Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1116/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 365 § 1
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 7a ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA (del.) Danuta Małysz (sprawozdawca), Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Rz 970/13 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013r., sygn.akt I SA/Rz 970/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę I. K. (dalej: podatnik lub skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej: Kolegium lub SKO) z dnia 30 lipca 2013r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan sprawy:

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2013r. Prezydent Miasta R. ustalił podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012r. w kwocie 71 zł. Organ I instancji wskazał, że na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków ustalono, iż podatnik jest właścicielem niezabudowanego gruntu położonego w obrębie Z., oznaczonego jako działka nr ... o powierzchni 0,15 ha, sklasyfikowanego jako: droga (dr) 229 m2 i grunty orne (RIIIa) 0,1271 ha. Dane takie wprowadzono do ewidencji na skutek jej modernizacji ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego nr 78 z dnia 23 sierpnia 2010r. Wydana decyzja uwzględnia aktualny stan ewidencyjny odnośnie powierzchni i klas gruntów, dlatego na wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego składa się podatek rolny od 0,1271 ha powierzchni gruntów ornych oraz podatek od nieruchomości od 0,0229 ha powierzchni gruntu sklasyfikowanego jako droga.

W odwołaniu podatnik zakwestionował sposób wymiaru podatku. Uznał, że jego działka nie została objęta modernizacją gruntów, ponieważ była rozgraniczona przez Sąd Rejonowy w R. prawomocnym postanowieniem z dnia 17 lutego 2004r., sygn.akt ... wydanym na podstawie opinii geodezyjnej i szkicu rozgraniczeniowego. Stwierdził, że organ administracyjny dokonał samowolnie poszerzenia służebności drogowej o 0,1 m2 na długości całej działki.

Decyzją z dnia 7 lipca 2012r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji w pierwszej kolejności powołało się na to, że zgodnie z art.21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz.2027 ze zm.), zwanej dalej "u.p.g.k.", podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów, a organy muszą je respektować mimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją a stanem faktycznym. Organy podatkowe nie mogą więc dokonywać samodzielnej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, a wypis z ewidencji gruntów stanowi dokument urzędowy, o którym mowa w art.194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz.749 ze zm.), zwanej dalej "o.p." Kolegium dodało, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów może wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący wniósł skargę z żądaniem uchylenia decyzji organów obu instancji i ustalenia od nowa wysokości podatku. Zarzucił, że decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów, a stan faktyczny ustalono nieprawidłowo. Stwierdził, że na jego działce ustanowiona jest służebność, a granice służebności zostały wyznaczone podczas rozgraniczenia. Mimo tego, organ administracji samowolnie dokonał poszerzenia granicy służebności o 1 m na całej długości działki, tj. o 29 m², nazywając to "modernizacją". Skarżący wyraził pogląd, że zabrano mu bezprawnie owe 29 m² i mimo jego licznych pism i wyjaśnień urzędnicy zbywają go, że tak ma być.

Kolegium wniosło o oddalenie skargi.

Uzasadniając rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi Sądu pierwszej instancji podniósł, że dokonując ustaleń co do powierzchni nieruchomości gruntowej organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów, zgodnie z art.21 u.p.g.k. oraz wyjaśnił, że z przepisu tego wynika, iż ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Z mocy wymienionego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji i dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany art.21 ust.1 u.p.g.k. Sąd podkreślił, że pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku ukształtowany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu oraz że w pełni pogląd ten podziela.

Zatem, w ocenie Sądu pierwszej instancji, Kolegium słusznie stwierdziło, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji. Ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art.194 § 1 o.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dane w nim ujawnione nie mogą być skutecznie podważone przez powoływanie się na mapy, wyjaśnienia urzędników, dokumenty rozgraniczeniowe czy nawet orzeczenia sądów powszechnych w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Odnosząc się do treści tych dokumentów oraz zarzutów z nimi związanych, podnoszonych także w odwołaniu, zasadnie Kolegium stwierdziło, że kwestie dotyczące nieprawidłowo - zdaniem skarżącego - ujawnionej wielkości powierzchni gruntów i ich klasyfikacji mogą być rozpatrzone w odrębnym postępowaniu, przed organem właściwym w sprawach ewidencyjnych (w niniejszym przypadku jest to Prezydent Miasta R.), natomiast nie mogą być przedmiotem postępowania, w którym ustalany jest wymiar podatku.

Sąd pierwszej instancji podkreślił ponadto, że kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, że to podatnik powinien doprowadzić do zgodności danych w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie Sądu pierwszej instancji organy podatkowe prawidłowo zatem uznały, stosownie do wypisu z rejestru gruntów znajdującego się w aktach sprawy, że część działki nr ... to droga (dr) o powierzchni 0,0229 ha, a pozostała część działki nr ... to grunty orne (RIIIa) o powierzchni 0,1271ha.

