Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 540/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński, Sędziowie NSA Jacek Chlebny, Jerzy Chromicki (spr.), Protokolant Magdalena Rosik, po rozpoznaniu w dniu 7 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 486/04 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 9 lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej na rzecz M. S. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego kwotę 1519 zł (jeden tysiąc pięćset dziewiętnaście złotych).


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 486/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. S. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia wysokości podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujące okoliczności:

Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej decyzją z Nr [...] z dnia 9 lipca 2004 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej z dnia 15.04.2004 r. w części dotyczącej oznaczenia strony i w tym zakresie orzekł, iż jej oznaczenie winno być podane w następujący sposób: Firma Handlowo Usługowa "[...]" M. S., ul. Armii Krajowej 53, 41-506 Chorzów, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podał, iż w dniu 15 marca 2004 r. w Urzędzie Celnym w Białej Podlaskiej, M. S. dokonał zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD [...] do procedury dopuszczenia do obrotu towaru określonego przez siebie jako "używany samochód ciężarowy" marki Ford Transit o poj. silnika 2496 cm, o nr nadwozia [...], roku produkcji 1998 – obliczając stosowane zależności przywozowe w sposób następujący: cło w wysokości 0,00 PLN i podatek od towarów i usług w wysokości 4.620,20 PLN. W polu 33 SAD podał zgłaszający dla sprowadzonego pojazdu kod: PCN 8704 21 99 9 (pojazdy samochodowe do transportu towarowego).

Naczelnik Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego decyzja z dnia 15 kwietnia 2004 r. uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej pól: 8 "Odbiorca", 31 "Opodatkowania i opisu towaru", 33 "Kod towaru", 47 "Podstawa opłaty" (typ 813), 47 "Kwota" (typ 813) i zmienił elementy zawarte w ww. polach, klasyfikując przedmiotowy towar do pozycji taryfy celnej 8703 32 909 i określając kwotę podatku akcyzowego w wysokości 13,653,90 PLN oraz podatku od towarów i usług w wysokości 7.623,40 PLN.

Od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej strona złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Białej Podlaskiej, który utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy jako merytorycznie poprawną z następujących względów:

Unormowaniami prawa materialnego stanowiącymi podstawę wydania decyzji przez organy celne są uregulowania prawa celnego zawarte w ustawie z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny oraz przepisy zawarte w aktach normatywnych wykonawczych, w tym przypadku rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 219, poz. 2153 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 85 § 1 ustawy – Kodeks celny, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

O wyborze właściwej pozycji decyduje główna funkcja pojazdu, pełnienie której wynika m.in. z jego budowy i wyposażenia.

Organ administracji celnej przyjął, że niesporne jest, iż przedmiotem importu w niniejszej sprawie był używany samochód marki Ford Transit 2,5 TDI, rok produkcji 1998. Spór dotyczy natomiast klasyfikacji towaru do właściwego kodu PCN Taryfy celnej. Organy celne stoją na stanowisku, że towar ten należy sklasyfikować do kodu PCN 8703 32 90 9 Taryfy celnej, strona zaś podnosi, iż właściwym kodem jest kod PCN 8704 21 99 9.

Mając na uwadze przepisy Taryfy celnej, do pozycji 8703 klasyfikuje się samochody i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób łącznie z samochodami osobowo-towarowymi, oraz samochodami wyścigowymi.

Zdaniem organu różnica między przeznaczeniem samochodów kwalifikowanych do pozycji 8703 i 8704 21 99 9 polega na tym, że pojazdy samochodowe z tej ostatniej pozycji służą do transportu towarowego. Przy tej pozycji nie ma mowy o tym, że pojazdy służą również do przewozu osób. Natomiast pojazdy samochodowe z pozycji 8703 służą zasadniczo do przewozu osób, ale można nimi również przewozić towary.

