Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3136/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 2 pkt 3, ust. 4 i ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
article: par. 9 ust. 1 pkt 1, par. 3 pkt 6, par. 4 ust. 4 pkt 1, par. 1 ust. 3 pkt 14, par. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 312
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do  gier
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] września 2013 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmian akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier na automatach oddala skargę.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 3136/13

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, dalej jako "O.p.") w związku z art. 65, art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. nr 168, poz. 1323 ze zm., dalej "u.s.c."), po rozpatrzeniu zażalenia F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] ("Skarżąca") - utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie odmowy zatwierdzenia zmian polegających na dołączeniu do akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier "Informacji uzupełniającej do Opinii technicznej [...] wraz z Uzupełnieniem nr [...] dla automatu APEX MULTI MAGIC MF o numerze fabrycznym [...]".

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 2013 r. Skarżąca złożyła zgłoszenie [...] do Naczelnika Urzędu Celnego w [...], do którego załączyła dokument o "Informacji uzupełniającej do Opinii technicznej [...] wraz z Uzupełnieniem nr [...] dla automatu APEX MULTI MAGIC MF o numerze fabrycznym [...]" w zakresie art. 18 ust. 3 oraz art. 23 ust. 1a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych celem dołączenia do akt weryfikacyjnych punktu gier na automatach o niskich wygranych (dalej: AoNW), zlokalizowanego w O. przy ul. C. [...].

W dniu [...] marca 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] przeprowadził w punkcie gier urzędowe sprawdzenie, którego ustalenia zostały zawarte w protokole, w którym stwierdzono, że przedłożona Informacja uzupełniająca do Opinii technicznej nie została wydana po przebadaniu automatu [...], lecz dotyczyła automatu [...] i nie ma formy określonej w § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r. poz. 312, dalej jako: "rozporządzenie z 2012 r."), a uzupełnienie do ważnej opinii [...] w zakresie art. 18 ust. 3 oraz art. 23 ust. 1a u.g.h. również nie odnosiło się do przedmiotowego automatu o niskich wygranych.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wyznaczył stronie termin do spełnienia warunków i środków określonych w art. 34 ust. 1 u.s.c.

Skarżąca w odpowiedzi poinformowała, że automat spełniał warunek określony w przepisie art. 18 ust. 3 u.g.h. w dniu jego wejścia w życie oraz wniosła o sprawdzenie w trakcie urzędowego sprawdzenia stanu plomb zabezpieczających założonych na automat pod kątem ich zgodności z opinią techniczną.

W dniu [...] maja 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] przeprowadził powtórne urzędowe sprawdzenie, którego wyniki utrwalił w protokole, w którym podtrzymał wcześniej zajęte stanowisko dotyczące kwestii braku udokumentowania spełnienia przez rzeczony automat warunku określonego w art. 18 ust. 3 u.g.h.

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. odmówił zatwierdzenia zmian dotyczących dołączenia do akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier dokumentu - Informacji uzupełniającej z dnia [...].01.2013 r. do Opinii technicznej nr [...] z uwago na fakt, iż dokument ten nie spełnia wymogu określonego w par. 15ust. 2 rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r., a tym samym nie potwierdza warunku określonego w art. 18 ust. 3 UoGH.

Skarżąca pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. złożyła zażalenie, w którym stwierdziła naruszenie:

- art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134. poz. 779, zwana dalej “ustawą zmieniającą" oraz § 15 rozporządzenia z 2012 r. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż ww. przepisy mają zastosowanie do automatów zarejestrowanych przed dniem 14.07.2011r., które od początku spełniały wymogi art. 18 ust. 3 u.g.h,

- art. 187 § 1 oraz art. 180 § 1 O.p. w związku z art. 65 u.s.c. przez nierozważenie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i nieuwzględnienie, iż AoNW od początku swojego istnienia spełnia warunek art. 18 ust. 3 u.g.h., nawet wówczas, kiedy ten przepis nie obowiązywał, a zatem nie dotyczy go regulacja zawarta w § 15 rozporządzenia z 2012 r.,

- art. 64 ust. 7 w związku z art. 64 ust. 2 pkt 3 u.s.c. oraz § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia (tekst jednolity Dz. U. z 2013, poz. 417, dalej “rozporządzenie z 2009 r.").

