Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3009/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca) Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 306/18 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 14 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych jako płatnika za poszczególne miesiące 2012 i 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 19 czerwca 2018 r., I SA/Łd 306/18, w sprawie ze skargi K.P. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 14 lutego 2018 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych jako płatnika za poszczególne miesiące 2012 i 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.

Stan faktyczny sprawy przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji przedstawia się następująco.

Zaskarżoną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w części utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł., który decyzją z dnia 30 listopada 2017 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego - członka zarządu Spółki z o.o. B. (dalej: Spółka), ze Spółką oraz prezesem jej zarządu R. S. za zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego Spółki w: podatku od towarów i usług za miesiące: II, VI, VIII-XI 2012 r. w łącznej kwocie 38.427,72 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 18.938 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 2.991,60 zł, podatku dochodowym od osób fizycznych (płatnik) za miesiące: III-XII 2012 roku w łącznej kwocie 17.505 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 8.315 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1.116,50 zł, podatku dochodowym od osób fizycznych (płatnik) za miesiące: I-XII 2013 r. w łącznej kwocie 2.950 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 1.125 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 197,20 zł.

Strona w odwołaniu od powyższej decyzji, zaskarżyła ją w całości i wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") tj. art. 116 § 1 w zw. z art. 116 § 2, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 a także art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawa upadłościowego i naprawczego (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm., dalej: P.u.n.) w brzmieniu obowiązującym w latach 2011 - 2013 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że członek zarządu obowiązany jest do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w przypadku, gdy zaistnieją przesłanki do ogłoszenia upadłości, o których mowa w art. 11 ust. 2 ww ustawy, pomimo tego, że przed objęciem funkcji zaistniała przesłanka do ogłoszenia upadłości określona w art. 11 ust. 1 niniejszej ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że zaistnienie przesłanek z art. 11 ust. 1 wskazanej ustawy, jest wystarczające do powstania obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a późniejsze zaistnienie przesłanki z art. 11 ust. 2 tej ustawy, obowiązku tego nie modyfikuje.

Organ odwoławczy decyzją z dnia 14 lutego 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego organ wywiódł, że skarżący został powołany na członka zarządu Spółki w dniu 1 czerwca 2011 r. wskazał również, iż przy dołożeniu należytej staranności mógł dowiedzieć się o posiadanych przez Spółkę zaległościach publicznoprawnych niezwłocznie po objęciu funkcji członka zarządu. A skoro tak, to skarżący winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki najpóźniej pod koniec 2011 r. W ocenie organu termin 6-miesięczny był wystarczający, aby strona stwierdziła, że w Spółce zaistniał stan niewypłacalności.

Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zaskarżając decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 lutego 2018 r. w części, w jakiej decyzja ta utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 30 listopada 2017 r. zarzucił naruszenie:

a) prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 O.p. w związku z § 2 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pełnienie funkcji członka zarządu jest okolicznością, która wyklucza możliwość wykazania braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że pełnienie funkcji członka zarządu jest jedynie pozytywną przesłanką do orzeczenia solidarnej odpowiedzialności i wpływa na podwyższenie miary staranności, jaką powinien dołożyć członek zarządu przy ocenie zasadności zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ale nie wyklucza możliwości wykazania braku winy w niezgłoszeniu takiego wniosku;

b) prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że brak znajomości stanu finansów spółki nie wyłącza winy członka zarządu w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że brak znajomości stanu finansów spółki stanowi przeszkodę do złożenia skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości ze względu na przepis art. 22, art. 23, art. 25 ust. 1 oraz art. 522 ust. 1 P.u.n. w brzmieniu obowiązującym w latach 2011 - 2013 i stanowi jedynie punkt wyjścia do oceny, czy członek zarządu ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości;

c) prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nowy członek zarządu może ponosić winę za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli przed objęciem przez niego funkcji zaistniały podstawy do ogłoszenia upadłości spółki oraz minął czas właściwy do zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że nowy członek zarządu nie może ponosić winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli przed objęciem przez niego funkcji zaistniały podstawy do ogłoszenia upadłości spółki oraz minął czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości;

d) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 P.u.n. w brzmieniu obowiązującym w latach 2011 - 2013 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że członek zarządu obowiązany jest do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w przypadku, gdy zaistnieją przesłanki do ogłoszenia upadłości, o których mowa w przepisie art. 11 ust. 2 P.u.n. pomimo tego, że przed objęciem funkcji przez tego członka zarządu zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości określone w przepisie art. 11 ust. 1 P.u.n., podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że zaistnienie przesłanek do ogłoszenia upadłości określonych we wskazanym przepisie jest wystarczające dla powstania obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości a późniejsze zaistnienie przesłanek, o których w nim mowa obowiązku tego nie modyfikuje;

e) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 133 O.p. poprzez niezawiadomienie R. S. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego ze Spółką i z R. S. za zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego, podczas gdy współodpowiedzialny członek zarządu powinien być zawiadomiony o toczącym się postępowaniu, gdyż dotyczy ono jego interesu prawnego;

f) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny skutkujący uznaniem, że skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, co przyczyniło się do orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy;

g) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny i sprzeczny z logiką poprzez uznanie, że skarżący pomimo tego, że miał ograniczoną możliwość zapoznania się ze stanem Spółki, mógł jednocześnie stwierdzić, że Spółka jest niewypłacalna, które to uchybienie skutkowało uznaniem, że skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, co przyczyniło się do orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy;

h) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny i sprzeczny z logiką poprzez uznanie, że skoro skarżący decydował o spłacie niektórych wierzycieli to tym samym miał możliwość zapoznania się ze stanem Spółki, które to uchybienie skutkowało uznaniem, że skarżacy nie wykazał, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, co przyczyniło się do orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy;

i) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez nieustalenie momentu, w którym skarżący uzyskał lub mógł uzyskać dostęp do informacji o stanie Spółki, na podstawie których mógł ocenić czy Spółka znalazła się w stanie niewypłacalności, które to ustalenie było kluczowe dla oceny kwestii winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy;

j) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób wybiórczy poprzez pominięcie dowodów wskazujących na to, że niemożliwe było pełne zapoznanie się z dokumentacją Spółki, co doprowadziło do uznania, że skarżący miał nie tylko obowiązek, ale i możliwość zapoznania się ze stanem Spółki i tym samym ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy;

k) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez nieustalenie, czy skarżący w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe, za które została przypisana odpowiedzialność w zaskarżonej decyzji, był członkiem Zarządu Spółki oraz art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez dokonanie w sposób dowolny oceny dowodu w postaci protokołu ze zgromadzenia wspólników Spółki z dnia 22 grudnia 2011 r., na którym powzięta została uchwała w przedmiocie odwołania skarżącego z funkcji członka zarządu Spółki, które to ustalenia były kluczowe dla możliwości przypisania mu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki a zatem miały istotny wpływ na wynik sprawy;

I) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 200 § 1 o.p. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez zapoznania się ze stanowiskiem skarżącego w sprawie zebranego materiału dowodowego, co skutkowało nieprzeprowadzeniem dowodów, które wnioskował skarżący oraz do nieuwzględnienia istotnych okoliczności, na które zwracał on uwagę, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w jakiej decyzja ta utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 30 listopada 2017 r. oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z dnia 30 listopada 2017 r. w części, w jakiej decyzja ta została utrzymana w mocy przez zaskarżoną decyzję. Nadto wniósł, na wypadek gdyby w aktach sprawy nie znajdowało się stanowisko strony z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie zebranego materiału dowodowego, w oparciu o przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj.: pisma z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie zebranego materiału dowodowego, dowodu nadania w/w pisma oraz wydruku z systemu informatycznego śledzenia przesyłek "Poczty Polskiej" wskazującego dzień doręczenia w/w pisma, na okoliczność wydania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej decyzji w niniejszej sprawie bez zapoznania się ze stanowiskiem skarżącego w sprawie zebranego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W odniesieniu do wniosku dowodowego, organ wskazał, iż termin zakreślony w art. 200 O.p. jest prawem a nie obowiązkiem strony. Ponieważ podatnik nie ma obowiązku sporządzenia swojego stanowiska odnośnie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ nie ma żadnej pewności, iż tego rodzaju pisemne stanowisko zostanie sporządzone i w związku z tym nie ma podstaw by przedłużać postępowanie. Nadto organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie podatnik, działający przez pełnomocnika zawodowego, wysłał przedmiotowe pismo listem poleconym, tj. za pośrednictwem Poczty Polskiej a nie za pośrednictwem adresu elektronicznego, wskazanego w złożonym pełnomocnictwie, z którego korzystał organ podatkowy. Okoliczność ta spowodowała, że opisane pismo wpłynęło do organu sześć dni po wyznaczonym terminie. Zachowanie zatem drogi elektronicznej nie spowodowałoby niekorzystnych konsekwencji dla strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