W wyniku przeprowadzonej rewizji celnej stwierdzono, że przedmiotowy pojazd posiada otwory w podłodze przeznaczone do siedzenia, otwory w bocznych burtach przeznaczone do zamontowania pasów bezpieczeństwa, a także lekko, prowizorycznie zamontowaną ścianę grodziową. Nadwozie posiada cztery drzwi, w tym dwa przednie boczne, prawe rozsuwane oraz tylne. Nadwozie pojazdu jest przeszklone – szyby znajdują się w drzwiach bocznych odsuwanych, tylnych otwieranych oraz z lewej strony nadwozia za siedzeniem kierowcy i pasażera. Część pasażerska jest oddzielona od części ładowanej prowizorycznie zamontowaną ścianą działową. W podłodze w części ładunkowej znajdują się nie zaspawane kotwiczenia zaślepione śrubami.

Mając na uwadze powyższe organ celny stwierdził, że przedmiotem przywozu jest pojazd przeznaczony zarówno do przewozu osób jak i towarów. Komentarz do pozycji 8703 zawarty w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej definiuje samochody przeznaczone do przywozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji, do przewozu zarówno osób jak i towarów jako samochody osobowo-bagażowe.

W toku postępowania strona przedstawiła ocenę techniczną Nr 038/04 z dnia 27 stycznia 2004 r. sporządzoną po przekroczeniu granicy, w której rzeczoznawca stwierdził, iż w pojeździe brak jest tylnych foteli (ławy) pasażerów, pasów bezpieczeństwa, a nie fakt, że brak jest miejsc do ich zamontowania. W ww. ocenie technicznej oraz w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia 26 stycznia 2004 r. pojazd ten określony został jako ciężarowy. Nazwanie samochodu przez rzeczoznawcę "ciężarowym" oznacza jedynie, iż zostanie on zarejestrowany w Wydziale Komunikacji i dopuszczony do ruchu jako samochód ciężarowy.

W odwołaniu strona podnosi, iż zgodnie z przepisami o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia – przedmiotowy samochód konstrukcyjnie jest pojazdem do transportu towarowego.

Odnosząc się do tego stwierdzenia organ celny stwierdził, iż nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej, wynikające z ustanowionych w tym zakresie odrębnych regulacji, może odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze towarowej taryfy celnej, a tym samym nie powinno mieć zastosowania w sprawach dotyczących wymiaru cła. Dla potrzeb celnych podstawą prawną wydawanych, w tym zakresie decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego w tym dla potrzeb klasyfikacji taryfowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury towarowej taryfy celnej nawet wówczas, gdyby towary te traktowane były odmiennie w innych przepisach, publikacjach czy opiniach rzeczoznawców.

W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 120, 121 § 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wyjaśnił, że organ winien działać na podstawie przepisów prawa, co oznacza, iż wydając decyzję opiera ją na określonych podstawach prawnych, co tez w niniejszej sprawie uczynił, powołując odpowiednie przepisy w rozstrzygnięciu decyzji.

Od decyzji Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 9 lipca 2004 r. M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności poprzez błędną wykładnię rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74, poz. 830) przez przyjęcie, iż objęty zgłoszeniem celnym Ford Transit nie jest pojazdem przeznaczonym do transportu towarowego (samochodem ciężarowym); 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności pominięcie przez organ art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 ustawy – Kodeks celny

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2004 r. oddalił skargę jako nieuzasadnioną, a w uzasadnieniu podniósł następujące okoliczności:

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż przedmiotem importu z Holandii do Polski był samochód marki Ford Transit wyprodukowany w 1998 r.

W dniu 15 marca 2004 r. w Urzędzie Celnym w Białej Podlaskiej M. S. dokonał zgłoszenia celnego wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym wyżej wymienionego samochodu. Z dołączonych do zgłoszenia celnego oraz złożonych w postępowaniu dokumentów (zaświadczenie wystawione przez Ford Polska – Sp. z o.o. ocena techniczna Nr 38/04, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, holenderski dowód rejestracyjny, faktura zakupu z dnia 12 stycznia 2003 r.) wynika, że przedmiotowy samochód był samochodem ciężarowym.

