Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 103/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: artr. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3  par. 1 i par. 2 pkt 1 i art. 151a par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 12, art. 15, art 136, i art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 62 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 5-8 oraz art. 81 ust. 1,
journal: Dz.U. 2021 poz 2373
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze sprzeciwu T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2021 roku znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Syg. akt VIII SA/Wa 103/22

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 10 grudnia 2021 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R.( dalej organ odwoławczy, SKO) działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2020 roku, poz. 256 ze zm. dalej kpa) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołań D. M. oraz Stowarzyszenia ,, [...] ‘’ z siedzibą w P., od decyzji Wójta Gminy C. z dnia 20 października 2021 roku, znak: [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn ,, Chów i hodowla trzody chlewnej w cyklu zamkniętym w miejscowości [...] ‘’ – orzekło – uchylić zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i ocena prawna.

Decyzją wyżej powołaną organ pierwszej instancji ustalił na rzecz Gospodarstwa Rolnego T. A. z siedzibą w D. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia ,, Chów i hodowla trzody chlewnej w cyklu zamkniętym w miejscowości [...] ‘’.

Odwołanie od decyzji złożyli D. M. oraz Stowarzyszenie ,, [...] ‘’ w P.. Zaskarżono również postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia 25 czerwca 2021 roku, w sprawie [...] w przedmiocie uzgodnienia realizacji wyżej powołanego przedsięwzięcia.

Zaskarżonej decyzji oraz postanowieniu zarzucono:

- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77, art. 80 kpa, wskazując, iż naruszenie art. 7 kpa zgodnie z którym organy w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie to doprowadziło do naruszenia art. 77 §1 kpa, w świetle organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 80 kpa, w myśl którego organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona,

- brak określenia kręgu stron postępowania, co stanowi naruszenie art. 7, art.8, art. 9, art. 10, art. 77 §1 i art. 107 §3 kpa i nieprawidłowe zastosowanie art. 74 ust.3 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko( DZ.U z 2021 roku, poz. 247, dalej jako uooś) w związku z art. 49 kpa, naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art.7, art. 76 §1, art. 77 §1 i art. 80 kpa oraz naruszenie art. 74 ust.1 pkt 3, 3a,6 uooś polegające na błędnym ustaleniu, że wniosek jest kompletny i spełnia wymogi powołanych przepisów uooś,

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj:

- naruszenie art. 3 ust.1 pkt 8, art. 59 ust.1, art. 71 ust.1 i 2 oraz art. 85 ust.2 uooś poprzez przyjęcie, że istnieje możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć rozpoczętych albo już zrealizowanych,

- naruszenie art. 66 uooś poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz oczywiście wadliwe uzasadnione przyjęcie, że będący przedmiotem raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi zawarte w art. 66 uooś, podczas gdy raport nie zawiera wszystkich ustawowo wymaganych przez ten przepis elementów,

- naruszenie art. 66 ust.1 pkt 5 uooś poprzez brak przedstawienia w raporcie trzech wariantów przedsięwzięcia, nieprzedstawienie w uzasadnieniu decyzji w której dokonano wyboru wariantu inwestorskiego, oceny wariantów, argumentacji dokonania wyboru i wskazania kryteriów wyboru,

- naruszenie art. 66 ust.6 uooś poprzez brak przedstawienia w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na etapie jego likwidacji,

- naruszenie art. 66 ust.6 pkt 2 oraz art. 66 ust.1 pkt 2a uooś poprzez brak inwentaryzacji przyrodniczej dla przedsięwzięcia oraz terenu oddziaływania przedsięwzięcia,

- art. 66 ust.1 pkt 6a lit. a,c, e uooś w związku z art. 62 ust.1 uooś poprzez brak porównania oddziaływań analizowanych wariantów na a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby, siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, c) dobra materialne, e) formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody( Dz.U z 2921 roku, poz. 1098 dalej uop), w tym na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000 oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych,

- naruszenie art. 66 ust.1 pkt 15 uooś poprzez brak analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z przedsięwzięciem,

- naruszenie art. 3 ust.1 pkt 11c) uooś polegające na niepodawaniu do publicznej wiadomości informacji, o których mowa jest w art. 33 ust.1 uooś poprzez ogłoszenie ich za pomocą obwieszczenia w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia,

- naruszenie art. 85 ust.2 pkt 1 uooś poprzez brak informacji w decyzji o tym, w jaki sposób zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w postepowaniu,

- naruszenie art. 37 uooś poprzez nie odniesienie się przez organ do wniosków składanych w trakcie konsultacji społecznych,

- naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 2 pkt 51 lit.b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko( DZ.U z 2019 roku, poz. 1839 dalej rozporządzenie) oraz załącznika do rozporządzenia ,, współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe’’ poprzez nie ustalenie przez organ maksymalnej możliwości obsady inwentarza,

- naruszenie art. 33 ust.1 uop poprzez nieuwzględnienie, że przepisy zabraniają podejmowania jakichkolwiek działań, które mogą osobno lub w połączeniu z innymi działaniami znacząco negatywnie oddziaływać na cele obszaru Natura 2000, a w szczególności: pogarszać stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, wpływać negatywnie na gatunki roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami,

- naruszenie art. 6 ust.2 ustawy z 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska poprzez nieuwzględnienie zasady przezorności przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i postanowienia uzgadniającego,

- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tj. zaniechanie przeprowadzenia dowodu z wizji lokalnej i oględzin nieruchomości na której jest inwestycja oraz jej otoczenia na okoliczność czy przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem planowanym, czy zrealizowanym, jak również na okoliczność czy na terenie przedsięwzięcia jest las. Pomijając wniosek dowodowy i nie ustosunkowując się do niego organ pierwszej instancji naruszył art. 8 kpa prowadząc postępowanie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej.

