Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 544/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak - Podsiadły, Protokolant - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Szpitala [...] Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w K. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2007 r. Nr [...]; 2. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz Szpitala [...] Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w K. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 18 stycznia 2008 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Szpital [...] w K. jest decyzja Ministra Zdrowia z [...] grudnia 2007 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Zdrowia z [...] października 2007 r. nr [...] określającą kwotę przypadającą do zwrotu od Szpitala [...] w K. wobec budżetu państwa w wysokości [...] zł, z tytułu nienależnie pobranej dotacji.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu 14 lipca 2005 roku skarżący Szpital złożył do Ministra Zdrowia wniosek o dotację na podstawie art. 40 i art. 41 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 roku o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej ( Dz. U. Nr 78, poz. 684 z późn. zm.).

Na podstawie umów zawartych ze Szpitalem w dniu [...] września 2005 roku nr [...] oraz nr [...] Minister Zdrowia przekazał Szpitalowi dotację w kwocie [...] zł na realizację programu pomocy publicznej i restrukturyzacji w ochronie zdrowia w roku 2005 dla publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

W okresie od 23 lutego 2007 roku do 5 kwietnia 2007 roku Urząd Kontroli Skarbowej w K./ przeprowadził w Szpitalu kontrolę skarbową w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi za okres od dnia 1 stycznia 2005 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku. W wyniku tej kontroli UKS stwierdził, iż Szpital otrzymał Dotację na wsparcie działań restrukturyzacyjnych nienależnie, gdyż na dzień złożenia wniosku o dotację posiadał niespłacone zobowiązania wymagalne znane na dzień 31 grudnia 2004 roku na łączną kwotę [...] zł.

W związku z wydanym przez UKS wynikiem kontroli skarbowej na podstawie art. 145 ust. l pkt 2 oraz ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ) Minister Zdrowia dnia 12 lipca 2007 roku wszczął w stosunku do Szpitala postępowanie administracyjne.

Po przeprowadzeniu postępowania, Minister Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 roku wydaną na podstawie art. 146 ust. l ustawy o finansach publicznych cyt. powyżej, art. 21 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, art. 104 kpa określił kwotę przypadającą do zwrotu od Szpitala [...] wobec budżetu państwa w wysokości [...] zł z tytułu nienależnego pobrania dotacji wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji, tj. od dnia 5 kwietnia 2007 roku do dnia zapłaty.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Szpital zarzucił, że w momencie składania wniosku o przyznanie dotacji, nie posiadał wymagalnych zobowiązań. Zdaniem Szpitala przy wydawaniu decyzji Minister Zdrowia nie podał przyczyn, dla których nie uznał stanowiska Szpitala. Ponadto Szpital wskazał, iż sporna kwota należności wynika z naliczania kar umownych w stosunku do kontrahentów Szpitala, jak również, że zobowiązanie w stosunku do Fundacji [...] z tytułu wpłaty na kapitał założycielski Fundacji, w świetle obowiązujących obecnie przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r o finansach publicznych, nigdy nie będzie mogło zostać wykonane, gdyż dokonanie takiej płatności byłoby sprzeczne z prawem.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Zdrowia decyzją z [...] grudnia 2007r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu powołał się na treść art. 145 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następnego po roku, w którym udzielono dotacji. W przypadku nie dokonania zwrotu dotacji w powyższym terminie, stosownie do art. 146 ust. 1 w/w ustawy, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.

Organ podniósł, iż Szpital do wniosku o przyznanie dotacji dołączył oświadczenie z dnia 30.06.2005 r. o nieposiadaniu niespłaconych zobowiązań wymagalnych. Oświadczenie Szpitala – w ocenie Ministra - w świetle przeprowadzonej kontroli okazało się nierzetelne, gdyż na dzień złożenia wniosku o dotację Szpital posiadał zaległości w spłacie zobowiązań znanych na dzień 31.12.2004 r., w łącznej kwocie [...] zł, w tym wobec:

- "[...]" sp. z o.o. N., ul. M., z tytułu nieuregulowanych w całości zobowiązań wynikających z faktur z 2003 r. na kwotę 11.114,00 zł,

- D. sp. z o.o. L., ul. N. z tytułu nieuregulowanej w całości należności za fakturę z 2004 r. poprzez zaniżanie jej wartości o kwotę 7.391,78 zł,

- "Fundacji [...]" w K., na kwotę 27.500,00 zł.

