Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 822/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Rada Pielęgniarek i Położnych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją uchwałę
Powołane przepisy: article: art. 11
journal: Dz.U. 2001 nr 57 poz 602
law: Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki. I. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę nr [...] Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w K. z dnia [...] marca 2006r., II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w W. na rzecz skarżącej J. M. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych uchwałą nr [...] wydaną dnia [...] maja 2006 r. na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2, art. 32 ust. 3 i art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych oraz art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położonej i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy uchwałę nr [...] Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w K. z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie odmowy stwierdzenia prawa wykonywania zawodu J. M.

W uzasadnieniu organ podał, że uchwałą nr [...] wydaną dnia [...] marca 2006 r. Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych w K. odmówiła J. M. stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki.

Podstawą odmowy było ustalenie, że J. M. nie posiada dyplomu wyższej szkoły pielęgniarskiej, prowadzącej kształcenie w oparciu o obowiązujące standardy nauczania określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia. Z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawczynię wynikało, że jej kształcenie obejmowało łącznie 2.323 godziny, podczas gdy z załącznika do w/w rozporządzenia wynika, że studia mają obejmować 6.100 godzin.

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położonej Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych przyznaje prawo wykonywania zawodu pielęgniarki osobie, która posiada dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej. Z kolei art. 7 tej ustawy stanowi, że pielęgniarka uzyskuje kwalifikacje zawodowe po ukończeniu szkoły pielęgniarskiej, która powinna posiadać (zgodnie z art. 8c ustawy) akredytację Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkolnictwa Medycznego.

Zgodnie ze standardami nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia wynikającymi z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 3 listopada 2003 r. – tj. obowiązującego w dacie zakończenia studiów przez wnioskująca studia magisterskie na kierunku pielęgniarstwo trwają nie mniej niż 5 lat (10 semestrów) a łączna liczba godzin dydaktycznych ma wynosić 6100 godzin z czego 2940 godzin ma być przeznaczonych na kształcenie praktyczne.

Wobec tego, Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych stwierdziło, że ukończone przez J. M. studia są niezgodne ze standardami nauczania obowiązującymi tak w dniu rozpoczęcia, jak i ukończenia studiów i nie mogą być podstawą do przyznania jej prawa wykonywania zawodu.

Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. M., domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały i poprzedzającej ją uchwały organu I instancji, ponieważ spełnia przesłanki określone w art. 11 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zwodach pielęgniarki i położnej, stanowiące podstawę do stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki.

W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych wnosząc o jej oddalenie podniosła, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia prawa wykonywania zawodu zadanie rady nie ogranicza się jedynie do zebrania dokumentów przedstawionych przez wnioskującą, lecz ma ona prawo ustalić czy dyplom szkoły wyższej może być uznany za dyplom szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej i czy w związku z tym został spełniony warunek przyznania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki określony w art. 11 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

Z suplementu do dyplomu jaki złożyła wnioskująca w toku jej kształcenia obowiązywał standard nauczania określony w uchwale nr [...] Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z dnia [...].06.2000 r. w sprawie określenia minimalnych wymagań programowych dla studiów magisterskich na kierunku "pielęgniarstwo" oraz dla studiów licencjackich na kierunku pielęgniarstwo, a także dla studiów inżynierskich na kierunku elektronika i telekomunikacja.

Zgodnie z tymi standardami studia magisterskie na kierunku pielęgniarstwo musiały trwać 5 lat, a liczba godzin kształcenia wynosić 3.500 plus 1120 godzin praktyk.

Natomiast z suplementu wynika, że wnioskująca ukończyła studia 4-letnie, a liczba godzin kształcenia wynosiła 2323.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.

