Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1125/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia 16 maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda [....] decyzją z dnia 16 maja 2011r., znak: [....] działając na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego( tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071) - po ponownym, wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Kr 837/10, rozpatrzeniu odwołań: M.Z. działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M.Z. , Z.K. , F.Z. oraz adwokata M.L. działającego jako pełnomocnik M.Z. , S.Z. oraz F.Z. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2009 r. nr [....] :

1. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2009 r., nr [....] ,

2. orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego w zakresie odwołania złożonego przez adwokata M.L. działającego jako pełnomocnik F.Z. .

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta K. orzekł w pkt. 1 o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna 1. kat. [....] (wchodzącą obecnie w skład części działek ewidencyjnych nr nr [....] obr. [....] jedn. ewid.......) oraz nieruchomość oznaczoną jako parcela 1. kat. [....] (wchodzącą obecnie w skład działek ewidencyjnych nr nr [....] obr. [....] jedn. ewid......), obj. Lwh [....] b. gm. kat. [....] stanowiące własność F.Z. , wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji Cegielni "[....] " w N. , na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U.R.P nr 4, poz. 31), w pkt. 2 o odmowie ustalenia i wypłaty za część nieruchomości l. kat. [....] (wchodzącą obecnie w skład części działek ewidencyjnych nr nr [....] obr. [....] jedn. ewid......) obj. Kw [....] b.gm. [....] , stanowiącą własność Pani F.Z. , wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952 r. nr [....] na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji Cegielni "[....] " w N. , na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U.R.P nr 4, poz. 31).

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że swoje rozstrzygnięcie oparł na regulacji art. 129 ust. 5 pkt. 3 w zw. z art. 112 ust. 4, art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, iż: "(...) Dekret z dnia 7.04.1948 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych przestał obowiązywać z dniem 05.04.1958 r.. (Dz.U. z 1958 r, nr 17 poz. 170). Niemniej jednak zgodnie z art. 47 ust. 1 w/w ustawy stanowił, iż postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu a w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jeszcze niezakończone, miało być prowadzone nadal wg dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem jej przepisów dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostają w mocy, a odszkodowanie ustalono wg przepisów dotychczasowych, jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania. Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości została uchylona dopiero w dniu 1 sierpnia 1985r."

Prezydent Miasta K. wskazał następnie, iż upływ terminu przedawnienia określony w art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., który nastąpił w przedmiotowej sprawie uniemożliwia obecnie orzekanie o ustaleniu odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952 r., nr [....] na rzecz wnioskodawców przedmiotowego postępowania, co skutkuje wydaniem decyzji odmownej.

Od powyższej decyzji pismem z dnia [....] 2009r. odwołanie złożył w dniu 22 października 2009r. M.Z. działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik S.Z. , Z.K. , F.Z. (wg organu odwoławczego świadczy o tym pełnomocnictwo udzielone przez te osoby w dniu [....] kwietnia 2001r. i użycie liczby mnogiej w w/w odwołaniu).

W przedmiotowym odwołaniu zakwestionowano prawidłowość wydania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] o wywłaszczeniu części nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [....] oraz nieruchomości oznaczonej jako parcela l. kat. [....] jak również części nieruchomości l. kat. [....] na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji Cegielni "[....] " w N. , wobec braku zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego oraz braku wezwania właściciela w trybie art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

Decyzją z dnia 7 maja 2010 r., nr [....] Wojewoda [....] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2009r., nr [....] . Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył M.Z. , S.Z. i Z.K. . Wyrokiem z dnia 22 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Kr 837/10 WSA w Krakowie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody [....] z dnia 7 maja 2010r., nr [....] .

Następnie Wojewoda [....] rozpatrując ponownie odwołanie oraz całość materiału dowodowego zabranego w sprawie, w świetle wydanego w przedmiotowym postępowaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 837/10 wydał decyzję dnia 16 maja 2011r., znak: [....] .

Uzasadniając tę decyzję organ odwoławczy wyjaśnił, że pismem z dnia [....] listopada 1999r. M.Z. wystąpił z wnioskiem o "naprawienie krzywdy" wyrządzonej w 1952 r. na skutek wywłaszczenia nieruchomości o łącznej pow. 1,2076 ha będących własnością jego rodziców F.Z. i F.Z. , pod budowę [....] Zakładów [....] w N. , gdyż "do dnia dzisiejszego nie zostało zapłacone w ogóle". Do powyższego wniosku strona załączyła kopię zaświadczenia w/w Zakładów z dnia [....] lipca 1970r., poświadczającego, że na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952r. Nr [....] dokonano wywłaszczenia parceli l. kat. [....] o pow. 68 ar 4 m2 obj. Kw [....] stanowiącej własność F.Z. i parceli l. kat. [....] o - pow. 52 ar 72 m2 obj. Iwh 206 stanowiącej własność F.Z. pod budowę [....] Zakładów [....] . Pismem z dnia [....] 2001 r. M.Z. oświadczył, iż "występujemy o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości." Pismem z dnia [....] marca 2003r. M.Z. wystąpił "o wypłacenie odszkodowania, naprawienie krzywd." W dniu 20 września 2004r. M.Z. oświadczył, że wniosek dotyczy odszkodowania za parcele l. kat. l. kat. [....] w b. gm. kat. Z. Również w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 30 czerwca 2005r., nr [....] , pełnomocnik M.Z. wyjaśnił, iż wniosek dotyczy ustalenia i wypłaty odszkodowania za w/w wywłaszczone parcele.

