Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 201/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Krzysztof Kandut, Protokolant starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2020 r. sprawy ze skargi P. B. na uchwałę Rady Miejskiej w Szczyrku z dnia 24 czerwca 2008 r. nr XXXIII/151/2008 w przedmiocie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2) zasądza od Rady Miejskiej w Szczyrku na rzecz strony skarżącej kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w Szczyrku (dalej – Rada Miejska, organ uchwałodawczy) w dniu 24 czerwca 2008 r. podjęła uchwałę nr XXXIII/151/2008 w sprawie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2008 r. Nr 135 poz. 2633 – dalej uchwała). Uchwała w § 1 wskazuje, że opłatę miejscową pobiera się na terenie Miasta Szczyrk.

Pismem z dnia 15 listopada 2019 r. P.B. (dalej - Skarżący, Strona) wezwał Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie wspomnianej uchwały z uwagi na jej wydanie z naruszeniem art. 94 oraz art. 217 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm. – dalej u.p.o.l.) w związku z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1396 z późn. zm. – dalej p.o.ś.) w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz.U. Nr 249 poz. 1851 - dalej rozporządzenie z 2007 r.) oraz w związku z:

– § 1 pkt 2 oraz § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. Nr 47, poz. 281) – rozporządzenie obowiązujące w dacie podjęcia uchwały;

– § 1 pkt 1 i 2 tudzież § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. poz. 1031) - rozporządzenie obowiązujące na dzień zakwestionowania uchwały.

Argumentując swoje stanowisko Skarżący wskazał, że Szczyrk w 2008 r. - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 6 marca 2008 r. w sprawie stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza (Dz.U. Nr 52, poz. 310) - znajdował się w strefie bielsko-żywieckiej. Jak wskazała Strona, według wyników badań za rok 2008 "Stan środowiska w województwie śląskim w roku 2008" (dalej – Ocena 2008) strefa ta została zakwalifikowana pod literą "C" (przekroczenia standardów) dla: poziomów pyłu zawieszonego PM 10 oraz poziomów benzo(a)pirenu.

Z kolei w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 sierpnia 2012 r. w sprawie stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza (Dz.U. poz. 914) Szczyk w 2018 r. zakwalifikowany został do strefy śląskiej. Wyniki badań za rok 2018 w postaci "Oceny jakości powietrza w województwie śląskim w roku 2018" (dalej - Ocena 2018), jak zauważył Skarżący, dowodzą, że strefa śląska została zakwalifikowana pod literą "C", gdzie przekroczone zostały standardy dla poziomów pyłu zawieszonego PM 10 oraz poziomów benzo(a)pirenu.

Podjęcie uchwały w taki stanie faktycznym, zdaniem Strony, należy uznać za istotne naruszenie prawa skutkujące jej nieważnością, gdyż nie spełnione zostały warunki klimatyczne (zob. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. II OSK 1873/09 oraz z dnia 15 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 3579/17). Zaznaczono także, że w uzasadnieniu do uchwały brak jest odniesienia się do kwestii wypełnienia wspomnianych warunków klimatycznych.

Swój interes prawny Skarżący wykazał wskazując, że w związku z pobytem turystycznym w Szczyrku została od niego pobrana w dniu 12 października 2019 r. opłata miejscowa w kwocie [...] zł.

Wobec nieudzielenia przez Radę Miejską odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pełnomocnik Strony z zachowaniem 60-dniowego terminu liczonego od daty złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia 13 stycznia 2020 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zażądał w niej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm. - dalej u.s.g.) stwierdzenia nieważności uchwały nr XXXIII/151/2008 Rady Miejskiej w Szczyrku z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według nom prawem przepisanych.

Zaskarżonej uchwale zarzucono, że została wydana z naruszeniem art. 94 oraz art. 217 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 5 u.p.o.l. w związku z art. 87 ust. 2 p.o.ś. w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia z 2007 r. oraz w związku z § 1 pkt 2 oraz § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. Nr 47, poz. 281 – rozporządzenie obowiązujące w dacie podjęcia uchwały).

