Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 665/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji w części
Powołane przepisy: article: Art. 20
journal: Dz.U. 2008 nr 234 poz 1570
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
article: Art. 222, 226, 227
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków dotyczących szkodliwych czynników w środowisku pracy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w pkt 1, pkt 3, pkt 4, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz A S.A. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2014 r. znak: [...] nakazał A S.A. w K:

1) zaktualizować ocenę ryzyka zawodowego występującego na stanowiskach pracy i zapoznać z nią pracowników;

2) sporządzić program działań organizacyjno - technicznych zmierzających do ograniczenia narażenia na hałas i drgania mechaniczne;

3) założyć rejestr pracowników i rejestr prac narażających pracowników na działania szkodliwych czynników biologicznych zaklasyfikowanych do 3 grupy zagrożenia;

4) poinformować pracowników firmy mających wykonywać prace w terenie, narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych o rodzaju zalecanego szczepienia ochronnego wymaganego przy wykonywaniu czynności zawodowych i zaproponować tym pracownikom przeprowadzenie na koszt pracodawcy zalecanych szczepień ochronnych na danym stanowisku pracy;

5) doprowadzić do obowiązujących norm natężenie hałasu na stanowiskach pracy operatora kabiny podbijającej (podbijarka P, B J), operatora kabiny pomiarowej (U) oraz wibracji na stanowiskach pracy operatora koparki kołowej [...], operatora walca wibracyjnego [...], robotnika torowego.

Termin wykonania obowiązków z pkt 1- 4 określono na 31 października 2014 r., zaś z pkt 5 - do 30 kwietnia 2015 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art.1 pkt 2, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 104 kpa, art. 207 § 2, art. 226 Kodeksu pracy, § 39 pkt a i c, § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. nr 169 poz. 1650 ze zm.) § 7 ust. 2 i ust. 14 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki, § 5ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne oraz ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że kontrola przeprowadzona przez przedstawicieli Powiatowego Inspektora Sanitarnego w dniach 16 i 17 lipca 2014 r. w A S.A. z siedzibą przy ul. C w K wykazała m.in. brak sporządzonej i udokumentowanej oceny ryzyka zawodowego w zakresie drgań, hałasu i czynników biologicznych, brak rejestru prac i pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych grupy 3, brak zaproponowania pracownikom wykonującym prace związane z narażeniem na szkodliwy czynnik biologiczny uodpornienia przy użyciu dostępnych szczepionek. Zdaniem organu stwierdzone uchybienia stanowiły naruszenie przepisów wskazanych w decyzji, co dawało podstawę do nałożenia obowiązków wymienionych w sentencji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A S.A. z siedzibą w K, zaskarżając ją w zakresie pkt 1, pkt 3 oraz pkt 4. Decyzji organu I instancji zarzucono rażący błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji poprzez przyjęcie, że pracownicy strony odwołującej się narażeni są na biologiczne czynniki chorobotwórcze (tężec, choroba Borelioza [kleszcze], wścieklizna, ukąszenie przez żmiję) w związku z wykonywaną przez nich pracą, a w szczególności w związku z wykonywaniem terenowych zadań remontowo – budowlanych. Zdaniem strony odwołującej się żaden pracownik A S.A. nie wykonuje w pracy na terenach, gdzie występuje zagrożenie chorobotwórcze wynikające z wymienionych przez organ czynników biologicznych. Podkreślono, że podczas długoletniej (od 1946 r.) działalności (wliczając w ten okres działalność poprzednika prawnego - Przedsiębiorstwa A S.A. z siedzibą w K, które zostało połączone z A dnia 20 grudnia 2013 r.) nigdy nie doszło do jakiegokolwiek przypadku wystąpienia u pracowników choroby wywołanej czynnikami biologicznymi. Odwołująca się podała również, że wszystkie prace realizowane przez jej pracowników wykonywane są w odzieży i obuwiu ochronnym, przy użyciu specjalistycznych maszyn i narzędzi, co powoduje, że nie istnieje jakakolwiek możliwość kontaktu pracowników A ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi.

