Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 930/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 art. 11 art. 15 art. 63 par. 2 art. 77 par. 1 art. 80 art. 107 par. 3 art. 138 par. 1 pkt 1 par. 2 art. 147 art. 149 par. 2 art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 200 art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 113 ust. 1 ust. 2 pkt 1 art. 115
journal: Dz.U. 2019 poz 1396
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Sebastian Michalski (spr) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 21 czerwca 2021 roku nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...], decyzją z dnia 21 stycznia 2020 roku (nr [...]), na podstawie art. 115 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 378 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, określił dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez urządzenia zlokalizowane na terenie A. Spółka z o.o. ul. [...], [...], Zakład w U. ul. [...], [...] (suszarnia [...] na teren objęty ochroną akustyczną, tj. na teren najbliższej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w układzie szeregowym oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w wysokości 50 dB dla pory dnia oraz 40 dB dla pory nocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na kontrolowanym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Najbliższym terenem ochrony akustycznej jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wzdłuż ul. [...] oraz zabudowa mieszkaniowa szeregowa ul. [...].

Pomiary Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. Delegatura w P. z dnia 15 października 2019 roku na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz mieszkaniowej szeregowej wskazują, że poziom hałasu na terenie posesji przy ul. [...] został przekroczony w porze dnia o 10,7dB, a na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej został przekroczony w porze dnia o 5,8dB.

A. Spółka z o.o., pismem z dnia 29 czerwca 2020 roku, wystąpiła z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej powyżej wskazaną decyzją w związku z ujawnieniem okoliczności istniejących w momencie wydania decyzji, a nieuwzględnionych przez organ.

W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że organ wydał decyzję określającą dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez urządzenia zlokalizowane na terenie zakładu w U. zgodnie z wielkościami przewidzianymi dla zabudowy mieszkaniowej. Oględziny przeprowadzone przez Spółkę ujawniły natomiast, że na terenie sąsiadującym bezpośrednio z elewatorem w czasie wydawania decyzji i nadal istnieje wiele zakładów usługowych. Skutkiem tego faktu winno być określenie dopuszczalnego poziomu hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej z usługami. Wnioskodawca zażądał zmiany decyzji w zakresie określenia norm emisji hałasu do wysokości przewidzianej prawem dla faktycznego sposobu użytkowania terenów sąsiednich.

Starosta [...], po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia 21 czerwca 2021 roku (nr [...]), na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 21 stycznia 2020 roku (nr [...]).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że załączona do wniosku o wznowienie notatka służbowa nr [...] sporządzona w dniu 17 czerwca 2020 roku przez pracowników Działu Technicznego A. Sp. z o.o. nie stanowi dowodu spełniającego cechy określone w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Organ przyjął, że osoby sporządzające notatkę były osobami uprawnionymi do sporządzenia takiego dokumentu oraz nie kwestionuje faktu, że miejscem sporządzenia notatki mogła być siedziba Spółki, a nie miejsce prowadzenia oględzin.

Wątpliwości organu wzbudza merytoryczna treść notatki oraz to czy faktycznie w dniu 16 czerwca 2020 roku zostały przeprowadzone jakiekolwiek czynności związane z oględzinami terenu w sąsiedztwie Zakładu w U.. Spółka nie przedstawiła dokumentów, które mogłyby potwierdzić, że takie czynności w ogóle miały miejsce, a do czego wystarczające byłoby przedłożenie polecenia wyjazdu służbowego obejmującego dzień 16 czerwca 2020 roku. Z notatki wynika, że przeprowadzono rozmowy z mieszkańcami osiedla, a wnioskodawca ograniczył się do stwierdzenia, że nie zbiera i nie zna danych osobowych osób, z którymi przeprowadzono rozmowy. Ponadto notatka cechuje się wysokim stopniem ogólności; nie podaje żadnych faktów ani okoliczności, nie zwiera jakichkolwiek danych dotyczących faktycznego pomiaru hałasu w okolicy ulicy [...] w U.; w praktyce ogranicza się do stwierdzenia istnienia kilku zakładów usługowych.