W dalszej części skargi pełnomocnik powołując się na art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935) wyjaśnił, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 52 i art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z poźn. zm. – dalej p.p.s.a.) w brzemieniu sprzed nowelizacji, tj. sprzed 1 czerwca 2017 r.

Z tych też względów, pismem z dnia 15 listopada 2019 r. (doręczonym w formie elektronicznej) wezwano organ uchwałodawczy do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast z powodu braku odpowiedzi, skarga została wniesiona do Sądu z zachowaniem 60-dniowego terminu liczonego od daty złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Podobnie jak w piśmie z dnia 15 listopada 2019 r., tak i w skardze interes prawny Skarżącego uzasadniono tym, że uiścił on w dniu 12 października 2019 r. opłatę miejscową w związku z pobytem turystycznym w Szczyrku.

Uzasadniając zarzuty pełnomocnik posłużył się argumentami, które zaprezentowane zostały w wezwaniu z dnia 15 listopada 2019 r. Wskazano mianowicie, iż Szczyrk nie spełniał warunków klimatycznych warunkujących przyjęcie uchwały o opłacie miejscowej. Uwagi te odniósł do roku 2008 oraz 2018. Końcowo dodał, że od roku 2018 stan powietrza nie uległ poprawie, a według wiedzy Skarżącego nie zostały podjęte, w szczególności przez gminę Szczyrk, działania zmierzające do zmiany stanu rzeczy. Zauważył, że wyniki badań stanu powietrza za rok 2019 zostaną opublikowane przez inspekcję ochrony środowiska prawdopodobnie w kwietniu 2020 r.

W odpowiedzi na skargę z dnia 3 lutego 2020 r. Burmistrz Miasta Szczyrk (dalej – Burmistrz) wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżona uchwała została podjęta w zgodzie z obowiązującym prawem. Opłata miejscowa została bowiem wprowadzona ze względu na szczególne walory klimatyczne, krajobrazowe oraz inne warunki umożliwiające pobyt osób w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych.

Burmistrz wyjaśnił, że podjęcie uchwały zostało poprzedzone działaniami mającymi na celu ustalenie, czy na terenie Szczyrku dochowane są warunki dla wprowadzenia opłaty miejscowej. W tym zakresie uzyskano obszerne opracowania od operatorów sieci komórkowych, z których wynika, iż na terenie Miasta Szczyrk zostały zachowane dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych określonych w przepisach o ochronie środowiska. Ponadto, jak wskazał Burmistrz, spełnione zostały minimalne warunki klimatyczne. Potwierdza to, w jego ocenie, pozyskany "Zbiorczy raport krajowej oceny jakości powietrza w strefach wykonywanej przez WIOŚ wg zasad określonych w art. 89 ustawy - Prawo ochrony środowiska - Ocena jakości Powietrza w strefach w Polsce za rok 2008", który opracowało Ministerstwo Ochrony Środowiska. W dokumencie tym wskazano na s. 77, iż: "Jak już wielokrotnie podkreślano, zaliczenie strefy do klasy "C" nie oznacza, że określone wymagania co do jakości powietrza nie są spełnione dla całej strefy. Oznacza to natomiast potrzebę podjęcia działań na rzecz poprawy jakości powietrza w odniesieniu do wybranych obszarów w strefie (zwykle o ograniczonym zasięgu) i dla określonych zanieczyszczeń."

Jak wskazano w odpowiedzi na skargę, uchwałą nr 111/52/15/2010 Sejmik Województwa Śląskiego z dnia 16 czerwca 2019 r. przyjął "Program ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu". Jego część H dotyczy strefy bielsko-żywieckiej. Jak zauważono, program ten w części II na s. 20 wskazuje ograniczenia i zadania wobec jednostek samorządu terytorialnego, jednak żadne z nich, poza ogólnymi sformułowaniami nie dotyczą Burmistrza Miasta Szczyrk. Podkreślono, że pomiary dla strefy bielsko-żywieckiej wykonane zostały w dwóch miejscach w Cieszynie oraz Żywcu, a ponadto w jednym miejscu w Ustroniu. Najbliższy punkt pomiarowy zlokalizowany został w ścisłym centrum Żywca, a więc 20 km od Szczyrku. Mając na uwadze przede wszystkim wspomnianą odległość, zdaniem Burmistrza, pomiary tam wykonane nie mogą być miarodajne dla określenia jakości powietrza w samym Szczyrku.

