Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 159/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1 pkt 2, art. 122, art. 180 par. 1 art. 187 par. 1, art. 191, art. 240 par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi W. J.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania W. J. – K. utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], decyzję z dnia w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, W. J. – K. pełniącej funkcję prezesa zarządu, za zaległości podatkowe "A" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2007 (miesiące od stycznia 2004 r. do lipca 2007 r.) w kwocie 34.365,40 zł, odsetki za zwłokę od ww. zaległości naliczone na dzień wydania decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji w kwocie 16.419 zł, koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec "A" sp. z o.o. powstałe od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2007 (miesiące: styczeń-lipiec) w kwocie 3.001,50 zł

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podstawę prawną decyzji organu pierwszej stanowił art. 107 § 1, art. 108, art. 109, art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wyjaśnił, iż spółka w latach 2004 – 2007 była użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...]. Podatek od nieruchomości za wskazany okres nie został zapłacony dobrowolnie przez spółkę. Organ wyjaśnił również, iż egzekucja z majątku spółki dotycząca zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za podany wyżej okres nie doprowadziła do przymusowej realizacji tych zobowiązań. W związku z powyższym biorąc pod uwagę, iż na podstawie uchwały rady nadzorczej spółki z dnia 15 grudnia 2003 r. funkcję prezesa zarządu we wskazanych latach do chwili obecnej pełni W. J. – K. oraz nie wystąpiły okoliczności wykluczające jej odpowiedzialność, jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, organ podatkowy wydał decyzję o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Od decyzji organu pierwszej instancji W. J. – K. złożyła odwołanie. W odwołaniu podniosła, iż decyzja organu podatkowego pierwszej instancji jest bezzasadna ponieważ strona w stosownym czasie wskazała wierzytelności, z których mogły zostać pokryte zaległości podatkowe. Wskazała, że Urząd Miasta [...] został poinformowany o sprzedaży przez Komornika Sądowego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] za cenę 323.086,50 zł, z której to kwoty mógł zaspokoić swoje należności. W tych okolicznościach żądanie od strony zapłaty zaległych podatków jest oczywiście bezzasadne.

W odpowiedzi na zarzuty odwołania organ pierwszej instancji wskazał, iż zarzut nieskorzystania przez Urząd Miasta z możliwości zaspokojenia z kwoty uzyskanej z licytacji nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] jest nietrafny, że członek zarządu chcąc się uwolnić od odpowiedzialności za zaległości podatkowe winien wskazać mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W przedmiotowej sprawie, taka sytuacja nie zaistniała.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się z argumentami zawartymi w odwołaniu, mając na względzie regulacje art. 127 Ordynacji podatkowej, argumentowało, że godnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zgodnie zaś z przepisem § 2 art. 107, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (pkt 2) oraz koszty postępowania egzekucyjnego (pkt 4).

Odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością została uregulowana w art. 116 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z tym przepisem, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Z kolei zgodnie z § 2 art. 116 odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Kolegium uzasadniało, że z powołanych wyżej przepisów wynika, iż członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może odpowiadać jako osoba trzecia za zaległości podatkowe ciążące na spółce, jako podatniku danego podatku. Odpowiedzialność ta obejmuje również odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego (przepisy dotyczące odpowiedzialności za inne należności w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania). Organ odwoławczy wskazywał, że jest to odpowiedzialność solidarna członka zarządu i spółki.

Organ odwoławczy argumentował, że oceniając przesłanki orzekania o odpowiedzialności członków zarządów podmiotów, o których mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.