Zdaniem Sądu I instancji oględziny pojazdu dokonane przez organy celne w dniu 15 mara 2004 r. oraz dokumentacja fotograficzna potwierdziła, że przedmiotowy pojazd niezależnie od możliwości przewożenia nim towarów, może służyć również do przewożenia osób. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, iż samochód w dniu oględzin posiadał otwory w podłodze przeznaczone do siedzenia, otwory w bocznych burtach przeznaczone do zamontowania pasów bezpieczeństwa, a także lekko prowizorycznie zamontowaną ścianę grodziową. Nadwozie posiada cztery drzwi, w tym dwa przednie boczne prawe rozsuwane oraz tylne. Nadwozie pojazdu jest przeszklone – szyby znajdują się w drzwiach bocznych odsuwanych, tylnych otwieranych oraz z lewej strony nadwozia za siedzeniem kierowcy i pasażera, a część pasażerska była oddzielona od części ładunkowej prowizorycznie zamontowaną ścianą działową. W podłodze w części ładunkowej znajdowały się nie zaspawane kotwiczenia zaślepione śrubami.

Sąd I instancji odniósł się następnie do przepisów międzyczasowych i stwierdził, że Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), która w art. 1 stanowi, iż ustawa z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622) wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Przepisami dotychczasowymi, o których mowa wyżej są przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 z późn. zm.) i akty wykonawcze do tej ustawy, które stanowią podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie.

Wykonując upoważnienie art. 13 § 6 Kodeksu celnego Rada Ministrów wydała rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. z 2003 r., Nr 219, poz. 2153). Uwagi dodatkowe do działu 87 Taryfy celnej stanowiącej załącznik do cyt. rozporządzenia, nakazują dokonywanie klasyfikacji taryfowej towarów, których dotyczą, według metod w nich określonych.

Sąd I instancji stwierdził, że w załączniku do cyt. rozporządzenia , tom I, sekcja XVII, zawarty jest dział 87 obejmujący pojazdy nieszynowe oraz części i akcesoria. I tak do działu tego przyporządkowano m.in. następujące rodzaje pojazdów:

8702 – pojazdy mechaniczne do przewozu 10 lub więcej osób razem z kierowcą,

8703 – samochody i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób ( inne niż objęte pozycją 8702) łącznie z samochodami osobowo-bagażowymi i wyścigowymi,

8704 – pojazdy mechaniczne do przewozu towarów.

Zdaniem Sądu I instancji zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 74, poz. 830 z późn. zm.) mających również zastosowanie w niniejszej sprawie, określenie "samochodowy osobowo-bagażowe" ujęte w pozycji 8703 oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9-osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób jak i towarów.

Natomiast w wyjaśnieniach do pozycji 8704 (pojazdy mechaniczne do przewozu towarów) w żadnym wypadku nie przewiduje się możliwości przewożenia osób samochodami ciężarowymi.

Sąd I instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę stan samochodu sprowadzonego na polski obszar celny przez skarżącego podczas jego oględzin przez funkcjonariuszy celnych, uznać należy, że samochód ten może służyć zarówno do przewozu osób jak i towarów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzieli pogląd organu celnego poparty utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, iż dla potrzeb klasyfikacji taryfowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury towarowej Taryfy celnej, nawet w sytuacji gdyby definicje określonych towarów były odmienne w innych przepisach i dodał, że organy celne słusznie zauważyły, iż pojazd skarżącego nie spełnia również warunków do uznania go za pojazd ciężarowy w świetle przepisów dotyczących homologacji pojazdów – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2003 r. w sprawie homologacji pojazdów samochodowych i przyczep (Dz.U. Nr 5, poz. 30, załącznik nr 1, część C pkt 3).

Sąd I instancji uznając zgłoszenie celne z dnia 15 marca 2004 r za nieprawidłowe i określając, iż samochód M. S. jest pojazdem osobowo-ciężarowym (kod 8703 32 909) stwierdził, że organy celne zobligowane były na mocy przepisów art. 11 ust. 2, ust. 3, ust. 5, art. 11c ust. 2-4, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 34 ust.1, art. 3a ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 2, art., 36 ust. 2, art. 37 ust., 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r., Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), do określenia podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.