Z powyższych względów organ uznał, że notatka została sporządzona wyłącznie w celu wszczęcia postępowania wznowieniowego, albowiem Spółka prowadzi działalność w U. od 2014 roku, a zatem fakt funkcjonowania w otoczeniu osiedla mieszkaniowego innych zakładów, które mogłyby być źródłem hałasu, należy uznać za znany Spółce, a nie dopiero ujawniony po wydaniu decyzji ostatecznej określającej dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez urządzenia zlokalizowane na terenie Zakładu w U..

Starosta zauważył ponadto, że granice postępowania wznowieniowego wyznacza zakres sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Przedmiot postępowania zwykłego "nie obejmował określenia poziomu hałasu emitowanego przez inne zakłady". Sporna notatka służbowa odwołuje się do okoliczności, które nie były przedmiotem postępowania rozpoznawczego.

W ocenie organu termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany, przy założeniu, że wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania w dniu 16 czerwca 2020 roku.

Starosta uznał ostatecznie, że materiał dowodowy nie potwierdził zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W tym stanie rzeczy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a. organ stwierdził na podstawie art. 1515 § 1 pkt 1 K.p.a. brak podstaw do uchylenia decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 10 sierpnia 2021 roku (nr [...]), po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy podzieli stanowisko organu I instancji, co do tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, a w konsekwencji brak było postaw do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia 21 stycznia 2020 roku (nr [...]). Kolegium wyjaśniło przy tym, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczna wznawia się postępowania, gdy na jaw wyjdą nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydani decyzji i nieznane organowi, który decyzję wydała. W ocenie Kolegium dokumentacja zgromadzona w sprawie w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że Starosta [...] wydając decyzję z dnia 21 stycznia 2020 roku wiedział, iż w sąsiedztwie zakładu A. Sp. z o.o. istnieją inne zakłady usługowe.

A. Spółka z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Skarżąca zażądał uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...], a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.

W ocenie skarżącej kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem:

1) art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a szczególności brak przeprowadzenia dowodu z:

- oględzin terenów, na które oddziałuje Zakład oraz dowolnym przyjęciu, że Skarżąca wiedziała o istnieniu w jego sąsiedztwie innych zakładów, w sytuacji gdy nie są one widoczne z Zakładu, ani z uczęszczanej drogi dojazdowej,

- wpisów w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, co do podmiotów prowadzących działalność usługową na terenach, na które oddziałuje zakład skarżącej Spółki,

- skierowania zapytania do Urzędu Miejskiego w U., czy na terenach oddziaływania Zakładu na dzień wydania weryfikowanej decyzji prowadzona byłą działalność usługowa,

2) art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez zaaprobowanie niezrozumiałych dla Skarżącej działań organu I instancji, tj. prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób niewłaściwy, brak precyzyjnego i jasnego wskazania motywów działania i rozstrzygnięcia,

3) art. 11 K.p.a. i art. 107 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dowodów na jakich oparte zostało ustalenia, że Starosta [...] wiedział o okoliczności, iż w sąsiedztwie Zakładu skarżącej Spółki istnieją inne zakłady usługowe, a także brak wskazania dowodów na okoliczność, że skarżąca Spółka jeszcze przed wizją lokalną wiedziała o istnieniu na terenie sąsiadującym z jej Zakładem innych zakładów prowadzących działalność gospodarczą,

4) art. 15 K.p.a. poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów podniesionych w odwołaniu, brak odniesienia się powołanych do dowodów, które pozwalają ocenić prawidłowość decyzji organu I instancji,

5) art. 50 § 1 K.p.a. poprzez zaaprobowanie żądań przedłożenia dokumentów w postaci poleceń wyjazdu służbowego oraz zakresu obowiązków pracowników Spółki, co w ocenie Skarżącej nie znajduje wskazany podstawy prawnej we wskazanym przepisie, a po drugie jest spóźnione wobec wydania postanowienia o wznowieniu postępowania i jest zbędne dla merytorycznego rozpoznania sprawy,

6) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ograniczenie postępowania dowodowego do analizy i oceny oświadczenia Skarżącej i notatki służbowej nr [...] z dnia 17 czerwca 2020 roku oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka R. M., co prowadziło do nieprawidłowych ustaleń o niedochowaniu terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania,

7) art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej oceny materiału dowodowego, tj. uwzględnienie jedynie notatki służbowej nr [...], a pominięcie zeznań świadka, szkicu usytuowania usług w sąsiedztwie zakładu Skarżącej, wydruków z CEIDG oraz dokumentacji fotograficznej,

8) art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez uznanie, że nie zaistniała przesłanka wznowienia wskazywana przez Skarżącą w sytuacji, gdy żaden z organów nie powołał dowodów potwierdzających, iż Starosta wydajać decyzję z dnia 21 stycznia 2021 roku wiedział o istnieniu w sąsiedztwie zakładu Skarżącej innych zakładów prowadzących działalność gospodarczą,

9) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w sytuacji konieczności jej uchylenia,

10) art. 149 § 2 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania, co do przyczyny wznowienia wskazanej przez skarżącą Spółkę, tj. ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję oraz naruszenia zakresu przedmiotowego wznowionego postępowania poprzez podejmowanie czynność dotyczących zachowania terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania już po wydaniu postanowienia o wznowieniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podnosząc, że zarzuty zawarte w skardze nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie określonym art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 1842 ze zm.). W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli uzna, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w takich sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda strony na rozpoznanie sprawy w tym trybie nie jest konieczna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137).

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a.").

W świetle art. 145 §1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd w szczególności: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Skarga okazała się uzasadniona.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Skarżone organy prawidłowo określiły podstawy prawne dla rozpoznania i rozstrzygnięcia o przedmiocie żądania zawartego we wniosku skarżącej Spółki z dnia z dnia 29 czerwca 2020 roku.

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony - art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 - dalej w skrócie K.p.a.). Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i § 2 K.p.a.). Po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a. organ wydaje decyzję, w której:

- odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.),

- uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.),

- natomiast w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a., organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji (art. 151 § 2 K.p.a.).

Autor skargi trafnie zauważa, że kwestie dotyczące wskazania podstaw prawnych wznowienia oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia podania o wznowienie organ administracji publicznej obowiązany jest zbadać przed wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 1 i § 3 K.p.a.). Autor skargi jednak błędnie wiąże wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego z zakazem późniejszego badania, we wznowionym już postępowaniu, kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko, że wadliwe ustalenie o zachowaniu ustawowego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania i wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie wyłącza dopuszczalności zakończenia wznowionego postępowania decyzją o jego umorzeniu (wyrok NSA z 8.05.2014 r., II OSK 195/13, LEX nr 1575547).

Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że z regulacji zawartej w art. 148 § 1 K.p.a. wynika, że strona musi wykazać kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego na złożenie wniosku o wznowienie. Natomiast wydanie decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania z uwagi na przyjęcie wadliwego ustalenia o zachowaniu ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie, wymaga wykazania przez organ przesłanek do wydania takiej decyzji.

W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Starosty [...], który stwierdził, że skarżąca Spółka zachowała miesięczny termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania przy założeniu, że w dniu 16 czerwca 2020 roku dowiedziała się o okoliczności stanowiącej postawę wznowienia postępowania.

Takie stanowisko Starosty [...] koresponduje z materiałem dowodowym włączonym do akt administracyjnych. Z okoliczności sprawy wynika, że Zakład skarżącej Spółki (suszarnia [...]) zlokalizowany jest w U., a jej siedziba znajduje się w miejscowości G. . Wskazane miejscowości dzieli odległość około 200km. W ocenie Sądu, na gruncie dowodów włączonych do akta sprawy, całkowicie nieuzasadnione jest kwestionowanie dokonania przez pracowników skarżącej Spółki wizji lokalnej terenu sąsiadującego z Zakładem w U.. Ewidentny dowód podejmowania takich czynności stanowi przekazana organom dokumentacja fotograficzna.