Uzasadniał, że wskazane w decyzji organu pierwszej instancji zaległości podatkowe obejmują zobowiązania, których termin płatności upływał w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki przez W. J. – K. Organ podatkowy wskazywał, że na stanowisko prezesa zarządu spółki strona została powołana uchwałą rady nadzorczej z dnia 15 grudnia 2003 r. Przedmiotowa uchwała była podstawą wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 29 stycznia 2004 r. W. J. – K., jako prezesa zarządu spółki. W tym kontekście SKO podnosiło, że osoba fizyczna uzyskuje status członka zarządu z chwilą podjęcia uchwały przez wspólników o jej powołaniu do zarządu, lub na postawie uchwały innego organu, tj. tak jak w przedmiotowej sprawie rady nadzorczej (art. 210 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), a sam wpis do rejestru sądowego ma w tym zakresie znaczenie deklaratoryjne. Podawał, iż powyższe ustalenia organu podatkowego pierwszej instancji potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy dokumenty (m.in. uchwała rady nadzorczej), a także informacje zamieszczone w Monitorze Sądowym i Gospodarczym dotyczące spółki. Ponadto okoliczność faktycznego pełnienia obowiązków członka zarządu potwierdzają złożone deklaracje na podatek od nieruchomości za lata 2004 - 2007 podpisane przez stronę z zaznaczeniem (pieczątka), iż pełni funkcję prezesa zarządu spółki, czy też korespondencja kierowana do organu podatkowego pierwszej instancji (pismo z dnia 6 lipca 2007 r. informujące o sprzedaży przez Komornika Sądowego nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]), a także sprawozdanie z działalności zarządu Spółki "A" sp. z o.o. za rok obrotowy 2006.

Odnosząc się do przesłanki bezskuteczności egzekucji z majątku spółki w całości lub w części Kolegium wskazało, iż zaległości podatkowe za wskazany wyżej okres zostały objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przez organ egzekucyjny tj. Prezydenta Miasta [...]. Zestawienie tytułów wykonawczych oraz informacja na temat stanu egzekucji, sporządzona przez organ egzekucyjny, dotycząca m.in. daty doręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych oraz zastosowanych środków egzekucyjnych znajdują się w aktach sprawy. Z danych tych wynika, że zastosowane środki egzekucyjne nie doprowadziły do zaspokojenia należności. W odniesieniu do zaległości obejmujących lata 2004 - 2007 (miesiące od stycznia 2004 r. do lipca 2007 r.) organ egzekucyjny podejmował czynności mające na celu ustalenie składników majątkowych spółki oraz uzyskanie środków pieniężnych. Jednakże egzekucja z rachunków bankowych spółki (zajęcie rachunków) okazała się bezskuteczna z uwagi na ich wcześniejsze zamknięcie, bądź też brak środków pieniężnych na istniejących jeszcze rachunkach. Także zajęcia wierzytelności spółki wobec Agencji "B", "C" spółka z o.o. oraz "D" spółka z o.o. nie doprowadziły do zaspokojenia należności organu podatkowego z powodu nie przekazania przez dłużników środków pieniężnych. Ponadto w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej Komornik Sądowy Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w [...] prowadził egzekucję sądową obejmującą prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...].

Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w [...] przysądził prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości wraz z prawem własności znajdujących się na niej budynków na rzecz licytanta. Cena uzyskana ze sprzedaży wskazanych praw wyniosła 323.086,50 zł. Jednak z powyższej kwoty nie doszło do zaspokojenia choćby w części zaległości podatkowych. W planie podziału sumy uzyskanej z licytacji dokonanym przez Sąd Rejonowy w [...] nie znalazły się należności organu podatkowego pierwszej instancji z uwagi na okoliczność występowania wierzycieli, których należności korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia (zawiadomienie z Sądu Rejonowego w [...] z dnia 15 listopada 2007 r., notatka służbowa z dnia 27 listopada 2007 r.).

Biorąc więc powyższe okoliczności pod uwagę, zdaniem Kolegium, stwierdzić należało, iż zarzut strony, że skoro organ nie skorzystał z możliwości zaspokojenia się ze sprzedanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], o której to sprzedaży strona informowała, jest niezasadny. Niezależnie bowiem od informacji zawartej w piśmie strony organ podatkowy, już wcześniej posiadał informację o licytacji prawa wieczystego użytkowania nieruchomości - wezwanie Komornika Sądowego do złożenia wykazu zaległości podatkowych z dnia 10 listopada 2006 r. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie złożył wykaz zaległości podatkowych obejmujących m.in. podatek od nieruchomości za rok 2004, 2005 oraz 2006 (do XI raty), a także za lata wcześniejsze (pismo z dnia 4 grudnia 2006 r.). Jednak nie doszło do faktycznego pokrycia, choćby w minimalnej części, zaległości podatkowych.

