Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 541/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Wojciech Gapiński (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi A. U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych - odmowy umorzenia odsetek za zwłokę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej - organ odwoławczy, Dyrektor IAS) decyzją z dnia [...] r. nr [...] ([...]), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 67a § 1 pkt 3, art. 67b § 1 pkt 2 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm. - dalej o.p.), po rozpoznaniu odwołania A. U. (dalej – Skarżący, Zobowiązany, Strona), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. (dalej – organ I instancji, Naczelnik US) z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą umorzenia odsetek naliczonych z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-36 za 2015 r., które na dzień 26 kwietnia 2019 r. wyniosły 48.403 zł wraz z dalszymi odsetkami w ramach pomocy de minimis.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 10 czerwca 2019 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w zakresie umorzenia odsetek od zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r., które na dzień 26 kwietnia 2019 r. wynosiły 48.403 zł wraz z dalszymi odsetkami, z uwagi na ważny interes podatnika. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że ze względu na zaległość podatkową w wysokości 202.791,85 zł organ podatkowy obciążył Skarżącego odsetkami w kwocie 48.403 zł. Z uwagi na sytuację majątkową Zobowiązanego, nie jest on w stanie uiścić wspomnianych odsetek. Zaległość podatkowa powstała z uwagi na brak wiedzy w zakresie prawa podatkowego i przekonanie, że rozliczenia z tytułu podatku są dokonywane w sposób prawidłowy. Obecnie z uwagi na decyzję organu I instancji z dnia [...] r. nr [...] spłacane są zobowiązania z niej wynikające w kwocie 1.500 zł miesięcznie, a nadto ostatnia rata wynosić będzie 242.988,85 zł. We wniosku wskazano także, że Skarżący nie posiada żadnych oszczędności. Dokonywane spłaty z tytułu zaległości podatkowych i odsetek są dla Wnioskodawcy dużym obciążeniem. Jednocześnie wskazano, że pełnomocnik Skarżącego podejmował próbę kontaktu z Naczelnikiem US w celu przyśpieszenia procedury w sprawie rozłożenia zaległości na raty. Wniosek został skierowany z datą 26 kwietnia 2019 r., a decyzja została podjęta w dniu [...] r. Z uwagi na oczekiwanie na decyzję organu, zdaniem pełnomocnika, kwota odsetek wzrosła. W czasie oczekiwania Skarżący nie uiszczał rat, gdyż nie miał wiedzy w jakiej wysokości będzie zobowiązany je płacić i czy w ogóle organ podatkowy wyrazi zgodę na rozłożenie zaległości na raty. Kwota odsetek jest bardzo wysoka, gdyż jak podkreślił pełnomocnik, stanowi ona ponad 20% całości zadłużenia.

Do wniosku załączono:

– kserokopię wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych z dnia 26 kwietnia 2019 r. (dotyczy rozłożenia zaległości podatkowej na raty),

– kserokopię oświadczenia o stanie finansowym i majątkowym z dnia 26 kwietnia 2019 r. wraz z 11 załącznikami,

– kserokopię formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis z dnia 26 kwietnia 2019 r.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, organ I instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił umorzenia odsetek naliczonych z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r., które na dzień 26 kwietnia 2019 r. wyniosły 48.403 zł wraz z dalszymi odsetkami.

W uzasadnieniu decyzji, po opisie dokonanych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i dokonaniu uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia, stwierdzono, że w sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika, lecz z uwagi na szerszy kontekst analizowanej sprawy, uznano, że przyznanie wnioskowanej ulgi nie jest zasadne. Szczególnie zwrócono uwagę na następujące okoliczności:

– zaległość nie powstała w wyniku losowych i nagłych zdarzeń, ale w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Stronę na własny rachunek i własne ryzyko;

– Strona korzystała już z ulg udzielanych przez organ I instancji, obecnie w postaci rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r., udzielonej decyzją z dnia [...] r. nr [...];

– od kilku lat sytuacja ekonomiczna Zobowiązanego jest stabilna - uzyskuje dochody z działalności gospodarczej, płaci bieżące podatki, nie korzysta z pomocy społecznej, ponadto nie posiada na utrzymaniu małoletnich dzieci;

– istotna w sprawie jest postawa Strony po ujawnieniu zaległości, która objawiła się zawarciem umowy o częściowym podziale majątku wspólnego z małżonką, w wyniku której wszystkie nieruchomości wraz ze związanymi z nimi prawami zostały nabyte przez małżonkę Strony – M. U.

W odwołaniu z dnia 20 września 2019 r. pełnomocnik Skarżącego zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie przepisów art. 67a § 1 pkt 3, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez:

a) błędną ocenę sytuacji majątkowej Strony, w szczególności poprzez:

– uznanie, iż Skarżący w celu utrudnienia organowi podatkowemu egzekucji z nieruchomości zawarł małżeńską umowę o częściowy podział majątku wspólnego, podczas gdy na dzień zawarcia umowy ([...] r.) Skarżący nie miał świadomości o zaległości podatkowej względem organu;

– uznanie, że Skarżący mając świadomość zaległości podatkowych zakupił nowy samochód, co łączy się z obowiązkiem uiszczania comiesięcznie raty w wysokości 498,82 zł, podczas gdy samochód został zakupiony w styczniu 2018 r. (a przedpłata na niego została uiszczona już w grudniu 2017 r.), podczas gdy kontrola podatkowa, w wyniku której Zobowiązany dowiedział się o zaległości podatkowej zakończyła się w czerwcu 2018 r.;