Ponadto w odwołaniu zarzucono naruszenie art. 226 Kodeksu pracy w zw. z § 39a i § 39c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez przyjęcie, że brak sporządzonej i udokumentowanej oceny ryzyka zawodowego związanego z czynnościami na poszczególnych stanowiskach pracy i brak zapoznania pracowników z oceną ryzyka zawodowego stanowi naruszenie obowiązku oceny i dokumentacji występującego w zakładzie pracy ryzyka zawodowego oraz nakazanie zaktualizowania oceny ryzyka zawodowego występującego na stanowiskach pracy (o dane dotyczące szkodliwych czynników biologicznych) oraz nakazanie zapoznania z taką oceną wszystkich pracowników A. Odwołująca się podkreśliła, że posiada prawidłowo sporządzoną i udokumentowaną ocenę ryzyka zawodowego związanego z czynnościami na poszczególnych stanowiskach pracy, z którą zapoznaje swoich pracowników. A podniosła też, że nie jest zobowiązana do przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego uwzględniającej szkodliwe czynniki biologiczne, a w konsekwencji nie jest zobowiązana do zapoznania z taką oceną swoich pracowników. Strona odwołująca się zarzuciła także naruszenie § 3 w związku z § 7 pkt 2 w zw. z § 7 pkt 14 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników narażonych na te czynniki poprzez przyjęcie, że A S.A. jest na podstawie tych przepisów zobowiązane do prowadzenia rejestru prac i pracowników narażonych na działanie szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do 3 grupy zagrożenia, podczas gdy zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, a żadna z prac wykonywana przez pracowników A S.A. (tzn. prace wykonywane na terenie infrastruktury kolejowej i tramwajowej) nie została ujęta w zamkniętym wykazie prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych określonych w tym załączniku. Konsekwentnie, ww. przepisy nie tworzą dla Spółki zobowiązania do prowadzenia rejestru prac i pracowników narażonych na działalnie szkodliwego czynnika biologicznego. Zarzucono również naruszenie art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z art. 207 § 2 kp poprzez przyjęcie, iż Spółka jest zobowiązana na podstawie tych przepisów do poinformowania pracowników mających wykonywać prace w terenie (narażonych rzekomo na działanie szkodliwych czynników biologicznych) o rodzaju zalecanego szczepienia ochronnego wymaganego przy wykonywaniu czynności zawodowych i zaproponować tym pracownikom przeprowadzenie na koszt odwołującej się zalecanych szczepień ochronnych. Zdaniem strony odwołującej się zgodnie z art. 20 ust. 1 wskazanej ustawy szczepienia ochronne wymagane przy wykonywaniu czynności zawodowych określa stosowne rozporządzenie Rady Ministrów, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 20 ust. 4 przedmiotowej ustawy. Jest to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2012r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy, lub podwładnych podejmujących pracę, zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności. W odwołaniu podkreślono, że żaden z pracowników A nie wykonuje prac, o których mowa w tym rozporządzeniu, a zatem obowiązek nałożony na odwołującą się pozbawiony jest podstawy prawnej.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 27 marca 2015 r. znak: [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 226 i art. 227 § 1 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2, § 7 i § 16 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w toku kontroli stwierdzono, iż w zakładzie pracy występują szkodliwe czynniki biologiczne zaliczane do 2 i grupy 3 zagrożenia, co odnotowano w formularzu [...] - ocena realizacji wymogów w zakresie wytypowania w środowisku pracy szkodliwych czynników biologicznych oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. Dodatkowo w tym formularzu odnotowano, iż pracownicy wykonują prace w terenie (łąki, lasy) gdzie występuje potencjalne zagrożenie czynnikami biologicznymi. Protokół kontroli i załączniki do tego protokołu (w tym formularze) podpisane zostały przez osoby uczestniczące przy kontroli ze strony Spółki, bez uwag i zastrzeżeń. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w odwołaniu nie zanegowano, iż w kontrolowanym zakładzie pracy pracownicy wykonują prace (roboty) w terenie, które wymagają ingerencji w glebę, za pomocą sprzętu zmechanizowanego, tj. koparek drogowych, podbijarek torowych, palownic, wyrównarek oraz przy użyciu narzędzi, ręcznych, takich jak np. kilofy, łopaty czy grabie. W ocenie WIS przy wykonywaniu tych czynności istnieje potencjalne ryzyko zakażenia pracowników czynnikiem biologicznym zaliczanym do 2 i 3 grupy zagrożenia, na skutek np. ugryzienia przez kleszcza, co może skutkować u pracownika chorobami w postaci: boreliozy (czynnik etiologiczny - Borrelia burgdorferi - grupa 2) lub odkleszczowym zapaleniem mózgu (czynnik etiologiczny – wirus kleszczowego zapalenia mózgu wirus z rodziny Flaviviridae- grupa 3). Organ odwoławczy dokonał analizy stwierdzanych chorób zawodowych, z której wynika, iż liczba stwierdzanych m.in. borelioz w ostatnich latach w województwie małopolskim wykazuje tendencję wzrostową. Jednocześnie WIS poddał analizie gałęzie przemysłu oraz stanowiska, na których stwierdzano w/w chorobę. Z analizy wynikało, iż w głównej mierze grupą zwiększonego ryzyka zawodowego są pracownicy leśni i rolnicy. Niemniej jednak w ostatnich latach stwierdzano również boreliozę u pracowników innych grup zawodowych takich jak: geodeci, pracownicy powiatowych zarządów dróg zajmujący się naprawą bieżącą dróg oraz poboczy drogowych, czy monterzy sieci gazowej i instalacyjnej. Mając na uwadze podobieństwo stanowisk pracy i charakter pracy (pracownicy terenowi), wymienionych grup zawodowych a grupą zawodową występującą u strony odwołującej sie, nie można wykluczyć prawdopodobieństwa narażenia pracowników skarżącej spółki na choroby przenoszone przez kleszcze na stanowiskach pracy. Ponadto, pracownicy wykonujący prace ziemne i terenowe mogą być również narażeni na pałeczki tężca (Clostridium tetani - grupa 2), czy wirusa wścieklizny (z rodziny Rhabdoviridae -grupa 3) przenoszonego przez chore zwierzęta. W tych okolicznościach, zdaniem WIS, na stanowisku pracownika terenowego w Spółce A S.A. w K (chociaż nie jest on rodzajem zakładu wymienionym w Ip. 1-7 załącznika nr 2 do rozporządzenia) występuje potencjalne narażenie na kontakt z czynnikami biologicznymi, mogącymi mieć negatywny wpływ na zdrowie pracowników. Zdaniem organu odwoławczego stawiany w odwołaniu zarzut braku wskazania przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej konkretnych stanowisk pracy w kontekście narażenia na czynniki biologiczne nie znajdował uzasadnienia z uwagi na fakt, iż w formularzu kontroli [...] z dnia 17 lipca 2014 r. przedstawiciel zakładu wskazał konkretną liczbę osób pracujących w ekspozycji na czynniki biologiczne. W protokole kontroli zawarto informację, jakie stanowiska pracy występują w zakładzie i sprzęt jaki jest wykorzystywany przy prowadzeniu prac ogólnie budowlano-modernizacyjnych. Zatem istnieje możliwość identyfikacji zagrożeń na danym stanowisku pracy zarówno fizycznych jak i biologicznych.