Organ odwoławczy argumentował, że w myśl przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uwalniającej od odpowiedzialności za cudzy dług chodzi o rzeczywiste (faktyczne) uzyskanie środków pieniężnych, które pozwolą na zaspokojenie zaległości podatkowych spółki "w znacznej części". Natomiast w przedmiotowej sprawie organ nie uzyskał jakichkolwiek środków z tytułu sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] choć podejmował stosowne działania w tym celu (wyrok WSA w GIiwicach z dnia 15 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/GL 1518/08).

Organ odwoławczy podnosił, że bezskuteczność egzekucji potwierdzają także postępowania prowadzone wobec spółki, a obejmujące zaległości podatkowe za lata wcześniejsze (X i XI 2002 roku). Wskazywał, iż w postanowieniu Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w [...] z dnia 21 grudnia 2006 r. umarzającym postępowanie egzekucyjne stwierdzono, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych, egzekucja z ruchomości, wynagrodzenia za pracę i wierzytelności jest bezskuteczna. Organ egzekucyjny wystąpił również do Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] z wnioskiem o udostępnienie danych w zakresie składanych deklaracji CIT 2 i VAT 7, wpłacania zaliczek na podatek dochodowy i osiągniętego przychodu. W odpowiedzi uzyskano informacje, że spółka posiada zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych, w podatku od towarów i usług i brak jest danych na temat zarejestrowanych rachunków bankowych.

W tych okolicznościach zasadne jest więc twierdzenie, iż egzekucja z majątku spółki okazała się w całości bezskuteczna, która to okoliczność jest pozytywną przesłanką orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej, jako osoby trzeciej.

Organ odwoławczy argumentował, że w sprawie nie występują też okoliczności wyłączające odpowiedzialność członka zarządu spółki za jej zaległości, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b Ordynacji podatkowej.

Podawał, iż strona w toku postępowania podatkowego nie wskazywała, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o głoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo też, że zaniechanie tych czynności nastąpiło bez jej winy. Również akta rejestrowe spółki prowadzone przez Sąd Rejonowy w [...] XI Wydział Gospodarczy KRS nie potwierdzają wymienionych okoliczności. Z materiału sprawy (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Cywilny z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn. akt [....]) wynika, że przynajmniej już od roku 2004 spółka posiadała zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, wobec ZUS-u oraz Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...]. Powyższe okoliczności potwierdza również sprawozdanie z działalności zarządu spółki za rok obrotowy 2006 podpisane przez prezesa zarządu – W. J. - K. Zatem należy uznać, iż strona przynajmniej od roku 2004, jako prezes zarządu miała świadomość faktu niewypłacalności spółki, a mimo to nie składała wniosku o ogłoszenie jej upadłości.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] W. J. – K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej.

Uzasadniała, iż wbrew twierdzeniom organów podatkowych wykazała źródło zaspokojenia wierzytelności informując o toczącej się egzekucji z majątku spółki tj. z nieruchomości położonej przy ul. [...] w[...]. Spełniła więc wymóg przewidziany w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej uwalniający ją od odpowiedzialności osobistej za zobowiązania podatkowe spółki.

W odpowiedz na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie podtrzymało w całości swoje stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw, aby uznać, że została ona wydana z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa.

W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu, istota rzeczy odnosi się do kwestii oceny zasadności orzeczenia wobec skarżącej, jako osoby trzeciej – prezesa zarządu sp. z o.o. A o odpowiedzialności podatkowej za zaległości A sp. z o.o. z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2004 r. do lipca 2007 r. w kwocie 34.365,40 zł, odsetki za zwłokę w kwocie 16.419 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.001,50 zł.

