Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 340/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 1957 nr 39 poz 174
law: Ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.
article: art. 37
journal: Dz.U. 1975 nr 16 poz 91
law: Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.
article: art. 5, 6, 7, 71, 75, 77,   art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...] listopada 1976 r. nr [...], wydaną w oparciu o przepisy art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych, przejął na własność Państwa opuszczoną nieruchomość rolną położoną w J., parc. [...] o powierzchni [...] ha zapisaną w KW Nr [...] na rzecz A. P.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ww. nieruchomość jest niezagospodarowana i od trzech lat pozostaje w odłogu.

H. M. z wnioskiem z dnia 20 maja 2009 r. wniosła do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] listopada 1976 r. nr [...]. Wniosek ten postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak [...], przekazany został Wojewodzie [...] do rozpatrzenia zgodnie z właściwością.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia

[...] listopada 1976 r. W uzasadnieniu wskazał, że kontrolowana decyzja wydana została przez własciwy organ. Prezydent Miasta J. miał uprawnienia do orzekania w sprawach przejmowania opuszczonych gospodarstw rolnych. Zgodnie

z art. 2 ustawy z 13 lipca 1957 r. decyzję o przejęciu opuszczonego gospodarstwa wydawało prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat, dzielnicowej

w mieście wyłączonym z województwa) rady narodowej. W świetle natomiast art. 37 ustawy z 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz

o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r., nr 16, poz. 91) zadania

i uprawnienia oraz sprawy indywidualne z zakresu administracji państwowej, należące w myśl dotychczasowych przepisów do powiatowych rad narodowych i powiatowych organów administracji państwowej, przejęły organy stopnia podstawowego, którymi byli naczelnicy gmin, naczelnicy miast i gmin oraz prezydenci miast. Należy zatem stwierdzić, że Prezydent Miasta J. miał uprawnienia do orzekania

w sprawach przejęć gospodarstw opuszczonych. Organ wskazał też, że materiał dowodowy dotyczący przejęcia przedmiotowego gospodarstwa, zachowany przez okres 37 lat od wydania decyzji, to (nadesłany przez Urząd Miasta J.) wypis

z rejestru gruntów wg stanu z [...] listopada 1976 r. oraz zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego w R. z 21 października 1976r. sygn. akt [...],

z którego wynika, że A. P. była właścicielką przedmiotowej nieruchomości oznaczonej parc. nr [...] o powierzchni [...] ha. Z ww. wypisu z rejestru gruntów sporządzonego przez Urząd Miejski w J. wynika,

że przedmiotowa nieruchomość o łącznej powierzchni [...] ha stanowiła grunty orne klasy IV b o powierzchni [...] ha oraz klasy V o powierzchni [...] ha. Organ stwierdził, że stanowiła ona nieruchomość nadającą się do produkcji rolnej. Ponieważ nie była ona użytkowana, co stwierdzono w decyzji i czego nie kwestionuje skarżąca, mogła zatem być przejęta na rzecz Skarbu Państwa. Organ stwierdził, że nieruchomosć stanowiła gospodarstwo rolne.

H. M. w odwołaniu podniosła, iż przewidziany w przepisach tryb wywłaszczania był dopuszczalny tylko do opuszczonych gospodarstw rolnych, a nie do wszystkich nieruchomości wykazujących cechy opuszczenia. Ponadto za gospodarstwo rolne można było uznać tylko taką nieruchomość rolną, która stanowiła lub mogła stanowić zorganizowaną całość gospodarczą wraz z budynkami, inwentarzem żywym

i martwym, zapasami oraz prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Tymczasem kwestionowana nieruchomość rolna należąca do A.P. nie posiadała wymienionych cech, a zatem nie stanowiła gospodarstwa rolnego.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji.

W uzasadnieniu podał, że zasadnicze znaczenie w sprawie ma ustalenie,

czy nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, stanowiąca własność A. P. stanowiła gospodarstwo rolne i podlegała działaniu przepisów art. 2 ustawy z dnia

13 lipca 1957r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu

i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39 poz. 174) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r.

w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39 poz. 198). Zgodnie

z przytoczonymi wyżej przepisami gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym

od obciążeń, przy czym za gospodarstwo rolne opuszczone uważano gospodarstwo,

na którym nie zamieszkiwał właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie było w całości lub większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela albo dzierżawcę (§ 1 ust. 1 rozporządzenia). Organ podał, że niesporne jest, iż nieruchomość rolna nie posiadała zabudowań, a ponadto od trzech lat przed przejęciem ani właścicielka gospodarstwa, ani też jej rodzina nie prowadzili na nim żadnych prac agrotechnicznych ani pielęgnacyjnych. Materiał dowodowy nie potwierdza, aby skarżąca albo jej brat, wykazywali z własnej inicjatywy zainteresowanie opuszczoną nieruchomością przed jej przejęciem.

