Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1400/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64 a ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. i T. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia 8 września 2017 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] solidarnie na rzecz skarżących J. S. i T. S. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia 30 czerwca 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 64a. ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, art. 104, art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne:

1/ zobowiązał J. S. i T. S. do wykonania likwidacji ubezpieczenia skarp i dna rowu odwadniającego, na terenie działki numer [...] w miejscowości K., wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego poprzez rozbiórkę ubezpieczenia, na własny koszt, na następujących warunkach: a/ w trakcie prowadzenia prac związanych z wykonaniem likwidacji istniejącego ubezpieczenia skarp i dna rowu odwadniającego, nie wolno niszczyć brzegów rowu, a po wykonaniu robót parametry rowu nie powinny ulec zmianie, również przepływ w rowie winien być zachowany, b/ termin wykonania obowiązku ustalił do dnia 30 czerwca 2018 r.

2/ umorzył jako bezprzedmiotowe prowadzone postępowanie administracyjne z wniosku [...] i T. S. w zakresie:

- wykonania bez pozwolenia wodnoprawnego wylotu przepustu i przepustu pod drogą wojewódzką nr [...], z którego kierowane są wody na działkę numer [...] w K. , gm. T.,

- wykonania bez pozwolenia wodnoprawnego rowu przebiegającego przez działki numer [...] i [...] w K. , gm. T. przy ogrodzeniu od strony zachodniej odprowadzającego wody z rowów odwadniających drogę wojewódzką nr [...] działka nr [...],

- wykonania bez pozwolenia wodnoprawnego wylotu tego rowu na działce numer [...] w K. , gm. T. do rzeki Strug