W kontekście istoty sporu prawnego w sprawie, na wstępie wskazać należy, iż z akt sprawy podatkowej bezspornie wynika, że: 1) w okresie od stycznia 2004 do lipca 2007 A sp. z o.o. była użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]; 2) w okresie tym, na podstawie uchwały rady nadzorczej spółki z dnia 15 grudnia 2003 r., funkcję prezesa jednoosobowego zarządu pełniła (i pełni nadal) W. J. – K.; uchwała ta stanowiła podstawę wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 29 stycznia 2004 r. W. J. – K. jako prezesa zarządu spółki; 3) spółka A składała deklaracje na podatek od nieruchomości, wykazując podatek do zapłaty: na rok 2004 w kwocie 9.190,94 zł, na rok 2005 w kwocie 9.745,50 zł, na rok 2007 w kwocie 9.745 zł, na rok 2007 w kwocie 9.745 zł; 4) deklaracja zawierała pouczenie, że w razie niewykonania w całości lub w części zadeklarowanego zobowiązania podatkowego, deklaracja ta stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; podatek od nieruchomości za wskazany okres nie został zapłacony dobrowolnie przez spółkę; 5) w związku z zaległościami z tytułu podatku od nieruchomości wszczętej prowadzone zostało postępowanie egzekucyjne obejmujące lata 2001 – 2007, w którym spółce zostały doręczone tytuły wykonawcze, spośród których część doręczona została z zawiadomieniami o zajęciu – w odniesieniu do okresu objętego przedmiotowym postępowaniem w dniach 18 lutego 2004 r., 9 marca 2004 r., 9 kwietnia 2004 r. , 24 maja 2005 r. dokonano zajęcia wierzytelności w "D"sp. z o.o. doręczając zawiadomienia o zajęciu wraz z tytułami wykonawczymi, odpowiednio w dniach 26 lutego 2004 r., 11 marca 2004 r., 9 kwietnia 2004 r. i 30 maja 2005 r.; w dniu 1 czerwca 2004 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A. doręczając spółce zawiadomienie o zajęciu wraz z tytułami wykonawczymi w dniu 4 czerwca 2004 r. – w odpowiedzi na zawiadomienia bank poinformował, że rachunek należący do spółki został zamknięty 10 grudnia 2001 r.; z protokołu o stanie majątku spółki z dnia 9 stycznia 2007 r. sporządzonego przez poborcę podatkowego wynika, że spółka zajmuje się wynajmem nieruchomości, ale z tego tytułu nie posiada dochodu; w dniu 14 listopada dokonano zajęcia rachunku bankowego spółki w bankach znajdujących się na terytorium Polski, spośród których jedynie Bank [...] pismem z dnia 26 listopada 2006 r. uznał zajęcie rachunku bankowego informując równocześnie, że na rachunku brak jest środków na pokrycie zaległości; 6) na należącym do spółki prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ustanowione zostały hipoteki przymusowe, na rzecz Skarbu Państwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz Gminy [...] z tytułu podatku od nieruchomości; 7) nieruchomość ta w wyniku licytacji z dnia 7 grudnia 2006 r. została sprzedana przez Komornika Sądowego Rewiru I, a 6 lipca 2007 r. nastąpiło przysądzenia własności na rzecz nowego właściciela, w związku z czym obowiązek podatkowy spółki z tytułu podatku od nieruchomości wygasł; 8) w dniu 19 lipca 2007 r. Prezydenta Miasta [...], jako wierzyciel wystąpił z wnioskiem o uwzględnienie w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości dłużnika A sp. z o.o. wierzytelności (z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości) zgłoszonej w dniu 4 grudnia 2006 r., co nastąpiło w konsekwencji wezwania komornika sądowego z dnia 10 listopada 2006 r. do złożenia wykazu zaległości podatkowych dłużnika wraz z doręczeniem obwieszczenia o licytacji prawa wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości – jednocześnie pismem z dnia 6 lipca 2007 r., skarżąca, jako prezes zarządu A sp. z o.o. poinformowała wierzyciela o sprzedaży w drodze licytacji przedmiotowej nieruchomości wraz z prośbą o zgłoszenie roszczenia; 9) w wyniku podziału kwoty uzyskanej z licytacji nieruchomości (cena uzyskana ze sprzedaży wskazanych praw wyniosła 323.086,50 zł) Gmina [...] nie została zaspokojona choćby w części zaległości podatkowych; 10) w prowadzonym postępowaniu podatkowym ustalono, że jakkolwiek spółka z o.o. A nie osiada zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych, to jednak występują zaległości w podatku dochodowym od wynagrodzeń pracowników PIT – 4 za okres od września 2002 do grudnia 2005 r. oraz w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2007 r.; 11) ze sprawozdania z działalności zarządu spółki za rok obrotowy 2006 wynika, że w spółce brak jest środków na wywiązywanie się z zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego, Gminy [...] oraz ZUS; 12) w prowadzonym postępowaniu podatkowym skarżąca nie wskazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania. zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy, ani też nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, ograniczając się jedynie do wskazania okoliczności, iż pismem z dnia 6 lipca 2007 r., jako prezes zarządu A sp. z o.o., poinformowała Prezydenta Miasta [...] o sprzedaży w drodze licytacji przedmiotowej nieruchomości występując równocześnie z prośbą o zgłoszenie roszczenia w celu zaspokojenia wierzytelności.