Mając powyższe na uwadze wnosił o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji i zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie,

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji,

- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Organ odwoławczy uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania( art. 7, art. 77, art. 89 i art. 107 kpa), tych uchybień nie można było naprawić w trybie art. 136 kpa i dlatego na podstawie art. 138 § 2 kpa należało decyzję organu pierwszej instancji uchylić i przekazać do rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Organ wskazał na następujące uchybienia w zakresie przedłożonego raportu.

Zdaniem organu brak jest spójności między załączoną mapą do wniosku a terenem inwestycji tam wykazanym, a terenem inwestycji wynikającym z mapy zawartej w raporcie. W raporcie wymieniono jako teren inwestycji mniej działek niż to wynika z mapy załączonej do wniosku. Różnica w działkach nr [...] i [...]. Niektóre z działek wymienionych w raporcie, na mapie oznaczono jako część. W części opisowej wniosku w ogóle brak danych odnoszących się do terenu przeznaczonego pod inwestycję.

SKO zwróciło uwagę na uchybienia dotyczące inwentaryzacji przyrodniczej gdzie w tym zakresie opracowano dwa dokumenty z 2018 i 2019 roku. Pierwszy dokument opierał się na inwentaryzacji z 7 lipca 2018 roku i odnosił się do działek o numerach [...], [...],[...],[...],[...], [...],[...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...] – obręb [...]. Inwentaryzacja nie obejmowała części działek przewidzianych pod realizację przedsięwzięcia wg. mapy załączonej do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach( działek [...],[...],[...],[...]). Opracowanie z września 2019 roku dotyczyło innego terenu niż dokument z 2018 roku. Opracowanie to przeprowadzono na terenie inwestycyjnym, który jest zabudowany nieczynnymi budynkami hodowlanymi, a w części nieużytkiem. Na terenie inwestycyjnym w 2019 roku miały znajdować się tylko pojedyncze drzewa oraz młodnik na działce nr [...], a także zbiornik wodny. Analiza załączonych do wniosku map wskazuje, że na terenie inwestycji w znacznej części znajdują się grunty leśne (działki [...], [...],[...], [...]. Występowanie działek leśnych w tym terenie potwierdzają dane z wypisu rejestru gruntów oraz decyzja SKO w R. z dnia 14 maja 2019 roku gdzie stwierdzono nieważność decyzji Starosty L. z 9 lipca 2018 roku zmieniającej działki leśne o nr ew. [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...]o pow. całkowitej 0,8583 ha na użytek rolny. Część tych działek objęta jest wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej.

Organ odwoławczy wskazywał, że z akt sprawy [...] dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy wynika, że przed 12 września 2019 roku prowadzone były prace budowalne związane z budową budynku gospodarczego określonego jako silos na kiszonkę, hali namiotowej pełniącej funkcje budynku gospodarczego, korytarza łącznikowego do czterech chlewni, dwóch silosów o pojemności 25 m³. Według ustaleń PINB budynki i budowle były wykonane. Nadto w lipcu 2020 roku przed SKO w R. toczyło się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie – korytarza łącznikowego, hali namiotowej, pięciu silosów paszowych, budynku gospodarczego i wagi najazdowej na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w miejscowości [...] ( w ramach legalizacji samowoli budowlanej za wyjątkiem wagi najazdowej). To wskazuje, że informacje zawarte w inwentaryzacjach przyrodniczych wykonanych w okresie 2018 – 2019 uznać należy za niewiarygodne. Fakt, iż prowadzona jest już inwestycja potwierdzają protokoły inspektorów Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z okresu luty – marzec 2021 roku. Znajduje się tam instalacja do chowu i hodowli trzody( dwie tuczarnie o maksymalnej obsadzie wynoszącej 171,36 DJP, czyli obecnie funkcjonują chlewnie o obsadzie 359,13 DJP.

Następnie SKO zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 66 ust.1 pkt 5 uooś, raport powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust.1 uooś oraz zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym:

- wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego’

- racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

W rozpoznawanej sprawie przedłożony raport nie spełnia powyższych warunków, gdyż nie zawiera racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska( za taki nie można uznać wariantu proponowanego), to dodatkowo racjonalny wariant alternatywny różni się od wariantu proponowanego przez wnioskodawcę znacząco większą zabudową, a w konsekwencji stworzeniem instalacji do chowu i hodowli o wiele większej skali. Proponowana obsada w tym wariancie wynieść ma 1944,54 DJP, podczas gdy planowana do realizacji wg wskazań inwestora wynosi 633,45 DJP. Przy założeniu identycznych procesów technologicznych związanych z chowem i hodowlą zwierząt, samo zwiększenie powierzchni zabudowy w celu powiększenia obsady świń w ocenie organu odwoławczego wydaje się być działaniem pozornym.

