Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3500/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 3 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. L. i P. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 września 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 365/15 w sprawie ze skargi A. L. i P.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 22 września 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 365/15 oddalił skargę A. L. i P. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Wyrok zapadł w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wnioskiem złożonym dnia 25 marca 2014 r. [...] S.A. w L. zwróciło się do Starosty Powiatowego w S. o wydanie wobec A. L. i P. L. decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w D., poprzez udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na przebudowę, założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych lub naziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń i ich konserwację.

Z wniosku wynikało, że zakres planowanej inwestycji w postaci przebudowy linii elektroenergetycznej 110kV na działce [...] w D. będzie obejmował: zdemontowanie dotychczasowych przewodów i ich usunięcie oraz rozciągnięcie i zawieszenie nowych przewodów na słupach znajdujących się poza granicami nieruchomości, a ponadto, że pas technologiczny linii elektroenergetycznej obejmuje powierzchnię 1988 m 2.

Z uzasadnienia wniosku wynikało też, że planowana przebudowa linii, w tym odcinka nad nieruchomością skarżących, dotyczy linii elektroenergetycznej wybudowanej w początkach lat 70 – tych XX wieku, relacji [...] do rzeki Bug oraz, że obecnie obowiązujący w Gminie D. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Rady Miasta w D. z dnia 26 listopada 2013 r., zawierający szczegółowe ustalenia dotyczące zachowania, adaptacji, przebudowy i modernizacji istniejących linii elektroenergetycznych wysokiego, średniego i niskiego napięcia, odnosi się także do ujętej na rysunku planu, istniejącej w terenie, linii elektroenergetycznej 110kV relacji [...] z jej przebiegiem nad działką skarżących o numerze [...] położoną w D.. Wnioskodawca wskazał też, że były prowadzone rokowania ze skarżącymi na potwierdzenie czego przedłożył pismo skierowane do skarżących z 4 listopada 2013 r., odpowiedź skarżącego z 25 listopada 2013 r. odmawiające zgody na proponowane warunki finansowe korzystania z nieruchomości oraz kolejną propozycję zawarcia umowy z dnia 5 grudnia 2013 r., na którą wnioskodawca nie otrzymał odpowiedzi.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. wnioskodawca doprecyzował, że jego wniosek jest oparty na treści art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W trakcie zaś postępowania administracyjnego P. L. poinformował Starostę Powiatowego w S., że wnioskodawca powinien dysponować pismem strony z dnia 18 listopada 2014 r. o zgodzie na wymianę przewodów linii 110kV przebiegającej nad sporną działką nieodpłatnie przy wymianie poza okresem produkcji rolnej lub odpłatnie za odszkodowaniem 1400 złotych w przypadku zniszczeń a zatem, że nie ma potrzeby decyzyjnego ograniczania prawa do nieruchomości. Wnioskodawca przesłał wówczas organowi udzieloną skarżącemu odpowiedź na jego pismo z dnia 18 listopada 2014 r., w której wnioskodawca wyraził stanowisko o konieczności kontynuowania procedury decyzyjnego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z uwagi na brak zgody małżonki skarżącego na wymianę linii oraz konieczność zawarcia umowy służebności przesyłu.

Przy takich dowodach Starosta S. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. powołując się na art. 124 ust. 1,2,3,4,6,7 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości skarżących o numerze [...] poprzez udzielenie [...] S.A. w L. zezwolenia na przebudowę na ww. nieruchomości istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV relacji [...] do rzeki Bug, wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, w tym zdemontowanie dotychczasowych przewodów, ich usunięcie i zamontowanie nowych przewodów. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że zostały spełnione wszystkie przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości określone w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji złożonej przez skarżących, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji opisał wniosek inwestora a następnie przytoczył brzmienie art. 124 ust. 1 i 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odwołując się do stanowisk sądów administracyjnych podkreślił wyjątkowość administracyjnego ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości i konieczność zgodności lokalizacji (przebiegu) inwestycji celu publicznego, na potrzeby której ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest konieczne, z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ II instancji podkreślił, że przebudowa linii elektroenergetycznej 110kV z odcinkiem przebiegającym nad nieruchomością skarżących, jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla Gminy D.. Wojewoda stwierdził także, że udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących poprzedzone zostało koniecznymi rokowaniami. Wyjaśnił istotę rokowań w nawiązaniu do stanowisk sądów administracyjnych oraz wypowiedzi komentatorów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a następnie wskazał na wynikającą z materiału dowodowego treść korespondencji między wnioskodawcą a skarżącymi i stwierdził, że z protokołów z rokowań oraz pisma skarżącego z dnia 25 listopada 2014r. wynika, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na propozycję przedstawioną przez wnioskodawcę. Organ odwoławczy nie dopatrzył się niewyjaśnienia koniecznych dla wydania decyzji okoliczności sprawy oraz nie podzielił zarzutu odwołujących się dowolności oceny materiału dowodowego. Przywołanie na stronie 5- tej, wers 10-ty uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, art. 123 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ II instancji uznał za oczywistą omyłkę pisarską, wymagającą jedynie sprostowania, co wyprowadził z porównania treści decyzji ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do sądu administracyjnego A. L. i P. L..