Według Sądu, we wskazanych okolicznościach sprawy, brak jest podstaw, aby uznać, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem.

W analizowanym zakresie, za punkt wyjścia uznać należy przepisy Rozdziału 15 - Odpowiedzialność osób trzecich - Działu III - Zobowiązania podatkowe - Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie, a jak wynika z § 2 art. 107 Ordynacji podatkowej, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 108 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji, a postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: 1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; 2) dniem doręczenia decyzji: a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego; b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta; c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług; d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę; 3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3, a mianowicie, w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a.

Warunki odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością reguluje przepis art. 116 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania. zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zakres tej odpowiedzialności, zgodnie z § 2 art. 116 Ordynacji podatkowej obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Z przywołanych przepisów bezspornie wynika, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, solidarnie ze spółką, może odpowiadać, jako osoba trzecia za zaległości podatkowe ciążące na spółce, jako podatniku danego podatku, a odpowiedzialność ta obejmuje również odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

Normatywna treść przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej skutkuje określonymi konsekwencjami w zakresie odnoszącym się do zasad i reguł dowodzenia odnośnie okoliczności objętych hipotezą dekodowanej z niego normy prawnej. W tym względzie poza sporem jest, że o ile organ podatkowy zobowiązany jest do wykazania istnienia okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz okoliczności bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, to obowiązek wykazania istnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych, tj. przesłanek uwalniających od tej odpowiedzialności – wykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe); albo wykazanie przez niego, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, albo wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części - spoczywa już na członku zarządu, który zmierza do zwolnienia się z tejże odpowiedzialności. (wyrok NSA z 6 marca 2003 r., w sprawie sygn. akt SA/Bd 85/03; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2003 r., w sprawie sygn. akt III SA 2490/01; wyroki WSA z 2 lutego 2005 r., w sprawie sygn. akt SA/Wr 1511/03 i z 14 czerwca 2004 r., w sprawie sygn. akt III SA 1514/03; wyrok NSA z 14 października 2004 r., w sprawie sygn. akt FSK 569/04; wyrok NSA z 14 września 2005 r., w sprawie sygn. akt FSK 2062/04). W kontekście wskazanych reguł dowodzenia okoliczności określonych art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, stwierdzić również należy, że oczywiście nie uchylają one stosowania w postępowaniu podatkowym odnoszącym się do kwestii odpowiedzialności podatkowej osób trzecich zasad ogólnych tego postępowania, tym samym obowiązków organu wynikających z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.