Dyrektor Izby Celnej w [...] zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu wskazał, że instytucję urzędowego sprawdzenia regulują przepisy art. 64 u.s.c. oraz przepisy rozporządzenia z 2009 r. Dodał, że w przypadku podmiotów uprawnionych do prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych urzędowe sprawdzenie przeprowadza się w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, tj. lokalu handlowym, usługowym lub gastronomicznym, w którym usytuowany został punkt gier na automatach o niskich wygranych. W trakcie urzędowego sprawdzenia w miejscu usytuowania punktu gier na automatach o niskich wygranych właściwy organ Służby Celnej - naczelnik urzędu celnego właściwy miejscowo dla lokalizacji punktu gier na automatach o niskich wygranych - dokonuje sprawdzenia stosownie do § 9 ww. rozporządzenia: 1) zgodności zgłoszenia i załączonej dokumentacji ze stanem faktycznym; 2) zgodności lokalizacji miejsca prowadzenia działalności oraz jego oznakowania z warunkami określonymi w przepisach odrębnych; 3) prawidłowości oznaczenia automatów o niskich wygranych w sposób trwały i w widocznym miejscu; 4) prawidłowości nałożenia i stanu plomb zabezpieczających.

Organ wskazał, że w myśl § 4 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia do zgłoszenia, w przypadku punktów gier na automatach u niskich wygranych, dołącza się opinie techniczne z badań poprzedzających rejestrację automatów. Dodał również, że ustawą zmieniającą został wprowadzony przepis art. 18 ust. 3 u.g.h., zgodnie z którym w grach na automatach zaprogramowana wartość wygranych w automacie nie może być niższa niż 75% kwoty wpłaconych stawek. Dostosowanie eksploatowanych automatów do gier oraz automatów o niskich wygranych do przedmiotowego wymogu zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy powinno nastąpić w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Podmioty prowadzące działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych zobowiązane były do dostosowania eksploatowanych automatów do dnia 14 stycznia 2012 r.

Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał ponadto, że sposób udokumentowania obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 3 u.g.h. uregulowany został w § 15 ust. 1 rozporządzenia z 2012 r. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu dostosowanie eksploatowanych automatów do wymogu, o którym mowa w art. 18 ust. 3 u.g.h., wymaga potwierdzenia jednostki badającej. Według dyspozycji § 15 ust. 2 tego rozporządzenia potwierdzenie wyraża się w uzupełnieniu do opinii, w terminie nieprzekraczalnym 40 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 21 maja 2012 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego w [...] zastosował prawidłową interpretację art. 187 § 1 oraz art. 180 § 1 O.p., art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej oraz § 15 rozporządzenia z 2012 r. Wyjaśnił, że teoretyczna wypłacalność AoNW ustawiona programowo na poziomie 94% nie zwalnia Skarżącej z obowiązku przedłożenia właściwego potwierdzenia spełnienia przez AoNW warunku określonego w art. 18 ust. 3 u.g.h. dla każdej gry.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej, organ pierwszej instancji nie naruszył art. 187 § 1 oraz art. 180 § 1 O.p. w związku z art. 65 u.s.c. także z uwagi na fakt, iż odniósł się do dokumentu przedłożonego przez Skarżącą o nazwie Informacja uzupełniająca do Opinii technicznej nr [...], który został wydany po przebadaniu automatu, który nie był eksploatowany w kontrolowanym punkcie. Potwierdził zasadność braku uznania ww. dokumentu jako niespełniającego wymogu określonego w § 15 rozporządzenia z 2012 r. Nie mógł stanowić podstawy potwierdzenia, że AoNW spełnia warunek, o którym mowa w art. 18 ust. 3 u.g.h.

Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na zarzuciła naruszenie:

1) art. 124 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219, art. 239 oraz art. 235 O.p. w zw. z art. 65 u.s.c. przez brak uzasadnienia prawnego spełniającego wymagania zasady przekonywania wyrażonej w art. 124 O.p., co polegało na:

a) braku wskazania przez organ odwoławczy podstawy prawnej (konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu prawnego) określającej warunek lub środek określony w art. 33 ust. 1 lub art. 34 ust. 1 u.s.c., który zdaniem organu nie został przez skarżącą zapewniony, co mogłoby uzasadniać odmowę zatwierdzenia zgłoszonych zmian do akt weryfikacyjnych w drodze postanowienia, a w konsekwencji utrzymanie go w mocy przez organ odwoławczego;

b) braku wyjaśnienia znaczenia przepisu art. 34 ust. 1 pkt 2 lit. h) u.s.c. przez podanie do wynikającego ze zgromadzonego w sytuacji gołosłownego stwierdzenia w postanowieniu organu I instancji, że odmowa zatwierdzenia zmian w aktach weryfikacyjnych nastąpiła z powodu rzekomego niezapewnienia warunku art. 34 ust. 1 pkt 2 lit. h) u.s.c., podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, jakoby w ogóle wystąpiło jakiekolwiek zdarzenie związane ze stanem lub działaniem urządzeń do gier objętych kontrolą mogących mieć wpływ na urządzenie gier;

