l ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 33 poz. 287 ze zm.), art. 5 ust. l pkt l, 6, 11; art. 7; art. 12 ust. l i ust. 2 pkt 7 ust. 6; art. 23 ust. 5 pkt 3, ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 33 poz. 288), art. 3 ust. l pkt l i pkt 25 lit. d, art. 5 ust. l, art. 40 ust. 2 i ust. 5 pkt l, ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz. U. Nr 63 poz. 634 ze zm.), art. 2 pkt 9 i pkt 20 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 69 poz. 625), § 3 ust. 3, § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji i dla produktów jajecznych umieszczanych na rynku (Dz. U. Nr 52 poz. 521) nakazał B S.A. w O. ul. [...]:

1. usunąć, pod bezpośrednim nadzorem urzędowego lekarza weterynarii, z kartonów z "masą jajową niepasteryzowaną" etykiety z naniesionymi weterynaryjnymi znakami zdrowotnymi;

2. usunąć z magazynów (w których przechowywane są środki spożywcze, inne preparaty, materiały pomocnicze i opakowania mające lub mogące mieć kontakt ze środkami spożywczymi) niejadalne produkty pochodzenia zwierzęcego - oznaczone jako "masa jajowa kl. B niepasteryzowaną do przetwórstwa mrożona". w ilości 49 437 kg w 4 494 kartonach (wg. stanu na dzień 05.11.2004 r.);

3. przekazać masę jajową uzyskaną z jaj wylęgowych do zakładów przetwarzających niejadalne produkty pochodzenia zwierzęcego do celów niespożywczych oraz przedstawić dokumenty potwierdzające wykonanie powyższych postanowień;

4. zaprzestać we wszystkich zakładach drobiu prowadzących działalność związaną z produkcją jaj wylęgowych a podległych organizacyjnie B S.A. w O. ul. [...] pozyskiwania i sprzedaży jaj wylęgowych jako jaja konsumpcyjne;

5. zaprzestać we wszystkich zakładach drobiu prowadzących działalność związaną z produkcją jaj wylęgowych a podległych organizacyjnie B S.A. w O. ul. [...] pozyskiwania masy jajowej

6. założyć i prowadzić dokumentację dotyczącą sposobu zagospodarowania niejadalnych produktów zwierzęcych (jaj wylęgowych oraz jaj nienadających się do wylęgu) w podległych zakładach drobiu.

