Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 664/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Sebastian Pietrzyk SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg A. D. i D. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 marca 2022 r., znak WS-VI.7534.3.83.2021.BP w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości l. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz A. D. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr 1 z dnia 22 lutego 2021 r. znak: GN.II.6821.1.48.2014.Ko Starosta Krakowski orzekł:

- w pkt 1 - o zwrocie udziału w wysokości 150/160 części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0522 ha, obj. księgą wieczystą nr KRI [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. K. m. Kraków, w granicach wywłaszczonej (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa części działki nr [...], poł. w obr. [...] (mały) B. , w tym na rzecz:

- A. D. w 120/160 części,

- D. K. w 6/160 części,

- K. B. w 6/160 części,

- A. S. w 3/160 części,

- T. W. w 3/160 części,

- A. H. w 6/160 części,

- B. H. w 6/160 części;

- w pkt 2 - o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy Kraków kwoty 37 209,79 zł odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości - z określeniem kwot, które m ają być zwrócone przez poszczególne osoby,

- w pkt 3 i 4 - o sposobie i terminach zapłaty powyższych należności.

Podstawą tego rozstrzygnięcia było ustalenie, że objęta postępowaniem nieruchomości jest zbędna na cel wywłaszczenia.

Odwołanie od tej decyzji złożyła Gmina Kraków.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 23 marca 2022 r., znak WS-VI.7534.3.83.2021.BP uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zwrotu udziału w wysokości 150/160 części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0522 ha, obj. księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. K. m. Kraków, w granicach wywłaszczonej (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa części działki nr [...], poł. w obr. [...] (mały) B. , na rzecz wskazanych wyżej osób. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935).

Uzasadniając to rozstrzygnięcie Wojewoda Małopolski przypomniał, że stosownie do treści art. 136 ust. 3 zd. 1 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W trakcie postępowania ustalono, iż działka nr [...] o pow. 0,0561 ha, poł. w obr. [...] (mały) B. została wywłaszczona (nabyta) na rzecz Skarbu Państwa na mocy umowy sprzedaży - zawartej w formie aktu notarialnego - z dnia 30 września 1983 roku nr Rep. A II 12855/83, w której stwierdzono, że powyższa nieruchomość przeznaczona jest do przejęcia na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją wydaną przez Urząd Dzielnicowy Kraków-[...] Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury w dniu 28 grudnia 1981 r. nr GP.II-8334-404/81 - jako niezbędna pod realizację II przedsięwzięcia przebiegu ulicy [...]

Po szczegółowej analizie przedłożonych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku oraz aktów poświadczenia dziedziczenia ustalono, że wnioskodawcy stanowią osoby uprawnione do ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

W dniu 16 września 2019 r. w Krakowie zmarła J. H. - jedna z osób uprawnionych. Ponieważ wezwanie jej spadkobierców nie jest możliwe do momentu wydania orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłej - postanowieniem z 25 tycznia 2021 r. Starosta Krakowski zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w części dotyczącej udziału przypadającego J. H., do czasu ustalenia jej spadkobierców.

Na podstawie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej znajdującej się w aktach sprawy ustalono, iż działka nr [...] o pow. 561 m2 podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 546 m2 oraz nr [...] o pow. 15 m2, poł. w obr. [...] (mały) B. , a następnie w 1993 r. działka nr [...] o pow. 546 m2, poł. w obr. [...] (mały) B. , zmieniła oznaczenie i powierzchnię na działkę nr [...] o pow. 522 m2, poł. w obr. [...], jedn. ewid. K. m. Kraków – która jest przedmiotem postępowania.

Analizując realizację celu wywłaszczenia Wojewoda wskazał, że z umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości wynika, iż działka nr [...] została nabyta pod realizację II przedsięwzięcia przebiegu ulicy [...] zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 28 grudnia 1981 r. nr GP.II-8334-404/81.

Organ I instancji pozyskał do akt sprawy decyzję Naczelnika Dzielnicy Kraków-[...] o pozwoleniu na budowę z dnia 31 lipca 1982 r. znak: GP.II-8334-139/82, zgodnie z którą "udziela się pozwolenia na budowę obejmującego inwestycje: budowa ul. [...] przedsięwzięcie w zakresie: 1/ przebudowy nadziemnego i podziemnego uzbrojenia, kolidującego z budową węzła ulic [...] i [...] prowizoryczne zasilanie placu budowy w wodę i energię, 3/ dróg dojazdowych do placu budowy, 4/ wiaduktu drogowego nad ul. [...] Przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Architektury Urzędu Dzielnicowego Kraków-[...] z dnia 28 grudnia 1981 r. znak: [...]

