Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 683/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 216
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 1 pkt 141
journal: Dz.U. 2004 nr 141 poz 1492
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi K. T, R.T. i I. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących K. T, R. T. i I. H. kwotę po [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., nr[...] , na podstawie art.104, art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139,

art. 140 ust. 1-4, art. 142, art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. ), po rozpatrzeniu wniosku K. T., I. H. i R. .T.w sprawie zwrotu nieruchomości, orzekł:

1. o zwrocie na ich rzecz prawa współwłasności nieruchomości gruntowych niezabudowanych, położonych w obrębie nr[...] miasta[...] , oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] o powierzchni [...] ha oraz [...]

o powierzchni [...]ha, dla których urządzono księgę wieczystą nr[...] , stanowiących części nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa na podstawie umowy sprzedaży Rep. A [...] z dnia [...] r.

2. zobowiązał poprzedniego współwłaściciela nieruchomości oraz spadkobierców do zwrotu na rzecz Gminy Miasto [...] n zwaloryzowanego odszkodowania, w następujących wysokościach:

- K. T. –[...] zł;

- I. H. - [...] zł;

- R. T.–[...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał między innymi, że umową sprzedaży Rep. A Nr [...] z dnia [...] r. Skarb Państwa nabył od małżonków K. i J. T. prawo własności nieruchomości położonej

w [...] przy ul. [...] , w obrębie[...] , oznaczonej działką ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha - na cele określone w art. 50 ustawy z dnia

[...] r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U.

Nr 22, poz. 99), za cenę [...] zł. Przejęcie nieruchomości nastąpiło na cele: "budowy zespołu mieszkalnego [...] pn. Osiedle [...] przy ul. [...] wraz z systemem ulic w rejonie ul. [...] w[...]".

W związku z reformą administracji publicznej przeprowadzoną w [...] r., nieruchomość powyższa stała się z mocy prawa, z dniem [...] r., własnością Gminy Miasta[...] . Fakt ten potwierdziła decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r.

Dalej organ I instancji podał, że nabyta w [...] r. przez Skarb Państwa nieruchomość stanowiła współwłasność K. T. oraz jej męża J. T.. Spadek po zmarłym w [...] r. J. T. nabyli po [...] części żona K. T. oraz dzieci I.H. i R. T.. W związku z tym, że działka nr [...]

o powierzchni [...] ha, stanowiąca część przejętej nieruchomości, nie została zagospodarowania zgodnie z celem jej przejęcia, uprawnione osoby (wymienione wyżej) wystąpiły o zwrot tej nieruchomości. Zgodnie z wolą osób uprawnionych do zwrotu, dokonano podziałów geodezyjnych działki nr[...] , w wyniku których powstały działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [..] ha, będące przedmiotem zwrotu.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji przytoczył przepisy ustawy

o gospodarce nieruchomościami oraz wskazał dowody stanowiące podstawę ustalenia zwaloryzowanego odszkodowania należnego Gminie Miastu [...] od skarżących.

Od decyzji tej K. T., I. H. i R. T. odwołali się

z uwagi na nieprawidłowe wyliczenie kwoty odszkodowania oraz błędy merytoryczne zawarte w decyzji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr[...] , uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowania organu I instancji.

Organ podniósł, że Starosta [...] wydał decyzję w oparciu o podstawę prawną, która nie ma zastosowania w sprawie, a mianowicie art.136 ust. 3 ustawy

z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), który wprawdzie przewiduje możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości – na żądanie poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy, jeżeli stosownie do art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu. Jednak żądanie zwrotu dotyczyć może nieruchomości wywłaszczonej, a więc takiej, w stosunku do której nastąpiło pozbawienia lub ograniczenie prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego w drodze decyzji – art. 112 ust. 3 ustawy. Przypadki zastosowania przepisu art. 136 ust. 3 ustawy w sposób enumeratywny zostały wymienione w art. 216 ustawy, którego treść ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepis art. 216 ustawy nie przewiduje zastosowania przepisów rozdziału 6 działu III ustawy do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa

w drodze umowy zawartej na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.

o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.

Reasumując organ odwoławczy podał, że nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa od J. i K. małżonków T.umową sprzedaży Rep. A [...] z dnia [...] r. nie można traktować jako wywłaszczenie nieruchomości, a to powoduje niedopuszczalność wykorzystania drogi administracyjnej do ubiegania się o odzyskanie tytułu własności nieruchomości przez jej poprzednich właścicieli lub ich spadkobierców. Skoro więc sprawy żądania zwrotu nieruchomości, której własność przeszła na Skarb Państwa na podstawie umowy cywilnoprawnej, nie zostały przekazane w dacie wydawania zaskarżonej decyzji na podstawie wyraźnego przepisu na drogę postępowania administracyjnego, to prowadzone postępowania administracyjne jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.

K.T., I. H. i R. T. zaskarżyli powyższą decyzję jednobrzmiącymi skargami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w [...] wnosząc o uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z powodu niezgodności decyzji z prawem, tj. poprzez rażące naruszenie art. 216 ustawy

o gospodarce nieruchomościami i jego błędną interpretację, co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego,

w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy K.p.a., poprzez niewyczerpujące

i niewłaściwe rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi opisali dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Wskazali również, że nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym nowelizacja art. 216, co nastąpiło

z dniem 22 września 2004 r., rozszerzyła krąg ustaw, do których mają zastosowanie przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli przepisy art. 136, art. 137 tej ustawy, na podstawie których między innymi została wydana decyzja Starosty [...] dnia[...] .

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z unormowaniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione.

W zakresie tak ustalonej kognicji Sąd orzekł, że skarga jest zasadna.

W szczególności należy podkreślić, że w świetle dyspozycji art. 216 ustawy

z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie noweli z dnia 28 listopada 2003 r. nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy zwartej podczas procedury wywłaszczeniowej prowadzonej na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie stanowiło podstawy do żądania zwrotu nieruchomości, w oparciu o odpowiednio stosowane przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sytuacja zmieniła się z dniem 22 września 2004 r., na mocy art. 1 pkt 141 ustawy

z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy gospodarce nieruchomościami oraz

o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), ponieważ

w art. 216 dotychczasową treść oznaczono jako ust. 1 i dodano ust. 2 w brzmieniu:

2. "Przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie:

1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240 oraz z 1957 r. Nr 39, poz. 172),

2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 311),

3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.)".

Od daty wejścia w życie nowelizacji, z mocy dodanego przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami,

o odpowiednim stosowaniu przepisów rozdziału 6 działu III tej ustawy, dotyczy także nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy zawartej

z właścicielem nieruchomości, jeżeli jej nabycie na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.).

Mając na uwadze znowelizowane brzmienie art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami należy stwierdzić, że Wojewoda [...] uchylając decyzję Starosty [...] i umarzając postępowanie w sprawie naruszył wskazany przepis.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zez m.) orzeczono jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżących orzeczono w oparciu o art. 200 ww. ustawy.