Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2797/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1, 196 ust. 1, 169 ust. 7,  art. 4  ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski (sprawozdawca), Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia trzeciego stopnia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna ds. studiów III stopnia (doktoranckich) Wydziału [...] na podstawie art. 196 ust. 1, w zw. z art. 169 ust. 7 i 8, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), w związku z § 20 Regulaminu Studiów Doktoranckich na Uniwersytecie [...], stanowiącym załącznik do Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2006 r. postanowiła o nie przyjęciu B. K. na stacjonarne studia trzeciego stopnia na Wydziale [...]Uniwersytetu [...]. W uzasadnieniu wydanej decyzji podano, iż w przeprowadzonym postępowaniu kwalifikacyjnym wymieniona uzyskała 23,88 pkt. na które składają się: 7,88 pkt. za średnią ze studiów pierwszego i drugiego stopnia albo jednolitych magisterskich, 3 pkt. za znajomość języków obcych, 2 pkt. za wykształcenie i aktywność naukową, 11 pkt. za wyniki rozmowy kwalifikacyjnej. W związku z tym z liczbą punktów 23,88 zajęła 77 miejsce na liście rankingowej. Na stacjonarnych studiach trzeciego stopnia Wydziału [...] limit miejsc wynosi 40.

B. K., złożyła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając rażące naruszenie warunków i trybu rekrutacji na Studia Doktoranckie, ustalonych przez Senat uczelni, zgodnie z art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Decyzji zarzuciła także niewłaściwe zastosowanie przewidzianych w Operacjonalizacji zasad przydzielania punktów z poszczególnych kategorii oceniania w odniesieniu do wykształcenia i aktywności naukowej, jak również znajomości języków obcych. W związku z powyższym wymieniona wniosła o przyjęcie na studia doktoranckie.

W uzasadnieniu odwołania zakwestionowano ilość 2 punktów przyznanych za "wykształcenie i aktywność naukową". W ocenie odwołujacej studia zagraniczne i wymienione przez nią inne formy aktywności naukowej zostały przez organ całkowicie pominięte. B. K. wymieniła, iż:

- opublikowała artykuł naukowy pt. "[...]" w portalu internetowym www.stosunkimiedzvnarodowe.pl,

- w trakcie praktyk na Wydziale Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Berlinie współpracowała przy analizach do biuletynu Ambasady,

- uczestniczyła w trakcie praktyk w Singapurze w konferencjach naukowych: MARUHA - na temat praw człowieka w rejonie Azji Południowo-Wschodniej i organizowanej przez National University of Singapore konferencji poświęconej stosunkom państw Azji Południowo-Wschodniej z Birmą/Myanmarem.

- w trakcie praktyk w Singapurze pisała notatki prasowe, wysoko ocenione przez Departament Azji i Pacyfiku Ministerstwa Spraw Zagranicznych,

- odbyła kurs naukowy organizowany wspólnie przez London School of Economics and Political Science oraz Uniwersytet Pekiński.

- odbyła pobyt naukowy na London School of Economics and Political Science ("LSE"), potwierdzając swoją wiedzę zaliczonymi egzaminami przeprowadzanymi w całości w języku angielskim, a wyniki wahały się między B a A+ (polska średnia to około 4,5).

Także za znajomość języków obcych Komisja Rekrutacyjna przyznała jedynie 3 punkty, co odwołująca uważa za ocenę krzywdzącą i stanowczo zaniżoną. Wymieniona podkreśliła, iż przedłoża świadectwo z egzaminu z języka angielskiego TOEFL (Test of English as a Foreign Language), z wynikiem 110 punktów na 120 możliwych. Stąd też nie rozumie jakimi kryteriami kierowała się Komisja, nie przyznając najwyższej noty 5 punktów za znajomość języka angielskiego.