Burmistrz wskazał również na działania podejmowane przez Gminę mające na celu poprawę jakości powietrza w Szczyrku. Mianowicie w celu przeciwdziałania niekorzystnym zjawiskom wpływającym na pogorszenie stanu jakości powietrza atmosferycznego został opracowany Program Ograniczenia Niskiej Emisji dla Gminy Szczyrk na lata 2017-2019 (uchwała nr XL/242/2017 Rady Miejskiej w Szczyrku z dnia 30 maja 2017 r.) oraz Program Ograniczenia Niskiej Emisji dla Gminy Szczyrk na lata 2017-2019 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2019-2022 (uchwała nr VI/38/2019 Rady Miejskiej w Szczyrku z dnia 30 kwietnia 2019 r.). Jak zaznaczono, głównym celem programu jest poprawa jakości powietrza, która ma zostać osiągnięta poprzez wymianę starych nieefektywnych kotłów węglowych na nowoczesne kotły węglowe oraz gazowe. W jego ramach w latach 2017-2019 zlikwidowano 90 starych węglowych kotłów. Zaznaczono także, że Gmina Szczyrk realizowała Program Ograniczenia Niskiej Emisji również w latach 2007, 2008, 2010. W jego efekcie udzielono dofinasowania do wymiany 60 starych kotłów oraz instalacji kolektorów słonecznych na 48 nieruchomościach.

Zaznaczono także, iż w celu zwiększania świadomości dotyczącej korzyści płynących zarówno z segregacji surowców wtórnych, jak i ograniczania niskiej emisji Gmina Szczyrk przeprowadza kampanie edukacyjne zarówno wśród mieszkańców, jaki i dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym.

Ponadto stwierdzono w odpowiedzi na skargę, że Gmina Szczyrk w latach 2018, 2019 i 2020 zorganizowała bezpłatną komunikację miejską, która jest powszechnie dostępna. Funkcjonuje ona w pełnym wymiarze od 22 grudnia do 31 marca. Według Burmistrza spowodowało to bardzo istotne zmniejszenie przejeżdżających pojazdów, jak i też wydatnie przyczyniło się do poprawy jakości powietrza w mieście.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej uchwały stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miejskiej w Szczyrku z dnia 24 czerwca 2008 r. nr XXXIII/151/2008 w sprawie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową.

Kontrolą działalności organów administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne objęte są między innymi - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z poźn. zm.) - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, przy czym kryterium tej kontroli stanowi zgodność z prawem tych aktów (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Przed przystąpieniem do badania zasadności skargi wyjaśnić należy, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 52 i art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą nowelizacyjną, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zaskarżona uchwała została wydana przed wejściem w życie wspomnianej nowelizacji, tj. przed 1 czerwca 2017 r.

Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z kolei w myśl art. 53 § 2 tej ustawy w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Zgodnie zaś z przepisem art. 101 ust. 1 u.s.g. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Z wymienionych powyżej przepisów wynika, że warunkiem formalnym skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy jest wykazanie, że: 1) zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniej bezskutecznie wezwano gminę do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, 3) zachowany został termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Zdaniem Sądu, skarga w niniejszej sprawie została poprzedzona bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (organ uchwałodawczy nie udzielił odpowiedzi na wezwanie). Dlatego też stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. skarga została złożona z zachowaniem 60-dniowego terminu liczonego od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (wezwanie w formie elektronicznej – e-PUAP podpisane tzw. podpisem zaufanym złożono w dniu 15 listopada 2019 r., natomiast skarga została nadana u operatora pocztowego w dniu 13 stycznia 2020 r.).

