Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 78/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Barbara Gorczycka - Muszyńska Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 33/05 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

D. M. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2005 r. oddalającego jej skargę wniesioną na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. nr [...], nakazującą M. B. wykonanie określonych czynności doprowadzających wybudowany przez niego budynek do stanu zgodnego z prawem. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie:

Decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...], Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 25 czerwca 1998 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. B. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce oznaczonej nr 570, położonej w S. przy ul. O. Wobec faktu wybudowania tego budynku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wszczął postępowanie przewidziane przepisami art. 50 i 51 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) i postanowieniem z dnia 14 lutego 2002 r. zobowiązał M. B. do sporządzenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku oraz inwentaryzacji powykonawczej i geodezyjnej ze wskazaniem robót koniecznych do wykonania dla doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W dniu 1 marca 2002 r. organ wstrzymał też prowadzenie dalszych robót budowlanych. Po wykonaniu tego obowiązku w dniu 26 kwietnia 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] kwietnia 2002 r. decyzję nr [...], którą nakazał M. B. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wybudowanego budynku do stanu zgodnego z prawem:

zawartych w ekspertyzie technicznej zaleceń dotyczących więźby dachowej, stropów międzypiętrowych, podciągu na I piętrze oraz likwidacji otworów okiennych w ścianie od strony działki nr 569 stanowiącej własność J. D. przez zamurowanie ich luksferami.

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...], którą następnie zaskarżyła do Sądu D. M. Rozpoznający tę skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 73/03, uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, iż organy nie wyjaśniły, czy sporny budynek w świetle prawa może być uznany za niski i czy jego budowa wpływa na możliwość eksploatacji przez skarżącą instalacji grzewczej w jej budynku mieszkalnym. Teren, na którym realizowana jest budowa, przeznaczony jest pod budownictwo jednorodzinne niskie a wybudowanie zbyt wysokiego budynku może ujemnie wpłynąć na cyrkulację powietrza.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania D. M. od decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2002 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] września 2004 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził w uzasadnieniu, że wobec wybudowania spornego budynku na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę w ustalonym stanie faktycznym nie można zastosować przepisu art. 48 prawa budowlanego. Istnieje natomiast możliwość doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, przez nałożenie na inwestora obowiązków wykonania odpowiednich czynności. Na podstawie uzupełniającego postępowania dowodowego organ ustalił, iż sporny budynek ma wysokość poniżej 12 m i zgodnie z przepisami jest zaliczany do budynków niskich. W tej sytuacji, zgodnie z powołanym wyżej wyrokiem WSA w Warszawie, zbędne jest badanie skutków związanych z jego wybudowaniem dla funkcjonowania instalacji grzewczej użytkowanej przez skarżącą D. M., gdyż budynek mieszkalny M. B. spełnia warunki określone w treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. M., żądając jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Skarżąca podniosła, że zarówno wysokość spornego budynku jak i jego odległość od należącego do niej budynku mieszkalnego uniemożliwiają doprowadzenie tej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Zakwestionowała przy tym sposób pomiaru jego wysokości jako niezgodny z przepisem § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z tym twierdziła, że nie może on być uznany za budynek niski w rozumieniu § 8 pkt 1 wymienionego rozporządzenia. Ponadto zarzuciła niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 października 2005 r. skargę oddalił. Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji, oparte na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest zgodne z obowiązującym prawem a skarga wniesiona na to rozstrzygnięcie jest nieuzasadniona. Ze względu na to, iż sporny budynek został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w sprawie nie może być orzeczony nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Kwestia doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem może być rozpatrywana na podstawie art. 51 ust. 1 wymienionej ustawy. Sąd stwierdził, iż przed wydaniem decyzji na podstawie tego przepisu organy dokonały niezbędnej oceny zgodności wykonanych robót pod względem ich stanu technicznego i zgodności z wymogami prawa budowlanego. Orzekły też zgodnie z oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2004 r., którą były związane. W toku dodatkowych czynności dowodowych zmierzono sporny budynek i ustalono, iż nie przekracza on 12 m wysokości, a więc zaliczony jest do budynków niskich. Brak jest więc podstaw do orzeczenia jego chociażby częściowej rozbiórki. Sąd uznał nadto, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo a zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o wszystkie okoliczności sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 § 1 K.p.a.

Wymieniony wyrok D. M. zaskarżyła skargą kasacyjną. Zarzuciła mu naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 48 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przez brak orzeczenia rozbiórki i zalegalizowanie budynku zbyt wysokiego i pobudowanego zbyt blisko granicy jej działki, co narusza jej uzasadnione interesy, w szczególności przez uniemożliwienie korzystania z dotychczasowego sposobu ogrzewania jej domu. Skarżąca zarzuciła następnie obrazę § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690) przez jego nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji wadliwe ustalenie wysokości spornego budynku. W skardze kasacyjnej nadto zarzucono naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 7, 8, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przez zaakceptowanie decyzji wydanej z naruszeniem przepisów proceduralnych zamiast uwzględnienia wniosku o jej uchylenie. Z tych powodów w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Bezsporny w sprawie jest fakt, że M. B. wybudował swój budynek mieszkalny w S. przy ul. B. na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 25 czerwca 1998 r. Decyzja ta została wprawdzie w późniejszym okresie uznana za nieważną z powodu wad projektu budowlanego, który zatwierdzała, lecz nie zmienia to faktu, że w dacie budowy spornego domu inwestor legitymował się pozwoleniem na budowę wydanym przez właściwy organ administracyjny. Już z tej przyczyny organy nie mogły zastosować w sprawie przepisu art. 48 prawa budowlanego przewidującego nakładanie obowiązku rozbiórki wzniesionego obiektu budowlanego, bowiem dotyczy on wyłącznie obiektów będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też mimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie też z prawem organy przyjęły, iż usunięcie powstałych w toku projektowania i budowy budynku nieprawidłowości winno nastąpić w trybie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, to jest przez wykonanie nałożonych na właściciela budynku obowiązków służących doprowadzeniu inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Zakres nałożonych na inwestora obowiązków zależał od prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając wyrokiem z dnia 30 marca 2004 r. (sygn. akt IV SA 73/03) decyzję organu II instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazał w uzasadnieniu wyroku na konieczność wyjaśnienia jaką wysokość ma sporny budynek. Jednocześnie Sąd zawarł w wyroku ocenę prawną wiążącą w dalszym postępowaniu zarówno ten Sąd jak i organ, któremu sprawa została przekazana (art. 153 p.p.s.a.), iż w sytuacji gdyby budynek ten zaliczał się do budynków niskich w rozumieniu obowiązującego prawa (§ 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), to zbędne byłoby badanie skutków związanych z jego budową dla funkcjonowania instalacji grzewczej w domu mieszkalnym D. M. Budynek taki został bowiem pobudowany zgodnie z prawem na terenie przeznaczonym pod niskie budownictwo mieszkaniowe a ewentualne negatywne skutki jego budowy dla sąsiedniej nieruchomości mogą być przedmiotem rozstrzygnięć sądów powszechnych w postępowaniach cywilnych na podstawie art. 222 § 2 k.c.

W wykonaniu wskazań WSA zawartych w wymienionym wyroku organ uzupełnił materiał dowodowy i ustalił, że budynek M. B. nie przekracza 12 m wysokości, a więc zalicza się do budynków niskich. Skarżąca kwestionuje to ustalenie zarzucając naruszenie przepisu § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, lecz zarzut ten jest również nieuzasadniony. Wysokość budynku została ustalona komisyjnie z udziałem pracowników WINB w Warszawie w czasie pomiaru dokonanego w dniu 17 sierpnia 2004 r. zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem. Skarżąca kwestionując ten sposób zmierzenia wysokości budynku powołuje się na własne pomiary wykonane z udziałem prywatnie zatrudnionego geodety, lecz jej pomiar został wykonany w niewłaściwy sposób, nie od powierzchni działki, na której znajduje się sporny budynek a od powierzchni działki skarżącej.

Nie są również uzasadnione pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Organ odwoławczy wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy i dlatego Sąd I instancji nie miał żadnych podstaw do ponownego uchylania jego decyzji. Zostało przy tym ustalone, że budynek został posadowiony zbyt blisko granicy nieruchomości skarżącej, a więc niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy. Ze względu jednak na niewielkie stosunkowo naruszenie tych norm, zaistniałe skutki związane z wybudowaniem budynku oraz możliwość sytuowania w pewnych sytuacjach budynków bliżej, niż określają to ogólne zasady, brak było podstaw do nakładania na inwestora obowiązku usunięcia tej nieprawidłowości.

Należy więc uznać, iż skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Uzasadnia to oddalenie jej na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).