Na podstawie art. 12 ust. 6 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego (...), decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ podał, że podczas urzędowej kontroli przeprowadzonej w dniu 28.10.2004 r. - (protokół kontroli Nr [...] i Nr [...]) oraz w dniu 29.10.2004 r. - (protokół kontroli Nr [...] i Nr [...]), w zakładach drobiu produkujących jaja wylęgowe przeznaczone do wylęgu piskląt - w B SA w O. - Ferma a oraz Ferma b stwierdzono, że w Magazynie Surowców - Mroźni przechowywane są w kartonach złożonych na paletach, produkty opisane jako "Masa jajowa B niepasteryzowana do przetwórstwa - mrożona". Na kartonach widniały etykiety o treści zawierającej logo Firmy, nazwę towaru, zdrowotny znak weterynaryjny, kod kreskowy, masę netto, daty produkcji z różnych okresów produkcji. Etykiety o treści opisanej jak wyżej, w polu weterynaryjnego znaku zdrowotnego S były umieszczone w kwadracie zapis dot. przeznaczenia na rynek krajowy przy symbolu "PL IW 16610501" Organ zaakcentował, że znaki zdrowotne S przeznaczone są wyłącznie do znakowania środków spożywczych zwierzęcego pochodzenia, zakodowany zaś numer zakładu 16610501 mówi o uprawnieniach co do prowadzonej produkcji. Natomiast kontrolowany posiada wyłącznie prawo do prowadzenia uboju drobiu, rozbioru mięsa drobiowego i jego przetwórstwa. Nie posiada zaś uprawnienia do produkcji przetworów jajecznych. Stąd znakowanie zdrowotnym znakiem weterynaryjnym produktów, których w zakładzie ze względu na niespelnianie określonych wymagań i nieposiadanie stosownych zezwoleń produkować nie mógł. Masa jajowa została pozyskana w zakładach drobiu - fermach, zajmujących się produkcją jaj wylęgowych przeznaczonych do wylęgu piskląt w zakładach drobiu podległych B. Wymienione zakłady drobiu - fermy w a i b - nie posiadają uprawnień do prowadzenia jakiejkolwiek produkcji poza produkcją jaj wylęgowych. Natomiast w tych zakładach drobiu, prowadzona jest również sprzedaż jaj wylęgowych jako jaja konsumpcyjne. Organ wywodził, iż produkcja jaj konsumpcyjnych dokonywana jest w wyspecjalizowanych zakładach - fermach jaj konsumpcyjnych, gdzie warunki produkcji, stosowane pasze i dodatki do pasz w żywieniu, stosowane preparaty lecznicze - okresy karencji po ich stosowaniu, zabiegi zootechniczne i hodowlane są pod nadzorem inspekcji weterynaryjnej a to w celu zapewnienia właściwej jakości jaj i przetworów jajecznych a przede wszystkim bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów. Natomiast w procesie produkcji jaj wylęgowych nie stosuje się żadnych okresów karencji po zastosowanych lekach (w tym antybiotyków), których pozostałości znajdują się lub mogą znajdować się w jajach. Stosowane na etapie produkcji pierwotnej zabiegi weterynaryjne, zootechniczne i hodowlane ujemnie mogą wpływać lub wpływają na bezpieczeństwo zdrowotne konsumentów i tym samym mogą być szkodliwe dla zdrowia lub życia człowieka. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 9 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, niejadalne produkty pochodzenia zwierzęcego to między innymi jaja wylęgowe drobiu. Zatem produkcja z tych jaj, jakichkolwiek produktów przeznaczonych do spożycia przez człowieka, jak również ich sprzedaż jako jaj konsumpcyjnych do bezpośredniego spożycia jest niedopuszczalna. Biorąc pod uwagę, że produkowanie masy jajowej z jaj wylęgowych drobiu, sprzedaż jaj wylęgowych, (a są to niejadalne produkty pochodzenia zwierzęcego) jako jaj konsumpcyjnych, produkowanie masy jajowej w zakładach drobiu w warunkach nieuznanych, samowolne, bezprawne, fałszywe oznakowanie tych produktów weterynaryjnym znakiem zdrowotności jako środków spożywczych dopuszczonych do obrotu, przechowywanie w magazynie razem ze środkami spożywczymi jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów. Z tych przyczyn wydano tę decyzję.

B S.A. w O. ul [...] od powyższej decyzji złożyły odwołanie dołączając opinię Akademii Rolniczej we W. W odwołaniu Zakłady wniosły o zmianę lub cofnięcie decyzji i zezwolenie na skierowanie masy do uprawnionych zakładów produkujących proszek jajowy. Wskazały, że jaja, z których wyprodukowana została masa jajowa pochodziły z nadwyżek produkcyjnych, a jaja przed produkcją nie były poddawane inkubacji. Dołączona do odwołania opinia wyrażała stanowisko autora, iż zawarte nakazy są zbyt rygorystyczne i wynikają z nadinterpretacji obowiązujących przepisów prawnych i widzi okazanie wyrozumiałości i elastyczności przez organy, bowiem produkcja podyktowana była przejściowymi problemami Zakładów, a ponadto przywołane najnowsze rozporządzenia Parlamentu Europy i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. Nr 852/2004, 853/2004 i 854/2004, w ocenie autora wskazują na elastyczność w odniesieniu do produkcji lokalnej.

