Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1837/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: art. 7, art. 77, art. 103
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Specjalista Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi E. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych (wznowienia postępowania administracyjnego) 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. Nr [...] z [...] r., w sprawie stwierdzenia, że decyzja o przyznaniu skarżącej – E. L. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych Nr [...] z [...]r. została wydana z naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Producent E. L. ubiegała się o płatności w trybie art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. 2004r. Nr 6, poz. 40 z późn. zm.). Wnioskodawczyni ubiegając się o płatności do gruntów rolnych na rok 2005 złożyła 12. maja 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wniosek zawierał deklarację działek rolnych A, B, C, D, E zlokalizowanych w obrębie działek ewidencyjnych nr [...] położonych w województwie mazowieckim, powiecie węgrowskim, gminie G., obrębie ewidencyjnym P. .

E. L. zadeklarowała zarówno do jednolitej płatności obszarowej jak i uzupełniającej płatności obszarowej powierzchnię [...] ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał wnioskodawczyni jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz uzupełniającą płatność obszarową (UPO) do powierzchni deklarowanej [...] ha, czyli uwzględniając w całości żądanie strony zawarte we wniosku.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wznowił postępowanie administracyjne, zakończone decyzją dnia [...] r. nr [...] w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Postępowanie wznowiono w związku z art. 145 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 21960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej Kpa), z uwagi na zaistnienie okoliczności i dowodów mogących być nowymi i istotnymi dla rozstrzygniętej sprawy, istniejącymi w dniu wydania decyzji, a nieznanymi organowi orzekającemu.

Przesłankami pozytywnymi są : rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, ponieważ decyzja nr [...] został doręczona w dniu [...] r. i nie zostało od tej decyzji wniesione odwołanie oraz nowa, istotna dla sprawy okoliczność istniejąca w dniu wydania decyzji. Organ podkreślił, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadła by decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Organ stwierdził, że działki rolne C i D deklarowane we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2005 nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., bowiem w dniu 20 września 2007 r. na gruntach deklarowanych do płatności na rok 2007 przez E. L. miała miejsce kontrola zgodności deklaracji strony ze stanem faktycznym na gruncie. W wyniku kontroli wykryto nieprawidłowości. Kontrola została przeprowadzona na zlecenie ARiMR przez "A" S.A.

Inspektorzy kontroli terenowej stwierdzili dla działek rolnych C o powierzchni [...] ha i D o powierzchni [...] ha zlokalizowanych na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym P. że całe działki rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Nieprawidłowości zostały oznaczone w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni kodami błędów DR10 (cała działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003r.) i DR 18 (w dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza).

Przebieg kontroli i jej wyniki odzwierciedla raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] .

Stwierdzenie, że grunty nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., obligowało Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, bowiem okoliczność ta istniała już w dniu wydania decyzji przyznającej płatności, pozostawała poza wiedzą organu i stała się podstawą do stwierdzenia, że decyzja o przyznaniu tychże płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. wydana została z naruszeniem prawa.

Strona złożyła odwołanie od decyzji wskazując, iż nie została poinformowana o kontroli i jej efektach, bowiem nie dostarczono jej kopii sprawozdania z 2007 r. i nie mogła wypowiedzieć się co do wyników kontroli.

W związku z prowadzonym postępowaniem skarżąca przesłała wyjaśnienia. Podniosła, że o przeprowadzeniu kontroli na miejscu oraz o raporcie z kontroli dowiedziała się z decyzji Nr [...] z [...] r. wydanej w sprawie o przyznanie płatności na 2007 r . Ponadto wskazała, że działki były użytkowane jako pastwiska, zatem rosnące na nich samosiejki nie przeszkadzały w prowadzaniu mechanicznych prac rolniczych (nie były koszone) oraz nie wpływały negatywnie na wzrost trawy. W ocenie skarżącej deklarowane do płatności na 2005 r. grunty spełniały minimalne wymagania utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.

E. L. zadeklarowała w 2005 r. do płatności na działce ewidencyjnej nr [...] powierzchnię [...] ha. Według ewidencji gruntów i budynków na działce nr [...] użytek rolny stanowi powierzchnię [...] ha. W związku z tym, że powierzchnia DR 10 wynosi [...] ha powierzchnię stwierdzoną w 2005 r. dla działki ewidencyjnej nr [...] stanowi [...] ha ([...]ha -[...] ha).

W wyniku przeprowadzenia postępowania ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności JPO oraz UPO wynosiła [...] ha, podczas gdy powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosiła zatem 60,4%.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. zakończył postępowanie wydaniem [...] r. decyzji Nr [...] stwierdzając, że decyzja o przyznaniu skarżącej – E. L. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych Nr [...] z 12 grudnia 2005 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Organ wskazał jednocześnie, iż płatności bezpośrednie winny być odmówione, bowiem decyzją z [...] r. organ przyznał wnioskodawcy JPO i UPO do powierzchni deklarowanej [...] ha, natomiast powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie to [...] ha. Zatem przedeklarowanie powierzchni wynosiło 60,4%.

