Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 170/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 20, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 50,  art. 134,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 7 lipca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2009 roku sprawy ze skargi J. M., E. M. – Spółki A na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie projektu budowlanego i pozwolenia na remont, przebudowę, rozbudowę budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących J. i E. M. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 6 października 2008r. “A" Sp. z. o. o. w W. wystąpiła o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na remont, przebudowę i rozbudowę budynku Domu Towarowego "B", położonego na działce nr "[...]" obr. "[...]" przy ulicy P. w O.

Postanowieniem z dnia 20 października 2008r., na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami, dalej wskazywanej jako: ustawa - Prawo budowlane), Prezydent Miasta nałożył na Inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości poprzez: uzupełnienie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane o oświadczenie o posiadanym pełnomocnictwie do reprezentowania osoby prawnej i dołączenia samego pełnomocnictwa, wniesienia opłaty skarbowej w wysokości 539 złotych, nadto do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w zakresie wielkości zaprojektowanej powierzchni sprzedaży, gdyż plan nie wskazał działki nr "[...]" jako terenu pod budowę obiektu handlowego o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, co oznacza to, że budowa nowego obiektu jak i przebudowa obiektu istniejącego może dotyczyć wyłącznie powierzchni sprzedaży do 2000 m2, w terminie siedmiu dni od daty otrzymania postanowienia.

W związku z prowadzeniem postępowania zmierzającego do wpisania obiektu Domu Towarowego "B", do rejestru zabytków, organ pierwszej instancji dopuścił do udziału w postępowaniu w charakterze strony Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Uznając, że postępowanie w sprawie wpisania obiektu do rejestru zabytków nie jest zagadnieniem wstępnym w odniesieniu do postępowania zmierzającego do wydania pozwolenia na budowę, przy uwzględnieniu wykonania przez Inwestora nałożonych postanowieniem z dnia 20 października 2008r. obowiązków, decyzją z dnia 25 listopada 2008r., Nr "[...]", na podstawie art. 28 ust. 1, art. 36 ust. 1 i 2, art. 80 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane Prezydent Miasta, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na remont, przebudowę i rozbudowę budynku domu Towarowego "B" na działce nr "[...]" przy ulicy P. w O.

Od powyższej decyzji odwołał się Wojewódzki Konserwator Zabytków, wskazując na niezakończone przez siebie postępowanie w sprawie wpisania obiektu do rejestru zabytków. Odwołanie złożyli także J. M., E. M. - "C s.c.", podnosząc, że przedłożony do zatwierdzenia projekt nie zakłada możliwości komunikacji przez plac manewrowy na działce "[...]", przez co zdaniem skarżących, jest niezgodny z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Odwołujący wskazali, że po modernizacji obiekt będzie podłączony do istniejącego przyłącza kanalizacji sanitarnej, które ich zdaniem, jest niewystarczające dla obsługi zwiększonej powierzchni użytkowej obiektu.

Decyzją z dnia 28 stycznia 2009r., nr "[...]", Wojewoda na podstawie art.138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.Nr.98 poz.1071 z 2000r. ze zmianami, dalej określanej jako: K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołań utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewoda wskazał, iż zgodnie z obowiązującym art. 35 ustawy – Prawo budowane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno -budowlanymi,

3) kompletność projektu budowanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia o której mowa w art. 20 ust 1 pkt 1 b , a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7,

4) wykonanie - w przypadku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust.2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo budowane w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Zgodnie z ust. 4 przywołanego przepisu - w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przypadku gdy właściwy organ nie wyda w sprawie pozwolenia na budowę w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji, organ wyższego stopnia wymierza temu organowi w drodze postanowienia karę wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki.

W przedmiotowym przypadku procedura prowadzona przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie wpisania obiektu do rejestru zabytków, nie może zostać uznana za zagadnienie wstępne w odniesieniu do postępowania związanego z wydawaniem pozwolenia na budowę. Na dzień wydania skarżonej decyzji, obiekt nie został wpisany do rejestru zabytków. Uwzględniając przepisy prawa budowlanego nie znajduje się także przesłanek do zawieszania z tego powodu postępowania odwoławczego. Dla przedmiotowego postępowania istotnym jest, że nadal obiekt nie jest objęty ochroną prawną, co powoduje, że dołączone do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dokumenty wypełniają określone przepisami prawa budowlanego wymagania dla wydania przez organ administracji architektoniczno -budowlanej wnioskowanej przez Inwestora decyzji.

