Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 886/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 13 ust. 1 i  ust. 2, art. 15 ust. 1, art. 14 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 10, art. 38
journal: Dz.U. 1995 nr 88 poz 439
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.), Sławomir Antoniuk, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Sprawiedliwości do rozpatrzenia wniosku skarżącej K. S. z dnia [...] czerwca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o wymierzenie grzywny; 4. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej K. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] czerwca 2014 r. skierowanym do Wydziału Komunikacji Społecznej i Promocji Ministerstwa Sprawiedliwości K. S. (dalej jako skarżąca), na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014, poz. 782, dalej jako u.d.i.p.), wystąpiła o udostępnienie informacji dotyczących spraw o egzekucję świadczeń pieniężnych w następującym zakresie:

- wskazanie liczby spraw, które wpłynęły do poszczególnych kancelarii komorniczych w okresie od stycznia do czerwca 2013 r. oraz w całym roku 2013 ze wskazaniem wpływu w poszczególnych kancelariach komorniczych funkcjonujących w okręgu Sądu Apelacyjnego w W. z podaniem imienia i nazwiska komornika oraz daty, od której pełni swoją funkcję,

- wskazanie liczby spraw, które zostały zakończone w skutek wyegzekwowania dochodzonego roszczenia w okresie od stycznia do czerwca 2013 r. oraz w całym roku 2013 w poszczególnych kancelariach komorniczych funkcjonujących w okręgu Sądu Apelacyjnego w W. z podaniem imienia i nazwiska komornika oraz daty, od której pełni swoją funkcję,

- wskazanie liczby spraw, które zostały umorzone na wniosek wierzyciela w okresie od stycznia do czerwca 2013 r. oraz w całym roku 2013 w poszczególnych kancelariach komorniczych funkcjonujących w okręgu Sądu Apelacyjnego w W. z podaniem imienia i nazwiska komornika oraz daty, od której pełni swoją funkcję,

- wskazanie liczby spraw, które zostały umorzone z powodu bezskuteczności w okresie od stycznia do czerwca 2013 r. oraz w całym roku 2013 w poszczególnych kancelariach komorniczych funkcjonujących w okręgu Sądu Apelacyjnego w W. z podaniem imienia i nazwiska komornika oraz daty, od której pełni swoją funkcję,

- wskazanie sumy kwot zgłoszonych do egzekucji w okresie od stycznia do czerwca 2013 r. oraz w całym roku 2013 ze wskazaniem kwot zgłoszonych do egzekucji w poszczególnych kancelariach komorniczych funkcjonujących w okręgu Sądu Apelacyjnego w W. z podaniem imienia i nazwiska komornika oraz daty, od której pełni swoją funkcję,

- wskazanie sumy kwot wyegzekwowanych w okresie od stycznia do czerwca 2013 r. oraz w całym roku 2013 ze wskazaniem wyegzekwowanych w poszczególnych kancelariach komorniczych funkcjonujących w okręgu Sądu Apelacyjnego w W. z podaniem imienia i nazwiska komornika oraz daty, od której pełni swoją funkcję.

Ponadto wniosła o wskazanie liczby spraw o wyegzekwowanie świadczeń niepieniężnych, które wpłynęły w okresie od stycznia do czerwca 2013 r. oraz w całym roku 2013 w poszczególnych kancelariach komorniczych funkcjonujących w okręgu Sądu Apelacyjnego w W. z podaniem imienia i nazwiska komornika oraz daty, od której pełni swoją funkcję oraz o wskazanie liczby spraw o wyegzekwowanie świadczeń niepieniężnych, które zostały wyegzekwowane w okresie od stycznia do czerwca 2013 r. oraz w całym roku 2013 w poszczególnych kancelariach komorniczych funkcjonujących w okręgu Sądu Apelacyjnego w W. z podaniem imienia i nazwiska komornika oraz daty, od której pełni swoją funkcję.

Skarżąca zwróciła się o udostępnienie informacji w postaci pliku komputerowego w formacie .xml lub .xms lub .doc i przesłanie informacji w postaci zapisu na płytach CD lub DVD pocztą tradycyjną na adres jak w nagłówku wniosku.