W dniu [...] r. skarżąca wniosła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. odwołanie od decyzji Nr [...] z [...] r.

W piśmie tym skarżąca podnosiła naruszenie art. 7 Kpa poprzez brak dążenia organu do wyjaśnienia stanu faktycznego. Powyższe polegało na oparciu rozstrzygnięcia jedynie na wynikach kontroli, których organ nie przekazał stronie zgodnie z rozporządzeniem (WE) Nr 2419/2001. Strona zarzuciła naruszenie art. 8 oraz art. 10 Kpa poprzez brak zapoznania strony z zebranym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji i brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie uznano, że działki rolne C i D nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Ponadto strona zarzuciła naruszenie art. 12 Kpa stwierdzając, że kontrola na miejscu odbyła się we wrześniu 2007 r., a decyzja pierwszoinstancyjna została wydana dopiero [...] r.

W wyniku analizy sprawy, organ odwoławczy wydał decyzję nr [...] z [...] r. uchylającą decyzję nr [...] z [... ]r., wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Dyrektor [...] Oddziału ARiMR stwierdził, iż wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ma charakter nadzwyczajny i może mieć miejsce w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 Kpa., tj. gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco we wskazanych wyżej przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nie były znane organowi, który wydał decyzję (zob. wyrok NSA z 17 grudnia 1997 r. sygn. akt III SA77/97; opubl. LexPolonica nr 341967).

Dyrektor [...] Oddziału ARiMR wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. ustalił, że grunty deklarowane do płatności w 2005 r. przez E. L. o łącznej powierzchni [...] ha położone na działce ewidencyjnej nr [...] nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., a podstawą dla tych ustaleń były wyniki kontroli na miejscu danych podanych we wniosku o przyznanie płatności na 2007, które zawarto w raporcie z kontroli nr [...] z 20 września 2007r. włączonym do akt sprawy na podstawie art. 75 w związku z art. 77 Kpa. Organ stwierdził więc, że wznowienie postępowania było zasadne.

Przechodząc do merytorycznego aspektu strony sprawy organ odwoławczy podniósł, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru obowiązującym dla wniosków składanych w 2005 r., płatności bezpośrednie przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, określonej przez ustawodawcę mianem "producenta rolnego". Przysługują one zaś na będące w posiadaniu tych podmiotów grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Zgodnie z ustępem 3 przywołanego artykułu płatności te obejmują jednolitą płatność obszarową oraz płatności uzupełniające do powierzchni uprawy chmielu lub innych roślin. Warunkiem zaś ich uzyskania jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego (art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy).

Zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.) obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi cześć wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r.

Zatem jednolita płatność obszarowa nie może zostać przyznana do powierzchni gruntów, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Dokonując oceny w tym kontekście decyzji I instancji stwierdzono, iż w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja faktyczna i prawna miała miejsce, dlatego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. zasadnie wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r.

Odnośnie powołanego w odwołaniu zarzutu dotyczącego braku przekazania Wnioskodawczyni kopii raportu, a tym samym uniemożliwienia jej wniesienia zastrzeżeń co do ustaleń w nim zawartych Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uznał go za zasadny, gdyż art. 7 Kpa, na gruncie którego ustawodawca ustanowił zasadę prawdy obiektywnej, obliguje organ administracji publicznej do podjęcia wszelkich możliwych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalony stan faktyczny sprawy był zgodny z rzeczywistością. Z przepisem tym, w ścisłym związku pozostaje regulacja zawarta w art. 77 § 1 Kpa, konsekwencją obowiązywania której jest adresowany do organu administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Dokonując takiej oceny organ winien więc wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Pismem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. poinformował Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, że w dniu 30 listopada 2011 r. przesłano E. L. kopię raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 20 września 2007 r.

E. L. wniosła w dniu 9 stycznia 2012 r. (data wpływu do organu ) zastrzeżenia do tego raportu kontroli na miejscu nie zgodziła się ze stwierdzeniami w nim zawartymi odnośnie działek C i D. Zaakcentowała, że w okresie od 2004 r. do czerwca 2007 r. działki te były użytkowane jako pastwiska. W przypadku wypasania zwierząt nie jest konieczne koszenie trawy co najmniej raz w roku. Za bezpodstawne i nieuzasadnione strona uznała przypisanie działkom C i D kodu DR 10 i DR 18. Strona stwierdziła, że na szkicu pomiaru działek rolnych nr 2 źle zaznaczono deklarowane działki rolne; zaznaczona jest działka E, nie zaznaczono działki D, a tam gdzie powinien być jej obrys znajduje się napis las, zaznaczony obrys działki C nie jest zgodny ze stanem faktycznym.