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że instytucja opisana art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest jednolicie interpretowana przez sądy administracyjne i doktrynę. Administracyjne ograniczenie sposobu korzystania właściciela nieruchomości ze swego prawa własności ma charakter wyjątkowy jak każde ograniczenie uprawnień właścicielskich. Służy ściśle określonemu celowi publicznemu, którego realizacja została przewidziana w ściśle określony sposób, a osiągnięcie którego to celu stało się niemożliwe w drodze ugody z właścicielem nieruchomości,

Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych niewątpliwie pozwalał na uznanie, że spełnione zostały ustawowe przesłanki pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania przez skarżących ze spornej nieruchomości. Decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości "obciążonych" przebiegiem linii elektroenergetycznej dla potrzeb przebudowy takiej linii, mogło, zdaniem Sądu, nastąpić wyłącznie w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwacyjne, bieżące remonty, czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124 "b" ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Akta administracyjne sprawy wskazują, że wnioskodawca w skierowanym do organu piśmie z dnia 18 kwietnia 2014 r. wyraźnie sprecyzował, że wniosek swój opiera na treści art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego o przebiegu przesądzonym planem zagospodarowania przestrzennego nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania linii. Zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przesądza bowiem albo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Sąd stwierdził następnie, że udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzedzone zostało rokowaniami ze skarżącymi zmierzającymi do uzyskania ich zgody na poprowadzenie linii elektroenergetycznej. Celem ustanowionego w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązku przeprowadzenia rokowań jest umożliwienie konsensualnego załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało stanowisko, że niemożność uzyskania zgody właściciela zachodzi wówczas, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie określa przy tym ani formy rokowań ani też sposobu ich dokumentowania.

Sąd wywodził dalej, że akta sprawy administracyjnej wskazują, iż skarżący zostali zaproszeni do rokowań pismem wnioskodawcy z dnia 4 listopada 2013 r.

W piśmie tym inwestor określił zakres prac oraz zaproponował właścicielom odszkodowanie w kwocie 600 złotych z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości. Stwierdził, że w przypadku braku zaakceptowania warunków umowy lub innych oczekiwań, skarżący powinni przedstawić kwotę oczekiwanego odszkodowania. Na pismo powyższe odpowiedział wyłącznie skarżący wyrażając w swojej odpowiedzi niezadowolenie z proponowanego odszkodowania oraz opisując niedogodności wiążące się z przebiegiem nad nieruchomością linii napowietrznej. W kolejnym piśmie skierowanym do obojga skarżących (z dnia 5 grudnia 2013 r.) wnioskodawca przedstawił szczegółowy sposób wyliczania odszkodowania, które zaproponował w kwocie 1400 złotych oraz podkreślił, że linia elektroenergetyczna istnieje od kilkudziesięciu lat i jest ujęta w obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako obiekt istniejący z wydzielonym pasem technologicznym. Na powyższe pismo wnioskodawca nie uzyskał odpowiedzi, co stanowiło dla niego impuls do wystąpienia w marcu 2014 r. z wnioskiem o decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących. Akta sprawy administracyjnej wskazują przy tym, że wyrażona w trakcie postępowania administracyjnego przez skarżącego P. L. (w piśmie z dnia 18 listopada 2014r.) zgoda na wymianę przewodów linii elektroenergetycznej, nie została przez wnioskodawcę potraktowana jako wznowienie rokowań, prowadzące do wstrzymania procedury uzyskania decyzji z uwagi na to, że pismo było podpisane wyłącznie przez skarżącego podczas, gdy współwłaścicielem nieruchomości była także skarżąca A. L. a także z uwagi na konieczność obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu.