W tym miejscu należy zauważyć, iż w piśmie z dnia [....] 2001r. adresowanym do Urzędu Miasta K. Wydział Architektury Geodezji i Budownictwa F.Z. (zamieszkały...., gm.....), Z.K . , S.Z. udzielili pełnomocnictwa Panu M.Z. "do reprezentowania nas w celu odzyskania odszkodowania za zabrane grunty pod budowę cegielni w Z. , która to własność była Z.F. i F. ".

Należy podkreślić, iż w dacie udzielenia pełnomocnictwa dla M.Z. przez F.Z. (zamieszkałego....., gm......), Z.K. , S.Z. i składania przez niego kolejnych wniosków o odszkodowanie osoby te nie były uprawnione do otrzymania ewentualnego odszkodowania, jednak w stosunku do nich nie wydano ani wtedy ani później w toku sprawy orzeczenia o umorzeniu postępowania, mimo że w decyzji Wojewody [....] z 30 lipca 2004r. wskazywano, iż zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta K. z 17 marca 2004r. zawiera rozstrzygnięcia jedynie co do części osób.

Pismem z dnia [....] 2001r. adresowanym do Urzędu Miasta K. Wydział Architektury Geodezji i Budownictwa również F.Z. udzieliła pełnomocnictwa M.Z. "do reprezentowania nas w celu odzyskania odszkodowania za zabrane grunty pod budowę cegielni w Z. , która to własność była moja". Powyższe pełnomocnictwo udzielone przez F.Z. dla M.Z. przybrało formę aktu notarialnego w dniu [....] sierpnia 2001r. Rep A nr [....] , również w tym dokumencie F.Z. udzieliła pełnomocnictwa Z.K. . W/w pełnomocnictwo przewidywało możliwość dalszego ustanawiania pełnomocników.

Pismem z dnia [....] 2003r. M.Z. udzielił pełnomocnictwa w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania adwokatowi M.G. . Uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 8 lutego 2008 r. wyznaczono adwokata M.L. jako zastępcę adwokata M.G. Z kolei decyzją Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 1 marca 2010r., przedłożoną do akt sprawy przez adwokata M.G. w dniu 17 marca 2011r. anulowano wyznaczenie adwokata M.L. jako zastępcy adwokata M.G.

Jak ustalono na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 27 kwietnia 1987r. sygn. akt I Ns 235/87/N spadek po F.Z. nabył w całości syn S.Z.

M.Z. przedłożył pełnomocnictwa z dnia [....] kwietnia 2001r. i 1 sierpnia 2001r. z których wynika, iż został upoważniony do reprezentowania w postępowaniu S.Z. , F.Z. , Z.K. oraz F.Z .

Z kolei w trakcie postępowania odwoławczego na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [....] marca 2010r. Rep. A nr [....] ustalono, iż spadek po F.Z. nabyli M.Z. , S.Z. , F.Z. (zamieszkały......) oraz Z.K.

W związku z powyższym należało stwierdzić, iż nastąpiła zmiana statusu prawnego osób uczestniczących w postępowaniu tj. F.Z. , S.Z. i Z.K. (działająca dotąd również jako pełnomocnik F.Z. ) dotychczas nie będący stronami tego postępowania jako nieuprawnieni do otrzymania ewentualnego odszkodowania, reprezentowani przez M.Z. (na podstawie pełnomocnictwa z dnia [....] kwietnia 2001r.), stali się stronami przedmiotowego postępowania.

Dalej Wojewoda [....] podniósł, iż zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Kr 837/10 w celu zapewniania stronom czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a. oraz udzielenia informacji w zakresie ich statusu w tym postępowaniu i stanu sprawy pismami z dnia [....] kwietnia 2011 r. nr [....] poinformowano S.Z. , F.Z. , M.Z. i Z.K. o stanie przedmiotowej sprawy oraz o zmianach w zakresie strony podmiotowej niniejszego postępowania w stosunku do każdego z nich. Równocześnie poinformowano o zebraniu całokształtu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie i o możliwości zapoznania się z nim w terminie 7 dni od dnia otrzymania w/w pisma. Osobnym pismem również z dnia [....] 2011 r. poinformowano pozostałych uczestników postępowania o zebraniu całokształtu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie o możliwości zapoznania się z nim w terminie 7 dni od dnia otrzymania w/w pisma.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania odwoławczego było rozpoznanie odwołań M.Z. działającego w imieniu własnym oraz S.Z. , F.Z. , Z.K. jak również adwokata M.L. działającego w imieniu M.Z.