Stwierdziła nadto, że na dzień kontroli działki C i D nie były zarośnięte zwartym, młodym drzewostanem. Na potwierdzenie użytkowania działek rolnych w latach 1987 - 2007 Wnioskodawczyni przedłożyła między innymi kopię aktu notarialnego z dnia 28 października 1987 r., kopię oświadczenia Z. K. o uprawianiu działek [...] w latach 1989 - 2003, wypis z rejestru gruntów, kopię oświadczenia K. K. i W. K. o wypasaniu krów na działkach [...] od 2003 r. do czerwca 2007 r.

W celu potwierdzenia prawidłowej lokalizacji działek Ci D oraz prawidłowości wykonania kontroli przez firmę "A" S.A. inspektorzy ARiMR zrealizowali kontrolę na miejscu w dniu 8 marca 2012 r. Następnie Biuro Kontroli na Miejscu przeanalizowało wyniki kontroli na miejscu z dnia 20 września 2007 r. i porównało dokumentację fotograficzną z kontroli z dnia 8 marca 2012 r. O wnioskach poinformowano stronę, która wniosła zastrzeżenia.

W zgłoszonych zastrzeżeniach do raportu kontroli z dnia 8 marca 2012 r. strona nie zgodziła się z utrzymaniem kodu DR 10 dla działki C. W jej ocenia pomiar działek zarówno C jak i D był możliwy w 2012 r., a zdjęcia tych działek z 2007 r. zostały źle opisane. Podkreśliła, że na działce ewidencyjnej [...] o łącznej powierzchni [...] ha znajdowało się zgodnie z wypisem z rejestru gruntów lasy i grunty leśne [...] ha, pastwiska trwałe o powierzchni [...] ha i grunty orne o powierzchni [...] ha. W 2007 r. las miał około 60 lat, a granica między deklarowana działką, a lasem była widoczna w 2012 r.

Wnioskodawczyni stwierdziła, że określając czy działka rolna była w dobrej kulturze rolnej w 2003 r. należy dodatkowo określić ilość drzew mających w 2012 r. więcej niż 9 lat i ocenić ich wpływ na produkcję roślinną w 2003 r.

W piśmie z dnia [...] r. strona wniosła dodatkowe uwagi do sposobu prowadzenia postępowania w sprawie prosząc o potraktowanie ich jako zastrzeżeń do kontroli z 2012 r.

W konsekwencji powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. nie uwzględnił argumentów strony i w dniu [...]r . wydał decyzję Nr[..]. stwierdzającą, że decyzja o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nr [...] z dnia 12.12.2005 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. , została wydana z naruszeniem prawa.

Od tej decyzji strona również wniosła odwołanie i zarzuciła, że orga nie przedstawił podstaw stwierdzenia, że działki rolne C i D nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., nie dążył do ustalenia prawdy obiektywnej, a nadto organ nie wziął pod uwagę całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie odnosząc się do merytorycznych uwag strony oraz nie przedstawił stronie podstaw prawnych zaprezentowanej w decyzji Nr [...] kwalifikacji terenów oraz przeprowadzenia pomiarów powierzchni kwalifikującej się do płatności.

Strona oświadczyła, że zbyła nieruchomość będącą przedmiotem kontroli w sierpniu 2007 r., wobec czego po tej dacie nie ma wpływu na stan utrzymania działki.

W wyniku analizy sprawy w trybie odwoławczym, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wydał decyzję nr [...] z [...] r. r. uchylającą decyzję nr [...] z [...] r., wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż w ocenie organu odwoławczego zasadnym i koniecznym było ustalenie we współpracy z wnioskodawcą położenia gruntów rolnych (działek rolnych C i D) na działce ewidencyjnej [...] . Zaznaczył przy tym, że ponieważ dla spraw z roku 2005 ARiMR nie przekazywała rolnikom tzw. materiału graficznego, należy podjąć wszelkie działania w postaci wezwania rolnika oraz przedstawienia do wypełnienia materiału graficznego (wydrukowane załączniki graficzne), na których strona wykaże obrysem powierzchnie działek rolnych, zadeklarowanych pierwotnie do płatności. Na podstawie powyższego nastąpi wyznaczenie powierzchni kwalifikującej się do płatności. Organ odwoławczy nie przesądzając o wyniku ustalenia powyższego stwierdził, że należy mieć na uwadze, iż zakres powierzchni w odniesieniu do powierzchni wskazanych obrysem przez stronę powinien być zweryfikowany i ograniczony do maksymalnej powierzchni, która może zostać uznana za kwalifikowaną- spełniające wymogi działki rolnej.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wezwał w dniu [...] r. E. L. do złożenia wyjaśnień w zakresie oznaczenia na udostępnionym w Biurze Powiatowym ARiMR materiale graficznym położenia działek rolnych B, C i D położonych na działce ewidencyjnej [...] .

Pismem z dnia [...] r. E. L. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. o udostępnienie notatki służbowej z dnia 19 marca 2010 r.

Rozpatrując sprawę ponownie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. [...] r. wydał decyzję Nr [...] stwierdzającą, że decyzja o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nr [...] z [... ] r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. , została wydana z naruszeniem prawa.

