Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2744/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 119 par. 1 i 2 art. 6 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 listopada 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 338/16 w sprawie ze skargi A. C. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [..] marca 2016 r. nr [..] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 338/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę A. C. na postanowienie [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] marca 2016 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżonym postanowieniem [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..], po rozpatrzeniu zażalenia A. C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. z dnia [..] lutego 2016 r. w sprawie nałożenia na A. C. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 124.268,45 zł wraz z opłatą egzekucyjną w wysokości 68 zł, uchylił to postanowienie w części dotyczącej wysokości grzywny i orzekł o nałożeniu na A. C. grzywny w wysokości 71.607,60 zł, zaś w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że PINB w S. decyzją z dnia [..] października 2014 r. nakazał A. C. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku obsługi podróżnych z motelem, zlokalizowanego na działce o nr geod. [..] w miejscowości J. gm. S. PWINB w B. decyzją z dnia [.] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawomocnym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r. w sprawie II SA/Bk 224/15, oddalił skargę od decyzji organu odwoławczego.

PINB w S. wystosował w dniu 7 grudnia 2015 r. do A. C. upomnienie nr [..] wzywające go do wykonania określonego powyżej obowiązku rozbiórki. Następnie w dniu [.]. grudnia 2015 r. organ ten wystawił tytuł wykonawczy nr [..], opatrzył go klauzulą o skierowaniu tego tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej i w dniu 28 grudnia 2015 r. doręczył dłużnikowi, wszczynając tym samym wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne.

W dniu 9 lutego 2016 r. PINB w S. dokonał kontroli i stwierdził, że egzekwowana rozbiórka nie została wykonana. Wobec powyższego wydał w dniu [..] lutego 2016 r. w/w postanowienie w sprawie nałożenia na A. C. grzywny w celu przymuszenia wraz z opłatą egzekucyjną.

Nie budziło wątpliwości organu odwoławczego, że A. C. uchyla się od wykonania nałożonego na niego obowiązku rozbiórki. Jednak wyliczenie powierzchni budynku dokonane przez organ I instancji na potrzeby ustalenia wysokości grzywny w celu przymuszenia było nieprawidłowe, gdyż organ ten bezzasadnie potraktował samowolną rozbudowę, tak jakby jej bryła stanowiła kwadrat (powierzchnia 156,86 m2), podczas gdy bryła ta tworzy literę L i jej powierzchnia wynosi 91,22 m2. Organ zwrócił również uwagę, że proponowane obecnie przez skarżącego wpłacenie kwoty 100.000 zł tytułem zakończenia postępowania legalizacyjnego, jest na tym etapie postępowania niedopuszczalne. Postępowanie legalizacyjne zostało bowiem zakończone nakazem rozbiórki z uwagi na niedopełnienie przez inwestora jednego z obowiązków legalizacyjnych w postaci wpłacenia opłaty legalizacyjnej w wysokości ustalonej w postanowieniu PINB w S. z dnia [..] marca 2011 r., utrzymanym w mocy przez PWINB w B. postanowieniem ostatecznym z dnia [..] czerwca 2011 r. Skarżący złożył skargę na powyższe postanowienie, jednakże WSA w Białymstoku wyrokiem dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 576/11, skargę tę oddalił, zaś NSA wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r., w sprawie II OSK 668/12, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Proponowane zatem przez skarżącego rozwiązanie jest sprzeczne z prawem i nie może być uwzględnione przez organy administracji publicznej.

Rozpoznając skargę na to postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 599; dalej: u.p.e.a.).

W ocenie Sądu, wobec niewykonywania przez skarżącego przez okres ok. 10 miesięcy obowiązku rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowanego, organy były uprawnione do wydania postanowienia o wymierzeniu grzywny. Sąd podzielił także ustalenia obu organów w zakresie stanu faktycznego oraz ustalenia i wyliczenia poczynione przez organ II instancji w zakresie sposobu i wysokości wyliczonej grzywny. Organ ten prawidłowo zastosował art. 121 § 4 i § 5 p.e.a. oraz art. 122 u.p.e.a. Zresztą w tym względzie skarżący nie zgłosił żadnych zarzutów.