Organ odwoławczy również wskazał, iż zgodnie z art. 74 ust.3a uooś stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest wnioskodawca oraz podmiot któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust.1. Przez obszar ten rozumie się:

- przewidywany teren, na którym realizowane będzie przedsięwzięcie oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic terenu;

- działki na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

- działki znajdujące się w zasięgu znacznego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji w sposób niewystarczający zapewnił stronom możliwość czynnego udziału. Przede wszystkim akta sprawy nie zawierają dowodów potwierdzających aby zawiadomienia z dnia 30 września 2020 roku o wszczęciu postępowania z dnia 24 sierpnia 2021 roku o zakończeniu postępowania oraz obwieszczenia z 6 lipca 2021 roku i 20 października 2021 roku zostały w sposób przewidziany prawem podane do publicznej wiadomości( brak informacji o dacie i miejscu wywieszenia zawiadomienia/obwieszczenia. Organ wskazywał też na wadliwość podawania informacji poprzez publiczne obwieszczenie. W przypadku zawiadomienia z dnia 24 sierpnia 2021 roku miejsca te ograniczono do tablicy ogłoszeń UG oraz BIP, pomijając tablicę ogłoszeń sołectwa [...]. Obwieszczenie z 6 lipca 2021 roku o złożeniu raportu o oddziaływaniu raportu na środowisko nie zostało wywieszone na tablicy informacyjnej UG. W przypadku obwieszczenia o wydaniu decyzji z 20 października 2021 roku brak jest informacji o miejscach i okresie wjakim zostały podane do publicznej wiadomości.

Organ w obwieszczeniu z 6 lipca 2021 roku nieprawidłowo określił termin do składania uwag i wniosków, co naruszyło prawo uczestników postępowania.

Według organu uchybieniem organu było nierozpatrzenie wniosku D M z 17 października 2021 roku o zawieszenie postępowania z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa przez wnioskodawcę T A.

Sprzeciw na decyzję organu odwoławczego wniosła T A.

Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie:

- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 §2 w związku z art. 7, art.12, art.15, art. 77 §1 oraz art. 136 kpa poprzez:

- podjęcie decyzji kasatoryjnej, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do rozpoznania temu organowi;

- nierozpatrzenie sprawy merytorycznie i nieprzeprowadzenie ewentualnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności oraz szybkości postępowania administracyjnego;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 §3 w związku z art. 138 §2 oraz art. 140 kpa poprzez brak przekonującego uzasadnienia podjęcia decyzji kasatoryjnej w sprawie, podczas gdy decyzja taka musi być wyczerpująco i szczegółowo uzasadniona;

- naruszenie art. 74 u.o.o.i.ś. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach złożony przez wnioskodawcę nie spełnia wymogów określonych w art. 74 u.o.o.i.ś., a także naruszenie art. 66 u.o.o.i.ś. poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożony przez wnioskodawcę nie spełnia wymogów wyżej powołanego przepisu;

- naruszenie art. 66 ust.1 pkt 5,6,7 u.o.o.i.ś. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż raport przedłożony przez wnioskodawcę nie zawierał wariantów określonych w wyżej powołanym przepisie;

- naruszenie art. 10 §1 kpa poprzez błędną jego wykładnię i błędne uznanie, że organ pierwszej instancji nie zapewnił stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwił im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- naruszenie art. 138 §2 kpa w związku z art. 33 u.o.o.i.ś. poprzez ich błędną wykładnię i błędne uznanie, iż rzekome naruszenia organu pierwszej instancji dotyczące zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu mogą dyskwalifikować całe prowadzone postępowanie i skutkujące uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi;

- naruszenie art. 33 ust.1 pkt 7 u.o.o.i.ś. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe, sprzeczne z przepisami uznanie, iż do biegu terminu o którym mowa w art. 33 ust.1 pkt 7 u.o.o.i.ś. ma zastosowanie art. 49 kpa;

- błąd w ustaleniach faktycznych w postaci bezpodstawnego i nieuprawnionego kwestionowania rzetelności i wiarygodności raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w zakresie inwentaryzacji przyrodniczej, o której mowa w art. 66 ust.1 pkt 2a;

- naruszenie art. 77 kpa poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe, sprzeczne z przepisami prawa uznanie, iż organ pierwszej instancji przy wydaniu swojej decyzji winien wziąć pod uwagę wnioski i dowody zgromadzone w zupełnie innych postępowaniach prowadzonych przez inne organy administracji publicznej;

- błąd w ustaleniach faktycznych w postaci niezgodnego z prawdą uznania, iż w ramach postepowania nie przeprowadzono analizy emisji substancji odorogennych.

W związku z powyższym skarżąca wnosiła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji;

- zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżąca wskazuje, że zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wydanie decyzji o jakiej mowa w art. 138 §2 kpa jest dopuszczalne wyjątkowo i stanowi wyraźny wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.