Organ wskazał, że o fakcie, iż tereny nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. powziął informację na podstawie raportu nr [...] z kontroli na miejscu przeprowadzonej 20 września 2007 r. w ramach sprawy obszarowej nr [...] na rok 2007. Uwzględniając materiał zgromadzony w sprawie tj.: raport z kontroli na miejscu przeprowadzonej 20 września 2007 r. nr [...], raport z kontroli na miejscu przeprowadzonej 8 marca 2012 r. nr [...], obraz ortofotomapy cyfrowej, dla której zdjęcie lotnicze wykonano w 1 lipca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. uznał, iż w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w postaci zadeklarowania obszarów niekwalifikujących się do przyznania płatności z uwagi na stopień przedeklarowania, winna nastąpić odmowa przyznania płatności. Podkreślił, że w wyniku przeprowadzonych pomiarów powierzchnia kwalifikująca się do płatności na działce ewidencyjnej [...] wynosi 3,71 ha w dwóch obszarach: o powierzchni [...]ha oraz [...]ha. Przy wyznaczaniu tej powierzchni nie uwzględniano obszaru, na którym w raportach z kontroli na miejscu zastosowano kod DR 10, a który zgodnie z ortofotmapą jest obszarem niekwalifikującym się do płatności. Po uwzględnieniu wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie powierzchnia przedeklarowania na działce [...] wyniosła [...]ha.

Organ dokonał także wyliczenia powierzchni uprawnionych do każdej z płatności i uznał, że należy odmówić ich przyznania.

Co do JPO stwierdził, że:

- powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła [...]ha,

- powierzchnia JPO, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie wynosiła [...]ha ([...]ha), zatem przedeklarowanie powierzchni wynosiło ponad 50% (100%*[...]ha)/ [...]ha=129,79%.

Powołał się na art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, zgodnie z którym:

- jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną (w rozumieniu artykułu 2 punkt 22 Rozporządzenia Komisji Nr 796/2004) jest większa od 50%, wnioskodawca będzie wyłączony ponownie z otrzymania pomocy, do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowaną a ustaloną faktycznie powierzchnią.

Co do płatności uzupełniającej UPO:

- powierzchnia zgłoszona we wniosku – [...] ha.

- powierzchnia UPO, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie – [...]ha ([...]ha).

- powierzchnia przedeklarowania: [...]ha, zatem przedeklarowanie powierzchni wynosi ponad 50% (100%*[...]ha)/ [...]ha=129,79 %).

Jako podstawę prawną wskazał art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną (określoną zgodnie z artykułem 50 ust. 3-5 Rozporządzenia Komisji Nr 796/2004) przekracza 50 %, rolnik będzie wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5.

Istniejąca różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną stanowi – zdaniem organu I instancji - okoliczność faktyczną istotną dla stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zgodnie z art.146 § 1 Kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 §1 pkt 3-8 może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W sprawie o przyznanie E. L. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. postępowanie zostało wznowione w związku z wystąpieniem przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5. Decyzja Nr [...] z [...] r. o przyznaniu płatności bezpośrednich została doręczona 23.12.2005 r. Wobec powyższego organ stwierdził, że z uwagi na upływ pięcioletniego terminu w dniu 23.12.2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. nie może uchylić decyzji o przyznaniu płatności z 12.12.2005 r. Tym niemniej przeprowadzone postępowanie wykazało, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Od decyzji Nr [...] z [... ] r. strona również wniosła odwołanie.

W piśmie odwoławczym zarzuciła organowi I instancji:

- nie przedstawienie konkretnych zarzutów jakich norm utrzymania w dobrej kulturze rolnej nie spełniały działki rolne położone na działce ewidencyjnej [...] ,

- raport z kontroli nr [...] przeprowadzonej na miejscu w dniu 20.09.2007 r. ze względu na braki dotyczące dokumentacji przeprowadzonej kontroli oraz stwierdzonych nieprawidłowości nie stanowi dowodu w postępowaniu wykluczającym działki z dopłat obszarowych,

- dowody, na podstawie których wydano decyzję nie zawierają udokumentowanych podstaw do stwierdzenia, że działki te nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i wykluczenia ich z dopłat w 2005 roku,

- skarżąca zauważyła, że stwierdzenie, iż obraz ortofotomapy cyfrowej, dla której zdjęcie lotnicze wykonano w dniu 1 lipca 2006 r. pokazuje wyraźnie tereny kwalifikujące się do przyznania płatności oraz tereny niekwalifikujące się do płatności w tym przypadku zadrzewione, uważa za sprzeczne z obowiązującym prawem wykluczenie terenów zadrzewionych pastwisk z dopłat bezpośrednich. Nie zgodziła się z ustalona na podstawie kontroli teledetekcyjnej powierzchnią gruntów rolnych uprawnionych do dopłat.

