Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 964/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.3, art. 134, art. 106 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 116 par.1, art.107 par.2, art.118, art.51 par. 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 1 pkt 12, art. 35b pkt 3,
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 694
law: Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - tekt jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz (spr.) Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska NSA Włodzimierz Zygmont Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka Zarządu za zaległości podatkowe Spółki oddala skargę. /-/ W.Zygmont /-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie przepisów art. 207 § 1, art. 107 § 1, § 2 pkt 1,2 i 4 oraz art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa) orzekł o odpowiedzialności podatkowej AB jako członka zarządu Spółki z o.o. "K" z siedzibą w P za zaległości podatkowe powstałe z tytułu ciążących na płatniku podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące: [...] w kwocie [...], [...] w kwocie [...], [...] w kwocie [...], [...] w kwocie [...], [...] w kwocie [...] oraz [...] w kwocie [...] wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...].

W uzasadnieniu wskazano, że AB pełni funkcję członka zarządu od dnia [...]. Ustalono również, iż na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w oparciu o deklaracje PIT-4 wszczęto wobec Spółki postępowanie egzekucyjne. W toku tego postępowania dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] W, ul. R [...]. Działanie to okazało się bezskuteczne, gdyż Bank poinformował, że brak środków pieniężnych na rachunku bankowym Spółki, stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego. Innych składników majątku Spółki również nie ujawniono (raporty poborcy skarbowego o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych, pisma do Ministerstwa Sprawiedliwości, Centrum Informacji o zastawach rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji). Postępowanie egzekucyjne wobec Spółki prowadził także Naczelnik Urzędu Skarbowego. Prowadzona egzekucja w stosunku do majątku Spółki nie przyniosła rezultatu w postaci zaspokojenia należności Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organizacji , spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki (por. art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej).

Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy stwierdzono, iż zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych za wskazany okres powstała w czasie pełnienia przez AB funkcji członka zarządu. Egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Jednocześnie nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości bądź otwarcie postępowania układowego z wierzycielami.

W odwołaniu z dnia [...] A B wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, której zarzucił naruszenie art.116, art.118 i art. 188 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podkreślił, że zobowiązania Spółki regulowane były częściowo, a to wyklucza zaistnienie przesłanki stanu trwałej niewypłacalności. Fakt ten potwierdził także organ I instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że pobrany przez spółkę kredyt bankowy w wysokości około [...] został w całości spłacony. Zatem nie zaistniała okoliczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Nadto podniósł, że organ egzekucyjny nie przeprowadził egzekucji co do wszystkich wartościowych składników majątku Spółki, m.in. nie podjął żadnych kroków w celu wyegzekwowania wierzytelności przysługującej jej od Spółki I Sp. z o.o. w P w wysokości około [...]. Wyjaśnił, że bezskuteczność egzekucji ma miejsce wówczas, gdy egzekucja dotyczyła całego majątku spółki ujawnionego za pomocą odpowiednich procedur, a wierzyciel wyczerpał wszelkie sposoby egzekucji mimo, że jej cel nie został osiągnięty. Wskazał, że bezskuteczność egzekucji wymaga formalnego stwierdzenia, po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, w formie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zarzucił organowi I instancji, że nastąpiło przedawnienie prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej w stosunku do zaległości podatkowej Spółki za miesiąc [...].