oraz w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek likwidacji w/w urządzeń wodnych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie wynika, że: przepust z kręgów betonowych o średnicy ? 800 mm wraz z wylotem zlokalizowany jest w całości na działce numer [...] w miejscowości K., stanowiącej pas drogowy drogi wojewódzkiej nr [...] R. - [...]. Przedmiotowy przepust zlokalizowany jest w km 8+260 biegu drogi, na wysokości działki numer [...] w miejscowości K.. Droga wojewódzka nr [...] R. - [...] zlokalizowana jest po północnej stronie działki numer [...]. Pod drogą znajduje się przepust betonowy o średnicy ? 800 mm. Po stronie działki numer [...] droga wojewódzka nie posiada rowu przydrożnego, rów wykonany jest po stronie północnej drogi. Równocześnie ustalono, iż na terenie działek numer [...], [...] położonych w miejscowości K. zlokalizowany jest rów odwadniający. Trasa rowu przebiega od drogi wojewódzkiej nr [...] R. - [...], stanowiącej działkę numer [...] w miejscowości K., do rzeki [...] - działka numer [...] w miejscowości K.. Rów uchodzi do rzeki [...] na wysokości działek numer [...], [...]. Skarpy i dno rowu na części swojej długości (od wylotu przepustu o średnicy ? 800 mm pod drogą wojewódzką do przepustu zlokalizowanego w trasie rowu na wysokości budynku [...]) wyłożone są płytami JOMB. Działki numer [...] i [...] położone w miejscowości K. zgodnie z wypisem z rejestru gruntów stanowią własność [...] i T. S., zaś działka numer [...] położona w miejscowości K., stanowi własność G. S.. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego Starosta [...] decyzją z dnia 2 marca 2016 r. umorzył w całości, jako bezprzedmiotowe, prowadzone postępowanie administracyjne z wniosku [...] i T. S.. Od tej decyzji Starosty [...] wyżej wskazani odwołali się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Decyzja Starosty została uchylona w całości i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K uchylił zaskarżoną decyzję, między innymi, dlatego że: zdaniem organu II instancji umorzenie postępowania należało uznać za przedwczesne. Organ I instancji winien uzupełnić materiał dowodowy poprzez np. przesłuchanie świadków oraz uzyskanie historycznych zdjęć lotniczych, celem jednoznacznego ustalenia m.in. czy przedmiotowy rów został przebudowany, a jeśli tak to kiedy to miało miejsce i jaki charakter miał ten rów w czasie ewentualnej przebudowy. W ponownie prowadzonym postępowaniu wskazano, że na kopii zdjęcia lotniczego przekazanego przez [...] w W. organ zlokalizował i usytuował trasę rowu odwadniającego, jednakże nie jest w stanie, na podstawie przedmiotowego zdjęcia, określić parametrów rowu. W celu dopełnienia pozostałych zaleceń organu II instancji Starosta [...] w dniach 17-18 listopada 2016 r. w siedzibie Centrum Rekreacyjno - Kulturalnego w K. przeprowadził przesłuchanie świadków, zamieszkałych w najbliższym sąsiedztwie działek, na których zlokalizowany jest rów odwadniający. Z zeznań świadków wynika, że rów na terenie działek 1294, 1295, 1296 w miejscowości K. pełnił/pełni rolę rowu odwadniającego służącego do odprowadzania wód z działek znajdujących się powyżej drogi wojewódzkiej nr [...]. Ponadto rów pełnił/pełni rolę rowu zabezpieczającego przed zalaniem działek znajdujących się w jego sąsiedztwie. Świadkowie zeznali, iż rów nie był przebudowany, jedynie po interwencjach okolicznych mieszkańców, był on konserwowany, udrażniany i oczyszczany z namułu, zaś ziemia wydobyta z rowu była składana na nabrzeżu rowu. Równocześnie z zeznań świadków wynika, że teren działki Państwa S. , po jej zakupie, został podwyższony. W dniu 23 stycznia 2017 r. do Starosty [...] wpłynęło pismo [...] i T. S., zawierające stanowisko w sprawie. Podali, iż w momencie zakupu działki, na przedmiotowym terenie nie było żadnego uporządkowanego rowu o takich parametrach jak obecnie. Woda rozlewała się po całej działce tworząc liczne rowki i fosy, które miały wymiary max. ok. 20 cm głębokości. Ponadto w tym samym piśmie wniesiono o przesłuchanie w charakterze świadka D. B.. Świadek wniósł do protokołu, że wniósł do protokołu, iż nie przypomina sobie, aby na działce numer [...] w miejscowości K. był rów, istniał przepust, a za przepustem był dół o długości ok. 2,0 m i głębokości ok 1,5 m, następnie woda rozlewała się na teren działek numer [...] i 1293. Wobec powyższego Starosta [...] w oparciu o zebrane materiały dowodowe zgromadzone w sprawie przyjął za wiarygodne zeznania świadków, którzy potwierdzają kilkudziesięcioletnie istnienie rowu przebiegającego przez działki numer [...], [...] w K. oraz ujścia rowu do rzeki S. . Dostarczona przez P. R. mapa z 1962 r. odzwierciedla przebieg "cieku" w miejscu obecnego rowu. Również na mapie orientacyjnej załączonej do projektu budowlanego pn.: "Nadbudowa i adaptacja istniejącego budynku gospodarczego na dom mieszkalny", przesłanego przez Gminę T. zlokalizowana jest trasa rowu odwadniającego. Inwestorem tej inwestycji był T. S.. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że urządzenia wodne nie zostały wykonane pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, jak również ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne. Zdaniem organu wykonanie urządzeń wodnych w ówcześnie obowiązujących przepisach prawnych nie wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Starosta [...] stwierdził, iż przedmiotowe urządzenia wodne są wykonane legalnie w oparciu o zapis art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, który stanowi, iż nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne na istniejące w dniu wejścia w życie ustawy urządzenia wodne (...)". Zdaniem organu ustawa Prawo wodne z dnia 24 października 1974 r. zalegalizowała urządzenia wodne wykonane bez pozwolenia. Prace związane z konserwacją, odmuleniem i udrożnieniem rowu wykonane w latach późniejszych, zdaniem Starosty [...] nie podlegają pod zapis art. 9 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo wodne, który mówi, iż wykonanie urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki tych urządzeń. Zdaniem organu prace związane z udrożnianiem rowu są to roboty związane z utrzymaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji oraz związane z zachowaniem prawidłowego, swobodnego przepływu w rowie. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż urządzenia wodne wykonane zostały przed dniem 1 stycznia 1975, zaś prace konserwacyjne rowu (odmulanie, udrażnianie i oczyszczanie z namułu) nie podlegają pod zapis wykonania przebudowy urządzeń wodnych.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli [...] i T. S. zarzucają zaskarżonej decyzji miedzy innymi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K decyzją z dnia 8 września 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części tj. pkt 1 i w tym zakresie orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w zakresie wykonania likwidacji ubezpieczenia skarp i dna rowu odwadniającego oraz orzekł, że pozostała treść rozstrzygnięcia nie ulega zmianie. W uzasadnieniu organ podniósł, że przedmiotowe postępowanie dotyczy legalności wykonanego (przebudowanego) rowu oraz przepustu. W myśl art. 64a ustawy Prawo wodne, w brzmieniu obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania, jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2. W postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o legalizacji urządzenia wodnego stosuje się przepisy art. 127 ust. 6-8. 5. Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Przepis art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi, że przepisy ustawy dotyczące: wykonania urządzeń wodnych - stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, iż rów oraz przepust istniały przed 1975 rokiem. Okoliczności te potwierdzają również dokumenty, m.in. mapa z 1962 roku przedstawiona przez Podkarpacki Zarząd Dróg Wojewódzkich. Organ ustalił również, że przepust został przebudowany w latach 1981 -1982 roku, a rów był czyszczony oraz konserwowany sukcesywnie, a w 2006 roku nastąpiła jego przebudowa poprzez umocnienie płytami JOMB, z uwagi na konieczność zabezpieczenia skarpy. Parametry rowu nie zostały ustalone, jak również nie ustalono, czy uległy one zmianie poza sytuacją związaną z umocnieniem płytami JOMB. W myśl art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo wodne nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne na istniejące w dniu wejścia w życie ustawy urządzenia wodne. Ponadto zgodnie z art. 134 tej ustawy nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne na istniejące w dniu wejścia w życie ustawy mosty i przepusty. Przebudowa istniejących w dniu wejścia w życie ustawy mostów i przepustów wymaga uprzedniego uzgodnienia z właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego terenowym organem administracji państwowej części hydrologicznej i hydraulicznej założeń techniczno-ekonomicznych. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 1975 r. Wobec tego, wykonanie przedmiotowych urządzeń nie wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i tym samym było legalne. Również przebudowa przepustu nie wymagała pozwolenia wodnoprawnego na mocy powyższego art. 134 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo wodne. Argumentacja organu I Instancji, iż artykuł ten nie ma zastosowania jest nietrafna. W powołanym przepisie wyraźnie wskazano przepusty, a charakter tego urządzenia nie budził wątpliwości w toku postępowania. Jedynie prace związane z przebudową rowu powinny być przedmiotem oceny w kontekście art. 64a, w związku z art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne. Należy przy tym zaznaczyć, iż ten ostatni przepis stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów o wykonaniu urządzeń wodnych, a nie o stosowaniu ich wprost. Odpowiednie stosowanie oznacza, że nie należy w każdym przypadku stosować bezwzględnie zasad z art. 64a ustawy Prawo wodne. Należy mieć na uwadze definicję urządzenia wodnego z art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy Prawo wodne jako urządzenia służącego kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich. Zatem jeżeli przebudowa urządzenia wodnego polegała na umocnieniu rowu, aby zabezpieczyć grunt i nie spowodowała negatywnego wpływu na funkcję rowu, to nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego byłoby w takim przypadku niecelowe. Wykonane prace nie spowodowały, że urządzenie wodne przestało spełniać swoje przeznaczenie. Dlatego też w tym przypadku art. 64a ustawy Prawo wodne nie powinien mieć zastosowania. Ta sama sytuacja dotyczyłaby przypadku, gdyby w wyniku odmulania rowu nastąpiła zmiana parametrów nie powodująca zmiany funkcji rowu.