- organ nie dostarczył stronie raportu z kontroli teledetekcyjnej powierzchni gruntów rolnych uprawnionych do dopłat w 2005 r. wbrew obowiązującym przepisom,

- organ odrzucił dowody przedstawione przez stronę bez odniesienia się do nich.

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji nr [...] z [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, iż przedstawione zarzuty wobec organu I instancji są bezzasadne. Odnosząc się do postawionego zarzutu jakich norm utrzymania w dobrej kulturze rolnej nie spełniały działki rolne położone na działce ewidencyjnej [...] organ odwoławczy stwierdził, że działka rolna C nie podlegała kontroli wymagań Dobrej Kultury Rolnej (DKR) ponieważ kontrolę przestrzegania wymagań DKR, zgodnie z art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. należy przeprowadzić na obszarze wszystkich gruntów rolnych a w wyniku kontroli stwierdzono las. Również odnosząc się do konieczności wyliczenie drzew, czy nie przekracza 50 sztuk na hektar, to zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. Nr 46, poz. 306 z 2007 r.), zapis ten dotyczy gruntów rolnych dotyczy gruntów rolnych, natomiast na zadeklarowanej działce rolnej C stwierdzono las, który nie jest gruntem rolnym. Natomiast odnośnie działki rolnej D to część działki pokryta jest gęsto drzewami, a jedynie powierzchnia[...] ha nie uwidacznia drzew.

Odnosząc się do zdjęcia lotniczego z 1997 r. organ stwierdził, że nie stanowi ono dowodu, iż tereny były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r.

Odnosząc się do postawionego zarzutu nie dostarczenia stronie raportu z kontroli teledetekcyjnej powierzchni gruntów rolnych organ odwoławczy poinformował, że nie było kontroli teledetekcyjnej i nie istnieje taki raport. Powierzchnia została ustalona podczas kontroli administracyjnej na podstawie pomiarów dokonanych na ortofotomapie cyfrowej przy uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu. Organ odwoławczy podkreślił, że strona była wzywana do zaznaczenia na materiale graficznym granic użytkowanych działek rolnych czego jednak nie dokonała. Organ stwierdził także, iż do płatności zakwalifikowano z działki ewidencyjnej nr [...] maksymalną możliwą powierzchnię, bez uwzględnienia obszaru, dla którego zastosowano kod DR 10.

Organ odwoławczy uznał za bezzasadne zarzuty strony w kwestii nie odniesienia się do argumentów strony, bowiem jak wynika z korespondencji uzyskiwała ona odpowiedzi. Podkreślił, że organ I instancji ocenił cały materiał zgromadzony w sprawie, uwagi strony zostały przeanalizowane. Umożliwiono stronie zapoznanie się z całym materiałem zgromadzonym w sprawie, z której to możliwości strona skorzystała.

Na wskazaną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. nr [...] z [...]r. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach żądając:

- uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania,

- uznania, że raport z kontroli przeprowadzonej w 2007 r. w związku z brakami formalnymi nie może być dowodem w sprawie.

Skarżąca zarzuciła, że protokół z kontroli na miejscu, stanowiący podstawę do wydania zaskarżonej decyzji nie może stanowić dowodu w sprawie. W 2007 r. wbrew zapisom w protokole z kontroli nie całe gospodarstwo zostało objęte kontrolą. W szczególności kontroli nie została poddana działka C oraz cześć działki D. Protokół z kontroli z 2007 r. nie zawiera opisu nieprawidłowości stwierdzonych na miejscu. Nadto podkreśliła, że uzasadnienie decyzji nie spełnia art. 8, art. 11, art. 77 § 1 Kpa, a odrzucenie dowodów strony nastąpiło bez uzasadnienia.

Skarżąca stwierdziła, że raport z kontroli w 2007 r. zawiera zarówno błędy formalne, jak i merytoryczne odnośnie położenia i sposobu użytkowania działek. Kontrola z 2007 r. została przeprowadzona nierzetelnie i jej wyniki są niewiarygodne. Kontrola przeprowadzona w 2012 r. ustaliła stan faktyczny na dzień wykonywania czynności kontrolnych. Skarżąca stwierdziła, że w związku z pięcioletnim odstępem między kontrolami organ nie ustalił stanu faktycznego działki C i D na dzień 20 września 2007 r. Organ nie wskazał w jaki sposób stwierdził, że działki C i D nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej.