2) naruszenie § 15 rozporządzenia z 2012 r. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w zw. z art. 18 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 65 u.s.c. przez błędną ich wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że potwierdzenie zgodności automatu zarejestrowanego i eksploatowanego przed 14 lipca 2011 r. oraz po tej dacie z wymogiem art. 18 ust. 3 u.g.h., w sytuacji gdy w grach na tym automacie od początku istnienia (nawet przed 14.07.2011 r.) zaprogramowana wartość wygranych wynosiła co najmniej 75% kwot wpłaconych stawek, co przesądza o braku konieczności jego dostosowania do wymogu art. 18 ust. 3 u.g.h., wymaga potwierdzenia przez jednostkę badającą w uzupełnieniu do opinii w formie przewidzianej w § 15 rozporządzenia z 2012 r., podczas gdy przepis ten reguluje jedynie sposób udokumentowania dostosowania automatów do wymogów art. 18 ust. 3 u.g.h., czyli dotyczy tylko takich zarejestrowanych automatów, które w okresie przed 14.01.2012 r. nie były zgodne z wymogiem art. 18 ust. 3 u.g.h., natomiast obowiązujące przepisy prawa nie regulują w sposób szczególny sposobu dowodzenia, że dany zarejestrowany automat nie wymagał dostosowania do wymogu art. 18 ust. 3 u.g.h., wobec spełniania jego wymogów nawet przed wprowadzeniem tego przepisu do porządku prawnego, wobec czego do dowodzenia takiej okoliczności ma zastosowanie ogólna reguła dowodowa z art. 180 § 1 O.p., mająca w postępowaniu w sprawie urzędowego sprawdzenia odpowiednie zastosowanie w związku z art. 65 u.s.c.;

3) naruszenie art. 191 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegającej na odmowie przyznania mocy dowodowej na okoliczność spełniania przez kontrolowany automat wymogów art. 18 ust. 3 u.g.h. bez podwyższania w nim zaprogramowanej wartości wygranych (tj. "dostosowania"), takim łącznie ocenianymi dowodom, jak: (a) opinia techniczna jednostki badającej z badania poprzedzającego rejestrację kontrolowanego automatu; (b) wydaną przez W. w L. informację uzupełniającą do opinii technicznej z badania poprzedzającego rejestrację; (c) protokołu z urzędowego sprawdzenia (zwłaszcza w zakresie potwierdzenia w nim, iż plomby jednostki badającej na podzespołach kontrolowanego automatu są nienaruszone) - z których łącznie wynika, że w kontrolowany automat ma konstrukcję oraz zainstalowany program gier gwarantujących spełnienie m.in. wymogu art. 18 ust. 3 u.g.h. bez konieczności uprzedniego jego dostosowania do wymogu tego przepisu, tj. podwyższania zaprogramowanej wartości wygranych z poziomu niższego niż 75% kwot wpłaconych stawek, do wymaganego tym przepisem poziomu "co najmniej 75%", wobec tego, iż w automacie tym od początku istnienia parametr z art. 18 ust. 3 u.g.h. był spełniony, nawet przed wprowadzeniem tego przepisu do porządku prawego.

Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, alternatywnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.

W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca rozwinęła zarzuty skargi. Podkreśliła, że z opinii z badania poprzedzającego rejestrację kontrolowanego automatu (opinii nr [...]) wynika, że objęte nią automaty (w tym kontrolowany automat) w dacie badania miały zainstalowany program gier Apex Magic Fruits [...] o sumie kontrolnej [...], a więc taki, który zgodnie z załączoną do zgłoszenia Informacją uzupełniającą do opinii technicznej nr [...] wydaną przez jednostkę badającą W. w L. - gwarantuje spełnienie wymogu art. 18 ust. 3 u.g.h.