Z powyższego, w ocenie Sądu, niewątpliwie wynika, że podejmowane były przez inwestora próby polubownego określenia warunków ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżących w celu przebudowy linii elektroenergetycznej, które zakończyły się niepowodzeniem. Dopiero nie dostrzegając szans na zawarcie porozumienia z obojgiem skarżących, wnioskodawca zdecydował się złożyć wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania skarżących z ich nieruchomości. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że rokowania może przerwać każdy z uczestników negocjacji niedostrzegający realnych szans na zawarcie porozumienia. Poprzez "przedłużanie" toku korespondencji niemożliwe byłoby rozpoczęcie procesu budowlanego dla każdej inwestycji liniowej celu publicznego albowiem inwestor nie byłby w stanie uzyskać tytułu prawnego do władania nieruchomością na cele budowlane.

Następnie Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi, decyzja została podjęta po przeprowadzeniu postępowania w sposób właściwy i po wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla treści decyzji. Postępowanie dowodowe prowadzone przez organ na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, sprowadza się do ustalenia konieczności realizacji inwestycji celu publicznego objętej dyspozycją ustępu 1 art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustalenia faktu poprzedzenia wniosku rokowaniami prowadzonymi z właścicielami nieruchomości, niezakończonymi powodzeniem. Nie podlegają w tym postępowaniu ocenie same warunki negocjacji czy proponowana kwota odszkodowania. W samym postępowaniu nie obowiązuje też wymóg przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, którą zgodnie z art. 89 § 1 k.p.a. organ przeprowadza na wniosek lub z urzędu, gdy tego wymaga przepis prawa albo tylko wtedy, gdy zapewni to przyśpieszenie lub uproszczenie postępowania. Na etapie postępowania administracyjnego skarżący nie wnosili o przeprowadzenie rozprawy, a ustawa o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje obowiązku przeprowadzenia rozprawy dla wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Sądu, postawienie w skardze zarzutu braku przeprowadzenia rozprawy, której wyznaczenie miałaby uzasadniać wyłącznie potrzeba wyjaśnienia zgody współskarżącej A. L. na udostępnienie nieruchomości, pozostaje w sprzeczności z brakiem zainteresowania współskarżącej rokowaniami, wyrażanego niepodpisywaniem się pod korespondencją wysyłaną w odpowiedzi na zaproszenie do rokowań.

Sąd nie uznał również zasadności zarzutu naruszenia przepisu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez brak określenia w decyzji terminu, na jaki nastąpić ma ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, stwierdzając, że wskazywanie w decyzji wydawanej w oparciu ten przepis terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne do przeprowadzenia na nieruchomości inwestycji celu publicznego, nie znajduje oparcia w jego treści.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. L. i P. L., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) polegającą na uznaniu, iż zgoda na usytuowanie nad nieruchomością skarżących kasacyjnie linii napowietrznej nie może zostać wyrażona w trakcie trwania postępowania administracyjnego, podczas gdy treść przepisu nie wskazuje prekluzyjnego terminu na wyrażenie zgody a biorąc pod uwagę ingerencję w konstytucyjne prawo własności, przepisy umożliwiające taką ingerencję powinny być interpretowane ściśle;

2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia tj.:

a) art 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia w treści uzasadnienia do postawionych w skardze zarzutów naruszenia procedury administracyjnej co uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku w niniejszym zakresie,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 3 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. oraz 8 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy w toku postępowania administracyjnego nie została zweryfikowana podstawowa dla rozstrzygnięcia przesłanka braku zgody właścicieli nieruchomości, w szczególności, gdy organ dysponował informacjami (notatka sporządzona przez urzędnika starostwa z przesłuchania skarżącego, kopia pisma skarżącego), iż skarżący wyrazili przedmiotową zgodę.

c) art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art 86 k.p.a. w zw. art. 79 § 1 k.p.a. w zw. z art 67 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez przesłuchanie w dniu 6 listopada

2014 r. P. L. bez sporządzania protokołu przesłuchania i sporządzenia jedynie notatki z przebiegu czynności oraz bez uprzedniego zawiadomienia o tej czynności A. L. co uniemożliwiło jej zadawanie pytań i odniesienie się do twierdzeń P. L. oraz przyłączenie się do prezentowanego przez niego stanowiska,

d) art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 86 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie w charakterze strony A. L. pomimo niewyjaśnienia przesłanki wyrażenia lub niewyrażenia zgody przez w/w na udostępnienie nieruchomości.

Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację przemawiającą za przyjęciem stanowiska, iż skarżący wyrazili zgodę na udostępnienie na rzecz [...] S.A. i ich podwykonawcy Z.W.S.E. B. nieruchomości w tożsamym celu, jak określony w decyzji, co oznacza, że nie zaktualizowały się obligatoryjne dla wydania decyzji przesłanki określone w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podniesiono również, że w decyzji organ pierwszej instancji nie określił terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne do przeprowadzenia na nieruchomości inwestycji celu publicznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Dokonując kontroli instancyjnej wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 22 września 2015 r., Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.tj. z 2016 r., poz. 718, dalej p.p.s.a.) w postępowaniu kasacyjnym rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej następuje w granicach skargi kasacyjnej przy uwzględnieniu z urzędu przesłanek nieważności postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty oparte na obydwu podstawach określonych w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty naruszenia przepisów procesowych. Zarzuty oparte na podstawie określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. mogą odnieść zamierzony skutek, o ile skarżący wykażą, że ich uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia norm procesowych nie zasługiwały na uwzględnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wszystkim wymogom określonym w art.141 §4 p.p.s.a. i wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji odniósł się do podnoszonych w skardze zarzutów w pkt II a –c dotyczących naruszenia procedury administracyjnej. .

Nietrafnie również w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art.7, 77 §3 i 107 §3 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy nie została zweryfikowana podstawowa przesłanka dla rozstrzygnięcia – braku zgody właścicieli nieruchomości. W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że Sąd pierwszej instancji nie stosował art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., a zatem nie mógł tego przepisu naruszyć. Prawidłowym byłoby wskazanie art.151 p.p.s.a. w związku z wymienionymi wyżej przepisami k.p.a. To uchybienie nie skutkuje pominięciem podniesionych zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. ( uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1 ).

Odnośnie zatem do podniesionych zarzutów naruszenia art.7, art.77§3 i art.107 §3 k.p.a. autor skargi kasacyjnej argumentował, że organy administracji nie ustaliły ponad wszelką wątpliwość, czy w niniejszej sprawie na dzień wydania decyzji przez Starostę Powiatowego w S. była udzielona zgoda przez A. L. i P. L. na udostępnienie nieruchomości, przy tym w aktach postępowania brak było jednoznacznych dowodów potwierdzających twierdzenia inwestora o braku zgody, zaś organ pierwszej instancji w chwili wydawania decyzji taką zgodą dysponował. Z tymi stwierdzeniami skargi kasacyjnej trudno się zgodzić, jeśli zważy się na znajdujący się w aktach materiał dowodowy, a także uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji. Organ pierwszej instancji w obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu decyzji szczegółowo opisał przebieg negocjacji wnioskodawcy ze skarżącymi, wskazując korespondencję między stronami. Starosta S., po szczegółowym przytoczeniu wszelkich okoliczności dotyczących negocjacji wywiódł, że strony prowadziły negocjacje w trakcie których nie doszły do porozumienia co do wysokości odpłatności za udostępnienie nieruchomości. Strony uznały wzajemnie sobie przedstawione warunki za niemożliwe do przyjęcia, a to oznacza niemożność uzyskania zgody właściciela nieruchomości i koniec rokowań. Starosta wskazał także na brak zgody A. L. i uznał, że wniosek złożony przez [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w L. został poprzedzony rokowaniami z właścicielem nieruchomości, które nie doprowadziły do porozumienia, a zatem wniosek spełnia przesłankę braku zgody właściciela nieruchomości. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy, odnosząc się do powyższej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zatem z uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji wynika, że organy uznały brak zgody właścicieli na etapie poprzedzającym złożenie wniosku. Z kolei Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, akceptując stanowisko organów, podkreślił, że wyrażona w trakcie postępowania administracyjnego – w piśmie z dnia 18 listopada 2014 r.- zgoda na wymianę przewodów linii elektroenergetycznej, nie została przez wnioskodawcę potraktowana jako wznowienie rokowań prowadzące do wstrzymania procedury uzyskania decyzji z uwagi na to, że wskazane pismo z dnia 18 listopada 2014 r. było podpisane wyłącznie przez skarżącego, podczas gdy współwłaścicielem nieruchomości jest także skarżąca A. L., a także z uwagi na konieczność ustanowienia służebności przesyłu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - w świetle akt sprawy – stanowisko organów orzekających w sprawie i Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Poza sporem jest - po pierwsze: wnioskujący o wydanie decyzji wystąpił do właścicieli nieruchomości z zaproszeniem do rokowań, były prowadzone negocjacje, które nie doprowadziły do porozumienia stron, po drugie: brak zgody właścicieli był powodem złożenia wniosku o wydanie decyzji w trybie art.124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, po trzecie - na żadnym etapie postępowania współwłaścicielka nieruchomości A. L. nie wyraziła zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, po czwarte - na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji P. L. w piśmie z dnia 18 listopada 2014 r. wyraził zgodę. Trzeba jednakże zwrócić uwagę, że także w wymienionym piśmie P. L. postawił warunki (" wyrażam zgodę w zamian za: bezpłatnie, jeżeli wymiana zostanie dokonana poza okresem produkcji rolnej, uprawy rolne nie zostaną zniszczone, nie zostanie zmieniona, zniszczona infrastruktura na działce np. ogrodzenie oraz powierzchnia pola, - odpłatnie, w zamian za rekompensatę za ew. zniszczenia upraw rolnych......). Jednakże skarżący nie zwrócił uwagi, że nie jest to już etap negocjacji, bo te zakończyły się niepowodzeniem. Ponadto na żadne z pism wnioskującego współwłaścicielka A. L. nie odpowiedziała, nie wyraziła zgody na ograniczenie korzystania z nieruchomości, nie udzieliła też pełnomocnictwa P. L.. Z kolei P. L. wszelkie pisma podpisywał sam, nie powołując się na pełnomocnictwo do działania także w imieniu A. L.. Prowadzi to do wniosku o niezasadności zarzutów naruszenia przepisów: art.7, 77 §3 i 107 §3 k.p.a.