Sąd pierwszej instancji wskazał dalej, że zgodnie z art.2 ust.1 pkt 1 i 2 oraz ust.2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. Nr 95, poz.613 ze zm.), zwanej dalej "u.p.o.l.", opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W art.1a ust.3 u.p.o.l. podano, że przez użyte w tej ustawie określenia, m.in. w zakresie pojęcia "użytek rolny" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Z kolei w myśl art.1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz.969 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Pojęcie "użytek rolny" zostało bliżej sprecyzowane w § 68 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454 ze zm.) i obejmuje ono m.in. grunty orne, oznaczone symbolem "R".

Prawidłowo zatem część działki nr ... o powierzchni 0,1271 ha opodatkowano podatkiem rolnym, jako właściwym dla tego rodzaju gruntu ujawnionego w ewidencji. Pozostała część działki nr ..., tj. droga (dr) o powierzchni 0,0229 ha, została w należyty sposób opodatkowana stawką właściwą dla gruntów pozostałych.

Jako podstawę prawną oddalenia skargi Sąd pierwszej instancji wskazał art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.).

Powyższy wyrok zaskarżony został skargą kasacyjną skarżącego, reprezentowanego przez pełnomocnika – adwokata, w której zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie w sprawie art.365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz.296 ze zm.), zwanej dalej "k.p.c.", "odnośnie zapadłego i prawomocnego orzeczenia odnośnie rozgraniczenia działki i drogi przez Sąd Rejonowy w R. z dnia 17 lutego 2004r., sygn.akt ... i wykonalne na podstawie szkicu rozgraniczeniowego i dokumentacji geodezyjnej". Powołując się na tę podstawę kasacyjną skarżący wniósł (1) o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania przy orzeczeniu co do kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm taryfowych, ewentualnie (2) "o zmianę zaskarżonego wyroku odnośnie działki nr ... o pow. 0,15 ha położonej w obrębie Z., której rozgraniczenie jest prawomocne na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 17 lutego 2004r., sygn.akt ... i wykonalne na podstawie szkicu rozgraniczeniowego i dokumentacji geodezyjnej. Nie zachodziła potrzeba jakiejkolwiek modernizacji, gdyż dotyczyła istniejącej i rozgraniczonej drogi (dr) o pow. 0,0200 ha, a gruntów ornych (RIlla) o pow. 0,13 ha, a po tzw. modernizacji kosztem gruntu ornego, tj. z 0,13 ha, zmniejszyła się pow. gruntu ornego na 0,1271 ha na rzecz drogi, która została poszerzona o 1 m na całej długości, co stanowi 29 m² i pow. drogi z 0,0200 ha zwiększyła się do pow. 0,0229 ha, co jest niezrozumiałe dla skarżącego i okolicznych właścicieli działek i rolników, a skarżącemu nie chodziło w tej sprawie o wysokość podatku tylko i wyłącznie o bezpodstawną modernizację istniejącej i przejezdnej drogi".

W części skargi kasacyjnej nazwanej "Uzasadnienie" skarżący podał, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił na podstawie art.151 ustawy p.p.s.a. skargę odwołującego się skarżącego przyjmując bezzasadnie, że organy orzekające w sprawie podatku przyjęły tzw. modernizację, co było niedopuszczalne w myśl art.365 § 1 k.p.c. wobec prawomocnego i podlegającemu wykonaniu rozgraniczenia odnośnie drogi, o czym wyżej mowa. W świetle zatem wszystkich wyżej przytoczonych okoliczności nadmienić należy, iż w toku zaskarżonego przez skarżącego postępowania niewłaściwie oceniono i ustalono stan faktyczny i prawny. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna jest zasadna".

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W skardze kasacyjnej skarżący zarzuca - jak to określił - "naruszenie prawa materialnego, poprzez niezastosowanie w sprawie art.365 § 1 k.p.c., odnośnie zapadłego i prawomocnego orzeczenia odnośnie rozgraniczenia działki i drogi przez Sąd Rejonowy w R. z dnia 17 lutego 2004r., sygn.akt ... i wykonalne na podstawie szkicu rozgraniczeniowego i dokumentacji geodezyjnej". W pierwszej kolejności należy zatem ocenić prawidłowość tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego.

Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego (art.173 § 1 p.p.s.a.). Opierając skargę kasacyjną na podstawach wskazanych w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. strona powinna wskazać przepisy, które naruszył wojewódzki sąd administracyjny, a takimi przepisami mogą być tylko te, które wojewódzki sąd administracyjny może zastosować w ramach wykonywania swojej funkcji, tj. kontroli aktów administracyjnych (art.3 § 1 i 2 p.p.s.a.). Sądy administracyjne stosują co do zasady przepisy p.p.s.a., zatem prawidłowo sformułowany zarzut kasacyjny winien wskazywać na naruszenie normy odniesienia (art.145 § 1 pkt 1 lit.a lub lit.c albo art.151 p.p.s.a.) w związku z normą dopełnienia – przepisami materialnego prawa podatkowego albo przepisami o.p. lub ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz.267).

Art.365 § 1 k.p.c., którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarżący, jest przepisem wyznaczającym zakres res iudicata, a zatem zakres obowiązku respektowania rozstrzygnięcia sądu powszechnego przez "inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej". Pomimo ulokowania w ustawie innej niż p.p.s.a., art.365 § 1 k.p.c. powinien być stosowany bezpośrednio także przez sądy administracyjne, bowiem m.in. tego typu sądy są adresatami normy zawartej w tym przepisie. Ratio legis art.365 § 1 k.p.c. polega na tym, że przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie ze sobą sprzecznych, co byłoby nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010r., sygn.akt II FSK 1054/08). Stanowiąc o związaniu prawomocnym wyrokiem nie tylko stron i sądu, który go wydał, ale także innych sądów oraz organów państwowych, wywiera on określone skutki w sferze materialnoprawnej. Jest zatem przepisem prawa materialnego, który dotyczy także sądów administracyjnych. W konsekwencji jego naruszenie stanowi przesłankę, o której mowa w art.174 pkt 1 p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 22 marca 2005r., sygn.akt FSK 1437/04; z dnia 12 maja 2010r., sygn.akt I FSK 674/09). Tym samym analizowany zarzut kasacyjny został prawidłowo sformułowany i podlega merytorycznej ocenie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sformułowany w niej zarzut (naruszenia art.365 § 1 k.p.c.) jest chybiony. Wbrew twierdzeniom skarżącego, postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 17 lutego 2004r., sygn.akt ..., nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie kwestii wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego skarżącego za 2012r.

Sedno sporu w sprawie sprowadza się do rzeczywistej szerokości pasa drogi na nieruchomości skarżącego, a o tym Sąd Rejonowy nie rozstrzygał w wymienionym postanowieniu z dnia 17 lutego 2004r. Orzeczenie to dotyczyło rozgraniczenia działki skarżącego oraz działek sąsiednich. Powaga rzeczy osądzonej obejmuje w przypadku tego orzeczenia: (a) w zakresie przedmiotowym - kwestię rozgraniczenia nieruchomości, (b) w zakresie podmiotowym - osoby wymienione w sentencji tego postanowienia. Tymczasem stwierdzenie, że art.365 § 1 k.p.c. przypisuje prawomocnemu orzeczeniu sądu moc wiążącą nie tylko wobec stron i sądu, który je wydał, lecz również innych sądów, organów państwowych oraz organów administracji publicznej, a w przypadkach prawem przewidzianych także innych osób, oznacza jedynie tyle, że żaden z wymienionych podmiotów nie może negować faktu istnienia prawomocnego orzeczenia i jego treści, niezależnie od tego, czy był, czy nie był stroną tego postępowania. Jednakże mocy wiążącej prawomocnego wyroku w rozumieniu art.365 § 1 k.p.c. nie można rozpatrywać w oderwaniu od art.366 k.p.c., który przymiot powagi rzeczy osądzonej odnosi tylko "do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami". Granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej określa przedmiot rozstrzygnięcia i jego podstawa faktyczna, natomiast jej granice podmiotowe obejmują tożsamość obydwu stron procesu, a więc powodów i pozwanego. Związanie sądu prawomocnym orzeczeniem, zapadłym w innych sprawach, na podstawie art.365 § 1 k.p.c. występuje zatem w zasadzie przy tożsamości nie tylko przedmiotowej, ale i podmiotowej tych spraw (por. wyrok SA w Łodzi z dnia 15 stycznia 2014r., sygn.akt ACa 902/13).