Jednocześnie wskazano, iż złożone przez adwokata M.L. (działającego w tej sytuacji jako pełnomocnik substytucyjny, na co zezwalało pełnomocnictwo udzielone przez F.Z. w dniu 1 sierpnia 2001r. Rep ....nr.....) odwołanie powyższej decyzji pismem z dnia [....] października 2009r. w zakresie działania jako pełnomocnik F.Z. nie może zostać rozpatrzone. Należy bowiem zauważyć, iż w dacie złożenia w/w odwołania tj. [....] października 2009r. (data nadania w placówce pocztowej) F.Z. nie żyła, bowiem zmarła w dniu [....] października 2009r. Ponieważ w/w pełnomocnictwo nie zawierało odmiennych uregulowań w zakresie jego związania, tym samym z chwilą jej śmierci ustał stosunek pełnomocnictwa. W związku z powyższym w tym zakresie należało umorzyć postępowanie odwoławcze.

Tym samym przedmiotem postępowania odwoławczego było zatem rozpoznanie odwołań M.Z. działającego w imieniu własnym oraz S.Z. , F.Z. , Z.K. jak również adwokata M.L. działającego w imieniu M.Z.

Nadmieniono także, iż nie mogło zostać rozpatrzone odwołanie adwokata M.L. działającego imieniem S.Z. , F.Z. , Z..K. bowiem pełnomocnik w ogóle nie posiadał umocowania od tych osób, a jedynie od M.Z. Z kolei pełnomocnictwo udzielone przez S.Z. , F.Z. , Z.K. nie przewidywało możliwości udzielania dalszych pełnomocnictw (substytucyjnych).

Obwieszczeniem z kwietnia 1952r. (brak wskazania dnia) Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. powiadomiło o wszczęciu na wniosek [....] w N. z dnia 26 października 1951. Zn. [....] , zmieniony pismem z dnia 2 lutego 1952r. Zn. DPR. [....] , postępowania wywłaszczeniowego nieruchomości położonych w miejscowościach: Z. i K. powiatu miejskiego [....] oraz R. i Z. gminy W. powiatu [....] obejmującego m.in. parcele l. kat. [....] , l. kat. [....] i l. kat. [....] - na rzecz Skarbu Państwa, reprezentowanego przez [....] w N.

Pismem z dnia 30 maja 1952r., nr [....] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wydało [....] w N. zezwolenie na objęcie nieruchomości co do których wszczęto w/w postępowanie wywłaszczeniowe.

Orzeczeniem z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. , na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U.R.P nr 4, poz. 31), orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji Cegielni "[....] " w N. części nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna 1. kat. [....] oraz nieruchomość oznaczonej jako parcela l. kat. [....] , obj. Lwh 206 b. gm. kat. Z. stanowiących własność F.Z. . Tym samym orzeczeniem wywłaszczono również część nieruchomości oznaczonej jako l. kat. [....] obj. Kw [....] b.gm. Z. , stanowiącej własność F.Z.

W uzasadnieniu orzeczenia podano, że "nieruchomości objęte orzeczeniem są trwale niezbędne dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych, a mianowicie pod budowę cegielni, eksploatację gliny na terenie gminy katastralnej Z. i Z. , co stwierdza zezwolenie na nabycie udzielone przez Przewodniczącego PKPG z dnia 14 września 1951r., nr [....] oraz fakt pobudowania częściowo na terenie zawnioskowanym do wywłaszczenia trwałych obiektów budowlanych, przemysłowych i mieszkalnych, tudzież urządzeń zmierzających do eksploatacji gliny ".

W orzeczeniu o wywłaszczeniu z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] , Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wskazało jednocześnie, że "sprawa wypłaty odszkodowań będzie przedmiotem osobnych orzeczeń o odszkodowaniu, które strony będą mogły zaczepić w toku odwołania. Wysokość odszkodowania za ulegające wywłaszczeniu nieruchomości zostanie ustalona osobnymi indywidualnymi orzeczeniami. "

W dniu 7 lipca 1952 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wydało dodatkowe orzeczenie o sygn. [....] , w którym zmieniono i uzupełniono w/w orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 31 maja 1952r. w ten sposób, że: pkt. 1 skreślono pozycję nr [....] z uwagi na fakt, iż nieruchomość nie leży w terenie niezbędnym dla inwestora, pkt. 2: sprostowano błędnie wskazany pod poz. [....] wykazu nieruchomości numer działki [....] zamiast [....] , w pkt. 3: orzeczono o wywłaszczeniu dodatkowych nieruchomości. Jak wynika z adnotacji na w/w orzeczeniu oraz z pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. skierowanego do Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej wskazane orzeczenie dodatkowe z dnia 7 lipca 1952r. zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń do publicznej wiadomości przez okres 14 dni w dniach 9 sierpnia 1952r. do 22 sierpnia 1952r.

W archiwalnych aktach dotyczących wywłaszczenia orzeczeniem z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. , odnaleziono 66 orzeczeń o odszkodowaniu z tytułu odjęcia prawa własności z daty 27 sierpnia 1952 r., jednak nie zawierały one orzeczenia o odszkodowaniu na rzecz F.Z. i F.Z. Odnaleziono jedynie nr [....] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. o przyznaniu, na podstawie dochodzeń komisyjnych w dniach 5 do 26 maja 1952r. F.Z. i F.Z. jako użytkownikom parcel l.kat.: [....] , kwoty 592 zł tytułem odszkodowania za zniszczone zasiewy, uprawy, plony według następującej specyfikacji: za owies na 10 a kwotę 160 zł, za owies na 27 a kwotę 432 zł. F.Z. i F.Z. potwierdzili odbiór tego orzeczenia w dniu 14 sierpnia 1952r.