– uznanie, że Skarżący miał możliwość uiszczania wyższych rat, niż wynikało to z decyzji o rozłożeniu zaległości podatkowej na raty, podczas gdy Zobowiązany szczegółowo przedstawił swoje możliwości zarobkowe (przedkładając stosowne dokumenty) i raty ustalone przez organ były maksymalnymi, jakie Strona była w stanie spłacać;

b) nieuwzględnienie faktycznych dowodów w postaci przewlekłych chorób,

c) nieocenienie całokształtu sytuacji przy powstawaniu długu podatkowego, a w szczególności braku wiedzy księgowej i podatkowej, co w konsekwencji doprowadziło do powstania zaległości podatkowej.

Wobec tych zarzutów pełnomocnik Zobowiązanego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego zgodnego z wnioskiem o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej. Ponadto zażądał wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji do czasu wydania decyzji przez organ odwoławczy.

W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że Naczelnik US dokonał błędnej oceny sytuacji majątkowej i osobistej Zobowiązanego. Przede wszystkim zwrócono uwagę, że małżonkowie na długo przed powzięciem wiedzy o powstaniu zaległości podatkowej zdecydowali o zawarciu majątkowej umowy małżeńskiej. Również zakup samochodu nastąpił przed zakończeniem kontroli podatkowej. W ocenie pełnomocnika, nie można także zgodzić się z twierdzeniem organu o możliwości dokonywania przez Zobowiązanego nadpłat w płaconych ratach. Otóż z dochodu w kwocie 5.643,03 zł po uiszczeniu opłat i raty na rzecz organu podatkowego do dyspozycji Skarżącego pozostaje ok. 1.500 zł. Z pieniędzy tych kupowana jest żywność, środki czystości, a także ponoszone są wydatki z tytułu leczenia. W kwestii stanu zdrowia Zobowiązanego zwrócono uwagę, że od 2015 r. pozostaje on pod opieką [...] oraz [...]. Ponadto w ostatnim czasie podjął również leczenie [...]. Wydatki związane z ochroną zdrowia określono na 600 zł miesięcznie. Pełnomocnik zwrócił również uwagę, że przed czynnością, która stanowiła podstawę wszczęcia kontroli podatkowej, Skarżący poddał się badaniu głowy MR. To, w jego ocenie, niewątpliwie wpływało na możliwość racjonalnej oceny sytuacji. Tym samym, według pełnomocnika, nie można mówić, iż Skarżący poprzez nierozliczenie się z tytułu podatku działał z pełną świadomością. Konkludując pełnomocnik uznał, że decyzja organu I instancji cechuje się dowolnością, bowiem organ nie rozważył należycie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności "ważnego interesu podatnika".

W kwestii wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji wyjaśniono, że Naczelnik US wydał w dniu [...] r. postanowienia nr [...], którym odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu po przedstawieniu przebiegu sprawy wyjaśniono, że art. 67a § 1 o.p. wyznacza niejako dwie fazy postępowania podatkowego. W pierwszej, organ podatkowy obowiązany jest dokonać ustalenia, czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Organ podatkowy może więc zastosować ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, jeżeli w indywidualnej sprawie w tym przedmiocie stwierdzi zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Wówczas postępowanie podatkowe wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. Zaznaczono, że użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, że to organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednakowoż nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością.

Następnie dokonano wykładni pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych, akcentując przy tym, że konkretyzacja tych pojęć dokonywana jest na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy, będącej przedmiotem oceny. Zajmując się "ważnym interesem podatnika" organ odwoławczy wyjaśnił, że badając go wymagane jest ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych realizacji ciążących na nim zobowiązań, w tym skutków mających wpływ na utrzymanie rodziny oraz jego możliwości zarobkowych. Podkreślił jednocześnie, że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny. Z tych też przyczyn rozpoznając wniosek o umorzenie zaległości podatkowej organ winien przede wszystkim skoncentrować się na analizie sytuacji ekonomicznej podatnika. Zaznaczono przy tym, że nie bez znaczenia pozostają także okoliczności związane z powstaniem zaległości podatkowej (zob. wyrok NSA z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt II FSK 805/08).

Według Dyrektora IAS, także pojęcie "interesu publicznego" wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, które kryć się mogą pod tym pojęciem. Stwierdził, iż w zakresie tej przesłanki przyjmuje się, że przez "interes publiczny" rozumie się dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania administracji publicznej itp. "Interes publiczny" to również sytuacja, gdy zapłata podatku spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. W konsekwencji, jak przyjął organ odwoławczy, ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego.

Podsumowując tą cześć uzasadnienia Dyrektor IAS stwierdził, że decydując się na zastosowanie uznania administracyjnego w postaci umorzenia zaległości podatkowej organ winien ustalić i przeanalizować stan faktyczny rozpatrywanej indywidualnej sprawy nie tylko co do faktu i zasady udzielenia ulgi, lecz i w zakresie warunków jej realizacji, tj. rzeczywistej sytuacji materialnej podatnika i wynikających z niej możliwości płatniczych. Nie można z instytucji ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego czynić powszechnie stosowanego środka, gdyż udzielanie przez organ podatkowy indywidualnych ulg jest wyjątkiem od zasady równego traktowania podatników.