W odpowiedzi na powyższy wniosek organ przy piśmie z 22 lipca 2014 r. przekazał dostępne w Wydziale Statystycznej Informacji Zarządczej Departamentu Strategii i Deregulacji dane statystyczne z apelacji [...] dotyczące:

- ewidencji spraw z czynności komornika – ogółem za I półrocze 2013 r. oraz za rok 2013,

- ewidencji spraw egzekucyjnych - opróżnienie lokali mieszkalnych za I półrocze 2013 r. oraz za rok 2013,

- ewidencji spraw egzekucyjnych – egzekucja innych świadczeń nie pieniężnych za I półrocze 2013 r. oraz za rok 2013,

- skuteczności kwotowej egzekucji w I półroczu 2013 r. oraz w 2013 r.

Jednocześnie poinformowano skarżącą, że zgodnie z ustawą z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439 ze zm.) istnieje obowiązek przestrzegania tajemnicy statystycznej i nie mogą być publikowane ani udostępniane dane jednostkowe, informacje statystyczne możliwe do powiązania i zidentyfikowania ich z konkretną osobą oraz dane indywidualnie uzyskane w badaniach statystycznych. Dlatego też – jak podano – przekazane dane są zagregowane na poziomie poszczególnych sądów rejonowych.

Pismem z [...] sierpnia 2014 r. skarżąca ponowiła żądanie udostępnienia informacji zawartej we wniosku z [...] czerwca 2014 r. , odwołując się do treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, wskazując, że nie można w świetle powyższych przepisów przyjąć, że zakres danych objętych żądaniem podlega tajemnicy statystycznej. Zwróciła również uwagę, że odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.

Odpowiadając na ponowne żądanie organ – w piśmie z 25 sierpnia 2014 r. - podał, że stosownie do art. 1 ust. 2 u.d.i.p. dane pozyskane na podstawie innych ustaw szczególnych podlegają przepisom tychże ustaw, a nie przepisom zawartym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zbierane na podstawie ustawy o statystyce publicznej dane podlegają tajemnicy statystycznej i nie mogą być udostępniane zgodnie z art. 10 i 38 tejże ustawy.

W skardze na bezczynność Ministra Sprawiedliwości, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. S. wniosła o zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z [...] czerwca 2014 r., ponowionym [...] sierpnia 2014 r., orzeczenie – w przypadku uwzględnienia skargi bądź umorzenia postępowania – czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania, podkreślając, iż organ nie zachował formy decyzji odmawiającej jej udzielenia wnioskowanej informacji, co stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Tym samym organ naruszył art. 7, 8, 9, 11 K.p.a., ponieważ nie poinformował skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, nie wyjaśnił też przesłanek, jakimi się kierował przy rozpatrywaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a także art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia odpowiadającego wymogom określonym w tym przepisie. Skarżąca podniosła również, że pisma organu stanowiące odpowiedź na jej wniosek były doręczane z naruszeniem art. 39 K.p.a. Zarzuciła naruszenia art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Poprzez brak udostępnienia informacji publicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem.

W ocenie skarżącej nieuprawnione jest odwoływanie się przez organ do art. 10 i 38 ust. 1, 2, 3 ustawy o statystyce publicznej. Przepisy te nie znajdują bowiem zastosowania do zakresu wskazanego we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdyż skarżąca nie wnosiła o udostępnienie danych zbieranych w ramach badań statystycznych. Jeżeli jednak organ uważa, że wnioskowane informacje korzystają z ochrony prawnej, to powinien wydać stosowną decyzję administracyjną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając, że nie pozostaje w bezczynności.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie tryb dostępu do żądanych informacji określa akt szczególny. Dane, o które wystąpiła skarżąca, tj. indywidualne dane statystyczne dotyczące funkcjonowania poszczególnych komorników sądowych apelacji warszawskiej, Minister Sprawiedliwości zbiera, gromadzi i przetwarza wyłącznie na podstawie ustawy o statystyce publicznej i wydawanego corocznie na jej podstawie Programu badań statystycznych statystyki publicznej. Zdaniem organu ustawa o statystyce publicznej zawiera odmienne, autonomiczne od innych aktów prawnych zasady i tryb dostępu do informacji statystycznych. W myśl art. 10 i 38 tej ustawy dane jednostkowe podlegają tajemnicy statystycznej i nie mogą być udostępniane, ponieważ są to dane osobowe, poufne i podlegające szczególnej ochronie.

