Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 476/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: § 8, § 9 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz L. J. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 maja 2009 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania L. J. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 17 kwietnia 2009r., Nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W jej uzasadnieniu wskazano, że skarżący w dniu 22 marca 2005r. złożył wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych, w rozpoznaniu którego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] z dnia 16 marca 2006 r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4 818,66 zł, która miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat z następującymi zastrzeżeniami:

1. przyznana kwota płatności jest przeliczana (zgodnie z zasadami określonymi w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2808/1998/WE z dnia 22 grudnia 1998 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla Euro w rolnictwie [Dz. Urz. WE L 349, z 24.12.1998, z późn. zm] z kwoty ustalonej w Euro, jej wysokość w złotych w kolejnych latach może ulec zmianie;

2. Zgodnie z § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, przy czym w ciągu 7 dni po ww. terminie należało złożyć Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, dołączając dokument powyższe potwierdzający.

Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 21 marca 2009r.

W dniu 10 grudnia 2008 r. skarżący złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, do którego dołączył umowę kupna-sprzedaży siewnika z dnia 5 grudnia 2008 r., umowę kupna-sprzedaży przyczepy z dnia 2 czerwca 2008 r., a także pismo z PZU na dowód ustalenia szkody dotyczącej uszkodzenia budynków przez wiatr.

W dniu 9 kwietnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego wysłał do strony zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania wypłaty 4 i 5 raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, zaś skarżący w dniu 15 kwietnia 2008r. złożył oświadczenie do którego dołączył: faktury VAT RR nr: 203/011R z dnia 18 stycznia 2008 r., 403/RR/T3/08 z dnia 20 lutego 2008r., 454/RR/T3/08 z dnia 27 lutego 2008 r., 499/RR/T3/08 z dnia 5 marca 2008 r., 564/RR/T3/08 z dnia 12 marca 2008 r., 228/07/R z dnia 18 lipca 2008 r., 1714/RR/T3/08 z dnia 23 lipca 2008 r., 1980/RR/T3/08 z dnia 10 września 2008 r., 2173/RR/T3/08 z dnia 8 października 2008 r.

W dniu 17 kwietnia 2009 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5, doręczoną skarżącemu w dniu 23 lutego 2009r. Wstrzymanie płatności uzasadnione zostało brakiem realizacji wszystkich celów zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Od tej decyzji L. J. wniósł odwołanie, dołączając do niego umowę dzierżawy gruntu rolnego z dnia 25 maja 2005 r. oraz stwierdzając, iż wraz ze złożonym oświadczeniem w dniu 12 grudnia 2008 r. złożył także oświadczenie o zaistnieniu, w okresie pobierania płatności okoliczności związanych ze zniszczeniem budynków inwentarskich na skutek wiatru o sile huraganu.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, w jego rozpoznaniu wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.) wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2237 z późn. zm.).

W myśl jego § 3 ust 1 pkt 3 płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który:

- jest osobą fizyczną;

- prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed złożeniem wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej ( ... )

- w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym

a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności oraz

b) będącym gospodarstwem niskotowarowym ,o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU)

- zobowiąże się do:

a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: -dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej; -zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego,

b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego ".

Zgodnie z treścią § 8 - płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:

1. zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz

2. złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Z ust 2 tego przepisu wynika, że "oświadczenie", o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1, natomiast z ust 3, że do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (. . .). "

W przedmiotowej sprawie wypłata trzeciej płatności w kwocie 4.491,87 zł nastąpiła w dniu 18 czerwca 2008 r. (Nr przelewu [...]). Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (zakup lub dzierżawa gruntu rolnego, zakup maszyn rolniczych, ukończenie szkolenia, osiągnięcie w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, corocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej 20 tys. zł) od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu - upłynął 18 grudnia 2008 r., co oznacza, że terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był dzień 25 grudnia 2008 r.

L. J. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego dnia 10 grudnia 2008 roku. Z oświadczenia i złożonych dokumentów wynika, że wnioskodawca zrealizował jeden cel (zakup maszyn rolniczych, natomiast nie zrealizował pozostałych trzech wskazanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (zakup lub dzierżawa gruntu rolnego, ukończenie szkolenia, osiągniecie w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, corocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej 20 tys. zł).

