Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 979/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T. N. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] października 2020 r., nr [...] stwierdzającej wykonanie przez M. G. obowiązku polegającego na doprowadzeniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w P. , gm. D., do stanu zgodnego z prawem poprzez umiejscowienie jednostki zewnętrznej pompy ciepła dla instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody w miejscu niepowodującym przekroczenia poziomu emitowanego przez nią hałasu określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia niniejszej decyzji, nałożonego na M. G. ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] września 2019 r., nr [...]

Powyższe rozstrzygnięcie wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (zwany dalej także "PINB") nakazał M. G. (jako inwestorowi) doprowadzenie - w wyznaczonym terminie - budynku jednorodzinnego mieszkalnego posadowionego na działce położonej przy ul. [...] w P. , w gminie D. "(...) do stanu zgodnego z prawem poprzez umiejscowienie jednostki zewnętrznej pompy ciepła dla instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody w miejscu niepowodującym przekroczenia poziomu emitowanego przez nią hałasu określonego w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku".

PINB zlecił E. sp. z o.o. wykonanie pomiarów poziomu hałasu emitowanego przez przedmiotową pompę ciepła w porze dziennej i nocnej.

Natomiast T. N. wniósł do PINB podanie z dnia [...] sierpnia 2020 r., załączając do niego sformułowaną w czerwcu 2020 r. przez A. sp. z o.o. ocenę pt. "Emisji hałasu do środowiska pochodzącego od pompy ciepła z wymiennikiem woda-powietrze. Analiza wpływu zmiany lokalizacji źródła na poziom hałasu".

Otrzymawszy wykonane przez E. sp. z o.o. sprawozdanie z pomiarów hałasu w środowisku nr [...] z dnia [...] września 2020 r., PINB zawiadomił strony o wszczęciu w dniu [...] września 2020 r. z urzędu postępowania administracyjnego "w sprawie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego moją decyzją z dnia [...] września 2019 r., znak [...] polegającego na doprowadzeniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w P. , gm. D. do stanu zgodnego z prawem".

Decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. stwierdził wykonanie przez M. G. obowiązku nałożonego przezeń ostateczną decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...] W podstawie rozstrzygnięcia przywołano art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186).

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. od powyższej decyzji odwołanie wniósł T. N., reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, żądając jej uchylenia w całości, a także nakazania przywrócenia stanu poprzedniego albo przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu przez PINB całego materiału dowodowego, w szczególności niewyczerpującym rozpatrzeniu dokumentu pt. "Ocena emisji hałasu do środowiska pochodzącego od pompy ciepła z wymiennikiem woda-powietrze. Analiza wpływu zmiany lokalizacji źródła na poziom hałasu" z czerwca 2020 r., co w konsekwencji doprowadziło do dokonania przez PINB dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów oraz poprzez nieuzasadnione ważenie mocy dowodowej poszczególnych dokumentów znajdujących się w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nadmiernie lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w szczególności w zakresie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co jednocześnie stanowi naruszenie tzw. zasady przekonywania oraz pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

W toku postępowania odwoławczego pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. Skarżący uzupełnił odwołanie, załączając wykonane przez A. sp. z o.o. sprawozdanie z dnia [...] grudnia 2020 r. dotyczące "pomiarów hałasu pochodzącego od pompy ciepła z wymiennikiem woda-powietrze w P. przy ul. [...]". W toku postępowania odwoławczego Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej także "WWINB") zlecił PINB przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzez wyjaśnienie wyników i rozbieżności pomiędzy opracowaniami E. sp. z o.o. i A. sp. z o.o. Pismami z dnia [...] sierpnia 2021 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2021 r. M. G. przedstawił stanowisko w sprawie, wskazując, że sprawa jest wynikiem konfliktu sąsiedzkiego wywołanego przez T. N., a działki (w tym działka, na której usytuowana jest przedmiotowa pompa ciepła) znajdują się nieopodal toru lotów samolotów startujących i lądujących z lotniska P.-Ł.. Podkreślono, iż "aby nie eskalować konfliktu" M. G. przesunął pompę na działce, posadził tuje o wysokości 2 m i odgrodził działkę od działki T. N. "płotem z pergoli".