W ocenie organu odwoławczego dokumentacja zgromadzona w sprawie dostarczyła jednoznacznych dowodów na potencjalne narażenie pracowników Spółki na kontakt pracowników terenowych z czynnikami biologicznymi grupy 2 i 3 zagrożenia. Organ odwoławczy nie uwzględnił zgłoszonego przez stronę skarżącą wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznania P. G. w charakterze świadka na okoliczności wskazane w odwołaniu. Zdaniem organu wniosek ten dotyczył okoliczności potwierdzonych już dokumentami kontroli, a ponadto wszystkie sporne kwestie miały umiejscowienie w aktualnie obowiązujących przepisach prawnych, dotyczących kontrolowanej materii.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję WIS z dnia 27 marca 2015 r. znak [...] wniosła A S.A. z siedzibą w K, zarzucając naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 130 § 1 kpa i art. 130 § 2 kpa poprzez brak dostrzeżenia faktu, iż termin do wykonania decyzji organu I instancji upłynął 31 października 2014 r., tj. w okresie, gdy decyzja nie podlegała jeszcze wykonaniu i nie została wydana jeszcze decyzja organu II instancji,

2) art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa i art. 7 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych poprzez :

– przyjęcie, że w związku z wykonywaną przez pracowników A pracą, (a w szczególności w związku wykonywaniem terenowych zadań remontowo - budowlanych), są oni narażeni na biologiczne czynniki chorobotwórcze zaliczane do 2 i 3 grupy zagrożenia, co może skutkować u pracowników chorobami wskazanymi przez organy, oraz że pracownicy są narażeni na pałeczki tężca oraz wirusa wścieklizny przenoszonego przez chore zwierzęta,

– oparcie swoich twierdzeń przede wszystkim na liczbie stwierdzonych (rzekomo) przez sam organ przypadków zachorowań na boreliozę, a jednocześnie pominięcie faktów wykazywanych przez skarżącego w toku postępowania oraz pominięcie dowodu z zeznań świadka P. G.

Skarżąca podkreśliła, że żaden pracownik A S.A. nie wykonuje w pracy na terenach, gdzie występuje zagrożenie chorobotwórcze wynikające z wymienionych przez organ czynników biologicznych, a powoływane przez organ dane dotyczące liczby stwierdzonych zachorowań na boreliozę po pierwsze - wskazują na to, jak relatywnie niewielka jest zachorowalność na boreliozę w województwie [...] (i to zachorowalność "w ogóle", a nie wyłącznie wśród pracowników wykonujących roboty torowe), a po drugie, nie sposób na podstawie tych danych w jakikolwiek sposób wyczytać "tendencji wzrostowej" w tym zakresie. Strona skarżąca podała, że podczas długoletniej działalności nigdy nie doszło do jakiegokolwiek przypadku wystąpienia u pracowników choroby wywołanej czynnikami biologicznymi a wszystkie prace wykonywane są w odzieży i obuwiu ochronnym, przy użyciu specjalistycznych maszyn i narzędzi, co powoduje, że nie istnieje jakakolwiek możliwość kontaktu pracowników ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi, a w konsekwencji, nie istnieje jakiekolwiek ryzyko zachorowalności pracowników na choroby powodowane przez czynnik wskazywane przez organ,