[...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w O., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, wskazując, że przyczyną wydania decyzji zawierającej nakazy był fakt, potwierdzający przechowywanie w kartonach produktów opisanych jako "Masa jajowa kat. B niepasteryzowana do przetwórstwa – mrożona", z weterynaryjnym znakiem zdrowotnym. Organ zaakcentował, że Zakład nie posiadał zezwolenia do produkcji przetworów jajecznych. Natomiast masa jajowa została pozyskana w zakładach przeznaczonych do produkcji jaj wylęgowych, w fermach nie posiadających żadnych uprawnień do prowadzenia jakiejkolwiek produkcji poza produkcją jaj wylęgowych. Nie był również uprawniony do sprzedaży jaj wylęgowych jako jaj konsumpcyjnych, bowiem jaja wylęgowe drobiu, są przecież niejadalnym produktem pochodzenia zwierzęcego (art. 2 pkt 9 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób (...). Stąd produkcja z tych jaj, jakichkolwiek produktów przeznaczonych do spożycia przez człowieka jak również ich sprzedaż jako jaj konsumpcyjnych do bezpośredniego spożycia jest niedopuszczalna. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący przyznaje, że nie posiada formalnych uprawnień do przetwórstwa jaj, co może budzić obawy pod względem jakości i bezpieczeństwa zdrowotnego produktów finalnych. Podkreślił, co jest bezsporne, że skarżący rozpoczął produkcję oraz produkował masę jajową w warunkach nie uznanych, samowolnie, co stanowi naruszenie przepisów art. 10 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 33 poz. 288). Przepis ten stanowi, że podmioty zamierzające prowadzić działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego w zakładzie są obowiązane zapewnić spełniane w tym zakładzie wymagań weterynaryjnych w zakresie działalności objętej produkcją. Podmioty te zgłaszają zamiar rozpoczęcia produkcji powiatowemu lekarzowi weterynarii, a ten wydaje po przeprowadzeniu kontroli decyzję w sprawie dopuszczenia zakładu do prowadzenia produkcji, jeżeli są spełnione wymagania weterynaryjne właściwe dla tego rodzaju produkcji. Jeżeli nie są spełnione wymagania weterynaryjne dla tego rodzaju produkcji, organ orzekał o niedopuszczeniu zakładu do produkcji (art. 10). Wydając decyzję o dopuszczeniu zakładu do prowadzenia produkcji: nadaje weterynaryjny numer identyfikacyjny; określa rodzaj produkcji i wielkość produkcji oraz kwalifikuje zakład: do handlu, na rynek krajowy, do sprzedaży bezpośredniej, na rynek państw trzecich. Skarżący pomimo powyższego obowiązku ustawowego samowolnie rozpoczął produkcję opisanej masy jajecznej. Organ dodał, że skarżący dopuścił się także naruszenia przepisów ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz. U. Nr 63, poz. 634 ze zm.) wprowadzając do obrotu jako środek przeznaczony do spożycia nieprawidłowo oznakowany a nadto o niewiadomych właściwościach, bowiem warunki produkcji tego środka nie były nadzorowane przez inspekcję weterynaryjną a czego bezwzględnie wymagają przepisy tej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego bezzasadne są także zarzuty podniesione w opinii dołączonej do odwołania, że przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji dla produktów jajecznych umieszczanych na rynku (Dz. U. Nr 52, poz. 521) nie wspominają, że jaja wylęgowe są materiałem niejadalnym. W opinii pominięto zasadniczą różnicę, że cyt. rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych (...), a nie na podstawie ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób (...), gdzie w art. 2 pkt 20 wyróżniono pojęcie zakład drobiu, w którym wykonuje się między innymi czynności: produkcję jaj wylęgowych, inkubację jaj wylęgowych, wyląg oraz dostarczanie piskląt jednodniowych. Z tych przyczyn nie może się ostać zarzut, że w rozporządzeniu nie mówi się, iż jaja wylęgowe są materiałem niejadalnym, bowiem wg art. 2 pkt 20 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. zakłady drobiu są zaliczane do innej kategorii zakładów. Organ odwoławczy podkreślił, że produkcja jaj konsumpcyjnych dokonywana jest w wyspecjalizowanych zakładach - fermach jaj konsumpcyjnych i do tych zakładów mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2004 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, z dnia 21 stycznia 2005 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej pkt. 3, 4, 5, B S.A. w O. ul. [...] zarzuciły organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności: art. 4, art. 12 ust. 2, art. 23 ust. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 29.01.2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 33, poz. 288); § 23 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12.03.2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji i dla produktów jajecznych umieszczanych na rynku (Dz. U. nr 52, poz. 521 ze zm.), art. l, 2 i 4 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1907/90 z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do jaj; art. 8 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2782/75 z dnia 29.10.1975 r. w sprawie produkcji i obrotu jajami wylęgowymi i pisklętami drobiu hodowlanego (Dz.U.UE.L.75.282.100 z dnia 1.11.1975 r.); art. 22 i art. 25 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 69, poz. 625); art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. w sprawie przepisów sanitarnych dotyczących produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, oraz naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: art. 7 w zw. z art. 77 kpa. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przyznał, iż nie posiadał uprawnień do produkcji jaj konsumpcyjnych i przetwórstwa takich produktów jajecznych, zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego, jak również, że pozyskiwał masę jajową na fermach należących do Spółki, która to masa jajowa zaraz po wybiciu została zamrożona i jest przechowywana jest w chłodni. Skarżący opisał w jaki sposób były wybijane jajka. Skarżący uznał, że postąpił zgodnie z przepisem § 21 cyt. rozporządzeniem Dodatkowo podniósł, że organ I instancji mógłby wydać decyzję, ale po przeprowadzeniu badań laboratoryjnych wyprodukowanej masy, a takie badania nie zostały przedstawione skarżącemu. Skarżący powołując się na definicję z art. 1 pkt 1 o ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 69, poz. 625), wywodził, iż uzyskany produkt z jaj wylęgowych a nie poddanych inkubacji i przy spełnieniu norm w zakresie maksymalnych dopuszczalnych zanieczyszczeń substancjami chemicznymi, czy mikrobiologicznymi mógłby być wykorzystany do produkcji żywności. Stąd zdaniem skarżącego nakazy z pkt. 3 i 5 decyzji mają charakter władczy, bowiem organ nie wziął pod uwagę innych możliwości wykorzystania produktów pochodzenia zwierzęcego uznanych za niejadalne, a właściwie nie tyle niejadalne w ogóle tylko nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Skarżący wywodził, że od l maja 2004 r. Polska jest państwem członkowskim Unii Europejskiej, w związku z tym Polskę obowiązują wspólnotowe akty prawne jak: Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1907/90 z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do jaj; (art. 1 zawiera definicję jaja, oraz art. 4 zezwalający producentom dostarczać jaja przemysłowe do zakładów pakowania lub przemysłu z wyjątkiem przemysłu spożywczego). Z przywołanych przepisów skarżący wnioskuje, że jest uprawniony do sprzedaży jaj wylęgowych nieinkubowanych, dlatego wnosi w skardze również o uchylenie pkt. 4 skarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego przepis art. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2782/75 z 29.10.1975 r. w sprawie produkcji i obrotu jajami wylęgowymi i pisklętami drobiu hodowlanego (Dz.U.UE.L.75.282.100 z dnia l listopada 1975 r.) mówi, iż jaja wylęgowe nieoznaczone przed inkubacją i wycofane z inkubatora wykorzystuje się do celów innych niż spożycie przez ludzi - jako jaja przemysłowe. Zatem wnioskując z tego zapisu należałoby przyjąć, że również jaja pozyskane w zakładzie drobiu - fermie wylęgowej, które nie zostały inkubowane można przeznaczyć na cele przemysłowe. Również z art. 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 69, poz. 625), wynika, że dopuszcza się handel niejadalnymi produktami pochodzenia zwierzęcego (w tym jajami wylęgowymi), jeżeli zostały spełnione wymagania określone w przepisach o kontroli weterynaryjnej w handlu. Tak też w art. 25 w/w ustawy, który dopuszcza umieszczanie na rynku z ograniczeniem do rynku polskiego tego rodzaju produktów, jeśli przy ich wytworzeniu zostały spełnione wymagania weterynaryjne określone dla danego rodzaju działalności nadzorowanej. Ponadto skarżący przywołał art. 6 ust. l rozporządzenia (WE) nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiającym przepisy sanitarne dotyczące produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, produkty te dzieli się na surowce trzech kategorii w zależności od ich toksyczności, a produkty uboczne uzyskane przy produkcji jaj wylęgowych zakwalifikowane zostały do kategorii 3, co zezwala w ocenie skarżącego również na wykorzystanie odrzuconych jaj wylęgowe i każdy surowiec z nich pochodzący, a więc i pozyskaną z nich masę jajeczną, dla celów przemysłowych. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w O. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ podniósł, że z treści jej uzasadnienia nie wynika na czym miałoby polegać naruszenie przepisów art. 4 i art. 12 ust. 2 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego. Organ stwierdził, że sugestia skarżącego, o braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 23 ust. 2, pkt 3 tej ustawy jest chybiona, bowiem, przywołany przepis dotyczy produktów, które objęte są nadzorem weterynaryjnym w toku całego procesu produkcyjnego, a nie produktów pochodzenia zwierzęcego, które pozostawały poza kontrolą weterynaryjną. Organ uznał również stanowisko skarżącego w przedmiocie prowadzonej produkcji jako sprzeczne z warunkami wynikającymi z § 6-22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji (...), które określają powinności producenta tego rodzaju środka żywnościowego, a które w tym przypadku nie zostały spełnione. Organ odnosząc się do zarzutu naruszenia przywoływanego prawa Wspólnoty Europejskiej, w tym art. l, 2 i 4 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2782/75, podkreślił, że nie mają znaczenia w sprawie. Żadne bowiem przepisy tego prawa nie zwalniają producentów jaj przekazywanych do przetwarzania, sprzedaży bezpośredniej czy wytwarzania półproduktu z obowiązku legalizacji danego rodzaju działalności, a także zapewnienia sprawowania nadzoru weterynaryjnego nad warunkami w jakich następuje ich pozyskanie. Ponadto organ wniósł o odrzucenie wniosku skarżącego w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji.

Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2005 r., tut. Sąd oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2005 r., skarżący poinformował Sąd, o zmianie nazwy firmy, która otrzymała nowe brzmienie A SA. Ponadto skarżący w tym piśmie dokonał wywodu, w zakresie podtrzymania wniesionej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na zasadzie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, przy czym rozważa prawo obowiązujące w dniu jej wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez organy inspekcji weterynaryjnej, posiadające status organów administracji publicznej o charakterze inspekcyjnym, policyjnym. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w O., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w której (pkt. 1 – 6) nakazywały skarżacemu, aby usunąć, pod bezpośrednim nadzorem urzędowego lekarza weterynarii, z kartonów z "masą jajową niepasteryzowaną" etykiety z naniesionymi weterynaryjnymi znakami zdrowotnymi (pkt 1) oraz usunąć z magazynów (w których przechowywane są środki spożywcze, inne preparaty, materiały pomocnicze i opakowania mające lub mogące mieć kontakt ze środkami spożywczymi) niejadalne produkty pochodzenia zwierzęcego - oznaczone jako "masa jajowa kl. B niepasteryzowaną do przetwórstwa mrożona". Akcentując, iż jaja wylęgowe drobiu są zaliczone do niejadalnych produktów pochodzenia zwierzęcego, organ nakazał zaprzestania pozyskiwania i sprzedaży jaj wylęgowych jako jaja konsumpcyjne (pkt 4) oraz pozyskiwania z nich masy jajowej (pkt 5). Przepisami prawa materialnego, które znalazły zastosowanie w rozpoznawanej sprawie są przywołane w podstawie prawnej zaskarżonych decyzji przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 33 poz. 287 ze zm.); ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 33 poz. 288); ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz. U. Nr 63 poz. 634 ze zm.); ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 69 poz. 625), jak również rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji i dla produktów jajecznych umieszczanych na rynku (Dz. U. Nr 52 poz. 521). Przepis art. 3 ust. 2 pkt 5 lit a, b ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, upoważnia organy weterynaryjne do sprawowania nadzoru między innymi nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym nad wymaganiami weterynaryjnymi przy ich produkcji, umieszczaniu na rynku oraz sprzedaży bezpośredniej, jak również wprowadzaniem na rynek ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych (...), przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego powinny być spełnione wymagania zdrowotne, higieniczne, sanitarne, organizacyjne, lokalizacyjne, techniczne i technologiczne, zwane "wymaganiami weterynaryjnymi", które obejmują przykładowo wyliczone tym przepisem wymagania, sposoby i warunki. Również z tej ustawy wynika, że w przypadku nie tylko stwierdzenia, ale nawet podejrzenia naruszenia wymogów weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego, organ zobowiązany jest, (poprzez sformułowanie zapisu "podejmie ") do wszelkich niezbędnych czynności w celu ochrony zdrowia publicznego, w tym zakazuje umieszczenia na rynku tych produktów (art. 7 ust. 2). Powiatowy lekarz weterynarii, z mocy tej ustawy (art. 12 ust. 1), może w każdym czasie, bez wcześniejszego powiadomienia, kontrolować zakłady w zakresie spełniania wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego a w przypadku stwierdzenia, że w zakładzie nie są spełniane wymagania weterynaryjne, powiatowy lekarz weterynarii, w zależności od zagrożenia zdrowia publicznego wydaje decyzję, w której może nakładać ograniczenia, nakazy, zakazy, w tym zakazać umieszczania produktów na rynku. Do dalszych rozważań niezbędnym staje się przywołanie art. 10 tej ustawy o wymaganiach weterynaryjnych (...), który wskazuje na konieczność uzyskania zezwolenia przez podmioty zamierzające prowadzić działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego w zakładzie, przy czym decyzję pozytywną może organ wydać po przeprowadzeniu kontroli w zakresie spełnienia wymagań weterynaryjnych właściwych dla tego rodzaju produkcji - art. 10 ust. 1 pkt 1. Produktami pochodzenia zwierzęcego są jaja wylęgowe drobiu, z tym że jaja te stanowią niejadalny produkt pochodzenia zwierzęcego, co wynika z art. 2 pkt 9 ustawy o ochronie zwierząt oraz zwalczaniu chorób (...).