B. K. nadmieniła ponadto, iż w okresie od października 2007 roku do lipca 2008 r. odbyła jednoroczne studia na Albrecht Ludwig Univertsitaet we Freiburgu, w Niemczech. Wszystkie egzaminy odbywały się w języku niemieckim, a uzyskane z nich noty, dały średnią 4,5. Zatem zdaniem wymienionej trudno przyjąć tezę, że tolerowano by i wystawiano dobre oceny z egzaminów w języku niemieckim, komuś, kto nie zna tego języka w dostatecznym stopniu. Z tych powodów odwołująca uznała ocenę organu I instancji, za rażąco krzywdzącą i całkowicie bezpodstawną, bowiem nie znajduje odpowiedzi na pytanie, dlaczego nie przyznano jej maksymalnej ilości punktów. Zdaniem odwołującej Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna, pominęła także znajomość na poziomie średnio-zaawansowanym języka japońskiego - poświadczone oświadczeniem wydanym przez Fundację Krzewienia Kultury Japońskiej "Sakura".

B. K. zarzuciła wydanej decyzji brak jakichkolwiek wyjaśnień dotyczących zastosowanych kryteriów i uzasadnienia ilości przyznanych punktów.

Decyzją z dnia [...]września 2011 r. nr [...]Rektor Uniwersytetu [...] na podstawie art. 169 ust. 7-8, art. 196, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z § 20 ust.2 Regulaminu Studiów Doktoranckich na Uniwersytecie [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Zdaniem organu II instancji, podnoszone w odwołaniu różne formy aktywności B. K., (praktyki, studia itp.) nie dotyczą aktywności naukowej określonej w kryteriach oceny kandydatów obowiązujących na Wydziale [...]w roku akademickim 2011/2012. Do takiej aktywności organ zalicza jedynie publikacje książkowe, artykuły naukowe, udokumentowaną współorganizację konferencji naukowej, inne udokumentowane formy aktywności naukowej. Natomiast opublikowany na portalu internetowym www.stosunkimiedzynarodowe.pl artykuł, nie jest zdaniem organu tekstem naukowym. W kwestii punktów otrzymanych za znajomość języków obcych, organ wyjaśnił, iż przedłożone zaświadczenia językowe, nie są certyfikatami językowymi, za które zgodnie z zasadami rekrutacji były przyznawane punkty.

Na powyższą decyzję Rektora Uniwersytetu [...], B. K., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylenie decyzji Wydziałewej Komisji Rekrutacyjnej w trybie art. 135 ppsa, oraz przyjęcie na Studia Doktoranckie.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie art. 8, art. 9 i art. 11 kpa przez niewyjaśnienie podstaw utrzymania w mocy decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej,

2. błędne zastosowanie i niewłaściwą interpretację kryteriów oceny kandydatów i zasad rekrutacji poprzez uznanie, iż przedstawiona dokumentacja nie wykazuje aktywności naukowej,

3. błędne zastosowanie i niewłaściwą interpretację kryteriów oceny kandydatów i zasad rekrutacji przez przyjęcie, iż znajomość języków obcych musi być wykazana certyfikatami językowymi.

B. K. wskazała, na brak w decyzji argumentacji wyjaśniającej, iż przedstawione kwalifikacje, nie stanowią wystarczającej podstawy do przyjęcia na Studia Doktoranckie. Niewłaściwie jej zdaniem, ograniczono się do twierdzenia, iż wykazane umiejętności i aktywność nie spełniają kryteriów oceny kandydatów i zasad rekrutacji obowiązujących w roku 2011/2012. Skarżąca dostrzegła w uzasadnieniu decyzji Rektora, brak konkretnych przepisów, którymi kierował się wydając decyzję, a także brak konkretnych postanowień kryteriów oceny kandydatów i zasad rekrutacji, które wskazywałyby, że posiadane kwalifikacje są niewystarczające. Ponadto nie wyjaśniono, które z powołanych aktów prawnych mają zastosowanie i stanowią podstawę decyzji.

