Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 594/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska(spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

"A." Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: "Spółka"), zwróciła się w dniu 9 września 2019 r. do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w B. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych prowadzi KW pod nr [...], oznaczoną geodezyjnie jako działka nr 1 o powierzchni 0,1252 ha, położoną w gminie B., obręb K., której w 1/2 właścicielem jest H. K. (dalej: "skarżący").

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosta [...] (dalej: "organ I instancji"), działając na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "k.p.a."), ograniczył sposób korzystania z wymienionej powyżej nieruchomości przez udzielenie zezwolenia Spółce na założenie i przeprowadzenie przez tą nieruchomość budowy inwestycji liniowej gazociągu o długości 208,5 m oraz określił jego parametry, w tym warunki techniczne przyłącza. W uzasadnieniu określił planowane prace jako zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w kwestii poprawy stanu technicznego infrastruktury (§ 28 planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B. uchwalonego dla Sołectwa K. uchwałą Rady Gminy B. z dnia [...] r. nr [...]). Wskazał, że Spółka jest przedsiębiorstwem zajmującym się dystrybucją i przesyłem paliwa gazowego, więc jest zobowiązana do zapewnienia w sposób nieprzerwany i niezawodny dostaw paliwa gazowego do jego odbiorców, a jako taki podmiot ma wiedzę specjalistyczną odnośnie stanu linii sieci gazowych. Zatem projektowany gazociąg spełnia warunki wskazane w definicji celu publicznego, a rysunek graficzny przedstawiający przebieg inwestycji został czytelnie sporządzony i pokazuje, że planowana sieć gazowa średniego ciśnienia wraz z przyłączem będzie zlokalizowana na działce stanowiącej nieutwardzoną drogę dojazdową do znajdujących się przy niej nieruchomości, przez co umożliwi w przyszłości podłączenie do sieci gazowej nowych odbiorców gazu bez ingerencji w działki sąsiadujące z drogą. Zdaniem organu, rysunek w tym kształcie chroni w sposób wystarczający prawa właściciela nieruchomości przed korzystaniem z uzyskanego ograniczenia nieruchomości w sposób nadmierny i nieuprawniony.

W kontekście spełnienia przesłanek z art. 124 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. 2018 r. poz. 2204 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2020 r. poz. 65, w skrócie: "u.g.n."), organ I instancji przypomniał, że zgodnie z informacją Spółki zawartą w piśmie z dnia 18 marca 2019 r. zwróciła się ona do wszystkich współwłaścicieli działki nr 1 z prośbą o wyrażenie zgody na wykonanie prac związanych z posadowieniem gazociągu i przedstawiła oświadczenie z załączoną mapką trasy gazociągu. Wszyscy za wyjątkiem skarżącego wyrazili zgodę na zajęcie tej nieruchomości. Spółka podjęła próbę osobistego kontaktu ze skarżącym, która okazała się nieskuteczna, gdyż nie zastano go w miejscu zamieszkania. Dodatkowo, zainicjowała rokowania za pośrednictwem mediatora, wyznaczonego przez "B". Jak wynika z pisma mediatora z dnia 18 lipca 2019 r. zaproszenie do mediacji zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 10 lipca 2019 r., jednak on nie odpowiedział i nie skontaktował się w tej sprawie. Zgodnie, z treścią zawartą w zaproszeniu na mediację, brak kontaktu z mediatorem skutkował uznaniem, że skarżący nie wyraził zgody na udział w mediacji, co oznacza fiasko w prowadzonych rokowaniach. Powołując się na orzecznictwo organ I instancji przypomniał, że niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 124 ust. 3 u.g.n., a także art. 140 Kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącego, zaniechanie podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i brak uznania wątpliwości interpretacyjnych, skutkował prowadzeniem postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej z naruszeniem zasad praworządności, czego efektem było wydanie decyzji bez przeprowadzenia stosownych rokowań, czym został naruszony słuszny interes skarżącego. Przedstawiciel Spółki odwiedzał osobiście poszczególnych właścicieli nieruchomości i informował, że nie podpisanie zgody na prowadzenie sieci gazowniczej niczego nie zmieni, bo i tak uzyska zezwolenie organu I instancji. W obliczu takiego zachowania, skarżący nie wyraził zgody na przeprowadzenie prac na nieruchomości stanowiącej w ½ części jego własność. Skarżącemu ani razu nie została przestawiona jakakolwiek propozycja polubownego rozwiązania sprawy. W ten sposób znacząco naruszono przysługujące mu prawo własności, bowiem nie przedstawiono mu propozycji odszkodowania, czy też zadośćuczynienia za powstałe na jego własności obciążenie. Z tego powodu, domagał się uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego jej rozpatrzenia wobec nie spełnienia przesłanki wynikającej z art. 124 ust. 3 u.g.n.

Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W jej uzasadnieniu przytoczył treść art. 124 ust. 1 u.g.n., stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji i podniósł, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że inwestycja planowana przez Spółkę jest celem publicznym, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Spełniony został również warunek poprzedzenia wydania decyzji rokowaniami zmierzającymi do uzyskania zgody właścicieli nieruchomości na wykonanie prac związanych z posadowieniem gazociągu. Zgodnie z zawartą w aktach sprawy dokumentacją, pełnomocnik Spółki uzyskał zgodę wszystkich współwłaścicieli nieruchomości za wyjątkiem skarżącego. Spółka zainicjowała próbę osobistego kontaktu ze skarżącym, ale była ona bezskuteczna, gdyż nie zastano skarżącego w miejscu zamieszkania. Dodatkowo, Spółka za pośrednictwem mediatora zaprosiła skarżącego do mediacji i zaproszenie to zostało skutecznie doręczone, jednak skarżący nie odpowiedział. Również nie skontaktował się z mediatorem i ze Spółką, co oznacza, iż nie był zainteresowany podjęciem jakichkolwiek rozmów. Brak reakcji skarżącego pozwala na uznanie, że Spółka mimo braku zgody na wejście na teren działki skarżącego spełniła wymóg określony w art. 124 ust. 1 u.g.n., dotyczący obowiązku przeprowadzenia rokowań, bowiem podejmowała próby polubownego określenia warunków ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 1, jednakże zakończyły się one niepowodzeniem.

W skardze z dnia 31 marca 2020 r., pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 124 ust. 3 u.g.n., a także art. 140 Kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącego, w sprawie nie zostały przeprowadzone rokowania. Wojewoda Śląski w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż zaproszenie do podjęcia polubownych rozmów przez Spółkę jest wystarczające, do spełnienia jednej z trzech obligatoryjnych przesłanek wskazanych w art. 124 ust. 3 u.g.n., tj. przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości przed wydaniem stosownego zezwolenia. Jednak nie przytacza żadnych argumentów na poparcie zajętego w sprawie stanowiska. Bogate i jednolite w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje natomiast, iż istota "rokowań" wskazanych w art. 124 ust. 3 u.g.n. sprowadza się do pertraktacji, rozmów skierowanych na rozwiązanie zaistniałego sporu. Aby do takich pertraktacji mogło dojść, podmiot zobligowany jest do określenia i przedstawienia właścicielowi nieruchomości konkretnych warunków uzyskania zgody na wykonanie prac (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2017 r. sygn. akt I OSK 165/17, Lex nr 2404348; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/RZ 1099/l4, Lex nr 1628478). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 357/11 (Lex nr 1136695) wyraźnie wskazuje, iż: "strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich przez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia". Skarżący jednoznacznie zaprzecza, jakoby Spółka podjęła z nim jakiekolwiek próby polubownego zakończenia sporu. Przedstawiciel Spółki podjął próbę kontaktu i rokowań podczas nieobecności skarżącego w domu z osobą niepełnosprawną intelektualnie, która nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości w żadnej części. Wykorzystywanie więc tej okoliczności jako spełnienie przesłanki "podjęcia rokowań" jest w świetle art. 124 ust. 3 u.g.n. absolutnie niedopuszczalne. Organ odwoławczy pomija fakt, iż skarżący jako jedyny posiada tak znaczną część przedmiotowej nieruchomości, bo jest jej właścicielem aż w ½ części. Brak w tej sytuacji przedstawienia jakiejkolwiek propozycji odszkodowania za powstałe na jego własności obciążenie, bądź też innej formy zadośćuczynienia, stanowi niezaprzeczalnie naruszenie podstawowego prawa do własności, wynikającego z art. 140 k.c., na co już wskazywano w odwołaniu. W ten sposób naruszony został jego słuszny interes poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę, organ II instancji domagał się jej oddalenia, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Do Sądu wpłynęło również pismo uczestnika postępowania – "C." Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w L. z dnia 9 października 2020 r. z wnioskiem o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 21 października 2020 r. pełnomocnik skarżącego zauważył, iż w dniu 14 września 2020 r. złożył propozycję odszkodowania lub wykupu gruntu i podał kwotę, ale do dziś nie uzyskał odpowiedzi. Podał, iż małżonka skarżącego, która w dniu 23 marca 2019 r. i 10 lipca 2019 r. odebrała oświadczenie i zaproszenie na mediację, nie jest osobą pozbawioną zdolności do czynności prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a."), uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto, orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była zaskarżona decyzja Wojewody Śląskiego z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr 1, obręb K. w gminie B., poprzez udzielenie Spółce zezwolenia na założenie i przeprowadzenie sieci gazowej oraz przyłącza, a także włączenie jej do gazociągu zasilającego istniejącego na tej działce.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 124 u.g.n. Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ustawodawca umożliwia zatem przymusowo, a więc wbrew woli właściciela nieruchomości, zrealizowanie inwestycji celu publicznego, w sytuacji, gdy nie wyraża on na to zgody. Celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie, albo też którędy konkretnie będzie przebiegać. Kwestie te powinny być sprecyzowane uprzednio, albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Decyzja ta daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób określony w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:

