Wyrok NSA, sygn. akt II SA 3228/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 pkt 4, art. 34 ust. 3
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: poz. 230
journal: Dz.U. 1982 nr 3 poz. 5
Teza: Czynność podjęta poza trybem postępowania administracyjnego podlega kontroli sądu administracyjnego na warunkach określonych w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA. Jednakże przed wniesieniem skargi do Sądu należy zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania.

TEZY

Czynność podjęta poza trybem postępowania administracyjnego podlega kontroli sądu administracyjnego na warunkach określonych w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA. Jednakże przed wniesieniem skargi do Sądu należy zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mariana S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 13 listopada 2000 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postanowieniem z dnia 13 listopada 2000 r. wydanym na podstawie art. 134 Kpa stwierdziło niedopuszczalność odwołania w sprawie odmowy organu I instancji zwrotu opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

W uzasadnieniu decyzji podano m.in., iż stosownie do art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. 1994 nr 122 poz. 593 ze zm./ Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatruje odwołania od decyzji, zażalenia na postanowienia, żądanie wznowienia postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji.

Ponieważ w przedstawionej sprawie brak jest decyzji administracyjnej, to też pismo Mariana S. nie mogło zostać uznane za odwołanie.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi Mariana S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o jego uchylenie.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż po rezygnacji przez niego ze sprzedaży napojów alkoholowych Burmistrz Gminy i Miasta w Z. decyzją z dnia 28 września 2000 r. orzekł o wygaśnięciu zezwolenia. Z uwagi na fakt, iż za uzyskanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zapłacił należność opiewającą na cały rok, a zezwolenie to wykorzystał tylko do dnia 1 września 2000 r. zażądał od organu wydającego zezwolenia zwrotu nadpłaconej, bo niewykorzystanej przez okres czterech miesięcy, należności wynikającej z dokonanej wpłaty za cały rok.

Pismem z dnia 3 października 2000 r. Burmistrz Gminy i Miasta w Z. stwierdził, iż nie znajduje podstaw prawnych do zwrotu dochodzonej należności.

Zdaniem skarżącego odmowa zwrotu tej należności jest sprzeczna z zasadami sprawiedliwości społecznej, a decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest dla niego krzywdząca.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Dodatkowo wyjaśniło, że decyzja Burmistrza Gminy i Miasta w Z. z dnia 28 września 2000 r. w sprawie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, nie rozstrzygała w ogóle o sprawie zwrotu opłaty za niekorzystanie z zezwolenia na sprzedaż tych napojów w miesiącach wrzesień-grudzień 2000 r.

Brak jest natomiast podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu opłaty za niewykorzystanie zezwolenia na sprzedaż napojów z zawartością alkoholu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 23 czerwca 1997 r. OPK 3-31/97 /ONSA 1997 Nr poz. 151/ wyrażono pogląd, że sprawa sprzedaży detalicznej wyrobów alkoholowych jest indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej, jednakże kwestia ustalenia opłat za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych nie podlega rozstrzyganiu w trybie decyzji administracyjnej.

W orzecznictwie NSA utrwalony jest pogląd, według którego sprawę załatwia się przez wydanie decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego albo inne przepisy prawa przewidują taką formę rozstrzygnięcia.

Przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./, ani inne przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu nienależnej opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 grudnia 1997 r. II SA 1060/97 /Glosa 1998 nr 10 str. 27/ wyraził pogląd, iż "ochrona interesów podmiotu spełniającego nienależne świadczenie publicznoprawne, polega na możności żądania od organu właściwego do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej zajęcia stanowiska w sprawie".

Będzie ono polegało na zarządzeniu zwrotu nienależnej opłaty albo odmowie zwrotu, a więc będzie czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uznania albo odmowy uznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, czyli czynnością, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Powyższa czynność podjęta poza trybem postępowania administracyjnego podlega kontroli sądu administracyjnego na warunkach określonych w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA. Jednakże przed wniesieniem skargi do Sądu należy zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania.

Sąd w danym składzie pogląd ten podziela.

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania prawa nie narusza, gdyż w przedmiotowej sprawie brak jest decyzji administracyjnej, a więc także odwołania.

Z tych względów na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeka jak w sentencji wyroku.