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...], Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 107 § 1, § 2 pkt 1, 2 i 4, art. 108 § 1 i art. 116 Ordynacji podatkowej w związku z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie umowy Spółki, dokumentów rejestrowych, braku ujawnienia jakichkolwiek zmian w rejestrze handlowym ustalono, iż zgodnie z wpisem dokonanym w dniu [...] AB jest Prezesem Zarządu Spółki z o.o. "K". Przedmiotowe zaległości podatkowe powstały zatem w czasie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu w.w spółki. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżoną decyzję organ I instancji wydał w terminie. Za spełnioną uznano również przesłankę bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec Spółki. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił stanowiska odwołującego jakoby bezskuteczność egzekucji wymagała formalnego stwierdzenia tego faktu w formie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Treść art.116 Ordynacji podatkowej nie nakłada takiego obowiązku na organy podatkowe w związku z czym, brak postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie może stanowić przeszkody do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za długi Spółki. Nadmieniono jednakże, że postępowanie egzekucyjne względem należności objętych przedmiotową decyzją zostało postanowieniem z dnia [...] nr [...] umorzone. Nadto A B nie wykazał, by we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość Spółki, jak również nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości czy też niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Zawartość akt sprawy , w tym pismo wyjaśniające odwołującego, brak zeznań rocznych w zakresie podatku od osób prawnych, brak sprawozdań finansowych pozwalało stwierdzić organowi I instancji, że Spółka była niewypłacalna już w [...] i nie złożyła stosownego wniosku o upadłość. Skarżący nie wskazał również mienia, z którego egzekucja jest możliwa. W tych okolicznościach organ odwoławczy podniesione przez stronę zarzuty uznał za bezzasadne i stwierdził, że organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego należycie zebrał obszerny materiał dowodowy celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zbadania spełnienia przesłanek stanowiących podstawę do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu spółki "K" zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej. Strona natomiast nie wykazała zaistnienia przesłanek pozwalających na odstąpienie od wydania stosownego orzeczenia przez organy podatkowe.

W skardze AB wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz o wstrzymanie wykonania w całości decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art.116 Ordynacji podatkowej w szczególności wyrażające się w błędnym ustaleniu stanu faktycznego, biorąc pod uwagę przytoczoną przez niego argumentację i przyznanie przez organ I instancji faktów zaistnienia okoliczności uzasadniających istnienie składników majątku spółki,

2) art.118 Ordynacji podatkowej,

3) art.188 Ordynacji podatkowej poprzez nieuznanie dowodów powołanych przez niego, a więc pominięcie istotnych dowodów w sprawie potwierdzających istnienie składników majątku podlegających zajęciu w postaci wierzytelności i innych praw majątkowych.

