Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 748/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2137
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 22 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1856
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi H. K. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2018 r. nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] października 2017 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 72.750 zł.

Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

H. K. (dalej: "Skarżąca", "Strona" lub "Beneficjentka") złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w ramach PROW 2007-2013.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: "Dyrektor OR ARiMR") [...] września 2011 wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Skarżącej pomocy finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, w wysokości 75.000,00 zł. W zatwierdzonym wskazaną decyzją Planie Rozwoju Gospodarstwa jako planowane w nim inwestycje wskazano: zakup ogrodzenia sadu, zakup kosiarki bębnowej, zakup ciągnika ogrodniczego, modernizacja obory na stajnię oraz zakup koni.

Pomoc została wypłacona Beneficjentce na konto bankowe [...] lutego 2012 r.

Pismem z 2 lipca 2013 r. Dyrektor OR ARiMR poinformował Skarżącą o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności, w związku z niezłożeniem w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy zaświadczenia z właściwego urzędu KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik, w kwocie 2.250 zł. Beneficjentka skorzystała z tego uprawnienia i dokonała dobrowolnego zwrotu wskazanej kwoty na rachunek organu.

W dniu [...] lutego 2014 r. Skarżąca złożyła w [...] OR ARiMR faktury i inne dokumenty mające potwierdzać poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodnie z założeniami biznesplanu, tj.: 2 umowy kupna sprzedaży konia, oświadczenie sprzedawcy dotyczące zakupu maszyn rolniczych oraz 20 faktur VAT.

Dyrektor OR ARiMR [...] lutego 2014 r. wystosował do Beneficjentki wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie poniesionych wydatków, kierując pismo na adres wskazany we wniosku o przyznanie pomocy, tj. [...],[...]. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi Beneficjentki.

Następnie [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor OR ARiMR ponownie wystosował do Skarżącej wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie poniesionych wydatków, kierując pismo na adres [...],[...]. Wezwanie zostało skutecznie doręczone [...] kwietnia 2014 r. za pośrednictwem pełnoletniego domownika, tj. w trybie art. 43 K.p.a. Pozostało bez odpowiedzi Beneficjentki.

W dniu [...] marca 2016 r. Dyrektor OR ARiMR wystosował do Skarżącej pismo przypominające o terminach wykonania zobowiązań wskazanych w decyzji nr [...] z [...] września 2011 o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", z zastrzeżeniem dopełnienia warunków o przyznaniu pomocy finansowej, kierując je na adres wskazany we wniosku o przyznanie pomocy, tj. [...],[...].

Dyrektor OR ARiMR [...] lutego 2017 r. wystosował do Skarżącej kolejne wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie poniesionych wydatków oraz spełnienia zobowiązań wynikających z decyzji nr [...] z [...] września 2011 r. o przyznaniu pomocy finansowej z zastrzeżeniem dopełnienia warunków oraz niezgodności wynikających z przeprowadzonych kontroli w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli w zakresie struktury upraw w gospodarstwie, kierując wezwanie na oba adresy, tj. [...],[...]oraz [...],[...]. Pisma pozostały bez odpowiedzi Beneficjentki.

Następnie 7[...] marca 2017 r. Dyrektor OR ARiMR ponownie wystosował do Beneficjentki wezwanie do złożenia wyjaśnień oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", informując jednocześnie Skarżącą o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Wezwanie oraz zawiadomienie Organ wysłał na oba adresy, tj. [...], [...] oraz [...],[...]. Pisma pozostały bez odpowiedzi Beneficjentki.

Dyrektor OR ARiMR [...] października 2017 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 72.750 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Skarżąca nie spełniła warunków określonych w decyzji o przyznaniu pomocy nr [...] z [...]września 2011 r., tj. nie przedłożyła do ARiMR:

- dokumentów potwierdzających wydatkowanie 70% kwoty pomocy na inwestycje, zgodne z założeniami biznesplanu,

- oświadczenia wnioskodawcy w sprawie niezawierania umów kupna -sprzedaży w ramach działania "Ułatwianie Startu młodym rolnikom" z małżonkiem oraz wstępnymi i zstępnymi swoimi oraz małżonka,

- sprawozdania z realizacji biznesplanu,

- wyjaśnień w zakresie niezgodności wynikających z przeprowadzonych kontroli w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli dotyczących prowadzenia gospodarstwa zgodnie z określoną w biznesplanie strukturą produkcji rolnej.

