Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3160/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1789
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Rada Naukowa Instytutu [...] Uniwersytetu [...] uchwałą

nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. odmówiła nadania dr J. P. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie nauki o [...].

Od powyższego rozstrzygnięcia strona, za pośrednictwem pełnomocnika,

w ustawowym terminie złożyła odwołanie datowane na dzień [...] sierpnia 2020 r.

Centralna Komisja zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.) podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta, więc Centralna Komisja powołała jednego recenzenta w osobie prof. B. N..

W dniu [...] stycznia 2021 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów została zniesiona, a w jej prawa i obowiązki wstąpiła Rada Doskonałości Naukowej.

Zespół [...] Nauk [...] Rady Doskonałości Naukowej w dniu [...] lutego

2021 r., po zapoznaniu się z odwołaniem dr J. P. od uchwały nr [...] Rady Naukowej Instytutu [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. odmawiającej nadania jemu stopnia doktora habilitowanego nauk [...] w dyscyplinie nauki o [...], opinią wydaną przez powołanego przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów recenzenta, oraz po wysłuchaniu recenzenta zaproszonego na posiedzenie Zespołu, w głosowaniu tajnym wypowiedział się przeciw uwzględnieniu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały 13 - głosów, przeciw - 12 głosów, wstrzymujących się - 6 głosów).

Prezydium Rady Doskonałości Naukowej w dniu [...] lutego 2021 r. postanowiło,

w głosowaniu tajnym, nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 1 głos, przeciw - 8 głosów, wstrzymujących się - 1 głos).

Z tej daty pochodzi też decyzja Rady Doskonałości Naukowej utrzymująca w mocy skarżoną uchwałę.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 179 ust. 1 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.), przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, są przeprowadzane na zasadach dotychczasowych, jednakże w sytuacji, gdy nadanie stopnia albo tytułu następuje po dniu [...] kwietnia 2019 r., stopień albo tytuł nadaje się w dziedzinach i dyscyplinach określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1818), a zatem w przedmiotowym postępowaniu stosował przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789), w związku z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Dalej organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że zaskarżona uchwała Wydziału podjęta została po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w tym wzięciu pod uwagę braku spełnienia wymogów z art. 16 ustawy o stopniach naukowych. Postępowanie habilitacyjne zostało przeprowadzone z należytą starannością i z zachowaniem wszelkich procedur wynikających z tych regulacji. Od strony formalnej, w ocenie organu, postępowanie zostało przeprowadzone bez zarzutu o czym świadczy wyjątkowo staranna dokumentacja każdego etapu postępowania habilitacyjnego.

Dodano, że recenzje przedstawione w sprawie postępowania habilitacyjnego mają charakter merytoryczny i nie zawierają elementów mogących świadczyć o stronniczości wydanych opinii. Zgodnie zaś z art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym: 1. Do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. 2. Osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1, może stanowić: 1) dzieło opublikowane w całości lub w zasadniczej części, albo cykl publikacji powiązanych tematycznie; 2) zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne; 3) część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się

o nadanie stopnia doktora habilitowanego. 3. Obowiązek publikacji nie dotyczy osiągnięć, których przedmiot jest objęty ochroną informacji niejawnych.

Dalej wskazano, że z art. 16 ust. 1 i 2 powołanego powyżej aktu wynika, że należy je interpretować jako dwa zakresy osiągnięć. Zatem pozytywna ocena dysertacji habilitacyjnej jako znaczącego wkładu w rozwój danej dyscypliny naukowej jest obok pozytywnej oceny osiągnięć naukowych dokonanych po uzyskaniu doktoratu niezbędnym warunkiem dla uzyskania stopnia doktora habilitowanego.

Dalej przypomniano, że postępowanie habilitacyjne o nadanie dr J. P. stopnia doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu i jakości, zostało wszczęte na skutek Jego wniosku skierowanego do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w dniu [...] kwietnia 2019 r. W dniu

[...] października 2019 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów powołała komisję habilitacyjną, w skład której weszli: prof. B. S., dr hab. A. B., prof. J. M. - Recenzent, prof. A. R., prof. J. P. R., dr hab. T. B. , dr hab. A. B.. W dniu [...] marca 2020 r. Komisja habilitacyjna odbyła posiedzenie oceniające przygotowane recenzje

i osiągnięcia wnioskodawcy i w wyniku dokonanej oceny podjęła uchwałę zawierającą opinię o negatywnym ustosunkowaniu się do wniosku dr. J. P. o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...]

w dyscyplinie nauk o [...]. Komisja w uzasadnieniu uchwały stwierdziła, że "dorobek naukowy dr. J. P. nie wnosi wkładu w rozwój dyscypliny naukowej nauk o zarządzaniu i jakości oraz kandydat nie wykazuje się niezbędną aktywnością naukową. Komisja pozytywnie oceniła dorobek popularyzatorski, dydaktyczny i organizacyjny dr. J. P. .