Organ odwoławczy z racji na fakt, że Skarżący jest przedsiębiorcą zajął się kwestią możliwości udzielenia mu pomocy de minimis. Rozważania w tej materii skonstatował stwierdzeniem, że nie wystąpiła żadna z negatywnych przesłanek warunkujących możliwość udzielenia Zobowiązanemu wnioskowanej przez niego pomocy de minimis.

Badając sytuację majątkowo-ekonomiczną Skarżącego przedstawiono informacje, które wynikają z Oświadczenia o stanie majątkowym z dnia 23 kwietnia 2019 r., jak również ustalone w toku postępowania przed organem I instancji oraz przedstawione przez Skarżącego w tabeli załączonej do odwołania. Wynika z nich, że Zobowiązany od kwietnia 2004 r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie naprawy i konserwacji urządzeń elektrycznych i optycznych. Na utrzymaniu posiada żonę, która nie uzyskuje żadnych dochodów. Małżonków obowiązuje od dnia 20 listopada 2017 r. ustrój rozdzielności majątkowej. Zamieszkują w lokalu stanowiącym własność małżonki, która nabyła wyłączne prawo do niego na podstawie umowy o częściowym podziale majątku wspólnego z dnia [...] r. Na tej podstawie małżonka Skarżącego nabyła także prawo własności do garażu. Strona oprócz samochodu marki Peugeot 2008 rok prod. 2017 o wartości szacunkowej 42.000 zł (obciążony kredytem w wysokości 16.959,88 zł) nie dysponuje jakimkolwiek majątkiem ruchomym, jak i nieruchomym. Obciąża go zobowiązane w postaci kredytu na zakup samochodu w wysokości 16.959,88 zł, który spłacany jest w miesięcznych ratach po 498,82 zł. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego ustalono, że z dochodu w wysokości 5.643,03 zł Skarżący pokrywa stałe wydatki w łącznej kwocie ok. 4.991,14 zł (obejmują one także wydatki na utrzymanie rodziny m.in. zakup żywności, odzieży, obuwia).

Z kolei z zestawienia dołączonego do odwołania, jak wskazał Dyrektor IAS, wynika, że dochód Skarżącego to 5.643,03 zł. Łączna wysokość stałych wydatków określono na kwotę 2.652,44 zł (Skarżący określił tą wartość jako 2.552,44 zł). Wydatki związane z leczeniem to 600 zł. Ponadto Strona wskazała na ratę w kwocie 1.500 zł, która związana jest ze spłatą zaległości podatkowej. Podsumowując Skarżący wskazał, że na wyżywienie, środki czystości i higieny osobistej pozostaje mu 940,59 zł (prawidłowe wyliczenie według organu to 840,59 zł).

Dyrektor IAS zwrócił uwagę, że do odwołania dołączono kopie dokumentacji medycznej Zobowiązanego w postaci: wyniku badania MR głowy, raportu z badania słuchu, kartę informacyjną z leczenia szpitalnego - pobytu na Izbie Przyjęć, skierowania na badania i zaświadczenia o zdiagnozowanych chorobach lekarzy specjalistów. Organ zaznaczył, że prawie wszystkie dokumenty pochodzą z lat 2014-2015.

W ramach badania sytuacji majątkowo-osobistej Strony wskazano również, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik US udzielił Skarżącemu ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. w wysokości 202.791,85 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości (liczonymi na dzień złożenia wniosku) 48.403 zł jednocześnie ustalając opłatę prolongacyjną w wysokości 8.294 zł. Ulga – zgodnie z wnioskiem Skarżącego - obejmuje 12 miesięcznych rat, przy czym 11 z nich płatnych jest w wysokości 1.500 zł, a dwunasta rata – stanowi resztę zaległości.

Ponadto decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik US zmienił decyzję tego samego organu z dnia [...] r. nr [...] o rozłożeniu na raty odsetek za zwłokę należnych do zapłaty od nieuregulowanych w terminie miesięcznych zaliczek z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2015 r. w łącznej wysokości 8.295 zł, w ten sposób, że zmieniono ostatnią ratę i ustalono nowe terminy płatności rat, ilość rat oraz ich wysokość (wysokość raty 50 zł miesięcznie).

Dokonując analizy przedmiotowej sprawy Dyrektor KIS uznał, że sytuacja w której znalazła się Strona spełnia przesłankę ważnego interesu podatnika, przede wszystkim z uwagi na wysokość ciążących na niej zaległości podatkowych oraz jej zły stan zdrowia, który ulega ciągłemu pogorszeniu.

Jednak według organu odwoławczego, brak jest podstaw do tego, aby umorzyć Skarżącemu odsetki naliczone od zaległości podatkowej. Argumentując to stanowisko w pierwszej kolejności podniesiono, że nie można przyjąć, aby powstanie zaległości podatkowej było całkowicie niezależne od działań Strony. Otóż nie powstały one w sposób nagły i losowy na skutek zdarzeń, na które Zobowiązany nie miał wpływu. Wynikają one z działalności gospodarczej, a każdy podejmując tego rodzaju aktywność prowadzi ją na swój rachunek i na własne ryzyko, przyjmując na siebie wszystkie korzyści i konsekwencje z niej płynące. Podkreślono przy tym, że Strona prowadząc działalność gospodarczą od 2004 r. miała też już doświadczenie w tym obszarze, co czyni niezasadnym powoływanie się na niewiedzę.