Na powyższą decyzję J. S. i T. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie:

1/ art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne polegające na błędnym zastosowaniu w odniesieniu do przedmiotowego rowu, albowiem w toku postępowania administracyjnego nie ustalono czy w dacie 1 stycznia 1975 r. rów stanowił urządzenie wodne wymagające uzyskania pozwolenia wodno prawnego, a tym samym nastąpiła jego legalizacja. Postępowanie ograniczyło się do stwierdzenia istnienia obiektu z pominięciem jego parametrów, charakteru i przeznaczenia;

2/ art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne poprzez niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do przepustu wykonanego w związku z remontem nawierzchni drogi, realizowanym w latach 1981-1982. Błędnie przyjęto, że przepust wykonany w latach 1981 – 82 to tożsame urządzenie z rzekomo istniejącym w dacie 1 stycznia 1975 r.;

3/ art. 134 ust. 2 ustawy Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do przepustu wykonanego w związku z remontem nawierzchni drogi, realizowanym w latach 1981-82;

4/ art. 20 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do rowu i przepustu, które to urządzenia bezsprzecznie zostały przebudowane po 1 stycznia 1975 r.;

5/ art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do prac polegających na przebudowie rowu w 2006 r.;

6/ art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie w toku postępowania fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego w stopniu nie tylko mogącym mieć, ale mającym wpływ na wynik postępowania, a mianowicie:

- zaniechanie rzetelnego ustalenia zakresu prac związanych z rozbudową rowu w latach 1999-2003, a także w 2006 r.

- zaniechanie ustalenia pierwotnej funkcji rowu, jego przeznaczenia i parametrów;

- zaniechanie ustalenia zastosowanych rozwiązań związanych z odprowadzeniem wody opadowej z obszaru drogi wojewódzkiej nr [...] o obszarze działek [...]

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że faktem bezspornym było zwiększenie gabarytów rowu. Zatem zmiana istotnych parametrów obiektu nie mieści się w kategorii tzw. prac zabezpieczających, których celem powinno być wyłącznie zachowanie funkcjonalności ewentualnie odtworzenie lub zachowanie dotychczasowych wymiarów, funkcji i sposobu wykonania przedmiotowego rowu.

W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu i instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację użytą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie była ocena legalności decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności przepustu pod drogą wojewódzką oraz rowu odprowadzającego wody, które to urządzenia wodne istniały przed 1975 r. a zostały przebudowane w 1981 - 1882 r. (przepust) i 2006 r. (rów). Urządzenia te zlokalizowane są na działce stanowiącą własność skarżących, natomiast prace przy ich przebudowie dokonała Gmina T. (ustalenie organu I instancji - str. 6 decyzji) bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem organu II instancji, postępowanie w sprawie legalizacji tych urządzeń jest bezprzedmiotowe, gdyż co prawda do przebudowy urządzenia wodnego przepisy o ich wykonaniu (także legalizacji) stosuje się odpowiednio ale ponieważ prace te nie miały negatywnych skutków, stosowanie tych przepisów jest niecelowe. Stanowisko to zdaniem sądu jest wadliwe.