W opinii komisji "Powyższe stwierdzenie i oceny uzasadniają nienadanie

dr. J. P. stopnia naukowego doktora habilitowanego

w dziedzinie nauk [...], w dyscyplinie nauk o [...]".

Na podstawie przedłożonego wniosku komisji habilitacyjnej Rada Naukowa Instytutu [...] Uniwersytetu [...] na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2020 r., dokonała oceny przebiegu postępowania habilitacyjnego wszczętego na wniosek

dr. J. P. oraz podjęła uchwałę nr [...] o odmowie nadania dr. J. P. stopnia naukowego doktora habilitowanego. W czasie dokonywania oceny podniesiony został następujący argument przemawiający za odmową nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego: brak istotnego wkładu do nauk o zarządzaniu i jakości. Uzasadnieniem odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego jest sformułowany przez komisję habilitacyjną wniosek dotyczący odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego poparty argumentacją zawartą w protokole posiedzenia komisji z dnia [...] marca 2020 r., odczytanym w całości podczas posiedzenia Rady Naukowej, oraz negatywny wynik głosowania nad wnioskiem o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego. Prof. dr hab. A. D. odnosząc się do osiągnięć naukowych wnioskodawcy

w głównej sentencji, stwierdza iż "Całokształt dorobku naukowo-badawczego, dydaktycznego, popularyzatorskiego, organizacyjnego oraz monografia «[...]», wskazana przez Habilitanta jako najważniejsze osiągniecie naukowe, w mojej ocenie nie spełniają wymagań stawianych przez Ustawę z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach

i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t. j.: Dz.U z 2017 r. poz. 1789) i nie stanowią podstawy do ubiegania się przez Habilitanta o stopień doktora habilitowanego." Recenzja osiągnięć naukowych wnioskodawcy przygotowana przez prof. dr hab. J. F., mimo iż kończy się pozytywną konkluzją, to jednak

w głównej sentencji recenzent, stwierdza, że "Mając to to wszystko na uwadze, a szczególnie opisane powyżej szczegółowe oceny przedstawionej monografii habilitacyjnej dr. J W. P. p.t.: »[...]» - sumując wszystkie zalety i dokonania można stwierdzić, że Habilitant wnosi dostateczny wkład do nauk [...], a w tym do dyscypliny nauki o [...]. Według mojej oceny ta monografia oraz dorobek organizacyjny, publikacyjny, dydaktyczny spełnia w stopniu dostatecznym wymagania stawiane przez Ustawę z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, i stanowi podstawę do ubiegania się przez Habilitanta o stopień doktora habilitowanego."

Dalej wskazano, że recenzent Rady Doskonałości Naukowej - prof. B. N. odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów skarżącego stwierdził, że ewentualnie jedynym argumentem uzasadniającym uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] Uniwersytetu [...] można byłoby uznać, że uzasadnienie uchwały było lakoniczne, standardowe. Jednakże, po ponownym sprawdzeniu dokumentacji sprawy, członkowie uznali, że ten argument nie jest zasadny, gdyż uzasadnienie choć krótkie, zawiera wszystkie elementy wskazujące na to, że zostało ono sporządzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Uznano też, że dorobek Habilitanta jest słaby, niskiej jakości, a 10 zarzutów przywołanych w odwołaniu kwestionowało recenzję prof. A. D.. Stwierdzono, że te argumenty odwołania nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] Uniwersytetu [...]. W ocenie Rady recenzja autorstwa prof. A. D. została sporządzona zgodnie z regułami sztuki i odniesiono się w niej do wszystkich istotnych dla przeprowadzenia oceny przesłanek. W odniesieniu do recenzji, sporządzonych

