Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 643/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 i art. 9
journal: Dz.U. 2014 poz 1446
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] S. A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] lutego 2017 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 7 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1446, ze zm.), po rozpoznaniu odwołania [...] S.A. - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we [...] z [...] października 2016 r., znak [...], wpisującą do rejestru zabytków województwa dolnośląskiego, pod numerem [...], dom przy ul. [...] w [...].

Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2016 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków, pod numerem [...], "dom mieszkalny, położony w [...] przy ul. [...], gm. [...], pow. [...], dz. nr [...]", w granicach murów obwodowych, określonych w Załączniku graficznym nr 2, stanowiącym integralną część tej decyzji. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano m.in., że budynek ten wybudowany został ok. 1905 r. z przeznaczeniem do funkcji wypoczynkowej, która utrzymana była również po drugiej wojnie światowej. W latach późniejszych, już pod zarządem spółki [...], mieściły się w nim mieszkania dla pracowników. W decyzji opisano szczegółowo architekturę i konstrukcję budynku, jak również wartościowe elementy jego wyposażenia. Jak wskazano, forma architektoniczna budynku przy ul. [...] w [...] mieści się w nurcie budownictwa nawiązującego do tradycji regionalnych, reprezentujących tzw. styl rodzimy (Heimatstil). Architektura przedmiotowego obiektu spójna jest z architekturą sąsiedniej zabudowy i w sposób harmonijny wkomponowana została w otaczający krajobraz, co dodatkowo wzmaga jego walory estetyczne. Budynek stanowi przykład architektury willowo-pensjonatowej, charakterystycznej dla miejscowości turystycznych obszaru [...]. Posiada on walor autentyczności ze względu na zachowaną oryginalną bryłę oraz elementy wystroju architektonicznego, nawiązujące do tradycji lokalnych. Biorąc to pod uwagę stwierdzono, że zachowanie przedmiotowego obiektu leży w interesie społecznym.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. podzielił argumentację organu I instancji.

Powołując się na art. 3 i art. 9 ustawy o ochronie zabytków wskazał, że z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nakazał [...] S.A. wstrzymanie robót budowlanych, polegających na rozbiórce budynków przy ul. [...] i [...] w [...], pod rygorem natychmiastowej wykonalności. Następnie organ pierwszej instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wpisu do rejestru zabytków budynku przy ul. [...] w [...]. Oględziny przedmiotowej nieruchomości odbyły się dnia 3 października 2016 r. i zostały zaprotokołowane. [...] S.A. wzięła udział w oględzinach oraz wniosła uwagi do protokołu. Natomiast postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków dopuścił jako dowód w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dokument pt. "Ocena stanu technicznego wielorodzinnego budynku mieszkalnego «[...]» ul. [...] w [...]", aut. prof. dr. hab. inż. [...] i mgr. inż. [...] z października 2016 r.

W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w toku prowadzonego przez siebie postępowania działał zgodnie z zasadami zawartymi w art. 7, 80 i 81 k.p.a.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu zawartego w odwołaniu, dotyczącego rzekomego naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 10 § 1 k.p.a.

W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków dołożył starań, aby zapewnić Stronom możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Działając zgodnie z dyspozycją przepisu art. 46 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, organ pierwszej instancji zobowiązany był zająć stanowisko w sprawie wpisu przedmiotowego budynku do rejestru zabytków w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia Stronom decyzji, o której mowa w ust. 1 tego przepisu. Dlatego też, ze względu na ochronę interesu społecznego, w jakim leży ochrona zabytków, koniecznym było wydanie zaskarżonej decyzji przed upływem ww. terminu.

Organ drugiej instancji wyjaśnił - powołując się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1115/11 - że przepis art. 46 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami potwierdza priorytetowe traktowanie dziedzictwa narodowego w odniesieniu do zabytków nieobjętych wpisem do rejestru zabytków, umożliwiając wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków ingerencję w prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku niewpisanym do rejestru, jeżeli zabytek ten spełnia warunki uzasadniające dokonanie takiego wpisu. Organowi ochrony konserwatorskiej przyznana została możliwość tymczasowego wstrzymania prowadzonych działań przy zabytku, m.in. robót rozbiórkowych. Obiekt zakwalifikowany do rozbiórki w wyniku oceny dokonanej przez właściwe organy ochrony zabytków może być uznany za posiadający wartości na tyle cenne, że uzasadniają one odstąpienie od jego rozbiórki. Wydanie w takich okolicznościach decyzji o wpisie do rejestru zabytków wymaga wyważenia interesu społecznego przemawiającego za potrzebą zachowania obiektu ze względu na posiadaną wartość zabytkową (art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) z interesem prywatnym właścicieli tego obiektu, wynikającym z pozwolenia na rozbiórkę.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwoliła [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków na dokonanie oceny wartości zabytkowych domu przy ul. [...] w [...], które przesądziły o zasadności wydania decyzji o wpisie tego obiektu do rejestru zabytków. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2016 r. organ pierwszej instancji przytoczył opis oraz historię przedmiotowego budynku, wykazując jego wartości historyczne, artystyczne i naukowe, a także interes społeczny, w którym leży jego zachowanie. Sentencja orzeczenia oraz uzasadnienie są spójne z załącznikiem graficznym, na którym oznaczono granice ochrony konserwatorskiej.

