Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2245/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: par. 1 ust. 1 pkt 3, par. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 312
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do  gier

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3137/13 w sprawie ze skargi F. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmian do akt weryfikacyjnych, pomocniczych, punktu gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3137/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmian akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier na automatach o niskich wygranych.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] lutego 2013 r. F. Sp. z o.o. złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego w C. zgłoszenie, do którego załączyła dokument pn. "Informacja uzupełniająca do Opinii technicznej nr [...]" oraz "Uzupełnienie do ważnej opinii technicznej [...] w zakresie art. 18 ust. 3 oraz art. 23 ust. 1a ustawy o grach hazardowych", celem dołączenia do akt weryfikacyjnych punktu gier zlokalizowanego przy ul. [...] w O.

W dniu [...] marca 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. przeprowadził w punkcie gier urzędowe sprawdzenie i stwierdził, że przedłożone dokumenty nie dotyczą eksploatowanego w tym punkcie gier automatu [...] nr fabryczny [...], a także nie mają formy określonej w § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r., poz. 312).

Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C., działając na podstawie art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz art. 64 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) w zw. z § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia (Dz. U. z 2013 r., poz. 417), odmówił zatwierdzenia zmian dotyczących dołączenia wymienionych dokumentów do akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wyjaśniając, że ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) został wprowadzony art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. – powoływanej dalej jako u.g.h.), zgodnie z którym w grach na automatach zaprogramowana wartość wygranych w automacie nie może być niższa niż 75% kwoty wpłaconych stawek.

Sposób udokumentowania obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 3 u.g.h. uregulowany został w § 15 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r. Zgodnie z tym przepisem, dostosowanie eksploatowanych automatów do wymogu, o którym mowa w art. 18 ust. 3 u.g.h. wymaga potwierdzenia jednostki badającej. Według dyspozycji § 15 ust. 2 rozporządzenia potwierdzenie wyraża się w uzupełnieniu do opinii, w terminie nieprzekraczalnym 40 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 21 maja 2012 r.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że teoretyczna wypłacalność automatu ustawiona programowo na poziomie 94% nie zwalnia spółki z obowiązku przedłożenia właściwego potwierdzenia spełnienia przez automat warunku określonego w art. 18 ust. 3 u.g.h. dla każdej gry.

Dyrektor Izby Celnej zgodził się z organem I instancji, że przedłożony przez spółkę dokument pn. "Informacja uzupełniająca do Opinii technicznej nr [...]" został wydany po przebadaniu jednego automatu [...] nr fabryczny [...] nie zaś eksploatowanego w tym punkcie gier automatu [...] o nr fabrycznym [...]. Dokument ten nie spełnia również wymogu określonego w § 15 rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r., a zatem nie może stanowić podstawy potwierdzenia, że automat spełnia warunek, o którym mowa w art. 18 ust. 3 u.g.h.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. F. Sp. z o.o. podniosła, że zgodnie z załączoną do zgłoszenia Informacją uzupełniającą do opinii technicznej wydaną przez jednostkę badającą [...], zainstalowany na automacie program gwarantuje spełnienie wymogu z art. 18 ust. 3 u.g.h. Podkreśliła, że w związku z badaniem poprzedzającym rejestrację jednostka badawczo-rozwojowa założyła m.in. na podzespołach kontrolowanego automatu plomby zabezpieczające, których rolą jest zabezpieczenie przed zmianami konstrukcyjnymi w automacie, w tym zmianą oprogramowania.

Zdaniem skarżącej, stan faktyczny sprawy potwierdza, że nie wystąpiło żadne zdarzenie związane ze stanem lub działaniem urządzenia do gier podlegającego kontroli, mogące mieć wpływ na urządzanie, bowiem kontrolowany automat jest w takim samym stanie prawnym jak w dacie jego badania poprzedzającego rejestrację i rejestracji, tj. nie dokonywano w nim zmian i jest sprawny.