W uzasadnieniu skargi powołał przesłanki orzekania o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Wyjaśnił, że oceny czy z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystąpiono we właściwym terminie należy dokonać w świetle art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), zgodnie z którym upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 ustawy precyzuje pojęcie niewypłacalności i jest to nie wykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań, przy czym niemożność regulowania zobowiązań musi mieć charakter trwały. Przepis art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego wskazuje, że dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie 2 tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie stosowny wniosek, przesłanką ogłoszenia upadłości jest zaś okoliczność braku środków majątkowych wystarczających na zaspokojenie zobowiązań. Oznacza to, że przedsiębiorca jest zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o zgłoszenie upadłości. Natomiast zgodnie z § 2, reprezentant przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 1 § 2, jest zobowiązany zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba że wcześniej rozpoczął się bieg terminu określonego w § 1. Wykazanie przez dłużnika faktu, choćby częściowego regulowania zobowiązań, wyklucza zaistnienie przesłanki powstania stanu trwałej niewypłacalności. Zdaniem skarżącego potwierdził to również organ I instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdzając m.in., że zaciągnięty przez spółkę kredyt bankowy w wysokości około [...] został w całości spłacony. W tych okolicznościach nie zaistniała przesłanka uzasadniająca złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a zatem nie uległa ziszczeniu przesłanka o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki. Zarzucił, że organ I instancji nie przeprowadził egzekucji w stosunku do wszystkich wartościowych składników majątku Spółki, m.in. nie podjął żadnych kroków w celu wyegzekwowania wierzytelności przysługującej spółce od Spółki I Sp. z o.o. z siedzibą w P w wysokości około [...]. Wyjaśnił, że odpowiedzialność członków zarządu spółki kapitałowej ulega wykluczeniu w każdej sytuacji, gdy można wskazać jakikolwiek składnik majątku podlegający egzekucji. Może to być również składnik majątku związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, jeśli stanowi on aktywa trwałe w rozumieniu przepisów o rachunkowości. Ponadto za składnik majątku podlegający zajęciu należy uznać także zobowiązania. Skarżący podał, że spółka dysponowała składnikami majątku podlegającymi zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym, a to wykluczało i uzasadniało fakt niezłożenia przez spółkę wniosku o ogłoszenie upadłości. Jednakże argument ten został pominięty przez organy podatkowe. Przyczyn takiego uchybienia jego zdaniem należy upatrywać w niechęci organów prowadzących postępowanie do nadmiernego wysiłku w egzekwowaniu należności i w łatwości uzasadnienia przesłanek orzekania o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe członków zarządu spółki kapitałowej. Skarżący podniósł, że pojęcia bezskuteczności egzekucji nie zdefiniowano w prawie podatkowym, w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani w Kodeksie postępowania cywilnego, a zatem należy go rozumieć zgodnie z regułami języka potocznego. Wyjaśnił, że pojęcie egzekucji należy wiązać z przymusowym ściągnięciem należności skarbowych lub długów przysądzonych wierzycielowi. Podobnie pojęcie egzekucji rozumie organ I instancji, jednakże ewidentnym błędem organu jest stosowanie tych pojęć w oderwaniu od stanu faktycznego stwierdzonego w toku samego postępowania oraz w oderwaniu od stanu prawnego. Zarzucił, że w toku postępowania egzekucyjnego zachodzi konieczność wyczerpania wszystkich możliwych sposobów egzekucji, a nie wystarczy, że jeden z nich okazał się bezskuteczny. Skarżący podniósł, że bezskuteczność egzekucji należy rozumieć w ten sposób, że dotyczyć ona musi całego majątku spółki oraz, że organ egzekucyjny musi wyczerpać wszelkie możliwości związane z postępowaniem egzekucyjnym. Organ egzekucyjny nie może ograniczyć się np. do egzekucji z rachunku bankowego, lecz musi podjąć czynności także względem innych składników majątkowych należących do spółki. Organ I instancji nie podjął zaś wymaganych od niego przepisami prawa czynności zmierzających do wyegzekwowania wskazanej przez niego wierzytelności. Przyjęcie przez organ odwoławczy odmiennej argumentacji prowadzi do wniosku, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu kwestionuje fakt prawdziwości złożonych przez skarżącego w dniu [...] wyjaśnień i tym samym sanuje oczywiste niedociągnięcia i zaniedbania organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Wskazał, że bezskuteczność egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej ma miejsce wówczas, gdy egzekucja dotyczyła całego majątku spółki ujawnionego za pomocą odpowiednich procedur, a wierzyciel wyczerpał wszelkie sposoby egzekucji, mimo że jej cel nie został osiągnięty. Nadto stwierdził, że bezskuteczność egzekucji, o której mowa w art.116 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga formalnego stwierdzenia, po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego w formie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zarzucił, że w przedmiotowej sprawie wadą przedawnienia dotknięte jest przeniesienie odpowiedzialności w stosunku do zaległości podatkowej spółki za miesiąc [...]. Zdaniem strony wydanie w [...] postanowienia o wszczęciu postępowania przeciwko niemu jest całkowicie bezprawne i nie może w tym zakresie rodzić ujemnych skutków prawnych względem niego. Wyjaśnił, że w stosunku do subsydiarnej odpowiedzialności osoby trzeciej Ordynacja podatkowa nie przewiduje zawieszenia ani przerwania biegu terminów przewidzianych w art. 118.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z kopii pism : stanu rozliczeń z [...] i z [...] i pisma procesowego z [...] złożonego w Sądzie Rejonowym do sprawy [...] oraz o przeprowadzenie dowodu z akt [...].

Postanowieniem z dnia [...] zawieszono postępowanie na zgodny wniosek stron, a postanowieniem z dnia [...] zostało ono podjęte.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności B V jako członka zarządu Spółki z o.o. "K" za zaległości podatkowe powstałe z tytułu obowiązków ciążących na płatniku podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] oraz za miesiące [...] wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] utrzymano decyzję organu I instancji w mocy. Skarga od tej decyzji została prawomocnie oddalona wyrokiem WSA z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie I SA/Po 67/09.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art. 134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Żaden z zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż organy podatkowe ustaliły prawidłowy stan faktyczny sprawy, w tym przede wszystkim w zakresie przyjęcia, iż skarżący nie wykazał istnienia przesłanek egzoneracyjnych z art.116 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 1.03.2003 r., który stanowił iż za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