W konsekwencji zdaniem skarżącej, przedmiotowa decyzji naruszyła zasady prawne takie jak:

- obowiązek pogłębiania zaufania obywatela do władz - w tym władz uczelnianych,

- obowiązek informowania stron o okolicznościach, które mogą mieć wpływ na prawa i obowiązki stron oraz

- obowiązek wyjaśniania stronom zasadność przesłanek, na których oparta została decyzja.

Zdaniem skarżącej obowiązujące kryteria oceny kandydatów i zasady rekrutacji nie odwołują się do publikacji w "pismach naukowych", na co powołuje się przedmiotowa decyzja. Nie wiadome są zatem, podstawy prawne, argumentacji Rektora dotyczące przedstawianych przez skarżącą publikacji. Skarżąca nadmieniła również, iż nawet jeżeli wskazana przez nią aktywność nie obejmuje kategorii artykułów naukowych, to niewątpliwie mieści się w odrębnym pojęciu inna aktywność naukowa, podlegającym także punktacji. Jednak ta kategoria aktywności kandydata, została przez organy zupełnie pominięta.

Odnosząc się do punktów przyznanych za znajomość języków obcych, B. K. zauważyła, iż na stronach internetowych oraz innych dostępnych materiałach dotyczących aplikacji na studia, brak jest wskazania, iż udokumentowanie znajomości języków obcych musi przyjąć formę certyfikatów językowych.

Niezrozumiałe jest dla skarżącej, zawarte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie, iż zaświadczenia językowe nie są certyfikatami językowymi, za które zgodnie z zasadami rekrutacji, były przyznawane punkty. W powyższych zasadach rekrutacji, istnieje odniesienie do "udokumentowanej znajomości języków" nie zaś do np. "znajomości języków udokumentowanej certyfikatami językowymi".

Skarżąca podała, iż zarówno Rektor Uniwersytetu [...]jak i Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna kierują się przy wydawaniu decyzji zasadami i przesłankami, które bądź nie zostały nigdy przekazane do wiadomości, bądź nie znajdują żadnego oparcia w obowiązujących aktach prawnych regulujących przyjęcie na Studia Doktoranckie.

Rektor Uniwersytetu [...], wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Istotą sądowej kontroli administracji publicznej jest ocena legalności zaskarżonego do sądu aktu według stanu faktycznego i prawnego sprawy z dnia podjęcia tego aktu.

W odniesieniu do rekrutacji na studia trzeciego stopnia w uczelniach wyższych, kontrolę sądowoadministracyjną przewiduje przepis art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowiący, że do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8, podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Przepis art. 196 ust. 1 ustawy, stanowi, że do studiowania na studiach doktoranckich dopuszczona może być osoba, która posiada tytuł magistra lub równorzędny oraz spełnia warunki rekrutacji ustalone przez uczelnię oraz, że przepisy art. 169 ust. 2 i 7 – 10 oraz art. 170 stosuje się odpowiednio. Odesłanie do przepisów zawartych w art. 169 ust. 2 i 7-10 ustawy, oznacza, że w postępowaniu rekrutacyjnym na studia doktoranckie, zastosowanie mają określone reguły. I tak senat uczelni ustala warunki i tryb rekrutacji oraz formę studiów doktoranckich na poszczególnych kierunkach. Uchwałę określającą warunki i tryb rekrutacji podaje się do wiadomości publicznej nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego dotyczy i przesyła ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego (art. 169 ust. 2 ustawy).

W przypadku gdy wstęp na studia nie jest wolny rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Zgodnie z art. 169 ust. 7 ustawy, Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia. Nadmienić należy, iż Przewodniczącym Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej jest Prodziekan Wydziału natomiast skład komisji ustala Dziekan [...].

Przepis art. 70 ust. 5 Konstytucji zapewnia autonomię szkół wyższych na zasadach określonych w ustawie. Ustawa prawo o szkolnictwie wyższym, w art. 4 ust. 1 stanowi, że uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach w niej określonych. Stąd więc Senat Uniwersytetu [...]ma kompetencję do ustalenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie na Wydziale [...].