Chybione są także zarzuty naruszenia art.86 k.p.a. w zw. z art.80 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie w charakterze strony A. L.. Wnioskujący już w piśmie z dnia 4 listopada 2013 r. zwracał się do A. L. z prośbą o wyrażenie zgody na przebudowę linii, następnie w piśmie z dnia 5 grudnia 2013 r. przedstawił propozycje umowy i stosowne wyliczenia, zakreślając terminy na zajęcie stanowiska. A. L. na powyższe nie odpowiedziała, w aktach sprawy brak jest jej zgody. W tych okolicznościach organ nie miał obowiązku przesłuchania A. L., która nie wykazywała żadnego zainteresowania w sprawie, nie udzieliła pełnomocnictwa P. L., wreszcie nie wnioskowała ani ona, ani P. L. o jej przesłuchanie.

Nie można również uznać słuszności zarzutu naruszenia art. 86 k.p.a. w związku z art.79 §1 k.p.a. i art.67 §2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.10 k.p.a. przez przesłuchanie P. L. w dniu 6 listopada 2014 r. i sporządzenie na tę okoliczność notatki, a nie protokołu. Podnoszony zarzut nie miał żadnego wypływu na wynik sprawy, bowiem stanowisko P. L. było analogiczne, jak w piśmie z dnia 18 listopada 2014 r., zarówno z tego pisma, jak też notatki wynika, że P. L. nie wyraził zgody bezwarunkowo.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art.124 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazany przepis stanowi, że wydanie decyzji ograniczającej prawo własności może nastąpić, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Niemożność uzyskania zgody właściciela zachodzi wówczas, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. W postępowaniu z art. 124 ust. 1 ustawy chodzi o zawarcie między stronami stosownej umowy. Wyrażenie bowiem zgody przez właściciela w sprawie wejścia na teren zastępuje pozwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Jeżeli zatem, mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac. Zgodę, o jakiej mowa w art. 124 ust. 1 należy rozumieć jako zawarcie umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne, określone w art. 6 wskazanej ustawy. Dlatego oświadczenie woli właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu winno być na tyle jasne i czytelne, aby nie wywoływało najmniejszych wątpliwości co do istnienia po jego stronie zgody na odjęcie przysługującego mu prawa bądź jego ograniczenie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie współwłaścicielka nieruchomości A. L. nie wyraziła zgody na ograniczenie jej praw do nieruchomości, zaś rokowania prowadzone z P. L. nie przyniosły żadnego efektu, co zmusiło inwestora do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji. Powoływanie się przez P. L. na wyrażoną zgodę w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie może być uznane jako niespełnienie przesłanki uzyskania zgody, o której mowa w art.124 ust.1 ugn., gdyż nie była to zgoda bezwarunkowa, zaś warunki mogły być stawiane przez właściciela i negocjowane na etapie rokowań.

Słuszne jest także stanowisko Sądu pierwszej instancji co do niezasadności zarzutu naruszenia przepisu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez brak określenia w decyzji terminu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, gdyż wskazywanie w decyzji wydawanej w oparciu ten przepis terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne do przeprowadzenia na nieruchomości inwestycji celu publicznego, nie znajduje oparcia w jego treści.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.