Organ odwoławczy stwierdził również, że organy ochrony zabytków są władne do samodzielnego dokonywania oceny cech obiektu pod względem posiadanych przez niego wartości artystycznych, historycznych lub naukowych, w związku z czym - prowadząc postępowanie w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków - nie mają obowiązku uwzględniania dowodu z opinii biegłych na ww. okoliczność. Właściwość do wpisania obiektu do rejestru zabytków posiada bowiem wyłącznie wojewódzki konserwator zabytków, który - dysponując wykształconą w zakresie historii sztuki i architektury kadrą pracowników - jest w stanie obiektywnie ocenić, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, czy dany obiekt posiada walory zabytkowe. Przeprowadzenie dowodu z ww. "Oceny stanu technicznego..." miało więc na celu jedynie wyjaśnienie szczegółowych kwestii, związanych z aktualnym stanem zachowania zabytku, na podstawie czego [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków mógł wyczerpująco zbadać, w jakim stopniu stan ten wpływa na zachowanie wartości zabytkowych obiektu. Zgodnie z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w związku z czym nie jest on związany wnioskami zawartymi w opiniach lub ekspertyzach znajdujących w aktach sprawy, lecz swobodnie dokonuje oceny wszystkich zgromadzonych dowodów. Z uwagi na powyższe, zarzuty Skarżącej dotyczące niedołożenia starań przez organ pierwszej instancji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, organ uznał za chybione.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, organ drugiej instancji ocenił, że wpisanie do rejestru zabytków domu przy ul. [...] w [...] jest w pełni uzasadnione. Uznano przy tym, iż organ pierwszej instancji właściwie ustalił stan faktyczny i prawny sprawy oraz odniósł się do wszystkich jej okoliczności.

Przedmiotowy budynek zachował cechy architektoniczne, które przesadzają o jego wyjątkowym charakterze i zabytkowej wartości. Budynek ten posiada czytelną bryłę oraz kompozycję elewacji, a jego architektura daje świadectwo historii zabudowy miasta. Omawiany budynek stanowi więc świadectwo epoki minionej, niosąc w sobie wartości zarówno artystyczne (związane z oryginalną architekturą oraz zachowanymi elementami wyposażenia i wystroju), historyczne (dokumentujące historię lokalną, związaną budownictwem na początku XX w. oraz turystycznym i uzdrowiskowym charakterem miasta) oraz naukowe (pozwalające na pełniejsze rozpoznanie historii regionu oraz historii architektury polskiej). Istotny jest również walor typologiczny omawianego obiektu, dostrzeżony m.in. w decyzji o wpisie do rejestru zabytków układu urbanistycznego [...] (nr rej. [...]), jako elementu zabudowy willowo-pensjonatowej z przełomu XIX i XX w., charakterystycznej dla tego podgórskiego miasta.

W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie ulega wątpliwości, że omawiany budynek odpowiada definicji legalnej zabytku, określonej w art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a więc stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy, podlega ochronie i opiece bez względu na stan zachowania. Jak skutecznie udowodniono w zaskarżonej decyzji, stan zachowania obiektu nie wpłynął na utratę ww. wartości.

Organ drugiej instancji wskazał, że w obowiązującym orzecznictwie sądowo-administracyjnym oraz w piśmiennictwie przyjmuje się, że decyzja o wpisie do rejestru zabytków jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym ma ona cechy decyzji konstytutywnej, dlatego że to na jej podstawie dochodzi do wpisu do tego rejestru, a tym samym do objęcia konkretnego obiektu prawną formą ochrony konserwatorskiej, co z kolei przekłada się na prawa i obowiązki dysponenta takiego obiektu. Objęcie zabytku ochroną prawną, ze wszystkimi jej konsekwencjami, nie wynika zatem z mocy samego prawa, ale każdorazowo wymaga konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej, która potwierdza istniejące wartości zabytkowe danego obiektu, w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, przy czym zasada prawdy obiektywnej, zawarta w art. 7 k.p.a., nakłada na organ ochrony zabytków powinność wykazania przesłanek, na których oparł swoje rozstrzygnięcie.

Organ podkreślił, że organy ochrony zabytków zobowiązane są strzec dziedzictwa narodowego, wypełniając tym samym konstytucyjny obowiązek zawarty w preambule oraz w przepisie art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organy te działają zgodnie z dyspozycją przepisu art. 4 pkt. 1, 2 i 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W art. 64 § 3 ustawa zasadnicza przewiduje ograniczenie prawa własności, o którym mowa w art. 21. stanowiąc, że "własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności". Ograniczenie własności Stron, będące konsekwencją wpisania przedmiotowego budynku do rejestru zabytków, wynika z przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a zatem jest prawnie dopuszczalne (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 marca 1998 r., sygn. akt IV SA 883/96). Choć fakt wpisania do rejestru zabytków omawianego budynku powoduje dla właściciela tej nieruchomości ograniczenia w rozporządzaniu przedmiotem jego własności, związane m.in. z koniecznością zachowania zabytku w oryginalnej formie oraz uzgadniania planowanych przy nim inwestycji z wojewódzkim konserwatorem zabytków, na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, to nie narusza on jednak samej istoty prawa własności, bowiem nie wyklucza użytkowania nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], nie wpływa też na zakres prawa majątkowego, ani prawa do dziedziczenia. Tymczasem planowana rozbiórka budynku przy ul. [...] w [...] stanowiłaby znaczną szkodę dla interesu społecznego oraz dla dziedzictwa narodowego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lutego 2017 r. złożyła [...] S.A. wnosząc o jej uchylenie, uchylenie poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieuzasadnione wpisanie do rejestru zabytków województwa [...] pod numerem [...], zabytku nieruchomego w postaci domu przy ul. [...] w [...], podczas gdy przedmiotowa nieruchomość nie posiada walorów, które w świetle przepisu art. 3 pkt 1 Ustawy uzasadniałyby stwierdzenie, iż stanowi ona świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, której zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na wartość historyczną, artystyczną lub naukową, co oznacza, że w niniejszym przypadku nie zachodzą przesłanki i podstawy do uznania przedmiotowego obiektu za zabytek;

2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 7, 11, 77, 77 § 1, 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organy I i II instancji wszystkich czynności niezbędnych do ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez brak specjalistycznej opinii w przedmiotowej sprawie, a w ostateczności nieuzasadnione przyjęcie, iż omawiany budynek spełnia przesłanki wpisu do rejestru zabytków, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwalał na wywiedzenie takowego wniosku;

b) art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, w szczególności dowodu z dokumentu pt. "Ocena stanu technicznego wielorodzinnego budynku "[...]" ul. [...] w [...]", autorstwa prof. dr hab. inż. [...] i mgr inż. [...] z października 2016 r. ("Ocena stanu technicznego") podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, które były podstawą wydania decyzji w sprawie;

c) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia decyzji przez organy I i II instancji faktów, które organ rzekomo uznał za wywiedzione z przeprowadzonych dowodów oraz niewskazanie które z przedstawionych okoliczności wywodzi z danego dowodu, podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem uzasadnienie decyzji, zwłaszcza objętej uznaniem administracyjnym, winno precyzyjnie wskazywać i określać jakie fakty organ wywiódł z danego dowodu;

d) 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego i procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.. Dz. U. z 2017 r. Nr 1369, zwana dalej p.p.s.a.).

Rolą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było zatem -stosownie do dyspozycji powołanych przepisów- dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Badając legalność skarżonych rozstrzygnięć w oparciu o powyższe kryteria stwierdzić trzeba, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lutego 2017 r. oraz utrzymana nim w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wpisująca do rejestru zabytków omawiany budynek przy ul. [...] w [...] nie naruszają prawa.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 7 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

A zatem zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 formą ochrony zabytku jest m. in. wpisanie go do rejestru zabytków. Natomiast stosownie do art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy.

W rozpoznawanej sprawie [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków we [...], decyzją z dnia [...] grudnia października 2016 r., działając z urzędu, wpisał budynek przy ul. [...] w [...] do rejestru zabytków pod numerem [...]. Tego właśnie budynku i jego wpisu do rejestru zabytków dotyczy skarga [...] S.A.