Wojewoda wskazał, iż wbrew zarzutom J. M. i E. M. - "C" s. c., przedmiotowa inwestycja jest zgodna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. W ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O., dla terenu "C." uchwalonego uchwałą NR "[...]", Rady Miasta z dnia 27 sierpnia 2003r. określono "Plac manewrowy przy istniejących obiektach, usytuowany na działce "[...]" musi zachować swoją funkcję komunikacyjną, zapewniającą pełną obsługę sąsiednich działek na zasadzie służebności - niezależnie od kierunku dojazdu. W projekcie zagospodarowania działki pozostawiony został istniejący plac manewrowy oraz przebieg istniejącego ogrodzenia działki inwestora. Ewentualny sposób korzystania z placu przez odwołujących może być rozstrzygany wyłącznie na drodze powództwa sądowego, a nie w postępowaniu administracyjnym.

Z kolei, zgodnie z art. 20 ustawy - Prawo budowlane - projektant, a także sprawdzający, dołącza do projektu budowanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę, organ administracji nie jest organem weryfikującym przyjęte rozwiązania, dotyczy to także wykorzystania istniejącego przyłącza kanalizacyjnego do obsługi rozbudowanego obiektu.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnieśli J. i E. M. - "C" s. c., wskazując przede wszystkim na argumenty zawarte w ich odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na tym, że organ wydający skarżoną decyzję nie rozpoznał sprawy w sposób szczegółowy co do istoty oraz nie rozpatrzył merytorycznie zarzutów strony skarżącej.

Ponownie wskazali, iż decyzja nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta O. terenu C. z dnia 27 sierpnia 2003r., ze względu na to, że w powyższym planie zagospodarowania przestrzennego dla działki "[...]" został uchwalony zapis określający tę działkę jako "plac manewrowy przy istniejących obiektach usytuowany na działce "[...]", który musi zachować swoją funkcję komunikacyjną, zapewniającą pełną obsługę, sąsiednich działek na zasadzie służebności, niezależnie od kierunku dojazdu", gdy tymczasem zatwierdzony przez Prezydenta Miasta projekt nie uwzględniał możliwości komunikacji przez wskazany plac manewrowy umiejscowiony na działce "[...]" dla nieruchomości stanowiących własność skarżących, które są nieruchomościami sąsiednimi z działką "[...]", co jest ewidentnym przykładem sprzeczności zatwierdzonego projektu z planem zagospodarowania przestrzennego wymienionym w sentencji niniejszej skargi.

Ponadto skarżący wykazali, iż zaskarżona decyzja Wojewody w sposób istotny narusza ich interes, ponieważ zatwierdza, iż budynek po modernizacji, przebudowie oraz rozbudowie w dalszym ciągu korzystać będzie z istniejącego łącza kanalizacji sanitarnej znajdującego się na działce skarżących. Stwierdzili, że przed złożeniem projektu inwestor nie uzgodnił z nimi okoliczności, iż przez ich sieć kanalizacyjną będą odprowadzane dodatkowe ścieki i nikt nie przeprowadził szczegółowej analizy technicznej dotyczącej tego, czy istniejąca sieć kanalizacyjna jest przystosowana do odprowadzania znacznie zwiększonej ilości ścieków co jest rażącym zaniedbaniem ze strony inwestora jak i organów, które zatwierdzają niezupełny projekt budowlany. Brak zapewnienia dla planowanej inwestycji odrębnego łącza kanalizacyjnego i ustalenia, że nieruchomość po planowanej przebudowie i rozbudowie w dalszym ciągu korzystać będzie z istniejącego łącza kanalizacyjnego biegnącego przez nieruchomość skarżących i obsługującego ich lokale oznacza, że to skarżący będą ponosić odpowiedzialność faktyczną oraz prawną za szkody, które mogą wystąpić w przypadku, gdy dojdzie do awarii i zalania ich nieruchomości w sytuacji gdy istniejące przyłącze kanalizacyjne nie będzie w stanie odprowadzić znacząco zwiększonej ilości ścieków. Podnieśli, że przyłącze pochodzi z lat 70-tych ubiegłego wieku i jest w bardzo złym stanie technicznym, przez co często ulega awariom zalewając ich lokal przy ulicy P. Stwierdzili, że pełnomocnik Inwestora powołuje się na ekspertyzy dotyczące sieci kanalizacyjnej, nie przedstawiając jednocześnie żadnego dowodu w postaci ekspertyz.