Sąd wskazał, że skarżący bezzasadnie twierdzi, że organy naruszyły art. 8 k.p.a. oraz art. 119 u.p.e.a. Organy przedstawiły bowiem chronologicznie sekwencję zdarzeń, czynności i decyzji, które doprowadziły do wydania postanowienia na mocy art. 119 § 1 u.p.e.a. Jak trafnie wskazały, były one związane ostateczną decyzją PWINB w B. z dnia [..] stycznia 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję PINB w S. z dnia [..] października 2014 r., która nakazała A. C. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku obsługi podróżnych z motelem. Wobec niewykonywania obowiązku nałożonego tą decyzją, po uprzednim wezwaniu do jego wykonania, zachodziła potrzeba wymierzenia grzywny w celu przymuszenia.

Argumenty skarżącego podniesione zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, odnoszą się do innego – wcześniejszego etapu postępowania legalizacyjnego, tj. opłaty legalizacyjnej, a zatem pozostają bez wpływu na wydanie zaskarżonego orzeczenia. Kwestia opłaty legalizacyjnej została już prawomocnie rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem PWINB w B. z dnia [..] czerwca 2011 r., które utrzymało w mocy postanowienie PINB w S. z dnia [..] marca 2011 r. Nie mogła być ona zatem, z mocy art. 16 K.p.a., przedmiotem ponownego badania w niniejszym postępowaniu, a więc pozostawała bez wpływu na jego rozstrzygnięcie.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniósł A. C., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

1) naruszenie przepisu art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, art. 11 oraz art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. polegające na oddaleniu skargi przez Sąd I instancji bez rozważenia całokształtu sytuacji związanej ze stwierdzeniem dokonania samowoli budowlanej, błędnej ocenie Sądu w zakresie uchylania się przez skarżącego od obowiązku rozbiórki budowli, pominięciu kwestii nieprzeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego i dopuszczenie możliwości oceny przesłanek nałożenia grzywny w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko skarżącemu jedynie na podstawie stwierdzenia, że w określonym czasie nie doszło do rozbiórki budowli, podczas gdy w tym samym czasie skarżący podejmował działania mające na celu doprowadzenie do uregulowania sytuacji prawnej związanej ze stwierdzoną samowolą budowlaną,

2) naruszenie przepisu art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 1 oraz 7 § 2 u.p.e.a., polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, w sytuacji, gdy nie zachodziła potrzeba wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a tym samym wydania postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, w sytuacji, gdy wierzyciel pomijając istotne okoliczności związane z dobudową części budynku, niesłusznie uznał, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązku w postaci rozbiórki budynku i że nałożenie grzywny doprowadzi do możliwie najszybszego zakończenia rozstrzygnięcia kwestii samowoli budowlanej,

3) naruszenie przepisu art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 119 ust. 1 i 2 u.p.e.a., polegające na wymierzeniu skarżącemu grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, gdy z dotychczas prowadzonych postępowań dotyczących samowoli budowlanej, wymierzenia opłaty legalizacyjnej oraz nakazu rozbiórki w sposób jednoznaczny wynika, że nałożenie na skarżącego obowiązku zapłaty wysokich kwot, niezależnie od ich tytułu, nie doprowadzi do możliwie najszybszego uregulowania kwestii dobudowanej przez skarżącego części budynku, a wręcz przeciwnie, spowoduje konieczność zgromadzenia przez skarżącego dodatkowych środków finansowych w obliczu obowiązku rozbiórki części budynku objętej samowolą budowlaną.

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez:

1) błędną wykładnię przepisu art. 49 c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm. - dalej Pr. bud.) poprzez jego pominięcie przy ocenie konieczności zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny, w sytuacji, gdy skarżący uwzględniając ewentualne koszty związane z nakazem rozbiórki, miał wolę zapłacenia opłaty legalizacyjnej w wysokości ustalonej po jej częściowym umorzeniu, a umorzenie postępowania egzekucyjnego co do nakazu rozbiórki, a tym samym nałożonej grzywny jest nadal możliwe wbrew twierdzeniom organu i Sądu i instancji.

