Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2711/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg A. W., B. S., D. R., J. W. oraz Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 listopada 2020 r. nr SZ.rn.625.47.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...]i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Z wnioskiem o wydanie na podstawie §5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonywania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. nr 10, poz. 51) decyzji stwierdzającej, że zespół dworsko – parkowy z majątku ziemskiego położonego w [...], gm. [...], stanowiącego byłą własność J. S., oznaczony obecnie jako działki o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], o łącznej powierzchni [...]ha, nie podlegał przeznaczeniu na cele reformy rolnej w myśl dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 Nr 3, poz. 13) wystąpiły K. W. i H. S..

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Wojewoda [...] stwierdził, że nieruchomość określona we wniosku jako zespół dworsko-parkowy w [...], pochodząca z "[...]", objętych księgą hipoteczną Nr [...], odpowiadająca aktualnym działkom ewid. o nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], o łącznej pow. [...] ha, położona w obrębie [...][...], gmina [...], powiat [...] - podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

Po rozpatrzeniu odwołania K. W., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, mocą decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości, zauważając, że dokumentacja zgromadzona w sprawie nie wskazuje, by podstawą prawną nacjonalizacji majątku ziemskiego J. S. był przepis art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Wobec tego organ pierwszej instancji nie był uprawniony do orzekania w trybie § 5 ust. 1 rozporządzenia w przedmiocie niepodpadania nieruchomości, pochodzących z tego majątku, pod działanie wskazanego przepisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1945/19 uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że za uchyleniem decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. przemawia "przesłanka, dająca podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, co ma związek ze śmiercią wnioskodawczyni K. W. jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji i nie braniem udziału w postępowaniu przez jej następców prawnych ".

W obrocie prawnym pozostaje zatem decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. W piśmie z dnia [...] września 2020r., następcy prawni K. W., podtrzymali złożone przez nią odwołanie od decyzji organu stopnia wojewódzkiego.

Rozpatrując ponownie sprawę Minister wskazał, że postępowanie administracyjne może być wszczęte i prowadzone jedynie w sytuacji, w której istnieje przepis prawa materialnego pozwalający na konkretyzację praw i obowiązków w drodze wydania indywidualnego aktu administracyjnego przez organ administracji.

Złożony w sprawie wniosek dotyczy żądania wydania decyzji w oparciu o § 5 rozporządzenia, tzn. stwierdzenia, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Jednakże w ślad za jednolitym orzecznictwem organy administracji mogą prowadzić postępowanie administracyjne, dotyczące nieruchomości, wyłącznie w razie ustalenia, że objęte wnioskiem nieruchomości przejęte zostały przez Skarb Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.12.2018r., I SA/Wa 263/18; wyrok NSA z 18.09.2019r., I OSK 2775/17).

Dekret o reformie rolnej wszedł w życie z dniem 13 września 1944 r. Z tym też dniem wszystkie nieruchomości ziemskie opisane w art. 2 ust. 1 lit b), c), d), e) tego dekretu, przeszły z mocy samego prawa bez żadnego odszkodowania na własność Skarbu Państwa. Ówczesny prawodawca na podstawie § 5 pkt 1 rozporządzenia przewidział możliwość orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej. Powyższa regulacja ma kapitalne znaczenie w sprawie, bowiem tylko objęcie na cele reformy rolnej nieruchomości ziemskiej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, umożliwiało wojewódzkim urzędom ziemskim orzekanie w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów o reformie rolnej czy też nie.

Zgodnie z postanowieniem § 12 rozporządzenia, wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich wymienionych w art. 2 ust. 1 dekretu następował na wniosek właściwego wojewódzkiego urzędu ziemskiego, przy czym "tytułem do wpisania na rzecz Skarbu Państwa w księdze hipotecznej (gruntowej) prawa własności nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. b, c, d i e dekretu, jest zaświadczenie wojewódzkiego urzędu ziemskiego, stwierdzające, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej według powołanych przepisów" (vide art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej, Dz. U. Nr 39, poz. 233 ze zm.).

Prawodawca wyłącznie w przypadku majątków objętych reformą rolną z uwagi na spełnienie przesłanek wskazanych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, za właściwy uznał administracyjny tryb rozstrzygania sporów dotyczących tej grupy nieruchomości ziemskich. Podstawę dla rozstrzygnięć stanowi w tych przypadkach § 5 ust. 1 rozporządzenia. Mając na względzie, że nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia przepisów dekretu, Minister podkreślił, że nie ma podstaw do objęcia trybem administracyjnym pozostałych rodzajów nieruchomości przeznaczonych na cele reformy rolnej. Tym samym właściwe organy administracji nie mogą orzekać o podpadaniu pod działanie dekretu nieruchomości innych niż objętych art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