Minister stwierdził, że zobowiązanie Szpitala wobec "[...]" sp. z o.o. w N. znalazło potwierdzenie w zapisach księgowych na koncie analitycznym kontrahenta za lata 2003, 2004 i 2005. W przypadku D. sp. z o.o. w L., mimo prowadzonej przez Szpital korespondencji z wierzycielem, dotyczącej potrącenia względem D. sp. z o.o. w L. kar umownych, sprawa nie została zakończona. Spółka nie anulowała w swych księgach zapisu wskazującego na istnienie nieuregulowanych przez Szpital należności. Zdaniem Ministra Zdrowia powoływanie się na art. 30 ustawy o finansach publicznych, przy zobowiązaniu wobec "Fundacji [...]" w K. jest niewłaściwe, bowiem znowelizowana ustawa o finansach publicznych weszła w życie dopiero w dniu 01.01.2006 r., a więc w chwili złożenia wniosku o dotację, ww. ustawa jeszcze nie obowiązywała, natomiast obowiązywała ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.).W ocenie Ministra, w związku z powyższym, na podstawie art. 40 ust. l ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, Szpital nie podlegał restrukturyzacji finansowej, a dotacja została pobrana nienależnie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 107 § 3 kpa organ stwierdził, że przy wydawaniu decyzji nr [...] z dnia [...] października 2007 r. Minister Zdrowia wziął pod uwagę wszystkie okoliczności związane z nienależnie pobraną dotacją, w tym także przedstawioną opinię prawną i nie znalazł uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawnych, do zaniechania określenia należności budżetu państwa, o czym Szpital został szczegółowo poinformowany w uzasadnieniu do ww. decyzji. Organ podkreślił również, że Minister Zdrowia sprawujący nadzór i kontrolę nad wykorzystaniem dotacji udzielonych z budżetu państwa na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w ich wydatkowaniu nie ma uprawnień do stosowania jakichkolwiek wyjątków. Reasumując Organ wskazał, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Szpital nie przedstawił nowych argumentów, które stanowiłyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Szpital [...] w K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Zdrowia z [...] października 2007r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący Szpital zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 40 ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej z dnia 15 kwietnia 2005 r. (Dz. U. Nr 78, poz.684) oraz art. 145 ust.1 pkt 2 i art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego oraz sprzecznych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Rozwijając motywy skargi strona skarżąca podniosła m.in., iż przesłanki normy art. 40 ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej z dnia 15 kwietnia 2005 r. zostały spełnione, bowiem jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz dodatkowo dołączonego do wniosku przez skarżącego o przyznanie dotacji, oświadczenia z dnia 30 czerwca 2005 roku o nieposiadaniu niespłaconych zobowiązań wymagalnych - szpital nie podlegał restrukturyzacji, a dotacja została przyznana i pobrana należnie. Tym samym nie zostały naruszone przesłanki normy art. 40 ust. l ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji o zwrocie dotacji do budżetu państwa w oparciu o art. 145 ust. l pkt 2 w związku z art. 146 ust. l ustawy o finansach publicznych. Skarżący szeroko przedstawił i uzasadnił swoje stanowisko odnośnie spełnienia przesłanek z art. 40 ust. 1 cyt. ustawy o pomocy publicznej. Wskazał, że na dzień 14 lipca 2005 roku nie posiadał niespłaconych i wymagalnych zobowiązań wobec K. sp. z o.o. w N. i D. sp. z o.o. z siedzibą w L., gdyż zobowiązania te wygasły na skutek potrącenia kar umownych za nienależyte wykonanie umów zawartych przez te podmioty ze Szpitalem. Minister Zdrowia uznał istnienie niespłaconych zobowiązań jedynie na podstawie wyników kontroli UKS, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Skarżący zauważył, iż istnienie niespłaconych zobowiązań USK ustalił na postawie zapisów w księgach rachunkowych i stwierdził, iż choć zapisy w księgach rachunkowych powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, to jednak mają one jedynie charakter deklaratoryjny, stwierdzający jedynie istnienie i wysokość zobowiązania. Zapisy te nie mają charakteru konstytutywnego w związku z czym nie przesądzają o tym, czy stwierdzone zobowiązanie istnieje, czy też nie. Dopiero więc ustalenie w oparciu o reguły prawa cywilnego, odnoszące się do zobowiązań, a w szczególności do zasad ich wygasania, pozwala na stwierdzenie istnienia danego zobowiązania bądź jego wygaśnięcia.