Podmiot, który zaskarża uchwałę do sądu i domaga się stwierdzenia jej nieważności, musi wykazać interes prawny, który został naruszony określoną uchwałą, co wynika z powołanego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. Skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny i uprawnienie powinny wynikać z przepisów prawa materialnego, te bowiem przepisy są źródłem uprawnień i interesów prawnych (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r. sygn. akt I SA 1355/91, Lex nr 26058).

Zatem skargę w oparciu o ten przepis szczególny może wnieść ten, kto wykaże, że jego indywidualny interes prawny znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Interes prawny osoby, która wnosi skargę w tym trybie wynikać niewątpliwie musi z przepisu prawa materialnego kształtującego sytuację prawną osoby skarżącej. Interes prawny takiej osoby uwidacznia się w tym, że osoba ta działa bezpośrednio, we własnym imieniu i posiada roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" posiada więc charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia, czy zachodzi związek między strefą indywidualnych praw i obowiązków skarżących, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego w przypadku uchwały rady gminy w przedmiocie określenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową wykazać może m.in. podmiot zobowiązany do jej wniesienia w związku z pobytem w danej miejscowości.

W badanej sprawie poza sporem jest, że Skarżący w dniu 12 października 2019 r. uiścił opłatę miejscową w kwocie [...] zł w związku z pobytem turystycznym w Szczyrku. Dokonał zatem uiszczenia daniny publicznoprawnej określonej w 17 ust. 1 u.p.o.l. Posiada zatem interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.

Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, iż podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy mogą być tylko istotne naruszenia prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że istotne naruszenie prawa, to takiego rodzaju naruszenia prawa jak podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy też naruszenie procedury podjęcia uchwały (zob. wyroki NSA: z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 117/11 oraz z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 412/11).

Zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Otóż stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 8 u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach. Taką ustawą jest m.in. ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, która w art. 17 ust. 5 u.p.o.l. zawiera delegację dla rady gminy do ustalenia miejscowości odpowiadających warunkom określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 3 i 4 u.p.o.l., w których pobiera się opłatę miejscową. Uregulowania te mają moc przepisu powszechnie obowiązującego na terenie gminy, gdyż zawarte zostały w akcie prawa miejscowego.

Przystępując do rozważań dotyczących bezpośrednio samej uchwały zaznaczyć należy, że tut. Sąd orzekał już w podobnym stanie faktycznym i prawnym stwierdzając nieważność uchwały ustalającej miejscowości, w których pobiera się opłatę miejscową (wyrok z dnia 24 listopada 2015 r. o sygn. akt I SA/Gl 370/15). Skład orzekający w pełni podziela zawartą tam argumentację, którą posłuży się uzasadniając stanowisko w sprawie.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu - w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu - Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Dla oceny zgodności zaskarżonej uchwały z prawem koniecznym jest odniesienie się do przepisów prawnych znajdujących zastosowanie w sprawie.

W pierwszej kolejności odwołać się trzeba do art. 17 ust. 1 u.p.o.l., który przewiduje, że opłata miejscowa jest pobierana od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach (pkt 1) lub w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status obszaru ochrony uzdrowiskowej (pkt 2) - za każdy dzień pobytu w takich miejscowościach. Przepis art. 17 ust. 5 u.p.o.l. zawiera upoważnienie ustawowe do ustalenia przez radę gminy miejscowości, w których pobiera się opłatę miejscową. Natomiast szczegółowe warunki klimatyczne, krajobrazowe i turystyczne, jakie musi spełniać dana miejscowość, aby można w niej było pobierać opłatę miejscową, określają przepisy wykonawcze do tej ustawy, wydane na podstawie art. 17 ust. 3 i 4 u.p.o.l. Mowa tu o rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz.U. Nr 249, poz. 1851). Z treści § 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia wynika, że minimalne warunki klimatyczne uznaje się za spełnione, jeśli zachowane są dopuszczalne poziomy niektórych substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi (na terenie strefy, na obszarze której położona jest miejscowość) i dotrzymane są dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych (w miejscowości). Obydwie przesłanki muszą być spełnione łącznie - niespełnienie jednej z nich oznacza, że minimalne warunki klimatyczne nie zostały wypełnione.