Dodała także, że poza sporem jest, że w związku z badaniem poprzedzającym rejestrację jednostka badawczo-rozwojowa założyła m.in. na podzespołach kontrolowanego automatu plomby zabezpieczające, których rolą jest zabezpieczenie przed zmianami konstrukcyjnymi w automacie, w tym zmianą oprogramowania.

Zdaniem Skarżącej z zestawienia Informacji uzupełniającej i opinii technicznej z badania poprzedzającego rejestrację wynika, że warunkiem uznania, że kontrolowany automat spełnia wymogi art. 18 ust. 3 u.g.h. jest ustalenie, że stan kontrolowanego automatu jest zgodny z jego stanem stwierdzonym w opinii technicznej z badania poprzedzającego rejestrację, w szczególności program automatu nie uległ zmianie.

Powyższe zdaniem Skarżącej wymaga ustalenia, czy na automacie są założone plomby zabezpieczające jednostki badającej zgodne z opinią techniczną z badania poprzedzającego rejestrację i czy są one nienaruszone.

Stwierdziła, że taka czynność dowodowa została dokonana przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] w toku urzędowego sprawdzenia, z protokołu z urzędowego sprawdzenia wynika, że w kontrolowanym automacie zgodnie z opinią techniczną z badania poprzedzającego rejestrację plomby zabezpieczające na podzespołach tego automatu są nienaruszone.

W jej ocenie potwierdza to brak zmian konstrukcyjnych i oprogramowania automatu, a w konsekwencji prowadzi do wniosku, że kontrolowany automat spełnia wymogi art. 18 ust. 3 u.g.h.

Skarżąca zakwestionowała żądanie organu co do przedłożenia do akt weryfikacyjnych uzupełnienia do opinii w formie przewidzianej w § 15 rozporządzenia z 2012 r., dotyczącego kontrolowanego automatu. Zarzucając zaś zaskarżonemu postanowieniu brak uzasadnienia prawnego podkreśliła, że nie jest dla niej jasne jakimi przesłankami kierował się organ odwoławczy utrzymując w mocy wadliwe, jej zdaniem, postanowienie organu I instancji o odmowie zatwierdzenia zgłoszonych zmian do akt weryfikacyjnych. Braki te, jak wywodziła, naruszają art. 210 § 4 i art. 124 O.p. i dyskwalifikują zaskarżone postanowienie, co uzasadnia jego uchylenie.

Podkreślając, że utrzymane w mocy postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 64 ust. 7 u.s.c., zaznaczyła, że postanowienie wydane na tej podstawie poprzedza urzędowe sprawdzenie, o którym mowa w art. 64 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy - w celu ustalenia spełniania warunków, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.s.c., tj. w celu ustalenia, czy podmiot podlegający urzędowemu sprawdzeniu zapewnił warunki i środki, o których mowa w art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1 powołanej ustawy.

Odwołując się do wykładni systemowej art. 64 ust. 1, ust. 2 pkt. 3, ust. 4, 6 i 7 u.s.c. wywiodła, że po pierwsze jeżeli w urzędowym sprawdzeniu, o jakim mowa w art. 64 ust. 2 pkt 3, ustalone jest, że podmiot zapewnił warunki i środki, o których mowa w art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1, to organ na podstawie art. 64 ust. 7 u.s.c. wydaje "pozytywne" postanowienie (o zatwierdzeniu zgłoszonych zmian do akt weryfikacyjnych), a po drugie jeżeli w urzędowym sprawdzeniu, o jakim mowa w art. 64 ust. 2 pkt 3 u.s.c. ustalone jest, że podmiot nie zapewnił któregokolwiek z warunków i środków, o których mowa w art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1 tej ustawy, to organ na podstawie art. 64 ust. 7 wydaje "negatywne" postanowienie (o odmowie zatwierdzenia zgłoszonych zmian do akt weryfikacyjnych). Skarżąca wskazała, że przepisy art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 pkt. 3 i art. 64 ust. 1 u.s.c. określają materialnoprawne przesłanki za pozytywnym lub negatywnym rozstrzygnięciem w formie przewidzianej w art. 64 ust. 7 tej ustawy, a wymogiem formalnym uzasadnienia postanowienia o odmowie zatwierdzenia zmian w aktach weryfikacyjnych jest przytoczenie konkretnej jednostki redakcyjnej art. 33 ust. 1 lub art. 34 ust. 1 u.s.c. (punkt, litera, tiret, itp.) określającej warunek lub środek, który zdaniem organu nie został przez podmiot zapewniony (tj. "przytoczenie przepisów prawa") oraz podanie wykładni konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów określających niezapewnione przez podmiot zdaniem organu warunki i środki (tj. "wyjaśnienie podstawy prawnej"). W jej ocenie postanowienie o odmowie zatwierdzenia zmian w aktach weryfikacyjnych (czy to wydane w pierwszej, czy w drugiej instancji), nie zawierające powyższych elementów, nie spełnia wymagań art. 210 § 4 O.p.

Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie przytoczył w ogóle, żadnej jednostki redakcyjnej przepisów art. 33 ust. 1 lub art. 34 ust. 1 u.s.c. określającej warunek lub środek, którego rzekome niezapewnienie uzasadniałoby utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie zatwierdzenia zgłoszonych zmian do akt weryfikacyjnych. Wywodziła, że z jego treści nie da się wywnioskować, czy odmowa zatwierdzenia zmian w aktach weryfikacyjnych była zasadna wobec np. niezapewnienia warunku lub środka z art. 33 ust. 1 pkt 6, art. 34 ust. 1 pkt 2 lit. d u.s.c., czy innego warunku lub środka określonego w poszczególnych jednostkach redakcyjnych przepisów art. 33 ust. 1 i/lub art. 34 ust. 1 tej ustawy. Brak przytoczenia pełnej podstawy materialnoprawnej, jak Skarżąca wskazywała, uniemożliwia kategoryczną weryfikację legalności zaskarżonego postanowienia organu II instancji, zarówno przez nią jak i sąd administracyjny.

Zdaniem Skarżącej, stan faktyczny niniejszej sprawy potwierdza, że nie wystąpiło żadne zdarzenie związane ze stanem lub działaniem urządzenia do gier podlegającego kontroli, mogące mieć wpływ na urządzanie gier, bowiem kontrolowany automat jest w takim samym stanie prawnym jak w dacie jego badania poprzedzającego rejestrację i rejestracji, tj. nie dokonywano w nim zmian i jest sprawny.

Skarżąca zarzucała, że organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie przedstawił ani jednego dowodu na okoliczność wystąpienia zdarzenia związanego ze stanem lub działaniem kontrolowanego automatu, które mogłoby mieć wpływ na urządzanie gier, a organ odwoławczy nie przedstawił prawnego i faktycznego uzasadnienia utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji, z którego wynikałoby, że skarżąca nie zapewniła warunku z art. 34 ust. 1 pkt 2 lit. h) u.s.c.

Nie zgodziła się z organami obu instancji, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w odniesieniu do kontrolowanego automatu miała ona obowiązek pozyskać i złożyć do akt weryfikacyjnych uzupełnienie do opinii, o jakim mowa w § 15 rozporządzenia z 2012 r.

Zarzuciła, że wnioski organów wynikają z rażąco błędnej wykładni § 15 rozporządzenia z 9 marca 2012 r. oraz art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej u.g.h. Przypomniała, że przepis art. 18 ust. 3 u.g.h. wszedł w życie z dniem 14 lipca 2011 r., co oznacza, że wszystkie automaty rejestrowane od dnia 14 lipca 2011 r. powinny spełniać wymogi art. 18 ust. 3 u.g.h., a automaty zarejestrowane przed tym dniem mogły, ale nie musiały go spełniać.

Wywodziła, że do dnia [...] kwietnia 2012 r. nie istniały w przepisach prawa powszechnie obowiązującego regulacje precyzyjnie stanowiące, w jaki sposób podmioty eksploatujące automaty powinny udokumentować zgodność tych automatów z wymogiem art. 18 ust. 3 u.g.h. lub też udokumentować dostosowanie do tego wymogu, takich automatów, które wcześniej tego wymogu nie spełniały. W konsekwencji bez wątpienia obie te alternatywne okoliczności, tj.: zgodność automatu z art. 18 ust. 3 u.g.h. lub dostosowanie wcześniej niezgodnego automatu do wymogu art. 18 ust. 3 u.g.h. w terminie do 14 stycznia 2012 r. mogły być w jej ocenie dowiedzione w postępowaniach przed organami wszelkimi niesprzecznymi z prawem środkami dowodowymi, co wynika to z art. 180 § 1 O.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie, na podstawie art. 64 ust. 2 pkt 3 w zw. z ust. 4 i 5 u.s.c., właściwy ze względu na miejsce eksploatacji automatu do gier o niskich wygranych APEX Multi Magic MF o nr fab. [...] organ administracji celnej dokonał dwukrotnie urzędowego sprawdzenia, z którego sporządzono stosowny protokół (który wraz ze zgłoszeniem oraz dokumentacją dotyczącą działalności podlegającej kontroli, stanowią akta weryfikacyjne pomocnicze punktu gier).