Następnie stwierdzono, że dane zawarte w oświadczeniu majątkowym z dnia 23 kwietnia 2019 r. są w zasadzie zbieżne z tymi wynikającymi z zestawienia dołączonego do odwołania. Różnica dotyczy wyłącznie wydatków na leczenie, które w załączniku do odwołania się wyższe o 200 zł w stosunku do wcześniej złożonego oświadczenia. Jak jednak zauważono, Strona nie przedłożyła żadnych rachunków, z których wynikałoby, że wizyty te wstępują z deklarowaną częstotliwością. Ponadto właściwie cała przedłożona dokumentacja pochodzi z lat 2014-2015.

Dyrektor IAS zauważył w tym miejscu decyzji, iż przy uwzględnieniu rat płaconych na rzecz Urzędu Skarbowego w wysokości 1.550 zł miesięcznie, Stronie i jego małżonce pozostaje ok. 4.100 zł na utrzymanie. Zatem nawet jeśli uznać, że Strona ponosi wydatki w wysokości 600 zł na leczenie to pozostająca kwota powinna wystarczyć na utrzymanie dwuosobowego gospodarstwa domowego.

Wyrażono również pogląd, że kwestia świadomości podejmowania czynności wywołujących konsekwencję prawnopodatkowe nie podlega badaniu w postępowaniu umorzeniowym.

Organ odwoławczy przyznał, że samo wszczęcie kontroli podatkowej nie przesądza o istnieniu nieprawidłowości u kontrolowanego, a także nie ogranicza prawa dysponowania majątkiem przez podatnika. Powołując się na doświadczenie wskazano, że część kontrolowanych przewidując stwierdzenie nieprawidłowości, czy nawet uznając istnienie ryzyka w tym zakresie, dokonuje czynności, które mają na celu utrudnienie ewentualnego dochodzenia w przyszłości stwierdzonych zaległości. W tym stanie rzeczy tutejszy organ II instancji uznał, że umowa o częściowym podziale majątku wspólnego może być w ten sposób interpretowana, co może zostać uznane za przesłankę przemawiającą za odmową udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazano, że negatywna decyzja w niniejszej sprawie nie wpłynie na pogorszenie sytuacji finansowej strony. Dodano przy tym, że sytuacja Skarżącego nie odbiega od tej ustalonej przed wydaniem decyzji o rozłożeniu zaległości podatkowej na raty.

Podkreślono, że organ podatkowy prowadząc postępowanie ulgowe musi mieć na uwadze całokształt sprawy i nie możne także zapomnieć o interesie pozostałych obywateli, którzy w podobnej sytuacji finansowej starają się wywiązywać ze swoich zobowiązań podatkowych w ustawowych terminach. Ponadto zobligowany jest do uwzględnienia interesu publicznego. Tymczasem okoliczności, na które powołuje się Strona nie mają charakteru nadzwyczajnego, które świadczyłby o występowaniu "interesu publicznego". Przekłada się to na brak podstaw do udzielenia Skarżącemu ulgi podatkowej w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r.

W skardze z dnia 27 marca 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Zobowiązanego zarzucił decyzji organu II instancji:

1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 121, art. 122, art. 124, art. 127, art. 187, art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 o.p. poprzez niewezwanie Podatnika do uzupełnienia materiału dowodowego, braku wszechstronnego rozważenia interesu podatnika i interesu publicznego, przekroczenie granic uznania administracyjnego poprzez dokonanie dowolnej oceny zasadności wniosku Skarżącego, niedokonanie wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz wywiedzenie wniosków sprzecznych z tym materiałem dowodowym, a mianowicie:

– uznanie, iż po ujawnieniu się zaległości podatkowej Skarżący zawarł umowę o podział majątku z małżonką, podczas gdy podział majątku nastąpił w dniu [...] r., a kontrola podatkowa została wszczęta [...] r., tym samym Skarżący nie miał wiedzy o zaległości podatkowej, a tym bardziej o jej wysokości;

– umowa o podział majątku wspólnego została zawarta w listopadzie 2017 r. (przed zakończeniem kontroli skarbowej), a nie jak wskazuje organ w listopadzie 2019 r.;

– pominięcie, iż złożenie wniosku było podyktowane tym, iż kwota odsetek diametralnie wzrosła od wydania ostatniej decyzji - z kwoty 38.168 zł do 48.403 zł (ponad 10.000 zł);

– błędne ustalenie, że dokumentacja medyczna Skarżącego pochodzi tylko z lat 2014-2015, podczas gdy do wniosku została załączona również dokumentacja z 2019 r.;

– pominięcie kosztów utrzymania Skarżącego i uznanie, iż z kwoty 4.000 zł pokrywa on jedynie koszty leczenia w kwocie 600 zł, podczas gdy Skarżący wskazał szczegółowo koszty swojego utrzymania, które nie zostały zakwestionowane przez organ;

– błędne uznanie, iż Skarżący miał możliwość przewidzenia, iż kontrola podatkowa zakończy się negatywnie, a umowa o podział majątku miała na celu wyzbycie się majątku, podczas gdy Skarżący dopiero po zakończeniu kontroli dowiedział się o nieprawidłowościach i wysokości zaległości podatkowej oraz odsetek;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 67a w związku z art. 67b o.p. polegające na odmowie umorzenia zaległości oraz na przekroczeniu granic uznania administracyjnego poprzez dokonanie dowolnej oceny zasadności wniosku Skarżącego.