W ocenie Sądu sposób procedowania organów odpowiadał wszelkim normom zawartym w przepisach O.p., w tym regułom określonym w art. 122, art. 187 §1 i art. 191 O.p. Zebrany w postępowaniu obszerny materiał dowodowy i jego ocena, umożliwiał ustalenie stanu faktycznego w sposób niebudzący wątpliwości. Nie można także zarzucić organom podatkowym dowolności wniosków podjętych w oparciu o zgromadzony materiał, gdyż każdy z tych wniosków zawiera odniesienie do konkretnych pozycji w zgromadzonym materiale oraz logiczne wytłumaczenie dlaczego organ przyjął, iż stan faktyczny kształtuje się w sposób opisany w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu tak ustalony stan faktyczny pozwalał na wydanie przez organy rozstrzygnięcia w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe tej Spółki wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe prawidłowo wykazały zaistnienie przesłanek odpowiedzialności podatkowej Skarżącego. W czasie, kiedy przypadała płatność za wskazane w decyzji zobowiązania podatkowe Spółki za przyjęty okres, Skarżący pełnił funkcję członka jej zarządu. Okoliczność ta została stwierdzona aktem notarialnym z dnia 1 czerwca 2011 r. Ponadto Skarżący nadal figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym Rejestrze Przedsiębiorców, jako członek zarządu wskazanej Spółki. Potwierdził tą okoliczność składając oświadczenie na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 19 czerwca 2018 r. Powyższych ustaleń nie zmienia treść odręcznie spisanego protokołu z "Walnego Zgromadzenia Spółki" z dnia 22 grudnia 2011 r., w którym znajduje się uchwała nr [...] o odwołaniu skarżącego z funkcji członka zarządu z uwagi na zarzut działania na jej szkodę. Do wskazanego protokołu nie załączono dokumentu stwierdzającego sposób reprezentacji kapitału zakładowego, co uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, czy głosowane uchwały, pomimo większej ilości jednostkowych głosów "za", zostały ostatecznie powzięte.

Sąd zauważył, że w toku prowadzonego postępowania organ ustalił, co nie było kwestionowane przez stronę, iż Spółka do dnia 30 listopada 2017 r. nie uregulowała zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące II, VI, VIII-XI 2012 r. oraz zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych (płatnik) za miesiące III-XII 2012 r. i I-XII 2013 r. Terminy płatności wymienionych zobowiązań w podatku od towarów i usług przypadały pomiędzy dniem 26 marca 2012 r., a dniem 27 grudnia 2012 r., natomiast zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych (płatnik) - pomiędzy dniem 20 kwietnia 2012 r. a dniem 20 stycznia 2014 r. Zatem terminy płatności wskazanych zobowiązań upłynęły w czasie, w którym skarżący pełnił funkcje członka zarządu Spółki, co świadczy o ziszczeniu się przesłanki wskazanej w treści art. 116 § 2 O.p.