Realizując zlecone przez WWINB dodatkowe czynności wyjaśniające, PINB poinformował, że po pierwsze "podjął próbę zlecenia komercyjnej certyfikowanej jednostce przeprowadzenia kolejnego pomiaru poziomu dźwięku jednostki zewnętrznej pompy ciepła (...)", lecz "(...) z uwagi na ofertowy koszt takiego badania, który przekracza aktualne możliwości budżetowe Inspektoratu, (...) był zmuszony odstąpić od dokonania zlecenia przeprowadzenia pomiaru jednostce komercyjnej"; po drugie, wystosował "pismo do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska o przeprowadzenie stosownego pomiaru", lecz "pismem z dnia [...] lipca 2021 r. organ ten poinformował, że jest niewłaściwy w sprawie przeprowadzenia takiego badania" oraz po trzecie wystąpił "(...) do Wójta Gminy D. o przeprowadzenie tego pomiaru, jednakże organ ten również uznał się za niewłaściwy w tym zakresie, o czym poinformował w piśmie z dnia [...] września 2021 r.".

W tej sytuacji decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] października 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.).

W uzasadnieniu WWINB wskazał, że z uwagi na wszczęcie postępowania przez PINB w dniu [...] września 2020 r. do załatwienia tej sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., zwane dalej także "p.b."). WWINB wyjaśnił, że zaskarżona decyzja PINB z dnia [...] października 2020 r. wydana została w związku z wykonaniem obowiązku określonego w ostatecznej decyzji PINB z dnia [...] września 2019 r., która została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. (w ówczesnym brzmieniu). Skoro decyzja z dnia [...] września 2019 r. została wydana na tej podstawie prawnej, to ustawową konsekwencją jej wydania powinno być sprawdzenie przez PINB wykonania nałożonych obowiązków (art. 51 ust. 3 p.b.) i wydanie kolejnej decyzji albo o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1 p.b.), albo - w przypadku niewykonania obowiązku - decyzji zawierającej nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3 pkt 2 p.b.). Zdaniem WWINB istotą sprawy stała się ocena tego, czy zmiana usytuowania przez inwestora (tj. M. G.) przedmiotowej jednostki zewnętrznej pompy ciepła (pierwotnie była ona usytuowana przy jednorodzinnym budynku mieszkalnym na działce nr [...] od strony granicy z działką nr [...], a obecnie umiejscowiona jest na działce nr [...] - jak wyjaśnił inwestor - w odległości 16 m od granicy z działką nr [...]) jest równoznaczna z wykonaniem obowiązku nałożonego przez PINB ostateczną decyzją z dnia [...] września 2019 r.

WWINB zwrócił uwagę na dwie przeciwstawne co do poczynionych wniosków opinie akustyczne - pierwszą – sporządzoną przez E. sp. z o.o. z dnia [...] września 2020 r. na zlecenie PINB oraz drugą sporządzoną przez A. sp. z o.o. z czerwca 2020 r. na zlecenie T. N., uzupełniona dodatkowo w toku postępowania odwoławczego o pomiary wykonane w dniach [...] grudnia 2020 r. WWINB wskazał, że obydwie te opinie stanowią podstawę do dokonania oceny, o jakiej mowa w art. 80 k.p.a.

Przypominając, że dla terenu działek nr [...] i [...] (czyli terenów zabudowy jednorodzinnej mieszkaniowej) dopuszczalne poziomy hałasu wynoszą 50 dB w porze dziennej i 40 dB w porze nocnej, WWINB uznał za bezsporne, że po zmianie usytuowania przedmiotowej zewnętrznej jednostki pompy ciepła nie dochodzi do przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w porze dziennej. Wątpliwości budzi zaś kwestia czy działanie owej pompy ciepła nie powoduje przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocnej. Wątpliwości te wynikają stąd, że wedle badań wykonanych przez E. sp. z o.o. w dniu [...] września 2020 r. natężenie hałasu w porze nocnej osiąga wartość od 35,1 dB do 37,6 dB (co średnio daje od 35,4 dB do 37 dB), przy czym różnica pomiędzy poziomem tła a poziomem hałasu emitowanym przez pompę jest mniejsza niż 3 dB. Natomiast, odmienne wnioski płyną z badania przeprowadzonego przez A. sp. z o.o. w dniach [...] grudnia 2020 r., na podstawie których wskazano, że w "najgorszej godz. pory nocnej od 03:53 do 04:53)" przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu wynosi 2,4 dB (poziom hałasu osiągnął wartość 42,4 dB).