Ponadto z Referatu Archiwum Urzędu Miasta Krakowa pozyskano wykaz zmian gruntowych Nr Ks. rob. 2646 z dnia 20 marca 1982 roku obejmujący plan podziału dla obiektu Przebudowa ul. [...] w obrębach: [...], według którego położona w obrębie [...] (mały) [...] działka nr [...] o pow. 561 m2 objęta Lwh nr [...] dzieli się na działki: nr [...] o pow. 546 m2 i nr [...] o pow. 15 m2. Zgodnie z powyższym wykazem zmian, według stanu nowego działka nr [...] o powierzchni 15 m2 przeznaczona zostaje do wywłaszczenia i przekazania, natomiast działka nr [...] o powierzchni 546 m2 miała pozostać przy właścicielu.

Przypomniano, iż operatem pomiarowym K-1524/82 z 14 kwietnia 1982 r. (a więc jeszcze przed wywłaszczeniem) działka nr [...] o pow. 561 m2, poł. w obr. [...] (mały) B. , podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 546 m2 oraz nr [...] o pow. 15 m2, poł. w obr. [...] (mały) B. . Powyższy podział działki nie został ujawniony w księdze wieczystej nr [...], z powodu czego umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 30 września 1983 roku nr Rep. A II 12855/83 wywłaszczona (nabyta) na rzecz Skarbu Państwa została cała działka nr [...] o pow. 0,0561 ha, poł. w obr. [...] (mały) B. , tj. w stanie sprzed podziału.

Na podstawie planu podziału dla obiektu Przebudowa ul. [...] organ I instancji ustalił, iż wywłaszczona powinna zostać wyłącznie działka nr [...] o pow. 15 m2. Natomiast działka nr [...] o pow. 546 m2 już w dacie wywłaszczenia była zbędna dla celu wywłaszczenia określanego jako realizacja II przedsięwzięcia przebiegu ulicy [...].

Powyższe dokumenty nie zawierały załącznika graficznego do decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny wydanej przez Urząd Dzielnicowy Kraków-[...] Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury w dniu 28 grudnia 1981 r. znak: GP.II.8334-404/81. W wyniku kwerendy w Archiwum Narodowym w Krakowie (w czytelni Ekspozytury w Spytkowicach) pozyskano natomiast Plan sytuacyjno-wysokościowy dla projektu: Przebudowa ul. [...] II Przedsięwzięcie zawierający projekt techniczny - aktualizację sporządzony w 1985 roku w skali 1:500 przez mgr. inż. I. T. opisany numerem [...], na którym szczegółowo rozrysowany jest projekt osi ulicy i krawężników jezdni północnej ze zwymiarowaniem geodezyjnym i przepustami dla kabli elektrycznych. Rozpisane są również szerokości ulic, dróg dojazdowych i chodników, zaznaczone rzędne terenu, współrzędne geograficzne, początek oraz koniec jezdni północnej.

Na podstawie porównania archiwalnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...], obr. [...] (mały) B. z planem sytuacyjno-wysokościowym dla projektu: Przebudowa ul. [...] Przedsięwzięcie, zawierającym projekt techniczny - aktualizację, organ I instancji ustalił, iż już w dacie wywłaszczenia działka nr [...], obr. [...] (mały) [...], leżała poza linią zajęcia terenu, co oznacza, iż już w dacie wywłaszczenia przedmiotowa działka była zbędna dla celu wywłaszczenia określonego jako realizacja II przedsięwzięcia przebiegu ulicy [...].

Dodatkowo organ I instancji uzyskał z Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Krakowa informację - przesłaną pismem z dnia 24 października 2018 r. - o przeznaczeniu przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z którym wg stanu na rok 1983 działka nr [...], obr. [...] podlegała ustaleniom planu zagospodarowania przestrzennego Krakowskiego Zespołu Miejskiego zatwierdzonego Uchwałą Nr 34 Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 23 czerwca 1977 r., obowiązującego od 20.08.1977 r. do 24.04.1988 r. Zgodnie z tym planem ww. działka znajdowała się w terenach parków i zieleńców, oznaczonych na rysunku planu symbolem BI.03.03.ZP.