Błędne jest stanowisko skarżącego, iż skoro nie zaistniały warunki uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości to brak jest przesłanki do odpowiedzialności członka zarządu spółki za zobowiązania spółki. Bezzasadnie podniesiono także brak winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na istniejącą wierzytelność wobec "I" Sp. z o.o. Pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu, których wykazanie obciąża organ podatkowy, to jedynie po pierwsze nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki oraz po drugie wskazanie na zaległości wynikające ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Nie ulega zaś wątpliwości, że egzekucja należności okazała się bezskuteczna, a AB pełnił funkcję członka zarządu nieprzerwanie od [...] do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, tj. [...]. Przesłanka zatem wypłacalności lub nie wypłacalności spółki, za którą odpowiedzialność jest przenoszona nie ma w tym kontekście ograniczone znaczenie. Okoliczność ta może być jedynie przedmiotem badania w postępowaniu podatkowym wówczas, gdy członek zarządu wykazuje brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęciu postępowania układowego. Tymczasem poza sporem pozostaje w ustalonym stanie faktycznym, iż skarżący z jednej strony nigdy nie złożył wniosku ogłoszenie upadłości, a z drugiej na dzień [...] istniały zaległości podatkowe "K" Sp. z o.o. i zrównane z nimi z mocy art.107 § 2 Ordynacji podatkowej podatki nie pobrane oraz pobrane, a nie wpłacone przez płatników. Skoro zatem w ogóle nie zgłoszono wniosku o upadłość i jednocześnie istnieją zaległości podatkowe spółki na dzień wydawania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na zasadach określonych w art.116 § 1 Ordynacji podatkowej, to członek zarządu nie może skutecznie się powoływać na brak istnienia stanu niewypłacalności, który jego zdaniem miałby obligować go do złożenia stosownego wniosku. Bez znaczenia pozostaje wobec tego okoliczność spłaty po powstaniu zaległości podatkowych kredytu bankowego w kwocie [...]. Co więcej okoliczność ta świadczy, iż Spółka w sposób wybiórczy i selektywny regulowała swoje zobowiązania pomijając wierzytelności podatkowe. One z kolei miałyby szansę zaspokojenia w całości lub chociażby części, gdyby prowadzone było postępowanie upadłościowe.

Bezzasadne jest także stanowisko skarżącego opierające się na założeniu braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na posiadaną wierzytelność. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wierzytelność we wskazywanej kwocie 1[...] od "I" Sp. z o.o. nigdy nie została zrealizowana i należność za nią nie wpłynęła do Spółki. A B jako Prezes Zarządu nie podjął zaś stosownych kroków w celu jej dochodzenia, wyegzekwowania lub chociażby zabezpieczenia. Nie ulega wątpliwości, iż Spółka, której członkiem Zarządu był A B nie regulowała wymagalnych zobowiązań tak o charakterze publicznoprawnym jak i prywatnoprawnym. Świadczy o tym brak zapłaty podatków dochodowych od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za okres od [...], podatku dochodowego od osób prawych za [...] oraz na rzecz wierzyciela J Gw kwocie [...] na dzień [...]. Błędnie argumentowano także w skardze, iż skarżący nie był zobowiązany do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż Spółka posiadała wyżej opisana wierzytelność w kwocie [...]. Należy bowiem podkreślić, iż art.3 ust.1 pkt.12 ustawy z dnia 29. 09. 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U. 2002, Nr 76, poz. 694 ze zm.; dalej ustawa o rachunkowości) nakazuje przez aktywa rozumieć jedynie kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Zgodnie zaś z art.35b pkt.3) ustawy o rachunkowości wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego, w odniesieniu do należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna - do wysokości niepokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności. Nie może ulegać zaś wątpliwości, iż "I" Sp. z o.o. zalegało z zapłatą kwoty [...] już od [...], a należność ta nie była objęta żadną gwarancją ani innym zabezpieczeniem i w związku z tym należności tej nie można było uznać za wiarygodne aktywa "K" Sp. z o.o. Wdrożenie postępowania upadłościowego ma na celu ochronę interesów wierzycieli i ich równomierne zaspokajanie. Ochrony tej nie zapewnił wybór i spłata jedynie należności na rzecz banku wskazywana w wyjaśnieniach AB.