'

Dla ustalenia definicji gospodarstwa rolnego, a tym samym stwierdzenia wystąpienia przesłanki dopuszczalności przejęcia nieruchomości w tym trybie konieczne było skorzystanie z definicji zawartych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1968 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 45, poz. 304). Za gospodarstwo rolne uważano wszystkie należące do tej samej osoby (osób) nieruchomości rolne, jeżeli stanowiły lub mogły stanowić zorganizowaną całość gospodarczą wraz z budynkami, urządzeniami, inwentarzem żywym i martwym, zapasami oraz prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 2 tego rozporządzenia do gospodarstwa rolnego zaliczano również lasy i grunty leśne oraz nieużytki należące do właściciela nieruchomości określonego w ust. 1, jeżeli stanowiły lub mogły stanowić z tymi nieruchomościami zorganizowaną całość gospodarczą. Za nieruchomość rolną uznawana była nieruchomość o obszarze powyżej 0,2 ha. Organ wskazał, że do uznania, że mamy do czynienia z gospodarstwem rolnym niezbędne było istnienie nieruchomości rolnych. Nie było wymagane aby w skład takiej nieruchomości wchodziły zabudowania, urządzenia, inwentarz żywy i martwy. Składniki te mogły, ale nie musiały istnieć, aby daną nieruchomość rolną o obszarze powyżej 0,2 ha zakwalifikować jako gospodarstwo rolne.

Organ stwierdził, że w sprawie jest niesporne, że od trzech lat przed przejęciem ani właścicielka gospodarstwa, ani jej mąż i dzieci nie wykazywali żadnego zainteresowania opuszczoną nieruchomością położoną w J. Tym samym, skoro spełnione zostały przesłanki z § 1 ww. rozporządzenia, wskazujące na opuszczenie gospodarstwa, istniały podstawy do jego przejęcia na rzecz Państwa.

Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi H. M., reprezentowanej przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według spisu przedstawionego na rozprawie,

a w razie jego nieprzedłożenia, według norm przepisanych, zarzuciła:

1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta J., mimo iż została ona wydana bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa , tj :

a) art. 2 ust 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną

i osadnictwem rolnym, w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 listopada 1971 r. (Dz.U.1957.39.174 ze zmianami) na skutek niezastosowania, a w konsekwencji wadliwego przyjęcia, że przedmiotem przejęcia na własność Państwa były nieruchomości rolne, a nie jak wynika to z treści tego przepisu wyłącznie opuszczone gospodarstwa rolne;

b) § 1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39 poz. 198) - w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 1974 r. w zw. z § 2 ust 1 i ust. 2 oraz § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1964r. nr 45 poz. 304 ze zm.)

w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 1970 r. - na skutek wadliwego przyjęcia, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła gospodarstwo rolne

w rozumieniu tych przepisów, chociaż była niezabudowana i nie posiadała żadnych urządzeń do produkcji rolnej, ani też nie znajdował się na niej żaden inwentarz żywy lub martwy;

c) art. 2 ust 3 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną

i osadnictwem rolnym, na skutek przyjęcia, iż przepis ten mógł stanowić podstawę prawną przejęcia na własność Państwa opuszczonego gospodarstwa rolnego, podczas gdy stanowił on wyłącznie normę kompetencyjną upoważniającą Radę Ministrów m.in. do wydania rozporządzenia, którego przedmiotem miało być ustalenie m.in. warunków, w jakich gospodarstwa rolne (działki) uważane są za opuszczone przez właściciela i tryb ujawniania w księgach wieczystych przejęcia tych nieruchomości na własność Państwa, jeżeli nabyte ono zostało przez dotychczasowego właściciela na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej lub o osadnictwie - zatem przepis ten nie mógł stanowić podstawy prawnej ww. decyzji Prezydenta Miasta J., a w konsekwencji decyzja wydana została bez podstawy prawnej, zważywszy że nie wskazywała także żadnej innej podstawy zawartego w niej rozstrzygnięcia;

d) art. 5, art. 6 oraz art. 71 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 1975 r.) w zw. z § 1 ust 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r.

w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 39 poz. 198 w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 1974 r.) - poprzez przyjęcie - bez wskazania jakichkolwiek dowodów - iż nieruchomość nie jest zagospodarowana przez dotychczasowego właściciela i od trzech lat pozostaje odłogiem,

naruszenie art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niedokonanie przez organ II instancji w postępowaniu odwoławczym pełnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych oraz obiektywnej analizy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, iż z treści decyzji wynika,