Odnosząc powyższe przywołane regulacje dotyczace rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności zważyć należy, że okolicznością bezsporną jest fakt, iż skarżący w swoich zakładach drobiu (wskazanych fermach) produkujących jaja wylęgowe, przeznaczone do wylęgu piskląt, wyprodukował masę jajową uzyskaną z jaj wylęgowych. W czasie kontroli weterynaryjnej u skarżącego stwierdzono również, że prowadzona jest sprzedaż tych jaj wylęgowych jako jaja konsumpcyjne. Zakłady drobiu - fermy w a i b - nie posiadały uprawnień do prowadzenia jakiejkolwiek produkcji poza produkcją jaj wylęgowych. Ponadto organy orzekające stwierdziły i wskazywały w swoich decyzjach, czego nie negował skarżący, że Zakład oprócz zezwolenia na produkcję jaj wylęgowych, posiada wyłącznie zezwolenia do prowadzenia uboju drobiu, rozbioru mięsa drobiowego i jego przetwórstwa. Nie posiada natomiast zezwolenia na produkcję przetworów jajecznych. Stąd, powołując się na wyżej przywołane przepisy prawa materialnego organ w skażonej decyzji zawarł nakazy (w pkt 1 - 6), podając motywy ich nałożenia, które wynikały z ustalonego, niekwestionowanego stanu faktycznego. W uzasadnieniu organ zawarł wywody prawne, które upoważniały go do podjęcia zaskarżonej decyzji. W tym miejscu należy stwierdzić, że organy orzekające spełniły wymogi formalne w zakresie uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 kpa.), bowiem najpierw podały fakty, które nie były negowane, a następnie dokonały oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle konkretnych przepisów prawa. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji, odnosząc się do zarzutów odwołania, które dotyczyły całej decyzji (pkt. 1 – 6), powołał się na ustalenia organu pierwszej instancji i jego poglądy prawne, gdyż w całości je podzielił. Ustalenia stanu faktycznego niebyły kwestionowane, stąd zarzut skargi, że organy dopuściły się naruszenia art. 7, 77 kpa jest bezpodstawny, a innych okoliczności na uchybienie tym przepisom skarżący nie wskazywał. Ponadto organ odwoławczy odniósł się również do podnoszonej kwestii z odwołania w przedmiocie deklarowanych przez skarżącego zapewnień o dochowaniu warunków przy produkcji masy jajowej z jaj wylęgowych pochodzących z nadwyżek produkcyjnych. Ponieważ ocena legalności zaskarżonych decyzji dotyczy również trybu postępowania przed organami orzekającymi, a zatem odnosi się także do podnoszonych zarzutów w odwołaniu, bowiem te stanowiły element rozważań przez drugą instancję, z uwagi na dwuinstancyjność postępowania administracyjnego (art. 15 kpa). Kwestie, które nie były podnoszone w odwołaniu nie mogły być rozważane w postępowaniu administracyjnym, stąd podnoszone na etapie skargi do sadu administracyjnego znalazły odzwierciedlenie w udzielonej przez organ odwoławczy odpowiedzi na skargę. Przedmiotem skargi zostały objęte nakazy zawarte w pkt. 3, 4 i 5. Organ bowiem akcentując, iż jaja wylęgowe drobiu są zaliczone do niejadalnych produktów pochodzenia zwierzęcego, nakazał skarżącemu zaprzestania pozyskiwania i sprzedaży jaj wylęgowych jako jaja konsumpcyjne (pkt 4) oraz pozyskiwania z nich masy jajowej (pkt 5). W pkt. 3 zawarty został nakaz przekazania masy jajowej uzyskanej z jaj wylęgowych do zakładów przetwarzających niejadalne produkty pochodzenia zwierzęcego do celów niespożywczych. Skarżący zaś, powołując się w skardze na przepisy Prawa Wspólnotowego kwestionuje wskazane nakazy, poprzez opisanie i wskazanie na technologiczny tok produkcji, składając zapewnienie, że dochowano warunkom higienicznym. Zarzucił organowi, że nie przeprowadził badań na stwierdzenie czy w uzyskanej masie jajowej znajdują się substancje niedozwolone lub zostały przekroczone dopuszczalne stężenia pozostałości produktów leczniczych. Zdaniem skarżącego jest on uprawnionym zakładem do dostarczania jaj przemysłowych do zakładów pakowania lub przemysłu a także uprawniony do sprzedaży, z przeznaczeniem do spożycia jaj wylęgowych nieinkubowanych. Jednakże w tej kwestii należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, który podczas całego toku postępowania administracyjnego podkreślał, że nie można przyjąć, że warunki weterynaryjne zostały spełnione, skoro nie były i nie mogły być przedmiotem oceny i kontroli przed udzieleniem niezbędnego zezwolenia, bowiem skarżący o zezwolenie nie zabiegał i faktu braku zezwolenia nie