W ocenie skarżącego, w świetle materiału dowodowego sprawy należy przyjąć, iż Szpital skutecznie potrącił naliczone wobec K. kary umowne z należnościami wynikającymi z faktur. Norma zaś art. 498 § 2 k.c. stanowi, iż wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Skarżący podnosi, iż jeżeli w takim razie Szpital potrącił skutecznie naliczone kary umowne z wierzytelności przysługującej K. o zapłatę wynagrodzenia za wykonane usługi pralnicze, to oznacza tym samym, że zobowiązanie Szpitala względem K. sp. z.o.o. uległo umorzeniu do wysokości 10 % należności stwierdzonych fakturami, czyli do wysokości 11.114 zł. W konsekwencji więc uiszczenie przez Szpital na rzecz K. sp. zo.o. kwoty stanowiącej 90 % należności stwierdzonych fakturami spowodowało całkowite wygaśnięcie zobowiązania Szpitala względem K. sp.zo.o. Nie zmienia powyższego okoliczność, ze K. sp. zo.o nie anulował w swych księgach rachunkowych zapisu wskazującego na istnienie nieuregulowanych przez Szpital należności ( pomimo zapewnień o usunięciu powyższego z ksiąg).

Odnosząc się do wykazywanych jako niespłaconych zobowiązań wobec D. sp. z o.o., skarżący wskazał, iż z materiału dowodowego w sprawie ( m. in. pisma [...] z dnia 3 grudnia 2004 roku, Dz. [...] z dnia 16 grudnia 2004 roku, Dz. [...] z dnia 23 marca 2005 roku, Dz. [...] roku z dnia 28 kwietnia 2005 roku) a także z noty księgowej z dnia [...] grudnia 2004 roku skierowanej do DGK wynika wprost, ze Szpital dokonał potrącenia naliczonych w stosunku do D. kar umownych w łącznej wysokości 7.391,78 zł. z wierzytelności przysługującej D. w stosunku do Szpitala tytułem wynagrodzenia za wykonane przez D. na rzecz Szpitala usługi. Szpital złożył oświadczenie o potrąceniu w wymienionej powyżej nocie księgowej z dnia [...] grudnia 2004 roku, a więc tym samym przed datą złożenia wniosku o dotację.

Ustosunkowując się do stwierdzenia w wyniku kontroli UKS , iż na dzień złożenia wniosku o dotację Szpital posiadał wymagalne, niespłacone zobowiązanie w stosunku do Fundacji [...] w kwocie 27.500 zł. , gdyż Szpital będący założycielem Fundacji, nie przekazał jej pełnej kwoty środków na fundusz założycielski, który - zgodnie z aktem ustanowienia Fundacji wynosić miał 50.000 zł., a Szpital wpłacił na powyższy fundusz założycielski jedynie kwotę 22.500 zł. -Szpital wyjaśnił, że pozostała część środków nie została przekazana na fundusz założycielski Fundacji w związku z uchwaleniem w dniu 30 czerwca 2005 roku ( a więc przed datą złożenia wniosku o dotację ) nowej ustawy o finansach publicznych . Art. 30 ustawy o finansach publicznych, cyt. powyżej stanowi, iż ze środków publicznych nie można tworzyć fundacji. Powyższa norma wprowadza więc zakaz tworzenia fundacji ze środków publicznych. Wprowadza więc jednoznaczny zakaz przeznaczania środków publicznych na tworzenie fundacji. Zakaz ten dotyczy zarówno wnoszenia środków publicznych do majątku "nowej" fundacji jak i zwiększania funduszu założycielskiego fundacji już ustanowionej.( pismo Ministra Finansów skierowane do Prezesów Regionalnych Izb Obrachunkowych z dnia 5 maja 2006 roku, nr ST 1-4834-241/06/346). W ocenie skarżącego wprowadzenie ustawowego zakazu przekazywania środków publicznych na rzecz fundacji oznacza, że Szpital nie tylko nie miał obowiązku, ale wręcz został pozbawiony prawa do przekazywania na rzecz fundacji środków publicznych na jej fundusz założycielski. Skarżący podniósł, iż trudno w wymagać, aby Szpital, posiadając wiedzę o uchwalonym zakazie i celu jego wprowadzenia, w okresie poprzedzającym datę jego wejścia w życie podejmował działania sprzeczne z tym zakazem. Postępowanie takie byłoby niezgodne z ogólnymi zasadami prawidłowego gospodarowania środkami publicznymi.

