Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 271/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1a, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art 23, art. 27, art. 130
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15zzs(4) ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) Asesor WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 lutego 2022 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania R. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia 26 stycznia 2022 r., [...] w sprawie odmowy przyznania odwołującej się świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką T. G..

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2021 r. R. K. wystąpiła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką T. G. (k. [...] akt administracyjnych). Do wniosku zostało dołączone między innymi orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] sierpnia 2015 r., w którym T. G. została zaliczona do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe (k. [...] akt administracyjnych). W orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność istnieje od [...] maja 2015 r. Załączono także orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] grudnia 2021 r., w którym J. G. – mąż T. G. – został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (k. [...] akt administracyjnych).

Dnia 20 stycznia 2022 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy z R. K. (k. [...] akt administracyjnych). Ustalono, że R. K. mieszka z mężem, synem oraz rodzicami – T. G. i J. G.. Od [...] października 2021 r. nie pracuje z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, która jest uznana za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji – porusza się tylko przy pomocy trójnoga w asyście innych osób, ma niedowład prawych kończyn i problem z wysławianiem się. Przedtem opiekę nad T. G. sprawował jej mąż, ale stan jego zdrowia uległ pogorszeniu, co zostało potwierdzone orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, od którego J. G. złożył odwołanie. Aktualnie to R. K. pomaga T. G. we wszystkich czynnościach dnia codziennego.

Decyzją z dnia 26 stycznia 2022 r., [...] Prezydent odmówił przyznania R. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką T. G. (k. [...] akt administracyjnych). W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. W orzeczeniu o zaliczeniu T. G. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności wskazano, że niepełnosprawność istnieje od istnieje od [...] maja 2015 r., a więc powstała po ukończeniu 64. roku życia. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ zaznaczył, że z akt sprawy wynika, iż T. G. pozostaje w związku małżeńskim z J. G., który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ uznał powyższe okoliczności za wypełniające przesłanki odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Pismem z dnia 8 lutego 2022 r. R. K. odwołała się od powyższej decyzji (k. [...] akt administracyjnych). Wskazała, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, został uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Tym samym przepis ten nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z dnia 25 lutego 2022 r., [...] Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta. Wskazało, że zaistniała przesłanka odmowna określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ocena czy małżonek nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia rozstrzygana jest orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Kolegium podkreśliło, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie ma wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć czy stan zdrowia J. G. jako osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki nad T. G.. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do wyłączenia stosowania art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w niniejszej sprawie.

W skardze z dnia 17 marca 2022 r. R. K. wniosła o uchylenie powyższej decyzji (k. [...] akt sądowych). Podkreśliła, że jej ojciec – J. G. – posiadający orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jest osobą schorowaną z licznymi chorobami narządowymi (m.in. tętniak aorty brzusznej), które uniemożliwiają mu sprawowanie opieki nad żoną. Wobec powyższego, stan zdrowia rodziców wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki wobec siebie. Ponadto R. K. wskazała, że pozostawanie w związku małżeńskim przez osobę wymagającą opieki nie powinno być przesłanką dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy małżonek tej osoby również jest osobą niepełnosprawną, a osoba ubiegającą się o to świadczenie spełnia pozostałe wymagania ustawowe. Skarżąca zaznaczyła też między innymi, że jej ojciec J. G. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2021 r., [...] Wyjaśniła, że wcześniej zajmował się on matką (6 lat), jednak od lipca 2021 r. jego stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu. Obecnie opieki nad małżonką sprawować nie może.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko (k. [...] akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy R. K. spełnia przesłanki do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką w sytuacji, gdy pozostaje ona w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W pierwszej kolejności Sąd pragnie podkreślić, że w toku postępowania Kolegium nie odniosło się do negatywnej przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia określonej w art. art. 17 ust. 1b u.ś.r. W tym zakresie – powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 – należy stwierdzić, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez znaczenia pozostaje data powstania niepełnosprawności. Z dniem 23 października 2014 r. art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis uznany za niezgodny z ustawą zasadniczą nie może stanowić podstawy wydania decyzji odmownej.