W przedmiotowej sprawie uznanie, że obiekt spełnia kryteria zabytku, nastąpiło po przeprowadzeniu oględzin w dniu 3 października 2016 r. Dopuszczono także dowód w postaci ekspertyzy "Ocena stanu technicznego wielorodzinnego budynku mieszkalnego «[...]» ul. [...] w [...]", aut. prof. dr. hab. inż. [...] i mgr. inż. [...] z października 2016 r.

W aktach sprawy znajdują się: protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 3 października 2016 r. oraz płytą CD zawierającą materiał dowodowy z powyższych oględzin, w aktach znajduje się również opisana wyżej ekspertyza wraz z dokumentacją fotograficzną.

Z wniosków końcowych ekspertyzy wynika, że choć stan budynku oceniany jest jako "zły" to jednak wartość zabytkowa obiektu oraz stan jego zachowania uzasadniają podjęcie prac rewaloryzacyjnych.

Zasadniczym argumentem strony skarżącej sprzeciwiającej się wpisaniu spornego budynku do rejestru zabytków i jego konserwacji i renowacji jest zły stan budynku.

Wskazać zatem trzeba, że stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochronie i opiece podlegają bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome będące w szczególności dziełami architektury i budownictwa.

Z wykładni literalnej tego przepisu wynika, że zły stan zachowania obiektu zabytkowego (np. stan techniczny budynku) nie uniemożliwia objęcia go ochroną, jeżeli spełnia on przesłanki z art. 3 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy zabytkiem jest nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.

Z ustale4ń organów wynika, że budynek objęty postępowaniem, powstał w 1905 roku i początkowo pełnił funkcję wypoczynkową. Po II wojnie światowej funkcja ta była kontynuowana, w latach późniejszych obiekt znalazł się pod zarządem [...] i mieściły się w nim mieszkania dla pracowników. Budynek położony w [...] przy ul. [...] znajduje się w południowo-zachodniej części miejscowości, poza ścisłym centrum miasta. Położony jest nieopodal zapory na rzece [...]. Jest to trzykondygnacyjny, podpiwniczony budynek, wzbogacony o drewniane werandy dostawione do elewacji północnej, południowej oraz wschodniej. Przy zachodniej elewacji mieści się przybudówka poprowadzona na wysokość głównej bryły. Budynek założony na rzucie zbliżonym do prostokąta, rozczłonkowany przylegającymi do każdej z elewacji werandami oraz przybudówką. Bryła nakryta dachem dwuspadowym o niewielkim kącie nachylenia, dachami naczółkowymi nad werandami oraz pulpitowym nad przybudówką przy zachodniej elewacji. Całość posadowiona na wysokim, kamiennym cokole. Elewacje zostały opracowane w analogiczny sposób. Pod tynkowanymi powierzchniami dobrze widoczny jest wątek muru, nadający dekoracyjny charakter. Pierwsze dwie kondygnacje rozdziela szeroki, profilowany gzyms. Głównym elementem artykułującym są symetrycznie rozmieszczone osie okienne oraz werandy dostawione do elewacji północnej, południowej oraz wschodniej. Otwory okienne czterodzielne, o prostokątnym wykroju, jedynie otwory przyziemia ujęto opaskami wykonanymi z cegły i zamknięto łukiem półpełnym. Werandy przy elewacjach o konstrukcji szkieletowej, oszalowane pionowymi deskami snycersko opracowanymi, natomiast w górnych, bocznych ścianach i narożach występuje dekoracja w postaci drewnianych kratownic. Snycerska oprawa flankuje wysokie okna podzielone na mniejsze kwatery. Przybudówka przy zachodniej elewacji murowana, pozbawiona dekoracji.

Z ustaleń organów wynika również, że sporny budynek jest obecnie nieużytkowany. Przeprowadzone 3.10.2016 r. oględziny wykazały zauważalne pęknięcia ścian konstrukcyjnych i miejscowe zawilgocenia murów oraz uszkodzenia elementów drewnianych. Nieruchomość posiada zachowaną bryłę oraz oryginalne elementy wystroju architektonicznego. Niezmieniony został pierwotny ciąg komunikacyjny, drewniana klatka schodowa z metalową, ozdobną balustradą w obrębie pierwszej kondygnacji oraz drewnianą w wyższych. Wnętrza wtórnie podzielono na niezależne mieszkania, w których wprowadzono nowe podziały. Obiekt został zabezpieczony przed dostępem osób trzecich (zamurowane otwory okienne i drzwiowe pierwszej kondygnacji). W ekspertyzie technicznej przeprowadzonej w październiku 2016 r. oceniono stan zachowania obiektu, którego ocena potraktowana jest przede wszystkim zaistnieniem bardzo niekorzystnych zjawisk w obszarze posadowienia budynku. Podkreślono, że istnieje konieczność pilnego przeprowadzenia prac kompleksowych, uwzględniających zachowanie i konserwację elementów o wartości zabytkowej m.in. elementów obudowy werand (deskowania ozdobne, stolarka okienna), elementów klatki schodowej (schody drewniane, balustrady, ceramiczne posadzki), profilowane konstrukcyjne elementy drewniane. Według autorów opracowania wartość zabytkowa obiektu oraz stan jego zachowania uzasadnia podjęcie prac waloryzacyjnych.