Skarżąca porównała wyniki kontroli na miejscu z 2007 r. i 2012 r. i zauważyła, że w wyniku kontroli z 2007 r. działkom C i D organ nadał kod DR 10, który oznacza, że cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku mimo, że nie skontrolował całych działek. W odniesieniu do działki D kod ten był nieuzasadniony, co potwierdziła kontrola z 2012 r. usuwając w stosunku do niej ten kod. Natomiast kontrola z 2012 r. uznała za prawidłowe wpisy do protokołu z 2007 r., które zostały dokonane bez faktycznej kontroli działek. W protokole kontroli z 2007 r. brak jest jakichkolwiek adnotacji, jakie ustalenia stanowiły podstawę nadania działkom kodów DR10. Zacytowanie znaczenia kodów nie opisuje ustaleń kontrolerów ani nie uzasadnia podjętej decyzji, a protokół wadliwy nie powinien być podstawą ustaleń dot. okoliczności faktycznych sprawy. Natomiast organ - mimo ponawianych wniosków – nie wskazał stronie na podstawie jakich dowodów, czynności kontrolnych lub przepisów nadano działkom kod DR 10 oraz w jaki sposób i na jakiej podstawie ustalono, że te działki rolne nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku. Na działce C stwierdzono w roku 2012 młody drzewostan, ale nie określono wieku drzew porastających działkę, podczas gdy sprawa dotyczy roku 2005.

Skarżąca podniosła, że dokumentacja fotograficzna z 2007 r. jest niewiarygodna, bo nie ma fizycznej możliwości, aby tak wykonane zdjęcia objęły obie działki. Z uwagi na kształt działki C i dość dużą odległość między działkami C i D przedzielonymi lasem niemożliwe jest ich łączne udokumentowanie na zdjęciu.

Stwierdziła, że decyzją z [...]r. organ obliczył, że przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do płatności 60,40%, natomiast w decyzji organu I instancji z [...]r. procent przedeklarowania zwiększył do 129,79%. Organ przy tym nie wyjaśnił skarżącej w jaki sposób została obliczona powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie. Skarżąca stwierdziła, że na etapie wydawania zaskarżonej decyzji organ przeprowadził kontrolę przy użyciu teledetekcji, raportu z tej kontroli strona nie otrzymała. Strona złożyła wnioski dowodowe, a organ nie odniósł się do zgłoszonych przez Stronę dowodów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa w C. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zatem Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej powoływane jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli zachodzą przyczyny stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, to sąd winien orzec o jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ odwoławczy przy rozstrzyganiu sprawy naruszył obowiązujące przepisy zarówno prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy jak i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjęte rozstrzygnięcie obarczone jest szeregiem wad, które powodują, że praktycznie wymyka się spod kontroli Sądu.

Zdaniem Sądu orzekającego zasadne są zarzuty strony odnoszące się do naruszenia przepisów Kpa. Zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 78 § 1 Kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

W pierwszej kolejności ocenić trzeba prawidłowość przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego, gdyż tylko należycie ustalony stan faktyczny może być podstawą prawidłowego rozstrzygnięcia. Odnosząc powołane regulacje do stanu faktycznego sprawy przypomnieć trzeba, że organ uznał za udowodnione na podstawie raportów z kontroli, że działka C nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. (kod DR 10),a na działce D po drugiej kontroli przypisano kod DR 18 i stwierdzono, że w dniu kontroli na tej działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza.

Skarżąca w skardze wskazuje, że w 2003 r. działki C i D nie były porośnięte lasem i spełniały minimalne wymagania dotyczące pastwisk, utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Podkreślała, że działka C nie została skontrolowana w 2007 r. Wnosiła o przeprowadzenie dowodów z zeznań osób, które w latach 1989-2003 na działkach C i D uprawiali żyto, a w latach 2004-2007 wypasały bydło, co pozwoliłoby wykazać fakt utrzymania w tym czasie działek w należytej kulturze rolnej i ich użytkowania rolniczego. Mimo, że okoliczność ta ma podstawowe znaczenie dla ustalenia prawa skarżącej do dopłat organ w żaden sposób do tego wniosku się nie odniósł, podobnie jak do dowodu ze zdjęć lotniczych wykonanych w 1997 r. Jeśli uznał, że zgłaszane przez stronę dowody są nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy, winien swoje stanowisko wyartykułować jasno i je uzasadnić, czego jednak nie uczynił, a co sprawia, że zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 78 Kpa są uzasadnione.

Odrębnym zagadnieniem jest znaczny upływ czasu pomiędzy datą złożenia wniosku o płatność bezpośrednią za 2005 r., a datą w której organy dokonały ostatecznych ustaleń co do powierzchni kwalifikowanej do płatności. Ponadto strona w dniu dokonania kontroli na miejscu to jest 20 września 2007 r. nie była już właścicielką działek rolnych C i D i nie miała wpływu na sposób ich zagospodarowania, czego organ nie kwestionował. Z powoływanych dokumentów wynika, że kluczowe były ustalenia dokonane na podstawie raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej [...] r. nr [...], raport z kontroli na miejscu przeprowadzonej [...]r. nr [...], obraz ortofotomapy cyfrowej, dla której zdjęcie lotnicze wykonano w 1 lipca 2006 r. Natomiast z wydawanych w sprawie decyzji nie sposób ustalić jasnych i czytelnych przyczyn, które spowodowały zakwestionowanie powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku na rok 2005.