1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.,

2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,

3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.

W myśl art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 293), zawierającego definicję legalną inwestycji celu publicznego, należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym, a także krajowym, oraz metropolitalnym bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Stosownie do art. 6 pkt 2 u.g.n. jednym z celów publicznych jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Jak wynika z wniosku Spółki, planowane przedsięwzięcie stanowi cel publiczny, o którym mowa w przywołanym przepisie.

Przedmiotowa inwestycja polega bowiem na budowie gazociągu stanowiącego sieć gazową średniego ciśnienia wraz z przyłączem, w myśl art. 6 pkt 2 u.g.n., a Spółka, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości należącej w ½ części do skarżącego jest podmiotem realizującym cel publiczny.

W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono dodatkowo, że projektowane prace zgodne są z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w kwestii poprawy stanu technicznego infrastruktury.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1102/17, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS").

W myśl art. 124 ust. 2 u.g.n., udzielenie zezwolenia następuje z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Przepis ten, stanowi wyjątek od przyjętej w art. 113 ust. 1 u.g.n. zasady, zgodnie z którą nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, gdyż na jego podstawie postępowanie może być wszczęte także na wniosek podmiotu, który realizuje inwestycję celu publicznego.

Zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n., udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy natomiast dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Ustawodawca ustanowił zatem pierwszeństwo umownego rozstrzygnięcia kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością przed rozstrzygnięciem jej w formie decyzji administracyjnej. Dopiero brak osiągnięcia porozumienia pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem oraz brak zgody właściciela na wykonanie na jego nieruchomości prac inwestycyjnych upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. W związku z tym, iż decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n., naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lutego 2011r. sygn. akt II SA/Ke 567/10, CBOS). Jednocześnie zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, a zatem należy wskazać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 692/12 i wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 85/09, CBOS).

Należy podkreślić, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 692/12, CBOS).

Ustawodawca nie określił trybu prowadzenia rokowań i strony nie są związane żadnymi regułami w tym zakresie. Uwzględniając poglądy orzecznictwa sądowego przyjąć należy, że zakres, forma i przebieg rokowań pozostawione są woli stron. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa bowiem ani formy prowadzenia rokowań, ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości. Nie nakłada też na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na skutek rokowań dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję.

Fakt, że jednoznaczne stanowiska stron rokowań były rozbieżne nie świadczy o braku przeprowadzenia rokowań, a jedynie o braku uzyskania skutku tej czynności, tj. braku uzyskania wspólnego stanowiska w sprawie. Rokowania polegają bowiem na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Nie oznaczają jednak konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczyło zatem wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. W sytuacji, gdy właściciel stanowczo sprzeciwia się zaproponowanym warunkom wskazując, że są one nie do przyjęcia i przedstawia własne oczekiwania, które z kolei nie satysfakcjonują inwestora, ten ma prawo uznać, że dalsze rokowania nie doprowadzą do uzyskania konsensusu. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyroki NSA: z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 298/15 i z dnia 24 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 970/17 oraz z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1375/17, CBOS). Jednocześnie należy dostrzec, że przepisy nie określają dokumentów, które inwestor ma przedstawić właścicielowi gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nakładają na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone.