Zasady rekrutacji na studia doktoranckie na Uniwersytecie [...] zostały określone przez Senat uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., opublikowaną w Monitorze Uniwersytetu [...] Nr 513 oraz przez Radę Wydziału [...], jako tryb i warunki rekrutacji,

Wydziałowe warunki rekrutacji zawierały również tzw. operacjonalizację kryteriów oceny kandydata na studia III stopnia, która bardziej szczegółowo określała ilość punktów możliwych do uzyskania przez kandydatów, za posiadane kwalifikacje, i jak przyznał pełnomocnik skarżącej "operacjonalizacja" była dostępna na stronach internetowych Wydziału.

Wynikający z art. 207 ust. 1 ustawy obowiązek odpowiedniego stosowania w postępowaniu rekrutacyjnym na studia doktoranckie, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego kreuje obowiązek dokładnego i wyczerpującego w rozumieniu art. 7 i 77 kpa wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy czyli wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia lub odmowy przyjęcia na studia.

W operacjonalizacji oceny kandydatów na studia III stopnia, ustalone zostały bardzo dokładne kryteria punktowe wraz ze szczegółowym podaniem kategorii oceny. Z akt administracyjnych wiadomo jaki wynik punktowy uzyskała skarżąca z poszczególnych elementów postępowania kwalifikacyjnego i jaki wynik był konieczny dla uzyskania decyzji pozytywnej przy przyjętym limicie miejsc. Ustalenia decyzji można więc zweryfikować na tle zebranego i przedstawionego materiału.

Wiadomo zatem, iż z przedłożonych dokumentów dotyczących przyjęcia na studia oraz odbytej rozmowy kwalifikacyjnej skarżąca B. K., łącznie uzyskała 23,88 punkty co uplasowało ją na 77 miejscu na liście rankingowej. Limit miejsc na studia stacjonarne wynosił 40, a przyjęte zostały 43 osoby.

Istotne jest także podkreślenie, iż w postępowaniu rekrutacyjnym ustalone kryteria punktowe są takie same dla wszystkich kandydatów na studia doktoranckie.

Mimo dość szczegółowego określenia zasad przyznawania punktów, organ ma obowiązek odpowiedniej weryfikacji oraz oceny przedłożonych przez kandydata dokumentów.

Wracając na grunt przedmiotowej sprawy uznać należy, że organ miał podstawę do tego by, za najbardziej obiektywną i uniwersalną formę opisującą biegłość językową kandydata, uznać certyfikaty zewnętrznych instytucji. Powszechnie przyjęte jest, iż mają one wyższą rangę przy dokumentowaniu znajomości języków niż na przykład zaświadczenie o uczestniczeniu w kursie językowym. Przedłożone przez skarżącą dokumenty potwierdzające znajomość języków obcych nie zostały zaś pominięte, a jedynie ocenione mniejszą ilością punktów, do czego Komisja Rekrutacyjna miała prawo. Podobnie wymieniona Komisja, może dokonać wartościowania przedstawianych dowodów, aktywności naukowej. Stąd też uprawnione jest rozróżnienie artykułu naukowego od artykułów publicystycznych. Podanie w uzasadnieniu decyzji, iż o charakterze artykułu decyduje nie tylko jego treść, ale również naukowa ranga pisma w którym go publikowano, jest zdaniem Sądu wystarczające. Na tej samej podstawie, Komisja Rekrutacyjna, jest władna do oceny i przyznania odpowiedniej ilości punktów w kategorii "inne formy aktywności naukowej".

Stwierdzić należy, iż ocena kandydata należąca do wyłącznej kompetencji Komisji Rekrutacyjnej, dokonana została zgodnie z zasadami rekrutacji na studia doktoranckie na Uniwersytecie [...]w roku akademickim 2011/2012 uchwalonymi przez Senat Uniwersytetu [...] w Uchwale Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r.

Zdaniem Sądu, zasady rekrutacji na studia doktoranckie na Wydziale [...]były jasno określone i w przypadku B. K. nie zostały naruszone.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.