Nadto, skarżący wskazali, iż zakres oddziaływania modernizowanego obiektu nie ogranicza się do działki "[...]" ze względu na to, że działka ta ma prawo przejścia i przejazdu przez nieruchomość stanowiąca własność skarżących co spowoduje, że po modernizacji w istotny sposób zwiększy ruch pieszy oraz jezdny przez nieruchomość skarżących co będzie stanowiło dodatkową uciążliwość przez co zmniejszy atrakcyjność oraz wartość działki skarżących.

Skarżący wskazali również, iż Wojewoda naruszył ich prawa jako strony postępowania, gdyż uniemożliwił im zapoznanie się z aktami sprawy, co stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym przypadku art. 10 K.p.a. Gdyby organ umożliwił im wgląd do akt sprawy przed wydaniem decyzji, mogliby ustosunkować się do zebranych dowodów, chociażby obszernych pism Inwestora oraz innych dokumentów.

Skarżący wskazali także, iż organy nie powiadomiły wszystkich stron o toczącym się postępowaniu w niniejszej sprawie, między innymi właścicieli działek, przez które odbywa się dojazd do działki Inwestora od strony ul. S. Stanowi to, w ocenie skarżących podstawowy i pierwszy chronologicznie obowiązek organu wszczynającego postępowanie. Organ administracji obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić strony postępowania i dopiero wówczas prowadzić z ich udziałem postępowanie administracyjne.

Nieruchomość stanowiąca własność skarżących nie będzie miała zapewnionego prawidłowego dojazdu, co wprost i bezspornie wiąże się z interesem prawnym skarżących i nadaje im status strony w przedmiotowym postępowaniu.

Nieprawdą jest również stwierdzenie zawarte w materiale dowodowym, że Inwestor korzysta wyłącznie z dojścia od P. a z dojazdu tylko od ul. S., ponieważ korzysta również z dojścia i dojazdu na zasadzie służebności przez ich nieruchomość przy ul. P.

Wskazując na powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Natomiast w obszernym piśmie procesowym Inwestor wniósł o oddalenie skargi. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, iż w jego ocenie, wszystkie podmioty w niniejszej sprawie, poza Spółką, a w szczególności podmiot wnoszący skargę nie miały i nie mają przymiotu strony. Skarżący powołują się na naruszenie interesu, który nie ma charakteru interesu prawnego w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego.

Podniósł, że przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się ona interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie.

Wskazał, iż sąd administracyjny ma obowiązek z urzędu dokonać samodzielnych ustaleń dotyczących interesu prawnego (przymiotu strony) wnoszącego taką skargę.

Inwestor podniósł, iż w niniejszym postępowaniu krąg podmiotów mogących uzyskać status strony został wyraźnie ograniczony szczególnym przepisem prawa, gdyż zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 12 powołanej ustawy, przez pozwolenie na budowę należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Obszar oddziaływania obiektu został natomiast zdefiniowany w art. 3 pkt 20 jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

Zgodnie z ustaleniami przyjętymi przez organy w niniejszej sprawie, obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji zamyka się w ramach działki objętej inwestycją. Nie ma bowiem przepisu odrębnego, który w omawianej sprawie wprowadzałby ograniczenia w zagospodarowaniu działki należącej do podmiotu skarżącego decyzję organu drugiej instancji. Podmiot ten opiera argumentację na istnieniu służebności gruntowych, których treść nie jest prawnie w żaden sposób modyfikowana przez wydaną decyzję. Kwestie faktycznych możliwości korzystania ze służebności nie są objęte pojęciem interesu prawnego i nie uzasadniają przyznania podmiotowi skarżącemu się statusu strony, a mogą one być, co najwyżej, przedmiotem roszczeń cywilnych.

Nadto, Inwestor wskazał, iż niesłuszny jest zarzut skarżących odnośnie do niezgodności decyzji pozwalającej na dokonanie przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Kwestia korzystania przez skarżących z placu nie podlega rozstrzygnięciu w postępowaniu administracyjnym, lecz należy do drogi sądowej, bynajmniej nie mając na myśli postępowania przed sądem administracyjnym.