Organ odwoławczy nadmienił w tym miejscu, że w trakcie postępowania administracyjnego nie odnaleziono również dokumentów świadczących o ewentualnym złożeniu do depozytu sądowego odszkodowania z tytułu wywłaszczania F.Z. i F.Z .

W dalszej części uzasadnienia Wojewoda [....] zaznaczył, iż w toku prowadzonego postępowania organ I instancji pozyskał z akt księgi wieczystej nr [....] odpis orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] , wydanego po przeprowadzeniu komisyjnych ustaleń rozprawy w dniach 5 do 26 maja 1952r. w oparciu o przepisy art. 20-24 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U z 1952 r., nr 4, poz. 31), z adnotacją "Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. stwierdza, że decyzja niniejsza jest ostateczna /prawomocna/. K. 2. VIII. 1971r. "

W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ I instancji nie odnaleziono dokumentów świadczących o tym, że F.Z. i F.Z. złożyli wniosek o ustalenie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Również nie odnaleziono ani też nie zostały przedstawione przez strony postępowania dokumenty potwierdzające fakt przeciwny lub też wskazujące na przerwanie biegu przedawnienia tego roszczenia.

Jak zauważył organ I instancji "(...) Dekret z dnia 7 kwietnia 1948r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych przestał obowiązywać z dniem 05.04.1958r., (Dz. U. z 1958r., nr 17, poz. 170). Niemniej jednak zgodnie z art. 47 ust. 1 w/w ustawy, który stanowi, iż postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jeszcze niezakończone, miało być prowadzone nadał według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem jej przepisów dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostają w mocy, a odszkodowanie ustalano według przepisów dotychczasowych, jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania. Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości została uchylona dopiero w dniu 1 sierpnia 1985 r."

W myśl dekretu z dnia 7 kwietnia 1948r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w czasie wojny 1939 - 1945 jak i dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) istniała całkowita rozdzielność orzeczenia o wywłaszczeniu od orzeczenia ustalającego odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości.

W dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych zasady dotyczące ustalania odszkodowania uregulowane zostały w rozdziałach 4 i 5. Obowiązek odszkodowawczy ciążył na tym podmiocie, na którego wniosek orzeczono wywłaszczenie. Ustalenie odszkodowania następowało odrębnym orzeczeniem zawsze na wniosek każdej ze stron.

Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 omawianego dekretu roszczenia odszkodowawcze przedawniały się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji.

W przypadku, gdy orzeczenie dotyczyło większej liczby właścicieli podanie jego treści do publicznej wiadomości następowało za pomocą obwieszczeń, wywieszonych na tablicach ogłoszeń prezydiów właściwych rad narodowych ( art. 24 ust. 1 dekretu).

Następnie Wojewoda [....] podniósł, że na podstawie obwieszczenia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wydanego przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. w kwietniu 1952r. (brak określenia dnia w niniejszym dokumencie) nr [....] w gminach katastralnych: Z. , K. powiatu miejskiego K. oraz R. i Z. powiatu [....] , w tym poz. 20 i 21 co do parcel l. kat. [....] i l. kat. [....] obj. lwh 206 b. gm. kat. i Z. stanowiących własność F.Z. oraz części parceli l. kat. [....] stanowiącej własność F.Z .

Ustalono, iż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w przedmiotowej sprawie nastąpiło przed dniem 1 lipca 1956r., więc do sprawy ustalenia odszkodowania za w/w parcele znajdują zastosowanie przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, wobec braku możliwości ustalenia dokładnej daty odbioru przez F.Z. i F.Z. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] , a równocześnie wobec stwierdzenia na podstawie odpowiednich odpisów wykazów hipotecznych i ksiąg wieczystych dla nieruchomości będących przedmiotem sprawy, iż w/w orzeczenie stało się ostateczne, organ I instancji prawidłowo przyjął za datę uzyskania ostateczności przez powyższe orzeczenie dla F.Z. najpóźniej dzień 18 maja 1964r., a dla F.Z. najpóźniej dzień 2 sierpnia 1971r.

Z uwagi na fakt, iż nie odnaleziono ani nie zostały przedstawione w trakcie postępowania wyjaśniającego dokumenty mogące świadczyć, że F.Z. i F.Z. złożyli odwołanie od w/w orzeczenia wywłaszczeniowego wydanego przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. , należy stwierdzić, iż w stosunku do F.Z. i F.Z. w/w orzeczenie z dnia 31 maja 1952 r. stało się ostateczne najpóźniej w dniu 2 sierpnia 1971 r. (data zamieszczona na egzemplarzu orzeczenia załączonym do księgi wieczystej nr.....). Zgodnie zatem z art. 39 ust. 1 omawianego dekretu, bieg terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z tytułu wywłaszczenia wymienionym orzeczeniem, rozpoczął się od dnia 3 sierpnia 1971r.

W tym miejscu dodano, że z analizy akt archiwalnych postępowania zakończonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] oraz poszukiwań poczynionych w innych jednostkach przez organ I instancji wynika, że ani F.Z. ani F.Z. nie złożyli - w czasie trwania ustanowionego ówczesnymi przepisami trzyletniego okresu biegu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego - wniosku o wydanie orzeczenia ustalającego odszkodowanie.