Wobec tych zarzutów pełnomocnik Zobowiązanego wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi podniesiono, że organ II instancji dokonał błędnej oceny sytuacji majątkowej i osobistej Zobowiązanego, pomijając istotne kwestie i popełniając błędy w ustaleniach faktycznych. Przede wszystkim wskazano, że umowa o podziale majątku zawarta została w listopadzie 2017 r. (ok. 2 tygodnie od wszczęcia kontroli podatkowej), a nie jak twierdzi organ w listopadzie 2019 r. W dalszej kolejności pełnomocnik wyraził pogląd, że zbyt daleko idące jest domniemanie organu o celowym działaniu Skarżącego w powyższym zakresie, które w założeniu miałoby udaremnić ewentualną egzekucję z nieruchomości. Jak twierdzi pełnomocnik, nieracjonalne byłoby takie działanie jego mocodawcy skoro nie znał on jeszcze wyników kontroli podatkowej. Był to również zbyt krótki czasookres trwającej kontroli, aby Skarżący samodzielnie mógł zorientować się, że utracił prawo rozliczenia podatku w formie karty podatkowej. Zaznaczono, że w tym czasie organ kontrolujący analizował jedynie dokumentację finansową, a Zobowiązany sam prowadził księgowość firmy. Jeszcze raz podkreślono, że decyzja małżonków o podziale majątku nie była determinowana kontrolą podatkową. Ponadto jej zawarcie planowane było na październik 2017 r. Jednak z powodu braku terminu u notariusza finalnie została podpisana dopiero [...] r.

W skardze zwrócono uwagę, że pierwotny wniosek o rozłożenie zaległości na raty nie został uwzględniony przez organ I instancji. Dopiero po uzupełnieniu podania, które zostało potraktowane jako odrębny wniosek, organ podatkowy pozytywnie odniósł się do wspomnianego żądania. W tym okresie jednak wysokość odsetek wzrosła z kwoty 38.168 zł do 48.403 zł.

Autor skargi wskazał, że organ odwoławczy w sposób błędny przyjął, że z kwoty jaka pozostaje Skarżącemu po potrąceniu raty z tytułu spłaty zaległości podatkowej, tj. 4.100 zł, pokrywane są tylko koszty leczenia. Tymczasem środki te wykorzystywane są na opłacenie różnego rodzaju opłat, zakup żywności oraz środków czystości itp. Finalnie Zobowiązanemu pozostaje ok. 840 zł. Dodano również, że nieprawdą jest, jakoby dokumentacja medyczna dotyczyła lat 2014-2015, gdyż zawiera ona także dokumenty z 2019 r.

Ponadto pełnomocnik podniósł, że panująca pandemia dotyka również jego mocodawcy, który notuje zmniejszenie zakresu świadczonych przez niego usług. Zatem przewiduje, że jego trudna sytuacja ulegnie dalszemu pogorszeniu, gdyż firma może nie utrzymać się na rynku.

Wobec pominięcia przez organy powyższych okoliczności i dokumentów, zdaniem pełnomocnika, zasadnym jest stwierdzenie, że organy nie dokonały całościowej i prawidłowej oceny sytuacji osobistej i majątkowej Skarżącego. Tymczasem wysokość jego dochodów w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami uzasadnia umorzenie odsetek od zaległości podatkowej. Przemawia za tym także postawa Skarżącego, który zapewnił organom sprawne przeprowadzenie kontroli i na wezwanie złożył korektę deklaracji podatkowej. Świadczy to o tym, że powstanie wspomnianej zaległości było efektem pomyłki, a nie wynikało z chęci wzbogacenia się kosztem Skarbu Państwa. Ponadto podniesiono w skardze, że brak udzielenie ulgi spowoduje, iż Skarżący będzie musiał środki przeznaczone na utrzymanie przeznaczyć w całości na zapłatę bardzo wysokich odsetek. Zauważono, iż problemy finansowe Skarżącego pojawiły się dopiero w momencie podliczenia zaległości podatkowej, która wyniosła ponad 200.000 zł. Tym samym z uwagi na to, że odsetki przewyższają prawie dziesięciokrotnie dochód Skarżącego, w ocenie pełnomocnika, uzasadnionym jest ich umorzenie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja nie narusza prawa.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przede wszystkim przepis art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Zgodnie z nim organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Z kolei art. 67a § 2 o.p. stanowi, iż umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.

Z treści art. 67a § 1 o.p. wynika, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy (o czym świadczy sformułowanie "organ podatkowy może"), a to oznacza, że decyzja o przyznaniu stronie wnioskowanej ulgi zależy od woli organu podatkowego. Jednakże możliwość sięgnięcia po owo uznanie administracyjne uzależniona jest od wystąpienia w danej sprawie opisanych w tym przepisie przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". W przypadku wykazania przez stronę, że w sprawie takie okoliczności wystąpiły (jedna z nich) od uznania organu podatkowego zależy, czy przyzna stronie ulgę w zapłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie (zob. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2018 r. sygn. akt II FSK 1742/16, Lex nr 2542653). Jak z tego wynika, uznanie administracyjne musi być poprzedzone ustaleniem, czy w danej sprawie wystąpiły powyższe przesłanki, bowiem ich brak powoduje, że organ podatkowy nie jest uprawniony do rozstrzygania o przyznaniu ulgi podatkowej. Jednakże wolność decyzyjna w zakresie rozstrzygnięcia na gruncie art. 67a § 1 pkt 3 o.p. sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowej (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II FSK 2292/15, Lex nr 2366557). Z kolei stwierdzenie przez organ braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że nie będzie on dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany, tj. organ zobowiązany będzie odmówić udzielenia ulgi podatkowej (zob. wyrok NSA z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt II FSK 2379/17, Lex nr 2406341).