W zaskarżonej decyzji, organ stwierdził, że w toku przeprowadzonych kontroli "na działce stwierdzono las, co potwierdza dokumentacja fotograficzna." W tym miejscu należy wskazać, że okoliczność ta sama w sobie nie jest niczym szczególnym – wszak skarżąca nigdy nie twierdziła, że działka [...] nie jest zalesiona, skoro z powierzchni [...] ha jaką posiada działka ewidencyjna [...] (vide: wniosek o przyznanie płatności na rok 2005) użytek rolny stanowi [...] ha ( vide: strona 3 zaskarżonej decyzji), a do płatności zadeklarowała tylko [...] ha (tamże). Wręcz przeciwnie należy zauważyć, że skarżąca konsekwentnie twierdziła, że na działce sąsiadującej z działką C znajduje się około 60 letni las, a w skardze strona stwierdziła, że nie jest możliwe łączne udokumentowanie działek C i D na jednym zdjęciu z uwagi na "dużą odległość między działkami C i D przedzielonymi lasem". Kwestią istotną jest czy las nie znajduje się także na działkach zgłoszonych do dopłat jako użytkowanych rolniczo, chyba, że istnienie drzew nie stoi w sprzeczności z rodzajem zgłoszonego użytku, jak wskazuje strona twierdząc, że nieliczne porastające działki drzewa nie przeszkadzają w wypasie bydła, a do czego nie ustosunkował się organ. Ponadto zauważyć trzeba, że w pismach znajdujących się w aktach sprawy (m.in. w skardze) czynione są uwagi odnoszące się do zdjęć wykonanych podczas kontroli. Zarówno na zdjęciu lotniczym z 1997 r., jak i z obrazu ortofotomapy cyfrowej, dla której zdjęcie lotnicze wykonano w 1 lipca 2006 r można wyróżnić działki C i D.

W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko skarżącej, że organ nie wyjaśnił faktycznego stanu działek na dzień 30 czerwca 2003 r.

Zdaniem Sądu organ sporządzając uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji naruszył także regulacje z art. 107 K.p.a. Powinnością bowiem organu jest wypełnienie postulatu prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać: wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Strona zatem winna zostać powiadomiona w treści wydanej decyzji w sposób jednoznaczny jakie okoliczności faktyczne zdaniem organów spowodowały iż na dzień 30 czerwca 2003 r. działka C nie była utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Tymczasem organ odwoławczy w decyzji w sposób ogólny, bez konkretnego wskazania czy okoliczność na którą się powołuje zaistniała w sprawie zauważa, że działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej bez jednoczesnego wskazania co przesądziło o takim stanowisku organu. Należy również zauważyć, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy (karta 28-30), fotografie nr 57, 58, 59 dokumentują równocześnie stan działek C i D, co nie jest w praktyce możliwe biorąc pod uwagę ich faktyczne położenie. Tymczasem szkic nr 2 pomiaru działek (karta 24) nie odzwierciedla faktycznego usytuowania działek, ani też ich kształtu.

W konsekwencji zdaniem Sądu orzekającego zasadne są zarzuty strony odnoszące się do naruszenia przepisów Kpa.

Nadto stosownie do art. 9 Kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

W toku postępowania strona podnosiła, że nie przedstawiono jej podstaw stwierdzenia, że działki rolne C i D nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., (pkt I odwołań – z 15 lutego 2013 r. – karta 133 akt administracyjnych oraz z 30 lipca 2013 r. – karta 159 akt administracyjnych) Podobny zarzut skarżąca podniosła także w skardze. Zarzut ten Sąd rozumie w ten sposób, że strona żąda wskazania okoliczności faktycznych, jakie organ zastał na gruncie, a które wskazują na fakt braku ich rolniczego wykorzystania na dzień 30 czerwca 2003 r., np. istnienie zadrzewień, zabudowań czy wykopów. Na tak postawiony zarzut w każdym przypadku organ odpowiadał, że wynika to z protokołu z kontroli z 20 września 2007 r., który stronie został wszak doręczony i przytacza obszerną historię tego doręczenia. W żaden sposób jednak nie wskazuje – podobnie jak nie wskazuje tego sam protokół – jakie stwierdzone fakty uzasadniają przypisanie działkom kodu DR 10, zmienionego później w stosunku do jednej z nich na DR 18. Z żadnej decyzji organów (ani I ani II instancji) nie wynika, jakie było przeznaczenie rolnicze spornych działek, jakim wymogom powinny w związku z tym odpowiadać, aby mogły być uznane za objęte działalnością rolniczą i jaki był ich stan faktyczny w dniach, kiedy przeprowadzono kontrole. Organ nie przedstawił stronie podstaw prawnych kwalifikacji terenów oraz przeprowadzenia pomiarów powierzchni kwalifikującej się do płatności. Odnosząc się do tego stwierdzenia organ zawarł w zaskarżonej decyzji wyjaśnienie, że "Usunięcie z działki rolnej kodu DR10 a zastąpienie go kodami DR18 i DR 13+ mówiącymi iż, stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz że w dniu kontroli na działce nie jest prowadzona działalność rolnicza nie spowoduje zmniejszenia przedeklarowania powierzchni". Dla celów postępowania o przyznanie płatności jest to prawda, ale nie można tracić z pola widzenia, że nadanie działce kodu DR 10 na zawsze pozbawia prawa do ubiegania się o płatność do niej, podczas gdy kod DR 18 wywiera dla celów dopłat tylko czasowe skutki. Tak więc rolnik z oczywistych względów jest zainteresowany jakimi kodami błędów zostaną opatrzone zgłoszone do dopłat działki.