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie prawdy materialnej (obiektywnej), co oznacza, że jego celem jest ustalenie tej prawdy w oparciu o fakty i okoliczności udowodnione. Dotarcie do prawdy materialnej następuje dzięki zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego, a następnie jego ocenie. Organ administracji powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.). Jest przy tym obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Właściwa realizacja zasady prawdy obiektywnej zawsze zależy od przestrzegania gwarancji zawartych w przepisach procedury administracyjnej, regulujących postępowanie dowodowe. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest ponadto niezbędnym elementem zastosowania właściwej normy prawa materialnego. Wskazane reguły postępowania administracyjnego odnoszą się przy tym zarówno do postępowania przed organem I instancji, jak i do postępowania odwoławczego. Jego istotą jest bowiem nie tylko kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji, lecz ponowne, merytoryczne rozpatrzenie tej samej sprawy, którą już raz rozpoznał organ I instancji. Wynika to z istoty ustawowo kształtowego modelu postępowania administracyjnego i rządzącej nim zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 w zw. z art. 136 K.p.a.

W myśl art. 64 a ust. 1 nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Praw wodne (Dz.U.z 2017, poz. 1121) jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2. Natomiast zgodnie z treścią art. 9 ust. 2 pkt 2 tej ustawy przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Biorąc pod uwagę powyższe definicje wyjaśnić należy, co oznacza odpowiednie stosowanie przepisu prawnego. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2012 r. II OSK [...], odpowiednie stosowanie przepisów oznacza stosowanie ich wprost bez modyfikacji, stosownie po uprzedniej zmianie, bądź niemożność ich zastosowania do nowego zakresu odniesienia ze względu na ich bezprzedmiotowość lub sprzeczność z przepisami, do których miałyby być stosowane odpowiednio. Podobnie kwestię tę wyjaśnia Sąd Najwyższy (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2006 r., III CZP [...], OSNC 2007, wyrok z dnia 15 lutego 2008 r. I CSK [...]). Tak więc odpowiedzenie stosowanie przepisu to stosowanie go wprost (bez modyfikacji) bądź z modyfikacją jeżeli jest ona konieczna z uwagi na odmienny zakres uregulowania bądź też niestosowanie przepisu, w razie stwierdzenia istnienia innego zakresu odniesienia – braku możliwości stosowania.

W ocenie sądu stanowisko organu II instancji, że w przedmiotowej sprawie przepis art. 64 a Prawa wodnego nie powinien mieć w ogóle zastosowania właśnie z uwagi na fakt, że prace przy przebudowie tych urządzeń nie spowodowały negatywnego wpływu na ich funkcje nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Ponadto stanowisko o braku negatywnego wpływu na funkcje tych urządzeń a przede wszystkim czy na skutek wykonanej przebudowy funkcja ta nie wpływa niekorzystnie na nieruchomość skarżących, nie zostało wyjaśnione.

Organ II instancji ustalając stan faktyczny sprawy wyraźnie podkreśla, że przepust został przebudowany w latach 1981 – 1982, a rów odprowadzający wodę w 2006 r. Organ nie wyjaśniają jak ta przebudowa wpłynęła na parametry rzeczonego przepustu i rowu, co więcej organy wręcz przyznają, że nie są w stanie ustalić jakie były początkowe parametry rowu (organ II instancji żadnych ustaleń ani rozważań na ten temat nie prowadzi a organ I instancji wprost wskakuje, że nie jest w stanie tych parametrów ustalić także w oparciu o zdjęcia lotnicze – str, 4 decyzji). Skoro tak, to trudno przyjąć, szczególnie jeżeli chodzi o rów odprowadzający wody (jak wskazują skarżący nie tylko i ich działki ale też z drogi wojewódzkiej i innych wyżej położonych nieruchomości), że przebudowa nie wpłynęła na parametry tych urządzeń. Sąd zwraca uwagę, iż brak negatywnego wpływu urządzenia wodnego je jest przesłanką do nie stosowania przepisów dotyczących wykonania tego urządzenia – konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego jak i jego legalizacji. Ponadto jak mowa wyżej organ nie wykazał, że prace przy przebudowie, zwłaszcza rowu nie wpłynęły negatywnie na nieruchomość skarżących.