Odnośnie do okoliczności, że egzekucja ustalonych zaległości prowadzona z majątku podatnika okazała się w części lub w całości bezskuteczna (art. 116 § 1 O.p.) Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wysokość zaległości wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz ww. kosztów postępowania egzekucyjnego, wskazane nie była kwestionowana przez stronę a wynika z dokumentów zgromadzonych w toku prowadzonego przez organ postępowania, co szeroko zostało przez organ przedstawione w zaskarżonej decyzji. Sąd szeroko odniósł się do materiału dowodowego szczegółowo zgromadzonego przez organ podatkowy: kwestii prowadzonych egzekucji, sytuacji finansowej wskazując na konkretne zdarzania szczegółowo odnosząc się do dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Sąd doszedł do przekonania, że analizując stan faktyczny sprawy, organ słusznie stwierdził, że strona nie złożyła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości i nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p.).

W kwestii sytuacji finansowej Spółki Sąd zwrócił uwagę, że organ przeprowadził analizę złożonej do akt sprawy dokumentacji finansowej (bilanse oraz rachunki zysków i strat za lata 2010 - 2012), nie wziął natomiast pod uwagę dokumentów finansowych za lata 2011 - 2012 sporządzonych jedynie przez prezesa zarządu Spółki. W ocenie organu ich wiarygodność jest ograniczona z uwagi na sytuację panującą w Spółce od 2011 r. oraz brak podpisu osoby prowadzącej księgowość Spółki a także drugiego członka zarządu - skarżącego. Sprawozdania te nie zostały również zatwierdzone przez Zgromadzenie Wspólników. Z powyższych danych wynika, iż wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania przekroczyła wartość majątku Spółki dopiero na koniec 2012 r. Tym samym niewypłacalność Spółki w rozumieniu art. 11 ust. 2 P.u.n. nastąpiła nie wcześniej niż 31 grudnia 2012 r. Dla potrzeb badanej sprawy i stwierdzenia momentu trwałego zaprzestania regulowania zobowiązań przez Spółkę wystarczyło, w ocenie organu, wskazać na zobowiązania Spółki wobec Gminy Miasta S. za okres od miesiąca stycznia 2007 r. do miesiąca lipca 2012 r. Z akt sprawy wynika, iż w tym czasie Spółka posiadała również nieokreślonej wartości zaległe zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym. Sąd odniósł się także do zgromadzonych w aktach sprawy opinii i opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz wskazanych powyżej opiniach zgodził się z organem, że Spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 P.u.n. już z końcem 2010 r., natomiast w rozumieniu ust. 2 wskazanego przepisu - najpóźniej z końcem 2012 r. Podkreślił, że organ przyjął, że z uwagi na zaistnienie przesłanki niewypłacalności Spółki, rozumianej jako zaprzestanie regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki lub o wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, zarząd Spółki winien był złożyć najpóźniej z dniem 31 grudnia 2010 r.

Zatem w ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego słusznie wywiódł organ, że powinnością osoby podejmującej się pełnienia funkcji członka zarządu, jest w pierwszej kolejności zapoznanie się z sytuacją finansową spółki. Fakt, że stan niewypłacalności powstał w latach poprzednich nie zwalniał skarżącego z obowiązku monitorowania sytuacji finansowej Spółki w chwili objęcia przez niego stanowiska członka zarządu.

W ocenie Sądu z ustaleń dokonanych przez organy podatkowe wynika również, że Skarżący nie dowiódł istnienia negatywnej przesłanki orzeczenia o jego odpowiedzialności za zobowiązania Spółki dotyczącej wskazania jej odpowiedniego majątku. Takie wskazanie wypełniłoby przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności zgodnie z dyspozycją art. 116 § 1 O.p.

Tym samym Sąd uznał, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uchylenie zaskarżonej decyzji w części, związane było z przedawnieniem się kosztów egzekucyjnych powstałych w 2012 r. z dniem 1 stycznia 2018 r., co organ prawidłowo uzasadnił, wskazując właściwe i obowiązujące normy prawne.

Sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia przepisów regulujących zasady postępowania podatkowego.