Z uwagi na powyższe, wniósł o :

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,

2) zasądzenie kosztów postępowania,

3) przeprowadzenie uzupełniających dowodów w postaci dokumentów: - pisma skarżącego skierowanego do Wojewody [..] z dnia [..] stycznia 2016 r., zatytułowanego jako prośba, - zawiadomienia skierowanego do [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] stycznia 2016 r., pisma [.] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] skierowanego do skarżącego z dnia 21 stycznia 2016 r. na okoliczność faktu podejmowania przez skarżącego działań zmierzających do alternatywnego, możliwego do zrealizowania bez konieczności stosowania środków egzekucyjnych, w tym nałożonej grzywny, rozwiązania sprawy oraz pominięcie przez organy istotnych dla niniejszej sprawy kwestii, których uwzględnienie pozwoliłoby na pozytywne rozpatrzenie wniosków skarżącego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, art. 11 oraz art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. nie okazał się zasadny. Określając sposób naruszenia powyższych przepisów, skarżący wskazuje na nierozważenie w postępowaniu egzekucyjnym całokształtu sytuacji związanej ze stwierdzeniem samowoli budowlanej i zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, gdy w tym samym czasie skarżący podejmował działania mające na celu doprowadzenie do uregulowania sytuacji prawnej związanej ze stwierdzoną samowolą budowlaną. Za pomocą tego zarzutu skarżący zmierza w istocie do podważenia legalności nałożonego na niego obowiązku rozbiórki obiektu, a w konsekwencji również prowadzenia względem niego postępowania egzekucyjnego. W ramach tego zarzutu nie powołano za to podstawy prawnej, która odnosiłaby się do przedmiotu kontroli sądowej w tej sprawie, tj. postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, w tym jej wysokości oraz kwestii proceduralnych łączących się z jej nałożeniem. Postępowanie egzekucyjne nie jest etapem, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku (podlegającego przymusowemu wykonaniu) i jego wymiarze. Organ egzekucyjny, jak stanowi o tym art. 29 § 1 u.p.e.a., nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skoro realizacja tego obowiązku w decyzji z dnia [..] stycznia 2015 r. została nałożona na skarżącego prawomocnie na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 224/15 oddalającym skargę od tej decyzji, to powinnością organu egzekucyjnego oraz Sądu I instancji nie było analizowanie zgodności z prawem tego obowiązku. W świetle art. 6 § 1 u.p.e.a., nie budzi wątpliwości, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Kwestia uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku rozbiórki była badana przez organ egzekucyjny zarówno przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego - tj. przed wystosowaniem do skarżącego upomnienia z [..] grudnia 2015 r. oraz doręczeniem mu tytułu wykonawczego z [..] grudnia 2015 r. opatrzonego klauzulą o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej, jak również po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W dniu 9 lutego 2016 r. organ przeprowadził bowiem kontrolę na nieruchomości skarżącego, która wykazała niewykonanie przez skarżącego obowiązku podlegającego egzekucji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podkreślił, że od wydania egzekwowanej decyzji minęło ok. 14 miesięcy, zaś od wydania prawomocnego wyroku sądu oddalającego skargę na tę decyzję ponad 9 miesięcy. Zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia było zatem w pełni uzasadnione, gdyż stosownie do prawomocnej decyzji organu nadzoru budowlanego, skarżącego obciążają skutki likwidacji dokonanej samowoli budowlanej. Postępowanie dowodowe organów egzekucji administracji odpowiadało zatem standardom wynikającym z przepisów powołanych w zarzucie kasacyjnym, a pozostałe podniesione przez skarżącego okoliczności faktyczne nie mogły podlegać rozpatrzeniu w tym postępowaniu. Wymaga podkreślenia, że postanowieniem z dnia [..] marca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego S. nałożył na A.C. opłatę legalizacyjną w związku z samowolnym wykonaniem robót budowlanych. [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] postanowieniem z dnia [..] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy to postanowienie. Wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku oddalającego skargę na to postanowienie. Postanowieniem z dnia [..] listopada 2013 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [..] z dnia [..] października 2013 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej, zaś prawomocnym wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 179/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na postanowienie Ministra Finansów. W odpowiedzi na wystąpienie A. C. z dnia 4 stycznia 2016 r. o wstrzymanie i uchylenie tytułu wykonawczego w związku z zamiarem wniesienia opłaty legalizacyjnej po częściowym umorzeniu i rozłożeniu na raty, pismem z dnia 21 stycznia 2016 r. [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w obiegu prawnym pozostaje ostateczna i prawomocna decyzja z dnia [..] stycznia 2015 r. nakładająca obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego m.in. z uwagi na nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej. W kwestii zmniejszenia opłaty legalizacyjnej wypowiadał się już zarówno Wojewoda [..], jak i Minister Finansów oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 179/14. [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał zasadnie, a co ma znaczenie w kontekście zarzutu kasacyjnego, że obecny etap to już egzekucja administracyjna wydanego nakazu rozbiórki, zaś wystawiony tytuł wykonawczy z dnia [..] grudnia 2015 r. stanowi konsekwencję niewykonania obowiązku nałożonego decyzją o rozbiórce. Fakt, że skarżący ponownie złożył wniosek o częściowe umorzenie opłaty legalizacyjnej pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W ramach postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie ocenia legalności nałożenia na skarżącego obowiązku rozbiórki, ani też nie może podważyć prawidłowości ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia w zakresie wysokości opłaty legalizacyjnej. Przedstawione przez skarżącego przy skardze kasacyjnej dokumenty: "prośba" o wstrzymanie i uchylenie tytułu wykonawczego z dnia [..] stycznia 2016 r., zawiadomienie z dnia 14 stycznia 2016 r. o przekazaniu tego pisma przez [..] Urząd Wojewódzki [..] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do załatwienia oraz odpowiedź tego organu na wystąpienie skarżącego z dnia 21 stycznia 2016 r. znajdują się w aktach administracyjnych sprawy, nie zachodziła zatem potrzeba uzupełnienie o nie materiału dowodowego sprawy przez sąd administracyjny w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a.

