Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1110/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Teza: Z uwagi na to, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. Pomimo, iż art. 18 u.p.e.a. przewiduje odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego w kwestiach nieuregulowanych w ustawie egzekucyjnej, to nie można zakładać, by racjonalny ustawodawca wprowadzał - dwukrotnie w tej samej ustawie – odesłanie do stosowania przepisów innej ustawy. Przyjąć zatem należy, że przewidziane w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, dotyczy uregulowań szczególnych, nie zaś unormowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W konsekwencji, w postępowaniu egzekucyjnym

nie stosuje się przepisów ogólnej procedury administracyjnej o zawieszeniu postępowania, w tym art. 97 k.p.a., określającego przesłanki takiego zawieszenia.

TEZY

Z uwagi na to, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. Pomimo, iż art. 18 u.p.e.a. przewiduje odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego w kwestiach nieuregulowanych w ustawie egzekucyjnej, to nie można zakładać, by racjonalny ustawodawca wprowadzał - dwukrotnie w tej samej ustawie – odesłanie do stosowania przepisów innej ustawy. Przyjąć zatem należy, że przewidziane w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, dotyczy uregulowań szczególnych, nie zaś unormowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W konsekwencji, w postępowaniu egzekucyjnym

nie stosuje się przepisów ogólnej procedury administracyjnej o zawieszeniu postępowania, w tym art. 97 k.p.a., określającego przesłanki takiego zawieszenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędziowie NSA Zofia Przegalińska Krystyna Anna Stec Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 1314/12 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1314/12, oddalił skargę [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W oparciu o tytuły wykonawcze (nr [...]), wystawione w dniu [...] czerwca 2012 r. na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], określającej zadłużenie [...] (dalej: zobowiązanego lub skarżącego) w składkach na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia 2008 roku do lutego 2010 r., ubezpieczenie zdrowotne za okresy od grudnia 2002 r. do czerwca 2003 roku, od stycznia 2008 roku do maja 2009 roku i luty 2010 roku oraz na Fundusz Pracy za okres od stycznia 2008 roku do czerwca 2009 roku – Dyrektor ZUS (będący organem egzekucyjnym z upoważnienia art. 19 § 4 u.p.e.a.) wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając ich odpisy w dniu [...] lipca 2012 r. wraz z zawiadomieniami z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] o zajęciu świadczenia emerytalnego zobowiązanego w ZUS Oddział w [...]

W dniu [...] lipca 2012 r. zobowiązany wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne podnosząc, że ww. tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 2012 r., która nie jest prawomocna, gdyż złożył od niej odwołanie do Sądu Okręgowego w Częstochowie.

Dyrektor Oddziału ZUS w C. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], uznał zarzuty za nieuzasadnione.

Organ podkreślił, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 2012 r., która stała się prawomocna w dniu 1 czerwca 2012 roku, a więc w dacie wystawienia tytułów wykonawczych zobowiązanie nimi objęte istniało i było wymagalne.

Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie.

Orzekając na skutek zażalenia skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) - utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w C. z dnia [...] sierpnia 2012 r. o uznaniu zarzutu złożonego w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony.

W ocenie organu II instancji zaległości zobowiązanego w składkach na ubezpieczenie społeczne zdrowotne oraz zostały określone decyzją ZUS z dnia [...] kwietnia 2012 r. Została ona doręczona ww. w sposób zastępczy na podstawie art. 44 k.p.a., po dwukrotnym awizowaniu zawierającej tę decyzję przesyłki z dnia [...] i z dnia [...] kwietnia 2012 r. Od decyzji tej zobowiązany nie wniósł odwołania w ustawowym terminie, a więc stała się ona ostateczna i prawomocna. Stała się ona prawomocna w dniu [...] czerwca 2012 r., a związku z tym w wystawienia tytułów wykonawczych zobowiązanie nimi objęte istniało i było wymagalne.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w dniu [...] sierpnia 2012 r., a więc po wniesieniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wydana została zobowiązanemu kserokopia decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., od której zobowiązany w dniu [...] sierpnia 2012 r. wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego w Częstochowie.