Organ odwoławczy wskazał także, że wnioskodawcy niniejszego postępowania nie przedstawili dowodów zaprzeczających tym ustaleniom.

Poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości tj. F.Z. zmarł, a prawa do spadku po nim zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 27 kwietnia 1987r. sygn. akt I Ns 235/87/N nabył w całości syn S.Z.

W ocenie Wojewody [....] , biorą pod uwagę omawiane powyżej uregulowania, zawarte w dekrecie z 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, roszczenia odszkodowawcze za nieruchomości wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952 r., Nr [....] - ostatecznym w toku instancji - przedawniły się z dniem 3 sierpnia 1974r.

Dopiero bowiem pismem z dnia 22 listopada 1999 r. M.Z. , reprezentujący S.Z. oraz F.Z. wystąpił z wnioskiem o "naprawienie krzywdy" wyrządzonej w 1952r. na skutek wywłaszczenia nieruchomości o łącznej pow. 1,2076 ha będących własnością jego rodziców F.Z. i F.Z. , pod budowę [....] w N. , gdyż "do dnia dzisiejszego nie zostało zapłacone w ogóle".

Organ II instancji stwierdził, że w świetle powyższego w rozpatrywanej sprawie, słusznie zatem przyjął Prezydent Miasta K. , iż upływ terminu przedawnienia określony w art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r., który nastąpił w przedmiotowej sprawie uniemożliwia obecnie orzekanie o ustaleniu odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] na rzecz wnioskodawców przedmiotowego postępowania, co skutkuje wydaniem decyzji odmownej.

Odnośnie zaś zarzutów podniesionych przez odwołujących co do prawidłowości wydania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] o wywłaszczeniu część nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [....] oraz nieruchomości oznaczonej jako parcela l. kat. [....] jak również części nieruchomości l. kat. [....] na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji Cegielni "[....] " w N. , w tym braku zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego oraz braku wezwania właściciela w trybie art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywania i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, należy wskazać, iż zarzut ten nie może zostać uwzględniony w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym ustalenia i wypłaty odszkodowania za w/w wywłaszczone parcele, bowiem w takim postępowaniu nie jest dokonywane badanie prawidłowości postępowania zmierzającego do wydania orzeczenia wywłaszczeniowego.

Należy wskazać, iż powyższe zarzuty mogłyby natomiast zostać wzięte pod uwagę w postępowaniu dotyczącym wzruszenia orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145, art. 156) po złożeniu w tym zakresie przez strony odrębnego wniosku do stosownego organu administracji publicznej.

Równocześnie organ II instancji wskazał, że zarzut stron iż: "w trakcie czynności komisyjnej F.Z. działając w imienin własnym oraz w imienin żony żądał wypłaty odszkodowania za zasiewy i plony, jak również wnioskował o przyznanie mu nieruchomości zamiennej, skoro jak twierdzi M.Z. zostało ustalone odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, którego jego rodzice nie odebrali z racji na fakt, iż uważali, że wywłaszczenie nastąpiło bezprawnie, zaś zaproponowana kwota była nie do przyjęcia, to z całą pewnością musiał funkcjonować w obrocie.

Wniosek zainteresowanych o wypłatę odszkodowania (złożony czy to ustanie do protokołu czy też w formie pisemnej). Skoro bowiem przy dokonywaniu czynności komisyjnej potwierdzono, iż F.Z. ponagla o wypłatę odszkodowania za zniszczone zasiewy i plony, to nie sposób przyjąć, rozumując w sposób rozsądny, iż nie wnioskował także o wypłatę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości jako dobra materialnego o większej wartości i znaczeniu (jego żądanie wydania nieruchomości zamiennej jak również oświadczenie, iż "nie chce by komisja uważała jego podpis za rezygnację z odszkodowania") wskazuje, iż kierował on do organów orzekających wnioski niejako 'na zapas', by z powodu nieznajomości prawa i procedur nie doprowadzić do utraty jakiś uprawnień", jakkolwiek brzmiący logicznie jednak nie znajduje potwierdzenia w całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego.

W ocenie organu odwoławczego w zebranym materiale dowodowym brak jest bowiem dokumentów, które potwierdziłyby, że F.Z. lub F.Z. wystąpili z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość gruntową.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji gdy art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. przewidywał jako przesłankę pozytywna ustalenia odszkodowania złożenie wniosku przez osoby wywłaszczone w terminie 3 łat od daty uzyskania przez orzeczenie wywłaszczeniowe ostateczności opieranie się jedynie na domniemaniu, że taki wniosek został złożony, bowiem wynika to z przyjętej wersji zdarzeń, która w ocenie odwołującego pozostaje "logicznym ciągiem", jako niewystarczające nie może być przez organ administracji publicznej uwzględnione jako podstawa do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W tym miejscu organ II instancji wskazał, odnosząc się do sformułowanych podczas wizyty w organie odwoławczym w dniu 10 maja 2011r. przez M.Z. wniosków dowodowych, iż wniosek M.Z. o przeprowadzenie wizji lokalnej na miejscu nieruchomości będącej przedmiotem postępowania ze względu na fakt, iż część nieruchomości znajduje się poza granicami cegielni [....] (jak twierdzi strona na tym terenie została dokonana samowola budowlana), nie może zostać uwzględniony w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na fakt, iż aktualny stan nieruchomości oraz fakt, iż nieruchomość była ewentualnie poza granicami inwestycji na której realizację dokonano wywłaszczenia mogłaby mieć znaczenie w przypadku prowadzenia postępowania o zwrot nieruchomości wywłaszczonej jako zbędnej na cel wywłaszczenia, a nie postępowania o ustalenie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną które jest przedmiotem postępowania odwoławczego.