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale to, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego oraz to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Sąd nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności (tak np. NSA w wyroku z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt I FSK 31/08, Lex nr 537191 oraz w wyroku z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3530/13, Lex nr 2036603).

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęto zatem tę część postępowania administracyjnego, która odnosiła się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Dokonując tej kontroli Sąd nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska organu podatkowego zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, zaś jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.

Jak trafnie zauważył organ II instancji, ocena, czy przesłanki umorzenia lub rozłożenia zaległości na raty istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu dowodów, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (zob. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1399/15, Lex nr 2330105).

Zgodzić się również trzeba, że użyte pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" są pojęciami nieostrymi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności, nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Nie można też "ważnego interesu podatnika" upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej, jakiej doświadcza w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na nim zobowiązaniach (zob. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 3001/13, Lex nr 2033551; wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt II GSK 1000/09, Lex nr 746018). Przez interes publiczny natomiast rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą wzięcie pod uwagę wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. Powyższe wynika z wyjątkowego charakteru instytucji ulgi, stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania (art. 84 Konstytucji RP). Zasadą pozostać musi płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły (zob. B. Dauter S. Babiarz, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. IX. Wolters Kluwer, 2015, komentarz do art. 67a o.p.)

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że działania organów podatkowych i wyprowadzone z nich wnioski mieszczą się w zakresie powołanych przepisów i nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, w skład którego wchodziły dokumenty zgromadzone przez organ podatkowy i informacje dostarczone przez Skarżącego, pozwalał na podjęcie ostatecznego rozstrzygnięcia. Treść wydanych decyzji potwierdza także niewątpliwie, że organy podatkowe poddały analizie i ocenie całość materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego.

W tym miejscu należy zauważyć, że na aprobatę zasługuje pogląd, że: "Ciężar dowodu spoczywa na stronie postępowania, która twierdzi, iż istnieją inne dowody (mające wpływ na wynik sprawy) niż zawarte w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego. Jeżeli strona nie zgadza się z ustaleniami organu podatkowego, może przedstawić dowody popierające swoje stanowisko. Dowód przeprowadzać mają nie tylko organy podatkowe, lecz także strony postępowania. Wobec tego ciężar dowodu musi spoczywać na każdym, kto formułuje swoje twierdzenia" (zob. wyrok NSA z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 238/13, Lex nr 1675994). Pogląd ten nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest udzielenie ulgi uwarunkowanej sytuacją ekonomiczną wnioskodawcy. Mianowicie w interesie podatnika leży dostarczenie wszelkiego rodzaju dowodów, które potwierdzałyby jego twierdzenia. Poza tym on sam najlepiej zna swoją sytuację i dysponuje dowodami, które mogą tego dowodzić.

Organ w toku postępowania podatkowego ustaliły, że Skarżący jest przedsiębiorcą uzyskującym miesięczny dochód w kwocie 5.643,03 zł. Prowadzi on gospodarstwo domowe z małżonką, która pozostaje na jego utrzymaniu (nie posiada żadnych dochodów). Zamieszkują w lokalu stanowiącym wyłączną własność małżonki, który nabyła w dniu [...] r. na podstawie umowy o częściowym podziale majątku wspólnego. Na mocy tej umowy nabyła również nieruchomość w postaci garażu. Skarżący poza samochodem marki Peugeot 2008 (rok prod. 2017) o szacunkowej wartości ok. 42.000 zł, który obciążony jest kredytem w wysokości 16.959,88 zł, nie posiada jakiegokolwiek majątku, ani wierzytelności. Posiada zobowiązanie kredytowe z tytułu zakupu wskazanego wcześniej samochodu w wysokości 16.959,88 zł, które spłacane jest w miesięcznych ratach po 498,82 zł.

Jak wynika z przedstawionego przez Skarżącego zestawienia, każdego miesiąca kwota 2.652,44 zł wydatkowana jest m.in. na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i samochodu, opłaty za media oraz spłatę kredytu zaciągniętego na zakup samochodu. Do tego dochodzi spłata rat w wysokości 1.550 zł na rzecz Skarbu Państwa – z tytułu spłaty zaległości podatkowej. Skarżący wyszczególnił także obciążenia związane z leczeniem jakiemu jest poddawany w zakresie [...], [...] oraz [...]. Wydatki te oszacowane zostały na kwotę 600 zł, które obejmują koszt wizyt lekarskich u trzech specjalistów oraz zakup leków.

Porównanie tak ustalonej wysokości miesięcznych dochodów z wydatkami gospodarstwa domowego, prowadzi do wniosku, że do dyspozycji rodziny Zobowiązanego pozostaje jedynie 840,59 zł.