Natomiast wypowiadając się odnośnie zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania zawartych w ustawie Ordynacja podatkowa, a mianowicie art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 188 Sąd nie uznał tych zarzutów za słuszne i uzasadnione. Zdaniem Sądu I instancji w toku postępowania organy celne podjęły wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy uwzględniając specyfikę postępowania celnego. Zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, w uzasadnieniu decyzji podając fakty, które uznały za udowodnione, dowodowy, na których się oparły oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności.

Z powyższych wyrokiem nie zgodził się M. S., który – reprezentowany przez radcę prawnego – wniósł w dniu 5 stycznia 2005 r. skargę kasacyjną, zaskarżającą w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 486/04.

Skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach wskazanych w art. 174 Prawo o psa, a to na:

1. podstawie naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności przez wadliwą wykładnię przepisu w szczególności poprzez błędną wykładnię rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74, poz. 830) w zw. z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 219, poz. 2153) przez pominięcie art. 2 pkt 42, art. 63 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515) i przyjęcie, iż objęty zgłoszeniem celnym nr OGL/130700/00/002842 Ford Transit nie jest pojazdem przeznaczonym do transportu towarowego (samochodem ciężarowym),

2. podstawie naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 3, art.106 § 5, a także art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i oparcie wyroku na niepełnym materiale dowodowym, w tym poprzez pominięcie przedłożonych przez skarżącego takich jak: zaświadczenie producenta pojazdu, ocena techniczna, zaświadczenie o przeprowadzonych badaniach technicznych, karta drogowa dokument RDW, międzynarodowa karta ubezpieczenia dowodzących, wskazujących, iż sprowadzony przez skarżącego pojazd samochodowy marki Ford Transit o numerze nadwozia WFOLXXGBLWT 54650 jest pojazdem przeznaczonym do transportu towarowego (samochodem ciężarowym).

Powołując się na powyższe podstawy skarżący wniósł o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie, innemu sądowi.

2. zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając swe stanowisko, skarżący podniósł, że zaskarżony wyrok został wydany w oparciu o wadliwą wykładnię przepisów określających sposób kwalifikowania przewożonych na polski obszar celny towarów. Wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji, przewożony przez skarżącego samochód marki Ford Transit o numerze nadwozia WFOLXXGBLWT 54650 jest pojazdem samochodowym przeznaczonym do transportu towarowego (samochodem ciężarowym) i taka jest jego główna funkcja. W konsekwencji skarżący dokonał prawidłowego zgłoszenia celnego wskazując na pojazd do transportu drogowego i kod towaru 8704 21 99 9.

Sąd przy wydaniu wyroku uznał, że skoro w pozycji 8703 ujęte zostały samochody osobowo-bagażowe przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Natomiast w wyjaśnieniach do pozycji 8704 (pojazdy mechaniczne do przewozu towarów) rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74, poz. 830) w żadnym wypadku nie przewiduje możliwości przewożenia osób samochodami ciężarowymi.

Skarżący zarzucił, iż Sąd pominął, że organ celny sklasyfikował pojazd samochodowy marki Ford Transit jako pojazd typu kombi. W oparciu o powyższe założenia oparł decyzję. W żadnym razie nie można sklasyfikować pojazdu samochodowego marki Ford Transit jako samochodu typu kombi. Ustaleniu prawidłowego stanu faktycznego miały służyć przedłożone przez skarżącego dowody w postaci zaświadczenia producenta pojazdu, ocena techniczna, zaświadczenie o przeprowadzonych badaniach technicznych, karta drogowa, dokument RDW, międzynarodowa karta ubezpieczenia, które zostały pominięte. Organ celny uznał, że dokumenty przedłożone przez skarżącego nie są obligatoryjne, przyjmując, że oględziny przedmiotowego pojazdu czynią zadość w zakresie zebrania pełnego materiału dowodowego i wydaniu decyzji. Przedłożone przez skarżącego dokumenty były ze sobą ściśle powiązane i wewnętrznie spójne.