WWINB zwróciło uwagę, że w obydwu tych opiniach podkreślono, że zastosowano zasadę podejmowania decyzji opartą na tzw. prostej akceptacji (w obu przypadkach poziom ufności (U) wynosi 95 %). Zdaniem WWINB, zasada taka wiąże się z pewnym ryzykiem błędnego odrzucenia wyniku spełniającego wymagania i fałszywej akceptacji wyniku niespełniającego wymagań, a prawdopodobieństwo takiego błędu wynosi 5 %. Zatem, jak uznał WWINB, pomimo niewątpliwego wykonania pomiaru, który wykazał przekroczenie poziomu dopuszczalnego hałasu, nie można wykluczyć (jest na to 5 % szans), że błędnie odrzucono wynik spełniający wymagania. Uznano także, że na odmienność wyników w porze nocnej uzyskanych przez obydwie spółki mogły wpływać czynniki atmosferyczne (takie jak: wilgotność, prędkość i kierunek wiatru, ciśnienie atmosferyczne). Mając powyższe na uwadze WWINB uznał, że PINB prawidłowo ocenił, że w całości wykonano obowiązki nałożone decyzją PINB z dnia [...] września 2019 r., nr [...] WWINB podkreślił, że dochodząc do takiego stanowiska wziął pod uwagę dane techniczne zastosowanej pompy ciepła NIBE modelu AM 10-12, która na wolnej przestrzeni w odległości 2 m winna powodować hałas o wartości 44 dB, a obecnie jest ona usytuowana w odległości ok. 16 m od granicy działki nr [...] z działką nr [...], oraz fakt wykonania przez inwestora - jak wynika z jego wyjaśnień oraz dokumentacji fotograficznej zawartej w opinii spółki A. sp. z o.o. z dnia [...] marca 2019 r. - przy granicy z działką nr [...] ekran akustyczny z zieleni niskiej (nasadzenia żywotników).

Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. T. N. (zwany dalej także "Skarżącym"), reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r., nr [...], zaskarżając ją w całości.

W skardze sformułowano zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu przez WWINB całego materiału dowodowego, w szczególności niewyczerpującym rozpatrzeniu dokumentu pt. " Ocena emisji hałasu do środowiska pochodzącego od pompy ciepła z wymiennikiem woda-powietrze. Analiza wpływu zmiany lokalizacji źródła na poziom hałasu." z czerwca 2020 r., a także dokumentu przedłożonego do akt sprawy wraz z uzupełnieniem odwołania przez Skarżącego, tj. analizy pomiaru hałasu pochodzącego od pompy ciepła z wymiennikiem woda-po wietrze w P. przy ul. [...] przeprowadzonej przez A. sp. z o.o. z siedzibą w P. z dnia [...] grudnia 2020 r., co w konsekwencji doprowadziło do dokonania przez WWINB dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów - poprzez nieuzasadnione ważenie mocy dowodowej poszczególnych dokumentów znajdujących się w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym,

2. art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez:

a. ich błędne zastosowanie polegające na zleceniu przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie organowi, który wydał decyzję (PINB), podczas gdy korzystanie z możliwości zlecania przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji uzupełniającego postępowania dowodowego ogranicza realizację zasady bezpośredniości w przeprowadzaniu dowodów, co w konsekwencji narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a., a także

b. ich błędne zastosowanie polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie we własnym zakresie przez WWINB w sytuacji odmowy przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (właściwie: stwierdzenia, iż możliwości organu uległy wyczerpaniu) przez PINB,

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu zaskarżonej decyzji PINB w mocy, podczas gdy wydana została ona z naruszeniem przepisów prawa;

a także przepisów prawa materialnego, tj.:

4. art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na stwierdzeniu, iż uczestnik postępowania M. G. wykonał obowiązek nałożony na niego przez PINB w decyzji z dnia [...] września 2019 r., nr [...], podczas gdy hałas generowany przez pompę ciepła posadowioną na działce uczestników postępowania w dalszym ciągu, tj. także po zmianie jego położenia, generuje hałas przekraczający dopuszczalne prawem normy, czyli przekraczający wartość 40 dB w porze nocnej.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na własną rzecz od WWINB kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzuty formalnoprawne, Skarżący zwrócił uwagę na przedłożony przez niego jako dowód dokument pt. "Ocena emisji hałasu do środowiska pochodzącego od pompy ciepła z wymiennikiem woda-powietrze. Analiza wpływu zmiany lokalizacji źródła na poziom hałasu." z czerwca 2020 r., który sporządzony został przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. , a ściślej - przez dr. M. G., lic. J. G. oraz mgr. P. L.. Podkreślając, że ze sformułowanego zgodnie ze sztuką, przepisami prawa oraz normami w zakresie specjalności akustycznej dokumentu wynika, że przeprowadzone obliczenia pokazały, że źródło hałasu jakim jest pompa ciepła zlokalizowana na analizowanej posesji stanowi zagrożenie dla warunków akustycznych na przyległych terenach chronionych, niezależnie od wariantu jej lokalizacji oraz że stwierdzono przekroczenia wartości dopuszczalnych hałasu w środowisku w porze dziennej (dla pierwotnej lokalizacji źródła) oraz w porze nocnej (w obu analizowanych wariantach). Skarżący podniósł, że organy administracji publicznej w sposób niczym nieuzasadniony i całkowicie dowolny przyznały prymat i większą moc dowodową analizie i pomiarom dokonanym na zlecenie PINB, aniżeli analizie przeprowadzonej na zlecenie Skarżącego, uzasadniając takie stanowisko w lakoniczny sposób. Rozwijając ten wątek, Skarżący podniósł, że w żaden sposób nie uzasadniono, dlaczego modelowi obliczeniowemu wykorzystanemu w analizie wykonanej przez A. sp. z o.o. z siedzibą w Przeźmierowie należy przypisać mniejszą moc dowodową aniżeli pomiarom rzeczywistym, wskazując dodatkowo, że PINB w szczególności nie poczynił uwag odnośnie tego, że model obliczeniowy dostarcza nieodpowiadających rzeczywistości wyników, że obarczony jest istotnym ryzykiem błędu pomiarowego, itp. Skarżący szczegółowo przytoczył okoliczności dotyczące pomiarów wykonanych przez E. sp. z o.o.o z siedzibą w K. oraz A. sp. z o.o. z siedzibą w P. (termin oraz porę dnia ich wykonania, długość pomiaru, warunki atmosferyczne, miejsce pomiaru na przedmiotowych działkach) celem wykazania wagi dowodowej pomiarów i konkluzji sformułowanych po badaniu A. sp. z o.o.. Zawracając uwagę na to, że okoliczności te zostały już podnoszone, zdaniem Skarżącego w odwołaniu, podniesiono, że WWINB w treści uzasadnienia zaskarżanej decyzji praktycznie całkowicie pominął argumentację zaprezentowaną przez Skarżącego w odwołaniu, skupiając się na innych aspektach płynących ze zgromadzonych w materiale dowodowym ekspertyz akustycznych.