Sąd I instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że skoro rejestracja automatu do gier wymaga opinii jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów (do wydania opinii niezbędne jest przeprowadzenie badania technicznego, zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r.), a nadto sprawdzenie, czy automat spełnia warunki ustawowe, wymaga badania sprawdzającego wyłącznie przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów (art. 23b i art. 23f u.g.h), to także uzasadnione jest uregulowanie zawarte w § 15 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym dostosowanie eksploatowanych automatów do wymogu, o którym mowa w art. 18 ust. 3 u.g.h. wymaga potwierdzenia przez jednostkę badającą, które wyraża się w uzupełnieniu do opinii. Elementy konieczne opinii wymienia § 1 ust. 3 rozporządzenia, a § 2 wymaga uprzedniego przeprowadzenia badania technicznego automatu lub urządzenia do gier. Z kolei § 16 rozporządzenia wymienia dodatkowe elementy, które powinna zawierać opinia i uzupełnienie opinii dotyczące automatów do gier o niskich wygranych.

W ocenie Sądu I instancji, złożone przez skarżącą dokumenty nie spełniały powyższych wymogów, nie mogły zatem zostać uznane przez organ za właściwe uzupełnienie opinii w rozumieniu § 15 rozporządzenia i dlatego odmówiono na tej podstawie dokonania zmiany akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier na automatach o niskich wygranych.

F. Sp. z o.o. zaskarżyła wyrok WSA w W. z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3137/13 w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w C., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Spółka zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. § 15 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, w zw. z art. 18 ust. 3 u.g.h. przez błędną ich wykładnię, polegającą na niewłaściwym dokonaniu egzegezy art. 18 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 9 ust. 1 nowelizacji u.g.h., tj. z zastosowaniem definicji zawartych w powołanych powyżej rozporządzeniach z pominięciem podstawowej - wykładni językowej, która prowadzi do prawidłowego wniosku, że programowana wartość wygranych w automacie nie może być niższa niż 75%, podczas gdy w grach na automacie od początku istnienia (nawet przed 14 lipca 2011 r.) zaprogramowana wartość wygranych wynosiła co najmniej 75% kwot wpłaconych stawek, co przesądza o braku konieczności jego dostosowania do wymogu art. 18 ust. 3 u.g.h., wymaga jakoby potwierdzenia przez jednostkę badającą w uzupełnieniu do opinii w formie przewidzianej w § 15 rozporządzenia, podczas gdyż przepis ten reguluje wyłącznie sposób udokumentowania dostosowania automatów do wymogów art. 18 ust. 3 u.g.h., czyli dotyczy tylko takich zarejestrowanych automatów, które w okresie przed 14 lipca 2011 r. nie były zgodne z wymogiem art. 18 ust. 3 u.g.h., natomiast obowiązujące przepisy prawa nie regulowały w sposób szczególny sposobu dowodzenia, że dany zarejestrowany automat nie wymagał dostosowania do wymogu art. 18 ust. 3 u.g.h., a wobec tego do dowodzenia takiej okoliczności zastosowanie znalazła ogólna reguła dowodowa z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, mająca w postępowaniu w sprawie urzędowego sprawdzenia odpowiednie zastosowanie w związku z art. 65 ustawy o Służbie Celnej, który to obowiązek automaty o niskich wygranych spełniały już przed wejściem w życie u.g.h.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że zgodnie z § 16 rozporządzenia, dostosowanie automatów do wymogów wskazanych w art. 18 ust. 3 u.g.h. dotyczy wyłącznie automatów, w których zaprogramowana wartość wygranych na dzień wejścia w życie przepisu art. 18 ust. 3 ustawy była niższa niż 75% wartości wpłaconych stawek.