O ile jednak organ celny dostrzegł przy wydaniu decyzji brak jednoznacznej definicji pozwalającej na klasyfikacje pojazdów do pozycji 8703 lub 8704 o tyle Sąd w żaden sposób nie odniósł się do powyższego. Powołane przez organ wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane zostały na tle stanów faktycznych, w których zgłaszający towar zmienili pewne dane. Tymczasem w niniejszej sprawie nie miały miejsca jakiekolwiek zmiany, czy to w określeniu towaru, jego kodzie, jak i w zakresie jego przeznaczenia.

Zdaniem skarżącego w świetle powyższego uzasadniona jest ponowna analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności w zakresie rzeczywistego charakteru importowanego towaru. Nie sposób w tym miejscu całkowicie pominąć przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515), które uzupełniają argumentację skarżącego co do głównej funkcji przewożonego przez niego towaru.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i przyznanie kosztów postępowania według norm przypisanych z uzasadnieniem zbieżnym jak w zaskarżonej decyzji, zarzucając brak prawidłowo sformułowanych podstaw skargi kasacyjnej i podnosząc z ostrożności procesowej, że zaświadczenie wystawione w dni 27.01.2005 r. przez "Ford Polska" Sp. z o.o. w Warszawie, jest niewiarygodne ponieważ Spółka ta nie była producentem pojazdu i nie wiadomo, czy osoba podpisująca zaświadczenie była do tego upoważniona.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 20 maja 2005 r. podtrzymał swe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy (czyli na podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 Prawo o psa), skarżący zarzucił naruszenie przez Sąd I instancji art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 106 § 3 i 5 Prawa o psa oraz art. 133 § 1 Prawa o psa.

O ile przepisy dotyczące uchybienia przepisom dot. postępowania dowodowego są zupełnie chybione, ponieważ WSA w Lublinie ani nie przeprowadził na wniosek strony dowodów uzupełniających z dokumentów, ani strona nie składała takich wniosków, to zarzut naruszenia art. 133 § 1 Prawa o psa, a mianowicie, iż "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy ..." z uzasadnieniem, że Sąd nie rozpoznał istoty sprawy i oparł wyrok na niepełnym materiale dowodowym przez pominięcie przedłożonych przez skarżącego dowodów takich jak zaświadczenia producenta pojazdu, ocena techniczna, zaświadczenie o przeprowadzonych badaniach technicznych, karta drogowa, dokument RDW i międzynarodowa karta ubezpieczenia, które zgodnie wskazywały, iż przedmiotowy samochód jest pojazdem przeznaczonym do transportu towarowego - jest częściowo uzasadniony.

Organ celny II instancji uznał w uzasadnieniu decyzji z dnia 9 lipca 2004 r., że dokumenty przedłożone przez skarżącego nie są obligatoryjne, a oględziny pojazdu czynią zadość w zakresie zebrania pełnego materiału dowodowego i wydania decyzji.

Sąd I instancji podzielił to stanowisko organu administracji celnej, wyrażające pogląd, że oględziny pojazdu dokonane przez organy celne w dniu 15 marca 2004 r. oraz dokumentacja fotograficzna potwierdziła, że przedmiotowy pojazd niezależnie od możliwości przewożenie nim towarów może służyć również do przewożenia osób.

Sąd I instancji nie dostrzegł jednak, iż organy administracji celnej nie mogą pominąć milczeniem zebranych w sprawie dowodów, czy określić je mianem, że "nie są obligatoryjne".

