Wyrok NSA, sygn. akt GSK 1269/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba, Sędziowie NSA Jan Bała (spr.), Edward Kierejczyk, Protokolant Anna Tomaka, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. A. C. R. Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2004 r sygn. akt 6 II SA 811/03 w sprawie ze skargi A. A. C. R. Spółka z o.o. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania prawa z rejestracji znaku towarowego za wygasłe oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2004, sygn. akt 6 II SA 811/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. A. C. R. Spółka z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [....] września 2002 r., nr [...] w przedmiocie uznania prawa z rejestracji znaku towarowego za wygasłe.

W uzasadnieniu Sąd podał, że zaskarżoną decyzja z dnia [...] września 2002 r. Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu wniosku firmy "R. P" Sp. z o.o. przeciwko firmie A. A. C. "R." Sp. z o.o. o uznanie prawa z rejestracji znaku towarowego za wygasłe "A-A. RAINBOW" r. 74009, orzekł uznać za wygasłe z dniem złożenia wniosku do Urzędu Patentowego, tj. 29 stycznia 2001 r., prawo z rejestracji znaku towarowego A.A.C. R. nr R-74009 odnośnie usług hotelarskich i gastronomicznych w kl. 42 oraz usług turystycznych i transportowych w kl. 39 - z powodu nieużywania znaku. W uzasadnieniu decyzji Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP stwierdziło, że uczestnik postępowania - A.A.C.R. Sp. z o.o., nie wykazał, że prowadził działalność w zakresie usług turystycznych, transportowych, gastronomicznych i hotelowych w okresie trzech lat poprzedzających wniosek o uznanie prawa z rejestracji znaku A.A.C. R. nr R-74009 za wygasłe.

A. A. C. "R." Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2002 roku do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 13 ust.2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych oraz art. 7, art. 77, art. 107 § 3 kpa.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko, że działalność skarżącego nie wypełnia znamion używania znaku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę A. A. C. "R." Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2002 r., uznał iż Urząd Patentowy trafnie przyjął za podstawę wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego art. 25 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 1, 2 i 4 u.z.t. Przepis art. 28 ust. 1 u.z.t. nakłada obowiązek używania znaku towarowego dla towarów objętych rejestracją. Artykuł 28 ustawy mówi ogólnie o używaniu znaku, co nie oznacza, że każda z jego form wymieniona w art. 13 umożliwia dopełnienie obowiązku i zachowanie prawa z rejestracji. Czyni bowiem zadość obowiązkowi z art. 28 u.z.t. jedynie używanie znaku w związku z towarem lub usługą. W przypadku usług, wykonaniu obowiązku z art. 28 musi zawsze towarzyszyć rzeczywiste świadczenie usług pod tym znakiem. Skarżący nie wykazał, iż prowadził działalność w zakresie usług turystycznych i transportowych. Przedstawione przez skarżącego dowody na używanie znaku nie mogły zostać uznane za skuteczne, bowiem jego działalność nie była świadczeniem usług turystycznych i transportowych. Ze złożonych urzędowi dowodów nie wynika, aby skarżący świadczył jakiekolwiek usługi transportowe czy turystyczne.

W ocenie Sądu, wycieczka jako wygrana nagroda czy też motywacja dla lepszej pracy są pochodną działalności podstawowej w postaci sprzedaży towarów, wpisane są w system sprzedaży. Nie stanowią samodzielnej działalności w postaci świadczenia usług turystycznych czy transportowych. Przedmiotowy znak funkcjonuje więc w związku ze sprzedażą maszyn czyszczących. W żadnym natomiast wypadku nie świadczy o używaniu znaku towarowego dla oznaczenia wygranych oferowanych w wyniku wygranej, wycieczki jako usługi turystycznej. O tym, że skarżący nie świadczył usług turystycznych dowodzi także fakt, że w przedmiotowym okresie nie ubiegał się o zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na organizowaniu imprez turystycznych oraz na pośredniczenie na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych. Od l lipca 1997 roku obowiązuje bowiem ustawa z dnia 29 lipca 1997 roku o usługach turystycznych, która dla wyżej wymienionej działalności gospodarczej wymaga zezwolenia - art. l i 4 ustawy.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. A. C. "R." Sp. z o.o. zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2004 r., sygn. akt 6 II SA 811/03 i wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy po ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ustawy o znakach towarowych poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie prowadził działalności objętej znakiem towarowym "Rainbow";

- niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sporu, a w szczególności kwestii naruszenia dobra osobistego skarżącego, którym jest jego nazwa oraz pominięcie cech znaku związanych z jego powszechnością.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przepisy art. 28 ustawy o znakach towarowych nie przewidują z jaką częstotliwością uprawniony ze znaku ma wykonywać objęte nim usługi i w jakiej formie. Nawet jeżeli przyjąć, że skarżący świadczył usługi z wykorzystaniem znaku w niewielkim rozmiarze to zabrakło podstaw do wygaszenia w trybie art. 28, który przewiduje nie posługiwanie się nim w ogóle. W niniejszej sprawie poza sporem jest fakt, że do 1998 r skarżący prowadził w formie oddziału biuro turystyczne "K." w C. Likwidacja tego biura wynikła z przesłanek finansowych i takie działanie uprawnionego w ramach ryzyka przedsiębiorcy, uchyla zarzut niewykonania obowiązku z art. 28 ustawy o znakach towarowych, gdyż jego działaniu nie można przypisać winy. Skarżący nigdy nie zamierzał zaprzestać działalności w części objętej niniejszym sporem, o czym najlepiej świadczy uzyskanie zezwolenia Wojewody na prowadzenie imprez turystycznych. Pozbawienie go prawa do tego znaku pozbawia skarżącego prowadzenia teraz i w przyszłości działalności z wykorzystaniem znaku "Rainbow", a dla wnioskodawcy stanowi nieuzasadnioną premię za używanie objętego ochroną znaku towarowego. Zauważyć bowiem należy, że słowo "Rainbow" stanowi element nazwy zarówno skarżącego jak i wnioskodawcy. Ponadto skarżący podniósł, że znak "Rainbow", w związku z jego obecnością w Polsce od 1990 r., jest znakiem powszechnie znanym w rozumieniu art. 9 ust. l pkt. 2 i kojarzony jest właśnie ze skarżącym, jako dystrybutorem urządzeń czyszczących też o nazwie "Rainbow".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 174 p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy zarzucie naruszenia prawa materialnego chodzi o wadliwe rozumienie normy prawnej odniesionej do bezspornego stanu faktycznego sprawy bądź o błędne posłużenie się nią w sprawie, w której nie ma ona zastosowania. Przy drugiej podstawie skargi kasacyjnej chodzi natomiast o naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, powodujące z reguły uchybienia zaistniałe przed wydaniem orzeczenia sądowego, również wskutek błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania normy prawa procesowego. Takie rozgraniczenie obu podstaw skargi kasacyjnej jest konieczne przy ocenie jej wymogów i skorzystaniu przez NSA z uprawnień przewidzianych dla sądu I instancji. (odpowiednio art. 176 i 188 p.s.a.).

W świetle art. 176 p.s.a. skarga kasacyjna powinna odpowiadać wymaganiom stawianym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia w całości bądź w części. Są to granice skargi kasacyjnej, którymi przy rozpoznawaniu sprawy związany jest NSA, z wyjątkiem branej z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania (art. 183§1 p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego uchybił sąd, uzasadnienie zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia naruszenia prawa procesowego - wykazanie dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok SN z dnia 11 stycznia 2001r. IV CKN 1594/00 - Lex nr 53119). Kasacja nie odpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia ocenę jej zasadności.

Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175§1-3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymogom. Skarżąca zarzuciła Sądowi nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sporu, przy czym nie wskazała naruszonych jej zdaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje wyłącznie ta właśnie ustawa.

Niewłaściwe i w konsekwencji nieskuteczne postawienie zarzutów procesowych w skardze kasacyjnej sprawia, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną w granicach jej podstaw jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd pierwszej instancji. W rozpatrywanej sprawie może więc odnieść się jedynie do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.

Zdaniem strony skarżącej Sąd naruszył art. 28 ustawy o znakach towarowych poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie prowadziła działalności objętej znakiem towarowym "Rainbow". Zarzuty podane w skardze kasacyjnej sprowadzają się w głównej mierze do podważenia dokonanych przez Urząd Patentowy RP i Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaleń faktycznych oraz oceny dowodów, na podstawie których został ustalony stan faktyczny sprawy. Nie wskazano przy tym, jak już o tym była mowa na wstępie niniejszych rozważań - naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym. Jeżeli nie ma naruszeń przepisów o postępowaniu to nie można twierdzić, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym wypadku art. 28 ust. 1 i 3 ustawy o znakach towarowych., tylko dlatego, że zdaniem strony skarżącej stan faktyczny sprawy jest inny. Strona skarżąca twierdzi bowiem, iż używała znaku towarowego, a jeżeli nawet na jakiś czas zaprzestała to z usprawiedliwionych powodów.

Kwestia używania znaku towarowego i ewentualnie zaprzestanie jego używania z usprawiedliwionych powodów nie należy jednak do sfery prawa materialnego, lecz przepisów o postępowaniu administracyjnym., gdyż dotyczy stanu faktycznego, a nie prawa. O używaniu znaku towarowego decydują bowiem ustalenia faktyczne, które nie zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą z uwagi na brak wskazania odpowiednich przepisów procesowych.

Instytucja skargi kasacyjnej uregulowanej w przepisach ustawy Prawo o p.s.a. stanowi odwzorowanie skargi kasacyjnej przewidzianej w procedurze cywilnej, stanowiącej środek odwoławczy od orzeczeń sądów drugiej instancji w sprawach cywilnych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi zaś wątpliwości teza, że kasacja nie odpowiadająca wymaganiom ustawowym w zakresie określenia podstaw i ich uzasadnienia zawiera istotny brak ponieważ uniemożliwia sądowi ocenę zasadności tego środka zaskarżenia. Sąd Najwyższy wielokrotnie przy tym podkreślał, że jeżeli podstawę kasacji stanowi zarzut niewłaściwego zastosowania wskazanego przepisu prawa materialnego, to uzasadnieniem takiego zarzutu jest wyjaśnienie, dlaczego przyjęły za podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis Sąd powinien był zastosować ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2000r., II UKN 56/00 Prokuratura i Prawo 2002/6/50). Zdaniem Sądu Najwyższego zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, bowiem próba taka mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek w ramach drugiej podstawy kasacyjnej ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2003 r. , I CKW 256/01-Lex nr 78889).

Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 181, art. 183§1 i art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.