Odnosząc się do zarzutu strony pozbawienia jej czynnego udziału w postępowaniu, organ odwoławczy wskazał, iż nie została ona takiego prawa pozbawiona. W terminie wyznaczonym na podstawie art. 200 § 1 O.p. w związku z art. 123 § 1 O.p., strona zapoznała się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, na którym oparto kierunek rozstrzygnięcia (postanowienie z dnia 3.11.2017 r., zapoznanie się z materiałem dowodowym w dniu 14.11.2017 r., pisemne wyjaśnienia - pismo z dnia 17.11.2017 r.). Kolejnym postanowieniem, z dnia 19 stycznia 2018 r., strona, działająca przez pełnomocnika zawodowego została powiadomiona o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym, w terminie 7 dni od otrzymania tegoż zawiadomienia. Postanowienie organu zostało doręczone w dniu 2 lutego 2018 r., a z przysługującego uprawnienia strona nie skorzystała. W ocenie Sądu stanowisko organu w tym zakresie jest chybione. W rozpatrywanej sprawie organ wyznaczając stronie zgodnie z dyspozycją wskazanego przepisu 7-dniowy termin, wydał decyzję nie czekając na jego upływ czym pozbawił stronę ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego i zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych. To w ocenie Sądu niewątpliwie stanowi uchybienie organu. Jednakże, w rozpatrywanej sprawie, mając na względzie treść pisma jakie doręczone zostało organowi po wydaniu decyzji, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy, w rozumieniu treści art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 oraz art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:

a) prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 O.p. w związku z art. 116 § 2 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pełnienie funkcji członka zarządu jest okolicznością, która wyklucza możliwość wykazania braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że pełnienie funkcji członka zarządu jest jedynie pozytywną przesłanką do orzeczenia solidarnej odpowiedzialności i wpływa na podwyższenie miary staranności, jaką powinien dołożyć członek zarządu przy ocenie zasadności zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ale nie wyklucza możliwości wykazania braku winy w niezgłoszeniu takiego wniosku,

b) prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 O. p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nowy członek zarządu może ponosić winę za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli przed objęciem przez niego funkcji żaistniały nieznane mu wówczas podstawy dd ogłoszenia upadłości spółki oraz minął czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że nowy członek zarządu nie może ponosić winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli przed objęciem przez niego funkcji zaistniały podstawy do ogłoszenia upadłości spółki oraz minął czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości,

c) przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi art. 133 O.p. polegającego na niezawiadomieniu Pana R. S. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o solidarnej, odpowiedzialności skarżącego ze Spółką i z Panem R. S. za zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego, podczas gdy współodpowiedzialny członek zarządu powinien być zawiadomiony o toczącym się postępowaniu, gdyż dotyczy ono jego interesu prawnego; uchybienie to przyczyniło się do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy,

d) przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. polegającego na dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny skutkujący uznaniem, że skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, co przyczyniło się do orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego;

uchybienie to przyczyniło się do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy,

e) przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. polegającego na dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny i sprzeczny z logiką i uznaniu, że skarżący pomimo tego, że miał ograniczoną możliwość zapoznania się ze stanem Spółki, mógł jednocześnie stwierdzić, że Spółka jest niewypłacalna; uchybienie to przyczyniło się do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy,

f) przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. polegającego na dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dovyodowego w sposób dowolny i sprzeczny z logiką i uznaniu, że skoro skarżący decydował o spłacie niektórych wierzycieli to tym samym miał możliwość zapoznania się ze stanem Spółki; uchybienie to przyczyniło się do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy,

g) przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i art. 191 O.p. polegającego na nieustaleniu momentu, w którym skarżący uzyskał lub mógł uzyskać dostęp do informacji o stanie Spółki, na podstawie których mógł ocenić czy Spółka znalazła się w stanie niewypłacalności; uchybienie to przyczyniło się do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy,

h) przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. polegającego na dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i pominięciu dowodów wskazujących na to, że niemożliwe było pełne zapoznanie się z dokumentacją Spółki; uchybienie to przyczyniło się do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy,

i) przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i art. 191 O.p. i nieustalenie, czy skarżący w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe, za które została przypisana odpowiedzialność w zaskarżonej decyzji, był członkiem Zarządu Spółki oraz art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez dokonanie w sposób dowolny oceny dowodu w postaci protokołu ze zgromadzenia wspólników Spółki z dnia 22 grudnia 2011 r., na którym powzięta została uchwała w przedmiocie odwołania skarżącego z funkcji członka Zarządu Spółki; uchybienie to przyczyniło się do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy,

j) przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie, że stwierdzone naruszenie przepisu art. 200 § 1 O.p. nie miało istotnego wpływ na wynik sprawy,

k) przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 lutego 2018 r.