W ocenie Skarżącego za zupełnie dowolną należy uznać poczynioną przez WWINB w zaskarżonej decyzji ocenę materiału dowodowego. WWINB arbitralnie uznaje bowiem, że "...pomimo niewątpliwego wykonania pomiaru, który wykazał przekroczenie poziomu dopuszczalnego hałasu, nie można wykluczyć (jest na to 5% szans% że błędnie odrzucono wynik spełniający wymagania." Jak podniósł Skarżący, z powyższego wynika, że w ocenie WWINB przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu o 2,4 dB mieściło się w granicach możliwego 5% błędu pomiarowego. Skarżący wskazał, iż WWINB poza tym, że takie założenie w ramach swojej oceny sprawy przyjął, w żadnej mierze go nie uzasadnił, dokonując jedynie prostej subsumpcji tak ocenionego przez siebie stanu faktycznego pod przepisy powszechnie obowiązującego prawa, konsekwencji której to subsumpcji WWINB doszedł do błędnych wniosków, jakoby obowiązki nałożone przez PINB na inwestora M. G. zostały należycie wykonane. Ponadto, za pozostające bez znaczenia dla oceny sprawy, zdaniem Skarżącego, uznać należy stwierdzenie organu odwoławczego, iż przekroczenie norm było niewielkie, albowiem przekroczenie norm nawet o 0,1 dB jest niezgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i stanowi podstawę do m.in. nakładania administracyjnych kar pieniężnych na emitentów przez właściwe organy administracji publicznej. Skarżący wskazał, że prawodawca nie przewidział możliwości gradacji przekroczeń norm hałasu, wedle których możliwym było uznanie, że "niewielkie" przekroczenie norm nie może stanowić przesłanki do uznania przez organy nadzoru budowlanego, że nałożone przez te organy obowiązki nie zostały wykonane. Dodatkowo, Skarżący wskazał, że za zupełnie dowolne uznać należy również opieranie rozstrzygnięcia przez WWINB na danych technicznych pompy ciepła NIBE modelu [...] 12. Zauważono, że określenie w specyfikacji technicznej, że odległości 2m pompa ta powinna generować hałas o wartości 44 dB, a obecnie posadowiona jest w odległości 16m od granicy działki nr [...] z działką nr [...], samo przez się nie może - wbrew stanowisku WWINB - stanowić o tym, że obowiązek nałożony na inwestora M. G. przez PINB został wykonany. Zdaniem Skarżącego, samo dokonanie przemieszczenia pompy ciepła w inne miejsce, czy też dokonanie wskazywanych przez inwestora nasadzeń żywotników nie dowodzi temu, iż poziom hałasu mieści się w granicach określonych przepisami prawa. Uzupełniono, że wnioski takie zresztą całkowicie podważają ekspertyzy akustyczne wykonane przez podmiot "A. " sp. z o.o. z siedzibą w P. , których moc dowodową bezzasadnie podważa WWINB (a uprzednio także PINB). Zwrócono przy tym uwagę, że W zakresie wspomnianych wyżej nasadzeń żywotników należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, iż zieleń, którą nasadzono, nie stanowi istotnej bariery dla dźwięku. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Skarżącego, WWINB nie uczynił zadość obowiązkowi wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, co w konsekwencji skutkowało błędnym uznaniem przez WWINB, że inwestor nałożony na niego obowiązek wykonał, kontynuując tym samym błędne stanowisko wyrażone uprzednio w tym zakresie przez PINB.

Uzasadniając zarzut naruszenia art 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a, Skarżący podniósł, że w sytuacji, w której organ I instancji odmówił uczynienia zadość zobowiązaniu nałożonemu na niego przez organ odwoławczy przywołując ograniczenia finansowe, to postępowanie dodatkowe powinien przeprowadzić we własnym zakresie sam organ odwoławczy. To stanowisko Skarżący wywiódł z treści art. 136 § 1 k.p.a., gdzie występuje spójnik "albo" wskazujący, że albo organ odwoławczy prowadzi postępowanie dodatkowe, albo zleca je organowi I instancji. Dodatkowo, żaden z przepisów k.p.a. nie zabrania przejęcia tegoż postępowania do prowadzenia samodzielnie przez organ odwoławczy w sytuacji, w której napotyka się przeszkody do jego przeprowadzenia ze strony organu I instancji, któremu zadanie to delegowano do wykonania. Zdaniem Skarżącego, otrzymując od PINB informację, że ten nie jest w stanie przeprowadzić (zlecić podmiotowi komercyjnemu) dodatkowego postępowania dowodowego oraz że do wsparcia PINB w tym zakresie nie poczuwają się także inne organy administracji publicznej (WIOS, Burmistrz), WWINB nie podjął we własnym zakresie żadnych czynności, które uczyniłyby zadość uprzednio podjętej przez organ odwoławczy decyzji o konieczności przeprowadzenia postępowania dodatkowego w ramach art. 136 § 1 k.p.a., czym naruszył zasadę pogłębiania zaufania Skarżącego jako obywatela do działania organów państwa, a także zasadę bezpośredniości w przeprowadzeniu dowodów.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2021 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm. – dalej również jako: "P.b.") oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r., poz. 735 – dalej jako: "k.p.a.").

Na wstępie należy zaakcentować, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli nie jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] września 2019 r., ale decyzja stwierdzająca wykonanie nałożonego tą decyzją obowiązku. W następnej kolejności należy podkreślić, że M. G. decyzją z dnia [...] września 2019 r. nakazano "umiejscowienie jednostki zewnętrznej pompy ciepła dla instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody w miejscu niepowodującym przekroczenia poziomu emitowanego przez nią hałasu", a zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje stanowiły jedynie kontrolę wykonania tego obowiązku. To wstępne zastrzeżenie jest konieczne, wobec wywodów skargi (s. 7 i 8 uzasadnienia skargi) zmierzających w istocie do wykazania, jakoby przemieszczenie spornej pompy ciepła w ogóle mogło stanowić wykonania nakazu nałożonego na M. G. decyzją z dnia [...] września 2019 r.