Skarżąca odwołała się od tej decyzji.

Zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją nr [...] z [...] lutego 2018 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji.

Prezes ARiMR wskazał, że zgodnie z decyzją nr [...] z [...] września 2011 r. pomoc finansowa w wysokości 75.000 zł, w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" została wypłacona i przekazana na konto bankowe wskazane przez Skarżącą [...] lutego 2012 r. Z tego względu termin na wydatkowanie pomocy i dostarczenie dokumentów potwierdzających to wydatkowanie oraz złożenia oświadczenia wnioskodawcy w sprawie niezawierania umów kupna - sprzedaży w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z małżonkiem oraz wstępnymi i zstępnymi swoimi oraz małżonka upłynął [...] lutego 2015 r. Natomiast termin na dostarczenie sprawozdania z realizacji biznesplanu upłynął [...] kwietnia 2015 r. Jednocześnie zobowiązanie dotyczące realizacji założeń biznesplanu w zakresie prowadzenia gospodarstwa zgodnie z określoną strukturą produkcji rolnej obowiązywało Stronę od [...] lutego 2012 r. do [...] lutego 2017 r.

Organ zauważył, że Skarżąca składając w roku 2011 wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" planowała: wykonanie ogrodzenia sadu, zakup kosiarki bębnowej, zakup ciągnika ogrodniczego, modernizację obory na stajnię oraz zakup koni. Inwestycje te zostały wskazane przez Beneficjentkę w Planie Rozwoju Gospodarstwa (tabela 5.2) i objęte decyzją nr [...] z [...] września 2011 r. o przyznaniu pomocy. Prezes ARiMR podkreślił, że Skarżąca zobowiązana była do udokumentowania wydatkowania co najmniej 70% kwoty pomocy, tj. 52.500 zł na wskazane inwestycje w terminie do [...] lutego 2015 r.

Nie odnosząc się do prawidłowości złożonych przez Skarżącą dokumentów potwierdzających wydatkowanie kwoty pomocy, Prezes ARiMR stwierdził, że w wymaganym terminie Strona złożyła faktury na łączną kwotę 49.581,39 zł, tj. 66% kwoty pomocy, a zatem na kwotę niespełniającą wskazanego w przepisach rozporządzenia wykonawczego minimalnego pułapu wydatkowania 70% kwoty pomocy.

Dodatkowo Organ stwierdził, że nie wszystkie wskazane w nich koszty są wydatkami na inwestycje zgodne z założeniami Planu Rozwoju Gospodarstwa i na ich podstawie można potwierdzić realizację inwestycji wskazanej w tym biznesplanie jedynie na kwotę 32.403,85 zł, tj. niespełna 44% kwoty pomocy.

Podkreślił, że poniesione przez Skarżącą wydatki związane z zakupem m.in. materiałów pomocniczych (np. ołówek stolarski, rozpuszczalnik, żarówki, pędzle, szufelka, zmiotka, sznurek pleciony, tarcze stalowe, wiertła itp.), narzędzi (np. widły, bity, brzeszczot itp.), wyposażenia stajni (np. kantary, uwiązy, derki, rękawiczki, baty, kaski, toczki, zgrzebła, lonże, poidła itp.), jak również np. etui ma komórkę itp., nie są wydatkami inwestycyjnymi przewidzianymi w biznesplanie i nie stanowią kosztów kwalifikowalnych. Do kosztów tych nie można również zaliczyć zakupu rozdrabniacza Leoprad 280, którego zakup nie został wskazany w założeniach Planu Rozwoju Gospodarczego.

W tej sytuacji Prezes ARiMR stwierdził, że Beneficjentka pomimo kilkukrotnego wezwania Organu I Instancji:

a) nie przedłożyła faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków, co najmniej 70% kwoty pomocy, co narusza przepis § 19 pkt 2) w zw. z §18 ust. 1 pkt. 3) lit. b. rozporządzenia wykonawczego i w świetle przepisu § 20 ust. 3 pkt. 1 skutkuje zwrotem pomocy w całości;

b) nie złożyła wyjaśnień w zakresie niezgodności wynikających z przeprowadzonych kontroli w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, dotyczących prowadzenia gospodarstwa zgodnie z określoną w biznesplanie strukturą produkcji rolnej, co naruszą przepisy § 18 ust. 1 pkt 3) lit. a rozporządzenia wykonawczego i w świetle przepisu § 20 ust. 3 pkt. 3 skutkuje zwrotem 3% kwoty pomocy;