Nie można zgodzić się także z zarzutem, iż nie została wykazana przez organ podatkowy bezskuteczność egzekucji. Zgodnie z uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2008 r. w sprawie II FPS 6/08 stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego i ustala się ją na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (publ. ONSAiWSA 2009/2/19). Bezskuteczność egzekucji wobec "Ki" Sp. z o.o. stwierdzona została przez organy podatkowe prawidłowo na podstawie nie tylko bezskutecznych zajęć rachunku bankowego, ale i też raportów i protokołu poborcy skarbowego spisywanych w miejscu zarówno siedziby Spółki, jak i zamieszkania skarżącego. Z protokołu z dnia [...] wynika zaś, iż AB nie wskazał żadnego mienia podlegającego egzekucji (k.18 akt administracyjnych). O bezskuteczności egzekucji świadczy także pośrednio decyzja o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego z dnia [...], z której wynika, iż Spółka K nie uiściła opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie [...] (k.[...] akt administracyjnych). Poza tym w [...] bezskuteczne okazały się poszukiwania w toku postępowania egzekucyjnego ruchomości i nieruchomości należących do "K" Sp. z o.o. Bezskuteczność egzekucji administracyjnej potwierdzona została także pośrednio przez postanowienie Komornika z dnia [...] w sprawie [...] mocą którego umorzono postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia jej bezskuteczności w sprawie z wniosku wierzyciela JG o świadczenie pieniężne w kwocie [...] (k.[...] akt administracyjnych). Przede wszystkim należy jednakże podkreślić, iż w sprawie egzekucji należności objętych niniejszym postępowaniem zostało wydane w dniu [...] postanowienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (k.[...] akt administracyjnych).

W postępowaniu egzekucyjnym nie zgłaszano zatem żadnej wierzytelności należnej od "I" Sp. z o.o. w wysokości [...]. Pozwala to na przyjęcie, iż wierzytelność ta nie nadawała się do egzekucji. Za niewystarczające należy zatem uznać wskazanie mienia, z którego egzekucja jest jedynie potencjalnie, czy przypuszczalnie możliwa. Pośrednio wskazują na to także twierdzenia samego skarżącego, który w piśmie z dnia [...] oświadczył, że "majątek spółki został skonfiskowany przez komorników i firmy windykacyjne". Wystarczającą zaś gwarancją dla "K" Sp. z o.o., która zrezygnowała z dochodzenia należności od kontrahenta były zapewnienia Prezesa "I" Sp. z o.o. Tym samym słusznie organy podatkowe nie uznały realnego istnienia takiej wierzytelności, która mogłaby zostać zaspokojona w toku postępowania egzekucyjnego w administracji.