Zdaniem organu II instancji nie jest też przedmiotem postępowania o ustalenie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości kwestia aktualnych podziałów geodezyjnych wywłaszczonych nieruchomości. Natomiast jeśli chodzi o przedstawienie wyceny wywłaszczonych nieruchomości to w ocenie Wojewody [....] taka wycena jest sporządzana w sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny w postępowaniu o ustalenie i wypłatę odszkodowania, iż spełnione są przesłanki ustalenia odszkodowania co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Równocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż akta organu I instancji zawierają odpowiednie kserokopie i odpisy ksiąg wieczystych dla nieruchomości będących przedmiotem sprawy w których dokonano wpisów na podstawie orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia 31maja 1952 r.

Z powyższą decyzją Wojewody [....] z dnia z dnia 16 maja 2011r., znak: [....] nie zgodził się M.Z. , reprezentowany przez adwokata M.G. i pismem z dnia [....] czerwca 2011r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

a. art. 39 ust. 1 w zw. z art. 8 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. 52.4.31) w zw. z

b. art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r., nr 17, poz. 70 z późniejszymi zmianami) w zw. z

c. 96 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r., nr 22, poz. 99 z późniejszymi zmianami) w zw. z

d. art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 ust. 1 w zw. z art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 z późniejszymi zmianami) w zw. z

e. art. 105 §1 k.p.a. w zw. z art. 30 §4 k.p.a. polegające na ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu poprzez niezasadną odmowę ustalenia i wypłaty odszkodowania za w/w nieruchomości wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952 r. do sygn. akt [....] , pomimo, iż termin ustalenia i wypłaty odszkodowania pozostaje otwarty, albowiem - wbrew stanowisku organów administracyjnych obu instancji -ustalenie chwili z którą orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji nie może nastąpić na podstawie daty widniejącej na odpisie tego orzeczenia, które zostało złożone do ksiąg wieczystych, przy jednoczesnym braku dowodu doręczenia odpisu stronom przez organ administracji;

f. art. 7 w zw. z art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. polegające na niezasadnym przyjęciu, iż w/w orzeczenie o wywłaszczeniu zostało doręczone F.Z. i F.Z..

Wniesiono o uchylenie w całości decyzji: Wojewody [....] z dnia 16 maja 2011r. do sygn. akt [....] i decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2009r. do sygn. akt [....] oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że wobec niedoręczenia decyzji wywłaszczeniowej przez organ administracji stronom postępowania, przedmiotowa decyzja nie stała się ostateczna, nie rozpoczął się bieg terminu przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania.

Dalej stwierdzono, że przedmiotowe postępowanie o ustalenie i wypłatę odszkodowania nieformalnie spoczywało do roku 1999r., kiedy to M.Z. doprowadził do jego podjęcia, pomimo, iż formalnie nigdy nie było zawieszone, jak również nie wydano postanowienia o jego podjęciu.

W konkluzji zwrócono także uwagę, że brak przyznania odszkodowania za pozbawienie własności pozostaje w sprzeczności z art. 1 Pierwszego Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. a ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. (Dz. U. z 1995 r., Nr 26, poz. 175), który podkreśla konieczność utrzymywania uzasadnionego prawnie zaufania obywateli do Państwa i prawa pochodzącego od Państwa, jako elementu składającego się na zasadę praworządności i zobowiązującego władze do eliminowania dysfunkcyjnych regulacji z systemu prawnego i naprawiania pozaprawnych praktyk.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte pismem z dnia [....] listopada 1999r., w którym M.Z. wystąpił z wnioskiem o "naprawienie krzywdy" wyrządzonej w 1952r. na skutek wywłaszczenia nieruchomości o łącznej pow. 1,2076 ha będących własnością jego rodziców F.Z. i F.Z. , pod budowę [....] w N. , gdyż "do dnia dzisiejszego nie zostało zapłacone w ogóle".

Do powyższego wniosku strona załączyła kopię zaświadczenia w/w Zakładów z dnia 25 lipca 1970r., poświadczającego, że na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] dokonano wywłaszczenia parceli I kat. [....] o pow. 68 ar 4 m2 obj. Kw [....] stanowiącej własność F.Z. i parceli l. kat. [....] o -pow. 52 ar 72 m2 obj. Iwh [....] stanowiącej własność F.Z. pod budowę [....] .