w ramach przedmiotowego postępowania habilitacyjnego stwierdzono, że są one rzetelne, a prezentowane w nich oceny odpowiednio uzasadnione. Obowiązujące przepisy nie przewidują dyskusji Kandydata z recenzentami. Recenzja nie ma na celu ustalenia obiektywnego stanu faktycznego. Posiada ona walor subiektywny, ta sama kwestia może zostać oceniona przez dwie osoby w różny sposób. Ocena dorobku naukowego wynika z opinii recenzentów, które są podstawową częścią materiału dowodowego w postępowaniach o nadanie stopnia naukowego. Dodano, że dotychczasowe orzecznictwo sądowe potwierdziło, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczano wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia. Samo postępowanie dowodowe przed CK ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów CK (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. I OSK 2052/11, LEX nr 11228810). Także Sąd Najwyższy w wyroku

z dnia 26 kwietnia 1996 r. podkreślił, że postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi do tytułu czy na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż nie są one umotywowane, czy niesłuszne, czy krzywdzące (sygn. III ARN 86/195, OSNP 1996, nr 21/315). Niezasadne jest zatem w ocenie organu podejmowanie przez Odwołującego polemiki z recenzentami, co do walorów naukowych Jego osiągnięcia artystycznego, ponieważ nie pozwala na to model postępowania, które zostało zainicjowane przez Kandydata. "(...) postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania w drodze postępowania sądowego wystawionych ocen rozprawy habilitacyjnej (dzieła), nawet jeżeli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż nie są one umotywowane, czy niesłuszne lub krzywdzące." (uzasadnienie wyroku NSA z dnia 5 maja 2009 r., I OSK 531/08). "Okoliczność, że - skarżący uważa, iż recenzenci "niesprawiedliwie" ocenili jego dorobek, że pominęli okoliczności przemawiające na jego korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że

- w końcu - w niektórych wypadkach zdecydowanie nie podzielili jego poglądów in merito i uznali je za nietrafne lub nieudowodnione, a postępowanie przed CKK (wedle przyjętych zasad) nie stwarza kandydatowi możliwości toczenia dyskusji na ten temat - nie może jednak prowadzić do dyskwalifikowania, czy nawet kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnych ocen, nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż są one nie umotywowane, niesłuszne lub krzywdzące. Ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom - czy to w dziedzinie nauki, sztuk czy też innej wiedzy łącznie nawet z rzemiosłem – musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy. Historia nauki i kultury przynosi opisy wielu głębokich osobistych tragedii wywołanych tego rodzaju sytuacjami, co więcej, przynosi też opisy wielu w istocie rzeczy niesprawiedliwych i nieuzasadnionych krytycznych ocen, obalonych w dalszym biegu rzeczy. Nie znaleziono jednak dotąd lepszego i uczciwszego sposobu przeprowadzania postępowań kwalifikacyjnych, niż powoływanie recenzentów a następnie tajne głosowanie decydujące o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy." (uzasadnienie wyroku SN z dnia 26 kwietnia 1996 r., III ARN 86/95). Kandydat wszczynając postępowanie poddał ocenie swój dorobek artystyczny przez środowisko naukowe i powinien przyjąć taką, a nie inną jego ocenę.

Podkreślono, że postępowanie habilitacyjne jest aktem oceny kandydata przez recenzentów, komisję habilitacyjną i wreszcie uprawnioną radę naukową, a nie aktem sporu kandydata z recenzentami. Na podstawie art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych w szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych. Dodano, że z ww. art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym wynika, że komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych. Rozmowa komisji z habilitantem o jego osiągnięciach i planach naukowych nie jest obowiązkiem komisji habilitacyjnej, a jedynie uprawnieniem, z którego ta komisja może skorzystać. "Zgodnie z art. 18a ust. 10 ustawy z 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule naukowym w zakresie sztuki komisja habilitacyjna, jeśli ma uzasadnione wątpliwości dotyczące dokumentacji osiągnięć naukowych, może przeprowadzić rozmowę z habilitantem o jego osiągnięciach i planach naukowych. Nawet wystosowanie zaproszenia do habilitanta nie zobowiązuje komisji habilitacyjnej do przeprowadzenia z nim rozmowy. Ponieważ decyzja o przeprowadzeniu rozmowy ma charakter uznaniowy i należy wyłącznie do komisji, brak jej przeprowadzenia nie stanowi naruszenia art. 18a ust. 10 ustawy." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r., II SA/Wa 584/18). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt IOSK 420/10 wskazał, że postępowanie w sprawach nadawania stopni naukowych oraz tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter, wynikający ze specyfiki tych spraw. Przepisem szczegółowym, określającym warunki uczestnictwa Habilitanta w posiedzeniu komisji jest art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Treść przepisu wskazuje na fakultatywny, a nie obligatoryjny charakter takiej rozmowy.