Zdaniem skarżącej, dostosowanie automatu do wymogu art. 18 ust. 3 u.g.h. może polegać tylko i wyłącznie na modyfikacji oprogramowania automatu polegającej na podwyższeniu zaprogramowanej wartości wygranych z poziomu niższego niż 75% kwot wpłaconych stawek, do poziomu co najmniej 75% kwot wpłaconych stawek. Jeżeli jednak przed 14 lipca 2011 r. automat spełniał wymogi art. 18 ust. 3 u.g.h., to nie ma potrzeby dostosowywania automatu do wymogów tego przepisu. Zatem obowiązek posiadania wydanego przez upoważnioną jednostkę uzupełnienia do opinii technicznej, o którym mowa w § 15 rozporządzenia, dotyczy tylko i wyłącznie w automatów, które przed 14 lipca 2011 r. i po tej dacie nie były zgodne z wymogiem zawartym w art. 18 ust. 3 u.g.h., a więc - stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw - wymagały dostosowania do wymogu art. 18 ust. 3 u.g.h., czyli zmiany zaprogramowanej wartości wygranych w relacji do wpłaconych stawek, do takiego poziomu, aby parametr ten wynosił co najmniej 75%.

Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie została uwzględniona. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi wyłącznie naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą jego wykładnię. Nie zakwestionował natomiast niewłaściwego zastosowania przepisów wymienionych w skardze kasacyjnej. Jego zdaniem, wynikający z § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. "zmieniającej" ustawę o grach hazardowych i art. 18 ust. 3 ustawy o grach hazardowych obowiązek potwierdzenia, w formie opinii uzupełniającej, dostosowania eksploatowanych automatów do wymogu wprowadzonego art. 18 ust. 3 u.g.h. dotyczy jedynie automatów, które tego wymagania nie spełniały w dniu wejścia w życie wymienionych przepisów. Podmiot prowadzący działalność w zakresie urządzania gier hazardowych przy użyciu automatu do gier, w którym, w dniu 26 maja 2011 r. zaprogramowana wartość wygranych w automacie nie mogła być niższa niż 75% kwoty wpłaconych stawek, nie ma zatem obowiązku przedstawienia opinii uzupełniającej jednostki badającej, dotyczącej tego automatu, ponieważ automat nie wymaga dostosowania. Może wobec tego wykazać spełnianie tego wymagania przez eksploatowany automat do gier za pomocą innych dowodów, tak jak w rozpatrywanej sprawie - za pomocą opinii uzupełniającej dotyczącej innego automatu tego samego typu czy o takich samych parametrach technicznych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka interpretacja omawianych przepisów jest błędna i prowadzi do pozbawienia możliwości sprawowania efektywnej kontroli przestrzegania przez podmioty wykorzystujące w swej działalności gospodarczej automaty do gier hazardowych wymagań określonych w art. 18 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.

Określony w § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia obowiązek potwierdzenia dostosowania eksploatowanych automatów do wymagań wynikających z art. 18 ust. 3 ustawy o grach hazardowych ma oczywiście na celu zapewnienie, aby wszystkie eksploatowane automaty do gier spełniały te wymagania. Ten cel pozwala osiągnąć objęcie obowiązkiem potwierdzenia w odpowiedni sposób spełnienia tych wymagań wszystkich eksploatowanych automatów, niezależnie od tego, czy automaty faktycznie te wymagania spełniały w chwili wprowadzenia zmian w przepisach prawnych. Przepis § 15 ust. 2 stanowi, że potwierdzenie jednostki badającej ma formę uzupełnienia do opinii tej jednostki, dotyczącej automatu, stanowiącej warunek rejestracji automatu. Z treści § 1 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6 wspomnianego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. wynika niewątpliwie, że opinia jednostki badającej z badania technicznego automatu jest opinią indywidualną, dotyczącą konkretnego automatu. Opinia uzupełniająca ma taki sam indywidualny charakter jak opinia "podstawowa", co potwierdza m.in. § 16 rozporządzenie. Na tej podstawie należy przyjąć, że nie spełnia wymagania opinii uzupełniającej opinia dotycząca innego automatu, nawet jeżeli te automaty nie różnią się od siebie z punktu widzenia wymagań określonych w art. 18 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.

Mając to wszytko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.