Konfrontując wskazane wyżej okoliczności stanu sprawy oraz normatywną treść mających w niej zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowe z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, brak jest podstaw, aby podważać trafność ustaleń poczynionych w toku prowadzonego postępowania oraz zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Ustalenia stanu faktycznego sprawy przeprowadzone bowiem zostały z zachowaniem standardu określonego w art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 180, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej. O zasadności tego wniosku przekonuje fakt przeprowadzenia przez organy podatkowe z urzędu, na istotne w sprawie okoliczności szeregu, dowodów, w szczególności zaś dowodów z dokumentów oraz informacji pochodzących od uprawnionych organów. Ich szerokie spectrum oraz oceną i formułowane na jej podstawie wnioski, stanowiły podstawę dokonania niespornych ustaleń stanu faktycznego sprawy, stanowiącego w konsekwencji faktyczną podstawę wydanych w sprawie decyzji. Z rozbudowanych, tak w warstwie faktycznej jak i prawnej, uzasadnień wydanych w sprawie decyzji jednoznacznie wynika, że organy podatkowe ustalenia faktyczne w sprawie poczyniły w sposób korespondujący z zasadą prawdy obiektywnej, a zebrany w sprawie materiał dowodowy oceniły zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 191 Ordynacji podatkowej.

Zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) pozostają ze sobą w bezpośrednim i ścisłym związku. Z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonywanej z perspektywy analizy akt sprawy wskazać należy, iż o przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów świadczy to, że organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy dowody lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Podkreślając w tym kontekście, że jakkolwiek organy podatkowe mają obowiązek, zgodnie z art. 122 i 187 §1 Ordynacji podatkowej, zebrać cały materiał dowodowy, to jednak jego gromadzenie nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń, a jedynie tych, które są przedmiotem postępowania dowodowego, które winno doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, czyli winno obejmować te fakty i dowody, które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, co też w sprawie niniejszej uczyniono. W kontekście zaś przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, na gruncie którego ustawodawca ustanowił zasadę swobodnej oceny dowodów, rozumianą jako adresowaną do organów podatkowych dyrektywę, zgodnie z którą, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, oceniają one wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności, wskazać należy, że konsekwencją tak rozumianej zasady swobodnej oceny dowodów jest to, ze rozpatrzeniu podlegają więc nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Uzasadnia to więc twierdzenie, że w tym względzie, jako istotny jawi się również tzw. punkt widzenia. Rolą i zadaniem sądu administracyjnego jest więc ustalenie, czy materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu podatkowym oceniony został przez organy podatkowe zgodnie z przepisami tego postępowania. Innymi słowy Sąd obowiązany jest zbadać, czy swobodna ocena dowodów przez organy podatkowe nie została przekroczona i nie nabrała przymiotu dowolności. Według Sądu, analiza akt sprawy w konfrontacji z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że dokonując oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, organy podatkowe nie przekroczyły jej granic. Organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący, a uzyskane dowody poddane następnie zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. O zasadności tego stanowiska przekonuje analiza argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W warstwie faktycznej uwzględnia ona całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W tym względzie argumentacja organu odwoławczego, uwzględnia wskazaną wyżej dyrektywę postępowania, co koresponduje również z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, którą zawarł w logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji. W tym kontekście podnieść również należy, że rezultat tej oceny nie może być kwalifikowany jako naruszenie przepisów prawa, w sytuacji, gdy strona ocenę tę podważa w oparciu o subiektywne kryteria. W tym też kontekście podkreślenia wymaga, że strona nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem podatkowym w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeśli nie udowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji (tak w warstwie faktycznej, jak i prawnej), jak i analiza uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, nie uzasadnia stanowiska o dowolności, ani w zakresie odnoszącym się do przeprowadzonych w sprawie dowodów, poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych, ani też oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Spełnia ono tym samym wymogi, o których stanowi przepis art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W warstwie faktycznej, przytoczone zostały wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz przeprowadzona została, z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, ocena zebranych dowodów ze wskazaniem na te, które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych, a także przyczyn i argumentów, dla których innym dowodom odmówiono przymiotu wiarygodności.