Ponadto zarzucono naruszenie art. 7 kpa w związku z art. 11 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez całkowite pominięcie przez organ zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą w odwołaniu. Powtórzono zarzut odwołania dotyczący naruszenia § 3 w zw. z § 7 pkt 2 i § 7 pkt 14 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia środowisku pracy – zdaniem skarżącej wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia jest wykazem zamkniętym a żadna z prac wykonywana przez pracowników A S.A. (tzn. prace wykonywane na terenie infrastruktury kolejowej i tramwajowej) nie została w nim ujęta. Strona skarżąca wskazała też na naruszenie art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z art. 207 § 2 Kodeksu pracy poprzez przyjęcie, iż strona skarżąca jest zobowiązana na podstawie tych przepisów do poinformowania pracowników mających wykonywać prace w terenie (narażonych rzekomo na działanie szkodliwych czynników biologicznych) o rodzaju zalecanego szczepienia ochronnego wymaganego przy wykonywaniu czynności zawodowych i zaproponować tym pracownikom przeprowadzenie na koszt Spółki zalecanych szczepień ochronnych. Zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy, szczepienia ochronne wymagane przy wykonywaniu czynności zawodowych określa stosowne rozporządzenie Rady Ministrów, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 20 ust. 4 przedmiotowej ustawy (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy, lub podwładnych podejmujących pracę, zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności). Z uwagi na fakt, że żaden z pracowników A nie wykonuje prac, o których mowa w tym rozporządzeniu, obowiązek nałożony na Spółkę pozbawiony jest podstawy prawnej, której w szczególności nie mogą stanowić wymienione w tym zarzucie przepisy.

Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie podlega wykonaniu, względnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności - uchylenia decyzji organów obu instancji. Wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę WIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, oddala skargę.

Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł prowadzi do uznania, że skargę należało uznać za uzasadnioną, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Zaskarżona decyzja wydana została na skutek rozpatrzenia odwołania strony skarżącej od decyzji PIS, w zakresie dotyczącym nałożenia na A S.A. obowiązków ochrony pracowników przed narażeniem na działanie szkodliwych czynników biologicznych. Skarżąca ograniczyła zarzuty odwołania do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji w pkt. 1, 3 i 4. Zatem decyzja organu pierwszej instancji w zakresie nakładającym na A S.A. obowiązki wynikające z narażenia pracowników na hałas i drgania mechaniczne zyskała walor ostateczności, w tym też zakresie oczywiście nie dotyczyła jej skarga do sądu administracyjnego.

Poza przepisami określającymi kompetencje i zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołane zostały przepisy art. 226 i art. 207 § 2 kodeksu pracy – dalej k.p., oraz przepisy § § 5 ust. 1, 7 i 16 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki – dalej "rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych".