Pismem z dnia [....] marca 2001r. M.Z. oświadczył, iż "występujemy o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości", a następnie pismem z [....] marca 2003r. M.Z. wystąpił "o wypłacenie odszkodowania, naprawienie krzywd". W dniu [....] września 2004 r. M.Z. oświadczył, że wniosek dotyczy odszkodowania za parcele l. kat. l.kat. [....] w b. gm. kat. [....] Również w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 30 czerwca 2005 r., Nr [....] , pełnomocnik M.Z. wyjaśnił, iż wniosek dotyczy ustalenia i wypłaty odszkodowania za w/w wywłaszczone parcele.

Zdaniem składu orzekającego ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym przez organy obydwu instancji w zakresie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i mających zastosowanie przepisów prawa są prawidłowe.

Skarżący kwestionuje fakt, że decyzja wywłaszczeniowa z dnia 31 maja 1952r., sygn. [....] stała się ostateczna i zarazem nie rozpoczął się bieg terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego.

Zaznaczyć należy, iż orzeczeniem z dnia 31 maja 1952 r., Nr [....] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. , na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U.R.P nr 4, poz. 31, orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji [....] w N. części nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [....] oraz nieruchomość oznaczonej jako parcela l. kat. [....] , obj. lwh [....] b. gm. kat. [....] stanowiących własność F.Z.. Tym samym orzeczeniem wywłaszczono również część nieruchomości oznaczonej jako l. kat. [....] obj. Kw [....] b. gm. Z. , stanowiącej własność F.Z.

W uzasadnieniu orzeczenia podano, że "nieruchomości objęte orzeczeniem są trwale niezbędne dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych, a mianowicie pod budowę cegielni, eksploatację gliny na terenie gminy katastralnej Z. i Z. , co stwierdza zezwolenie na nabycie udzielone przez Przewodniczącego PKPG z dnia 14 września 1951r., Nr I[....] oraz fakt pobudowania częściowo na terenie zawnioskowanym do wywłaszczenia trwałych obiektów budowlanych, przemysłowych i mieszkalnych, tudzież urządzeń zmierzających do eksploatacji gliny".

W powyższym orzeczeniu o wywłaszczeniu z dnia 31 maja 1952r. zaznaczono jednocześnie, iż kwestia dotycząca odszkodowań będzie przedmiotem osobnych orzeczeń o odszkodowaniu, ponadto zawarto pouczenie o terminie i trybie złożenia od niego odwołania.

W dniu 7 lipca 1952r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wydało dodatkowe orzeczenie o sygn. [....] w którym zmieniono i uzupełniono w/w orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 31 maja 1952r. w ten sposób, że pkt. 1: skreślono pozycję nr [....] z uwagi na fakt, iż nieruchomość nie leży w terenie niezbędnym dla inwestora, pkt. 2: sprostowano błędnie wskazany pod poz. 21 wykazu nieruchomości numer działki [....] zamiast [....] , w pkt. 3: orzeczono o wywłaszczeniu dodatkowych nieruchomości.

Jak wynika z adnotacji na w/w orzeczeniu oraz z pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. skierowanego do Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej wskazane orzeczenie dodatkowe z dnia 7 lipca 1952r. zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń do publicznej wiadomości przez okres 14 dni w dniach 9 sierpnia 1952r. do 22 sierpnia 1952r.

Sąd w tym miejscu zwraca uwagę na fakt, iż w archiwalnych aktach dotyczących wywłaszczenia orzeczeniem z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. , odnaleziono 66 orzeczeń o odszkodowaniu z tytułu odjęcia prawa własności z daty 27 sierpnia 1952 r., jednak nie zawierały one orzeczenia o odszkodowaniu na rzecz F.Z. F.Z. Odnaleziono jedynie nr [....] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. o przyznaniu, na podstawie dochodzeń komisyjnych w dniach 5 do 26 maja 1952 r. F.Z. i F.Z. jako użytkownikom parcel l. kat.: [....] , kwoty 592 zł tytułem odszkodowania za zniszczone zasiewy, uprawy, plony według następującej specyfikacji: za owies na 10 a kwotę 160 zł, za owies na 27 a kwotę 432 zł. F.Z. i F.Z. potwierdzili odbiór tego orzeczenia w dniu 14 sierpnia 1952r. W trakcie przedmiotowego postępowania nie odnaleziono również dokumentów świadczących o ewentualnym złożeniu do depozytu sądowego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia F.Z. i F.Z. .

Artykuł 7 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1951r. zmieniającej dekret z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r., nr 4, poz. 25) stanowił, że nie zakończone ostatecznie postępowanie z wniosku o ustalenie odszkodowania w sprawach, wymienionych w art. 5 i 6, będzie prowadzone dalej na zasadach dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. (Dz. U. R. P. Nr 27, poz. 197 i Nr 55, poz. 438) zarówno co do wysokości i trybu ustalenia odszkodowania, jak i co do sposobu wypłaty odszkodowania.

Orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] wydane w oparciu o art. 6 ustawy z 29 grudnia 1951r. zmieniającej dekret z 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r., Nr 4, poz. 35) dotyczyło sprawy wywłaszczenia m.in. na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. (Dz. U. R. P. z 1948 r. Nr 20, poz. 138 i z 1949 r. Nr 65, poz. 527).

Zarówno dekret z dnia 7 kwietnia 1948r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w czasie wojny 1939-1945 jak i dekret z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31) przewidywały rozdzielność orzekania o wywłaszczeniu od orzekania w przedmiocie ustalenia odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości.