W niniejszej sprawie, co zostało zaznaczone na wstępie, najistotniejsza jest wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., stanowiącego podstawę wydania decyzji odmownej. Kolegium wskazało, że przeszkodą niepozwalającą na przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest sytuacja, w której osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Okolicznością niesporną jest to, że R. K. sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką T. G., a także jest jedną z osobą, na której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1359, dalej "K.r.o.") ciąży obowiązek alimentacyjny względem wymagającej opieki matki. Poza sporem pozostaje również fakt, że T. G. pozostaje w związku małżeńskim z ojcem skarżącej, J. G., który nie posiada orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności.

Z akt sprawy wynika, że ojciec skarżącej – mąż trwale niezdolnej do samodzielnej egzystencji T. G. – ma 73 lata (data urodzenia to [...] 1949 r.) oraz, że sam cierpi na wiele schorzeń, jednakże nie posiada orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności. Uzyskał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z treści skargi wynika, że J. G. jest osobą schorowaną z licznymi chorobami narządowymi (m.in. tętniak aorty brzusznej). Powyższa sytuacja może – oceniając to według zasad doświadczenia życiowego – rzeczywiście realnie uniemożliwiać J. G. sprawowanie opieki nad żoną. Należy podkreślić, że T. G. wymaga stałej i kompleksowej pomocy w wykonywaniu podstawowych czynności dnia codziennego, co wymaga od osoby opiekującej się nią dobrej kondycji fizycznej.

Należy mieć także na uwadze fakt przywołany podczas wywiadu środowiskowego, że od orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności J. G. złożył odwołanie (k. [...] verte akt administracyjnych). Oznacza to, że postępowanie w tym zakresie najpewniej się toczy, a ostateczne rozstrzygnięcie może być korzystne dla odwołującego się, to jest ustalające wobec niego znaczny stopień niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji posiadając tę informację przed wydaniem decyzji powinien więc dokładnie zweryfikować, czy J. G. rzeczywiście kwestionuje orzeczenie o ustalonym wobec niego umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jakie podnosi zarzuty i okoliczności i czy wreszcie jego stan zdrowia nie jest taki, że uniemożliwia mu obiektywnie opiekę nad żoną (co do skutków takiego stanu rzeczy - patrz niżej). W zależności od ustaleń organ powinien był także rozważyć zawieszenie postępowania do czasu wydania przez sąd orzeczenia o stopniu niepełnosprawności J. G. (jeżeli oczywiście takie postępowanie wymieniony skutecznie zainicjował).

Odnosząc się do sfery prawnej, to jest, czy istnieje ewentualna, w drodze wyjątku, możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie z tytułu opieki nad niepełnosprawnym pozostającym w związku małżeńskim (z osobą nie legitymującą się znaczącym stopniem niepełnosprawności) wyjaśnić należy, co następuje.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela prezentowane przez część judykatury stanowisko, że w takich okolicznościach, przy odkodowywaniu normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. należy uwzględnić przede wszystkim cel, jakiemu służy ustawa o świadczeniach rodzinnych. Literalna wykładnia tego przepisu oznacza bowiem odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uprawnionemu w dalszej kolejności krewnemu także w sytuacji, gdy małżonkowie ze względu na swój stan zdrowia nie są w stanie być dla siebie wzajemnie wparciem. Tak rozumiany przepis oznaczałby sankcję dla osób pozostających w związku małżeńskim.

Na tle przywołanego przepisu orzecznictwo wypracowało stanowisko, że fakt pozostawania w związku małżeńskim przez osoby wymagające opieki nie może być uważany za przesłankę odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy małżonek obowiązany do sprawowania opieki nie jest obiektywnie zdolny tego obowiązku wypełnić, a zrealizować tę pomoc jest w stanie – w zastępstwie współmałżonka nie mającego takiej możliwości – osoba zobowiązana alimentacyjnie w dalszej kolejności.