Z przepisu art. 226 k.p. wynika, że obowiązkiem pracodawcy jest ocena i dokumentowanie ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą oraz stosowanie niezbędnych środków profilaktycznych zmniejszających ryzyko. Art. 227 k.p. wskazuje natomiast – w sposób przykładowy i niewyczerpujący – na obowiązki pracodawcy w zakresie stosowania środków zapobiegających chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą - § 1, oraz zawiera delegację dla właściwego ministra do wydania aktu określającego szczegółowo rodzaje badań i pomiarów, sposób ich rejestrowania i wzory dokumentów dotyczące czynności o charakterze niezbędnych środków zabezpieczających przed działaniem szkodliwych czynników występujących w środowisku pracy - § 2. Ponieważ kwestionowane rozstrzygnięcie dotyczy występowania w środowisku pracy szkodliwych czynników biologicznych, niezbędne jest przytoczenie treści art. 222 1 § 1 i § 2 k.p. nie powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji ani decyzji organu pierwszej instancji, zgodnie z którym : "W razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki" - § 1. "Pracodawca prowadzi rejestr prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych oraz rejestr pracowników zatrudnionych przy takich pracach" - § 2. Przepis ten nakłada więc dodatkowe – poza wynikającymi z art. 226 i 227 k.p. obowiązki na pracodawców, u których występuje narażenie pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych a także obowiązki te precyzuje. Na podstawie delegacji wynikającej z art. 222 1 § 3 k.p. Minister Zdrowia wydał w dniu 22 kwietnia 2005 r. wspomniane wyżej rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych(...). Realizacja zatem obowiązków pracodawców zatrudniających pracowników w warunkach narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne następuje w sposób wskazany w powyższych przepisach. Natomiast kontrola przestrzegania przez pracodawców przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, dotyczących warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy, leży w zakresie działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej, co wynika z treści art. 4 ust. 1 pkt. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jej organ - państwowy inspektor sanitarny, w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, nakazuje w drodze decyzji usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień (art. 27 ustawy). Analiza powyższych przepisów przy uwzględnieniu kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynikających z art. 4 ustawy pozwala na stwierdzenie, że ustawodawca nie ograniczył organów Inspekcji do wydawania rozstrzygnięć określonego rodzaju i w określonym zakresie. Katalog rozstrzygnięć wydawanych na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozostaje otwarty. Uzależniony jest on od rodzaju stwierdzonego naruszenia, jego stopnia, oraz wpływu na zdrowie i życie ludzi. Zasadniczą wspólną cechą rozstrzygnięć wydawanych na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest to, że przybierają one formę decyzji administracyjnej, co nakłada na organy Inspekcji określone obowiązki. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy istotne jest zwrócenie uwagi na dwie kwestie : decyzja nakazująca usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych naruszeń musi być poprzedzona postępowaniem przeprowadzonym zgodnie z zasadami wynikającymi z k.p.a. Musi także określać obowiązki podmiotu, do którego jest kierowana w sposób nie pozostawiający wątpliwości co do zakresu nałożonego obowiązku i sposobu jego wykonania. Sąd podkreśla, że żaden przepis ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie wyłącza stosowania w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy reguł postępowania dowodowego wynikających z kpa, ani obowiązku należytego – zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej na jego podstawie decyzji. Przeciwnie – zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1, "W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". W kontrolowanej sprawie podkreślić należy obowiązek stosowania się organów PIS do zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 kpa, zgodnie z którą organy w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, nadto obowiązane są przestrzegać zasady wyrażonej w art. 8 kpa, nakazującej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Konkretyzacją tych zasad są m. in. przepisy art. 77 § 1 i art. 80 kpa, zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a oceny, czy dana okoliczność została udowodniona winien dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Odnosząc powyższe do kontrolowanego postępowania stwierdzić należy, że organy uchybiły tym przepisom i wydały rozstrzygnięcie przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia sprawy. Sąd zwraca uwagę, że wobec zarzutów odwołania i twierdzeń w nim zawartych a dotyczących warunków pracy u skarżącej spółki, w szczególności wykonywania licznych, czy też większości prac w terenie przy pomocy urządzeń mechanicznych, oraz stosowanych dotychczas środków w postaci odzieży ochronnej, organ odwoławczy bezzasadnie poprzestał na informacjach zawartych w protokole kontroli z dnia 15 i 17 lipca 2014 r. oraz danych wynikających z arkusza oceny realizacji wymogów w zakresie występowania w środowisku pracy szkodliwych czynników biologicznych (....), wyłącznie na ich podstawie ustalając stan faktyczny w zakresie warunków pracy w narażeniu na biologiczne czynniki chorobotwórcze. Skoro z przepisów k.p. oraz rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r. wynika, że pozytywne ustalenia dotyczące faktu istnienia narażenia na biologiczne czynniki chorobotwórcze stanowią kluczową kwestię w rozpatrywanej sprawie, ponieważ tylko w przypadku istnienia takiego narażenia Państwowa Inspekcja Sanitarna może nałożyć na pracodawcę określone obowiązki wynikające z pkt. 1, 3 i 4 decyzji organu pierwszej instancji, to protokół ten i dane z arkusza oceny nie mogły być wyłącznymi dowodami na fakt istnienia narażenia pracowników skarżącej na zagrożenie szkodliwymi czynnikami biologicznymi z uwagi na ogólnikowość tych danych, brak wystarczających ustaleń, dotyczących zakresu czynności i sposobu wykonywania prac przez poszczególnych pracowników, a także podniesione w odwołaniu okoliczności dotyczące dotychczas stosowanych zabezpieczeń, które to okoliczności mogły mieć znaczenie dla ustalenia istnienia zagrożenia. Należy jednak stwierdzić, że nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącej zawarte w skardze (a także w odwołaniu), iż wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych zamieszczony w załączniku nr 2 do rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r. jest wykazem zamkniętym i żadna z prac wykonywanych przez pracowników skarżącej nie została w nim ujęta. Treść załącznika nr 2 oraz redakcja pkt. 8 wykazu prac nie pozostawia wątpliwości, iż wykaz ten nie ma charakteru zamkniętego. Do prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych należy poza ściśle określonymi w pkt. 1-7 praca "w innych okolicznościach niż wymienione w pkt. 1-7", podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych. Pod pozycją tą nie wymieniono więc ściśle rodzaju prac, ale uzależniono możliwość zaliczenia pracy jako narażającej pracowników na działanie czynników biologicznych od ustalenia, że jest ona wykonywana w warunkach narażenia na działanie czynników biologicznych. Ustalenia takiego winien dokonać organ Inspekcji Sanitarnej na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, a nie tylko na podstawie treści protokołu kontroli i danych wynikających z arkusza oceny. Skoro bowiem u skarżącej Spółki żadna z prac wykonywanych przez pracowników nie należy do prac wymienionych w pkt. 1-7 załącznika nr 2, to obowiązkiem organów było przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, istnienia lub nieistnienia potwierdzonego narażenia na działanie czynników biologicznych. Należy przy tym podzielić stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 7 maja 2009 r., II SA/Bk 81/09 (LEX nr 558743), iż pojęcie "potwierdzone narażenie" (pkt 8 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22.04.2005r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki - Dz.U. nr 81, poz. 716) oznacza narażenie, które potencjalnie może wystąpić podczas wykonywania czynności na danym stanowisku pracy, jednak nie oznacza, że wystąpiło dotychczas w kontrolowanym zakładzie czy też w statystykach w obrębie większego obszaru. Wystarczy, że rodzaj wykonywanych czynności powoduje kontakt z określonym czynnikiem biologicznym, będącym zagrożeniem dla zdrowia pracownika".