W ocenie Sądu bezsporne w sprawie jest, że uchwała stwierdzająca prawo wykonywania zawodu ma charakter deklaratoryjny, gdyż osobie, która spełni wszystkie wymogi określone w art. 11 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej nie można odmówić stwierdzenia posiadania takiego prawa. Sąd wskazał, że ani Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych w K., ani Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych nie dokonały oceny przedstawionych przez skarżącą dokumentów koncentrując się wyłącznie, w sposób zupełnie nieuprawniony, na ocenie standardów kształcenia w [...] Akademii Medycznej. Tymczasem żaden przepis prawa nie upoważnia samorządu zawodowego do kwestionowania dyplomu wyższej uczelni, powołanej zgodnie z obowiązującymi przepisami i posiadającej uprawnienia do prowadzenia studiów wyższych. Stosownie do art. 8a ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej Krajowa Rada Akredytacyjna Szkolnictwa Medycznego ma za zadanie m.in. ocenę spełniania przez szkołę standardów kształcenia. W przypadku stwierdzenia braku spełnienia standardów nauczania przez konkretną uczelnię może wystąpić do ministra właściwego do spraw zdrowia z wnioskiem o cofnięcie akredytacji. Jednakże nawet ewentualne cofnięcie akredytacji danej uczelni nie ma wpływu na wydane uprzednio dyplomy ukończenia studiów na tej uczelni. Przedstawiony przez skarżącą dyplom ukończenia jednolitych studiów magisterskich na [...] Akademii Medycznej i uzyskanie tytułu magistra pielęgniarstwa oznacza, iż spełniła ona wymóg określony w art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej i brak było podstaw do podjęcia uchwały o odmowie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu. Na marginesie Sąd wskazał, że [...] Akademia Medyczna decyzją Ministra Zdrowia nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. otrzymała akredytację dla kierunku kształcenia pielęgniarstwo. Oznacza to, że uczelnia spełniła standardy kształcenia, w tym wymogi programowe określone odrębnymi przepisami ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. W tej sytuacji Sąd uznał, iż odmowne decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego przepisów ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli Minister Zdrowia pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych pismem z dnia [...] stycznia 2007 r.

Minister Zdrowia w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, jako przeprowadzoną w oderwaniu od dyspozycji przepisu art. 8c ust. 1-3 wskazanej ustawy, co w konsekwencji spowodowało niewłaściwe zastosowanie przez Sąd przepisu art. 11 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy, w następstwie błędnego przyjęcia, iż uczelnia, którą ukończyła skarżąca jest "szkołą pielęgniarską" w rozumieniu przywołanej ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. W związku z powyższym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wniesionej skargi.

W skardze kasacyjnej zarzucono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utożsamił ustawową przesłankę posiadania dyplomu ukończenia "polskiej szkoły pielęgniarskiej" z posiadaniem dyplomu ukończenia szkoły wyższej, prowadzącej kształcenie w ramach jednolitych studiów magisterskich na kierunku pielęgniarstwo mimo braku akredytacji, przez co uczynił zupełnie irrelewantnym w świetle unormowań ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej brak po stronie uczelni akredytacji potwierdzającej spełnienie standardów kształcenia, w sytuacji, gdy w realiach sprawy niedopełnienie przez [...] Akademię Medyczną wymogów wynikających ze standardów jest niewątpliwe.

W skardze kasacyjnej Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych zarzucono:

I. błędną wykładnię przepisu art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 lit. a ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, ponieważ przeprowadzonej bez uwzględnienia dyspozycji przepisu art. 8c ust.1-3, a w konsekwencji błędną wykładnię art. 11 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, w następstwie nieprawidłowego przyjęcia, iż uczelnia, którą ukończyła skarżąca jest szkołą pielęgniarską w rozumieniu przywołanej ustawy niezależnie od faktycznego zadośćuczynienia przez tę szkołę prawem określonym standardom kształcenia;

II. błędną wykładnię art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych w wyniku przyjęcia przez Sąd istnienia formalnoprawnego zakazu badania przez właściwe organy samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych dyplomu uczelni wyższej w kontekście posiadania przez absolwenta uczelni kwalifikacji niezbędnych do wykonywania zawodu pielęgniarki. W związku z tym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz oddalenie wniesionej skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że ukończenie przez J. M. szkoły wyższej prowadzącej kształcenie na kierunku pielęgniarstwo, bez prawem nakazanej akredytacji, nie może być uznane za ukończenie szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Uzyskanie przez uczelnię wyższą akredytacji na końcowym etapie prowadzonego kształcenia (pozostającego w oczywistej niezgodności z określonymi prawem standardami kształcenia) nie może pozbawiać go negatywnego, z punktu widzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, znaczenia w zakresie merytorycznych uchybień przeprowadzonego procesu edukacji. Zdaniem Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył prawo materialne, bowiem w istocie utożsamił ustawową przesłankę posiadania dyplomu ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej z posiadaniem dyplomu ukończenia szkoły wyższej prowadzącej kształcenie w ramach jednolitych studiów magisterskich na kierunku pielęgniarstwo.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 października 2008 r. w sprawie, sygn. akt II OSK 1059/07, po rozpoznaniu skarg kasacyjnych Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w W. oraz Ministra Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2006 r. - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że problemem nie jest, jak można by wywnioskować z zaskarżonego wyroku to, czy okręgowa rada pielęgniarek i położnych ma prawo, kompetencje do oceny standardów kształcenia, kwestionowania dyplomu ukończenia uczelni, lecz to, czy dyplom każdej szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie pielęgniarki, wymienionej w art. 7 ust. 2 pkt 3 lit. a jest dyplomem ukończenia "polskiej szkoły pielęgniarskiej" w rozumieniu art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych do uchwały okręgowej rady pielęgniarek i położnych w sprawie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnych. Z powyższych względów dokumenty załączane do wniosku zgodnie z § 3 ust. 1 ww. ustawy, w tym dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej, jako dokument stwierdzający posiadanie wymaganych kwalifikacji zawodowych, podlegają swobodnej ocenie dowodów przez organ prowadzący postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nie jest to ocena dyplomu jako świadectwa ukończenia określonej szkoły, lecz ocena pod względem, czy dana szkoła, która wydała ten dyplom jest "szkołą pielęgniarską" w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Zdaniem Sądu II instancji w rozpoznawanej sprawie odmowa stwierdzenia prawa wykonywania zawodu była uzasadniona, skoro nie wszystkie szkoły prowadzące kształcenie w zawodzie pielęgniarki, mogą być uznane za szkoły pielęgniarskie w rozumieniu ustawy.

Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzucono nie zauważenie, że w pkt V. suplementu dyplomu J. M. "Informacje o uprawnieniach posiadacza dyplomu" wpisano: "uzyskany tytuł uprawnia do podjęcia studiów podyplomowych oraz ubiegania się o stopień naukowy doktora zgodnie z obowiązującymi przepisami" i tych uprawnień skarżącej nie kwestionuje się przez fakt odmowy stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki. Jednak należy też zwrócić uwagę, że w ppkt 2 pkt V suplementu dyplomu, nie wpisano aby uzyskany dyplom dawał określone uprawnienia zawodowe, czy też stanowił podstawę do ubiegania się o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki.

Pogląd zaprezentowany w zaskarżonym wyroku, że dyplom każdej szkoły wyższej prowadzącej kształcenie w zawodzie pielęgniarki, należy uznać jako wymagany dokument w rozumieniu art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, obligujący okręgową radę pielęgniarek i położnych do stwierdzenia prawa wykonywania zawodu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest nie do przyjęcia. Takie rozumienie przepisów ustawy ograniczałoby uprawnienia organu samorządowego i sprowadzało jego pozycję do przysłowiowej roli "notariusza", który ma uprawnienie wyłącznie do rejestracji pewnych zdarzeń. Poza tym prowadziłoby to do nieuchronnej utraty zaufania innych państw do naszego państwa w dziedzinie uznawania zawodów regulowanych, skoro w stosunku do absolwentów polskich szkół wyższych, stosowalibyśmy zbyt liberalnie przepisy, niezgodnie z kryteriami kształcenia, wynikającymi z przepisów unijnych, do których przestrzegania jesteśmy zobowiązani jako państwo.

Obowiązek posiadania akredytacji przez szkołę, którą ukończyła J. M. jest bezsporny. Należy też zgodzić się z poglądem wyrażonym w skargach kasacyjnych, iż akredytacja co do zasady może oddziaływać na przyszłość (ex nunc) w stosunku do studentów, którzy zostaną przyjęci na uczelnię po dacie uzyskania akredytacji. Natomiast studenci, którzy rozpoczęli studia wcześniej w danej szkole, przed uzyskaniem przez szkołę akredytacji, powinni ją kończyć według programu zgodnego ze standardami kształcenia potwierdzonymi akredytacją, jeżeli chcą otrzymać dyplom szkoły, która posiada akredytację. Trudno bowiem przyjąć, aby uzyskanie przez szkołę akredytacji działało wstecz, obejmując wcześniejsze roczniki studentów, których program kształcenia nie spełniał wymaganych standardów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatruje powtórnie w wyniku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 października 2008 r. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym Sąd I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy jest związany wskazaniami i oceną prawną zawartą w wyroku NSA z dnia 3 października 2008 r., jako że przedmiotem zaskarżenia był wyrok WSA z dnia 7 grudnia 2006 r.