W przedmiotowej sprawie Komisja habilitacyjna nie uznała, że jest potrzebna rozmowa o "osiągnięciach i planach naukowych" z Habilitantem. Wobec faktu, że nie została przeprowadzana rozmowa z Habilitantem o Jego osiągnięciach i planach naukowych, stwierdzono, że nie wystąpiły uzasadnione wątpliwości Komisji habilitacyjnej dotyczące dokumentacji osiągnięć naukowych. Odnosząc się do zarzutów strony sformułowanych w odwołaniu przytoczono fragmenty orzecznictwa sądów administracyjnych odnoszących się do kontroli postępowania administracyjnego związanego

z postępowaniem habilitacyjnym, które ma odpowiednie zastosowanie w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1746/19): "Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 u.s.t. Nie ma też obowiązku zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów. (...) Ponadto zaakcentować należy, iż przepisy u.s.t. nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości dyskutowania na temat recenzji. Zatem jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest bowiem, jak wskazano wyżej, tylko do uzyskania recenzji (art. 35 ust. 3 u.s.t.). (...) Sąd nie był natomiast władny do oceny prawidłowości uwag i ocen merytorycznych zgłoszonych przez tych recenzentów. Decyzja Centralnej Komisji jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż zapadłe w omawianym trybie rozstrzygnięcie stanowi pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (vide wyroki NSA: z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 902/09 i z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt 1 OSK 1226/09). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko, iż powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym ograniczenie uzasadnienia wydanej w niniejszej sprawie decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] marca 2019 r. nie stanowi naruszenia tego przepisu postępowania. Dodać przy tym należy, że decyzja ta posiada oparcie, o czym była mowa wyżej, w znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym. Główne powody nieuwzględnienia odwołania, wprawdzie w sposób syntetyczny, lecz zostały

w niej podane. Rada Naukowa Instytutu [...] jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za treścią uchwały. Dlatego też brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji, z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia, nie może być uznany za naruszenie prawa. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż zapadłe w omawianym trybie rozstrzygnięcie stanowi pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium. W postępowaniu przed Radą Naukową Instytutu [...] były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawach stopni naukowych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95 podzielił stanowisko, że decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadnione, bo niemożliwe jest dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim do tego, jak kto głosował, bo właśnie tajność głosowania jest tu gwarancją wolności wyrażenia swego stanowiska i w takich przypadkach kontrola sądowa musi się ograniczyć do tego, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne. Centralna Komisja w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdza, że odwołanie nie zawiera argumentów uzasadniających jego przyjęcie. Nie można stwierdzić żadnych uchybień formalnych w postępowaniu Rady Naukowej Instytutu [...] w przedmiotowej sprawie. Podstawą odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego jest uznanie, że osiągniecie naukowe nie stanowi znacznego wkładu Habilitanta w dziedzinę [...] w dyscyplinie [...]. W postępowaniu wartość osiągnięcia naukowego została oceniona negatywnie. Całe postępowanie habilitacyjne przebiegło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Recenzje zostały sporządzone rzetelnie i zawierają elementy wynikające z przepisów prawa, a zawarte w nich informacje są zgodne ze stanem faktycznym. Uznano, że dzieło habilitacyjne nie stanowi znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej, a osiągnięcia naukowe nie są wystarczające do uzyskania stopnia doktora habilitowanego. Zatem stwierdzono, że nie istnieją powody, dla których należałoby uchylić zaskarżoną uchwałę Rady Naukowej Instytutu [...].

Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wywiódł J. P..

Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak odniesienia się Organu odwoławczego (RDN) do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącego

z dnia [...] listopada 2020 r. od uchwały nr [...] Rady [...] z dnia

[...] czerwca 2020 r., co niewątpliwie stanowi rażące naruszenie prawa procesowego

w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a nadto narusza w stopniu rażącym obowiązek organu odwoławczego polegający na konieczności odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, co pośrednio wpływa na brak rzetelnego i dokładnego zweryfikowania prawidłowości podjętej uchwały nr [...].