W tej mierze, w kontekście normatywnych przesłanek odpowiedzialności skarżącej, jako prezesa jednoosobowego zarządu A sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki oraz w kontekście wskazanych wyżej okoliczności stanu sprawy, słusznie i trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazywało więc, że: 1) odpowiedzialność ta obejmuje zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości w kwocie 34.365,40 zł, za okres od stycznia 2004 r. do lipca 2007 r., kiedy to obowiązek podatkowy wygasł w ciągu roku w związku z egzekucyjną sprzedażą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...], a także odsetki za zwłokę naliczone na dzień wydania decyzji w kwocie 16.419 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.001,50 zł; 2) zaległości podatkowe obejmują zobowiązania, których termin płatności upływał w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki przez skarżącą, która na stanowisko prezesa zarządu spółki została powołana uchwałą rady nadzorczej z dnia 15 grudnia 2003 r., co stanowiło podstawę wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 29 stycznia 2004 r., pod dokonaniu którego, aż do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie było zmian na stanowisku prezesa zarządu spółki; 3) zaległości podatkowe za wskazany okres zostały objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przez organ egzekucyjny tj. Prezydenta Miasta [...] doręczonymi spółce wraz z zawiadomieniami o zastosowanych środkach egzekucyjnych, które jednak nie doprowadziły do zaspokojenia należności, albowiem egzekucja z rachunków bankowych spółki (zajęcie rachunków) okazała się bezskuteczna z uwagi na ich wcześniejsze zamknięcie bądź też brak środków pieniężnych na istniejących jeszcze rachunkach, a zajęcia wierzytelności spółki wobec Agencji "B", "C" sp. o.o. oraz "D" sp. z o.o. nie doprowadziły do zaspokojenia należności organu podatkowego z powodu nie przekazania przez dłużników środków pieniężnych, a bezskuteczność egzekucji potwierdzają również postępowania prowadzone wobec spółki obejmujące zaległości podatkowe za lata wcześniejsze, w odniesieniu do których postanowieniem z dnia 21 grudnia 2006 r. Komornik Sądowy Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w [...] umorzył postępowanie egzekucyjne stwierdzając, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych, egzekucja z ruchomości, wynagrodzenia za pracę i wierzytelności jest bezskuteczna.; 4) w związku zaś ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej Komornik Sądowy Rewir I przy Sądzie Rejonowym w [...] prowadził egzekucję sądową obejmującą prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...], w rezultacie, której postanowieniem z dnia 6 lipca 2007 r. Sąd Rejonowy w [...] przysądził prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości wraz z prawem własności znajdujących się na niej budynków na rzecz licytanta, a kwota uzyskana ze sprzedaży wskazanych praw (323.086,50 zł) nie doprowadziła do zaspokojenia choćby w części zaległości podatkowych, a to z uwagi na fakt, że w planie podziału sumy uzyskanej z licytacji nie znalazły się należności podatkowe, z uwagi na występowanie wierzycieli, których należności korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia.

W kontekście okoliczności stanu sprawy, zarzut skargi o naruszeniu przepisu art. 116 Ordynacji podatkowej, jak również jego argumentację uznać należy za niezasadne. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw, aby zasadnie wywodzić, jak czyni to skarżąca, że skoro organ nie skorzystał z możliwości zaspokojenia się ze sprzedanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], o której to sprzedaży poinformowała ona w piśmie z dnia 6 lipca 2007 r., to dochodzi do sytuacji, która wyłącza orzekanie o jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