Ponadto organ I instancji pozyskał z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie archiwalne zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia lotnicze przedstawiają przedmiotowy teren w latach: 1975, 1982, 1993, 1998 oraz 2003. Porównując archiwalną mapę ewidencyjną z 1985 r. z aktualną mapą zasadniczą Starosta Krakowski ustalił, iż na zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości znajdował się budynek mieszkalny wraz z garażem. Ze zdjęć z lat 1975 oraz 1982 organ I instancji odczytał, iż teren działki nr [...] był zagospodarowany, stanowił podwórko. W południowo-zachodniej części działki znajdował się budynek mieszkalny wraz z terenem zielonym wokół niego, do którego prowadziła ówczesna ul. [...] będąca drogą podporządkowaną w stosunku do ul. [...]. Również w akcie notarialnym z dnia 30 września 1983 r. nr Rep. A II 12855/83 zaznaczono, iż działka nr [...], poł. w obr. [...] (mały) B. zostaje sprzedana wraz z budynkiem.

Z kolei po analizie kompilacji aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] ze zdjęciem lotniczym z 1993 r. Starosta Krakowski ustalił, iż ul. [...] została przebudowana, powstała czteropasmowa jezdnia oddzielona pasem zieleni wraz z chodnikiem po obu stronach. Z kolei na zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości wyburzono znajdujący się tam budynek, a w jego miejscu powstał utwardzony teren, stanowiący parking i dojazd do budynku na działce nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. K. m. Kraków. W kolejnych latach, tj. w 1998 r. i 2003 r. w sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości został posadowiony kolejny budynek, natomiast zagospodarowanie samej działki nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. K. m. Kraków nie uległo zmianie - mianowicie w dalszym ciągu stanowiła utwardzony plac.

Na podstawie pisma ZIKiT z dnia 21 maja 2015 r. ustalono, że działka nr [...] nie jest zajęta pod pas drogowy drogi publicznej -ul. [...]

W dniu 5 maja 2015 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami nieruchomości, podczas której stwierdzono, iż zawnioskowana do zwrotu nieruchomość ma kształt nieregularny, a jej granice nie są oparte o widoczne punkty w terenie. Odnosząc się do jej zagospodarowania wskazano, iż działka nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. K. m. Kraków, w znacznej części stanowi fragment placu betonowego oraz terenu wysypanego kamykami przed składem budowlanym.

Analiza zgromadzonych w postępowaniu materiałów i dowodów doprowadziły organ I instancji do konkluzji, iż na przedmiotowym terenie po dacie wywłaszczenia aż do chwili dzisiejszej nie zrealizowano celu wywłaszczenia określonego jako realizacja II przedsięwzięcia przebiegu ulicy [...]. Jak wskazał Starosta Krakowski, wprawdzie ulica [...] została przebudowana, na co jednoznacznie wskazują archiwalne zdjęcia lotnicze oraz plany sytuacyjne, niemniej jednak przedmiotowa nieruchomość znajduje się poza pasem drogowym ww. ulicy i poza wyburzeniem posadowionego na przedmiotowej budynku nie poczyniono żadnych prac wiążących się z przebudową drogi publicznej. Na podstawie planu podziału dla obiektu Przebudowa ul. [...] ustalono, iż wywłaszczona powinna zostać wyłącznie działka nr [...] o pow. 15 m2, natomiast działka nr [...] o pow. 546 m2 już w dacie wywłaszczenia była zbędna dla celu wywłaszczenia określanego jako realizacja II przedsięwzięcia przebiegu ulicy [...].

W ocenie Wojewody Małopolskiego nie można zgodzić się z powyższą konkluzją organu I instancji. Rację ma strona odwołująca się, która podnosi, iż zgromadzony przez Starostę Krakowskiego materiał dowodowy wskazuje na to, że teren obecnej działki nr [...] został w istotny sposób przekształcony po dacie wywłaszczenia, a inwestycja w postaci przebudowy ul. [...] doszła do skutku. Starosta na podstawie zdjęć lotniczych wskazał, iż działka nr [...] została przebudowana - przed datą wywłaszczenia znajdował się na niej budynek mieszkalny otoczony terenem zielonym, zaś obok zlokalizowana była ówczesna ul. [...], dochodząca do ul. [...]. Z kolei zdjęcie lotnicze z roku 1993 wskazuje, iż wspomniany budynek został zburzony, a w jego miejscu powstał utwardzony plac. Ze zgromadzonych w aktach sprawy materiałów, a w szczególności z załączonego do Wykazu zmian gruntowych Nr Ks. rob. [...] z dnia 20 marca 1982 roku Planu podziału nieruchomości, wynika iż wyżej wspomniany budynek mieszkalny usadowiony na działce nr [...] (powstałej z wywłaszczonej działki nr [...]) znajdował się w niemal bezpośredniej bliskości linii wytaczającej granice inwestycji drogowej na potrzeby której nastąpiło wywłaszczenie, tj. rozbudowy ul. [...], dlatego też należy przyjąć, iż nadmieniony budynek został wyburzony, gdyż znajdował się za blisko drogi.