Z tych samych przyczyn prawidłowo uznano, iż skarżący nie wskazał mienia, z którego byłaby możliwa egzekucja. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem należy podkreślić, iż nie jest wystarczające wskazanie mienia, z którego egzekucja jest jedynie potencjalnie, przypuszczalnie możliwa ( por. wyrok z dnia 25 czerwca 2009 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie III SA/Gl 1511/08, publ. LEX nr 527419). Użycie zaś w art.116 § 1 Ordynacji podatkowej zwrotów, iż to członek zarządu ma wykazać, bądź też wskazać określone okoliczności, w tym mienie podlegające egzekucji wyklucza możliwość rozumienia tego przepisu w ten sposób, że to organ podatkowy ma "wykazać" istnienie przesłanki negatywnej lub "wskazać" na istnienie tej przesłanki, gdyż byłaby to wykładnia pozostająca w wyraźnej sprzeczności z gramatycznym brzmieniem przepisu i prowadząca do odwrócenia jego znaczenia. Skoro zatem jedną z przesłanek negatywnych przeniesienia odpowiedzialności jest wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa, niepodobieństwem jest przypisywanie tego obowiązku organowi podatkowemu, ponieważ gdyby organ ten miał wiedzę o istnieniu takiego mienia, nie mógłby stwierdzić, że egzekucja wobec spółki jest bezskuteczna (por. podobnie wyrok z dnia 28 lipca 2009 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FSK 759/08, publ. LEX nr 552174). Dodatkową okolicznością przemawiającą za tym, iż powoływana przez skarżącego wierzytelność nie mogłaby stanowić mienie, z którego egzekucja byłaby możliwa jest czas jej powstania, tj. [...]. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że należność od "I" Sp. z o.o. nie była dochodzona przed sądem powszechnym. Przepis zaś art.118 Kodeksu cywilnego stanowi, iż termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata. Tym samym nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia i należność ta nie mogłaby zostać de facto zasądzona i wyegzekwowana od dłużnika "K" Sp. z o.o. Ponadto z wyjaśnień złożonych w toku postępowania podatkowego przez AB wynika, że "I" Sp. z o.o. i tak nie posiadał środków na zaspokojenie wierzytelności. Co najwyżej można przyjąć, iż skarżący jedynie wskazał należność, która przysługiwała zarządzanej przez niego spółce od dłużnika w [...] co nie czyni zadość, wymaganiom art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych. Nie jest to więc równoznaczne z zaistnieniem przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu (por. wyrok z dnia 23 stycznia 2009 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie I SA/Po 1203/08, publ. LEX nr 481566).

Zupełnie bezpodstawne są także zarzuty dotyczące naruszenia art.118 Ordynacji podatkowej. Należy jedynie podnieść, iż zgodnie z uchwałą z dnia 17 grudnia 2007 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FPS 5/07 w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. (którego dotyczy niniejsza sprawa z mocy art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. nr 169 poz.1387) pojęcie wydania decyzji, określonej w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej nie oznaczało jej doręczenia ( publ. ONSAiWSA 2008/2/22). Tym samym wydając decyzję w dniu [...] organ I instancji zachował termin 5 lat niezależnie od daty jej doręczenia.

Błędne jest także stanowisko wyrażone w skardze, iż nie można było dokonać przeniesienia odpowiedzialności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc [...] z uwagi na upływ terminu 5 lat. Przepis art.116 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi bowiem o zaległościach podatkowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie z art.51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Termin dla płatnika do zapłaty należności w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] upływał [...] i przekształcił się w zaległość podatkową dopiero w dniu następnym.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu – naruszenia art.188 Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, iż jest on również bezzasadny. Należy bowiem zauważyć, iż w toku postępowania podatkowego skarżący nie wyartykułował żadnych wniosków dowodowych, a jego twierdzenia dotyczące wierzytelności od "I" Sp. z o.o. zostały jak wskazano powyżej prawidłowo zweryfikowane przez organy podatkowe.

Nie było także usprawiedliwionych podstaw do przeprowadzenia wnioskowanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego wniosków dowodowych. Zgodnie z art.106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zaofiarowane zaś przez stronę skarżącą dokumenty nie mogły przyczynić się do wyjaśniania jakichkolwiek wątpliwości i zmienić oceny stanu faktycznego dokonanego przez organy podatkowe. Stan rozliczeń pomiędzy "I" Sp. z o.o. i "K" Sp. z o.o. dowodzi jedynie istnienia wierzytelności w dniach [...] i [...], a nie możliwości jej egzekwowania w późniejszych okresach. Odpis pisma z dnia [...] skierowanego do SR wskazuje jedynie, iż w tej dacie "I" Sp. z o.o. nie uregulowała swoich zobowiązań wobec "L" Sp. z o.o. w W, a ponadto, że "I" Sp. z o.o. zdaniem jej Prezesa AB nie uregulował należności i nie ma zabezpieczenia finansowego na takową zapłatę. Pisma te zatem stanowią potwierdzenie dokonanych przez organy podatkowe ustaleń.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które dyskwalifikowałyby zaskarżoną decyzje. Wobec tego uznano, że skarga AB jest bezzasadna i podlega oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.

/-/ W. Zygmont /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska