Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1308/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6  ust. 1,  art. 15  ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant asystent sędziego Anita Lewińska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Po 517/13 w sprawie ze skargi G. Ł. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 517/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę G. Ł. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Wójt Gminy T., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - dalej jako "k.p.a."), orzekł o wymeldowaniu G. Ł. z pobytu stałego w miejscowości B., przy ulicy S. nr [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podniósł, że G. Ł. nie zamieszkuje i nie przebywa w przedmiotowym lokalu co najmniej od dnia 14 czerwca 2011 r., kiedy przeprowadzona została eksmisja. Eksmisję przeprowadził komornik sądowy, na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w Poznaniu, Wydział III Cywilny z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt III Ns 543/03. W toku postępowania otrzymano pismo z dnia 26 lipca 2011 r., z Komisariatu Policji w T. informujące, że G. Ł. od dnia 14 czerwca 2011 r. nie przebywa pod adresem zameldowania. Z wywiadu przeprowadzonego wśród sąsiadów wynika, że widują oni G. Ł., ale na sąsiedniej, niezabudowanej działce. Wskazano, iż podczas wizji przeprowadzonej przez Straż Gminną w T. w dniu 15 grudnia 2011 r. spisano protokół z J. Ł., w którym potwierdził on, że eksmisja komornicza odbyła się w dniu 14 czerwca 2011 r. i wtedy wszystkie rzeczy eksmitowanej zostały wywiezione pod nowy adres zamieszkania. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę organ stwierdził, że przymusowe wykonanie orzeczenia eksmisyjnego jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Wskazano, że zgłoszenie zarzutów na czynności komornicze nie daje podstaw do uznania przez organ orzekający w sprawie wymeldowania, iż czynności komornicze były prawnie wadliwe czy nieskuteczne.

Rozpatrując odwołanie G. Ł. od powyższej decyzji, Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podzielił ustalenia i ocenę prawną organu I instancji. Podniósł, że mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe - takim miejscem dla zainteresowanej nie jest przedmiotowy lokal, w którym nie mieszka od czerwca 2011 r., a który opuściła na skutek wykonanej przez komornika egzekucji wyroku o eksmisji, co potwierdziło przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające. W sytuacji zatem, gdy zainteresowana nie mieszka we wskazanym lokalu, winna być z niego wymeldowana, aby zlikwidować zaistniałą fikcję meldunkową.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. G. Ł. wywiodła skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku organów administracji publicznej do dokonania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - w szczególności nie sprawdzeniu, że skarżąca poczyniła wszelkie możliwe kroki, ażeby udowodnić i wyjaśnić, iż dobrowolnie nie opuściła przedmiotowego miejsca zamieszkania, a także, że w ww. miejscu znajdują się jej rzeczy osobiste, co w konsekwencji doprowadziło do niepełnego wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie w wydaniu wyżej wymienionej decyzji, naruszając tym interes społeczny i słuszny interes obywateli;

- art. 8 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz bezpodstawną odmowę wiary zeznaniom skarżącej;

- art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte wykazanie przesłanek podjętej decyzji, w szczególności niewskazanie powodów odmowy wiary wyjaśnieniom skarżącej i dowodów świadczących na jej korzyć;

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k. p. a. poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego mającego istotne znaczenie w ustaleniu stanu faktycznego, dokonanie ocen wybiórczych i dowolnych, niepoczynienie ustaleń dotyczących podejmowanych działań przez skarżącą;

- art. 107 § 3. k.p.a. poprzez brak rzetelnej oceny dowodów, niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn odmowy wiary poszczególnym dowodom,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 15 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, iż adres B., ul. [...] nie jest miejscem stałego pobytu skarżącej, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie.

Uczestniczka postępowania sądowoadministracyjnego – A. W., wniosła o oddalenie skargi. Podkreśliła, że o eksmisji G. Ł. została przez komornika powiadomiona doręczonym jej pismem z dnia 29 kwietnia 2011 r., lecz mimo to w eksmisji nie uczestniczyła. Eksmisja nie nastąpiła "na bruk", lecz do lokalu położonego w Z. przy ul.[...].

W motywach wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podniósł, że organy administracji, prowadząc postępowanie na zasadach określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., prawidłowo orzekły, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia wymeldowanie G. Ł. z pobytu stałego w miejscowości B. przy ul. [...] nr [...]. Eksmisję przeprowadzono na podstawie tytułu wykonawczego, w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w Poznaniu, Wydział III Cywilny z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt III Ns 543/03. Zatem wykonanie tego orzeczenia uznać należy za równoznaczne z opuszczeniem lokalu. Egzekucja jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreślenia wymaga, że nawet jeśli po wykonaniu eksmisji dana osoba przebywa w spornym lokalu, nie stanowi to pobytu stałego z zamiarem stałego przebywania będącego przesłanką zameldowania i nie uchyla zaistniałej przesłanki wymeldowania.