2. art. 73 k.p.a. w zw. z art. 7 Ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 222 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez brak udostępnienia habilitantowi treści recenzji Prof. A. D. co skutkowało brakiem możliwości ustosunkowania się przez habilitanta do treści recenzji

3. art. 156 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności Uchwały Organu I stopnia a polegającej na tym. iż Rada Naukowa [...] naruszyła art. 156 § 1 k.p.a. art. 145 § 1 pkt 6 i 7 k.p.a. oraz art. 145 § 2 k.p.a. poprzez opublikowanie dwóch wersji uchwały z dnia [...] czerwca 2020 r. na stronie internetowej http[...], co wskazuje, iż powstały dwie wersje uchwały w tej samej sprawie,

4. art. 18 ust 11 ustawy o stopniach naukowych poprzez błędną wykładnię tegoż przepisu, a w konsekwencji nieprawidłowe sformułowanie protokołu i uchwały przez Radę Instytutu [...] wskutek czego doszło do jej wadliwego sformułowania jako uchwały negatywnej - "uchwała o odmowie nadania" zamiast właściwego - pozytywnego sformułowania "uchwała o nadaniu":

5. art. 29 ust. 1 u.s.n. w związku z art. 132 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w z niemożnością stwierdzenia faktycznej liczby osób uczestniczących i uprawnionych do głosowania w postępowaniu habilitacyjnym, oraz brak możliwości stwierdzenia faktycznej liczby osób uczestniczących i uprawnionych do głosowania w postępowaniu habilitacyjnym, które jest powiązane z dokonaniem poprawki na dokumentach formalnych,

6. zapisów Uchwały Senatu Uniwersytetu [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. w sprawie określenia sposobu ustalania zasad postępowań w sprawie awansów naukowych z wykorzystaniem technologii informatycznych oraz Zarządzenia Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. § 4 pkt 3, § 5, § 6 pkt 1 w oraz § 7 pkt 1 i 3 w sprawie ustalania szczegółowych wymagań technicznych prowadzenia posiedzeń rad naukowych, komisji doktorskich i habilitacyjnych, w tym przeprowadzania obrony rozprawy doktorskiej i kolokwium habilitacyjnego, odbywanych w sprawach związanych z postępowaniami w sprawie nadania stopni naukowych

w trybie wykorzystującym technologie informatyczne, a także niektórych wymagań dotyczących sposobu dokumentowania tych posiedzeń związanych z odmową przekazania pełnej dokumentacji, w tym zapisu elektronicznego, z posiedzenia Rady Naukowej [...] zw. z uchwałą senatu nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r.

w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia postępowań w sprawach nadania stopni naukowych,

7. art. 21 pkt 2 oraz art. 35 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 Ustawy, art. 18a ust. 11 w zw. z art. 18a ust. 8 ustawy o stopniach naukowych poprzez naruszenie zasady dobrych obyczajów, zgodnie z rozdziałem 3.4 Kodeksu etyki pracownika naukowego i oparcie zaskarżonej decyzji na sformułowaniach ewidentnie nieprawdziwych i sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym,

8. przepisów Ustawy o szkolnictwie poprzez niedotrzymania terminu przez Komisję habilitacyjną, która powinna przedłożyć uchwałę Radzie jednostki organizacyjnej zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego w terminie 21 dni od dnia otrzymania ostatniej recenzji. Licząc, że ostatnia recenzja została przekazana [...] lutego 2020 r. (Prof. J. F.), jak wynika z dokumentacji, to przekazanie Uchwały Radzie Instytutu [...] powinno nastąpić najpóźniej w dniu [...] marca 2020 r. Z dokumentacji natomiast wynika, iż Uchwała Komisji habilitacyjnej została przekazana tej Radzie [...] .06. 2020 r. (str. 3 Uchwały nr [...] Rady Naukowej Instytutu [...] z dnia [...] czerwca 2020 r.),

9. art. 21 ust 1 Ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na rozpatrzeniu odwołania od uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] bez rzetelnej oceny zawartych w nim zarzutów, w tym bez zaznajomienia się z uzasadnieniami faktycznymi i prawnymi Uchwał Komisji habilitacyjnej i Rady Instytutu,

10. art. 18a ust. 12 i art. 29 Ustawy o stopniach naukowych (...) oraz stosowany odpowiednio przepis art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

a sprowadzający się do faktu, iż wydając kwestionowaną decyzję nie dostrzegł, iż Rada Instytutu [...] nie uzasadniła należycie uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, pomimo tego, iż wyraźny wymóg takowego uzasadnienia przewidują przepisy prawa oraz ugruntowana linia orzecznicza Sądów Administracyjnych

11. art. 18a ust. 8 oraz ust. 11 u.s.n., iż wydając Decyzję, RDN celowo i świadomie zmienia kwestię, która nie miała miejsca w żadnym dokumencie, poprzez zarzucanie Skarżącemu domagania się (przedstawienie habilitanta w złym świetle, poprzez sugerowanie nieznajomości jego praw i obowiązków w postępowaniu habilitacyjnym), kwestionowania i toczenia polemiki w II instancji (przed Centralną Komisją) dyskusji na temat recenzji (vide: treść uzasadnienia decyzji- str. 10),

12. art. 18a ust. 5 pkt 2 u.s.n. poprzez powołanie w skład Komisji habilitacyjnej Prof. dr hab. A. D., jako osoby nieposiadającej uznanej renomy naukowej, w tym międzynarodowej, w specjalizacji Habilitanta, a w konsekwencji naruszenie art. 18a ust. 7 w związku z art. 16 ust. 1 i 2 u.s.n. poprzez niewłaściwe sporządzenie recenzji w toku postępowania habilitacyjnego poprzez tegoż członka Komisji,

13. art. 7. 8 § 1. 11. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez wydanie uchwały z dnia [...] marca 2020 r. bez właściwego uzasadnienia i opinii, a przez to niestanie na straży praworządności, niezałatwienie sprawy mając na uwadze słuszny interes Habilitanta, niedziałanie w sposób budzący zaufanie Habilitanta do Komisji habilitacyjnej (władzy publicznej), niewyjaśnienie Habilitantowi przesłanek, którymi kierowała się Komisja habilitacyjna, materiałów dowodowych zgromadzonych

w postępowaniu habilitacyjnym, a także nieustalenie prawdziwego stanu faktycznego, naruszenie słusznego interesu Habilitanta, niedziałanie w sposób budzący zaufanie Habilitanta i niewyjaśnienie Habilitantowi zasadności przesłanek, którymi kierowała się Rada Naukowa, odmawiając nadania stopnia doktora habilitowanego,

14. art. 16 ust. 1 i 2 w związku z 18a ust. 11 u.s.n. oraz Rozporządzenia Ministra Nauki

i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz.U. Nr 196, poz. 1165) poprzez odmowę nadania stopnia doktora habilitacyjnego, pomimo spełniania kryterium znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazywania się istotną aktywnością naukową,

15. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez niesporządzenie właściwego uzasadnienia skarżonej uchwały,

16. art. 18a ust. 11 i 20 ust. 1 u.s.n. poprzez błędy w liczeniu głosów dotyczących skarżonej uchwały,

17. brak ustosunkowania się przez Organ do złożonego w odwołaniu od Uchwały Rady Naukowej Instytutu [...], wniosku o odsunięcia od dalszego procedowania Przewodniczącego Komisji habilitacyjnej Prof. dr hab. B. S..

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie skarżonej decyzji

i utrzymanej nią w mocy uchwały, rozwijając zarzuty w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżoną decyzję, poruszał się w granicach zakreślonych przez przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...).

Na wstępie niniejszych rozważań zasadnym było odniesienie się do treści przepisu art. 29 ww. ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora, i doktora habilitowanego, albo tytułu profesora, oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni

w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a.

Kwestia rozumienia sformułowania "stosuje się odpowiednio", była wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądów administracyjnych na kanwie spraw rozpoznawanych

w oparciu o przepisy ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...), i tak m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 września 2011 r., wydanego w sprawie o sygn. akt

I OSK 1078/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wynikające z odpowiedniego stosowania przepisu art. 107 § 3 K.p.a. nie stanowi naruszenia prawa. Komisja jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego".

W podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 maja 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 212/08 stwierdzając, że: "postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów K.p.a. z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych zamieszczonych w ustawie o stopniach naukowych (...). Postępowanie w sprawach

o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli Sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata, stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki".