Wskazujac na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzczono się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, natomiast jej uzasadnienie wskazuje, że wszystkie zarzuty są ukierunkowane na obalenie stanowiska, iż zaległość Spółki, za którą odpowiedzialnością został obarczony Skarżący, powstała w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu Spółki.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko nie znajduje oparcia w materialne dowodowym.

Przypomnieć należy, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc jednak pod uwagę przedmiot sprawy należy wyjaśnić, że jej ramy materialnoprawne determinowały zakres i sposób dowodzenia, co pozwoli następnie na ocenę zarzutów dotyczących zupełności postępowania dowodowego, kompletności materiału dowodowego oraz prawidłowości jego oceny. Odnosząc się do treści art.116 O.p. wskazać trzeba, że odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe ma charakter akcesoryjny i następczy - występuje jedynie w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika i jest uzależniona od istnienia jego odpowiedzialności. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna. Przepis ten ustala nie tylko warunki odpowiedzialności członka zarządu spółki za zobowiązania podatkowe tej spółki, ale także wskazuje jak rozłożony jest ciężar dowodzenia powyższych przesłanek. Na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji oraz okoliczności pełnienia przez członka zarządu funkcji w czasie powstania zaległości podatkowych, natomiast członka zarządu (byłego członka zarządu) obciąża wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność. W tej kwestii poglądy orzecznictwa są już utrwalone (por. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2003 r. SA/Bd 85/03; z dnia 5 marca 2015 r. II FSK 249/13; z dnia 6 maja 2016 r. II FSK 1771/14, dostępne, podobnie jak pozostałe orzeczenia powołane w ramach niniejszego uzasadnienia w CBOSA). Organy podatkowe powinny zaś poddać weryfikacji i ocenie przedłożone przez stronę dowody na okoliczność wystąpienia przesłanki (przesłanek) uwalniającej od odpowiedzialności, przy czym ten obowiązek organów podatkowych nie zmienia zasady, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu spółki kapitałowej. (wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3391/15).