Podkreślić należy, że przedmiotowy budynek jest wartościowym przykładem architektury pensjonatowej z pocz. XX w., powstałym w stylu rodzimym. Reprezentuje wartości architektoniczne i naukowe oraz stanowi ważne źródło dla badań naukowych nad rozwojem i przemianami architektury pensjonatowej w XX w., których nie pomniejsza jego stan zachowania.

Bezsprzecznie - stosownie do wyżej cytowanych art. 6 ust. 1 pkt 1c w zw. z art. 3 ustawy o ochronie zabytków -wymieniony obiekt jest dziełem człowieka i stanowi świadectwo minionej epoki, gdyż jak wykazano powstał na początku XX wieku, a jego forma architektoniczna mieści się w nurcie budownictwa nawiązującego do tradycji regionalnych, reprezentujących tak zwany styl rodzimy (Heimatstil). Architektura budynku nr [...] jest spójna z otaczającą zabudową i harmonijnie wkomponowana w otoczenie, co świadczy o jego walorach estetycznych. Jest przykładem architektury willowo-pensjonatowej charakterystycznym dla miejscowości turystycznych obszaru [...]. Budynek zachował oryginalną bryłę oraz elementy wystroju architektonicznego, nawiązujące do tradycji lokalnych, a więc walor autentyczności.

Wprawdzie z akt sprawy wynika, że jego stan zachowania jest zły, obiekt ten posiada jednak wartości artystyczne i zabytkowe i jako taki podlega ochronie w świetle cytowanej ustawy, a z kolei jego rewaloryzacja jest możliwa zgodnie z powołaną jako dowód w sprawie ekspertyzą.

Sąd w pełni zatem podziela argumentację, która legła u podstaw zaskarżonego orzeczenia.

Sąd rozważył wszystkie zarzuty skargi i uznał, że nie mogą one wpłynąć na sądową ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy zarzut braku posiadania przez obiekt walorów historycznych stanowiących świadectwo minionej epoki. Zostało w obu decyzjach wykazane i udowodnione, że obiekt wszelkie cechy minionej epoki, walory historyczne oraz zabytkowe posiada. Jedynie stan jego zachowania jest zły i wymaga przeprowadzania szerokich prac konserwatorskich i naprawczych.

Nie znajduje również uzasadnienia argumentacja skargi zarzucająca naruszenie szeroko pojętych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, w okolicznościach sprawy zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji, nie stanowi o zaniechaniu analizy całego materiału dowodowego, który w ocenie Sądu został zebrany w sposób wszechstronny i wystarczający do rozpoznania sprawy. A więc bez naruszenia wskazanych w skardze zasad wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. A skoro rozstrzygnięcia i uzasadnienia organów obu instancji oparte na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym są zgodne z prawem, tj. z art. 107 § 3 k.p.a. nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. bowiem na każdym etapie postępowania, co wynika ze zgromadzonych w sprawie akt, organy umożliwiały stronom zapoznawaniem się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiadaniem odnośnie tych dowodów.

Konkludując, biorąc pod uwagę całokształt sprawy, wskazać trzeba, że celem priorytetowym ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest ochrona i zachowanie materialnego dziedzictwa kulturowego, konserwacja i rewaloryzacja zabytków oraz udostępnianie zabytków na cele publiczne. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana na podstawie wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłowo zastosowaną podstawę prawną - przepisy prawa materialnego i prawidłową ich wykładnię oraz w zgodzie z głównym celem jakiemu służy cytowana ustawa o ochronie zabytków. Sąd nie znalazł zatem podstaw do zakwestionowania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. W związku zaś z faktem, że budynek nie uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej i naukowej mimo złego stanu technicznego, organ podjął prawidłową w świetle prawa decyzję o wpisie do rejestru zabytków omawianego budynku. Nadmienić również trzeba, że w protokole z wizji oraz w ekspertyzie nie było mowy o śmierci technicznej budynku (co dawałoby podstawę do dalszej analizy pod kątem konieczności ochrony budynku w świetle ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami).

Kierując się powyższą argumentacją, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skargę oddalił.