W kontekście oceny zasadności argumentacji skarżącej na wstępie wskazać należy, że o jego braku świadczy to, że w związku ze sprzedażą przedmiotowej nieruchomości w wyniku licytacji z dnia 7 grudnia 2006 r. i przysądzeniem przez SR w [...], w dniu 6 lipca 2007 r., własności na rzecz nowego właściciela, w dniu 19 lipca 2007 r. Prezydenta Miasta [...], jako wierzyciel wystąpił z wnioskiem o uwzględnienie w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości dłużnika A sp. z o.o. wierzytelności (z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości) zgłoszonej w dniu 4 grudnia 2006 r., co nastąpiło w konsekwencji wezwania komornika sądowego z dnia 10 listopada 2006 r. do złożenia wykazu zaległości podatkowych dłużnika wraz z doręczeniem obwieszczenia o licytacji prawa wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości. Słusznie więc SKO w [...] argumentowało, iż niezależnie od pisma strony wierzyciel wcześniej już posiadał informację o licytacji prawa wieczystego użytkowania nieruchomości. W związku z tym, sugestia o jakimkolwiek zaniechaniu ze strony wierzyciela jest chybiona, tym bardziej również, że kwota uzyskana ze sprzedaży wskazanych praw (323.086,50 zł) nie doprowadziła do zaspokojenia choćby w części zaległości podatkowych, a to z uwagi na fakt, że w planie podziału sumy uzyskanej z licytacji nie znalazły się należności podatkowe, co stanowiło konsekwencję faktu występowania wierzycieli, których należności korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że pismo adresowane do wierzyciela, na walor i skuteczność którego powołuje się skarżąca upatrując w nim wykazanie istnienia przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w przepisie art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, pochodzi z dnia 6 lipca 2007 r. Postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej, jako prezesa jednoosobowego zarządu spółki z o.o. A za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2004 r. do lipca 2007 r., wszczęte zaś zostało w dniu 25 czerwca 2009 r. Postanowienie o wszczęciu postępowania, zawierające ponadto pouczenie o treści art. 116 Ordynacji podatkowej doręczone zostało skarżącej w dniu 8 lipca 2009 r. Postanowienie zaś wydane w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej zostało doręczone skarżącej w dniu 17 lipca 2009 r.

Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca w toku prowadzonego postępowania, poinformowana i pouczona o treści art. 116 Ordynacji podatkowej, w postępowaniu tym podejmowała jakąkolwiek inicjatywę dowodową zmierzającą do wykazania istnienia jednej z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w § 2 art. 116 Ordynacji podatkowej. Obowiązek wykazania istnienia którejkolwiek z przesłanek uwalniających od tej odpowiedzialności – wykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe); albo wykazanie przez niego, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, albo wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części – spoczywał na niej. W tym zakresie nie pojęła ona żadnych działań. Nie przeciwstawiła dowodom przeprowadzonym przez organy podatkowe – wynika z nich, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, że jakkolwiek spółka z o.o. A nie posiada zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych, to jednak posiada zaległości w podatku dochodowym od wynagrodzeń pracowników PIT – 4 za okres od września 2002 do grudnia 2005 r. oraz w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2007 r., a ponadto, że nie dysponuje ona środkami na wywiązywanie się z zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego, Gminy [...] oraz ZUS (sprawozdanie z działalności zarządu spółki za rok obrotowy 2006) - żadnych innych dowodów.

Tym samym nie sposób uznać, aby realizacji wskazanego obowiązku dowodzenia czynić mogło zadość przywołanie przez skarżącą na etapie postępowania odwoławczego, jak również w skardze do Sądu, treści pisma z dnia 6 lipca 2007 r.

W analizowanym podkreślić przy tym należy, że istota przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wyraża się w tym, że o jej istnieniu przesądza fakt wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, również w sensie rzeczywistego (faktycznego) uzyskanie środków pieniężnych, które pozwolą na zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, tj. innymi słowy, o wskazanie na istnienie takiego majątku spółki, który pozwoli na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa w znacznej części, co uzasadnia twierdzenie, że nie chodzi o wskazanie składników majątkowych o jakiejkolwiek bądź wartości.

Brak jest wiec podstaw, aby uznać, ze w przedmiotowej sprawie skarżąca wykazała istnienie którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych.

W związku powyższym, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.