Skarżący zarzucił, iż zarówno UKS w kontroli przeprowadzonej w Szpitalu jak i Minister we wszczętym przeciwko Szpitalowi postępowaniu nie wzięli pod uwagę wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, dokonali błędnej oceny materiału dowodowego oraz dokonali sprzecznych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie skarżącego analiza przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, ze istniały uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż zobowiązania Szpitala względem kontrahentów K. sp. z o.o. oraz D. sp. z o.o. wygasły na skutek dokonanych przez Szpital potrąceń kar umownych. Skuteczności zaś tych potrąceń nie podważają w szczególności dokonane przez UKS ustalenia sformułowane w wyniku kontroli. Wykonanie zobowiązania

Szpitala względem Fundacji, wobec wprowadzonego przez art. 30 ustawy o finansach publicznych zakazu, stało się niedopuszczalne. Skoro tak, to nawet przedwczesne zastosowanie się Szpitala do tego ustawowego zakazu nie powinno rodzić dla niego negatywnych konsekwencji, w szczególności skutkować odebraniem przyznanej Szpitalowi uprzednio dotacji.

Skarżący Szpital podniósł także, że należy mieć na uwadze istotną dysproporcję pomiędzy kwotą dotacji ( [...] zł) a wysokością przyjętych przez Ministra zobowiązań ( [...] zł), których istnienie nie znajduje w tym względzie żadnego uzasadnienia. Tym bardziej więc żądanie od Szpitala zwrotu z tego tytułu dotacji, które zostały przeznaczone na wsparcie działań restrukturyzacyjnych polegających na restrukturyzacji zatrudnienia, zmianach w strukturze organizacyjnej zakładu lub innych działań mających na celu poprawę sytuacji ekonomicznej zakładu lub jakości świadczeń zdrowotnych, byłoby nieuzasadnionym.

Konstatując skarżący zarzucił, iż brak jest podstaw prawnych, które pozwalałyby na przyjęcie, iż niniejsza dotacja została Szpitalowi przyznana niezależnie ,a żądanie od Szpitala zwrotu dotacji, wraz z odsetkami pozostaje całkowicie bezzasadnym i nieuzasadnionym.

Tym samym, w ocenie skarżącego, nie zostały naruszone przesłanki normy art. 40 ust. l o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a zatem nie było podstaw do wydania przez Ministra Zdrowia decyzji o zwrocie dotacji do budżetu państwa w oparciu o art. 145 ust. l pkt 2 w związku z art. 146 ust. l ustawy o finansach publicznych cyt. powyżej

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku - decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego oraz prawa materialnego, które skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2007r.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość rozstrzygnięcia co do zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranej dotacji w celu realizacji programu pomocy publicznej i restrukturyzacji w ochronie zdrowia w roku 2005 dla publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Stosownie do treści art. 145 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz.2104 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "u.f.p."), dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji.

Zgodnie z art. 145 ust. 3 wyżej cytowanej ustawy dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.

W przedmiotowej sprawie podstawą udzielenia dotacji w kwocie [...] zł Szpitalowi [...] w K. były umowy zawarte w dniu [...] września 2005r. przez Ministra Zdrowia ze Szpitalem. Umowy te zostały zawarte na podstawie art. 40 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 roku o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej ( Dz. U. Nr 78, poz. 684 z późn. zm.) oraz ustawy o finansach publicznych.

Zgodnie z przepisem art. 40 cyt. ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 roku o pomocy publicznej o dotację może się ubiegać Zakład, który w dniu złożenia wniosku nie posiada zaległości w spłacie zobowiązań znanych na dzień 31 grudnia 2004r.

W okresie od 23 lutego 2007 roku do 5 kwietnia 2007 roku Urząd Kontroli Skarbowej w K. przeprowadził w Szpitalu kontrolę skarbową w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi za okres od dnia 1 stycznia 2005 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku. W wyniku tej kontroli UKS stwierdził, iż Szpital otrzymał dotację na wsparcie działań restrukturyzacyjnych nienależnie, gdyż na dzień złożenia wniosku o dotację posiadał niespłacone zobowiązania wymagalne znane na dzień 31 grudnia 2004 roku na łączną kwotę [...] zł.