c) nie złożyła oświadczenia wnioskodawcy w sprawie niezawierania umów kupna-sprzedaży w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z małżonkiem oraz wstępnymi i zstępnymi swoimi oraz małżonka, oraz sprawozdania z realizacji biznesplanu, co narusza przepis § 19 pkt. 3) i 4) rozporządzenia wykonawczego i w świetle przepisu § 20 ust. 4 skutkuje zwrotem 3% kwoty pomocy, za nieprzedłożenie każdego z tych dokumentów;

Następnie Organ odwoławczy przedstawił swoje stanowisko co do sformułowanego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 44 w zw. z art. 41 K.p.a., wskazującego na zaniechanie kierowania korespondencji do Skarżącej na wskazany przez nią adres do doręczeń (tj. R. ..., ... N.), co miało ją pozbawić możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Organ zauważył, że Skarżąca we wniosku o przyznanie pomocy zobowiązywała się do niezwłocznego informowania organu o każdej zmianie danych zawartych we wniosku. Zobowiązanie o takiej samej treści znajdowało się również we wniosku o płatność w części VII Oświadczenia i zobowiązania wnioskodawcy. Prezes ARiMR wskazał, że Skarżąca nie złożyła w toku postępowania pisemnej informacji o zmianie adresu do doręczeń. Podkreślił również, że Organ I instancji z ostrożności procesowej, pomimo zaniechania przez Skarżącą poinformowania w formie pisemnej o zmianie adresu wskazanego we wniosku o przyznanie pomocy i wniosku o płatność, korespondencję nieodebraną pod adresem [...], 7[...] kierował również na drugi adres, tj. [...],[...]. Organ w treści decyzji szczegółowo przedstawił sposób prowadzenia korespondencja ze Stroną wykazując, że wszystkie wezwania, zawiadomienia oraz decyzja I instancji zostały doręczone prawidłowo. Potwierdzeniem tej okoliczności ma być skuteczne złożenie odwołanie od decyzji organu i instancji. Zdaniem Prezesa ARiMR fakty te wskazują również, że podniesioną przez pełnomocnika Strony w odwołaniu okoliczność zlikwidowania poczty w S. D. i braku przekierowywania korespondencji do nowej placówki w S., w świetle znajdujących się w aktach sprawy potwierdzeń odbioru dokumentujących dokonanie czynności doręczania pism przez Pocztę Polską S.A., należy uznać za nietrafioną.

H. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na to rozstrzygnięcie. Wniosła o uchylenie decyzji wydanych w II i I instancji oraz o zasądzenie na rzecz Strony kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. nr 200, poz.1443) poprzez błędne uznanie, że Skarżąca nie spełniła obowiązku w postaci wydatkowania w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie - w sytuacji, w której wywiązała się z przedmiotowego zobowiązania przedkładając dokumenty potwierdzające ich wydatkowanie (sam zakup 2 koni oraz kosiarki stanowił wydatek przekraczający kwotę 50.000 zł, zaś Skarżąca miała udokumentować fakt wydatkowania kwoty w łącznej wysokości 52.500 zł);

2. naruszenie § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego poprzez nieprawidłowe uznanie, że Skarżąca nie spełniła warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b 1 i w konsekwencji stwierdzenie, że zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy.

3. naruszenia przez Organ I jak i II instancji art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia prawdy obiektywnej przejawiające się w nieprzeprowadzeniu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a mianowicie dokonanie błędnej analizy przedłożonych przez skarżąca dokumentów wykazujących wydatkowanie kwoty stanowiącej 70% przyznanej kwoty oraz zaniechanie przeprowadzenia czynności w postaci wizji oraz oględzin celem stwierdzenia poniesionych (i udokumentowanych) wydatków w związku z przeprowadzonym remontem, a w konsekwencji nieuzasadnione stwierdzenie, że wymagana kwota nie została przez Skarżąca wydatkowana. W związku z powyższym należy również stwierdzić naruszenie art. 7a K.p.a., w myśl którego wszelkie wątpliwości winny być rozstrzygane na korzyść Strony, chyba, że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a".

Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Kontrolowana decyzja nie narusza prawa.