Z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, by podstawą prawną nacjonalizacji majątku ziemskiego J. S. był przepis art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. W Dziale II księgi wieczystej oznaczonej jako "[...]" wpisanym właścicielem był J. S., syn J., który dobra te nabył "na licytacji publicznej odbytej na żądanie Dyrekcji Głównej Towarzystwa Kredytowego Ziemiańskiego w kancelarii [...] not. w [...] w dniu [...] grudnia 1937r.". Następnie wpis Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości nastąpił "na podstawie art. 2 cz. I dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dn. 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (...) Wpisano na wniosek z dnia [...] lipca 1945 roku i decyzji z dnia [...] sierpnia 1945 roku". W aktach sprawy znajduje się wniosek Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] listopada 1945r. o wykreślenie z działu III i IV wykazu hipotecznego księgi prowadzonej dla nieruchomości [...], "b. własność S. J." (powinno być: J.) długów i ciężarów, w którym wskazano, że nieruchomość ta przejęta została "na podstawie art. 2 Dekretu z dnia 6 września 1944r". Ponadto pismem z dnia [...] maja 1945r. Wojewódzki Urząd Ziemski w [...] "na podstawie art. 2 cz. I Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dn. 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej z dnia 6 IX I944r." delegował Naczelnika Wydziału Prawnego "do Wydziału Hipotecznego przy Sądzie Okręgowym w [...] celem zeznania wniosku w księdze hipotecznej majątku [...] o przeniesieniu tytułu własności tego majątku z dotychczasowego właściciela S. J. na Skarb Państwa".

W ocenie Ministra zgromadzona dokumentacja wieczystoksięgowa nie daje podstaw, aby twierdzić, że do przejęcia majątku pn. Dobra [...] doszło na mocy przepisu lit. e) art. 2 ust. 1 dekretu, a tylko w takiej sytuacji organ administracyjny byłby uprawniony do orzekania o niepodpadaniu jego części pod działanie tego przepisu.

Celem uzupełnienia materiału dowodowego sprawy organ odwoławczy wystąpił do Archiwum Akt Nowych w [...], Starostwa Powiatowego w [...] i Urzędu Miasta i Gminy w [...] o przesłanie dokumentów dotyczących nacjonalizacji majątku ziemskiego pn. Dobra [...]. Organ zwrócił się również do Sądu Rejonowego w [...]Wydziału Ksiąg Wieczystych z/s w [...] z prośbą o nadesłanie wniosku z dnia [...] lipca 1945r. i decyzji z dnia [...] sierpnia 1945r., wskazanych w Dziale II księgi hipotecznej "[...]" jako podstawa wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa bądź też innych dokumentów zgromadzonych przy księdze, które pozwoliłyby określić, jaki konkretny przepis był podstawą nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa. W odpowiedzi na wystąpienia organu Archiwum Akt Nowych oraz Starostwo Powiatowe poinformowały o nieodnalezieniu dokumentów dotyczących majątku pn. Dobra [...]. Natomiast przy pismach Urzędu Miasta i Gminy w [...] oraz Sądu Rejonowego w [...] przesłano kserokopię Działu U księgi wieczystej.

Podsumowując, pomimo przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego, nie udało się pozyskać jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego przejęcie nieruchomości na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. I lit. e) dekretu. Skoro w toku podjętych w sprawie czynności nie ustalono, iż podstawę nacjonalizacji nieruchomości, należących do J. S., stanowił art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, to tym samym nie mógł znaleźć zastosowania § 5 rozporządzenia, przewidujący administracyjną drogę weryfikacji prawidłowości objęcia nieruchomości przepisami dekretu o reformie rolnej.

Stanowisko organu znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym poza przypadkiem wskazanym w § 5 ust. 1 rozporządzenia, zamknięta jest droga administracyjna dla rozstrzygania sporów co do zakresu działania przepisów o reformie rolnej. Dla przykładu, w wyroku z dnia 31 maja 2019 r. (I SA/Wa 268/19) WSA w Warszawie stwierdził, że brak przedmiotu postępowania, o którym mowa w art. 105 § 1 kpa wynika z tego, że nie ma dowodu (zaświadczenia) potwierdzającego nacjonalizację przedmiotowych nieruchomości w trybie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Dopiero pojawienie się tego dowodu w obrocie prawnym wykreuje tło faktyczne i prawne sprawy, zainicjowanej na podstawie § 5 rozporządzenia (jej warstwę merytoryczną, jej istotę). Dlatego nie ma podstaw do tego, aby orzekać merytorycznie o wyłączeniu przedmiotowych nieruchomości spod działania art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, skoro brak jest materialnego dowodu na to, że przepis ten stanowił podstawę prawną nabycia przez Skarb Państwa prawa własności do tych nieruchomości. Podobnie też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2020r. (I OSK 1761/19), podkreślono, że konieczność ustalenia, na jakiej podstawie prawnej nieruchomość objęta została działaniem dekretu o reformie rolnej, determinowała przede wszystkim określenie rodzaju kognicji (administracyjnej lub sądowej), mającej zastosowanie w sprawie. Zdaniem sądu, tylko przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej, pozwoliłoby uznać, iż zastosowanie winna znaleźć szczególna regulacja § 5 rozporządzenia i rozpoznanie wniosku skarżącego winno nastąpić na drodze postępowania administracyjnego (analogicznie także NSA w wyrokach z 18.09.2019r., I OSK 2775/17 oraz z 15.01.2020r., I OSK 1662/18). Orzekanie w sprawach podpadania danej nieruchomości pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu zostało powierzone administracji państwowej i kompetencja ta pozostawała zawsze w sferze legitymacji organu stopnia wojewódzkiego (por. uchwała NSA z 10.01.201 Ir., 1 OPS 3/10).