Należy zauważyć, że nie tylko skarżący zwrócił się do przedstawicielstwa "Forda" w Warszawie i uzyskał odpowiedź, że przedmiotowy samochód został wyprodukowany jako samochód ciężarowy, ale również w tej samej kwestii zwrócił się do tego samego przedstawicielstwa "Forda" organ celny pismem z dnia 24.03.2004 r. (k. 21 akt adm.) i pismem z dnia 31.03.2004 r. (k. 20 akt adm.) uzyskał identyczną odpowiedź tyle, że podpisaną przez Roberta Dzierżanowskiego, specjalistę ds. Homologacji. Ten niewygodny dowód organ celny pominął milczeniem w uzasadnieniu decyzji, a Sąd I instancji też do tej kwestii nie ustosunkował się, przyjmując dowolnie, że organy celne podjęły wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ administracji celnej do tej kwestii odniósł się dopiero w odpowiedzi na skargę kasacyjną "z ostrożności procesowej" podnosząc, że zaświadczenie wystawione w dniu 27 stycznia 2005 r. na wniosek strony przez Artura Milczarczyka z "Ford Polska" Spółka z o.o. w Warszawie budzi wątpliwości ponieważ nie jest to zaświadczenie producenta pojazdu, jako że wystawiająca Spółka nie była producentem pojazdu, a z dokumentu tego nie wynika, aby A.Milczarczyk był upoważniony do wystawiania takich zaświadczeń. Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej nie zauważył jednak, że organy celne same wybrały jako adresata swego pytania Spółkę z o.o. w Warszawie "Ford Polska" i otrzymały odpowiedź dnia 31.03.2004 r., ale nie dokonano oceny tego dowodu, ani nie wskazano dlaczego organ mając obecnie zgłoszone wątpliwości, nie wystąpił bezpośrednio do producenta w celu ich wyjaśnienia.

Powyższe uchybienie przepisom postępowania przez Sąd I instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do ustalenia, że przedmiotowy pojazd nie jest samochodem ciężarowym z pozycji 8704, tylko samochodem osobowo-bagażowym z pozycji 8703 Taryfy celnej.

Dopiero dokonanie pełnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i ewentualnie jego uzupełnienie pozwoli na dokonanie prawidłowej klasyfikacji towaru.

Zgłoszony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa materialnego, polegający na pominięciu art. 2 pkt 42 i art. 63 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - jest chybiony. Sąd I instancji trafnie przyjął, że prawem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy są przepisy Kodeksu celnego z dnia 9 stycznia 1997 r. i wydane na jego podstawie rozporządzenie wykonawcze. Sąd I instancji wskazał na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 219, poz. 2153) i na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74, poz. 830 ze zm.), i trafnie przyjął, że nie mają zastosowania odmienne definicje określonych towarów zawarte w innych przepisach.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji ustalając stan faktyczny sprawy, odniesie się do następujących kwestii:

- Dyrektor Izby Celnej w petitum decyzji z dnia 9 lipca 2004 r. Nr 300000-EK-6410-2/04/AL wskazał, że przedmiotem sprawy jest nieprawidłowe zgłoszenie celne nr 0GL/130700/00/002842 z dnia 15.03.2004 r. (k. 83 akt adm.), a w uzasadnieniu decyzji (k. 83 odwrót akt adm.) podał, że zgłoszenie celne dot. SAD E 13/100700/00/001336. Podobnie przedmiotem decyzji Naczelnika UC w Białej Podlaskiej z dnia 15 kwietna 2004 r. było zgłoszenie celne nr OGL/130700/00/002842, które w pkt 4 decyzji objęto procedurą dopuszczenia do obrotu, a w uzasadnieniu określono jako SAD Nr E 13/130700/00/002842. Rzecz w tym, że dokumentu SAD 13/100700/00/001336 w aktach administracyjnych brak, podobnie zresztą jak E 13/130700/00/002842. Na k. 30 akt administracyjnych znajduje się nieczytelna kserokopia opatrzona różnymi datami i numerami. Oryginalny dokument SAD z dnia 15.03.2004 r. Nr OGL 130700/00/002842 znajduje się na k.55 akt adm., nie ma natomiast dokumentu SAD E 13/130700/00/002842. Należy wyjaśnić, który dokument był podstawą zgłoszenia.