W ocenie skarżącej żadne ze wskazanych, rzekomych naruszeń, w wskazanych przez SKO w R., nawet gdyby uznać, że zostały popełnione nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Co więcej organ odwoławczy rozstrzyga wręcz o kwestiach materialnoprawnych( rzekomej niezgodności ze stanem faktycznym inwentaryzacji z dnia 7 lipca 2018 roku, okoliczności dotyczących obecnego stanu inwentaryzacji, gdzie organ wskazał, iż rzekomo informacje zawarte w inwentaryzacjach przyrodniczych wykonanych w okresie 2018 -19 uznać należy za niewiarygodne, rzekomej nieprawidłowości raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie opisu trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia, gdzie SKO w R. wskazał, iż rzekomo ,, przedłożony raport nie spełnia powyższych warunków ‘’.

Zdaniem skarżącej organ w przypadku stwierdzenia uchybienia przesłanki przesądzającej o konieczności odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien był rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, nie zaś przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Oparcie się zatem na tej przesłance jako podstawie do wydania decyzji kasatoryjnej jest obarczone błędem.

Skarżąca podnosiła, że organ odwoławczy nie wykazał, iż uzupełnienie braków w wyjaśnianiu stanu faktycznego sprawy nie było możliwe w trybie art. 136 kpa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby SKO podejmowało jakiekolwiek starania w tym zakresie. W efekcie, działanie organu skutkuje naruszeniem dwóch kardynalnych zasad: zasady dwuinstancyjności oraz szybkości postępowania administracyjnego.

W sprawie zgromadzono wszystkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie, raport środowiskowy, zaś całe postępowanie było prowadzone z udziałem społeczeństwa. Akta sprawy były więc gotowe do przeprowadzenia oceny przez SKO w R. i wydania decyzji merytorycznej.

W orzecznictwie wskazuje się, że raport nie spełniający wymagań ustalonych w art. 66 u.o.o.i.ś. nie powinien być uznany za środek dowodowy zgodny z prawem. Z drugiej strony zarzut stawiany raportowi powinien być oparty na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem prawa tj. art. 66 u.o.o.i.ś., a także przepisu prawa materialnego, w oparciu o który została ustalona treść wymagania ustalonego w określonym przepisie art. 66 tej ustawy.

Skarżąca podnosiła, że uzasadnienie organu odwoławczego nie zawiera egzemplifikacji tych przepisów zawartych w art. 66 u.o.o.i.ś., którym uchybić miałby sporządzony w sprawie raport. Jej zdaniem ewentualne zastrzeżenia do raportu podniesione w odwołaniu powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu.

Ewentualne wady raportu mogłoby wykazać SKO jednakże tylko w toku procedury uzupełniającego postępowania dowodowego z art. 136 kpa. Organ odwoławczy nie był uprawniony do dokonania własnych ustaleń faktycznych, a więc ustaleń wymagających wiedzy specjalistycznej, a za takie należy uznać twierdzenia o braku spójności między mapą załączoną do wniosku z zapisami w raporcie, czy rozstrzygnięcie, iż rzekomo ,, wybór wariantu zaproponowany w raporcie nie odpowiada intencji ustawodawcy ‘’ czego wyraz dał w powołanym przepisie czy ,, negatywnie oceniono wpływ na środowisko ewentualnego braku realizacji przedsięwzięcia ‘’.

W ocenie skarżącej nieuprawnione i niezgodne z prawdą jest stanowisko organu odwoławczego jakoby rzekomo organ pierwszej instancji miał dokonać nieprawidłowej i pobieżnej oceny raportu.

Należy zauważyć, iż skoro w sprawie został przedstawiony raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu pierwszej instancji, a także organów uzgadniających i opiniujących odpowiada przepisom ustawy oraz jest spójny, logiczny i przekonywujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym.

Wójt gminy [...] odniósł do wszelkich zarzutów i zastrzeżeń stron wobec ustaleń raportu, słusznie wskazując, iż powinny one być poparte kompletną analizą uwarunkowań przyrodniczych ( kontrraportem, ekspertyzą sporządzoną przez specjalistów), czego żadna ze stron kwestionujących raport nie przedstawiła.

Należy zauważyć, iż nieprawidłowości w przedłożonym raporcie nie dopatrzyły się organy uzgadniające – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. oraz Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., a także organy opiniujące – Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L.. Nie wolno pominąć faktu, iż wynik postępowania uzgadniającego jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie.

W odniesieniu do zarzutu rzekomego braku informacji aby mapę, w postaci papierowej oraz elektronicznej, w skali zapewniającej czytelność przedstawionych danych z zaznaczonym przewidywanym terenem na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz z zaznaczonym obszarem, o którym mowa ust.3a zdanie drugie wraz z wyznaczoną odległością, o której mowa w ust.3a pkt 1 sporządzono na podkładzie wykonanym na podstawie kopii mapy ewidencyjnej. Mapa ewidencji gruntów w oryginale stanowiła załącznik do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Ponadto u.o.o.i.ś. nie zobowiązuje do zachowania skali mapy ewidencji gruntów. Istotnym jest załączenie mapy ewidencji gruntów w oryginale do możliwej weryfikacji prawdziwości oryginału.

W zakresie zarzutu rzekomego braku spójności w zakresie liczby działek zaznaczonych na załączonej mapie oraz wskazanych w raporcie skarżąca wskazywała, że mapa ewidencji gruntów zawiera działki przeznaczone pod przedsięwzięcie i zasięg oddziaływania przedsięwzięcia.

W przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia lokalizacja przedsięwzięcia może być podawana w inny sposób – za pomocą odcinka łączącego dwa punkty lub podania adresu miejsca, w którym jest planowana inwestycja. Wójt gminy oraz organy opiniujące i uzgadniające raport nie miały wątpliwości co do terenu przedsięwzięcia na licznych mapach stanowiących załączniki do raportu.

Odnosząc się do naruszenia art. 66 ust.1 pkt 5,6 i 7 u.o.o.i.ś. poprzez braku wariantów określonych w wyżej powołanych przepisach.

W ocenie skarżącej organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni powoływanych przepisów. Z powoływanych przepisów powinny zostać uwzględnione trzy warianty – proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Nie można wykluczyć, że wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest zbieżny z wariantem proponowanym przez wnioskodawcę. Zarzut, iż organ pierwszej instancji nie dokonał oceny w takim zakresie, iż racjonalny wariant alternatywny przedstawiony w raporcie miał rzekomo pozorny charakter jest nieuprawniony.

Wariant alternatywny posiada stosowne obliczenia emisji do powietrza oraz immisji hałasu, wykazując dotrzymanie wszelkich norm prawnych. Wariant polegający na zmniejszeniu obsady ale bez zastosowania środka obniżającego emisję odorów jest również możliwy do zastosowania. Pomimo tego wybrano wariant najkorzystniejszy dla środowiska, a mniej korzystny dla wnioskodawcy.

Została zastosowana zasada prewencji przez wskazanie rozwiązania techniczno – technologicznego mając na względzie ochronę środowiska oraz czynnik społeczny.

Odnośnie zarzutów do inwentaryzacji przyrodniczej skarżąca podnosiła, że faktycznie część działek nie została ujęta w inwentaryzacji z 2018 roku. W związku z powyższym inwentaryzacja została wykonana ponownie w roku 2019 celem określenia składu flory i fauny i tam zostały uwzględnione już wszystkie działki.

Zupełnie nieuprawnione są zarzuty odnośnie lokalizacji zbiornika wodnego, który jest zlokalizowany w części południowo – wschodniej, co wynika jednoznacznie z części tekstowej raportu.

Zdaniem skarżącej organ pierwszej instancji przy wydawaniu decyzji nie mógł wziąć pod uwagę dowodów zgromadzonych w innych postępowaniach toczących się przed SKO w R. - nieważność decyzji Starosty [...] z 9 lipca 2018 roku, postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy, postepowania dotyczącego legalizacji samowoli budowalnej. Organ nie mógł znać tych spraw, zwłaszcza, że żadna ze stron nie złożyła wniosków dowodowych w zakresie materiałów dowodowych zgromadzonych w tych sprawach.

Skarżąca wskazywała, że w sposób priorytetowy został potraktowany problem emisji do środowiska amoniaku i siarkowodoru. Zostały wyliczone i przedstawione graficznie – mapy z izoliniami stężeń maksymalnych i średnich dla siarkowodoru i amoniaku, które to dane nie przekraczają norm dopuszczalnych.

Zaplanowano zastosowanie instrumentu ochrony środowiska Best Avalaible Techques(BAT) poprzez stosowanie środka obniżającego emisję amoniaku do środowiska aż o 80%.

Odnosząc się do zarzutów braku zapewnienia stronom możliwości czynnego udziału w każdym studium postepowania należy wskazać, że zgodnie z art. 74 ust.3 u.o.o.i.ś. jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 kpa.

Zgodnie z art. 49 kpa zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostepnienie pisma w BIP na stronie właściwego organu administracji publicznej. Skarżąca powołała się na stanowisko WSA w Warszawie z wyroku z 23 listopada 2020 roku, IV SA/Wa 91/20 iż ,, w art. 49 §1 kpa ustawodawca wskazał na trzy rodzaje zawiadomienia. Dokonał tego przy użyciu alternatywy nierozłącznej ,,lub’’, która oznacza możliwość wystąpienia tylko jednego z elementów alternatywy lub tylko drugiego, a także możliwość wystąpienia ich obu ‘’.

Zdaniem skarżącej w sprawie nie zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w związku z zarzutem, iż skierowanie zawiadomienia do prokuratury nie stwarza zagadnienia wstępnego dającego podstawę do zawieszenia postępowania.