Zakres i sposób przeprowadzania urzędowego sprawdzenia, w tym sporządzania akt weryfikacyjnych został uregulowany w rozporządzeniu z 2009 r. Według przepisu § 9 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia w toku urzędowego sprawdzenia w podmiotach prowadzących działalność gospodarczą w zakresie, o którym mowa w § 3 pkt 6 (m.in. gier na automatach o niskich wygranych), dokonuje się sprawdzenia zgodności zgłoszenia i załączonej dokumentacji ze stanem faktycznym.

W przypadku podmiotów uprawnionych do prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych urzędowe sprawdzenie przeprowadza się w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej tj. lokalu handlowym, usługowym lub gastronomicznym, w którym usytuowany został punkt gier na automatach o niskich wygranych. W trakcie urzędowego sprawdzenia w miejscu usytuowania punktu gier na automatach o niskich wygranych właściwy organ Służby Celnej - naczelnik urzędu celnego właściwy miejscowo dla lokalizacji punktu gier na automatach o niskich wygranych - dokonuje sprawdzenia, stosownie do § 9 rozporządzenia:

- zgodności zgłoszenia i załączonej dokumentacji ze stanem faktycznym;

- zgodności lokalizacji miejsca prowadzenia działalności oraz jego oznakowania z warunkami określonymi w przepisach odrębnych;

- prawidłowości oznaczenia automatów o niskich wygranych w sposób trwały i w widocznym miejscu;

- prawidłowości nałożenia i stanu plomb zabezpieczających.

W myśl § 4 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia do zgłoszenia, w przypadku punktów gier na automatach o niskich wygranych dołącza się opinie techniczne z badań poprzedzających rejestrację automatów.

Skutkiem obu urzędowych sprawdzeń było zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika UC w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. odmawiające zatwierdzenia zmian akt weryfikacyjnych ze względu na niespełnienie przez ww. automat do gier warunku określonego w art. 18 ust. 3 u.g.h.

Istotę sporu stanowi interpretacja wskazanego przepisu ustawy oraz wydanych w tym zakresie przepisów wykonawczych, albowiem Skarżąca wywodzi, iż wskazany przez nią automat do gier o niskich wygranych spełniał od początku tj. od chwili jego rejestracji, zgodnie z uzyskaną opinią techniczną [...], kryteria określone w ww. przepisach.

Dokonując analizy prawnej podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia przez organ administracji na podstawie stwierdzonego stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, należy na wstępie zauważyć, iż na mocy art. 18 ust. 3 u.g.h., wprowadzonego przez art. 1 pkt 6 ustawy zmieniającej, w grach na automatach zaprogramowana wartość wygranych w automacie nie może być niższa niż 75% kwoty wpłaconych stawek.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej podmioty prowadzące działalność w zakresie gier na automatach zostały zobowiązane dostosować automaty eksploatowane w dniu wejścia w życie ustawy do wymogu określonego w art. 18 ust. 3 u.g.h., w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, przy czym przepis art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej i art. 18 ust. 3 u.g.h., z mocy ust. 2 art. 9 ustawy zmieniającej, ma zastosowanie również do podmiotów prowadzących na podstawie art. 129 ust. 1 u.g.h., do czasu wygaśnięcia udzielonego zezwolenia, działalność w zakresie gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach oraz w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Zatem po upływie 6 miesięcy od daty wejścia w życie ustawy zmieniającej automaty do gier o niskich wygranych powinny były spełniać wymogi nie tylko z art. 129 ust. 3 u.g.h. (przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.), ale i z art. 18 ust. 3 u.g.h.