kwestionował. Przypomnieć raz jeszcze wypada, że zgodnie z art. 10 ustawy o wymaganiach weterynaryjnych (...), podmioty zamierzające prowadzić działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego w zakładzie były obowiązane zapewnić spełnienie wymagań weterynaryjnych w zakresie działalności objętej produkcją. Zgodnie bowiem z przywołanym wyżej przepisem powiatowy lekarz weterynarii po przeprowadzeniu kontroli wydawał decyzję w sprawie dopuszczenia zakładu do prowadzenia produkcji, jeżeli zostały spełnione wymagania weterynaryjne. Skoro skarżący nie ubiegał się o zezwolenie a prowadzi produkcję masy jajowej z jaj wylęgowych drobiu oraz dokonuje sprzedaży tych jaj jako konsumpcyjne, które (jaja wylęgowe) stanowią niejadalny produkt pochodzenia zwierzęcego, zatem nakaz "zaprzestania" pozyskiwania masy i sprzedaży był zasadny. Również zasadny był nakaz przekazania masy jajowej uzyskanej z jaj wylęgowych, jako niejadalnych produktów pochodzenia zwierzęcego, do zakładów przetwarzających niejadalne produkty pochodzenia zwierzęcego do celów niespożywczych, bowiem produkcja odbywała się bez zezwolenia i bez uprzedniego sprawdzenia wymogów weterynaryjnych i bez nadzoru weterynaryjnego służącego ochronie zdrowia publicznego. Ponadto zauważyć należy, że kwestionowane nakazy nie ograniczają swobody działalności gospodarczej przedsiębiorców i podmiotów ją prowadzących, bowiem każdy podmiot prowadzący działalność był zobowiązany do przestrzegania przepisów prawa. Prowadzenie produkcji bez zezwolenia upoważniał organ do działania władczego, a nie do działania oczekiwanego w żądaniu skargi przez skarżącego, tj. legalizacji wyprodukowanych produktów bez zezwolenia, i tym samym potwierdzenia przez służby weterynaryjne że dalszy proces prowadzenia bez zezwolenia tej konkretnej działalność był właściwy. W opisanej sytuacji, organ orzekający nie miał obowiązku, przeprowadzenia badań na stwierdzenie czy w uzyskanej masie jajowej znajdują się substancje niedozwolone lub zostały przekroczone dopuszczalne stężenia pozostałości produktów leczniczych. Badania są obowiązkowe wówczas, gdy w ramach sprawowanego nadzoru weterynaryjnego nad danym środek żywności pochodzenia zwierzęcego zaistnieje podejrzenie, że produkt może być niewłaściwej jakości zdrowotnej. Dodatkowo powtórzyć przyjdzie za organem, że środki żywnościowe pochodzenia zwierzęcego nie zgłoszone, w ramach prowadzonej działalności do sprawowania nad nimi nadzoru, podlegają eliminacji, niezależnie od tego czy mogły, lub nie, być produkowane w odpowiednich warunkach. Skarżący nie posiadał natomiast zezwolenia na produkcję przetworów jajecznych. Zauważyć należy, że obowiązujące przepisy krajowe i powoływane przez skarżącego przepisy Unii Europejskiej nie zwalniały przedsiębiorców i podmioty gospodarcze od obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności produkcyjnej jaj z przeznaczeniem do spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa spożywczego bez nadzoru weterynaryjnego. Nie bez znaczenia ma fakt, że w dniu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej cały wspólnotowy dorobek prawny, tzw. acguis communautaire,stał sie integralną częścią porządku prawnego. Z zasady ogólnej zatem wynika, związanie państwa członkowskiego z bezpośrednim działaniem prawa Wspólnot Europejskich oraz wyższość prawa Wspólnot nad prawem narodowym. Wskazane pierwszeństwo prawa wspólnotowego nie wynika z teksu Traktatów, lecz zostało wywiedzione przez Trybunał Sprawiedliwości z "litery i ducha Traktatów". Jednakże odnotować również warto, że krajowe przepisy mogłyby być pominięte, w sytuacji, gdyby były niezgodne z Konstytucją lub prawem wspólnotowym, a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła, stąd orzekanie na podstawie prawa krajowego w niniejszej sprawie było właściwe i nie naruszało wskazanych w skardze przepisów wspólnotowych. Zaakcentować bowiem należy, że przepisy krajowe, zastosowane w niniejszej sprawie, ogólnie rzecz ujmując "weterynaryjne" wdrożyły do prawa polskiego przepisy Unii Europejskiej. Również przepisy Unii Europejskiej nie zwalniały z ubiegania się o zezwolenie lub zgłoszenie, w zakresie poprzedzonego stwierdzenia wymogów weterynaryjnych, w celu ochrony i bezpieczeństwa zdrowia publicznego, stanowiącego nadrzędną wartość, która nie może zostać pominięta przy przeznaczaniu produktów do konsumpcji.