W ocenie skarżącej zarzut wadliwego określenia terminu do składania uwag i wniosków w obwieszczeniu z dnia 6 lipca 2021 roku jest nieusprawiedliwiony. Zdaniem organu do tego obwieszczenia należało zastosować art. 49 kpa, a więc termin 30 dniowy zaczął biec dopiero po upływie 14 dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie. W tej kwestii organ odwołał się do stanowiska NSA z wyroku z dnia 4 listopada 2010 roku, II OSK 1297/10 gdzie sąd wyjaśnił , iż do biegu tego terminu nie ma zastosowania art. 49 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym, w którym organ nie przesądzał o istocie sprawy. Przywołany jako prawna podstawa decyzji będącej przedmiotem sprzeciwu art. 138 § 2 kpa stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wynika z przytoczonej normy prawnej stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania pozostaje w ścisłym związku z niewyjaśnieniem zakresu sprawy o istotnym znaczeniu dla jej rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 64e p.p.s.a, rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa. Nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w art. 138 § 2 kpa, a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, Sąd jest władny uwzględnić sprzeciw. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 9/11 (dostępny na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 kpa jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem o istocie sprawy administracyjnej, lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie. Konsekwencją powyższego jest to, że dokonując oceny prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 kpa Sąd nie może dokonywać ocen o charakterze przesądzającym dla sposobu zakończenia sprawy. Kontroluje natomiast, czy ziściły się przesłanki do odstąpienia przez organ odwoławczy od wynikającego z treści art. 15 oraz art. 138 i art. 136 kpa obowiązku w pierwszej kolejności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 kpa, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów strony podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wynika to również z brzmienia art. 138 kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (§ 1 pkt 1) bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji (§ 1 pkt 2). Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie okoliczności, w tym również żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 11, Warszawa 2011, komentarz do art. 138, Nb 1 i 5 i powołane tam orzecznictwo). Natomiast wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 kpa. Dopuszczalność wydania tego rodzaju decyzji, ze względu na treść art. 138 § 2 w zw. z art. 136 Kpa wiąże się ze stwierdzeniem przez organ odwoławczy istnienia podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jednak stwierdzone braki postępowania nie są możliwe do usunięcia w trybie art. 136 kpa, który przewiduje, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, to w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie art. 136 kpa, nie zaś przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie możliwe kroki w celu merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji. Jednocześnie ma prawo do tego, aby własne orzeczenie, którego nieodłączną częścią jest uzasadnienie, sformułować w taki sposób, który doprowadzi do usunięcia wad rozstrzygnięcia (wskazanego w osnowie) i uzasadnienia orzeczenia organu pierwszej instancji. Innymi słowy, decyzja kasacyjna może zapaść, jeśli wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 kpa (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 229/14, WSA w Lublinie z dnia 18 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 44/13, czy WSA we Wrocławiu z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 349/13 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiotem kontroli sądu jest w niniejszej sprawie decyzja wydana w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ,, Chów i hodowla trzody chlewnej w cyklu zamkniętym w miejscowości [...], którego inwestorem jest Gospodarstwo Rolne – T. A. ‘’.

Sprawa w przedmiocie wydania – ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia jest rozstrzygana na podstawie u.o.o.i.ś. Zgodnie z art. 80 u.o.o.i.ś. jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art.77 ust.1, ustalenia zawarte w raporcie, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Najistotniejszym dowodem w sprawie jest raport oddziaływania na środowisko, który podlega szczegółowej ocenie organu i musi zawierać ustalenia w zakresie ochrony środowiska.

Raport oddziaływania na środowisko jako główny dowód w sprawie ma wskazywać w sposób precyzyjny miejsce realizacji przedsięwzięcia, wykazywać, czy realizowana inwestycji nie spowoduje naruszenia przeznaczenia nieruchomości w granicach obowiązujących planów miejscowych parametry zabudowy, określać czy przedsięwzięcie nie spowoduje nieosiągnięcia celów środowiskowych, ani nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, inne obszary chronione. Dodatkowo Raport OOŚ powinien zawierać analizę wariantowej inwestycji. Sporządzenie Raportu OOŚ, jego rzetelność, kompletność przesądzają w znacznej mierze o wynikach całego postępowania. Wyniki Raportu OOŚ stanowią swego rodzaju streszczenie, podsumowanie i wyciągnięcie wniosków. Dlatego też w aktach postępowania administracyjnego musi znaleźć kompletny raport. Przyjmuje się, że sporządzenie raportu OOŚ nie może być postrzegana jako typowe postępowanie dowodowe, które może podlegać prostemu uzupełnieniu w ramach art. 136 k.p.a. przez organ odwoławczy. W konsekwencji organ odwoławczy nie może uzupełnić tego raportu w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Należy podkreślić, że Raport OOŚ jest podstawowym elementem postępowania w sprawie zgody na realizację przedsięwzięcia znacząco oddziałującego na środowisko i w związku z tym należy z dużą rozwagą podchodzić do zakresu uzupełniania tego raportu w postępowaniu odwoławczym, a tym bardziej do sporządzenia takiego raportu w postępowaniu drugoinstancyjnym. Uzupełnienie R. OOŚ pociąga za sobą konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o ile nie w całości, to przynajmniej w znacznej części przez organ I instancji. Na pewno zakres postępowania odwoławczego w tej materii wykracza poza granice uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a. Działanie takie, w oczywisty sposób narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określoną w art. 15 k.p.a. albowiem od ewentualnej decyzji wydanej przez organ II instancji, po przeprowadzeniu takiego kompletnego postępowania, odwołanie już nie służy w toku instancji. Stoi również w oczywistej sprzeczności z art. 136 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a., ograniczając swobodę działania organu odwoławczego w tym zakresie. Zasada szybkości postępowania określona w art. 12 i 35 § 1 k.p.a., stanowiąca, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy szybko bez zbędnej zwłoki, ma wyłącznie charakter procesowy i nie ma prymatu nad zasadą dwuinstancyjności postępowania, która, jako zasada konstytucyjna (art. 78 Konstytucji RP), wyznacza standard postępowania administracyjnego. (patrz wyrok NSA z dnia 08.11.2011r., o sygn. II OSK 1564/10, publ. CBOSA).