Konsekwencją uznania, że w sprawie nie ma zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej było przyjęcie, że wyłączony pozostaje także art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę prawnych form działania organów administracji publicznej, podlegających jego kontroli, a także orzeka w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno – technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 ww. ustawy – P.p.s.a). Oczywistym zatem jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w przedmiocie informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Umieszczenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa obywateli do uzyskiwania informacji publicznej wskazuje na ustrojową doniosłość dostępu do takiej informacji i świadczy zarazem o ochronie tego prawa, jako że ma ono konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). W ustępie 1 powołanego przepisu zostało określone powszechne obywatelskie prawo dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Obejmuje ono także uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Korelatem tego prawa podmiotowego jest spoczywający przede wszystkim na organach władzy publicznej obowiązek udzielania obywatelom określonych informacji o działalności instytucji. Obowiązek ten polega zatem nie tyle na dostępności określonych informacji dla odbiorcy, ile przynajmniej – co do zasady – oznacza konieczność aktywnego działania ze strony organu udzielającego informacji, które polega na dostarczeniu osobie zainteresowanej, na jej żądanie, pewnego zakresu informacji. Formy realizacji obywatelskiego prawa do informacji publicznej Konstytucja RP określa w ust. 2 tegoż przepisu, wskazując na możliwość dostępu do dokumentów urzędowych oraz wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (z możliwością rejestracji obrazu i dźwięku). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa: ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Z kolei art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).

Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej,

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W świetle powyższego, nie ulega zatem wątpliwości, że Minister Sprawiedliwości jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p).

Z brzmienia przepisu art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wynika, że adresat wniosku jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, jeżeli ją ma, bez względu na to, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów.

Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy.

Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, można więc przyjąć, że informacją publiczną będzie każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna, która nie funkcjonuje w obiegu publicznym, udostępniana jest na wniosek, o czym stanowi art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Wniosek podlega bowiem realizacji, jeżeli informacja publiczna nie została udostępniona i zainteresowany nie ma innej możliwości zapoznania się z jej treścią, np. poprzez bezpośredni do niej wgląd, bądź sięgając do publikatora.

Informacje żądane przez skarżącą stanowią informację publiczną. Są to bowiem informacje odnoszące się do działalności kancelarii komorniczych i komorników w zakreślonym we wniosku zakresie i okresie. Są to informacje o charakterze sprawozdawczym. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376 ze zm.) komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Jest także organem władzy publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, a zatem żądaną informację można zaliczyć do przewidzianej w art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. informacji o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1.

Przymiotu informacji publicznej nie pozbawia tej informacji okoliczność, że organ uzyskał ją w ramach gromadzenia informacji statystycznych.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. LexisNexis 2012 s.28).

W doktrynie podkreśla się, że ustawodawca stworzył w ten sposób normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów ustawy tylko w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres (por. M. Chmaj /w:/ M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. C.H.Beck 2010).

Wbrew twierdzeniom organu nie można uznać, że ustawa o statystyce publicznej reguluje ten sam zakres, co ustawa o dostępie do informacji publicznej, jeżeli chodzi o udostępnianie informacji. Wprawdzie rozdział 5 ustawy odnosi się do udostępniania i przechowywania informacji statystycznych, ale określone w nim zasady dotyczą wynikowych informacji statystycznych. Przepisy ustawy nie regulują w jakimkolwiek zakresie zasad udostępniania informacji na indywidualny wniosek, a jedynie zasady udostępniania wynikowych informacji statystycznych opinii publicznej. Zasady te odnoszą się zatem do zupełnie innych obszarów niż te, w których zastosowanie znajdzie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Nie można zatem uznać, że tryb dostępu do żądanych przez skarżącą informacji określa akt szczególny, tj. ustawa o statystyce publicznej.

Nie oznacza to jednak, że pewne zasady, a konkretnie wyłączenia z tej ustawy wynikające, nie mogą znaleźć w przedmiotowej sprawie zastosowania. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W myśl natomiast art. 10 i 38 ustawy o statystyce publicznej dane jednostkowe podlegają tajemnicy statystycznej i nie mogą być udostępniane, ponieważ są to dane poufne i podlegające szczególnej ochronie.