Zawarte w treści art. 148 § 1 K.p.a. sformułowanie "strona dowiedziała się" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować nową okoliczność w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania.

Wizja terenowa przeprowadzona przez pracowników technicznych osoby prawnej, sporządzona z nich notatka służbowa i dokumentacja fotograficzna to działania, które w ocenie Sądu naturalnie warunkują zachowanie zarządu skarżącej Spółki polegające na wystąpieniu z wnioskiem o wznowienie postępowania. Przyjęcie stanowiska, że osoba prawna dowiaduje się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania w dacie przekazania zarządowi Spółki opisanej powyżej dokumentacji nie jest ustaleniem, które godzi w zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania.

Starosta [...] nie ujawnił dowodów na okoliczność, że wydając postanowienie o wznowieniu postępowania wadliwe przyjął ustalenie o dochowaniu ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wobec braku podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, Starosta prawidłowo przeszedł do rozpoznania kwestii dotyczących tego, czy postępowanie, w którym zapadła ostateczna decyzja, było dotknięte wadą wskazaną we wniosku o wznowienie postępowania.

Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób całkowicie dowolny uznało, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie powołano ani dowodów, ani argumentacji, która miałaby uzasadniać taką ocenę.

Z uzasadnienia decyzji odwoławczej wynika jedynie, że Kolegium odwołało się do postępowania dowodowego organu I instancji, którego wyniki Starosta [...] uznał przecież za niewystarczające do wydania decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania administracyjnego. Następnie w oparciu o te dowody oraz bez wykazywania, iż stanowisko Starosty zostało przyjęte z naruszeniem przepisów postępowania, Kolegium w sposób uchylający się spod kontroli sądowej stwierdziło, że skarżąca Spółka jeszcze przed wizją terenową z dnia 16 czerwca 2020 roku wiedziała o innych zakładach usługowych prowadzących działalność na terenie sąsiadującym z jej Zakładem.

Poza wskazanymi powyżej wadami decyzji odwoławczej dostrzegać należy również i tę, że rozstrzygnięcie Kolegium utrzymujące w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.) nie koresponduje ze stanowiskiem o uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie, bo takie stanowisko wymagało przecież uchylenia decyzji organu I instancji oraz umorzenia już wznowionego postępowania administracyjnego.

Analiza akt sprawy, w szczególności treść uzasadnienia decyzji organów obu instancji, doprowadziła Sąd do przekonania, że rozstrzygnięcie Starosty [...], a także decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania przy rozpoznaniu i rozstrzyganiu kwestii zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania.

Z treści podania o wznowienie jednoznacznie wynika, że jako przesłanka wznowienia wskazana została przez wnioskodawcę nieznana Staroście [...] okoliczność faktyczna w postaci istnienia zakładów usługowych na terenie bezpośrednio sąsiadującym z elewatorem skarżącej Spółki.

Wbrew zapatrywaniom Starosty przyjmować należy, że sformułowana w taki sposób przesłanka wznowienia została określona/wskazana prawidłowo, tj. z poszanowaniem granic sprawy załatwionej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia 21 stycznia 2020 roku (nr [...]).

Zgodnie z art. 115a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. 2019, poz. 1396 ze zm.) decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu wydaje się w przypadku stwierdzenia, na podstawie pomiarów własnych lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, a dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem określa się przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład.

W świetle treści art. 113 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska minister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określa, w drodze rozporządzenia, dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku kierując się potrzebą zapewnienia należytej ochrony środowiska przed hałasem oraz mając na uwadze przepisy prawa Unii Europejskiej odnoszące się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku. W rozporządzeniu ustala się zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów zagospodarowanych pod zabudowę mieszkaniową, pod szpitale i domy pomocy społecznej, pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, na cele uzdrowiskowe, na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, pod zabudowę mieszkaniowo-usługową.

W razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów (art. 115 ustawy - Prawo ochrony środowiska).

Wyjaśnić zatem należy, że przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Starosta w decyzji z dnia 21 stycznia 2020 roku (nr [...]), określił dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez urządzenia zlokalizowane na terenie Zakładu w U. na 50 dB dla pory dnia oraz na 40 dB dla pory nocy.