Sąd rozważając zarzuty skargi, zwraca ponadto uwagę na okoliczność znowelizowanych regulacji z dniem 17 lutego 2006 r. - ustawą z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. Nr 17, poz. 127), która wykonuje postanowienia rozporządzenia (WE) nr 853/2004, nr 854/2004 i nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. Jednakże zauważyć należy, iż ocena zaskarżonych decyzji przez Sąd, dokonywana jest wg stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania tych decyzji. Zacytowane natomiast w skardze Rozporządzenia Rady (EWG) nie były podnoszone w odwołaniu, stąd organ odwoławczy w decyzji zaskarżonej nie mógł się odnieść w tym zakresie lecz ustosunkował się w odpowiedzi na skargę, a zatem zgodnie z procedurą.

Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego zawartego w odpowiedzi na skargę, w związku z przywoływanymi w jej treści rozporządzeniami Rady (EWG), iż wskazywane przepisy tych rozporządzeń nie zwalniały producentów jaj przekazywanych do przetwórstwa czy sprzedaży z obowiązku wytwarzania produktu w granicach prowadzonej działalności przy jednoczesnym zapewnieniu nadzoru weterynaryjnego. Ponadto nie stawiały uwarunkowań handlowych ponad warunkami weterynaryjnymi. Dodać należy, że zaskarżone decyzje nie stanowiły odmowy wydania pozwolenia w zakresie sugerowanym przez skarżącego, lecz stanowiły następstwo stwierdzonej, samowolnie podjętej produkcji masy jajowej i sprzedaży jaj wylęgowych jako konsumpcyjnych, bez nadzoru weterynaryjnego. Kwestionowana, samowolna produkcja została stwierdzona przez organ, w wyniku działań urzędowych, które nie były alternatywnym postępowaniem z urzędu w sprawie udzielenia zezwolenia, bowiem zainteresowany z wniosku wszczyna postępowanie administracyjne w sprawie ubiegania się o stosowne pozwolenie, lub podejmuje czynności w celu zgłoszenia działalności produkcyjnej, handlowej czy dostawczej, powołując się na regulacje prawne, w tym na przepisy Unii Europejskiej.

Przedstawiony natomiast stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie, na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz rozważania prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyczerpują okoliczności do wydania kwestionowanych przez skarżącą nakazów, w trybie przywołanych przez organ przepisów.

Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że brak było podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa obowiązującego w dacie wydania, co prowadzi do konstatacji, iż organy obydwu instancji działały legalnie. Nie doszło również do naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.