Analiza akt administracyjnych, wbrew zarzutom skargi, prowadzi do wniosku, że, materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych jednoznacznie potwierdza, że przed wydaniem decyzji przeprowadzone zostały wymagane rokowania w celu uzyskania zgody skarżącego na budowę opisanego już wcześniej gazociągu wraz z przyłączem.

W rozpatrywanej sprawie niezbędny zakres wkroczenia w oznaczoną geodezyjnie działkę nr 1 został przez Spółkę określony w treści złożonego wszystkim współwłaścicielom oświadczenia, w tym również skarżącemu, oraz we wniosku, będącym podstawą do wydania przez organ I instancji decyzji.

Z przedłożonych dokumentów wynika, że przed złożeniem wniosku do organu I instancji Spółka pismem z dnia 18 marca 2019 r. zwróciła się do wszystkich współwłaścicieli działki nr 1, której skarżący jest w 1/2 części właścicielem, z prośbą o wyrażenie zgody na wykonanie prac związanych z posadowieniem gazociągu, polegających na wpięciu do istniejącej sieci gazowej i budowie nowej sieci gazowej fi40 PE=205 m oraz przyłącza gazu fi25 PE L=3,5 m. Oświadczenie, stanowiące wzór takiej zgody, zostało doręczone współwłaścicielom działki. Wszyscy, za wyjątkiem skarżącego, wyrazili zgodę na zajęcie tej nieruchomości i podpisali stosowne oświadczenie.

Skarżący pomimo jego otrzymania w dniu 23 marca 2019 r. żadnego oświadczenia nie złożył, a potwierdzenie jego odbioru znajduje się w aktach administracyjnych (doręczenie nastąpiło do rąk dorosłego domownika - żony skarżącego). Następnie Spółka podjęła próbę osobistego kontaktu ze skarżącym, która okazała się nieskuteczna, gdyż nie zastano go w miejscu zamieszkania.

W dalszej kolejności, Spółka zainicjowała rokowania za pośrednictwem mediatora, wyznaczonego przez "B." i do skarżącego przez mediatora zostało wysłane zaproszenie z dnia 8 lipca 2019 r., które zostało w dniu 10 lipca 2019 r. doręczone do rąk dorosłego domownika (żonie skarżącego), co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru.

Mediator poinformował o tym w piśmie z dnia 18 lipca 2019 r., podając, iż skarżący nie udzielił odpowiedzi na zaproszenie do mediacji i nie skontaktował się z nim w tej sprawie. Zgodnie, z treścią zawartą w zaproszeniu na mediację, brak kontaktu z mediatorem skutkował uznaniem, że skarżący nie wyraził zgody na udział w mediacji.

Z analizy załączonych do akt dokumentów wynika, że strony (Spółka i skarżący) nie dokonały żadnych wspólnych ustaleń, umożliwiających sprawne i swobodne wykonanie prac, dla zrealizowania których nastąpiło decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, poprzez udzielone Spółce zezwolenie.

Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że ustawodawca w żaden sposób nie formalizuje momentu zakończenia rokowań, co oznacza, że mogą być one zakończone w dowolnym czasie, chociażby w przypadku, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2412/19, CBOS). Sam fakt zwrócenia się przez Spółkę do skarżącego z oświadczeniem, a w dalszej kolejności działania mediatora wyczerpują przesłanki z art. 124 ust. 3 u.g.n., z którymi mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Nie jest rzeczą organów administracji ani też Sądu dokonywać innych, czy też uzupełniających ustaleń w tej sprawie. Zebrane dokumenty pozwalają uznać, że w niniejszej sprawie Spółka sama poczyniła działania, jak też za pośrednictwem mediatora podjęła próbę rokowań, ale nie były one skuteczne i nie doszło do porozumienia. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., oraz nie podzielił zarzutu naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. uznając, że materiał dowodowy potwierdza prawidłowość podjęcia przez Spółkę rokowań, które nie spotkały się z odpowiedzią skarżącego. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Zatem samo zwrócenie się do właściciela nieruchomości z prośbą o jej udostępnienie jest wystarczające do uznania, że rokowania miały miejsce.

Marginalnie Sąd zauważa, że działania poczynione przez skarżącego wobec Spółki po dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. po [...] r., nie mogły mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy, zwłaszcza złożona w dniu 14 września 2010 r. propozycja wykupu działki, o czym poinformował na rozprawie pełnomocnik skarżącego.

Całokształt rozważań skłania do konkluzji, że skoro zarzuty zawarte w skardze i okoliczności brane pod rozwagę z urzędu nie podważyły zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, to skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.