Organ odwoławczy stwierdził, że termin 7 dniowy na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, o którym mowa w § 8 ust. 2 jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, w sytuacji, gdy zakreśla ramy czasowe, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego i jako taki nie może być zmieniany lub przedłużany przez organ administracji, dodając, że przepisy mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia nie regulują sytuacji złożenia przedmiotowego oświadczenia po terminie.

Tym samym – w jego ocenie – zastosowanie w sprawie znalazł przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., który stanowi, że "płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2".

Organ II instancji zauważył, że termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego również jest terminem prawa materialnego, ale w tym przypadku przepisy prawa przewidują (§ 9 ust. 2), że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności:

1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego;

2) wystąpienie klęski żywiołowej;

3) zniszczenie budynków inwestorskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnego i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;

4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego.

Wskazano, że w przypadku, gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie ww. okoliczności, zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności.

Reasumując, organ II instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki konieczne do wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku realizacji planu, określone w przepisie § 8 ust. 1 pkt 2 w związku z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Odnosząc się do treści odwołania, podkreślił, że wypłata płatności niskotowarowej w czwartym i piątym roku uzależniona jest od spełnienia dwóch przesłanek: zrealizowania przedsięwzięcia w terminie (wyjątek § 9 ust. 2) oraz złożenia oświadczenia w terminie przewidzianym w § 8 ww. rozporządzenia, co oznacza, iż organ nie może brać pod uwagę słusznego interesu strony.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że decyzja o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w swojej treści precyzyjnie informowała skarżącego o terminie wynikającym z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. W decyzji tej, w sposób wyraźny została zawarta informacja, że warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz ze stosownym dokumentem to potwierdzającym w terminie 7 dni. Ponadto wskazał, że skarżący składając Wniosek o pomoc finansową na działanie wspierania gospodarstw niskotowarowych oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego (sekcja XI Wniosku oświadczenia i zobowiązania).

W jego ocenie istotne jest również, że skarżący we wniesionym odwołaniu przyznał, że przedsięwzięcie określone jako "ukończenie szkolenia" - nie zostało zrealizowane.

Zgodnie z § 8 ust. 3 pkt. 6 ww. rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. "dokumentem potwierdzającym realizację celu nr 6: ukończenie szkolenia, prowadzonego zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji EFOi GR lub realizowanego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego jest zaświadczenie o ukończeniu jednego ze szkoleń.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz uwzględniając pismo z PZU dotyczące ustalenia szkody w zakresie uszkodzenia budynków przez wiatr, organ odwoławczy stwierdził, że podstawą wstrzymania płatności niskotowarowej na 4 i 5 rok, jest brak dokumentów potwierdzających w pełni realizację wszystkich celów które strona zobowiązała się zrealizować zgodnie z wnioskiem i planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

W tym stanie rzeczy podnoszone w odwołaniu okoliczności zostały ocenione jako nie mające wpływu na rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

Końcowo, organ odwoławczy stwierdził, iż jego ocena co do istoty sprawy jest taka sama, jak ocena organu I instancji.

Od tego rozstrzygnięcia L. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

- prawa materialnego: poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię § 8 ust. 1 w związku z § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez uznanie, iż skarżący nie spełnił warunków do otrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oraz

- przepisów postępowania, a mianowicie: art. art. 6,7,8 i 9 k.p.a. które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wniósł o uchylenie tak zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz jego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, skarżący nie zgadzając się z przedmiotową decyzją, stwierdził, iż wbrew twierdzeniom organów administracji obu instancji, spełnił wszelkie przesłanki z § 8 ust. 1 w związku z § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich do przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Podkreślił, iż zgodnie ze złożonym wnioskiem, zadeklarowanymi przeze niego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego przedsięwzięciami były:

- Nr 4 - zakup maszyn rolniczych, który został zrealizowany i udokumentowany dwoma umowami kupna sprzedaży z dnia 2 czerwca 2008r. i 5 grudnia 2008r.;

- Nr 5 - zakup gruntu rolnego lub jego dzierżawa. W tej części skarżący wskazał, że przedsięwzięcie to nie zostało wcześniej udokumentowane, co było spowodowane bardzo długim okresem rozpatrywania wniosku o płatność dla gospodarstw niskotowarowych i brakiem jednoznacznych zapisów o terminie realizacji zadeklarowanych przedsięwzięć, a mianowicie, czy termin ten liczony jest od dnia złożenia wniosku, czy od dnia otrzymania decyzji o przyznaniu płatności. W związku z określeniem w uzasadnieniu otrzymanej decyzji okresu realizacji przedsięwzięć rozwoju gospodarstwa niskotowarowego dołączył kopię umowę dzierżawy gruntu potwierdzoną przez Urząd Gminy z dnia 25 maja 2005r.