Jeżeli zatem organ stoi na stanowisku, że żądane przez skarżącą informacje podlegają tajemnicy statystycznej, to obowiązany jest wydać decyzję - zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - w której odmówi udostępnienia wnioskowanej informacji.

Konstytucyjne prawo do informacji publicznej winno służyć jak najszerszemu obywatelskiemu dostępowi do danych publicznych. Zatem normy regulujące zarówno tryb, jak i zasady dostępu do informacji publicznej winny być wykładane z poszanowaniem podstawowej reguły in dubio pro libertate. Zasada jawności życia publicznego i transparentności działań władzy publicznej, które to zasady legły u podstaw obywatelskiego prawa do informacji publicznej, realizowanego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, mają bowiem sprzyjać sprawowaniu społecznej kontroli przez wszystkich obywateli. Ustawodawca celowo w art. 2 ust. 2 u.d.i.p. wprowadził zapis, zgodnie z którym od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Toteż zainteresowany obywatel, kierując swój wniosek do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, nie musi wykazywać interesu faktycznego czy prawnego w żądaniu uzyskania informacji publicznej, nie musi więc podawać, w jakim celu żądana informacja publiczna jest mu potrzebna.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, czyli niezwłocznie, jednak nie później, niż w terminie 14 dni, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten nie podejmuje czynności materialno – technicznej wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Z kolei stanowisko podmiotu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji, przybiera procesową formę decyzji administracyjnej (art. 16 u.d.i.p.), co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W tego typu sprawach wnioskodawca domaga się udzielenia informacji, czyli działania zgodnego z wnioskiem. Minister odmówił stosowania przepisów ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, błędnie uznając, że do żądania skarżącej nie mają zastosowania przepisy tej ustawy. Tym samym, wniosek skarżącej nie został zrealizowany na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zainteresowana nie uzyskała bowiem żądanej informacji publicznej, jak również w sprawie nie doszło do wydania decyzji o odmowie udzielenia takiej informacji. W świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ pozostawał więc w zwłoce, toteż Sąd zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do rozpatrzenia wniosku skarżącej z 15 czerwca 2014 r., bądź poprzez udzielenie informacji publicznej, bądź poprzez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia z uwagi na jedną z tajemnic ustawowo chronionych, bądź - zgodnie z art. 16 u.d.i.p., co umożliwi stronie wykorzystanie środków prawnych, łącznie z prawem wniesienia skargi do Sadu na decyzję ostateczną.

Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego. Przepisy te znajdują zastosowanie dopiero wówczas, gdy organ decyduje się wydać decyzję odmowną. Skoro w rozpoznawanej sprawie decyzja taka nie została wydana, organ nie mógł naruszyć zasad wynikających z art. 7, 8, 9,1 1 K.p.a, jak też odnoszących się do decyzji administracyjnej, określonych w art. 107 § 1 i 3 K.p.a.

Jako nieuprawniony należy również ocenić zarzut naruszenia art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p., ponieważ nic dotyczy on sytuacji, w której podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji kwalifikuje żądane informacje, jako polegające udostępnieniu w szczególnym trybie, innym aniżeli określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W przepisie tym mowa jest bowiem o sposobie i formie przekazania informacji, co w oczywisty sposób nie przystaje do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 149 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że stwierdzona bezczynność Ministra nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem biorąc pod uwagę datę złożonego wniosku, jak również udzielone skarżącej odpowiedzi przez organ, choć nieprawidłowe, i datę złożenia skargi do Sądu, nie można przyjąć, że stwierdzona bezczynność w sposób rażący uchybia przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prezentowane przez organ stanowisko wynika z błędnej kwalifikacji wniosku skarżącej i wskazuje na wadliwą interpretację przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie na lekceważeni strony. Podkreślenia przy tym wymaga, że istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Tymczasem regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie ich mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ze względów naprowadzonych powyżej Sąd nie uwzględnił też wniosku o wymierzenie organowi grzywny, oddalając - na mocy art. 149 § 2 P.p.s.a – wniosek w tym zakresie.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 P.p.s.a.

Sąd zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej K. S. kwotę 357 zł, w tym kwotę 100 zł, poniesioną tytułem wpisu od skargi, kwotę 240 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 2 ust. 2 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.