Zdaniem organu odwoławczego, okolicznością istotną z punktu widzenia przedmiotowej sprawy jest kwestia, czy obecna działka nr [...] nie stanowiła nieruchomości "dowłaszczonej", co do której brak możliwości samodzielnej oceny zbędności na cel wywłaszczenia. Strona słusznie zwróciła uwagę na analogię przedmiotowej sprawy do sprawy zwrotu sąsiadującej z nią działki nr [...], której stan faktyczny i prawny są w zasadzie identyczne i w której zapadło zupełnie odmienne w swym kierunku rozstrzygnięcie, które posiada walor ostateczności. Mianowicie, decyzją z dnia 31 maja 2016 r. znak: GN.11.6821.1.19.2014.JM Starosta Krakowski orzekł o zwrocie na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. K. m. Kraków. Następnie wskutek rozpatrzenia odwołania Gminy Miejskiej Kraków, decyzją z 14 czerwca 2017 r. znak: WS-V1.7534.3.102.2016.EJ, Wojewoda Małopolski orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i odmowie zwrotu ww. działki, wskazując iż stanowi ona nieruchomość "dowłaszczoną" i w związku z tym brak samodzielnej możliwości oceny jej zbędności. W związku ze skargą wnioskodawców wspomniana decyzja organu II instancji była także przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej - prawomocnym wyrokiem z dnia 28 listopada 2017 r. o sygn. II SA/Kr 856/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, wskazując na zasadność ustaleń Wojewody Małopolskiego.

Celem wyjaśnienia okoliczności, czy działka będąca przedmiotem niniejszego postępowania została przejęta na własność Skarbu Państwa jako tzw. nieruchomość "dowłaszczoną", Wojewoda Małopolski zwrócił się do Archiwum Urzędu Miasta Krakowa z prośbą o wypożyczenie akt sprawy - zarejestrowanych pod sygnaturami: G.I.8221-19/82, G.I.8221-21/84, G.I.8221-16/84 (spis 2968/181) i nr GK.I.8221-7/83, G. 1.8221-19/82/88 (spis 3161/182) - dotyczących wywłaszczenia nieruchomości na cele przebudowy ul. [...] w Krakowie, jednakże dokumentów tych nie uzyskano.

Następnie szeroko omówiono sprawę administracyjną, o której mowa powyżej tj. sprawę, w której wydano wyrok z dnia 28 listopada 2017 r. o sygn. II SA/Kr 856/17.

Z kolei działka nr [...] (z której powstała działka nr [...]) została przejęta na podstawie umowy sprzedaży - zawartej w formie aktu notarialnego - z dnia 30 września 1983 r. nr Rep. A II 12855/83, stosownie do treści art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W treści aktu notarialnego z dnia 30 września 1983 r. nie odwołano się co prawda do art. 5 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (w którym mowa m. in. o możliwości dowłaszczenia na wniosek właścicieli), jednakże z uwagi na brak możliwości pozyskania szczegółowej dokumentacji archiwalnej oraz mając na uwadze całokształt okoliczności przedstawionych wyżej, jak również to, że nieprawdopodobnym wydaje się przejęcie przez Państwo całej działki nr [...] o pow. 546 m2, podczas gdy na potrzeby realizacji celu wywłaszczenia potrzebna była tylko jej część (działka nr [...] o pow. 15 m2), organ odwoławczy uznał, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0522 ha, poł. w obr. [...], jedn. ewid. K. m. Kraków, w granicach wywłaszczonej (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa części działki nr [...], poł. w obr. [...] (mały) B. (tj. działki nr [...]), również została przejęta jako tzw. nieruchomość "dowłaszczoną", tj. taka, która nie nadawałaby się do użytkowania w sposób dotychczasowy (o czym świadczy fakt, iż w trakcie realizacji inwestycji wyburzono posadowiony na niej budynek mieszkalny, który po wykonaniu inwestycji znajdowałby się przy samej drodze - co istotne - posiadającej cztery pasy jezdni, a więc przeznaczonej do bardzo intensywnego ruchu samochodowego), w związku z czym jej zbędność w rozumieniu art. 137 nie może być oceniana w oderwaniu od nieruchomości objętej "właściwym" wywłaszczeniem (działki nr [...]), na której niewątpliwie zrealizowano zamierzoną inwestycję.