Minister Zdrowia, wydając na podstawie art. 146 ust. l ustawy o finansach publicznych zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2007 roku określającą kwotę przypadającą do zwrotu od Szpitala wobec budżetu państwa w wysokości [...] zł z tytułu nienależnego pobrania dotacji jak i utrzymującą ją w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2007r. oparł się wyłącznie na ustaleniach zawartych w ww protokole UKS.

W sprawie zarzucono Szpitalowi- w oparciu o wynik kontroli skarbowej stwierdzający, że na dzień złożenia wniosku o dotację posiadał zaległości w spłacie zobowiązań znanych na dzień 31 grudnia 2004r. w kwocie [...] zł- że na podstawie przepisu art. 40 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 roku o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej nie podlegał restrukturyzacji finansowej, a dotacja została pobrana nienależnie.

Skarżący zakwestionował sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz ustalenia stanu faktycznego twierdząc, że nie może stanowić jedynego materiału dowodowego w niniejszej sprawie protokół kontroli skarbowej. Powołał się przy tym na liczne wyjaśnienia i dowody składane w toku postępowania.

W ocenie Sądu rację ma skarżący Szpital, iż organ orzekający w niniejszej sprawie naruszył zasady postępowania dowodowego, określone przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, iż organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, niejako ponownie rozstrzygający sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych.

W nawiązaniu do powyższych rozważań stwierdzić należy, że organ miał prawo korzystać z ustaleń poczynionych przez upoważnione osoby w protokole kontroli skarbowej z dnia 22 maja 2007 r., jednakże prowadzący postępowanie Minister Zdrowia winien poddać zawarte w nim dane szczegółowej, własnej ocenie.

W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się w sposób wyczerpujący do zarzutu nieprawidłowej oceny wymagalności zaległości w spłacie zobowiązań cywilnoprawnych znanych na dzień 31 grudnia 2004r. dokonanej w toku kontroli skarbowej. W ocenie Sądu działanie takie było nieprawidłowe. Ten brak uniemożliwił Sądowi dokonanie oceny legalności w tym zakresie.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że nieprawidłowo ustalono w decyzji datę, od której naliczać należy odsetki. Minister Zdrowia wskazał w decyzji jako datę stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji dzień 5 kwietnia 2007 r., tj. datę podpisania przez skarżącą protokołu kontroli skarbowej..

Art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p. wskazuje, że odsetki od dotacji pobranych nienależnie nalicza się począwszy od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji. W sprawie zastosowanie mieć będzie druga część zdania punktu 2, cytowanego wyżej przepisu odnosząca się do "stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji". Istotne znaczenie dla właściwego określenia daty ma ustalenie pojęcia "stwierdzenie:". Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko zaprezentowane w Wyroku z dnia 15 listopada 2005 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2008/05, LEX 192638, że zapis w przepisie art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p. "stwierdzenie nienależnego pobrania" należy łączyć tylko z taką czynnością, która jest stanowcza i nie pozostawia wątpliwości co do jej merytorycznej zawartości.

W ocenie Sądu użyte w art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p. pojęcie "stwierdzenie" należy rozumieć jako rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu administracji I instancji. Z tą bowiem chwilą w sposób kategoryczny następuje konkretyzacja nieprawidłowo naliczonej kwoty dotacji lub kwoty dotacji pobranej nienależnie.

Protokół kontroli skarbowej, znany stronie postępowania, może być uznany tylko za źródło wiedzy o zaistniałych nieprawidłowościach nie jest jednak aktem władczym, z którym należy wiązać pojęcie "stwierdzenie".

Jak wynika z art. 290 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926) protokół kontroli sporządzony na podstawie wyżej wskazanego przepisu przez upoważnione osoby (jak miało to miejsce w sprawie) dokumentuje przebieg kontroli, jednak nie zawiera oceny prawnej sprawy będącej przedmiotem kontroli. Stąd nie można mu przypisać roli dokumentu, stwierdzającego nieprawidłowości w sposób pewny i stanowczy.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2007r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu, który miał wpływ na treść rozstrzygnięcia i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 u..p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Koszty postępowania sądowego zasądzono na rzecz skarżącego stosownie do art. 200 u.p.p.s.a.