Także inne zarzuty sformułowane w skardze, nie mają oparcia w przepisach prawa. Korzystanie przez Inwestora z łącza kanalizacyjnego znajdującego się na działce skarżących nie stanowi naruszenia interesu prawnego, ponieważ nie ma przepisu prawa, który by tego zakazywał lub wprowadzał w tym zakresie dodatkowe wymagania, takie jak badanie danych technicznych dotyczących łącza kanalizacyjnego. Argumentom skarżących w tej kwestii przeczą przeprowadzone analizy techniczne.

Poza regulacją prawa budowlanego pozostaje analogicznie, kwestia domniemanej i w żaden sposób nie uzasadnionej przez skarżących uciążliwości związanej ze zwiększeniem ruchu na ich nieruchomości.

Granice rozpoznania sprawy przez organ, obok przepisów prawa, wyznacza wniosek Inwestora, który nie obejmował przyłączy. W związku z tym w żadnym razie organ nie mógł rozstrzygać w kwestii zasadności przyłączenia się przez Inwestora do kanalizacji na działce sąsiedniej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: jako ustawa p.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i postępowania, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Wskazać należy, iż między innymi, uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję, zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., jest każdy, kto ma w tym interes prawny.

W związku z powyższym w pierwszej kolejności Sąd zbadał czy skarżący byli uprawnieni do wniesienia skargi do sądu na opisaną powyżej decyzję Wojewody, to jest, czy mieli w tym interes prawny.

Rozważając powyższą kwestię Sąd miał na uwadze, iż użytego w art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a., sformułowania "interes prawny" nie powinno się wiązać tylko i wyłącznie z tą postacią interesu prawnego, którym posługuje się przepis art. 28 K.p.a.

Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie art. 50 § 1 powołanej ustawy jest bowiem każdy kto wykaże związek pomiędzy swą sytuacją prawną i normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007r., sygn. akt II OSK 2019/06). Oznacza to, że dany podmiot ma w konkretnej sprawie "interes prawny" w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a. wtedy, gdy interes ten ma oparcie w przepisach prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe. Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej, uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi.

Badając czy skarżący legitymowani są do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, Sąd stwierdził, że J. i E. M. wywodzą swoje uprawnienia do zaskarżenia decyzji Wojewody z dnia 28 stycznia 2009r., ponieważ ich nieruchomości znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, inwestycja ta będzie oddziaływać na należące do nich nieruchomości, na których prowadzą działalność gospodarczą. Skarżący wskazali, iż zakres oddziaływania modernizowanego obiektu nie ogranicza się do działki "[...]" chociażby ze względu na to, że działka ta ma prawo przejścia i przejazdu przez nieruchomość stanowiąca ich własność. Wskazując siebie jako stronę postępowania skarżący twierdzą, iż inwestycja oddziaływuje także na inne podmioty, pominięte w niniejszym postępowaniu, między innymi na właścicieli działek przez które odbywa się dojazd do działki Inwestora od strony ulicy S.

W ocenie Sądu okoliczności, na jakie powołują się skarżący wskazują na to, iż mają oni interes prawny we wniesieniu skargi na decyzję Wojewody z dnia 28 stycznia 2009r. Interes prawny skarżących należy upatrywać w tym, że winni być oni stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, ponieważ - co jest w niniejszej sprawie okolicznością bezsporną - stanowiące ich własność działki graniczą bezpośrednio z działką nr "[...]", na której ma być ona realizowana.

Zatem, wbrew wywodom Inwestora, należy przyjąć, iż przymiot strony postępowania, w istniejącym stanie faktycznym i prawnym przysługuje podmiotowi wnoszącemu skargę.

Nadto, oceniając zasadność stanowiska skarżących, Sąd zważył, iż zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 wyżej wskazanej ustawy, zgodnie z którym przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Obszar oddziaływania obiektu dotyczy zarówno terenu niezagospodarowanego jak i już zagospodarowanego, ograniczenia mogą bowiem dotyczyć zmiany sposobu zagospodarowania. Natomiast przepisy odrębne, o których mowa w cytowanym powyżej przepisie, są to przepisy, których zastosowanie powoduje jakiekolwiek ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Przepis art. 3 pkt 20 zawiera bowiem odesłanie do innych regulacji wprowadzających szczegółowe wymogi dotyczące, między innymi, odległości w zabudowie, zagospodarowania terenu i w sytuacji, gdy wynikają z nich ograniczenia w zagospodarowaniu (w zabudowie) sąsiednich nieruchomości, należy przyjąć, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego.