Zatem gdy przejęcie nieruchomości ziemskiej nastąpiło na innej podstawie niż art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, Wojewoda nie może orzekać w sprawie. Kwestie sporne, wynikające ze spraw dotyczących art. 2 ust. 1 lit. b) - d) dekretu, mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym (por. wyrok SN z 6.12.2000r., III CKN 179/99.; wyrok SN z 3.12.2004r., IV CK 336/04; wyrok NSA z 3.03.2015r" I OSK 1592/13).

Minister podniósł, że dla przyjęcia administracyjnego trybu rozpoznania tej sprawy nie wystarczy domniemanie, iż przejęcie nastąpiło na postawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, zaś następcy prawni J. S. nie przedstawili dokumentów jednoznacznie świadczących, że przejęcie majątku objętego złożonym wnioskiem nastąpiło na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Dokumentów potwierdzających przejęcie majątku w oparciu o przywołaną podstawę nie ma również w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania (zarówno przed organem I instancji, jak i w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przed Ministrem). Nie istnieje zatem droga postępowania administracyjnego dla orzekania o tym, czy zespół dworsko- parkowy, dawnego majątku ziemskiego w [...], podpadał pod działanie dekretu o reformie rolnej. W sytuacji, gdy brak jest przepisów uprawniających organ do orzekania w trybie administracyjnym w danej sprawie, wypełniona zostaje przesłanka bezprzedmiotowości postępowania (art. 105 Kpa), co podkreślono w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2016r. (I SA/Wa 1457/16) oraz wyroku NSA z dnia 26 lutego 2019r. (I OSK 826/17). W konsekwencji organ odwoławczy zobligowany jest, zgodnie z przepisem art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, do uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji.

Ponieważ decyzja nie odnosi skutku względem sytuacji faktycznej i prawej podmiotów, będących obecnymi właścicielami nieruchomości, które wchodziły w skład przejętej majętności, odstąpiono od poinformowania ich o prowadzonym postępowaniu.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. W., B. S., D. R., J. W. i W. W. zarzucając jej

naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie tj.:

art. 80 kpa polegające na poczynieniu ustaleń niezgodnie z zasadami poprawnego i logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego i w konsekwencji przyjęcie, iż zespół dworsko-parkowy w [...], pochodzący z "[...]", objętych księgą hipoteczną Nr [...], stanowiących byłą własność J. S., odpowiadająca aktualnym działkom ewidencyjnym nr: [...], [...],[...], [...],[...],[...], [...], [...], [...] o łącznej pow. [...] ha, położony w obrębie [...], gmina [...], powiat [...] nie został przejęty w trybie art. 2 ust. 1 lit. e z dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, co skutkowało uchyleniem decyzji Wojewody z dnia [...] października 2015 r. i umorzeniem postępowania przed organem I instancji;

art. 7a § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości w sprawie na niekorzyść strony;

art. 138 § 1 pkt 2 kpa polegające na jego błędnym zastosowaniu i w konsekwencji uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania przed organem I instancji.

naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o przeprowadzeniu reformy rolnej w związku z § 4 ww. Rozporządzenia i art. 2 ust. 1 lit. e z dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez umorzenie postępowania z wniosku, iż zespół dworsko- parkowy w [...], pochodzący z "[...]", objęty księgą hipoteczną Nr [...], stanowiący byłą własność J. S., odpowiadający aktualnym działkom ewidencyjnym Nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]o łącznej pow. [...] ha, położonym w obrębie [...], gmina [...], powiat [...] i przyjęcie, że ww. nieruchomość nie została przejęta w trybie art. 2 ust. 1 lit. e z dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarga na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniesiona została również przez Gminę [...], która wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w niniejszej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania i decyzja organu I instancji winna zostać utrzymana w mocy.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.

