Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 300/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, ustawa z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu Pomoc państwa w zakresie dożywiania
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi Z.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] P. W. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpoznaniu odwołania Z. W. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia ...

Jak wynika z akt sprawy, postępowanie toczy się na wniosek Z. W. z dnia .... 13 i 14 maja 2008r. o przyznanie pomocy na żywność.

Decyzją z dnia ... organ I instancji udzielił Z. W. pomocy - w ramach rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" - w formie zasiłku celowego w wysokości ... zł miesięcznie w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2008r.- decyzję tę utrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia ..., ale wskutek skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2009r. uchylił decyzje organów administracyjnych obu instancji.

W dniu ... organ I instancji ponownie przyznał Z. W. zasiłek celowy wysokości ... zł miesięcznie na dłuższy okres tj. od 1 kwietnia do 31 grudnia 2008r; po uchyleniu tej decyzji przez organ II instancji – Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. ponownie udzielił Z. W. decyzją z dnia ... pomocy w formie zasiłku celowego w wysokości ... zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2008r., przy czym stwierdził, że należne świadczenie zostało stronie wypłacone.

Organ ustalił, że Z. W. w kwietniu 2008r., a więc w miesiącu złożenia wniosku, pobierał rentę w wysokości .... zł.

W toku dalszego postępowania tj. w dniu 26 maja 2009r. przeprowadzono z nim aktualizacyjny wywiad środowiskowy w celu ustalenia jego obecnej sytuacji majątkowej. W tym celu wezwano go do przedstawienia dowodów (faktur) potwierdzających miesięczne wydatki, jednak wnioskodawca wezwania nie wykonał, zaś w aktach znajduje się jedynie kserokopia recepty oraz karty do telefonu za 30 zł.

Ponadto na podstawie przedłożonego odcinka renty ustalono, że otrzymuje on świadczenie w kwocie ... zł wypłacane w drodze wyjątku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie w związku z orzeczeniem lekarskim o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności typu P.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że dochody Z. W. pozwalają na przyznanie mu świadczenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 276, poz. 2259 ze zm.), gdyż wnioskodawca nie przekracza ustalonego w oparciu o przepisy tej ustawy kryterium dochodowego wynoszącego .... zł.

Organ wybierając jako formę pomocy świadczenie pieniężne miał na uwadze, że wcześniejszą decyzją z dnia ... przyznał Z. W. pomoc na dożywianie w formie 3 posiłków codziennie w określonym punkcie gastronomicznym, co wynosiło po 25 zł dziennie. Z. W. odmówił jednak korzystania z tej formy pomocy, wobec czego obecnie organ przyznał mu pomoc w formie pieniężnej z przeznaczeniem na zakup produktów żywnościowych. Organ wskazał przy tym, że Z. W. w 2008r. otrzymywał pomoc na opał w kuchni węglowej, na której mógł posiłki przygotowywać oraz, że miał przyznane specjalistyczne usługi opiekuńcze, które obejmowały – zdaniem organu I instancji – także pomoc w przygotowywaniu codziennych posiłków.

Ustalając wysokość zasiłku organ miał natomiast na uwadze to, że średnie wysokości przyznawanych w ramach pomocy państwa na dożywianie zasiłków celowych w 2008r. wynosiły od 162,96 zł do 188,41 zł, przy czym były to zasiłki przyznawane na rodzinę, a więc dla wielu osób, a nie na osobę, tak jak to ma miejsce w przypadku Z. W..

Od powyższej decyzji Z. W. wniósł odwołanie, zarzucając brak kwalifikacji B. Ś. - tj. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. - do pracy w OPS i orzekania w imieniu Wójta Gminy N.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie uwzględniło odwołania i podzieliło ustalenia organu I instancji.

Dodało, że średnia wysokość zasiłku celowego na rodzinę w 2009r. wynosił ... zł oraz uznało, że kwota ... zł miesięcznie jest wystarczająca dla Z. W., tym bardziej, że często korzysta on z zasiłków celowych z Ośrodka i posiada stałe źródło dochodu, podczas gdy Ośrodek ma obowiązek udzielać pomocy także innym osobom nie mającym stałego źródła i znajdującym się w podobnej albo gorszej sytuacji życiowej. Zdaniem Kolegium, kwota ... zł (renta plus ... zł) powinna zaspokoić jego niezbędne potrzeby, tym bardziej, że nie wykazał on znacznych wydatków.

Kolegium odnosząc się do zarzutów wskazało, że pracownik Ośrodka – B. Ś. posiada odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia, bowiem ukończyła studia podyplomowe w zakresie zarządzania instytucjami pomocy społecznej i posiada wymagane upoważnienia Wójta Gminy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł Z. W., domagając się uchylenia decyzji Kolegium. Skarżący ogólnie zakwestionował wysokość przyznanego mu świadczenia oraz działalność organów obu instancji oraz ich pracowników.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.

Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Podstawą jej wydania były przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), zwanej dalej ustawą.

Celem tego programu jest m.in. wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku osobom jego pozbawionym, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich.

Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza co do zasady 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Do udzielenia pomocy w zakresie dożywiania mają odpowiednie zastosowanie – na podstawie art. 5 ust.1 i art. 7 ustawy - przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), w świetle których udzielając świadczeń organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za udzielnie pomocy.

Decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o ustaleniu jego wysokości ma charakter uznaniowy, co oznacza po pierwsze - że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, po drugie – że otrzyma je w formie i wysokości, jakiej oczekuje. Uznanie administracyjne, pozwala bowiem organowi administracji na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe.

Podkreślić należy, że decyzja wydana w oparciu o uznanie administracyjne nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.) Kontrola sądowa sprowadza się wyłącznie do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.), a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie - sąd nie może kwestionować wysokości przyznanego świadczenia.

W niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o przyznanie mu świadczenia na zakup żywności, a w konsekwencji nie można zarzucić organom przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, wykorzystano również przeprowadzony ze skarżącym aktualizacyjny wywiad środowiskowy, a rozstrzygnięcie, w tym w szczególności wysokość przyznanego świadczenia została obszernie i przekonywająco uzasadniona. Organ wskazał bowiem z jednej strony na niewielkie wydatki skarżącego oraz stałe źródło dochodu, a z drugiej na ograniczone środki finansowe i konieczność udzielania pomocy również innym osobom.

Wbrew zarzutom skargi, pracownik Ośrodka – B. Ś., która podpisała zaskarżoną decyzję, posiada zarówno niezbędne kwalifikacje (ukończyła na UMCS w Lublinie studia podyplomowe w zakresie zarządzania instytucjami pomocy społecznej), jak i wymagane upoważnienia do wydawania rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach (zarządzenia Wójta Gminy z dnia 1 października 2008r. Nr 91/2008 i z dnia 21 sierpnia 2009r. Nr 81/2009 oraz pełnomocnictwo z dnia 21 sierpnia 2009r, k. 31-36).

Z powyższych względów skarga, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270)