Zaznaczyć przy tym należy, iż dla powyższej konstatacji nie stanowi przeszkody brak jednoznacznego powołania się w umowie sprzedaży (akcie notarialnym) na art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w prawomocnym wyroku z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1129/06 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 131/07.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. D. (sygn. akt II SA/Kr 664/22) i D. K. (sygn. akt II SA/Kr 665/22). Postanowieniem z 28 września 2022 r. obie te sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 664/22.

A. D. zaskarżonej decyzji zarzuciła

1) naruszenie art. 77 par. 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiał dowodowy oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na domniemaniu faktycznym opierającym się na okolicznościach ustalonych w innym postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwrotu innej nieruchomości;

2) naruszenie art. 76 k.p.a. w zw. z art. 77 par. 1 oraz art. 7 k.p.a. przez dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią aktu notarialnego mimo brak dowodu podważającego treść oświadczeń złożonych w akcie notarialnym.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wojewodzie Małopolskiemu nie udało się pozyskać żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że działka nr [...] stanowi nieruchomość dowłaszczoną. Nadto, ze znajdującej się w aktach sprawy umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 30 września 1983 r. nr Rep. AM [...] wynika, że działka nr [...] została nabyta pod realizację II przedsięwzięcia przebiegu ulicy [...] zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 28 grudnia 1981 r. nr [...], co stanowi dowód, że cała działka nr [...] miała być wykorzystana na cel wywłaszczeniowy, a nie stanowiła nieruchomości dowłaszczonej. Skarżąca zgadza się z Wojewodą Małopolskim, że dowód w postaci oświadczeń złożonych w akcie notarialnym może być potencjalnie obalony, ale musi to nastąpić w określony sposób i co nie nastąpiło w niniejszej sprawie administracyjnej.

Nie mogąc przeprowadzić dowodu na to, że działka nr [...] stanowiła nieruchomość dowłaszczoną Wojewoda Małopolski posłużył się domniemaniem faktycznym, z którego wynika, że jeżeli działki [...] i [...] sąsiadujące z działką nr [...] będącą przedmiotem żądania zwrotu w niniejszej sprawie mają taki charakter, to działka nr [...] też musiała być wywłaszczona na żądanie właściciela. Posłużenie się takim domniemaniem doprowadziło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a.

Wojewoda Małopolski kwestionując treść oświadczeń złożonych w umowie sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 30 września 1983 r. nr Rep. [...] przytacza dwa wyroki sądów administracyjnych - wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.10.2006 r. (sygn. akt I SA/Wa 1129/06) oraz wyrok NSA z dnia 14.02.2008 (sygn. akt I OSK 131/07). Powołanie na oba z tych wyroków jest jednak błędne. W stanie faktycznym wyroku WSA w Warszawie z dnia 17.10.2006 r. (sygn. akt I SA/Wa 1129/06) został bowiem przeprowadzony dowód przeciwny z innych dokumentów wskazujący na istnienie żądania właściciela wykupu całości nieruchomości. Wyrok NSA z dnia 14.02.2008 (sygn. akt I OSK 131/07) zapadł na skutek skargi kasacyjnej od wyżej przytoczonego wyroku WSA w Warszawie z dnia 17.10.2006 r. (sygn. akt I SA/Wa 1129/06), a więc oba przytoczone przez Wojewodę Małopolskiego wyroki dotyczą jednej sprawy administracyjnej, w której znaleziono liczne dowody przeciwko osłonie aktu notarialnego. W sprawie administracyjnej będącej przedmiotem niniejszej skargi administracyjnej takich dowodów nie ma w ogóle.

Należy dodatkowo zauważyć, że posłużenie się domniemaniem faktycznym musi mieć oparcie w zasadach doświadczenia życiowego. W niniejszej sprawie Wojewoda Małopolski oparł to domniemanie na rozstrzygnięciu zapadłym w innej sprawie administracyjnym dotyczącym działek sąsiednich do działki będącej przedmiotem żądania zwrotu w niniejszej sprawie. Organ II instancji przyjął jednak to domniemanie bez dokonania jakiejkolwiek analizy podobieństwa między sprawami, a różnice między nimi są tak duże, że uniemożliwiają w sposób racjonalny dokonywanie wnioskowania per analogiem w drodze domniemania faktycznego. W sprawie, którą obszernie opisuje Wojewoda Małopolski w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczącej wywłaszczenia działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] (mały) B. , której przedmiotem było żądanie zwrotu działek nr [...] i nr [...], stan faktyczny tych działek w chwili dokonywania wywłaszczenia był bowiem zupełnie inny niż stan faktyczny działki nr [...].