Z przytoczonych regulacji jednoznacznie wynika, że jeżeli rada gminy chce podjąć uchwałę o poborze opłaty miejscowej, to ma obowiązek uwzględnić, czy miejscowość odpowiada minimalnym warunkom klimatycznym, określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 3 i 4 u.p.o.l.

W kwestiach dotyczących określenia stref oraz wielkości dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu wskazane rozporządzenie odsyła do przepisów o ochronie środowiska. W szczególności przytoczyć trzeba art. 87 p.o.ś., zgodnie z którym oceny jakości powietrza dokonuje się w strefach (ust. 1). Z kolei strefę stanowi: aglomeracja o liczbie mieszkańców większej niż 250 tysięcy (ust. 2 pkt 1) lub obszar jednego lub więcej powiatów położonych na obszarze tego samego województwa, niewchodzący w skład aglomeracji, o której mowa w pkt 1 (ust. 2 pkt 2). Zgodnie zaś z art. 88 ust. 1 p.o.ś. oceny jakości powietrza i obserwacji zmian dokonuje się w ramach państwowego monitoringu środowiska. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, w terminie do dnia 31 marca (od 28 maja 2012 r. dokument ten sporządzany jest do 30 kwietnia) każdego roku, dokonuje oceny poziomów substancji w powietrzu w danej strefie za rok poprzedni oraz odrębnie dla każdej substancji dokonuje klasyfikacji stref (art. 89 p.o.ś.).

Z kolei strefy określone zostały w akcie wykonawczym wydanym na podstawie art. 87 ust. 3 p.o.ś., tj. w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 6 marca 2008 r. w sprawie stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza (Dz.U. Nr 52, poz. 310, data wejścia w życie - 11 kwietnia 2008 r.) Z rozporządzenia określającego układ stref wynika, że miejscowość Szczyrk znajdowała się w badanym roku w strefie bielsko - żywieckiej. Dokonywanie oceny jakości powietrza w strefach z punktu widzenia opłaty miejscowej ma ten skutek, że to nie dana miejscowość, lecz strefa, na terenie której jest ona położona, musi spełniać wymogi dotyczące zachowania dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi (zob. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 1873/09, Lex nr 597417; z dnia 15 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 3579/17, Lex nr 2467865).

Jeśli zaś chodzi o wielkości dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, w chwili wydawania zaskarżonego aktu kwestię tę regulowało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 86 p.o.ś. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. Nr 47, poz. 281). Z chwilą wejścia w życie tego rozporządzenia utraciło moc rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, alarmowych poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji (Dz.U. Nr 87, poz. 796).

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska dokonuje oceny poziomów substancji w powietrzu, w danej strefie. Oceniając jakość powietrza musi kierować się wytycznymi, zawartymi w stosownym rozporządzeniu Ministra Środowiska, które określają dopuszczalne poziomy niektórych substancji - skażeń w powietrzu. WIOŚ w ramach tej oceny dokonuje także klasyfikacji stref w oparciu o przepisy prawa. Jeżeli w danej miejscowości (w danej strefie) zostały przekroczone dopuszczalne poziomy wskazanych substancji i została ona zaliczona do strefy klasy "C", to na terenie takiej strefy z uwagi na niezachowanie minimalnych warunków klimatycznych, nie może być pobierana opłata miejscowa.

Podkreślenia wymaga, iż ocena poziomów substancji w danej strefie za rok poprzedni (art. 89 ust. 1 p.o.ś.) stanowi podstawę do ustalenia, czy spełnione są wymogi dotyczące zachowania dopuszczalnego poziomu niektórych substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi - na potrzeby ustalenia spełniania minimalnych warunków klimatycznych. Ocena ta przeprowadzana jest zatem ex post (zob. Mirosław Paczocha, artykuł FK 2008/12/36-45 "Opłata miejscowa po zmianach dokonanych ustawą z 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej").