Wszystkie wyżej wskazane wady postępowania i brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy skutkują również wadliwością uzasadnienia decyzji, co sprawia, że rozstrzygnięcie organu wymyka się spod kontroli Sądu.

Zgodnie z art. 107 § 1 i 3 Kpa decyzja powinna zawierać ustawowo określone elementy w tym także uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie jest bowiem niezwykle istotnym składnikiem decyzji. Poprzez ocenę zebranych dowodów, ustalenie na ich podstawie stanu faktycznego i wskazanie motywów rozstrzygnięcia pozwala ono bowiem na kontrolę jego poprawności. W uzasadnieniu faktycznym organ administracji publicznej powinien zatem zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności uzasadnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Wszelkie niejasności, które ujawnią się co do podstawy faktycznej decyzji wskazują, że ustalenie stanu faktycznego nie nastąpiło prawidłowo. Ważnym zagadnieniem, w odniesieniu do uzasadnienia faktycznego jest to, by rozstrzygnięcie w sprawie miało swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu, a uzasadnienie w zebranym materialne dowodowym. Jeżeli zatem organ administracji w uzasadnieniu faktycznym powoła się na pewne okoliczności, to muszą one wynikać ze zgromadzonego materiału dowodowego i muszą mieć w nim swoje umocowanie. Jeżeli wystąpi rozbieżność pomiędzy treścią uzasadnienia decyzji a zgromadzonym materiałem dowodowym, to wówczas uzasadnienie decyzji będzie wadliwe, a tym samym wadliwa będzie również decyzja.

Natomiast pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy powoduje wadliwość rozstrzygnięcia w oparciu o art. 107 § 3 Kpa i stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc te uwagi teoretyczne do stanu przedmiotowej sprawy stwierdzić trzeba, że uzasadnienie decyzji organu II instancji nie odpowiada tym wymogom. Nie wskazuje o płatności do jak użytkowanych rolniczo gruntów strona się ubiegała (pastwiska, łąki, grunty orne etc), jakie dla takich gruntów wymogi winny być spełnione (koszenie, oranie, brak zadrzewień), aby możliwe było stwierdzenie ich użytkowania rolniczego, na jakiej podstawie działkom nadano kod DR 10 i DR 18, przy czym stwierdzenie, że nastąpiło to na podstawie protokołów z kontroli niczego w istocie nie wyjaśnia, gdyż nie wskazuje żadnych okoliczności faktycznych, na których Biuro Kontroli na Miejscu oparło swe oceny, a organ przyjął w swej decyzji. Brak wskazania jakichkolwiek konkretnych ustaleń faktycznych uniemożliwia skarżącej polemikę ze stanowiskiem Biura nadającego działkom kod DR 10 i 18. Strona nie może bowiem podważać ustaleń faktycznych skoro brak jest wskazania w decyzji jakie fakty Biuro ustaliło w terenie, a organ uwzględnił w rozstrzygnięciu. Wobec powyższego zasadnym jest stwierdzenie, że decyzja narusza także art. 107 § 1 i 3 Kpa.

Przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 i art.78 Kpa skutkuje naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, jako że mimo, iż są one zamieszczone w akcie procesowym, to mają charakter materialnoprawny. Organ dopuścił się tym samym naruszenia podstawowych zasad postępowania dowodowego – zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa) oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa), ponadto sporządził uzasadnienie nie odpowiadające wymogom z art. 107 § 3 Kpa. Uchybienia te niewątpliwie mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dotyczą bowiem kwestii kluczowych dla jej rozstrzygnięcia. Istnieje zatem podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji (pkt II sentencji) oparto o przepis art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. przy uwzględnieniu uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi w kwocie 200 zł.

Uchylenie zaskarżonej decyzji oznacza konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, z uwzględnieniem uwag sądu. W szczególności organ powinien zbadać możliwość weryfikacji powierzchni kwalifikowanej działek C i D w oparciu o dane obrazujące stan działki z roku 2005. Organ musi mieć na uwadze fakt, że nie może dokonywać ustaleń na podstawie danych z roku 2007 i 2012, chyba że bezspornie wykaże, iż nie doszło do zmian powierzchni kwalifikowanej w okresie od 2005 do 2012 r. Wszystkie ustalenia w tym zakresie powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, w tym w szczególności organ powinien wyjaśnić przyczyny uznania działek rolnych C i D za nie utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.