Zdaniem organu przepis art. 18 ust. 3 u.g.h. nie może być rozumiany w ten sposób, że odnosi się do ogólnej wysokości wygranych ze wszystkich gier zaprogramowanych w danym automacie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że wymóg przewidziany przez ten przepis dotyczy zaprogramowanej wartości wygranych poszczególnych gier na co wskazuje jego dyspozycja, gdyż zaprogramowana wartość wygranych w automacie nie może być niższa niż 75% kwoty wpłaconych stawek. Stawki odnoszą się do konkretnych gier, gdyż przepis art. 18 ust. 3 u.g.h. należy czytać w zw. z art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Natomiast wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze, na mocy art. 2 ust. 4 u.g.h.

Z powyższych regulacji wynika zatem, iż stawkę wpłaca się za udział w konkretnej grze. W tej sytuacji, skoro unormowanie art. 18 ust. 3 u.g.h. odnosi zaprogramowaną wartość wygranych w automacie do kwoty wpłaconych stawek, to oznacza, że chodzi o stawki za udział w danej grze, a nie we wszystkich grach zaprogramowanych w danym automacie.

Stanowisko to znajduje oparcie także w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej (pkt 5 druk sejmowy VI.3860), w którym zawarto następujące stwierdzenie: "Ustawa określa także, jakie wymogi muszą spełniać automaty do gier, w tym minimalną zaprogramowaną wartość wygranej na poziomie 75 %. Wprowadzenie minimalnego wskaźnika wygranej ma na celu ochronę interesów graczy, tak aby podmioty urządzające gry na automatach przeznaczały co najmniej 3/4 przychodów na wygrane, a jednocześnie, dokonując zmian jej wysokości, nie stosowały systemu zachęt, wprowadzając w określonych warunkach wskaźnik w znacznej wysokości, a następnie znacznie go obniżając.".

Tym samym, przepis § 1 ust. 3 pkt 14 rozporządzenia z 2012 r., stanowiący, że koniecznym elementem opinii jednostki badającej upoważnionej przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, zawierającej pozytywny wynik badania technicznego automatu lub urządzenia do gier jest określenie zaprogramowanej wartości wygranych, o której mowa w art. 18 ust. 3 u.g.h., w grze rozgrywanej w ramach zaprogramowanego cyklu gry, a w przypadku gdy automat zawiera wiele gier - dla każdej gry oddzielnie w ramach zaprogramowanego cyklu dla każdej gry, tylko potwierdza uregulowania ustawowe.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w przypadku wskazanego przez skarżącą automatu do gier o niskich wygranych, każda z gier w nim zaprogramowanych musi spełnić wymóg z art. 18 ust. 3 u.g.h. W przypadku wątpliwości czy automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków ustawowych, procedurę wyjaśniania wątpliwości reguluje art. 23b u.g.h., który w ust. 1 nakłada na podmiot eksploatujący obowiązek poddania automatu lub urządzenia badaniu sprawdzającemu. Natomiast w przypadku wątpliwości co do rodzaju gry na automacie (czy jest to gra, czy też np. opcja), w myśl art. 2 ust. 7 u.g.h. uprawnienie do rozstrzygnięcia przysługuje Ministrowi Finansów.

W przedmiotowej sprawie rozstrzyga o tym właściwa (aktualna) opinia techniczna wydana przez uprawnioną do tego jednostkę badającą. Skarżąca przedłożyła taką opinię jednakże dotyczyła ona automatu o podobnych parametrach technicznych lecz o innych numerach fabrycznych, na potwierdzenie spełniania przez określony typ automatów użytkowanych przez Skarżącą wymogów powołanych wyżej przepisów.

Jednak jak słusznie organ zauważył, i co wynika z art. 3 u.g.h., urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie i dlatego podmioty prowadzące tego rodzaju działalność mają obowiązek dostosować ją (w poddanym nowej regulacji prawnej zakresie) do zmieniających się wymogów. W tym celu przepisy przejściowe ustawy zmieniającej określały okres dostosowawczy. W ocenie Sądu dostosowanie to winno mieć miejsce zarówno pod względem prawnym, jak również technicznym, o czym przesądzić może jedynie ważne (na określoną datę) badanie uprawnionej do tego jednostki.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów Skarżącej odnośnie sposobu dokumentowania dostosowania automatów do wymogów z art. 18 ust. 3 u.g.h., należy wskazać, iż skoro rejestracja automatu do gier (w tym o niskich wygranych) wymaga opinii jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów (do wydania opinii niezbędne jest przeprowadzenie badania technicznego, zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2012 r.), a nadto sprawdzenie czy automat spełnia warunki ustawowe wymaga badania sprawdzającego wyłącznie przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów (art. 23b i art. 23f u.g.h), to także uzasadnione jest uregulowanie ww. rozporządzenia, ujęte w § 15 i 16.