W ocenie Sądu należy zasadniczo podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż przedłożony w przedmiotowym postępowaniu raport wymaga uzupełnienia i nie można tego przeprowadzić w trybie art. 136 kpa oraz że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji zawiera istotne uchybienia, które winny być uzupełnione w powtórzonym postępowaniu wyjaśniającym w sprawie.

Sprzeciw zarzucający generalnie brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie zasługuje na uwzględnienie. Stanowisko, iż postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w pełnym zakresie, w tym raport uwzględnia wszelkie wymagania przed nim stawiane jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy u.o.o.i.ś. Raport OOŚ powinien zawierać opis wariantów przedsięwzięcia, w tym: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, a także: wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Ponadto, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 6 i 6a o.o.ś, Raport OOŚ powinien także zawierać określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko oraz porównanie oddziaływań analizowanych wariantów. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 7 u.o.o.i.ś. uzasadnienie wyboru wariantu powinno uwzględniać informacje, o których mowa w pkt 6 i 6a. Przedstawienie szczegółowego opisu wariantu alternatywnego przedsięwzięcia, a także uzasadnienia wyboru wariantu uznanego za optymalny, jest niezbędne ze względu na dyspozycję art. 81 ust. 1 u.o.o.i.ś. która pozwala na dokonanie wyboru najbardziej korzystnego spośród zaprezentowanych wariantów. Jest to również konieczne ze względu na konkluzje wynikające z orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt: II OSK 2320/17; z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt: II OSK 1682/17; z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt: II OSK 1614/16; z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt: II OSK 257/16), które w przypadku wadliwego wariantowania przedsięwzięcia prowadzą do uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Według wymogu art. 66 ust.1 pkt 5 u.o.o.i.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust.1 oraz zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym:

- wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

- racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska – wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

Przygotowanie racjonalnego wariantu alternatywnego wymaga przeprowadzenia indywidualnej oceny danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko. ,, Alternatywność ‘’ wymaga co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych ( lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznych( rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń). Nie jest wykluczone odwoływanie się do innych różnic , wynikających np. z kryteriów ekonomicznych i społecznych. Wariant racjonalny nie może mieć charakteru pozornego. Należy zauważyć, iż przepis art. 66 ust.1 pkt 5 u.o.o.i.ś. jednoznacznie wskazuje na potrzebę przedstawienia zarówno wariantu najkorzystniejszego dla środowiska i jak wariantu proponowanego przez inwestora oraz racjonalnego wariantu alternatywnego. W niniejszej sprawie inwestor uznał, iż wariant proponowany przez niego jest wariantem jednocześnie najkorzystniejszym dla środowiska. W tym przypadku doszło do porównania tylko wariantu proponowanego przez inwestora z wariantem alternatywnym. Organ ani raport nie wskazują dlaczego wariant proponowany jest wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Jest to jedynie subiektywna opinia inwestora, która nie znajduje oparcia w treści sporządzonego raportu. Należy zauważyć, iż przedmiotowa inwestycja jest inwestycją znacząco oddziaływującą na środowisko i została zlokalizowana na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] nad W., 700 metrów od Obszaru Chronionego Krajobrazu - Dolina Rzeki [...], 800 m od obszaru Natura 2000 – [...] Przełom W., Przełom W. w [...].

Inwestor sam uznał, że wariant proponowany jest wariantem najkorzystniejszym ekologicznie ponieważ alternatywny wariant jest inwestycją dużo większą(proponowany wariant to 30 % obsady trzody chlewnej z wariantu alternatywnego) i co za tym idzie bardziej uciążliwą dla środowiska.

Jednocześnie należy zauważyć, iż proponowany wariant jest przede wszystkim wariantem najkorzystniejszym ekonomicznie ponieważ inwestor wykorzysta przede wszystkim istniejące budynki gospodarcze po dawnym PGR oraz częściowo wybuduje nowe obiekty. Tak więc to nie ochrona środowiska, a możliwość wykorzystania istniejących budynków i obniżenie kosztów inwestycji stanowi motyw do lokalizacji i rozmiaru inwestycji. Tak więc stanowisko raportu, iż wybrano najkorzystniejszy wariant dla środowiska jest stanowiskiem pozornym. W ocenie Sądu brak w raporcie wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest trzecim z wariantów, którego opis powinien zawierać raport. Inwestor powinien przedstawić raport, w którym rzetelnie przedstawiona zostanie analiza wszystkich wariantów. W opisie wszystkich wariantów powinny być zachowane jednakowe proporcje ( wyrok NSA z 17.01.2017, II OSK 988/15, wyrok NSA z 1.08.2017, II OSK 3042/15).

Zdaniem Sądu organy rozpoznające sprawę winny poddać rozwadze czy chęć wykorzystania istniejących budynków gospodarczych po dawnym PGR, może być podstawą lokalizacji przedmiotowej inwestycji w otoczeniu miejsc chronionych i cennych dla środowiska w tym terenie.