Przepis art.365 § 1 k.p.c. prawidłowo nie został uwzględniony przez Sąd pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie, bowiem postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 17 lutego 2004r., na które powołuje się skarżący, nie miało wpływu na rozpoznawaną sprawę ani w zakresie przedmiotowym (sedno sporu sprowadza się do rzeczywistej szerokości pasa drogi na nieruchomości skarżącego, a nie do jej rozgraniczenia z innymi nieruchomościami, o czym rozstrzygał Sądu Rejonowego w wymienionym postanowieniu), ani w zakresie podmiotowym. Trafnie Sąd pierwszej instancji ocenił, że skarżący dąży do zakwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a w konsekwencji do wykazania, że pas drogi wytyczony na jego nieruchomości jest węższy niż wynika z danych ewidencyjnych. W tej kwestii nie jest pomocne wymienione postanowienie z dnia 17 lutego 2004r. Ani sentencja tego postanowienia, ani wskazany w nim szkic rozgraniczeniowy, sporządzony przez biegłego, nie determinują szerokości pasa drogi, który zaczyna się od granicy nieruchomości skarżącego. Tymczasem to szerokość drogi w północnej części nieruchomości skarżącego jest kwestią sporną w sprawie (por. szkic na kopii mapy ewidencyjnej wykonany przez skarżącego). W konsekwencji postanowienie Sądu Rejonowego, o którym mowa, nie rozstrzygało prawnie spornego elementu stanu faktycznego, a zatem nie można zaaprobować zarzutu, że doszło do naruszenia art.365 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie tego orzeczenia przez organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji.

Przechodząc do oceny prawidłowości oceny Sądu pierwszej instancji w zakresie zastosowanych przepisów prawa należy zauważyć, że użyty w art.21 ust.1 u.p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (np. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015r., sygn.akt II FSK 3182/12). W rozpatrywanym przypadku nie mógł zatem znaleźć zastosowania art.194 § 3 o.p. Informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące w szczególności powierzchni czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów u.p.g.k., wywierają skutki materialnoprawne mające również wpływ na zawartość danych ewidencji podatkowej nieruchomości (por.: art.7a ust. 2 u.p.o.l.).

W rozpoznawanej sprawie na skutek modernizacji ewidencji gruntów, ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego nr 78 z dnia 23 sierpnia 2010r., działka nr ... o powierzchni 0,15 ha została sklasyfikowana jako droga (dr) o powierzchni 0,0229 ha i grunty orne (RIIIa) o powierzchni 0,127 ha. Trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków związane. Zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja uwzględnia aktualny stan ewidencyjny odnośnie powierzchni i klas gruntów, dlatego na wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego składa się podatek rolny od 0,1271 ha gruntów ornych oraz podatek od nieruchomości od 0,0229 ha gruntu sklasyfikowanego jako droga. Orzekając w roku 2011 oraz w 2012 organy podatkowe prawidłowo zatem uznały, stosownie do wypisu z rejestru gruntów z dnia 9 stycznia 2012r., że część działki nr ... to droga (dr) o powierzchni 0,0229 ha, a pozostała część działki nr ... to grunty orne (RIIIa) o powierzchni 0,1271ha.

Stosownie do art.22 ust.1 u.p.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art.22 ust.2 u.p.g.k.). Zgodnie natomiast z § 49 ust.1 pkt 1 oraz ust.2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia.

Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym – pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowanie, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Dopiero w przypadku zmiany ewidencji gruntów i budynków skarżącemu będzie przysługiwało prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego, w oparciu o przesłankę lub przesłanki zawarte w art.240 § 1 o.p. oraz żądanie ewentualnej zmiany zaskarżonej decyzji. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (por.: wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013r., sygn.akt II FSK 2043/11).

Podzielić należy wniosek, że z przytoczonej regulacji art.21 ust.1 u.p.g.k. oraz przepisów wymienionego rozporządzenia wynika, iż zasadniczo datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty (por.: wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2012r., sygn.akt II FSK 986/11). § 49 pkt 1 ust.2 powołanego rozporządzenia wskazuje wprost, że zawiadomienie starosty zawiera w szczególności datę wprowadzenia zmiany do ewidencji. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji – określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. "Na tle (...) trybów dokonywania zmian w ewidencji zauważyć trzeba, że czym innym są dokumenty stanowiące podstawę do zmian ewidencyjnych, a czym innym sama zmiana (...). To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych" (R.Dowgier w glosie do wyroku z dnia 4 listopada 2009r., sygn.akt I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010r., nr 5, s.5-6). Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S.Bogucki, K.Winiarski - Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015r., nr 2, s.11-19).

Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie – jako zgodne z prawem – zasługuje na aprobatę, chociaż w jego uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do powołanego wyżej postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 17 lutego 2004r. i nie rozpatrzył - mając na względzie art.365 § 1 k.p.c. - kwestii ewentualnej relewantności tego orzeczenia lub jej braku dla rozstrzyganej sprawy. Pomimo tego braku zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, bowiem wymienione postanowienie nie determinowało prawnie kwestii kluczowej dla rozpoznawanej sprawy, tj. szerokości drogi biegnącej w granicach nieruchomości skarżącego, a jedynie rozstrzygało kwestię jej rozgraniczenia względem nieruchomości sąsiednich.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.