Wobec tak ustalonego stanu faktycznego organy podatkowe dostrzegły trudną sytuację majątkową i zdrowotną Skarżącego uznając, że zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika, przy czym stanęły na stanowisku, że owa trudna sytuacja materialna nie przesądza automatycznie o konieczności przyznania ulgi w postaci umorzenia odsetek od zaległości. Nie negując okoliczności dotyczących stanu zdrowia Zobowiązanego i konieczności ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem wyraziły pogląd, że spłata zaległości nie zachwieje podstawami egzystencji podatnika. Dlatego też odmówiono umorzenia odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r.

Z poglądem tym należy się zgodzić. Zobowiązany posiada stałe dochody wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej, których wysokość przekracza minimum socjalne 2-osobowego gospodarstwa pracowniczego (dane – Instytut Pracy i Spraw Socjalnych – ipiss.com.pl). Owo średnie minimum socjalne w 2019 r. wynosiło 2.003,72 zł (1.001,86 zł na osobę), gdzie łączny dochód gospodarstwa domowego Skarżącego to 5.643,03 zł. Tym samym uzyskiwanie dochodów znacznie przewyższających minimum socjalne uzasadnia twierdzenie, że sytuacja finansowa rodziny Skarżącego nie jest na tyle zła, aby wykluczała spłatę powstałego zadłużenia podatkowego, jak i naliczonych od niego odsetek. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu pominięcia kosztów utrzymania przy badaniu sytuacji Skarżącego stwierdzić należy, iż nie jest on trafny. Otóż Dyrektor IAS wskazując w zaskarżone decyzji, że po potraceniu z wynagrodzenia miesięcznej raty spłaty zaległości podatkowej (tj. 1.550 zł) pozostaje Skarżącemu 4.100 zł miał na myśli, że jest to kwota, którą może on spożytkować na swoje potrzeby. Nie budzi wątpliwości, że nie dotyczyło to tylko i wyłącznie możliwości pokrycia wydatków związanych z leczeniem, ale również innych obciążeń związanych z życiem codziennym. Wspomnieć należy, że organ wcześniej przeprowadził wnikliwą analizę tak dochodów i wydatków Skarżącego, o czym świadczy nie tylko przedstawienie ich zestawień, ale również wychwycenie błędów rachunkowych w wyliczeniach Skarżącego (wysokość stałych kosztów utrzymania wskazanych przez Zobowiązanego określona została na 2.552,44 zł, podczas ich prawidłowa wysokość to 2.652,44 zł). Zatem organ oceniając położenie Skarżącego uwzględnił wszystkie aspekty związane z jego dochodami oraz wydatkami.

Oceniając sytuację majątkową Skarżącego należy mieć na uwadze również to, że Naczelnik US udzielił Skarżącemu ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego poprzez rozłożenie na raty zaległości podatkowej oraz naliczonych z tego tytułu odsetek. Podkreślić należy, że sposób ustalenia ilości i wysokości rat czyni zadość żądaniu Skarżącego. Założyć zatem należy, że Skarżący znając swoje możliwości finansowe skalkulował wysokość poszczególnych rat tak, aby mógł podołać takim obciążeniom. Tym samym zasadnym jest stwierdzenie, że sytuacja ekonomiczna Zobowiązanego daje możliwość spłaty zaległości. Z kolei całkowita rezygnacja z podatku, jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności i równości opodatkowania. Skoro zasadą jest, aby zobowiązanie podatkowe zostało zrealizowane, to w rezultacie podatnik nie może być z niego pochopnie zwalniany (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 426/10, Lex nr 1083134).

Rozumiejąc doniosłość sytuacji związanej ze stanem zdrowia Skarżącego podnieść należy, że powołanie się na tego rodzaju okoliczności samo w sobie nie uzasadnia umorzenia zaległości podatkowej, czy też odsetek od niej. Każda sytuacja wymaga bowiem indywidulanej oceny w kontekście przesłanek określonych w art. 67a § 1 o.p. Dokonując takiej oceny stwierdzić należy, że brak jest w aktach informacji o ponoszeniu wydatków na odpłatną opiekę lekarską. Wydatki na ten cel, co należy podkreślić, nie zostały udokumentowane, a informacje o ich wysokości nie są spójne. Otóż w oświadczeniu z dnia 23 kwietnia 2019 r. ich wysokość określono na kwotę 400 zł, a w zestawieniu dołączonym do odwołania opiewają na kwotę 600 zł. Przy tym nie wyjaśniono z czym związany jest wzrost tego rodzaju obciążeń, a ponadto – jak już sygnalizowano – nie wykazano, że comiesięcznie kwota taka jest wydatkowana na wizyty lekarskie oraz zakup leków. Dodać również należy - jak trafnie zauważył organ odwoławczy - większość dokumentów dotyczących stanu zdrowia Skarżącego pochodzi z lat 2014-2015. W 2019 r. został sporządzony jedynie raport z badania słuchu oraz zostało sporządzone zaświadczenie lekarza – [...]. Ponadto brak jest informacji, które wskazywałyby, że stan zdrowia pozbawia lub ogranicza możliwości zarobkowania przez Zobowiązanego.

Uzasadniając odmowę umorzenia odsetek od zaległości podatkowej organy powołały się również na postawę Skarżącego wskazując, że w czasie trwania kontroli podatkowej Zobowiązany zawarł w dniu [...] r. umowę o częściowym podziale majątku wspólnego, na podstawie której jego małżonka nabyła własność lokalu mieszkalnego oraz garażu. Ponadto w tym zakresie wskazano na nabycie samochodu w styczniu 2018 r., którego zakup sfinansowany został z zaciągniętego kredytu.