Uwzględniając powyższe ramy materialnoprawne Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów proceduralnych, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Zarzuty te sprowadzają się w swojej istocie do zakwestionowania oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i mają podważyć tezę organów dotyczącą możliwości zapoznania się Skarżącego ze stanem finansowym Spółki. Zebrany w sprawie przez organy podatkowe materiał dowodowy, a następnie prawidłowo oceniony przez Sąd pierwszej instancji nie daje podstaw do podważenia zaskarżonego wyroku. Podnoszone przez autora skargi kasacyjnej kwestie ograniczonej możliwości zapoznania się Skarżącego z sytuacją finansową Spółki nie spełniają w świetle przesłanek odpowiedzialności z art. 116 O.p. przesłanek zwolnienia go z tej odpowiedzialności. Poza sporem pozostaje fakt, że Skarżący został powołany na członka zarządu Spółki 1 czerwca 2011 r. i w czasie, w którym przypadała płatność za wskazane w decyzji zobowiązania podatkowe Spółki za przyjęty okres w dalszym ciągu pełnił tę funkcję. Nie podlega także kwestionowaniu okoliczność, że powinnością osoby podejmującej się pełnienia funkcji członka zarządu jest zapoznanie się z sytuacją finansową Spółki. Wynika to chociażby z profesjonalizmu wymaganego od członków zarządu spółki kapitałowej, do której zalicza się spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i miernika podwyższonej staranności. Nadto kwestie możliwości prowadzenia spraw spółki i praw członka zarządu wynikają z art. 208 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz 1577 ze zm., dalej: "ksh"). W tej kwestii zaznaczyć należy, że zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 10 marca 2015 r., III AUa 1516/14 nieznajomość stanu finansów spółki nie stanowi okoliczności uzasadniającej zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności na podstawie art. 116 O.p. Znajomość powyższych faktów jest obowiązkiem członka zarządu, nawet jeśli zagadnienia te nie pozostają w jego bezpośredniej gestii czy kompetencji. Obowiązek posiadania elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki, do których z całą pewnością należy jej kondycja finansowa, stan zadłużenia i trudności płatnicze wynika z ustanowionego w art. 208 § 2 k.s.h. prawa i obowiązku prowadzenia spraw spółki przez każdego członka zarządu. Bierna postawa członka zarządu w powyższym zakresie nie tylko nie pozwala na uwolnienie się przez niego od odpowiedzialności za zobowiązania składkowe spółki, ale przeciwnie - uniemożliwia mu wykazanie jednej z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności przewidzianych w art. 116 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższy pogląd. Zauważyć także należy, że pomimo konfliktu w zarządzie Skarżący miał dostęp do dokumentacji i informacji jej dotyczącej, co potwierdzają zeznania złożone przez stronę oraz pracowników Spółki w toku sprawy nr [...]. Poza tym przesłuchani świadkowie wskazali, że dokumentacja znajdowała się w Spółce i pracownicy mieli do niej dostęp, jak również udostępniali Skarżącemu żądane przez niego informacje dotyczące m.in. stanu magazynowego surowców, stanu zamówień i aktualnej produkcji. Skarżący także sam zeznając w charakterze świadka oświadczył, że zapoznał się z dokumentacją finansową Spółki, jednakże dokumenty były nie posegregowane w należyty sposób, nie był pewien czy dokumenty z którymi się zapoznał były wszystkimi istotnymi dokumentami Spółki (s. 26 uzasadnienia wyroku). W związku z powyższymi dowodami trudno zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że Skarżący mając nawet ograniczoną możliwość zapoznania się ze stanem Spółki nie mógł jednocześnie stwierdzić, że Spółka jest niewypłacalna. Ponadto jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2018 r., II FSK 3633/16 (dostępny w bazie CBOSA) okoliczności uniemożliwienia wglądu do dokumentacji spółki i tym samym należyte wykonywanie funkcji członka zarządu, nie może świadczyć o braku winy, jako przesłanki zwalniającej go z odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Nie wymagały też, wbrew wnioskom Skarżącego, ich dowodzenia. Skarżący miał bowiem prawo i obowiązek prowadzenia spraw Spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, że strona nie złożyła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jej winy (art. 116 § 1 pkt 1 lit a) O.p.). Z takiej odpowiedzialności nie mogła zwolnić go postawa byłego członka zarządu, która w istocie wskazywała na konflikt personalny. Podkreślić należy, że decyzja o pozostawaniu członkiem zarządu i sposób wykonywania funkcji w okolicznościach opisywanych w skardze kasacyjnej, zależne były od woli skarżącego, który mógł złożyć rezygnację z pełnionej funkcji, a nie od czynników obiektywnych. Za przesłankę wyłączającą odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może też zostać uznany konflikt personalny w zarządzie spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3851/13, dostępny w bazie CBOSA), czy też brak należytej współpracy pomiędzy członkami zarządu. Dodatkowo należy odwołać się do treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r. (sygn. akt II FPS 3/09 - dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) gdzie podkreślono, że w przypadku wskazywania przez osobę trzecią na istnienie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 O.p., członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu jej finansów jako przyczynię niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości.