Zdaniem Sądu zaznaczyć należy i podkreślić, że zagrożenie to, aczkolwiek potencjalne, musi być zagrożeniem realnym, czyli takim, które może wystąpić rzeczywiście.

Tymczasem w kontrolowanej sprawie ocena przez organy istnienia owego "potwierdzonego narażenia" przeprowadzona została przy istnieniu niewystarczających podstaw faktycznych zaś wniosek, że narażenie to istnieje jest przedwczesny. Z protokołu kontroli z dnia 17 lipca 2014 r. nie wynika, na jakich konkretnie stanowiskach narażeni są pracownicy na które z biologicznych czynników chorobotwórczych. Stwierdzono tylko że "pracownicy zatrudnieni na tych odcinkach robót" (wyżej podano ogólny opis rodzaju działalności zakładu), pracują w narażeniu na szkodliwe czynniki biologiczne zaliczone do grupy zagrożenia 2 i 3". Podano nadto, że pracownicy pracują w sąsiedztwie łąk, lasów itp. Przy czym protokół raz wskazuje, że czynniki zagrożenia należą do grupy 2 i 3, a raz, że do grupy 3. (str. 2 z 5 i 3 z 5) W uzasadnieniu natomiast decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że czynniki zagrożenia należą do grupy 3. Konsekwencją tak zebranego materiału dowodowego było nie odpowiadające prawu – art. 107 § 2 kpa, lakoniczne uzasadnienie decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Jego treść sprowadziła się do zacytowania obszernych fragmentów przepisów rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r., oraz stwierdzenia, że pracownicy skarżącej spółki narażeni są na czynniki chorobotwórcze – tężec, borelioza, wścieklizna i ukąszenie przez żmiję, w związku wykonywaniem terenowych zadań remontowo-budowlanych. Organ odwoławczy, wobec lakonicznych i ogólnikowych ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji, oraz wobec zarzutów odwołania, miał obowiązek rozstrzygnięcie takie uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, wobec koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie czyniąc tego naruszył przepis art. 138 § 2 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ten ustosunkowując się do zarzutów odwołania powołał się na dane statystyczne - liczbę stwierdzonych borelioz w woj. [...] w latach 2008-2014 i uznał, że podobieństwo stanowisk pracy u skarżącej do pracy geodetów, pracowników powiatowych zarządów dróg zajmujących się bieżącą naprawą dróg i poboczy, monterów sieci gazowej i instalacyjnej nie może wykluczyć prawdopodobieństwa narażenia pracowników skarżącej. Także taka argumentacja nie jest wystarczająca, przy przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sposób niekompletny. Nie wiadomo, czy ustalenia organu dotyczą wszystkich pracowników pracujących "w terenie" i wszystkich prac tam wykonywanych. Konieczne zdaniem Sądu było przeprowadzenie analizy zakresu czynności na poszczególnych stanowiskach, analizy rejestru wypadków przy pracy, akt osobowych i zwolnień lekarskich po kątem ustalenia, czy i na których stanowiskach pracownicy narażeni są na działanie biologicznych czynników chorobotwórczych i na które z czynników na konkretnych stanowiskach pracy. Analiza ta winna być dokonana pod kątem konieczności ustalenia rzeczywistego istnienia zagrożenia szkodliwymi czynnikami biologicznymi i istnienia narażenia pracowników na działanie tych czynników. Sama tylko okoliczność wykonywania pracy w terenie nie implikuje istnienia narażenia na działanie czynników biologicznych. Nie ma natomiast racji skarżąca twierdząc, iż fakt, że podczas długoletniej działalności nie odnotowano dotychczas przypadku wystąpienia u pracowników choroby wywołanej czynnikami biologicznymi świadczy o braku zagrożeń. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie oznacza, że w środowisku tym nie występuje jakiś czynnik biologiczny szkodliwy dla zdrowia. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 224/09 (LEX nr 550337), iż : "Nakazując zakładowi pracy dokonanie oceny ryzyka zawodowego na czynniki biologiczne, na które mogą być narażeni pracownicy organ nie jest zwolniony od wskazania zagrożenia konkretnym czynnikiem biologicznym na konkretnym stanowisku pracy, albowiem od tego zależy przyjęcie sposobu wykonania zaleceń inspekcji sanitarnej". Takie też stanowisko zajął Sąd w uzasadnieniu cyt. wyżej wyroku II SA/Bk 81/09. Z tej przyczyny decyzja nakładająca na zakład pracy obowiązki wynikające z istnienia zagrożenia czynnikami biologicznymi powinna wskazywać wyraźnie, których stanowisk pracy konkretnie dotyczy i których konkretnie czynników biologicznych na tych stanowiskach. Organ odwoławczy stwierdził, że za istnieniem zagrożenia czynnikami biologicznymi grupy 2 i 3 u skarżącej świadczy zgromadzona w sprawie dokumentacja, która dostarcza jednoznacznych dowodów na tę okoliczność. Sąd podkreśla, że dokumentacja ta to jedynie protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 17 lipca 2014 r., który zawiera ogólne stwierdzenia, albo wskazania przykładowe, oraz arkusz oceny w zakresie występowania w środowisku pracy szkodliwych czynników biologicznych oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. Ten drugi dokument także zawiera jedynie ogólne stwierdzenie, że prace w terenie stanowią potencjalne zagrożenie czynnikami biologicznymi. Zwrócić należy też uwagę, że organ odwoławczy uznał istnienie zagrożenia czynnikami zaliczanymi do 2 i 3 grupy zagrożenia, natomiast organ pierwszej instancji zaliczył czynniki do grupy 3, co pozostaje ze sobą w częściowej sprzeczności.