- Sąd I instancji odnosząc się do wyjaśnień do Taryfy celnej, dotyczących pozycji 8703 i 8704 (str. 11 uzasadnienia wyroku), wskazał, że określenie "samochody osobowo-bagażowe" ujęte w pozycji 8703 oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób jak i towarów. Podał też, że w wyjaśnieniach do poz. 8704 (pojazdy mechaniczne do przewozu towarów) w żadnym wypadku nie przewiduje się możliwości przewożenia osób samochodami ciężarowymi. Sąd I instancji podzielił w ten sposób pogląd organów administracji celnej, ale nie dostrzegł, że zmiana rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. dokonana rozporządzeniem z dnia 3 kwietnia 2003 r. (Dz.U. Nr 70, poz. 645) nadała nowe brzmienie załącznikowi w części dot. tomu V, które obejmują m.in. poz. 8703 i poz. 8704. W uzasadnieniu decyzji z dnia 15 kwietnia 2004 r. Naczelnik UC w Białej Podlaskiej powołał się na str. 1980 Tomu IV Wyjaśnień do Taryfy celnej (stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. – Dz.U. Nr 74, poz. 830), że w rozumieniu pozycji 8703 określenie "samochody osobowo-bagażowe" oznacza samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób jak i towarów (k. 53 odwrót akt adm.). Natomiast organ II instancji administracji celnej, powołując się na to samo rozporządzenie, dodał, że samochody osobowo-bagażowe, oznacza się inaczej nazwą "kombi" (k. 82 odwrót akt adm.).

Zauważyć należy, że ww. Wyjaśnienia nie używają pojęcia "kombi" przy pozycji 8703 (vide str. 1979 i 1989). Pojęcie to pojawia się natomiast w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej tom V stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 2003 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 70, poz. 645), ale pojawia się w kontekście pozycji 8704 21 i 8704 31 (czyli pozycji określającej w 1999 r. jako pojazdy mechaniczne do przewozu towarów), przy czym podaje się, że samochody do transportu towarowego, zbudowane na bazie nadwozia samochodu osobowego lub kombi mogą występować w dwóch wersjach (vide str. 2262 tomu V załącznika do rozporządzenia). Organowi II instancji administracji celnej znane są powyższe Wyjaśnienia, ponieważ powołując się na str. 2340, tomu V, wskazuje, że samochód identyczny jak przedmiotowy pojazd, klasyfikuje się do kodu 8703 32, jako samochód typu furgon (k. 81 odwrót akt adm.).

Rzeczą Sądu I instancji będzie ustalenie, jaki faktyczny samochód jest przedmiotem postępowania, przy uwzględnieniu obowiązującej w dacie zgłoszenia celnego Taryfy celnej oraz mając na uwadze wyjaśnienie do pozycji 8702, 8703 i 8704 zawarte w wyżej powołanym tomie V (str. 2337, 2339, 2340 i 2341) i do decyzji klasyfikacyjnej Komitetu Systemu Zharmonizowanego z 21 Sesji, z marca 1998 r., Nr 30, str. 2446, dotyczącej poz. 8704.

- Sąd I odniesie się też do opinii klasyfikacyjnej Ministra Finansów (tom V, część IV, pkt 3, dotyczącej działu 87, str. 2424), która dot. samochodów do transportu towarowego, zbudowanych na bazie nadwozia samochodu osobowego lub kombi, co dot. też pojazdów z fabryczną przebudową ich tylnej części. Sąd I instancji oceni też w tym kontekście ocenę techniczną pojazdu z dnia 27.01.2004 r. (k. 39 akt adm.) w celu wyjaśnienia, czy otwory na pasy są otworami służącymi do pasów bezpieczeństwa (por. notatkę mł. kontrolera celnego bez daty na odwrocie JDA SAD z dnia 15 marca 2004 r. (k. 55 odwrót akt adm.), czy też do pasów służących zabezpieczeniu towarów ( por. decyzja kwalifikacyjna HSC, nr 29, str 2446, w cyt. tomie V Wyjaśnień).