Skarżąca otrzymała wsparcie na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1856 ze zm.) – dalej: "ustawa PROW 2007 - 2013". Na podstawie art. 29 ust.1 pkt 1 tej ustawy wydano rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 2017, poz. 1856 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie wykonawcze".

Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r., o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 2137) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej bądź krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Jak wynika z akt sprawy, wypłacone nienależnie Skarżącej środki w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 - 2 ustawy.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L.2005.277.1 ze zm.) warunki otrzymania wsparcia na podjęcie działalności przez młodych rolników, o których mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, muszą być spełnione w chwili złożenia wniosku o wsparcie. Jednym z warunków otrzymania pomocy było więc złożenie planu biznesowego rozwoju działalności rolniczej, na który przeznaczone jest wsparcie.

Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. a - b rozporządzenia wykonawczego, beneficjent powinien realizować do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy założenia biznesplanu, w szczególności:

a) prowadzić gospodarstwo zgodnie z określoną strukturą produkcji rolnej,

b) wydatkować, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie.

Natomiast stosownie do § 19 pkt 2) rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien przedłożyć w Agencji potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopie faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje, zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.

Zgodnie z § 19 pkt 3) rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien przedłożyć w Agencji także oświadczenie, że zakupy w ramach inwestycji zrealizowanych, zgodnie z założeniami biznesplanu nie zostały dokonane na podstawie umowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta, ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta - nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.

Wreszcie zgodnie z przepisem § 19 pkt 4) rozporządzenia wykonawczego, wymagane jest, aby beneficjent przedłożył sprawozdanie z realizacji biznesplanu sporządzone zgodnie z wzorem udostępnionym przez Agencję - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.

Skarżąca została pouczona o tych obowiązkach w pkt 4 lit. d oraz pkt 5 lit. b, c, d pouczenia zawartego w decyzji o przyznaniu pomocy.

Zgodnie z przepisem § 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19.

W myśl przepisu § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego "W przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1: pkt 1, pkt 1 a, pkt 3 lit. b, pkt 5, pkt 6, pkt 7 lub pkt 8 - zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy."

Sąd podkreśla, że uczestnictwo w działaniu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" nie jest obowiązkiem, a wszystkie warunki i zobowiązania wynikające z tego uczestnictwa prowadzące do uzyskania płatności z tytułu pomocy finansowej są przyjmowane dobrowolnie. Kluczowym warunkiem jest spełnianie celów określonych zarówno w prawie wspólnotowym jak i krajowym. Jednym z takich celów jest wydatkowanie przez beneficjenta, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70%, tj. 52.500 zł kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie, na które została przyznana pomoc.

Jak wynika z akt, Skarżąca składając w roku 2011 wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" planowała: wykonanie ogrodzenia sadu, zakup kosiarki bębnowej, zakup ciągnika ogrodniczego, modernizację obory na stajnię oraz zakup koni. Inwestycje te zostały wskazane przez Beneficjentkę w Planie Rozwoju Gospodarstwa (tabela 5.2) i objęte decyzją nr [...] z [...] września 2011 r. o przyznaniu pomocy. Prezes ARiMR podkreślił, że Skarżąca zobowiązana była do udokumentowania wydatkowania co najmniej 70% kwoty pomocy, tj. 52.500 zł na wskazane inwestycje w terminie do [...] lutego 2015 r.