Rozważenia wymaga nadto kwestia zasadności i podstawy prawnej zobowiązania skarżącej wynikającego z pkt. 4 decyzji organu pierwszej instancji. Organ ten powołał w podstawie prawnej decyzji ogólnie, bez wskazania konkretnego przepisu, ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2013.947 t.j. ze zm.), nie wskazując w uzasadnieniu żadnych przesłanek jej zastosowania, ani nie podając motywów prawnych i faktycznych nałożonego na skarżącą obowiązku poinformowania pracowników mających wykonywać prace w terenie, narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych o rodzaju zalecanego szczepienia ochronnego wymaganego przy wykonywaniu czynności zawodowych i zaproponowania tym pracownikom przeprowadzenia na koszt skarżącej zalecanych szczepień ochronnych na danym stanowisku pracy. Natomiast organ odwoławczy w ogóle nie powołał w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji w/w ustawy. W jej uzasadnieniu decyzji także brak jakichkolwiek motywów faktycznych i prawnych nałożenia tego obowiązku. Powyższe stanowi uchybienie przepisowi art. 107 § 1 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nadto uniemożliwia dokonanie oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie.

Wobec braku jakiegokolwiek stanowiska w kwestii podstawy prawnej obowiązku nałożonego na skarżącą Spółkę w pkt. 4 decyzji, wskazać należy, że § 16 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych (...) stanowi : "W przypadku wystąpienia lub możliwości wystąpienia w środowisku pracy szkodliwego czynnika biologicznego, przeciw któremu jest dostępna szczepionka, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, poz. 1384, z późn. zm.4)). Z ust. 2 tego przepisu wynika, że pracodawca zleca wykonywanie prac związanych z narażeniem na kontakt ze szkodliwym czynnikiem biologicznym zakwalifikowanym do grupy 3 lub 4 zagrożenia pracownikom właściwie zabezpieczonym, w tym uodpornionym przy użyciu dostępnych szczepionek. Przypomnieć tu należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach utraciła moc z dniem 1 stycznia 2009 r., natomiast aktualnie aktem regulującym materię dotyczącą przedmiotu tej ustawy jest ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi. (Dz.U. 2013. 947).

Ustawa ta jest więc aktem stosowanym odpowiednio na podstawie § 16 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r., w przypadku wystąpienia lub możliwości wystąpienia w środowisku pracy szkodliwego czynnika biologicznego, przeciwko któremu dostępna jest szczepionka. Przepisem w/w ustawy, regulującym kwestie przeprowadzania wśród pracowników zalecanych szczepień ochronnych jest art. 20, który stanowi :

Ust. 1. W celu zapobiegania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych wśród pracowników narażonych na działanie biologicznych czynników chorobotwórczych przeprowadza się zalecane szczepienia ochronne wymagane przy wykonywaniu czynności zawodowych, określonych na podstawie ust. 4.