W realiach faktycznych niniejszej sprawy wielce istotne znaczenie miała też problematyka postępowania dowodowego prowadzonego w sprawach uregulowanych omawianą ustawą o stopniach naukowych (...). W tym zakresie wypowiadał się już wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny – m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia

27 października 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 192/06 wskazując, że: "artykuł

75 § 1 K.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu o nadaniu stopnia naukowego. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji".

Dla lepszego uwypuklenia specyfiki postępowania w sprawach dotyczących decyzji Centralnej Komisji, warto również przywołać tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2009 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1411/08 – "okoliczność, ze strona skarżąca uważa, iż recenzenci wadliwie ocenili jej dorobek, pominęli okoliczności przemawiające na jej korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że nie podzielili w końcu jej poglądów, nie może prowadzić do kwestionowania na drodze postępowania sądowego, wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeżeli skarżąca jest najgłębiej przekonana, że są one krzywdzące".

Wyżej przywołane stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, (jak też przywołane w skarżonej decyzji poglądy judykatury) z którymi tut. Sąd w pełni się zgadza i traktuje jak własne, w pełni obrazują odrębności postępowania przy badaniu trafności rozstrzygnięć Centralnej Komisji a obecnie Rady Doskonałości Naukowej. Wynika z nich, że zakres badania przedmiotowych decyzji przez Sąd administracyjny, jest niezwykle zawężony. Badanie to nie może dotyczyć kwestii natury merytorycznej. Sąd nie może bowiem dokonywać oceny w zakresie, w jakim zawarowane to jest dla recenzentów. Również fakt, że organ podejmuje decyzje w drodze tajnego głosowania świadczy o tym, że wolą ustawodawcy tworzącego omawiane przepisy prawa, było zarówno ograniczenie zakresu przedmiotowego uzasadnień sporządzanych przez organ, jak też ograniczenie przedmiotowe sprawy, jaka ma zostać poddana badaniu przez Sąd administracyjny.

Przechodząc do materii niniejszej sprawy w pierwszej kolejności uwypuklenia wymagała okoliczność, iż badanie sprawy przez Sąd administracyjny odbywać mogło się i odbyło się - wyłącznie w bardzo wąskim zakresie, ograniczonym do materii formalnej a nie merytorycznej, tj. dotyczącej osiągnięć naukowych skarżącego czy wiedzy specjalistycznej recenzentów. Po tak przeprowadzonym badaniu uznać należało, że skarżona decyzja odpowiada prawu. Została bowiem podjęta po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania opisanego w Rozdziale 3 ustawy

o stopniach naukowych i tytule naukowym (...).

Uzasadnienie skarżonej decyzji także należy ocenić jako sporządzone stosownie do wymagań odpowiednio stosowanego przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Nie mogło ono zawierać jeszcze szerszych motywów, jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy. Stała temu bowiem na przeszkodzie specyfika postępowania w omawianej sprawie i fakt, że stanowisko członków organu kolegialnego, jakim jest Rada Doskonałości Naukowej, wyrażane jest w głosowaniu tajnym. Nie zachodziła więc możliwość bardziej dokładnego wyjaśnienia powodów, dla których odwołanie strony zostało ocenione w taki a nie inny sposób. Uzasadnienie to zawierało także odniesienie do kluczowych zarzutów odwołania w zakresie, jaki wynika z podnoszonej wyżej specyfiki niniejszego postępowania.

Co zaś się tyczy ustaleń faktycznych czynionych przez organ, to w ocenie tut. Sądu nie sposób zarzucić skutecznie organowi tego, by uchybił obowiązkowi wyczerpującego ustalenia faktów, skoro stosownie do dyspozycji art. 35 ust. 3 omawianej ustawy organ drugo-instancyjny powołał recenzenta i rozpoznając sprawę oparł się na jego recenzji.

Na marginesie należało też dodatkowo wyjaśnić, iż co do zasady nie stanowi naruszenia prawa brak zaproszenia habilitanta na rozmowę, przed wydaniem skarżonej decyzji. Żaden przepis prawa nie nakłada na organ obowiązku przeprowadzania takiej rozmowy. Nadto to do wyłącznej kompetencji organu należy ocena tego, czy

w konkretnym postępowaniu zaistniały wątpliwości tego typu, że rozwiać je może wyłącznie owa rozmowa.