Odnosząc się do zarzutu odnoszącego się do niezawiadomienia prezesa zarządu o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego ze Spółką i prezesem zarządu za zaległości podatkowe Spółki wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/08 (dostępny w bazie CBOSA) sformułował zasadę prawną, zgodnie z którą art. 116 § 1 O.p. nakłada na organy podatkowe obowiązek prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wobec wszystkich osób, mogących ponosić taką odpowiedzialność. W uchwale tej NSA wskazał, że zakres postępowania podatkowego każdorazowo wyznacza norma prawa materialnego, a ta w niniejszym przypadku każe ustalić pełny krąg osób odpowiedzialnych za zaległości podatkowe podmiotów określonych w art. 116 § 1 O.p., a w konsekwencji wszcząć przeciwko nim postępowanie w sprawie. Wobec tak motywowanego zarzutu kasacyjnego przypomnieć trzeba, że w sentencji zaskarżonej decyzji zawarto następującą treść: "Na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 70 § 1 i art. 208 § 1, 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 4 art. 108 § 1, art. 109 i art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) oraz art. 67 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 2077) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi orzeka o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Pana K. P. – członka zarządu Spółki z o.o. B., NIP: [...], ze Spółką oraz prezesem Jej zarządu, tj. Panem R. S., za zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego ww. Spółki (....)".

W świetle przesłanek poniesienia odpowiedzialności z art. 116 O.p. podnoszone przez Skarżącego w skardze kasacyjnej zarzuty są irrelewantne, gdyż nie dotyczą de facto żadnej z przesłanek wymienionych w tym przepisie.

Wyjaśnić także należy, że zasady postępowania podatkowego wynikające m.in. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. dotyczą tych postępowań, w których ciężar dowodzenia wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego leży po stronie organów podatkowych. Natomiast art. 116 § 1 O.p. określa wyjątek od tej zasady i jest przepisem szczególnym. Wynika z niego wprost, że ciężar wykazania wystąpienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności jest przeniesiony na członka zarządu. Organy podatkowe powinny zaś poddać weryfikacji i ocenie przedłożone przez stronę dowody na okoliczność wystąpienia przesłanki (przesłanek) uwalniającej od odpowiedzialności, przy czym ten obowiązek organów podatkowych nie zmienia zasady, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu spółki kapitałowej (tak wyrok NSA z 11 października 2018 r., II FSK 3531/16). W świetle powyższego słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie zostały zebrane wszystkie materiały mające znaczenie dla sprawy. Z dowodów tych niezbicie wynika, że: 1) w czasie, w którym przypadała płatność za wskazane w decyzji zobowiązania podatkowe Spółki za przyjęty okres, skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki (akt notarialny z 1 czerwca 2011 r.); 2) Spółka utraciła płynność finansową w IV kwartale 2011 r. a w stan niewypłacalności wpadła w 2012 r.; 3) wbrew twierdzeniom Skarżącego miał on możliwość zorientowania się o istniejących zobowiązaniach Spółki, poprzez skierowanie do organów zapytań w tym zakresie. Zebrany w tym zakresie przez organy podatkowe materiał dowodowy został prawidłowo oceniony przez Sąd pierwszej instancji. Skarżący skorzystał z tej możliwości i złożył zapytania do ZUS w dniu 26 marca 2012 r., odpowiedź otrzymał w dniu 23 kwietnia 2012 r.;4) wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Skarżący miał możliwość, przy dołożeniu należytej staranności, uzyskania informacji o zaległościach Spółki m.in. w podatku od nieruchomości oraz wobec ZUS już w pierwszych miesiącach objęcia funkcji członka zarządu.; 5) Spółka zaprzestała płacenia swoich zobowiązań na dzień 31 grudnia 2010 r., a najpóźniej na dzień 30 listopada 2012 r. spełniona została przesłanka niewypłacalności. Ponadto Spółka zaprzestała regulować zobowiązania wobec pracowników za październik, listopad i grudzień 2011 r. Pomimo zaistnienia tych okoliczności Skarżący nie zgłosił wniosku o upadłość Spółki.; 6) postępowania egzekucyjne prowadzone wobec Spółki wykazały, że nie posiadała ona majątku, z którego mogłaby być zaspokojone jej zobowiązania. Egzekucja wobec Spółki okazała się bezskuteczna. Nadto Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego.

Wobec drobiazgowo zebranego materiału dowodowego słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, że Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.