W przepisie § 15 ust. 1 tego aktu mówi się, że dostosowanie eksploatowanych automatów do wymogu, o którym mowa w art. 18 ust. 3 u.g.h. wymaga potwierdzenia przez jednostkę badającą, które wyraża się w uzupełnieniu do opinii (ust. 2). Elementy konieczne opinii wymienia § 1 ust. 3 omawianego rozporządzenia, a § 2 tego aktu wymaga uprzedniego przeprowadzenia badania technicznego automatu lub urządzenia do gier. Z kolei § 16 cyt. rozporządzenia wymienia dodatkowe elementy, które powinna zawierać opinia i uzupełnienie opinii dotyczące automatów do gier o niskich wygranych.

Przywołane regulacje są skutkiem rozwiązań zawartych w art. 18 ust. 3 u.g.h. i art. 9 ustawy zmieniającej i nie kolidują z uregulowaniem art. 11 ustawy zmieniającej, który odnosi się do ważności poświadczeń rejestracji, wobec czego w ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że dokonane przez Skarżącą zgłoszenie w celu zatwierdzenia zmian danych zawartych w aktach weryfikacyjnych punktu gier, w części dotyczącej dołączenia do opinii jednostki badającej nr [...], w której został ujęty AoNW dokumentu pn. Informacja uzupełniająca do Opinii technicznej nr [...] nie spełniało wymogów obowiązującego w tym zakresie prawa. Dokument ten został wydany po przebadaniu automatu do gier o niskich wygranych APEX MULTI MAGIC MF o numerze fabrycznym [...], nie zaś eksploatowanego w tym punkcie gier automatu APEX MULTI MAGIC MF o numerze fabrycznym [...].

Nie mogło zatem zostać uznane przez organ za właściwe uzupełnienie opinii w rozumieniu § 15 rozporządzenia z 2012 r., dlatego też odmówiono na tej podstawie dokonania zmiany akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier na automatach o niskich wygranych.

Na marginesie tej sprawy należy także zauważyć, iż dostosowanie eksploatowanych automatów do gier oraz automatów o niskich wygranych do wymogu określonego w art. 18 ust. 3 u.g.h., zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy powinno nastąpić w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Tym samym podmioty prowadzące działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych zobowiązane były do dostosowania eksploatowanych automatów do dnia 14 stycznia 2012 r. Sposób udokumentowania obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 3 u.g.h. uregulowany został w § 15 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2012 r. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, dostosowanie eksploatowanych automatów do wymogu, o którym mowa w art. 18 ust. 3 tej ustawy wymaga potwierdzenia jednostki badającej. Według dyspozycji § 15 ust. 2 tego rozporządzenia potwierdzenie wyraża się w uzupełnieniu do opinii, w terminie nieprzekraczalnym 40 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia tj. do dnia 21.05.2012 r.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organ przepisów postępowania. Organ bowiem odniósł się do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, logicznie uzasadniał swoje stanowisko, opierając się na obowiązujących przepisach, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Skarżąca miała zagwarantowane prawo czynnego udziału w postępowaniu, co potwierdzają jej pisma, na które organy odpowiadały w trakcie postępowania.

W szczególności odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 191 O.p. oraz § 15 rozporządzenia z dnia 2012 r. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegającej na odmowie przyznania mocy dowodowej dokumentom załączonym do wniosku i nieuznaniu przedłożonych dokumentów, które zdaniem Skarżącej miały wykazać zgodność wskazanego automatu do gier AoNW z wymogiem art. 18 ust. 3 u.g.h. bez jego dostosowania technicznego, należy mieć na względzie, iż teoretyczna wypłacalność tego automatu ustawiona programowo na poziomie 94% nie zwalnia Skarżącej z obowiązku przedłożenia właściwego potwierdzenia spełnienia przez to urządzenie warunku zaprogramowania wartości wygranych, w wysokości nie niższej niż 75% kwoty wpłaconych stawek dla każdej gry.

Odmienna ocena przez Skarżącą przedstawionych dowodów, argumentów, przepisów prawa nie może oznaczać wadliwości stanowiska organu, skoro znalazło oparcie w obowiązujących regulacjach prawnych.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.