Nie jest także uchybieniem brak uczestnictwa członków Komisji habilitacyjnej w posiedzeniu Senatu, gdyż żaden przepis nie formułuje obowiązku takiej obecności ani nie daje członkom owej komisji prawa głosu w ramach obrad Senatu uczelni.

Nie stanowi też naruszenia prawa działanie organu polegające na nieudostępnieniu stronie recenzji w sytuacji, gdy przepisy prawa nie dopuszczają możliwości prowadzenia przez stronę polemiki z wnioskami recenzentów.

W tym miejscu zasadnym będzie też dodanie, iż ocena "jednoznaczności" negatywnego wydźwięku recenzji – jako pozostawiona przez ustawodawcę subiektywnemu odczuciu członków organu - także wymyka się nie tylko badaniu przez Sąd administracyjny ale też nie jest dopuszczalna w świetle prawa.

Również pozostałe zarzuty skargi pozostawały w ocenie tut. Sądu bez wpływu na rozstrzygnięcie i tak:

Ad. zarzut 2 – pozostaje w oderwaniu od problematyki sprawy skoro przedmiotem postępowania nie była materia rozpoznawania wniosku o udostępnienie informacji publicznej,

Ad zarzut 3 – nie jest rolą Sądu badanie tego, co organ publikuje na swoich stronach internetowych – istotny jest fakt wydania jednego rozstrzygnięcia, czego nie zmienia możliwa okoliczność przygotowywania projektów różnych rozstrzygnięć,

Ad. zarzut 4 – kwestionowana uchwała nie mogła być pozytywna skoro organ postanowił negatywnie rozpoznać sprawę,

Ad. zarzut 5 – protokół i lista obecności obrazują to, kto uczestniczył w procedowaniu sprawy,

Ad. zarzut 6 – brak jest prawnego obowiązku przekazywania habilitantowi zapisu z posiedzenia Rady,

Ad. zarzut.7 – pozostaje w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy skoro organ rozpoznając sprawę oparł się na recenzji powołanego recenzenta i ocenił ją,

Ad. zarzut 8 – przewlekłość postępowania nie rzutuje na treść rozstrzygnięcia (strona miała możliwość wywiedzenia odrębnej skargi na bezczynność dla zdopingowania organu do szybszego procedowania),

Ad. zarzut. 9 – skarżący nie udowodnił tezy o braku zaznajomienia się przez organ

z uzasadnieniem uchwały Komisji Habilitacyjnej i Rady Instytutu,

Ad. zarzut 10 – uchybienie organu I instancji dotyczące sporządzenia uzasadnienia rozstrzygnięcia zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy i usunięte na etapie postępowania drugo-instancyjnego,

Ad. zarzut 11 – zarzucanie przez skarżącego recenzentce, braku posiadania renomy naukowej i niewłaściwego sporządzenia recenzji, świadczy wprost o tym, że zmierza do kwestionowania samej recenzji,

Ad zarzut.12 – Habilitant nie jest uprawniony w niniejszym postępowaniu do badania renomy naukowej recenzenta, gdyż sam podlega takiej ocenie przez recenzenta,

Ad. zarzut. 13 – uzasadnienie badanej decyzji spełnia wymogi przywołanych przepisów wskazując dowody na jakich oparł się organ, zaś skarżący zdaje się dopatrywać powodów utraty zaufania do organu w tym, że jego odwołanie zostało rozpoznane

w sposób negatywny,

Ad. zarzut.14 – Sąd administracyjny nie posiada uprawnień do oceny ww. materii gdyż nie może zastępować recenzentów,

Ad. zarzut.15 – patrz uwagi do zarzutu 13,

Ad. zarzut.16 – ocenie podlega stan faktyczny zobrazowany przez dokumentację zgromadzoną w aktach postępowania a z akt tych wynika bezsprzecznie, że wyniki głosowań w organach I i II instancji były negatywne dla strony,

Ad. zarzut.17 – pozostaje bez wpływu na wynik sprawy zwłaszcza, iż nawet na etapie postępowania skargowego nie udowodniono istnienia tego wpływu.

Reasumując, tut. Sąd nie uwzględnił argumentów sformułowanych w skardze

i uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy nie naruszając przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz.329 ze zm.).