Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2150/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: atr. 27 § 1 pkt 7  i 11
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 4 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia W.K. (dalej: Zobowiązany, Skarżący) na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 sierpnia 2019 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie postepowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny.

Organ egzekucyjny - Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego W.K. na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 21.05.2019r.:

nr [...], obejmującego należność z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za wrzesień, październik i listopad 2018r.;

nr [...], obejmującego należność z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za wrzesień, październik i listopad 2018r.;

nr [...] obejmującego należność z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za wrzesień, październik i listopad 2018 r.

Odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 4 czerwca 2019r. wraz z odpisami zawiadomień z dnia 21 maja 2019r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

Pismem z dnia 6 czerwca 2019r. zobowiązany złożył w ustawowym terminie zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, powołując przepisy:

art. 33 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. – dalej jako "u.p.e.a."), w związku z art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a., w związku z art. 7 § 2 i art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a., podnosząc niewskazanie w przedmiotowych tytułach wykonawczych środka egzekucyjnego, a tym samym zaakceptowanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów sporządzonych niezgodnie z przepisami, a dodatkowo w sposób uniemożliwiający kontrolę proponowanych środków egzekucyjnych w świetle zasady najmniejszej uciążliwości dla zobowiązanego;

art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., podnosząc niepodpisanie tytułów wykonawczych przez osobę uprawnioną;

- art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. podnosząc prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2019r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił uwzględnienia powyższych zarzutów.

Zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, podtrzymując swoje stanowisko, że przedmiotowe tytuły wykonawcze nie odpowiadają wymogom przewidzianym w art. 27 § 1 u.p.e.a., nie zawierają bowiem w swej treści wskazania środków egzekucyjnych, jakie organ zamierza zastosować, jak również, że nie zostało wykazane umocowanie do działania przez osoby podpisujące w imieniu wierzyciela. Dodatkowo, po raz pierwszy w zażaleniu, pełnomocnik podniósł, że tytuły wykonawcze nie obejmują treści podlegającego egzekucji obowiązku.

Postanowieniem z dnia 4 października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 i pkt 11 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera m.in.:

- datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela (art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.);

- wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.).

Przedmiotowe tytuły wykonawcze, wbrew zarzutom zobowiązanego, odpowiadają powyższym warunkom. Jak wynika z treści przedmiotowych tytułów wykonawczych -w części F, Oznaczenie i wniosek wierzyciela, poz. 7 Imię, nazwisko, stanowisko służbowe i podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela – z upoważnienia wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podpis złożyła starszy referent D.D. na podstawie pełnomocnictwa z dnia 13.03.2018 r. nr [...] udzielonego przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300 ze zm.) oraz § 2 ust. 2 pkt 1 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2011r. nr 18, poz. 93).

Natomiast Pani D.S., której podpis widnieje w części I, Oznaczenie i klauzula organu egzekucyjnego, poz. 2 Imię, nazwisko, stanowisko służbowe i podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu organu egzekucyjnego - nadając klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, działała w ramach swoich kompetencji wynikających z upoważnienia nr [...]z dnia 01.06.2017r. udzielonego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych .

Nie znajduje uzasadnienia również zarzut skarżącego wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. - tj. zarzut niespełnienia przez ww. tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. Tytuły wykonawcze zostały w niniejszej sprawie sporządzone na druku tytułów wykonawczych ogłoszonym w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej z dnia 8 sierpnia 2016 r. (Dz. U z 2018 r., poz. 850), który odpowiada wymogom art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a., tj. zawiera w swej treści, w pouczeniu, wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Owo wskazanie dotyczy wszystkich środków egzekucyjnych, których stosowanie przewiduje ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i do których stosowania uprawniony jest co do zasady organ egzekucyjny. Od samego tytułu wykonawczego należy odróżnić wniosek o wszczęcie egzekucji. We wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej wierzyciel może wskazać środek egzekucyjny. Wierzyciel powinien wskazać środek egzekucyjny, jedynie wówczas, gdy wniosek dotyczy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 28 ww. ustawy). Tymczasem w niniejszej sprawie, tytuły wykonawcze, na podstawie których dochodzony jest obowiązek od skarżącego dotyczą egzekucji należności pieniężnych.

Za bezzasadny uznany został także zarzut oparty o art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Stosownie do przepisu art. 1a pkt 7 u.p.e.a., przez pojęcie organu egzekucyjnego rozumie się organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. W myśl art. 19 § 4 ww. ustawy, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Siedziby i właściwość miejscową dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne uprawnione do stosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 19 § 4 u.p.e.a. określa załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02.09.2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów ZUS wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1411). W ww. załączniku do rozporządzenia, pod pozycją 9 tabeli określono Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako właściwego miejscowo do działania jako organ egzekucyjny na terenie m.in. gminy G. Natomiast zgodnie z dyspozycją przepisu art. 22 § 2 u.p.e.a., właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego (...).

Tym samym, mając na uwadze fakt, iż na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego zobowiązany zamieszkiwał na terenie miasta G stwierdzić należy, że właściwym miejscowo organem egzekucyjnym jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych .

Nie zgadzając się z postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, W.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem je poprzedzającym oraz o uwzględnienie w całości zarzutów i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż zarzut niewskazania w skarżonym tytule wykonawczym stosowanego środka egzekucyjnego jest nieuzasadniony, podczas gdy tytuł wykonawczy obligatoryjnie winien określać środek egzekucyjny, który organ zamierza zastosować, natomiast w wydanej decyzji nie został on w żaden sposób wskazany;

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., poprzez bezzasadne przyjęcie, iż zarzut niepodpisania przez osobę uprawnioną tytułów wykonawczych, tym samym niewprowadzenie do obrotu prawnego orzeczenia tej treści, jest nieuzasadniony, podczas gdy w przedłożonych tytułach wykonawczych nie zostało wykazane umocowanie osoby podpisującej do podjęcia decyzji.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podtrzymał swoje stanowisko i argumentację na jego poparcie prezentowane na poprzednich etapach postępowania w zgłoszonych zarzutach oraz w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c) p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

W świetle obowiązujących przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawowym środkiem zaskarżenia, który służy stronie zobowiązanej w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego są zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgłoszone w trybie art. 33 § 1 ww. ustawy.

Zobowiązany wniósł zarzuty prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) oraz zarzuty niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 7 i pkt 11 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.) w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 21.05.2019 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

W ocenie Sądu, skarga jest bezzasadna, organy bowiem dokonały prawidłowego rozstrzygnięcia w kwestii wniesionych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 i pkt 11 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera m.in.:

- datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela (art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.);

- wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poddał ocenie tytuły wykonawcze z dnia 21.05.2019r. pod kątem spełnienia przez te dokumenty wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. i zasadnie stwierdził, że odpowiadają one wymogom określonym w ww. przepisie, a zarzuty strony w kwestii podpisania tytułów wykonawczych przez osobę nieuprawnioną nie zasługują na uwzględnienie. Jak wynika z treści przedmiotowych tytułów wykonawczych - w części F, Oznaczenie i wniosek wierzyciela, poz. 7 Imię, nazwisko, stanowisko służbowe i podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela - z upoważnienia wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podpis złożyła starszy referent D.D.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że D.D. dysponuje pełnomocnictwem z dnia 13 marca 2018 r. nr [...] udzielonym przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2019 r., poz. 300 ze zm.) oraz § 2 ust. 2 pkt 1 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2011r. nr 18, poz. 93).

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy, działalnością Zakładu kieruje Prezes Zakładu, który reprezentuje Zakład na zewnątrz.

Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 ww. statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Prezes Zakładu może upoważnić pracowników Zakładu i inne osoby do reprezentowania Zakładu w określonym przez niego zakresie, z prawem udzielenia dalszych pełnomocnictw.

Pełnomocnictwo dla Pani D.D. zostało udzielone elektronicznie. Oryginał pełnomocnictwa wraz z informacją o jego ważności znajduje się w Rejestrze Upoważnień dostępnym w Biuletynie Informacji Publicznej ZUS.

Prawidłowo zatem organ ustalił, że Pani D.D. podpisując tytuły wykonawcze działała w ramach swoich kompetencji wynikających z pełnomocnictwa udzielonego przez wierzyciela, a Skarżący ustalenia tego nie podważył.

Z kolei Pani D.S., której podpis widnieje w części I, Oznaczenie i klauzula organu egzekucyjnego, poz. 2 Imię, nazwisko, stanowisko służbowe i podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu organu egzekucyjnego - nadając klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, działała w ramach swoich kompetencji wynikających z upoważnienia nr [...] z dnia 1 czerwca 2017r. udzielonego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych .

Przedmiotowe upoważnienia znajdują się w aktach sprawy, strona mogła zatem się z nimi zapoznać.

Reasumując, zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. pozostaje bezzasadny.

Nie znajduje uzasadnienia również zarzut Skarżącego wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. - tj. zarzut niespełnienia przez ww. tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. w tytule wykonawczym należy wskazać środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych. Użyte w tym przepisie sformułowanie "środki egzekucyjne stosowane w egzekucji" bez wątpienia oznacza wszystkie środki, jakie mogą być stosowane w egzekucji należności pieniężnych. Rację miałaby skarżąca, gdyby w omawianym przepisie mowa była, np. o wskazaniu środków egzekucyjnych, które zostaną zastosowane w egzekucji, a ponieważ redakcja przepisu jest inna, stanowisko skarżącej odnośnie do konieczności skonkretyzowania tych środków jest błędne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 grudnia 2016 r., II FSK 458/15, z dnia 3 czerwca 2016 r., II FSK 1664/14, z dnia 21 stycznia 2017 r., II FSK 339/15 – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA).

Tytuły wykonawcze zostały w niniejszej sprawie sporządzone na druku tytułów wykonawczych ogłoszonym w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej z dnia 8 sierpnia 2016 r. (Dz. U z 2018 r., poz. 850), który odpowiada wymogom art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a., tj. zawiera w swej treści, w pouczeniu, wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.

W skardze nie zawarto żadnych zarzutów co do rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tj. zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Sąd administracyjny objął badaniem legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia także i w tym zakresie, nie stwierdzając jednak uchybień ani nieprawidłowości, w pełni podzielając zatem ocenę organu co do bezzasadności zgłoszonego zarzutu. Właściwość miejscową organu ustalono prawidłowo według miejsca zamieszkania zobowiązanego, co wynika z art. 22 § 2 u.p.e.a., natomiast właściwość rzeczowa organu wynika z art. 19 § 4 u.p.e.a.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.