że kwestionowana nieruchomość rolna nie posiadała zabudowań. Zdaniem strony, już ta bezsporna okoliczność przesądza o braku podstawy do zakwalifikowania przedmiotowej nieruchomości jako gospodarstwa rolnego, a w konsekwencji uniemożliwiała zastosowanie w stosunku do niej przepisów art. ust 1 oraz 2 ustawy

z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 195 r. o uwłaszczeniu

i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym

i przejęcia jej na własność Państwa (w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 listopada 1971 r.). W konsekwencji brak jest również podstaw aby uznać sporną nieruchomość za opuszczone gospodarstwo rolne, w rozumieniu § 1 ust 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolny.

Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie zawarte w treści zaskarżonej decyzji jest następstwem nieprawidłowej interpretacji powołanych wyżej przepisów, jak również wynika z pobieżnej analizy treści decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta J. Z przedmiotowej decyzji (z jej sentencji, jak i uzasadnienia) wynika, bowiem,

iż przedmiotem przejęcia na własność Państwa nie było gospodarstwo rolne, lecz nieruchomości rolna. Decyzja ta nie posługuje się pojęciem gospodarstwa rolnego lecz nieruchomości rolnej, która nie mogła zostać przejęta na rzecz Państwa na podstawie powołanych przepisów.

Pełnomocnik podniósł, że Minister Rolnictwa w swojej decyzji, wbrew treści decyzji Prezydenta Miasta J., wskazał iż jej podstawę prawną stanowił

w ogólności art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną osadnictwem rolnym, podczas gdy z decyzji wynika jednoznacznie, iż jej podstawą prawną był wyłącznie ust 3 art. 2 ww. ustawy, a zatem poczynione przez organ ustalenia faktyczne w zakresie ustalenia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji jest całkowicie dowolne.

Uzasadniony w ocenie strony jest również zarzut dotyczący wadliwego ustalenia, że nieruchomość nie była zagospodarowania przez dotychczasowego właściciela

i od trzech lat pozostaje odłogiem. W sprawie nie istnieje żaden dowód, jaki upoważniałby Prezydenta Miasta J. do dokonania takiego ustalnia na etapie wydawania decyzji, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Za taki dowód nie może być uznane pismo A. P. z dnia 18 marca 1977 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasowe ustalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak również decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. W sprawie tej nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, jak również przepisy prawa procesowego, w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. Z tego względu może mieć miejsce jedynie

w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną

z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego

w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organu jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dniu jej wydania.

Zgodnie z art. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że w przypadku rażącego naruszenia prawa nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny

i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1987 r. sygn. akt II SA 2145/86 [w:] Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego pod red. R.Hausera, Warszawa 1995, str. 337).

W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak i decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Prawidłowo organy stwierdziły,

iż w sprawie tej nie wystąpiły kwalifikowane wady określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. uzasadniające wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Poddana ocenie organu w postępowaniu nieważnościowym decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...] listopada 1976 r. o przejęciu na rzecz Państwa nieruchomości rolnej położonej w J. o powierzchni [...] ha wydana została na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r.

o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39 poz. 198).

Zarzut, że kwestionowana decyzja wydana została bez podstawy prawnej nie jest uprawniony. Samo przywołanie w decyzji z dnia [...] listopada 1976 r. przepisu art. 2 ust. 3, a nie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu (...) nie stanowi o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela, że niepowołanie w decyzji przepisu stanowiącego podstawę jej wydania, w sytuacji, gdy taka podstawa prawna

w obowiązującym porządku prawnym istnieje, nie stanowi o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej, a tym samym nie może być kwalifikowane jako przesłanka stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (v. wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 października 2003 r. sygn.. akt IV SA 610/02, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie decyzji bez podstawy prawnej może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy decyzja zapadła poza sferą regulacji prawnej, gdy nie ma

w ogóle przepisu prawa, który umocowuje organ administracji publicznej do załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie brak było przepisu uprawniającego organ do działania.

Odnosząc się do kwestii niezabudowania nieruchomości rolnej, która została przejęta, wskazania wymaga, że dla uznania określonej nieruchomości rolnej za gospodarstwo rolne nie było konieczne, aby znajdowały się na nim zabudowania. Organ dokonał prawidłowych ustaleń w tym zakresie. Za niezasadne Sąd uznał tym samym zarzuty skargi.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78), jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r., oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostało za niezbędne. Zgodnie zaś z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198 ze zm.), za gospodarstwo rolne opuszczone uważa się gospodarstwo, na którym nie zamieszkuje właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie jest w całości lub większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę.