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zaznaczyć przyjdzie, iż dla oceny legalności zaskarżonej uchwały istotne jest jedynie ustalenie, czy w chwili jej podejmowania spełnione były minimalne warunki klimatyczne.

W opinii Sądu, wymogi przewidziane w zacytowanych powyżej przepisach - warunkujące podjęcie w 2008 r. uchwały o pobieraniu w Szczyrku opłaty miejscowej - nie zostały spełnione.

Konstatacji tej nie zakwestionował skutecznie Burmistrz Miasta Szczyrk utrzymując w toku postępowania, że minimalne warunki klimatyczne umożliwiające podjęcie spornej uchwały zostały zachowane. Takiego twierdzenia nie dowodzi fakt powołania się na "Zbiorczy raport krajowej oceny jakości powietrza w strefach wykonywanej przez WIOŚ wg zasad określonych w art. 89 ustawy - Prawo ochrony środowiska - Ocena jakości Powietrza w strefach w Polsce za rok 2008". Otóż z dokumentu tego nie wynika, aby Szczyrk znajdował się w strefie, która zakwalifikowana została do klasy spełniającej warunki klimatyczne, o których mowa w § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2007 r. Samo stwierdzenie wynikające z tego dokumentu, że zaliczenie strefy do klasy "C" nie oznacza, że na całym jej obszarze dochodzi do naruszenia standardu jakości powietrza, pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że dokonywanie oceny jakości powietrza w strefach z punktu widzenia opłaty miejscowej ma ten skutek, że to nie dana miejscowość, lecz strefa, na terenie której jest ona położona, musi spełniać wymogi dotyczące zachowania dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi. Zatem również bez znaczenia dla spełnienia warunków do podjęcia uchwały w sprawie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową pozostaje podejmowanie działań na rzecz poprawy jakości powietrza, jeżeli nie znajduje to odzwierciedlenia w ocenie za dany rok sporządzonej przez Inspekcję Ochrony Środowiska.

Raporty WIOŚ dotyczące oceny jakości powietrza i stanu środowiska w województwie śląskim są publikowane na oficjalnych stronach internetowych (http://powietrze.gios.gov.pl), co czyni je ogólnie dostępnymi i powszechnie znanymi. Są to fakty powszechnie znane, notoryjne, które w myśl przepisu art. 106 § 4 p.p.s.a. sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony.

Na postawie analizy opublikowanej rocznej oceny środowiska za 2007 rok ("Szósta roczna ocena jakości powietrza w województwie śląskim". Katowice marzec 2008), wskazać należy, iż w okresie tym strefa bielsko - żywiecka, (a więc i miejscowość Szczyrk) zaliczona została do klasy C. W strefie tej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych standardów w zakresie pyłu zawszonego PM10 oraz benzo(a)pirenu. Do analogicznych wniosków prowadzi analiza "Siódmej rocznej oceny jakości powietrza w województwie śląskim", Katowice, marzec 2009, w której wspomnianą strefę ponownie zaliczono do klasy C. To zaś oznacza bezspornie, że w strefie bielsko-żywieckiej w roku 2008 wystąpiło ponadnormatywne stężenie w powietrzu PM10 oraz benzo(a)pirenu. A skoro tak, to brak było podstaw do podjęcia przez Radę Miejską uchwały o pobieraniu na terenie Szczyrku opłaty miejscowej. Wynika to również z przywołanych przez pełnomocnika "Raportów o stanie środowiska w województwie śląskim" za lata 2007-2008 (dostępne na stronie internetowej - http://www.katowice.wios.gov.pl/).

Niespełnienie wymaganej prawem przesłanki w postaci zachowania dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu oznacza, iż zaskarżony akt prawa miejscowego wydany został z istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. Uchwała uchybia bowiem art. 17 ust. 5 u.p.o.l. i § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnie 18 grudnia 2007 r. Tym samym wystąpiła podstawa do stwierdzenia jej nieważności w całości. Stanowisko to potwierdza ocena uchwały w świetle zasad wynikających z powołanych w skardze przepisów Konstytucji RP, w szczególności jej art. 94.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 797 zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa 17 zł.