Organ odwoławczy podkreślił, że zaległości określone ww. decyzją ZUS są nadal wymagalne, a zatem podlegają uregulowaniu. Należności tych zobowiązany nie uiścił, więc uprawnionym i koniecznym było podjęcie przez wierzyciela działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). Z tego obowiązku wywiązał się Dyrektor ZUS wystawiając w dniu [...] czerwca 2012 r. tytuły wykonawcze na te zaległości - według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez doręczenie odpisów tych tytułów i zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia pobieranego przez zobowiązanego w ZUS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 stycznia 2014 r. oddalił skargę [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia [...] września 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w Częstochowie z dnia [...] sierpnia 2012 r..

Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotem jego kontroli jest nieuwzględnienie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...], wystawionych w dniu [...] czerwca 2012 r. na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], określającej zadłużenie skarżącego w składkach na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia 2008 r. do lutego 2010 r., ubezpieczenie zdrowotne za okresy od grudnia 2002 r. do czerwca 2003 r., od stycznia 2008 r. do maja 2009 r. i luty 2010 r. oraz na Fundusz Pracy za okres od stycznia 2008 r. do czerwca 2009 r.

Podstawę nałożonego na zobowiązanego obowiązku stanowiła ostateczna decyzja ZUS Oddziału w Częstochowie z dnia [...] kwietnia 2012 r., doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a., po dwukrotnym awizowaniu (w dniach [...]kwietnia 2012 r.) zawierającej tę decyzję przesyłki (k. nr 1 i 2 akt egzekucyjnych). Powyższa decyzja nie została zaskarżona przez skarżącego i stała się prawomocna w dniu [...] czerwca 2012 r.

Dopiero w dniu [...] sierpnia 2012 r., po wniesieniu przez skarżącego zarzutów na postępowanie egzekucyjne, wydana została na jego wniosek kserokopia decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., po czym wniósł on w dniu [...] sierpnia 2012 r. odwołanie do Sądu Okręgowego w Częstochowie (które do dnia rozprawy nie zostało rozpoznane). Zgodnie z wymogiem art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. ww. decyzja została wskazana w tytułach wykonawczych.

Powyższe oznaczało, że postępowanie egzekucyjne toczyło się w oparciu o funkcjonującą w obrocie prawnym ostateczną decyzję administracyjną.

W piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. zobowiązany podniósł zarzuty o nieistnieniu obowiązku (braku wymagalności obowiązku) objętego tytułami wykonawczymi, gdyż od decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 2012 r. (w oparciu o którą wystawione zostały ww. tytuły wykonawcze) wniósł on w dniu [...] sierpnia 2012 r. odwołanie do Sądu Okręgowego w Częstochowie.

Mając na uwadze treść zarzutów sformułowanych przez skarżącego stwierdzić należy, iż obejmują one sytuacje przewidziane w art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. tj. nieistnienie obowiązku oraz brak wymagalności obowiązku z innego powodu. W ocenie Sądu, wbrew argumentom skarżącego, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Nie można podzielić zarzutu skarżącego o nieistnieniu obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, który sprowadza się w badanej sprawie do kwestionowania zgodności z prawem decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 roku określającej zadłużenie zobowiązanego w zaległościach składkowych. Zobowiązany, wnosząc zarzuty oparte na tej podstawie, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku).

Badanie prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji pod względem merytorycznym na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe i to zarówno przez organ odwoławczy jak i przez organ egzekucyjny (art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 u.p.e.a.). Podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być okoliczności dotyczące zakończonego ostateczną decyzją postępowania administracyjnego. Skarżący, powołując się na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie wskazał, że owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułów wykonawczych.

Z powyższych powodów nie może zostać również uwzględniony zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczący braku wymagalności obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi. W ocenie Sądu nie zaszła przesłanka wymieniona w art. 33 pkt 2 u.p.e.a., którą strona skarżąca uzasadnia – jak w przypadku art. 33 pkt 1 u.p.e.a. – faktem wniesienia w dniu [...] sierpnia 2012 roku do sądu okręgowego odwołania od otrzymanej na jej wniosek kserokopii decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 roku. W świetle przytoczonych wyżej regulacji ponownie należy wskazać, że podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych była decyzja ostateczna z dnia [...] kwietnia 2012 roku, a niewykonanie przez zobowiązanego wymagalnego obowiązku – jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie – nakładało na wierzyciela obowiązek zainicjowania działań zmierzających do jego wyegzekwowania.