Nadto, należy również zwrócić uwagę, że odmiennie niż w przypadku nieruchomości składającej się działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], w odniesieniu do której decyzję uwłaszczeniową, której jak zauważa Wojewoda, "jedną z podstaw prawnych był ww. art. 5 ust. 3 ustawy" (por. str. 11 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) w niniejszej sprawie administracyjnej przejęcie nastąpiło na podstawie umowy sprzedaży, jak również trafnie zauważa Wojewoda, "stosownie do art. 6 ustawy". Ten fakt wskazuje na dodatkową różnicę, która sprawia, że wnioskowanie poczynione przez organ II instancji nie znajdowało oparcia w zasadach doświadczenia życiowego i miało charakter arbitralny.

D. K. zaskarżonej decyzji zarzuciła

1. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 22 lutego 2021 r. i orzeczenie o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0.0522 ha, położonej w obrębie [...] jedn. ew. K. m. Kraków, objętej księgą wieczystą nr [...] na rzecz wnioskodawców, w sytuacji gdy nie zachodziły podstawy do uchylenia decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 22 lutego 2021 r. i orzeczenia o odmowie zwrotu nieruchomości.

2. art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1 i 2 GospNierU w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0.0522 ha obręb ([...]) powstała w wyniku podziału działki nr [...], miała charakter nieruchomości "dowłaszczonej" i orzeczenie o odmowie zwrotu ww. nieruchomości w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie zebrał wystarczających dokumentów potwierdzających, że nieruchomość ta była nieruchomością "dowłaszczoną" w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości

3. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym w szczególności: brak wystarczających dowodów, że nieruchomość oznaczona jako działka działka nr [...] o pow. 0.0522 ha obręb (42) miała charakter nieruchomości "dowłaszczonej";

4. art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej z naruszeniem przepisów prawa, a tym samym naruszenie zasady praworządności i legalności w postępowaniu administracyjnym.

Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wydając kwestionowaną decyzję organ II instancji oparł się w znacznej mierze na rozstrzygnięciu zapadłym w innej sprawie, a dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości sąsiedniej, które zakończone zostało ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 14 czerwca 2017 r. znak: WS-VI.7534.3.102.2016.EJ. W istocie rzeczy Wojewoda Małopolski w całości powielił argumentacje na jakiej opierała się przywołana przez niego decyzja przyjmując, że pomiędzy obiema sprawami zachodzi tożsamość stanu faktycznego i prawnego.

Powyższy zabieg zdaniem skarżącej nie jest zasadny, albowiem pomiędzy obiema sprawami zachodzą istotne różnice w zakresie materiału dowodowego, na które zwrócono uwagę.

Przyjęcie, że nieruchomość stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania stanowi nieruchomość "dowłaszczoną" oparte jest nie na dowodach, lecz wnioskowaniu per analogiam, którego siłą rzeczy nie da się zweryfikować poprzez zestawienie z faktami. Innymi słowy, być może przedmiotowa nieruchomość była nieruchomością "dowłaszczoną" ale nie ma na to żadnego dowodu. Jednocześnie w braku dowodów wnioskowanie na niekorzyść strony oparte o domniemania jest całkowicie nieuprawnione.

Z drugiej strony dokumenty, które znajdują się w aktach niniejszego postępowania pozwalają na dokonanie odmiennej niż Wojewoda Małopolski oceny. Mianowicie z wykazu zmian gruntowych Nr Ks. rob. 2646 z dnia 20 marca 1982 r. wynika, że pod wywłaszczenie przeznaczona wyłącznie działkę nr [...], zaś działka nr [...] pozostać miała przy właścicielu. Co więcej, jak wskazał Wojewoda Małopolski, z archiwalnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] z planem sytuacyjno-wysokościowym dla projektu Przebudowa ul. [...] Przedsięwzięcie, zawierającym projekt techniczny wynika, już w dacie wywłaszczenia działka nr [...] leżała poza linią zajęcia terenu, co oznaczało, że była zbędna dla celu wywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda Małopolski wniósł o ich oddalenie i w całości podtrzymał argumentację wynikającą z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Obecnie stan epidemii został zmieniony na stan zagrożenia epidemicznego. Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.