Analiza i określenie obszaru oddziaływania obiektu są kluczowe dla ustalenia kręgu osób, które winny być stronami postępowania o pozwolenie na budowę.

Aby ocenić komu przysługiwał przymiot strony postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Spółce pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, organy winny były zatem obszar oddziaływania obiektu ustalić w sposób nie budzący wątpliwości. Szczególnie wnikliwie organy powinny były rozważyć czy w obszarze tym pozostają nieruchomości osób uznanych za strony postępowania.

Tymczasem kwestia ustalenia obszaru oddziaływania planowanej inwestycji nie była w niniejszej sprawie przedmiotem analizy i rozważań żadnego z organów. W decyzji organu pierwszej instancji wskazano jedynie, iż: "obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, obejmuje nieruchomość nr "[...]" czyli pokrywa się z terenem, na którym planowana inwestycja ma być realizowana. Ustalenie to jest jednak - w ocenie Sądu - całkowicie dowolne i niczym nie uzasadnione. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych niniejszej sprawy - nie znajduje ono potwierdzenia ani w treści samej decyzji organu pierwszej instancji, ani w treści żadnego innego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Również organ odwoławczy w tej materii w ogóle nie wypowiadał się w uzasadnieniu swojej decyzji. Innymi słowy - analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy nie pozwala odpowiedzieć na pytanie na jakiej podstawie organy obu instancji uznały, że obszar oddziaływania projektowanego obiektu ogranicza się do terenu, na którym ma być on zrealizowany. Niewątpliwie braki w tym zakresie stanowią naruszenie art. 7 i 77 K.p.a.

Należy wskazać, iż organy winny w pełni udokumentować okoliczności, które stały się faktyczną podstawą wydanej przez nie decyzji. Dowody te powinny istnieć i umożliwiać sądowi administracyjnemu, zbadanie zgodności z prawem wydanej przez organy decyzji. Z akt postępowania powinno zatem wynikać na jakiej podstawie organy obu instancji uznały, że obszar oddziaływania projektowanego obiektu ogranicza się do terenu, na którym ma być on zrealizowany, a tym samym dlaczego ustaliły taki, a nie inny krąg stron przedmiotowego postępowania. Takich dowodów w aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżący mają interes prawny, oparty na wskazanych powyżej przepisach, do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, mają bowiem prawo, jako właściciele działki pozostającej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, do żądania przeprowadzenia przez Sąd kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w celu ustalenia czy organy zgodnie z prawem uznały, iż ich nieruchomość pozostaje lub nie pozostaje w obszarze oddziaływania planowanego obiektu.

Rozważając zasadność zarzutów skargi, Sąd zważył, iż w projekcie budowlanym brak jest uzgodnienia wykonania przyłącza wodno – kanalizacyjnego z gestorem sieci - Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w O. Należy zauważyć, iż obowiązek dokonania uzgodnień spoczywa na Inwestorze. "Brak chociaż jednego uzgodnienia czy opinii wymaganych przepisami szczególnymi prowadzi do wydania decyzji o odmowie pozwolenia na budowę" ( patrz: Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, 2 wydanie, Warszawa 2007, s. 391).

Na aprobatę nie zasługuje argument Inwestora, iż niewątpliwy pozostaje fakt, że niezbędna infrastruktura została przez niego zapewniona, ponieważ istniejąca już zabudowa, która podlega jedynie rozbudowie, przebudowie i remontowi korzysta z tej infrastruktury. Same parametry techniczne przyłącza kanalizacyjnego pozostają istotne dla relacji inwestor - właściwe przedsiębiorstwo i nie powinien w nie ingerować właściciel działki, na której są one położone. Nie budzi wątpliwości sam fakt, że podłączenie do odpowiedniej infrastruktury zostało zapewnione, obsługiwało ono dotąd istniejącą zabudowę. Ewentualna zmiana jej parametrów nie leży w zakresie orzekania organu rozstrzygającego o pozwoleniu na budowę.

Potrzeba dokonania uzgodnień może wynikać z różnych przepisów odrębnych, również z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W niniejszej sprawie, w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O., dla terenu "C" uchwalonego uchwałą NR "[...]", Rady Miasta z dnia 27 sierpnia 2003r., określono w § 4 pkt 2 – Ochrona środowiska – pkt 3 zapis: "podłączenie do miejskiej kanalizacji sanitarnej wszystkich istniejących i projektowanych obiektów produkujących ścieki". W projekcie budowlanym brak jest takiego uzgodnienia z gestorem sieci - Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w O.