- Następnie Sąd I instancji odniesie się też do treści notatki kontrolera celnego (k. 55 odwrót akt adm.) w części stwierdzającej, że są "otwory w podłodze przeznaczone do siedzenia (nie podano jednak ile jest tych otworów) oraz odniesie się do dokumentacji fotograficznej na k. 10-17 akt adm. (bez żadnego opisu), w kontekście uzasadnienia decyzji Naczelnika UC w Białej Podlaskiej z dnia 15.04.2004 r., iż z dokumentacji fotograficznej wynika, że, "w podłodze, w części ładunkowej znajdują się nie zaspawane kotwiczenia zaślepione śrubami (k. 52 akt adm.). Argumentację tę powtórzył Dyrektor Izby Celnej (k. 82 odwrót akt adm.), przyjął to również Sąd na k. 9 uzasadnienia wyroku. Jednakże okoliczności te nie wynikają z przywołanych dowodów. W szczególności ze złej jakości fotografii (k. 14, 13, 12 akt adm.) nie tylko nie wynika, które otwory dotyczą podłogi, a które ścian bocznych, które przedniej, a które tylnej części wnętrza pojazdu, nie wiadomo też ile było poszczególnych otworów, ani do czego mogą one służyć, w szczególności nie wynika, kto i na jakiej podstawie przyjął, że "w podłodze znajdują się nie zaspawane kotwiczenia zaślepione śrubami". Znajdująca się w aktach sprawy notatka st. kontrolera celnego z dnia 22.01.2004 r. (k. 36 akt adm.) ani ocena techniczna nr 038/04 z dnia 27.01.2004 r. nie odnoszą się do tej kwestii.

Sąd I instancji odnosząc się do tej kwestii rozważy też, czy sformułowania te nie zostały podane na użytek Opinii klasyfikacyjnej Ministra Finansów, zawartej w części IV, tom V Wyjaśnień stanowiących załącznik do cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 2003 r. (k. 2424), do działu 87 dot. samochodów do transportu towarowego zbudowanych na bazie nadwozia samochodu osobowego lub kombi. Opinia ta stanowi, że aby uznać, że miejsca siedzące są niedostępne dla użytkownika "jego kotwiczenia powinny być przez producenta pojazdu zaspawane lub osłonięte pokrywami niemożliwymi do usunięcia za pomocą normalnie dostępnych narzędzi".

Okoliczności te mają też istotne znaczenie wobec przywołanych wyżej twierdzeń Dyrektora Izby Celnej - m.in. w decyzji z dnia 9 lipca 2004 r., że samochód zbudowany identycznie do przedmiotowego pojazdu, określony jako pojazd samochodowy typu furgon, klasyfikuje się do kodu PCN 8703 32, zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w tomie V na str. 2340 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 2003 r. (k.81 odwrót akt adm.). Dyrektor Izby Celnej nie wyjaśnił na czym ma polegać owa "identyczność", a Sąd I instancji nie dostrzegł braku tych wyjaśnień, gdyż powołał się na rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej z 1999 r., cytując, że określenie "samochody osobowo-bagażowe" ujęte w pozycji 8703 oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób, których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów (k. 11 uzasadnienia wyroku), które to określenie nie występuje w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 2003 r.

Wątpliwości co do opisanej wyżej "identyczności" przedmiotowego pojazdu samochodowego z furgonem opisanym na str. 2340 tomu V Wyjaśnień do Taryfy celnej z 2003 r. polegają też na tym, że na stronie tej umieszczone są pkt 1 i 2 dot. pojazdu samochodowego typu furgon, w ramach kodu 8703 32, a organ administracji celnej nie wskazał, o którego typu furgon chodzi i jakie cechy pozwalają na przyjęcie owej identyczności (k. 81. odwrót akt adm.) Dopiero wyjaśnienie powyższych kwestii pozwoli na niewadliwe ustalenie stanu faktycznego, a to pozwoli na prawidłowe wskazanie właściwej pozycji Taryfy celnej dla przedmiotowego pojazdu samochodowego.

Mając na uwadze wyżej podniesione okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.