Ust. 2. Pracodawca lub zlecający wykonanie prac informuje pracownika lub osobę mającą wykonywać pracę, narażonych na działanie biologicznych czynników chorobotwórczych, przed podjęciem czynności zawodowych o rodzaju zalecanego szczepienia ochronnego wymaganego przy wykonywaniu czynności zawodowych, określonych na podstawie ust. 4.

Ust. 3. Koszty przeprowadzania szczepień, o których mowa w ust. 1, oraz zakupu szczepionek ponosi pracodawca.

Ust. 4. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wykaz rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy lub podwładnych podejmujących pracę, zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności, mając na względzie ochronę zdrowia pracowników, funkcjonariuszy i żołnierzy narażonych na działanie biologicznych czynników chorobotwórczych w trakcie wykonywania czynności zawodowych.

Z regulacji powyższej wynika więc, że szczepienia ochronne zapobiegające szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych wśród pracowników przeprowadza się przy wykonywaniu czynności zawodowych, określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 20 ust. 4. Na podstawie delegacji w nim zawartej Rada Ministrów wydała w dniu 3 stycznia 2012 rozporządzenie w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy lub podwładnych podejmujących pracę, zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności (Dz.U. 2012.40). Treść § 16 ust. 1 rozporządzenia z 22 kwietnia 2005 r . w powiązaniu z regulacją art. 20 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie pozostawia wątpliwości, że szczepienia przeprowadzane u pracowników dotyczą tych osób, które zatrudnione są przy wykonywaniu czynności określonych w rozporządzeniu wykonawczym wydanym na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Wykaz tych czynności zawiera załącznik do wspomnianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2012 r. Podkreślić trzeba, odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, o którym mowa w § § 16 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r. oznacza stosowanie tej ustawy wraz z rozporządzeniem wydanym na podstawie jej art. 20 ust. 4. Pominięcie przepisów rozporządzenia sprawia, że przepis art. 20 tej ustawy jest norma niepełną i w rezultacie nie mającą zastosowania w konkretnym stanie faktycznym. Normą regulującą przeprowadzanie zalecanych szczepień ochronnych w celu zapobiegania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych wśród pracowników narażonych na działanie biologicznych czynników chorobotwórczych jest więc przepis art. 20 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, łącznie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych (...). Odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, o którym mowa w § 16 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych (...) nie może oznaczać dowolnego stosowania tych przepisów. Nakładając zatem na skarżącą obowiązek wynikający z pkt. 4 decyzji, organy winny były dokonać analizy stanu faktycznego pod kątem w/w przepisów i ustalić przede wszystkim czy pracownicy skarżącej Spółki wykonują czynności wymienione w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2012r., w szczególności ustalić i ocenić, czy wykonują czynności w kompleksach leśnych oraz na terenach zadrzewionych na obszarach endemicznego występowania zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu, oraz czy wykonują czynności wymagające kontaktu z glebą ustalając uprzednio w sposób ścisły znaczenie określenia "kontakt z glebą" (pkt. 6 i pkt. 8 wykazu czynności zawartego w w/w załączniku). Dopiero ustalenie we wskazany wyżej sposób i z uwzględnieniem przepisów mających zastosowanie w kontrolowanym postępowaniu zasadniczych okoliczności faktycznych, tj. czy i którzy pracownicy skarżącej faktycznie wykonują pracę w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych i jakich czynników na którym stanowisku, dawało podstawę do nałożenia na skarżącą obowiązku aktualizacji oceny ryzyka zawodowego i założenia rejestru pracowników i rejestru prac narażających na działanie tych czynników biologicznych, a ustalenie, czy i którzy pracownicy wykonują czynności, o których mowa w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2012 r. upoważniało organy do nałożenia obowiązków wynikających z art. 20 ustawy o zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Za zasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji w zakresie terminu realizacji obowiązków określonych w pkt. 1-4 decyzji organu pierwszej instancji, wziąwszy pod uwagę, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu 27 marca 2015 r. a zatem już po upływie tego terminu, oznaczonego na dzień 31 października 2014 r. Nadto, rozstrzygnięcie organu odwoławczego powinno w sposób jasny wskazywać, w jakim zakresie tj. w których punktach decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy - a to wobec zaskarżenia jej tylko w części. To ostanie uchybienie nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, 8, 77 § 1 , 80, 107 § 1 kpa w związku z art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz z naruszeniem art. 20 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 16 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r. przez nałożenie na Skarżącą obowiązku wynikającego z pkt. 4 decyzji, bez istnienia ku temu podstawy faktycznej. Uchybienie to miało więc wpływ na wynik sprawy. Ponownie prowadząc postępowanie organy będą miały na względzie konieczność przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego, oraz wskazaną wyżej interpretację przepisów prawa, celem uniknięcia dotychczasowych uchybień.

Wynik przeprowadzonej przez Sąd kontroli wykazał, że na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) ppsa należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 i art. 205 § 2 ppsa.