Pomiędzy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2008 r., a ponownym rozpoznaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania po uchyleniu wyroku z dnia 7 grudnia 2006 r., na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a., w dniu 13 maja 2009 r. zapadła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przedmiotem tej uchwały było przedstawione postanowieniem z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1208/07 Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, a mianowicie , czy w toku postępowania o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki organy samorządu zawodowego pielęgniarek mogą oceniać, czy dyplom ukończenia polskiej wyższej szkoły pielęgniarskiej posiadającej akredytację jest dyplomem, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 ze zm.), jeżeli szkoła nie spełniała wymaganych standardów kształcenia, które występuje również w niniejszej sprawie. W powyższej uchwale z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II OPS 2/08 Naczelny Sąd Administracyjny staną na stanowisku, że w toku postępowania o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, organy samorządu zawodowego pielęgniarek, przy ustalaniu przesłanki posiadania dyplomu ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej wydanego przez szkołę wyższą posiadającą akredytację, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 ze zm.), nie mogą badać czy szkoła ta spełniała wymagane standardy kształcenia.

Skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko zawarte w powyższej uchwale.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej zawód pielęgniarki, położnej może wykonywać osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu stwierdzone przez okręgową radę pielęgniarek i położnych, która wykonuje zadnia samorządu na obszarze działania izby. Do uchwały okręgowej rady w sprawie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu, wpisania na listę członków okręgowej rady bądź skreślenia z tej listy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnych (art. 24 ust. 2 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych). Jest to norma o charakterze ogólno-kompetencyjnym dająca organom samorządu zawodowego wykonującym funkcje zlecone z zakresu administracji publicznej, podstawę do przeprowadzenia postępowania i podjęcia uchwały będącej w istocie decyzją administracyjną.

Prawo wykonywania zawodu pielęgniarki lub odpowiednio zawodu położnej uzyskuje osoba, która:

1) posiada obywatelstwo polskie,

2) posiada dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej lub odpowiednio polskiej szkoły położnych bądź uzyskany w innym państwie dyplom uznany w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędny, zgodnie z odrębnymi przepisami,

3) odbyła wymagany staż podyplomowy,

4) posiada pełną zdolność do czynności prawnych,

5) posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu.

Na podstawie powyższego przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej organy obu instancji odmówiły stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki J. M.

Jak wynika z akt niniejszego postępowania skarżąca wraz z wnioskiem o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu przedstawiła dokumenty mające potwierdzać spełnienie wymagań określonych w art. 11 ust. 2 cyt. ustawy. Organy obu instancji nie dokonały oceny przedstawionych dokumentów koncentrując się wyłącznie, w sposób zupełnie nieuprawniony, na ocenie standardów kształcenia w [...] Akademii Medycznej.

W sprawie oceny uzyskanego dyplomu magistra jak i standardów kształcenia wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej uchwale. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w tej uchwale w sytuacji, w której po przeprowadzeniu stosownego postępowania przed Krajową Radą Akredytacyjną Szkolnictwa Medycznego, mającego na celu przede wszystkim sprawdzenie, czy wyższa szkoła ubiegająca się o akredytację spełnia standardy kształcenia na kierunku pielęgniarstwo bądź położnictwo, szkoła wyższa uzyskała akredytację, co potwierdza certyfikat wydany przez ministra właściwego do spraw zdrowia, obowiązuje domniemanie prawidłowości i legalności tego certyfikatu. Posiadanie akredytacji, której uzyskanie, odmowa lub cofnięcie następuje przecież w formie decyzji administracyjnej - art. 8c ust. 6 ustawy - stwarza domniemanie, że kierunek studiów prowadzonych przez daną szkołę wyższą odpowiada standardom kształcenia przewidywanym dla tego kierunku przez obowiązujące przepisy. Skoro nadanie certyfikatu akredytacji następuje w drodze decyzji administracyjnej, to tak długo, jak nie nastąpi jej cofnięcie, bądź we właściwym, nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego nie zostanie ona uchylona albo nie nastąpi stwierdzenie jej nieważności, przysługuje jej, stosownie do art. 16 § 1 k.p.a., domniemanie legalności i prawidłowości. Oznacza to, że wszystkie organy i podmioty, w tym również organy samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych muszą ją respektować. Wskazana w § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 lipca 2001 r. w sprawie Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkolnictwa Medycznego oraz trybu uzyskiwania akredytacji (Dz. U. Nr 83, poz. 904) realizacja programu kształcenia szkoły ubiegającej się o akredytację obejmuje program kształcenia będącego w toku, a więc dotyczącego osób, które już w szkole studiują. Prowadzi to do wniosku, iż akredytacja potwierdza, że realizowany program kształcenia odpowiada wymaganym standardom. Rozumowanie to wzmacnia okoliczność, że skoro akredytację uzyskuje się na okres od 3 do 5 lat, to w przypadku jej przyznania na minimalny dopuszczalny okres nie byłoby możliwe rozpoczęcie i zakończenie studiów w okresie jej ważności. Ponadto skoro ustawodawca precyzyjnie określił skutki cofnięcia akredytacji dla rekrutacji i studiów, które są w toku (można przystąpić do egzaminu dyplomowego), a nie uregulował kwestii studentów, którzy rozpoczęli naukę przed uzyskaniem akredytacji, to uznać trzeba, iż uważał, iż akredytacja potwierdza, że studia zakończone w okresie jej ważności odpowiadają wymaganym standardom kształcenia. Na podstawie powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że organy samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych nie posiadają uprawnień do badania standardów kształcenia w szkole wyższej, posiadającej akredytację, której dyplom ukończenia przedstawiła osoba ubiegająca się o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki. Działania tych organów mające na celu badanie standardów kształcenia w takiej szkole wyższej prowadzącej kierunek pielęgniarstwo, w postępowaniu o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu, nie znajdują oparcia w przepisach obowiązującego prawa.