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż w rozpatrywanej sprawie organy zasadnie uznały, iż zarzuty skarżącego dot. nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) oraz braku wymagalności obowiązku z innego powodu (art. 33 pkt 2 u.p.e.a.) są nieuzasadnione.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...]wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które to koszty nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Wniósł także – na podstawie art. 191 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) o rozpoznanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2014 r. dotyczącego odmowy zawieszenia postępowania, które to postanowienie nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miało wpływ na wynik sprawy.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:

1. art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. polegający na nieuchyleniu postanowień wydanych przez organy obu instancji pomimo, iż postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, a to:

a) naruszeniu przez ograny obu instancji art. 6 u.p.e.a w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 oraz 2 u.p.e.a. polegający na uznaniu iż, nie zachodziła podstawa do uwzględnienia zarzutów wniesionych przez skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, pomimo, iż zachodziły przesłanki wymienione we wskazanych przepisach, tj. nieistnienie obowiązku w oparciu o który zostały wystawione tytuły wykonawcze, a tym samym brak wymagalności wskazanego obowiązku, co skutkować winno stwierdzeniem, iż nie było podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego;

b) naruszeniu przez ograny obu instancji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania pomimo, iż zachodziła przesłanka do jego zawieszenia, a to z tej przyczyny, iż rozstrzygnięcie zasadności zarzutów podniesionych przez stronę postępowania z powodów wymienionych w art. 33 u.p.e.a. zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego stanowiącego przedmiot sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Częstochowie o sygnaturze akt [...],

c) naruszeniu przez organy obu instancji art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów administracji publicznej , w szczególności procedowanie i rozstrzygnięcie nastawione wyłącznie na utrzymanie fikcyjnego obciążenia skarżącego wbrew oczywistym okolicznościom świadczącym o braku wymagalności dochodzonego roszczenia.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o rozpoznanie postanowienia Sądu I instancji wydanego na rozprawie przed tym Sądem z dnia 20 stycznia 2014 r. na podstawie art. 191 p.p.s.a., należy stwierdzić, że wprawdzie zgodnie z art. 191 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny – na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – to skarżący nie wskazał z naruszeniem jakich przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże zarzut nieuwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez autora skargi kasacyjnej w punkcie 1 lit. a) – c) petitum skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że są one niezasadne.

Najdalej idącym zarzutem sformułowanym w punkcie 1 lit. b) petitum skargi kasacyjnej, który koresponduje z ww. wnioskiem skarżącego, jest zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania, pomimo, iż zachodziła przesłanka do jego zawieszenia, a to z tej przyczyny, iż rozstrzygnięcie zasadności zarzutów podniesionych przez stronę postępowania z powodów wymienionych w art. 33 u.p.e.a. zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego stanowiącego przedmiot sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Częstochowie o sygnaturze akt [...].

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie zarzut ten jest niezasadny.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko tegoż Sądu zawarte w orzecznictwie, że skoro ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. (por. m. in., wyroki NSA: z 14 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 292/12; z 24 stycznia 2012 r., II OSK 2101/10; z 11 lipca 2007 r., II OSK 1048/06).

Zatem, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w całej rozciągłości podziela pogląd, że choć art. 18 u.p.e.a. odsyła do stosowania przepisów k.p.a., to jednak istotny jest zakres i sposób stosowania przepisów tej ustawy – "odpowiednio". Odpowiednie stosowanie oznacza tymczasem, iż niektóre z jego postanowień znajdą zastosowanie wprost, inne stosować należy z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2101/10: "Przepisy k.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być (...) stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna. Tak więc, skoro u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. (...). Nie wywołuje natomiast wątpliwości stanowisko, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie można zastosować przesłanki zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z wystąpieniem zagadnienia wstępnego". (por. P. Pietrasz [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, red. D. Kijowski, Warszawa 2010 r., kom. do art. 56, uw. 4.3 i kom. do art. 18 uwagi 10.1 – i powołane tam: G. Łaszczyca Zawieszenie postępowania egzekucyjnego [w:] System egzekucji administracyjnej pod. red. J. Niczyporuka; Wydawnictwo C.H. Beck 2004; str. 267).

Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Brzmienie pkt 5 przytoczonej regulacji wskazuje zatem jednoznacznie, że art. 56 w § 1 nie określa w sposób wyczerpujący przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie można jednak przyjąć, że odwołanie się w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. do "innych przypadków przewidzianych w ustawach" oznacza możliwość zastosowania art. 97 § 1 k.p.a. Pomimo, iż art. 18 u.p.e.a. przewiduje odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego w kwestiach nieuregulowanych w ustawie egzekucyjnej, to nie można zakładać, by racjonalny ustawodawca wprowadzał - dwukrotnie w tej samej ustawie – odesłanie do stosowania przepisów innej ustawy. Przyjąć zatem należy, że przewidziane w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, dotyczy uregulowań szczególnych, nie zaś unormowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Ponadto, art. 56 u.p.e.a. wskazuje w sposób wyczerpujący przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z tego względu nie mogą być brane pod uwagę inne okoliczności niewskazane w tym przepisie, a wskazane przykładowo w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. nie tworzy samodzielnej podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, w postępowaniu egzekucyjnym nie stosuje się bowiem przepisów ogólnej procedury administracyjnej o zawieszeniu postępowania, w tym art. 97 k.p.a., określającego przesłanki takiego zawieszenia (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 369/97, z dnia 8 listopada 2004 r., sygn. akt III SA 2376/03, niepubl.).

Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ogóle nie dopuszczają możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego ze względu na wystąpienie zagadnienia wstępnego związanego z egzekwowanym obowiązkiem. Nie wywołuje zatem wątpliwości stanowisko, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie można zastosować przesłanki zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z wystąpieniem zagadnienia wstępnego.

Pozostałe zarzuty wskazane w punkcie 1 lit. a) i c) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 6 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 oraz 2 u.p.e.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - należy uznać za całkowicie niezasadne.

Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 6 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 oraz 2 u.p.e.a.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, iż postępowanie egzekucyjne w rozpoznawanej sprawie toczyło się w oparciu o funkcjonującą w obrocie prawnym ostateczną decyzję administracyjną.

Jak bowiem stwierdził Sąd I instancji – podzielając stanowisko organu odwoławczego - podstawę nałożonego na zobowiązanego obowiązku stanowiła ostateczna decyzja ZUS Oddziału w Częstochowie z dnia [...] kwietnia 2012 r., doręczona skarżącemu w sposób zastępczy w trybie art. 44 k.p.a., po dwukrotnym awizowaniu w dniach [...]kwietnia 2012 r. zawierającej tę decyzję przesyłki (k. nr 1 i 2 akt egzekucyjnych). Powyższa decyzja nie została zaskarżona przez skarżącego i stała się prawomocna w dniu [...] czerwca 2012 r. W oparciu o tę decyzję wystawione zostały tytuły wykonawcze.

Nie doszło również do naruszenia art. 6 u.p.e.a. Jak wynika z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej skarżącemu kasacyjnie chodziło o § 1 art. 6 u.p.e.a., który stanowi, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Rację ma Sąd I instancji, że niewykonanie wymagalnego obowiązku nakłada zatem na wierzyciela obowiązek zainicjowania działań zmierzających do jego wyegzekwowania. Wskazać także należy, iż "zastosowany w art. 6 § 1 u.p.e.a. zwrot "powinien" oznacza "ma obowiązek", a "uchylanie się od wykonania obowiązku" to niepodjęcie przez zobowiązanego działań zmierzających do jego wykonania. W przypadku obowiązku o charakterze pieniężnym - nie wywiązanie się z niego w terminie płatności" (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1957/10, LEX nr 745716).

Ponadto, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, organy zasadnie przyjęły, iż wniesione przez skarżącego kasacyjnie w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) oraz braku wymagalności obowiązku z innego powodu (art. 33 pkt 2 u.p.e.a.) należało uznać nieuzasadnione.

Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, badanie prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji pod względem merytorycznym na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe i to zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ egzekucyjny (art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 u.p.e.a.). Podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być okoliczności dotyczące zakończonego ostateczną decyzją postępowania administracyjnego. Skarżący kasacyjnie bowiem - jak słusznie stwierdził Sąd I instancji - powołując się na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie wskazał, że owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułów wykonawczych. Jak natomiast podkreśla się w orzecznictwie, zestawienie art. 29 § 1 in fine z art. 33 pkt 1 u.p.e.a prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1378/08).

Z uwagi na powyższe Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę [...] i prawidłowo skontrolował rozstrzygnięcia organów stwierdzając, że – wbrew argumentom skarżącego kasacyjnie – zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zaś postępowanie było prowadzone – stosownie do wymogów zawartych w art. 8 k.p.a., a w konsekwencji za nieuzasadnione należy również uznać zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.