Postanowieniem Sądu z dnia [...] maja 2021 r. sprawy z ww. skarg zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod sygn. akt I SA/Wa 2711/20.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargi należy uznać za niezasadne.

Rozpoznając niniejszą sprawę należy wskazać, iż stosownie do dyspozycji art. 2 ust. 1 zdanie ostatnie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (tekst jedn.: Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) wszystkie nieruchomości ziemskie przeznaczone na cele reformy rolnej, o których mowa jest w art. 2 ust. 1 lit. b-e dekretu, przechodziły na rzecz Skarbu Państwa bezzwłocznie i bez żadnego wynagrodzenia w całości, z przeznaczeniem na cele wskazane w art. 1 tego dekretu. Wyrażenia stanowiące o bezzwłocznym przejściu przedmiotowych nieruchomości na własność Skarbu Państwa wskazują jednoznacznie na to, że z woli ustawodawcy skutek przewłaszczenia nastąpił z mocy samego prawa w chwili wejścia w życie dekretu.

Zgodnie z postanowieniem § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich wymienionych w art. 2 ust. 1 dekretu następował na wniosek właściwego wojewódzkiego urzędu ziemskiego, przy czym "Tytułem do wpisania na rzecz Skarbu Państwa w księdze hipotecznej (gruntowej) prawa własności nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. b, c, d i e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), jest zaświadczenie wojewódzkiego urzędu ziemskiego, stwierdzające, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej według powołanych przepisów" (art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz. U. Nr 39, poz. 233 ze zm.)

W rozpoznawanej sprawie brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że przedmiotowy majątek J. S. został przejęty na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, a tylko w takiej sytuacji organ administracyjny byłby uprawniony do orzekania o niepodpadaniu jego części pod działanie ww. przepisu. Wbrew zarzutom skarg o przejęciu majątku we wskazanym trybie nie może świadczyć wyłącznie fakt sporządzenia protokołu przejęcia majątku na rzecz Skarbu Państwa. Brak jest bowiem dowodów, że w protokole tym stwierdzono przeznaczenie nieruchomości ziemskiej na cele reformy rolnej według art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające okazało się bezskuteczne. Zarówno w dokumentacji Archiwum Akt Nowych jak i w Starostwie Powiatowym brak jest dokumentów określających podstawę przejęcia majątku J. S.. Również w aktach ksiąg wieczystych prowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...] brak jest takich dokumentów.

Wpis Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości nastąpił "na podstawie art. 2 cz. I dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dn. 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (...) Wpisano na wniosek z dnia [...] lipca 1945 roku i decyzji z dnia [...] sierpnia 1945 roku". W aktach sprawy znajduje się wniosek Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] listopada 1945r. o wykreślenie z działu III i IV wykazu hipotecznego księgi prowadzonej dla nieruchomości [...], "b. własność S. J." (powinno być: J.) długów i ciężarów, w którym wskazano, że nieruchomość ta przejęta została "na podstawie art. 2 Dekretu z dnia 6 września 1944 r".

Z żadnego z dowodów zgromadzonych w niniejszym postępowaniu nie wynika by przedmiotowy majątek został przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, brak jest również potwierdzenia w materiale dowodowym, że zespół pałacowo-parkowy został przejęty w tym trybie, w związku z czym brak jest możliwości orzekania przez organy administracyjne w trybie § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. Organ administracyjny wbrew twierdzeniom stron skarżących nie jest uprawniony również do ustalenia podstawy wpisu prawa własności Skarbu Państwa do księgi wieczystej, gdyż ta kompetencja należy wyłącznie do sądów powszechnych i ustalenia tego rodzaju nie mogą opierać się na domniemaniu. Nie znajduje również w niniejszej sprawie zastosowania art. 7a par. 1 k.p.a.

W sprawie został zgromadzony materiał dowodowy w ramach postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego zarówno przez organ I instancji jak i II instancji, z którego wynika, że organy podjęły wszelkie możliwe działania zmierzające do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Jeżeli skarżący uważają, że czynności te są niewystarczające, uprawnieni byli do zgłaszania w tym przedmiocie stosownych wniosków, czy też dowodów, czego jak wynika z akt sprawy nie uczynili. Należy przy tym przypomnieć, że w sprawach prowadzonych w trybie § 5 ww. rozporządzenia również na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, jeżeli wywodzi on z niego korzystne dla siebie skutki prawne.

Reasumując przyjąć należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, że zespół pałacowo-parkowy położony w [...] został przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, co oznacza, że brak jest przepisów uprawniających organ do orzekania w trybie administracyjnym o jego niepodpadaniu pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, co w konsekwencji musiało prowadzić do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu organ II instancji dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w związku z czym nie można mu zarzucić naruszenia art. 80 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.