Zasady dotyczące ustalania odszkodowania uregulowane zostały w rozdziałach 4 i 5 działu III dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Obowiązek odszkodowawczy ciążył na tym podmiocie, na którego wniosek orzeczono wywłaszczenie. Ustalenie odszkodowania następowało odrębnym orzeczeniem zawsze na wniosek każdej ze stron (art. 33). Art. 39 ust. 1 stanowił z kolei, iż roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. Regulacja ta została zawarta wśród przepisów rozdziału 5 zatytułowanego "Ustalenie odszkodowania", co oznacza, że przedawnienie roszczenia odszkodowawczego dotyczyło kwestii ustalenia przez właściwy organ odszkodowania z tytułu wywłaszczonej nieruchomości. (zob. w szczególności: wyrok WSA w Krakowie z 27.03.2009r., sygn. akt II SA/Kr 251/09, wyrok NSA z 7.05.2010r., sygn. akt I OSK 969/09 , wyrok WSA w Kielcach z 8.10.2009r., sygn. akt II SA/Ke 446/09)

W ocenie Sądu bezsprzecznym zatem było zbadanie, w którym dniu orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] nabrało waloru orzeczenia ostatecznego. W tej kwestii – mając na uwadze, że powyższe orzeczenie dotyczyło kilkudziesięciu wywłaszczanych osób, zasadnie organy obydwu instancji przywołały treść art. 24 ust. 1 dekret z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Zgodnie z tą regulacją, orzeczenie doręczało się wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na którego wniosek wszczęte zostało postępowanie, oraz właścicielowi nieruchomości. W przypadku jednak, gdy orzeczenie dotyczyło większej liczby właścicieli, orzeczenie mogło być im podane do wiadomości w trybie art. 18 ust. 2, tj. za pomocą obwieszczeń, wywieszonych na tablicach ogłoszeń prezydiów właściwych gminnych (miejskich) rad narodowych.

Jak ustalono na podstawie obwieszczenia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wydanego przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. w kwietniu 1952 r. (brak określenia dnia w niniejszym dokumencie) nr [....] w gminach katastralnych: Z. , K. powiatu miejskiego K. oraz R. i Z. powiatu [....] , w tym póz. 20 i 21 co do parcel l. kat. [....] i l.kat. [....] obj. Lwh [....] b. gm. kat. i Z. stanowiących własność F.Z. oraz części parceli l. kat. [....] stanowiącej własność F.Z. . Tym samym trzeba uznać, iż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w przedmiotowej sprawie nastąpiło przed dniem 1 lipca 1956r., więc do sprawy ustalenia odszkodowania za w/w parcele znajdują zastosowanie przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r.

Zdaniem składu orzekającego organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły, że orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] wydane przez Prezydium Rady Narodowej w K. stało się ostateczne z dniem 18 maja 1964r. dla F.Z. , natomiast dla F.Z. z dniem 2 sierpnia 1971r.

Następnie Sąd podniósł że biorąc pod uwagę fakt, iż nie odnaleziono ani nie zostały przedstawione w trakcie postępowania wyjaśniającego dokumenty mogące potwierdzić, że F.Z. i F.Z. złożyli odwołanie od w/w orzeczenia wywłaszczeniowego wydanego przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. w dniu 31maja 1952r., należy stwierdzić, iż w stosunku do F.Z. i F.Z. w/w orzeczenie stało się ostateczne najpóźniej w dniu 2 sierpnia 1971r. (data zamieszczona na egzemplarzu orzeczenia załączonym do księgi wieczystej nr...).

Zgodnie zatem z art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, bieg terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z tytułu wywłaszczenia wymienionym orzeczeniem, rozpoczął się od dnia 3 sierpnia 1971r.

Słusznie przyjęły organy obu instancji, iż ani F.Z. ani F.Z. nie złożyli, w czasie trwania ustanowionego ówczesnymi przepisami trzyletniego okresu biegu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego, wniosku o wydanie orzeczenia ustalającego odszkodowanie. Podnieść należy także w tym miejscu, że jak wynika ze zgromadzonych akt administracyjnych, F.Z. i F.Z. nie przedstawili również dowodów zaprzeczających powyższym ustaleniom.

Skład orzekający zgodził się z organami obu instancji, że biorąc po uwagę powyższe uregulowania, zawarte w dekrecie z 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, roszczenia odszkodowawcze za nieruchomości wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 maja 1952r., Nr [....] – ostatecznym w toku instancji - przedawniły się z dniem 3 sierpnia 1974 r., albowiem dopiero pismem z dnia [....] listopada 1999r. M.Z. , reprezentujący S.Z. oraz F.Z. wystąpił z wnioskiem o "naprawienie krzywdy" wyrządzonej w 1952 r. na skutek wywłaszczenia nieruchomości o łącznej pow. 1,2076 ha będących własnością jego rodziców F.Z. i F.Z. , pod budowę [....] w N. , a więc zdecydowanie po upływie terminu przedawnienia.

Wobec powyższego przedmiotową skargę M.Z. na decyzję Wojewody [....] z dnia 16 maja 2011r., znak: [....] należało oddalić mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.