Jak prawidłowo ustalił Organ II instancji Skarżąca w wymaganym terminie złożyła faktury na łączną kwotę 49.581,39 zł, tj. 66% kwoty pomocy, a zatem na kwotę niespełniającą wskazanego w przepisach rozporządzenia wykonawczego minimalnego pułapu wydatkowania 70% kwoty pomocy. Co więcej, nie wszystkie wskazane w nich koszty były wydatkami na inwestycje zgodnymi założeniami Planu Rozwoju Gospodarstwa. Na ich podstawie – wbrew twierdzeniom skargi - można było potwierdzić realizację inwestycji wskazanych w biznesplanie jedynie na kwotę 32.403,85 zł. tj. niespełna 44% kwoty uzyskanej pomocy. Prawidłowo Organ uznał, że poniesione przez Skarżącą wydatki związane z zakupem m.in. materiałów pomocniczych (np. ołówek stolarski, rozpuszczalnik, żarówki, pędzle, szufelka, zmiotka, sznurek pleciony, tarcze stalowe, wiertła itp.), narzędzi (np. widły, bity, brzeszczot itp.), wyposażenia stajni (np. kantary, uwiązy, derki, rękawiczki, baty, kaski, toczki, zgrzebła, lonże, poidła itp.) jak również np. etui ma komórkę itp., nie są wydatkami inwestycyjnymi i nie stanowią kosztów kwalifikowalnych. Organy prawidło do tych kosztów nie zaliczył w szczególności wydatków poniesionych na rozdrabniacz Leoprad 280, którego zakup nie został przewidziany w założeniach Planu Rozwoju Gospodarstwa. Tezy formułowane w tym zakresie w zarzutach skardze są stricte polemiczne. Nie wskazują konkretnych wadliwości w działaniach organu czy to w zakresie sumowania kwot wskazanych w przedłożonych w terminie i w wymaganej prawem formie dokumentach, ani nie wskazują (poza rozdrabniaczem) konkretnie wadliwie zakwalifikowanych wydatków. Dość przypomnieć, że Skarżąca miała wielokrotnie możliwość wyjaśnienia tych kwestii, nie chciała jednak – mimo obowiązku - reagować na stosowne wezwania.

Organ prawidłowo zatem stwierdził, że Skarżąca:

a) nie przedłożyła faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków, co najmniej 70% kwoty pomocy, co narusza przepis § 19 pkt. 2) w zw. z §18 ust. 1 pkt. 3) lit. b. rozporządzenia wykonawczego i w świetle przepisu § 20 ust. 3 pkt. 1 skutkuje zwrotem pomocy w całości.

b) nie złożyła wyjaśnień w zakresie niezgodności wynikających z przeprowadzonych kontroli w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, dotyczących prowadzenia gospodarstwa zgodnie z określoną w biznesplanie strukturą produkcji rolnej, co naruszą przepisy § 18 ust. 1 pkt. 3) lit. a rozporządzenia wykonawczego i w świetle przepisu § 20 ust. 3 pkt. 3 skutkuje zwrotem 3% kwoty pomocy.

c) nie złożyła oświadczenia wnioskodawcy w sprawie niezawierania umów kupna-sprzedaży w ramach działania "Ułatwianie Startu młodym rolnikom" z małżonkiem oraz wstępnymi i zstępnymi swoimi oraz małżonka, oraz sprawozdania z realizacji biznesplanu, co narusza przepis § 19 pkt. 3) i 4) rozporządzenia wykonawczego i w świetle przepisu § 20 ust. 4 skutkuje zwrotem 3% kwoty pomocy, za nieprzedłożenie każdego z tych dokumentów.

Sąd podkreśla przy tym, że Organ nie kwestionuje bynajmniej faktu przeprowadzenia adaptacji obory i jej przystosowania na potrzeby stajni czy też faktu zakupu dwóch koni. Nie te okoliczności stały się przecież powodem wydania kontrolowanej decyzji. Z tej przyczyny akcentowana w skardze konieczność przeprowadzenia oględzin i kontroli na miejscu gospodarstwa Skarżącej nie była ani konieczna, ani zasadna.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.7 K.p.a. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy PROW 2007 - 2013 z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl zaś ust. 2 tego przepisu w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom na żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postepowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3). W toku postępowania Strona nie przedstawiła innych niż znajdujące się aktach dowodów i nie składała wyjaśnień na potwierdzenie tezy, że przedstawione przez nią dokumenty potwierdziły fakt wydatkowania w wymaganym terminie wymaganej kwoty. Ciężar dowodu w tym zakresie obciążał Beneficjentkę. Sąd nie stwierdza przy tym, by Organ nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego, co zarzuca Skarżąca.

To na Skarżącej ciążył obowiązek przedstawienia w wymaganym terminie określonych prawem dokumentów, czego Beneficjentka nie zdołała uczynić.

Skarżąca na każdym etapie procedury była informowana na ciążących na niej obowiązkach, co potwierdzała własnoręcznym podpisem.

Oczywiście bezzasadny jest formułowany w skardze zarzut naruszenia art. 7a K.p.a. W sprawie nie występują jakiekolwiek wątpliwości co do treści mających zastosowanie norm prawnych, bo takich wątpliwości dotyczy ten przepis.

Reasumując przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono ani przepisów prawa materialnego, ani reguł postępowania, w szczególności tych wskazanych w skardze.

Z tych przyczyn, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.