Należy zauważyć, iż sporządzony raport w zakresie inwentaryzacji przyrodniczej nie obejmuje całego terenu inwestycji. Działki nie objęte inwentaryzacją przyrodniczą stanowią obszar ponad 8 ha, w tym około 4 hektarów stanowią lasy. Nadto należy zauważyć, iż inwentaryzacji nie przeprowadzono na terenie oddziaływania przedsięwzięcia, co wymaga przepis art. 66 ust.1 pkt 2 u.o.o.i.ś.

W oceni Sądu brak w raporcie kwestii nieustalenia wpływu pośredniego – art. 66 ust.1 pkt 8 planowanej inwestycji na tereny przyległe ze względu na uciążliwości związane z ruchem ciężkich pojazdów po drogach gminnych i powiatowych, które ze względu na nawierzchnię i parametry niewątpliwie nie są przystosowane do tego typu obciążenia ruchem, związane z tym negatywne oddziaływanie w postaci hałasu, spalin. Jak wynika z raportu pojazdy ciężarowe będą przyjeżdżać i wyjeżdżać w liczbie około 20 pojazdów dziennie, co daje około 500 - 600 kursów miesięcznie. Taka intensywność i obciążenie terenów znajdujących się poza działkami inwestorów powinno być przedmiotem postępowania ocennego.

Należy też wskazać, iż raport w niewystarczającym stopniu dokonuje analizy możliwości wystąpienia konfliktów społecznych związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji. Z akt sprawy wynika, że do organu została złożona petycja z protestem przeciwko przedmiotowej inwestycji. Ocena w tym zakresie dokonana w raporcie jest oceną ogólną , bez odniesienia się do istoty problemu, obaw, że obszar zainwestowania negatywnie wpłynie na uciążliwość egzystencji, zagrożenie dla środowiska, utratę walorów turystycznych tych terenów. Fakt, że przeszłości na tym terenie funkcjonowała produkcja trzody chlewnej nie może przesądzać za powrotem do takiego zainwestowania i budzi sprzeciw społeczny, co obrazuje petycja części mieszkańców gminy [...].

Stanowisko części mieszkańców gminy C. nie zostało dogłębnie przeanalizowane, zwłaszcza kwestia oddziaływania odorowego. Co prawda raport odwołuje się do ograniczenia w tym zakresie przez zastosowanie systemu Plocher. Jednocześnie występują wątpliwości czy obliczenia dotyczące planowanej obsady odnoszą się do maksymalnej obsady w oparciu o wielkość obiektów budowlanych. Kwestia deklarowanej przez producenta wielkości obsady nie powinna być wystarczająca. Biorąc pod uwagę skalę przedsięwzięcia oraz odległość od zabudowy zagrodowej około 180m, od budynków inwentarskich około 370 m może rodzić konflikty społeczne. Uciążliwości odorowe będą związane nie tylko z funkcjonowaniem budynków gospodarczych, ale również z przewożeniem gnojowicy, wylewaniem je na polach. Występowanie uciążliwości odorowej nie będzie sporadyczne, czy też okresowe, a wręcz częste ponieważ produkcja będzie trwała przez cały rok, w cyklach pięciomiesięcznych.

Należy też zauważyć, iż istotne jest dokonanie analizy danego przedsięwzięcia pod względem jego znacznego oddziaływania na środowisko, regulowanego nie tylko normami prawa krajowego, ale również wspólnotowego do których trzeba zaliczyć zasadę prewencji oraz przezorności. Zasada prewencji nakłada obowiązek podejmowania określonych działań w celu zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko, zanim ono jeszcze ono powstanie. W piśmiennictwie wyrażono pogląd według którego zakaz negatywnego oddziaływania wynika z art. 6 ustawy prawo ochrony środowiska, a negatywne oddziaływanie na środowisko można również ocenić jako naruszające podstawowy obowiązek każdego podmiotu funkcjonującego w państwie, wynikający z art. 86 Konstytucji RP. Zasada prewencji łączy się z zasadą przezorności. Treść zasady przezorności określają dwa pojęcia ryzyko i niepewność wystąpienia negatywnego oddziaływania na środowisko.

Jak wynika z przywołanej przez organ odwoławczy dokumentacji – decyzja SKO znak. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy wynika, że na przedmiotowym terenie prowadzone są roboty budowlane – budowa budynku gospodarczego( silos na kiszonkę), hali namiotowej pełniącej funkcję budynku gospodarczego, korytarza łącznikowego, dwóch silosów o pojemności 25 m³ i te budynki zostały już wykonane.

W takich okolicznościach podnoszone wyżej zasady ochrony środowiska zostały przez inwestora zignorowane i ich badanie ma miejsce post factum. Kwestie te winny być ocenione w procesie wydawania decyzji środowiskowej.

W ocenie sądu również w zakresie stanu nieruchomości, które stanowią teren przeznaczony pod inwestycję nie zostały wyjaśnione kwestie jakie działki stanowią las zwłaszcza w kontekście decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z 9 lipca 2018 roku zmieniającej działki leśne o nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o pow. całkowitej 0,8583 ha na grunt rolny gdzie de facto drzewa zostały wycięte i teren ten winien być na powrót zalesiony i traktowany jako de iure las. Taki stan może mieć wpływ na ocenę środowiskową, w tym na inwentaryzację przyrodniczą.

Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151a § 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.