Naczelny Sąd Administracyjny szczegółowo wypowiedział się na temat niezgodności z Konstytucją RP wąskiej, językowej interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. stwierdzając, że jest ona sprzeczna z wartościami konstytucyjnymi (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., I OSK 722/09 i z dnia 7 grudnia 2009 r., I OSK 723/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). "Stosownie bowiem do treści art. 18 Konstytucji RP, małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Niewątpliwie z przepisu tego wywodzić można obowiązek dokonywania takiej wykładni prawa, która nie stoi w sprzeczności z dobrem rodziny i małżeństwa. Tymczasem negatywna przesłanka w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., rozumiana w sposób bezwzględny, wywołuje daleko idące negatywne konsekwencje dla rodziny i małżeństwa. Otóż, gdy stan zdrowia obydwojga małżonków powoduje, że nie są oni w stanie być dla siebie wzajemnie wsparciem, pozostali członkowie rodziny, którzy chcą – a jednocześnie mają również obowiązek – sprawować nad nimi opiekę, nie mogą uzyskać świadczenia, które uzyskaliby, gdyby taki związek małżeński nie istniał. Tak rozumiany przepis oznacza pewnego rodzaju sankcję dla osób pozostających w związku małżeńskim i w konsekwencji taka wykładnia nie może się ostać w świetle wspomnianego już wyżej art. 18 Konstytucji RP. (...) Zatem osoby pozostające w związku małżeńskim, których małżonkowie z uwagi na wiek lub stan zdrowia nie są w stanie sprawować nad nimi opieki, powinny być traktowane jednakowo, jak osoby, które w związku małżeńskim nie pozostają. Obydwie bowiem kategorie osób w jednakowym stopniu wymagać będą opieki osób trzecich. Ponadto według treści art. 69 Konstytucji RP, osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej, zaś prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które umożliwia sprawowanie efektywnej opieki przez członków rodziny nad osobami niepełnosprawnymi, jest niewątpliwie realizacją powinności wskazanej w powyższym przepisie konstytucyjnym".

Powyższe stanowisko wyprowadzono interpretując przepis art 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. łącznie z art 23, art. 27 i art. 130 K.r.o. Zgodnie z art 23 K.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wspólnego pożycia i wzajemnej pomocy. Jednocześnie stosownie do art. 27 K.r.o. małżonkowie obwiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczynić się do zaspakajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Natomiast z istoty świadczenia pielęgnacyjnego wyprowadzono, że przysługuje ono nie osobie wymagającej opieki, ale osobie, która tę opiekę sprawuje. Ma ono za zadanie przynajmniej częściowo zrekompensować wydatki ponoszone przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnej osobie.

Wyłącznie literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. i uznanie, że podstawę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia stanowi sama li tylko okoliczność, że małżonek osoby niepełnosprawnej nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności są niewystarczające dla zrekonstruowania normy prawnej wyrażonej treścią tego przepisu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2021 r., I OSK 2103/20, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu – o ile literalne brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. jest jednoznaczne – to jednak wykładnia i stosowanie tego przepisu nie powinny być nacechowane automatyzmem. Okoliczności rodzinne (zwłaszcza takie jak stan zdrowia najbliższych w rodzinie osób zobowiązanych do alimentacji i ich zdolność do opieki w kontekście potrzeb osoby niepełnosprawnej), ze względu na które opiekunowie występują o świadczenia pielęgnacyjne, mogą być bardzo zróżnicowane. Choć w wielu stanach faktycznych literalne zastosowanie przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie budzi sprzeciwu natury aksjologicznej, to jednak są także i takie sytuacje, gdy ich bezrefleksyjne zastosowanie (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) prowadzić będzie do rezultatów rodzących poważne wątpliwości, zwłaszcza dotyczących tego, czy nie dochodzi do pozostawienia rodziny osoby niepełnosprawnej bez koniecznej i usprawiedliwionej pomocy Państwa wymaganej ze względu na art. 69 Konstytucji oraz, czy nie dochodzi do zaprzeczenia pewnym nakreślonym w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego kierunkom rozumowania odnośnie wsparcia niepełnosprawnych. Warto wskazać choćby, że z sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., P 27/07 (OTK-A 2008, nr 6, poz. 107) – wskutek którego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego rozszerzono także na opiekunów dorosłych niepełnosprawnych – płynie sugestia, że w zasadzie każda osoba zdolna do pracy, obciążona prawnym obowiązkiem alimentacyjnym i niezatrudniona ze względu na konieczność sprawowania w wykonaniu tego obowiązku opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (Trybunał nie uczynił tu wyjątku), powinna na zasadzie równości uzyskać wsparcie Państwa.