Inwestor nie dokonał powyższego uzgodnienia, a w projekcie budowlanym zawarł jedynie na karcie 36 zapis: "odprowadzenie ścieków sanitarnych poprzez istniejące przyłącze kanalizacyjne, wystarczające dla przedmiotowej inwestycji".

Tymczasem z dokumentów przedstawionych przez skarżących wynika, że wskazane wyżej istniejące przyłącze kanalizacyjne znajduje się na działce skarżących, stanowi "obcą instalację" dla Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w O. i nie pozostaje w jego stanie majątkowym. Dokonywanie wszelkich remontów, usuwanie awarii spoczywa, zdaniem wskazanego wyżej Przedsiębiorstwa, na właścicielu, użytkowniku tego przyłącza, a więc na skarżących.

Należy wskazać, iż z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 2006, nr 123, poz. 859), wynika, że realizacja budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci.

Powyższe wskazuje na słuszność zarzutów skarżących, iż Inwestor powołuje się na ekspertyzy dotyczące sieci kanalizacyjnej, nie przedstawiając jednocześnie żadnego dowodu w tej sprawie. Brak jest jakichkolwiek analiz technicznych w tym tej kwestii. W sprawie odprowadzania dodatkowych ścieków przez sieć kanalizacyjną skarżących Inwestor także nie podjął rozmów z skarżącymi, nie przeprowadził szczegółowej analizy technicznej dotyczącej tego, czy istniejąca sieć kanalizacyjna jest przystosowana do odprowadzania znacznie zwiększonej ilości ścieków co jest rażącym zaniedbaniem ze strony Inwestora jak i organów, które zatwierdziły niezupełny projekt budowlany. Brak zapewnienia dla planowanej inwestycji odrębnego przyłącza kanalizacyjnego i ustalenia, że nieruchomość po planowanej przebudowie i rozbudowie w dalszym ciągu korzystać będzie z istniejącego łącza kanalizacyjnego biegnącego przez nieruchomość nr "[...]" skarżących i obsługującego ich lokale oznacza, że to skarżący będą ponosić odpowiedzialność faktyczną oraz prawną za szkody, które mogą wystąpić w przypadku, gdy dojdzie do awarii i zalania ich nieruchomości w sytuacji gdy istniejące przyłącze kanalizacyjne nie będzie w stanie odprowadzić znacząco zwiększonej ilości ścieków.

Reasumując, należy stwierdzić, iż brak uzyskania przez Inwestora powyższego uzgodnienia stanowi naruszenie nie tylko ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O., dla terenu "C", uchwalonego uchwałą NR "[...]", Rady Miasta z dnia 27 sierpnia 2003r., ale także naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący i nie wprowadza jakichkolwiek elementów uznaniowych (patrz: wyrok NSA z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt OSK 1660/04, niepublikowany). Przepis ten stanowi, iż pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów.

Powyższy brak stanowi także naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, który to przepis stanowi, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust.7.

Wskazany powyżej brak uzgodnienia stanowi również naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 pkt ustawy - Prawo budowlane. Przepisy te odpowiednio stanowią, iż: do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu. Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi;

Należy również podzielić zarzut skarżących odnoszący się do braku rozpatrzenia przedmiotowej sprawy przez organ w sposób szczegółowy i wyczerpujący oraz zarzut nie odniesienia się przez organ do zarzutów, które znalazły się w odwołaniu, co stanowi istotny błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organy.

Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażona w tym przepisie zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.

Natomiast stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje przy tym formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę.

Z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i w tym celu dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (patrz: wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2000r., sygn. akt V SA 1816/00, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000r., sygn. akt V SA 948/00).

Słuszny jest także zarzut skarżących, iż Wojewoda naruszył ich prawa jako strony postępowania, gdyż uniemożliwił im zapoznanie się z aktami sprawy, co stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym przypadku art. 10 K.p.a. Gdyby organ umożliwił skarżącym wgląd do akt sprawy przed wydaniem decyzji, mogliby ustosunkować się do zebranych dowodów.

Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji winny uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny - oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tej przyczyny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Na podstawie art. 152 powoływanej powyżej ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.