Nie wszystkie strony postępowania wskazały adresy na platformie ePUAP, co uniemożliwiło wyznaczenie rozprawy zdalnej. Dlatego też zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania – polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że objęta postępowaniem nieruchomość stanowi tzw. "nieruchomość dowłaszczoną".

W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone skrupulatnie i wyczerpująco. Organ I instancji prowadził szeroko zakrojone poszukiwania dokumentacji związanej z realizacją celu wywłaszczenia i zebrał dowody na wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności.

W szczególności bezsporny jest sam fakt wywłaszczenia na mocy umowy sprzedaży, zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 30 września 1983 roku nr Rep. A II [...]. Organ prawidłowo ustalił cel wywłaszczenia – nabyta działka nr [...] o pow. 0,0561 ha, poł. w obr. [...] (mały) B. była niezbędna pod realizację II przedsięwzięcia przebiegu ulicy [...] - zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją wydaną przez Urząd Dzielnicowy Kraków-[...] Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury w dniu 28 grudnia 1981 r. nr GP.II-8334-404/81.

Nie budzi wątpliwości krąg następców prawnych poprzednich właścicieli. Okoliczność, że w trakcie postępowania jedna z osób uprawnionych do ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zmarła, a ustalenie jej następców prawnych napotyka na trudności słusznie doprowadziło do zawieszenia postępowania w zakresie wniosku zmarłej strony.

Kolejne przekształcenia geodezyjne zostały ustalone w sposób prawidłowy. Operatem pomiarowym K-1524/82 z 14 kwietnia 1982 r. (a więc jeszcze przed wywłaszczeniem) działka nr [...] o pow. 561 m2, poł. w obr. [...] (mały) B. , podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 546 m2 oraz nr [...] o pow. 15 m2, poł. w obr. [...] (mały) B. . Powyższy podział działki nie został ujawniony w księdze wieczystej nr [...], z powodu czego umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 30 września 1983 roku nr Rep. A II [...] wywłaszczona (nabyta) na rzecz Skarbu Państwa została cała działka nr [...] o pow. 0,0561 ha, poł. w obr. [...] (mały) B. , tj. w stanie sprzed podziału. W 1993 r. działka nr [...] o pow. 546 m2, poł. w obr. [...] (mały) B. , zmieniła oznaczenie i powierzchnię na działkę nr [...] o pow. 522 m2, poł. w obr. [...], jedn. ewid. K. m. Kraków – która jest przedmiotem postępowania.

Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że już w dacie wywłaszczenia działka nr [...], obr. [...] (mały) B. leżała poza linią zajęcia terenu pod inwestycję, a zatem już w dacie wywłaszczenia przedmiotowa działka była zbędna dla celu wywłaszczenia określonego jako realizacja II przedsięwzięcia przebiegu ulicy [...].

Starosta ustalił też, że na działce będącej przedmiotem postępowania stał budynek mieszkalny, który po wywłaszczeniu został wyburzony, a w jego miejscu powstał utwardzony plac.

Z tak zgromadzonego materiału Wojewoda Małopolski wyciągnął całkowicie odmienne wnioski niż organ I instancji, uchylając decyzję o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i orzekając o odmowie jej zwrotu.

Co istotne – organ odwoławczy nie przeprowadził dodatkowego postępowania dowodowego, nie poszerzył zgromadzonego w sprawie materiału, lecz orzekał na tej samej podstawie co Starosta Krakowski. Wprawdzie organ odwoławczy zwrócił się do Archiwum Urzędu Miasta Krakowa z prośbą o wypożyczenie akt sprawy - zarejestrowanych pod sygnaturami: G.I.8221-19/82, G.I.8221-21/84, G.I.8221-16/84 (spis 2968/181) i nr GK.I.8221-7/83, G. 1.8221-19/82/88 (spis 3161/182) - dotyczących wywłaszczenia nieruchomości na cele przebudowy ul. [...] w Krakowie, co jednak okazało się niemożliwe.

Wojewoda uzasadnił uznanie przedmiotowej działki za nieruchomość dowłaszczoną tym, że "nieprawdopodobnym wydaje się przejęcie przez Państwo całej działki nr [...] o pow. 546 m2, podczas gdy na potrzeby realizacji celu wywłaszczenia potrzebna była tylko jej część (działka nr [...] o pow. 15 m2)". Dodatkowo powołano się na ustalenia i rozstrzygnięcia organów administracji publicznej i WSA w Krakowie w odniesieniu do sąsiadującej działki nr [...] – podkreślając, że "stan faktyczny i prawny są w zasadzie identyczne i w której zapadło zupełnie odmienne w swym kierunku rozstrzygnięcie, które posiada walor ostateczności".