Pojęcie przebudowy nie zostało zdefiniowane ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Dlatego jego wyjaśnienia tego pojęcia należy poszukiwać na gruncie Prawa budowlanego dokonując odpowiedniego zastosowania przepisu. W myśl art. 3 ust. 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.).za przebudowę należy uważać wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. W przypadku przebudowy obiekt budowlany może zmienić się, poprzez zmianę parametrów technicznych, układ funkcjonalny - pod warunkiem, że parametry charakterystyczne zachowają swoją wielkość sprzed rozpoczęcia przebudowy (por; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2013 r. II OSK [...]). W wyniku przebudowy obiektu budowlanego nie może powstać nowa substancja budowlana. Odpowiednio stosując ten przepis do urządzenia wodnego i biorąc pod uwagę językowo – funkcjonalne dyrektywy wykładni należy stwierdzić, że przebudowa urządzenia wodnego nie może zmienić jego charakterystycznych parametrów, nie może zmienić się również przeznaczenie wspomnianego urządzenia. Przebudowa zakłada natomiast zmianę parametrów użytkowych lub technicznych urządzenia. Organy nie wyjaśniły natomiast jak zmiana tych parametrów wpłynęła na funkcjonowanie urządzeń. Wskazać też należy, iż organy posługują się terminem "przebudowa" nie wyjaśniając czy rozumieją to pojęcia jak zdefiniowano wyżej czy też w rozumieniu potocznym tj. że wykonane prace polegały właśnie na zamianie charakterystycznych parametrów rowu tj. szerokości czy głębokości - co jak twierdzą skarżący nastąpiło.

Ma to znaczenie drugoplanowe, bo w ocenie sadu decyzja organu I instancji jest w całości wadliwa, ale wskazać należy, iż organ II instancji w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji w jej pkt I i w tym zakresie umorzył postępowanie dotyczące likwidacji ubezpieczenia skarp i dna rowu odwadniającego. Oczywistym jest, że organ uznał postępowanie w tej części za bezprzedmiotowe, ale w ogóle nie uargumentował podjętego rozstrzygnięcia.

Jeśli popatrzymy na formalną stronę orzeczenia organu II instancji to również druga część sentencji decyzji, a mianowicie wyrzeczenie, iż "pozostała treść rozstrzygnięcia nie ulega zmianie" nie mieści się w dyspozycji art. 138 K.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (§ 2 art. 138 K.p.a.). Żaden fragment powołanego wyżej przepisu nie przewiduje możliwości stwierdzenia przez organ odwoławczy, że rozstrzygnięcie w danej części "nie ulega zmianie".

Jeszcze raz podkreślić należy, że jeśli w wyniku dokładnie i wszechstronnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że przebudowa rzeczonego urządzenia wodnego została dokonana w 2006 r. i wielkość przebudowy zmieniła istotnie parametry, a także przebudowa kształtowała zasoby wodne (zmieniła stosunki wodne na terenach przyległych), to do tego rodzaju czynności było wymagane pozwolenie wodnoprawne. Jeżeli takiego pozwolenia nie było to konieczne jest przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego zgodnie z przepisami Prawa wodnego..

Wskazać też należy, iż z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie nowa ustawa Prawa wodnego. Zgodnie z art. 534 ust. 5 tej ustawy z dniem jej wejścia w życie Wody Polskie przystępują do toczących się postępowań sądowych i administracyjnych, których stronami są dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej. Tym samym niniejsze postępowanie toczyło się przy udziale Prezesa Wód Polskich którego pełnomocnik, uczestniczył w rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w sprawie.

Z powołanych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ związany będzie wynikająca z niniejszego uzasadnienia oceną prawną. Organ I instancji skompletuje akta administracyjne uzupełniając je o wszystkie brakujące dokumenty i inne materiały. Konsekwencją wyniku sporu pozostawało rozstrzygnięcie o kosztach podjęte na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.