- Nr 6 - ukończenie szkolenia; skarżący podał, że przedsięwzięcie to nie zostało zrealizowane

- Nr 11 - osiągnięcie w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego corocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej 20 tys. zł; skarżący wyjaśnił, iż przedsięwzięcie to nie zostało zrealizowane w całości, gdyż udokumentował je fakturami VAT RR (9 szt.) wykazał wartość sprzedaży zwierząt rzeźnych na kwotę 19.556,04 zł. Dodał jednak, że w okresie tym sprzedał krowę mleczną, co jest uwidocznione w ewidencji zwierząt prowadzonej przez Agencję. Przyjmując wartość rynkową krowy tj. ok. 2000 - 3000 tys. zł wartość sprzedanych produktów znacznie przewyższy wymagany próg 20 tys. zł. Podał w tym miejscu, że taka sprzedaż pomiędzy rolnikami nie jest zwyczajowo dokumentowana żadnymi umowami, a więc dostarczenie jakiejkolwiek umowy może zostać zinterpretowane jako naginanie faktów.

W ocenie skarżącego, organy obu instancji złamały zasadę praworządności, zinterpretowały wszystkie okoliczności sprawy na jego niekorzyść, a nadto organ odwoławczy powielił argumenty organu I instancji, nie zbadał sprawy dogłębnie, nie informował strony o podejmowanych czynnościach, ani o biegu sprawy. Utrzymał w mocy decyzję krzywdzącą dla strony, nie analizując zasad współżycia społecznego i poszanowania interesu jednostki i nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podanych przez stronę w odwołaniu, w szczególności dotyczących naruszenia zasad postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Końcowo skarżący zwrócił uwagę, iż postępowanie, zarówno przed organem I instancji, jak też organem II instancji toczyło się bez zagwarantowania mu czynnego udziału, zaś organ II instancji nie zwracał się do niego o zajęcie stanowiska, nie informował o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz co do zgłaszania uwag i zastrzeżeń.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - na wstępie należy podkreślić, iż poza sporem pozostaje, że skarżącemu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 6 marca 2006r., Nr [...] została przyznana płatność w kwocie 4 818,66 zł, która miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat, między innymi z tym zastrzeżeniem, że w myśl § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.), warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, przy czym w ciągu 7 dni po ww. terminie należało złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, dołączając dokumenty powyższe potwierdzające.

Skarżący nie kwestionuje, że wypłata trzeciej płatności w kwocie 4491,87 zł nastąpiła w dniu 18 czerwca 2008 r. (Nr przelewu [...]). Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (zakup maszyn rolniczych oraz zakup zwierząt gospodarskich) od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu upłynął - 18 grudnia 2008 r., a to oznacza, że terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był dzień 25 grudnia 2008 r.

Rację ma organ odwoławczy, że termin 7 dniowy na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, o którym mowa w § 8 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia jest terminem prawa materialnego.

Sankcją za niedopełnienie obowiązków o których mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia jest – zgodnie z §9 ust.1 – wstrzymanie w czwartym i piątym roku wypłaty płatności, chyba że realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności:

1) długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego;

2) wystąpienia klęski żywiołowej;

3) zniszczenia budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;

4) wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego / ust.2 /. W przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych w ust. 2, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności /ust. 3 /.

Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie skarżący jako producent rolny w dniu 10 grudnia 2008 r., czyli w wymaganym terminie złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, do którego dołączono umowę kupna-sprzedaży siewnika z dnia 5 grudnia 2008 r., umowę kupna-sprzedaży przyczepy z dnia 2 czerwca 2008 r., a także pismo z PZU na dowód ustalenia szkody dotyczącej uszkodzenia budynków przez wiatr. Dodatkowo, w wykonaniu wezwania Kierownika Biura Powiatowego z dnia 9 kwietnia 2009 r., skarżący w dniu 15 kwietnia 2009r. złożył oświadczenie do którego dołączył 9 faktury VAT RR potwierdzających sprzedaż zwierząt rzeźnych, zaś do odwołania w dniu 11 maja 2009r. złożył umowę dzierżawy działek zawartą z M. M.