Z oceną taką nie sposób się zgodzić. Podobieństwo sytuacji ocenianej w kontrolowanej obecnie decyzji Wojewody Małopolskiego do stanu faktycznego sprawy kontrolowanej w wyroku WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. II SA/Kr 856/17 sprowadza się do tożsamości celu wywłaszczenia, mianowicie w obu tych sprawach wywłaszczenie nastąpiło zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 28 grudnia 1981 r. (znak: GP.II-8334-404/81), na cele przebudowy ul. [...] w Krakowie.

Natomiast podstawowa i najistotniejsza z punktu widzenia kontrolowanego obecnie rozstrzygnięcia różnica pomiędzy tymi sprawami sprowadza się do tego, że w okolicznościach sprawy objętej wyrokiem sygn. II SA/Kr 856/17 materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że nastąpiło dowłaszczenie na wniosek właściciela – podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność. Wojewoda Małopolski na str. 11 uzasadnienia zaskarżonej decyzji zwraca uwagę (omawiając sprawę "analogiczną"), że "w treści decyzji wywłaszczeniowej podano również, iż uwzględniono odwołanie strony odnośnie nabycia pozostałych poza przeznaczeniem do wywłaszczenia części nieruchomości, gdyż na zasadzie art. 5 ust 3 - nie nadają się one do dalszego racjonalnego użytkowania ze względu na małą powierzchnię". Prawidłowość tych ustaleń potwierdził WSA w Krakowie w powołanym wyżej wyroku, omawiając dowody zebrane na ich potwierdzenie.

Nie ma więc w żadnym wypadku mowy o analogii omawianych spraw, a tym bardziej nie sposób się zgodzić, że w obu tych sprawach stan faktyczny i prawny są w zasadzie identyczne.

Z kolei stwierdzenie, że określone działanie organu wywłaszczającego "wydaje się nieprawdopodobnym" nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bowiem nie spełnia wymogów stawianych organowi administracji publicznej przez art. 77 § 1 k.p.a. tj. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Organ odwoławczy dodatkowo zaznacza, że "dla powyższej konstatacji nie stanowi przeszkody brak jednoznacznego powołania się w umowie sprzedaży (akcie notarialnym) na art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości", powołując się przy tym na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1129/06 oraz wyrok NSA z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 131/07. Jak słusznie wskazała jedna ze skarżących oba te wyroki zostały wydane w tej samej sprawie, w której wprawdzie w decyzji wywłaszczeniowej nie powołano przepisu wskazującego na dowłaszczenie na wniosek właścicieli, niemniej jednak inne dowody (omówione w uzasadnieniach obu wyroków) wskazywały, że takie dowłaszczenie miało miejsce. Nawet we fragmencie uzasadnienia wyroku WSA zacytowanym w zaskarżonej decyzji znajduje się stwierdzenie, że "(...) organ w toku postępowania dowodowego obowiązany jest ocenić wszystkie zebrane w sprawie dowody, a następnie w ich całokształcie ocenić zasadność żądania strony. Akt notarialny jest w niniejszym postępowaniu tylko jednym spośród innych dowodów. Analiza pozostałych dowodów w sprawie wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca występowała z wnioskiem o nabycie całej nieruchomości i że wniosek jej został uwzględniony".

Jeszcze raz trzeba podkreślić, że w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów na okoliczność, by wywłaszczenie całej działki nr [...] nastąpiło na żądanie właścicieli. Sytuacja jest więc całkowicie odmienna od tej, która była przedmiotem oceny w sprawie objętej wskazanymi wyrokami, a powoływanie się przez Wojewodę Małopolskiego na zawarte w nich tezy jest całkowicie nieuprawnione.

Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższa analiza jednoznacznie wskazuje, że Wojewoda Małopolski nie dochował warunków wskazanych w tym przepisie. Uznanie, że przedmiotowa działka stanowi nieruchomość dowłaszczoną na wniosek właścicieli nie ma żadnego oparcia w zebranym materiale dowodowym, nie opiera się na zasadach logiki i nosi cechy dowolności.

W ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym Wojewoda Małopolski dokona ponownej oceny całego zebranego materiału dowodowego i rozpatrzy go zgodnie z zasadami oceny dowodów zawartymi w art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego.

Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – Sąd w pkt I wyroku uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.

W pkt II wyroku Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej A. D. (druga skarżąca nie złożyła wniosku o zasądzenie kosztów postępowania stosownie do art. 210 p.p.s.a.) na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).