Odnosząc się do wskazanej przez skarżącą okoliczności złożenia skargi na czynności komornika i kwestionowania postępowania egzekucyjnego Sąd wskazał, że strona nie wykazała, iż podjęła skuteczne środki w celu wzruszenia orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, w oparciu o który doszło w tym przypadku do eksmisji. W tym stanie rzeczy decyzja orzekająca wymeldowanie skarżącej jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a w szczególności z przywołanym wyżej art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku G. Ł. zaskarżyła go w całości, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonania wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy decyzja Wojewody Wielkopolskiego została wydana z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez Wojewodę Wielkopolskiego stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja zawarta w treści art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a nie opłaconych nawet w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe. A zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. W przedmiotowej sprawie nie może być mowy o wyraźnym i niebudzącym wątpliwości wyrażeniu woli przez G. Ł. skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Opuszczenie nieruchomości przez skarżącą nie miało charakteru dobrowolnego i trwałego. Podkreślono, że czyniła ona nakłady finansowe na nieruchomość w miejscowości B., przy ul. [...], a ponadto miała zarejestrowaną w niej działalność gospodarczą.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostawała natomiast zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, ponadto jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.

W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga bowiem prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię ważne jest, aby autor skargi kasacyjnej wykazał po pierwsze, na czym polegał błędny charakter wykładni dokonanej przez sąd pierwszej instancji, w szczególności czy dotyczył on przebiegu procesu wykładni (kolejności odwołania się do jej reguł) czy sposobu wykorzystania poszczególnych dyrektyw i argumentów wykładni czy też samego rezultatu wykładni (treści zrekonstruowanej normy) oraz po drugie, jak w ocenie autora skargi kasacyjnej, w kontekście wykazanych uchybień, powinna wyglądać wykładnia prawidłowa. Natomiast w przypadku związania naruszenia prawa materialnego z niewłaściwym zastosowaniem przepisu istotne jest wykazanie, czy idzie o niezastosowanie czy o nieprawidłowe zastosowanie, a także, w przypadku wskazania na nieprawidłowe zastosowanie, czy wiąże się ono z niewłaściwą sądową kontrolą podstawy orzekania przez organ czy też z zaakceptowaniem w toku kontroli sądowej błędnej kwalifikacji faktów lub ustalenia jej konsekwencji przez organ administracji (błąd subsumcji) lub z błędem sądu, co do kwalifikacji kontrolowanej decyzji administracji z punktu widzenia treści zrekonstruowanej normy prawnej. Towarzyszyć temu powinna argumentacja wskazująca na sposób, w jaki przepis powinien być zastosowany ze względu na stan faktyczny sprawy lub, w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, wyjaśnienie, dlaczego wskazany w skardze kasacyjnej przepis powinien być zastosowany.

Skargę kasacyjną można także oprzeć na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Zwrot normatywny: "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. W przytoczonym przepisie nałożono, bowiem na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że to naruszenie mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga, zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna. Nakłada to na skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, LEX nr 480247; por. też J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426).

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w niniejszej skardze kasacyjnej nie powiązano wyraźnie i konsekwentnie naruszenia przepisu k.p.a. ze wskazaniem przepisów P.p.s.a., które miał naruszyć Sąd pierwszej instancji. Biorąc jednak pod uwagę pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, z. 1 poz. 1) i przywołanym tam orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 1996 r., sygn. akt K 25/95, uznać trzeba, że dostrzeżone uchybienie nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy rozpoznania tego zarzutu. Dokonując zatem merytorycznej oceny skuteczności wytkniętego naruszenia art. 7 k.p.a. z uwagi na brak dokonania wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, należy wskazać, że jest ono bezpodstawne. Rozpoznanie sprawy dotyczącej wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego wymagało ustalenia przez organ odwoławczy, czy opuściła ona miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzone przez organy dowody pozwoliły na dokładne wyjaśnienie wszystkich kwestii, które były istotne dla potwierdzenia bądź zaprzeczenia faktu zamieszkania przez skarżącą pod wskazanym adresem. Zauważyć należy, że z niekwestionowanych ustaleń poczynionych przez Komisariat Policji w T. oraz Straż Gminną w T. wynika, że skarżąca od dnia egzekucji komorniczej w dniu 14 czerwca 2011 r. nie mieszka i nie przebywa w lokalu przy ul. [...] w B. Przez sąsiadów jest widywana na sąsiedniej, niezabudowanej nieruchomości. Sama skarżąca oświadczyła nadto, że nie przebywa w wymienionym lokalu od czasu wykonania eksmisji i na skutek czynności komorniczych chwilowo jest zmuszona przebywać w wynajętym pokoju w P.. Fakt przeprowadzenia eksmisji w dniu 14 czerwca 2011 r. potwierdził J. Ł. (protokół wizji lokalnej przeprowadzonej przez Straż Gminną w T. w dniu 15 grudnia 2011 r.). Ponadto Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. w piśmie z dnia 30 grudnia 2011 r. poinformował, że mocą postanowienia Sądu Rejonowego w Poznaniu, Wydział III Cywilny z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt III Ns 543/03 - wydano tytuł wykonawczy zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 13 grudnia 2007 r. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że organ w sposób prawidłowy zgromadził materiał dowodowy w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia wystąpienia przesłanek wymeldowania, a następnie dokonał jego oceny i dał wyraz tej ocenie w uzasadnieniu swojej decyzji.