W sprawie tej nie jest kwestionowane, że w gospodarstwie rolnym nie zamieszkiwał właściciel, jego małżonek, dzieci lub rodzice. W sprawie ustalono bowiem, że przejęta nieruchomość rolna była niezabudowana.

Za gospodarstwo rolne na gruncie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 45, poz. 304), uważano wszelkie należące do tej samej osoby (osób) nieruchomości rolne, jeżeli stanowiły lub mogły stanowić zorganizowaną całość gospodarczą wraz

z budynkami, urządzeniami, inwentarzem żywym i martwym, zapasami oraz prawami

i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

W świetle powołanej definicji, okoliczność, czy nieruchomość rolna była zabudowana, czy niezabudowana, jak również to, czy znajdowały się na niej maszyny rolnicze, pozostaje bez wpływu na ustalenie, że nieruchomość rolna stanowiła gospodarstwo rolne. Podnoszona przez stronę okoliczność, że na nieruchomości rolnej nie były posadowione budynki nie stanowi o naruszeniu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych.

Ustalenie organów, że decyzją Prezydenta Miasta J. przejęte zostało gospodarstwo rolne w rozumieniu powołanych przepisów (składające

się z gruntów ornych klasy IVb oraz klasy V, na podstawie wypisu z rejestru gruntów wg stanu na dzień [...] listopada 1976 r.) Sąd uznał za prawidłowe. Okoliczność, że w decyzji z dnia [...] listopada 1976 r. wskazano, że przejmowana jest nieruchomość rolna a nie gospodarstwo rolne, nie czyni kwestionowanej decyzji wydaną z naruszeniem prawa, tym bardziej nie można mówić w tym przypadku o rażącym naruszeniu prawa. Z akt sprawy wynika, że A. P. w piśmie z dnia 18 marca 1977 r. skierowanym do Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego wskazywała, że ziemia, jaką posiada ([...] ha) była dotychczas niezagospodarowana, z powodu jej złego stanu zdrowia. Z pisma tego wynikało też, że chciała tę ziemię sprzedać Państwu. Podniesienie przez samą dawną właścicielkę tych okoliczności, choć w dacie późniejszej niż data wydania decyzji o przejęciu, jedynie potwierdza okoliczności wskazane w decyzji z dnia [...] listopada

1976 r.

Zasadnie organy stwierdziły, że brak było podstaw do kwestionowania przyjętego w kontrolowanej decyzji ustalenia, iż w gospodarstwie tym nie zamieszkiwał właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a nadto gospodarstwo to nie było uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym.

Z treści samej decyzji z dnia [...] listopada 1976 r. wynika, że nieruchomość była niezagospodarowana i leżała odłogiem. Biorąc pod uwagę istniejący materiał dowodowy, brak jest podstaw, aby kwestionować ustalenie organu w tym zakresie. Strona w toku postępowania nadzorczego w żaden sposób nie podważyła ustalenia zawartego w decyzji z dnia [...] listopada 1976 r., nie wykazała, że nie było ono zgodne ze stanem faktycznym. Niedysponowanie zaś przez organ – po 37 latach od dnia wydania decyzji – materiałem dowodowym, który stanowił podstawę jej wydania nie stanowi podstawy do przyjęcia, że decyzja z dnia [...] listopada 1976 r. wydana została

z naruszeniem prawa, tym bardziej nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa. Nieuzasadnione są w świetle powyższego zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

w zw. z art. 5, art. 6, art. 71 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] listopada 1976 r.

Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty naruszenia przez Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi przepisu art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Z decyzji i akt postępowania nieważnościowego wynika, że organ podjął niezbędne działania w celu zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Odmienna ocena skarżącej od oceny dokonanej przez organ w zakresie zaistnienia przesłanek nieważności decyzji nie stanowi

o naruszeniu art. 7, czy art. 77 § 1 k.p.a. Niezrozumiały jest natomiast zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne

z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Skarżąca nie wskazała, w jaki sposób przepis ten miałby być przez organ naruszony. Skarżąca zarzuciła wprawdzie w skardze, iż organ nie wskazał dowodów pozwalających przyjąć, że nieruchomość rolna nie była zagospodarowana, jednakże powyższe nie stanowi o naruszeniu art. 75 § 1 k.p.a. Ustalenia organu dokonane zostały na podstawie materiału dowodowego, który zachował się do czasu wystąpienia przez stronę z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, a dokonanej w tym zakresie ocenie nie można zarzucić dowolności.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w wyroku.