Wracając do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stoi na stanowisku, że w sytuacji gdy oboje małżonkowie – z uwagi na obiektywnie istniejące przeszkody – nie mogą być dla siebie wzajemnie oparciem, to w konsekwencji pozostali członkowie rodziny, na których przejdzie prawny obowiązek sprawowania nad nimi opieki (zgodnie z zasadami wynikającymi z K.r.o.) i którzy z tego powodu rezygnują bądź nie podejmują zatrudnienia, mogą ubiegać się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Przedstawione powyższej stanowisko znajduje uzasadnienie w celu regulacji zawartej w art. 17 u.ś.r., którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom rzeczywiście sprawującym opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi, wymagającymi z tego powodu szczególnego wsparcia.

Podsumowując, obiektywna niemożność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez jej współmałżonka (nie legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności), otwierać może w niektórych przypadkach szansę do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 17 ust. 1 lub ust. 1a u.ś.r. Owa niemożność sprawowania opieki nad współmałżonkiem może być, zdaniem Sądu, wykazana również innymi dowodami dopuszczonymi w postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2015 r., I OSK 1230/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2017 r., I OSK 1113/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe uwagi znajdują zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy. J. G., małżonek wymagającej opieki T. G., skończył 73 lata i – jak wynika z oświadczeń składanych w trakcie postępowania – cierpi na wiele schorzeń, w tym tętniaka aorty brzusznej. Legitymuje się on także orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które zresztą, jak twierdzi, zaskarżył i kwestionuje (w kierunku ustalenia znacznego stopnia niepełnosprawności). Okoliczności te powinny zostać przez organ zbadane, udokumentowane i ocenione. Wiek J. G. i jego ogólny stan zdrowia pozwalają przypuszczać, że może on nie być obiektywnie zdolny do sprawowania wymaganych czynności opieki nad niepełnosprawną żoną, T. G.. Sąd ma tu na myśli przede wszystkim z jednej strony jej zdolności do realizacji tych niezbędnych czynności opieki, które wymagają siły fizycznej, oraz z drugiej strony zdolności do stałej gotowości podjęcia opieki.

W ocenie Sądu błędna wykładnia prawa materialnego – to jest art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. – doprowadziła do odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że Kolegium – jak wynika z decyzji – nie zbadało dokładnie sprawy, ale zarazem nie kwestionowało wynikających ze zgromadzonych materiałów okoliczności, że R. K. sprawuje opiekę nad matką w sposób trwały, stały i ciągły oraz faktu rezygnacji przez nią z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką.

Z uwagi na potrzebę dokładnego weryfikowania sytuacji rodzinnej, w tym zwłaszcza kwestii zdolności J. G. do opieki nad żoną, Sąd postanowił orzec o uchyleniu decyzji obu instancji.

W ponownym postępowaniu należy uwzględnić przyjętą przez Sąd i przedstawioną wyżej wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Postępowanie dowodowe powinno być w szczególności ukierunkowane na ocenę stanu zdrowia J. G. pod kątem możliwości sprawowania przez niego samodzielnie opieki nad niepełnosprawną żoną, jak również powinno zostać wyjaśnione, czy J. G. zakwestionował orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i z jakich powodów, a jeżeli tak, to na jakim etapie jest procedura odwoławcza, względnie czy sąd ustalił wobec niego inny stopień niepełnosprawności.

W tym stanie rzeczy, z powodów opisanych wyżej, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.).

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (k. [...] verte akt sądowych).