Pozbawiony jest również doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd pierwszej instancji skargi w sytuacji, gdy decyzja Wojewody Wielkopolskiego została wydana z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.).

Należy podkreślić, że obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01, OTK ZU A 2002/3/34). Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że: "Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu". Zameldowanie, jak i wymeldowanie, jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, charakteru tego pobytu, bądź jego ustania w dotychczasowym miejscu, służącym zbieraniu i aktualizowaniu danych o miejscu pobytu osób fizycznych, zgodnie z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. Fakt zameldowania lub wymeldowania nie ma natomiast wpływu na stosunki cywilnoprawne, w tym na prawo do lokalu mieszkalnego. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Analogicznie zatem przyjąć należy, że wymeldowanie służy potwierdzeniu faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego. Dokonywane jest ono zazwyczaj w drodze czynności materialno – technicznej, która to nie ma cech aktu administracyjnego i nie kończy postępowania w konkretnej sprawie. Wydanie aktu administracyjnego w tym zakresie ustawodawca przewidział jedynie w przypadku wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Podstawę wydania decyzji o wymeldowaniu osoby zameldowanej na pobyt stały lub czasowy stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm. – dalej zwanej "ustawa"), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do tego, uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę warunków tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych.

W świetle powyższego, postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga ustalenia stanu faktycznego związanego z fizycznym opuszczeniem przez wymeldowywanego miejsca pobytu stałego. Przy czym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. W takim rozumieniu opuszczeniem lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i jednoczesne zerwanie związków z dotychczasowym lokalem. Jakkolwiek jednak zamiar ten, rozumiany, jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić. Nie można bowiem poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, w których formułuje ona subiektywnie swoją wolę. Należy zbadać czy argumentacja strony znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych takich jak np. sposób opuszczenia lokalu, skoncentrowanie swojego ośrodka interesów osobistych i majątkowych (tzw. centrum życiowego) poza miejscem pobytu stałego, czy wreszcie istnieje obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. II OSK 1577/09, LEX nr 746658). Wychodząc z tego założenia należy przyjąć, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował postanowienia art. 15 ust. 2 ustawy w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, że skarżąca opuściła lokal przy ul. [...] w B. w sposób trwały. W wyniku dokonanych czynności komorniczych została przeprowadzona skuteczna eksmisja strony ze wskazanego lokalu, zatem nie można uznać, iż strona posiada obiektywną możliwość realizacji woli przebywania w tym miejscu. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i doktrynie ukształtowany jest pogląd, że na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu omawianego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu (por. wyroki: z dnia 4 października 2007 r., II OSK 519/07, publ. [w:] CBOSA, z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. II OSK 788/08, LEX nr 498351, z dnia 23 marca 2010 r. sygn. II OSK 579/09, LEX nr 597705). Wykonania prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego orzekającego eksmisję nie można bowiem uznawać za działanie nielegalne (stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w tezowanym wyroku z dnia 6 października 2005 r. sygn. akt II OSK 65/05, LEX nr 188693). Należy też zwrócić uwagę na treść art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z wyrażoną tam zasadą poszanowania prawa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Nie można zatem, wbrew orzeczeniu sądowemu zaopatrzonemu w klauzulę wykonalności, podważać rozstrzygnięcia nakazującego opuszczenie lokalu, a w przypadku wykonania eksmisji na drodze postępowania egzekucyjnego twierdzić, że opuszczenie w tej sytuacji miejsca pobytu jako nie mające charakteru dobrowolnego, nie jest opuszczeniem lokalu w znaczeniu wynikającym z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 195/09, LEX nr 597453).

Należy mieć nadto na uwadze, że skarżąca przeniosła centrum życiowe poza miejsce dotychczasowego zameldowania. Zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowym strona wywodziła, iż mieszka w akademiku w Poznaniu.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że poczynione przez organy ustalenia faktyczne dawały podstawę do konstatacji, iż spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy, co obligowało organ ewidencyjny do wydania decyzji o wymeldowaniu G. Ł. z przedmiotowego adresu. W tej sytuacji brak było podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością ich uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Z tych względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia należnego od Skarbu Państwa za wykonaną pomoc prawną, gdyż jest ono przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.. Zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 z późn. zm.) pełnomocnik skarżącego kasacyjnie powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym wniosek zawierający stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.