Jeżeli organy samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych kwestionują program studiów pielęgniarskich, czyli standardy kształcenia na określonym kierunku studiów, na którym kształcone są pielęgniarki, to winny zwrócić się do Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkolnictwa Medycznego o przeprowadzenie, na podstawie art. 8 a ust. 6 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, wizytacji szkoły w celu oceny spełniania przez nią standardów kształcenia, a w przypadku niespełniania tych standardów o wystąpienie na podstawie art. 8 a ust. 6 pkt 3 ww. ustawy do ministra właściwego do spraw zdrowia z wnioskiem o cofniecie akredytacji.

Nie może ulegać wątpliwości, że dyplom ukończenia szkoły wyższej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 k.p.a. Odmowa uznania takiego dyplomu przez organy samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych za dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej jest więc w istocie niedopuszczalną próbą odmowy uznania jego mocy dowodowej wynikającej z art. 76 § 1 k.p.a.

Stosownie do przepisu art. 8 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy absolwent szkoły pielęgniarskiej, będącej szkołą wyższą prowadzącą kształcenie w formie studiów pielęgniarskich jednolitych i uzupełniających, która uzyskała akredytację potwierdzającą spełnianie standardów kształcenia (art. 8c ust. 1 ww. ustawy), uzyskuje tytuł zawodowy magistra pielęgniarstwa, co potwierdza dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej. Osoba, która posiada taki dyplom uzyskuje prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, jeżeli spełnia pozostałe warunki określone w art. 11 ust. 2 ww. ustawy. Z przepisów tych wynika, że warunkiem uzyskania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ww. ustawy jest posiadanie dyplomu ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej, a wobec tego przedmiotem oceny może być tylko, czy posiadany dyplom jest dyplomem ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej, która miała wymaganą akredytację, a nie to, czy program nauczania w tej szkole spełnia standardy kształcenia, czy też to, jakim programem kształcenia była objęta osoba, która uzyskała dyplom ukończenia takiej szkoły.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że skarżąca złożyła dokumenty zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej wymagane do uzyskania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki. Jedynym do czego uprawnione są organy jest sprawdzenie kompletności złożonych dokumentów i sprawdzenie czy szkoła, która wydała dyplom uzyskała akredytację potwierdzającą spełnienie standardów kształcenia.

Przedstawiony więc przez skarżącą dyplom ukończenia jednolitych studiów magisterskich na [...] Akademii Medycznej i uzyskanie tytułu magistra pielęgniarstwa oznacza, iż spełniła ona wymóg określony w art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, a zatem brak było podstaw do podjęcia uchwały o odmowie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu.

Już tylko na marginesie należy wskazać, iż [...] Akademia Medyczna decyzją Ministra Zdrowia nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. otrzymała akredytację dla kierunku kształcenia: pielęgniarstwo. Oznacza to, że uczelnia spełniła standardy kształcenia, w tym wymogi programowe określone odrębnymi przepisami (art. 8a ust. 6 pkt 1-3) ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej.

Zatem odmowne decyzje organów samorządu zawodowego należało uchylić, jako wydane z naruszeniem prawa materialnego przepisów ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej.

Zaznaczyć również należy, że rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. Nr 116, poz. 1004 ze zm.) nie może stanowić podstawy prawnej decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia prawa wykonywani zawodu pielęgniarki lub położnej. Nie jest to bowiem ani akt kompetencyjny dla samorządu, ani też przepis prawa materialnego do którego wprowadzenia lub stosowania samorząd jest zobowiązany.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę organu I instancji.

Na mocy art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w pkt drugim wyroku.

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.