W następnej kolejności należy wskazać, że przepis art. 84 § 1 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że "biegłych powołuje organ administracji państwowej" (por. Z. Janowicz [w:] Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Komentarz, Warszawa 1996, art. 84). Nie można natomiast uznać za opinię biegłego złożonej przez stronę opinii podważającej prawidłowość i rzetelność opracowania (sporządzonego przez powołanego przez organ biegłego), ponieważ taka opinia (złożona przez stronę), jako że nie została przeprowadzona w sprawie, nie ma waloru dowodu opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. Stanowi bowiem tylko i wyłącznie dowód tego, że osoby, które podpisały taką opinię złożyły oświadczenie zawarte w tym dokumencie (por. wyrok NSA z dnia 03 marca 2009 r. sygn. II OSK 271/08). Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. w niniejszej sprawie ma wyłącznie "Sprawozdanie z pomiarów hałasu w środowisku nr [...] wykonany dla Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. " sporządzone przez E. . Waloru opinii biegłego nie ma natomiast "Pomiar hałasu pochodzącego od pompy ciepła z wymiennikiem woda-powietrze w P. przy ul. [...]" przez A. sp. z o.o. wykonana na zlecenie T. N.. Z tej też przyczyny jest dla Sądu zrozumiałe dlaczego organy przyznały większą doniosłość dowodową właśnie opinii biegłego sporządzonej przez powołanego przez organ biegłego. Niemniej jednak należy zauważyć, że na podstawie art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, przy czym konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) pozwala na twierdzenie, że organ przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy, organ może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ staje się jednak dowolną wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. W okolicznościach badanej sprawy Skarżący zgłosił dowód, który ma znaczenie dla sprawy i został zgłoszony na tezę odmienną od przyjętej przez organ administracyjny. Dowód taki prawidłowo został w sprawie dopuszczony. Podkreślić należy jednak, że dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego sam organ II instancji stwierdził potrzebę wyjaśnienia wyników i rozbieżności zawartych w opinii E. (a więc w dowodzie, któremu organy dały wiarę) w odniesieniu do wyników opracowania prywatnego przedstawionego przez Skarżącego (A. ). Organ II instancji na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania dowodowego uzupełniającego i zgromadzenie w aktach sprawy uzupełnienia opinii biegłego. Bezsporne pozostaje, że do uzupełnienia materiału dowodowego przez organ I instancji nie doszło. W tej sytuacji, organ II instancji, zaniechawszy samodzielnego uzupełnienia materiału dowodowego (czego potrzebę sam stwierdził) zadecydował o wydaniu zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że zasadnie podnosi Skarżący, że takie działanie podważa wiarygodność dokonanej przez organ II instancji oceny materiału dowodowego. Działanie takie niewątpliwie stanowiło naruszenie art. 8 i art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w świetle udokumentowanych w aktach okoliczności sprawy, organ II instancji winien był zwrócić się do biegłych, którym organ I instancji zlecił przygotowanie opinii, o ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Należy wskazać, że Skarżący w odwołaniu podnosił, że to uwarunkowania termiczne, a także czas pomiarów przesądzają o prawidłowości ustaleń przedstawionych w sporządzonej na jego zlecenie opinii prywatnej. Rolą organu II instancji w takiej sytuacji było skonfrontowanie zarzutów odwołania z wiadomościami specjalnymi, którymi dysponują powołani przez organ I instancji biegli. Tego nie uczyniono, czym naruszono art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec stwierdzonych uchybień proceduralnych, które w ocenie Sądu mogły mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję WWINB należało uchylić, co Sąd uczynił w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania (orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.) w pkt. 2 sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą WWINB będzie zwrócenie się do biegłego powołanego przez organ o ustosunkowanie się do zarzutów i argumentacji odwołania Skarżącego, udokumentowanie tego stanowiska w aktach sprawy i z uwzględnieniem tego dowodu rozstrzygnięcie sprawy.