Trzeba mieć także na uwadze, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 6 marca 2006r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w swojej treści precyzyjnie informowała skarżącego o terminie wynikającym z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., iż warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz ze stosownym dokumentem to potwierdzającym w terminie 7 dni, a także, iż skarżący składając wniosek o pomoc finansową na działanie wspierania gospodarstw niskotowarowych oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego (sekcja XI Wniosku oświadczenia i zobowiązania).

Poza sporem pozostaje, że zgodnie ze złożonym wnioskiem o przyznanie płatności, zadeklarowanymi przez skarżącego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego przedsięwzięciami były:

- Nr 4 - zakup maszyn rolniczych;

- Nr 5 - zakup gruntu rolnego lub jego dzierżawa

- Nr 6 - ukończenie szkolenia;

- Nr 11 - osiągnięcie w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego corocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej 20 tys. zł.

Jak wynika z wniesionego odwołania od decyzji wstrzymującej płatność, skarżący powoływał się na okoliczności, o których mowa w §9 ust.2 pkt.3 powołanego wyżej rozporządzenia, a mianowicie na "zniszczenie budynków inwentarskich na skutek wiatru o sile huraganu", wywodząc, iż to zdarzenie losowe uniemożliwiło mu realizację wszystkich w/w przedsięwzięć.

Jakkolwiek organ I instancji podjął próbę oceny, czy wskazana okoliczność miała wpływ na realizację przez skarżącego przedsięwzięć wymienionych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, to organ odwoławczy mimo wyraźnego powoływania się na powyższe we wniesionym odwołaniu w ogóle się do tych kwestii nie odniósł. Nie może zastąpić takiej oceny ogólnikowe stwierdzenie, że jego ocena jest "co do istoty sprawy taka sama jak ocena organu I instancji". Nie przeanalizował, a w konsekwencji nie odniósł się w żaden sposób do złożonej do akt umowy dzierżawy zawartej przez skarżącego z M. M.

Uszło chyba uwadze organu II instancji, iż z mocy art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.

Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wynika, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji [v. wyrok NSA z 17 października 2001r., sygn. I SA 1110/01, LEX nr 75516].

Postępowanie odwoławcze powinno polegać nie tylko na kontroli postępowania organu I instancji, lecz także na weryfikacji zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności i celowości. Powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", gdyż organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów.

Rozstrzygnięcie organu II instancji jest bowiem takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Nie spełnia powyższego wymogu jedynie kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji. Wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone.

Dalej podnieść trzeba, iż ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3 art. 107 k.p.a.). Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego.

W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Motywy podjęcia decyzji o określonej treści powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, iż uzasadnienie decyzji wydanej przez organ II instancji nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu tym organ ograniczył się właściwie do przytoczenia przepisów prawa materialnego regulujących zasady przyznawania płatności. Na koniec zawarł jedynie ogólnikowe stwierdzenia mające odnosić się do sytuacji zainteresowanego. Wskazał, jak to już wyżej zaznaczono, iż "jego ocena jest taka sama jak przedstawiona przez organ I instancji".

Jeśli rolą uzasadnienia rozstrzygnięcia jest, aby skarżący na podstawie jego lektury mógł stwierdzić, jakie są w opinii organu okoliczności faktyczne jego sprawy, jakich ustaleń dokonał organ oraz na podstawie jakich przepisów podjął decyzję w sprawie, to Sąd stwierdza, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jej nie spełnia, tym bardziej, że organ odwoławczy nie zadał sobie nawet trudu, aby odnieść się do wszystkich zarzutów odwołania w szczególności do złożonej umowy dzierżawy oraz podnoszonej przez skarżącego okoliczności nie zrealizowania wszystkich przedsięwzięć z powodu zaistnienia okoliczności, o których mowa w przepisie §9 ust.1 powołanego wyżej rozporządzenia.

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że z powodu naruszenia powyżej wymienionych przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 107 § 3, art. oraz art. 7, 8, 9, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jest wadliwa ona w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.