Odnosząc się do tej kwestii zgodzić się należy z pełnomocnikiem, że w chwili podejmowania każdej z powyższych czynności Skarżący nie posiadał formalnej wiedzy o wystąpieniu nieprawidłowości w rozliczaniu podatku, a tym samym o istnieniu i wysokości zaległości podatkowej. Niemniej jednak nie ulega wątpliwości, że zaraz po wszczęciu postępowania kontrolnego zawarta została umowa małżeńska, na mocy której Skarżący wyzbył się najistotniejszych składników majątkowych w postaci nieruchomości, których był współwłaścicielem. Trudno natomiast doszukiwać się negatywnej postawy Skarżącego w tym, że nabył on samochód. Wprawdzie w związku z tym zaciągnięty został kredyt, który jednak jest spłacany.

Pozostając przy postawie Skarżącego zwrócić należy uwagę na jeszcze jedną okoliczność, która sygnalizowana była przez organ I instancji. Mianowicie w oparciu o deklaracje dla podatku od towarów i usług za 2018 r. ustalono, że Skarżący we wspomnianym roku podatkowym osiągnął obrót w znacznej wysokości, tj. 379.867 zł. Wskazano jednocześnie na niewysokie koszty wykazane w deklaracjach VAT-7, jako pozostałe nabycie w wysokości 7.959 zł oraz zwykłe koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. podatki i ZUS. W efekcie tego zasadnym jest stwierdzenie, iż Skarżący w 2018 r. osiągnął dochody w znacznej wysokości. Z kolei mając na uwadze, że kontrolę podatkową zakończono w czerwcu 2018 r., to przyjąć należy, że Zobowiązany miał wiedzę co do swojej sytuacji prawnopodatkowej. Mimo to nie zabezpieczył żadnej kwoty na poczet należnego zobowiązania podatkowego. Mianowicie według informacji przekazanych organom podatkowym Skarżący nie dysponuje żadnymi oszczędnościami.

Zaaprobować należy również pogląd organów obu instancji, że w rozpoznawanej sprawie przyczyna powstania zaległości podatkowej nie uzasadnia umorzenia powstałych od niej odsetek. Pełnomocnik wskazuje, że wspomniana zaległość wynikała z niewiedzy jego mocodawcy, który nie miał świadomości, że utracił prawo do rozliczenia podatku w formie karty podatkowej. Dodano również, że Skarżący samodzielnie prowadził księgowość firmy. Odnosząc się do tych twierdzeń należy przede wszystkim podnieść, że Zobowiązany prowadzi działalność gospodarczą od 2004 r., a więc dysponuje odpowiednim doświadczeniem. Zatem podjęcie działań, które dotychczas nie były przedmiotem działalności winny być poprzedzone przedsięwzięciem zabiegów mających na celu ustalenie ich skutków prawnopodatkowych. Zgodzić się przy tym należy z twierdzeniem organu odwoławczego, że każdy podejmując działalność gospodarczą prowadzi ją na swój rachunek i na własne ryzyko, przyjmując na siebie wszystkie korzyści i konsekwencje z niej płynące. Skutki nietrafnych decyzji, czy też zaniechań, tak jak w niniejszym przypadku w postaci nierozeznania następstw podjęcia określonych czynności, obciążają przedsiębiorcę i co do zasady nie stanowią uzasadnienia dla udzielenia ulgi podatkowej.

Konkludując stwierdzić należy, iż dokonane ustalenia organów podatkowych zasadnie doprowadziły do wniosku, że w sprawie wystąpił ważny interes podatnika. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że uzasadniono z jakich przyczyn organ działając w ramach uznania administracyjnego odmówił udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r.

Zdaniem Sądu, prawidłowo organy podatkowe nie dopatrzyły się wystąpienia przesłanki interesu publicznego, w którym leży płacenie podatków. Zasadnie wskazały w tym zakresie, iż zadośćuczynienie wnioskowi Skarżącego spowodowałoby całkowitą rezygnację z tej części należności podatkowych w sytuacji, gdy analiza położenia Zobowiązanego wskazuje na możliwość spłaty powstałych odsetek od zaległości podatkowej. Dokonano również ważenia interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika dochodząc do uprawnionego wniosku, że zapłata odsetek nie spowoduje, iż Podatnik będzie zmuszony w celu zaspokajania swoich potrzeb do skorzystania z pomocy państwa, np. pomocy społecznej. Zauważyć należy w tym miejscu, że o braku zagrożenia dla zaspokajania potrzeb życiowych rodziny Skarżącego świadczy niewykazanie przez niego trudności w płatnościach oraz zaspokajaniu podstawowych potrzeb rodziny.

Podkreślić raz jeszcze wypada, że decyzja "uznaniowa" może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa procesowego lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, jak również gdyby dokonał wykładni występujących w art. 67a § 1 o.p. pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Takich uchybień przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie stwierdzono.

Mając na uwadze okoliczności przywołane w decyzjach organów podatkowych należy stwierdzić, że odmowa umorzenia odsetek od zaległości podatkowej - w ramach uznania administracyjnego - nie miała charakteru dowolnego i mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów. Odmawiając umorzenia zaległości, organy nie naruszyły granic orzekania we wskazanym trybie.

Mają powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).