Wskazane w decyzji parametry ochrony akustycznej odpowiadają wartościom dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jednocześnie z treści rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 112) wynika, że dopuszczalny poziomy hałasu w środowisku, gdy źródłem hałasu są pozostałe obiekty i działalność będąca źródłem hałasu, dla terenów mieszkaniowo-usługowych wynosi 55 dB w porze dnia i 45 dB w porze nocy.

Uznać zatem należy, że kwestią istotną, prawotwórczą z punktu widzenia określenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez urządzenia zlokalizowane na terenie Zakładu skarżącej Spółki w U., są takie okoliczności jak istnienie zakładów usługowych na terenie objętym oceną stanu zagospodarowania w trybie art. 115 ustawy - Prawo ochrony środowiska.

Starosta [...] wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z naruszeniem art. 63 § 2, art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 oraz art. 149 § 2 K.p.a., bo ocenę zaistnienia przesłanki wznowieniowej odniósł do "nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji" przyjmując, że takim dowodem jest notatka służbowa nr [...] sporządzona w dniu 17 czerwca 2020 roku, a więc dokument, który nie istniał na dzień wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu (21 stycznia 2020 roku).

Jednocześnie Starosta całkowicie pominął dokonanie oceny zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania w odniesieniu do "istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych", za które skarżąca Spółka uznała brak ujawnienia w sprawie okoliczności istnienia zakładów usługowych w obszarze objętym oceną faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania terenów sąsiednich.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na skutek odwołania, pomijając milczeniem wyliczone powyżej uchybienia procesowe Starosty [...], wyjaśniło, że rozstrzygnięcie o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej uzasadnia to, iż "w sprawie nie wykazano istnienia okoliczności faktycznych nieznanych organowi I instancji w dniu wydania decyzji".

Organ odwoławczy wykroczył poza zakres rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, czym naruszył przedmiotową tożsamość sprawy, a w konsekwencji zasadę dwuinstancyjności. Przypomnieć bowiem należy, że Starosta [...] uchylił się od rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w kontekście wskazywanych przez Spółkę nowych i nieznanych okoliczności faktycznych przyjmując, że "poziomu hałasu emitowanego przez inne zakłady wykracza poza granice sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną".

Podejmując opisane powyżej rozstrzygnięcie organ odwoławczy nie wskazał w uzasadnieniu wydanej decyzji ani okoliczności faktycznych (dowodów), które miałby uzasadniać prezentowane stanowisko, ani oceny, która mogłaby przekonać o trafności podjętego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] uznając, że zostały one wydane z istotnym naruszeniem art. 7, art. 11, art. 15, art. 63 § 2, art. 77 § 1, art. 80 art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 art. 147, art. 149 § 2 oraz art. 151 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z przepisami art. 113 ust. 2 pkt 1 oraz art. 115 ustawy - Prawo ochrony środowiska.

Z powyższych względów, na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 21 czerwca 2021 roku (pkt 1 wyroku).

O należnych skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego z wyboru w stawce minimalnej ([...] zł) oraz wydatki w postaci opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).

Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy skarżone organy uwzględnią, że po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania okoliczność zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania może być rozpoznawana i rozstrzygana jedynie w kontekście kompetencji do wydania decyzji o umorzeniu postępowania wznowionego. Wydanie takiej decyzji wymaga ujawnienia dowodów na złożenie wniosku z uchybieniem ustawowego terminu, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na organie administracji publicznej.

Przystępując do oceny zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania organy zobowiązane są dokonać tej oceny w aspekcie "istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych". Dokonując merytorycznego rozpoznania tej kwestii organy będą miały na uwadze, że błędy w postępowaniu dowodowym mogą uzasadniać wznowienie postępowania - ale tylko takie, które wynikają z braku wiedzy o istotnych dla sprawy okolicznościach, a nie z wadliwego ustalenia tych okoliczności (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2022 roku o sygn. akt I GSK 2735/18, Legalis nr 2664773).