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 1 p.p.s.a. i z art. 6 ust. 1 u.p.e.a. (powinno być: art. 6 § 1 u.p.e.a.) w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz 119 ust. 1 i 2 u.p.e.a. (powinno być: art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a.) nie zawierały usprawiedliwionych podstaw. Cytowany już wyżej art. 6 § 1 u.p.e.a. wprowadza zasadę obligatoryjnego podejmowania egzekucji - skutkiem podjętych przez wierzyciela czynności zasadniczo jest powstanie obowiązku wszczęcia przez organ egzekucyjny postępowania i przystąpienie do egzekucji (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 880/10, Lex nr 747167, wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1604/09, Lex 1070948, wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II FSK 797/10, Lex nr 984589). Odmienne zachowania muszą być umocowane w konkretnych przepisach prawa przewidujących, że postępowanie nie będzie prowadzone (np. tytuł wykonawczy zostanie wierzycielowi zwrócony na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a. w związku z ustaleniem, że obowiązek, którego dotyczy nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a.). Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie, a ustalenie niewykonania obowiązku określonego w decyzji z dnia [..] stycznia 2015 r. w przedmiocie rozbiórki obligowały organy egzekucyjne do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z art. 7 § 2 u.p.e.a. można zaś wyprowadzić kilka zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego, przy czym pierwszą z nich jest zasada obligująca organy egzekucyjne do stosowania przede wszystkim takich środków, które bezpośrednio spowodują wykonanie obowiązku spoczywającego na zobowiązanym. Kwestia stosowania środków egzekucyjnych w ramach przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nie jest jednolicie rozumiana w orzecznictwie sądów administracyjnych, bowiem w niektórych orzeczeniach akcentuje się potrzebę prymatu wykonania zastępczego, w innych zaś grzywny w celu przymuszenia (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 463/05, Lex nr 266471, wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1354/05, Lex nr 312009). Niemniej jednak istotne jest to, że celem skarżącego, nawet w ramach powołania art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. nie jest podważenie zasadności zastosowania grzywny w celu przymuszenia, podczas gdy organ powinien zastosować wykonanie zastępcze, lecz kwestionowanie poddania egzekucji obowiązku rozbiórki w ogóle. Tymczasem wobec niewykonania tego obowiązku przez skarżącego zastosowanie środka egzekucyjnego nie może budzić wątpliwości. Należy jeszcze raz podkreślić, że zadaniem organu egzekucyjnego nie jest badanie okoliczności związanych z "dobudową przez skarżącego części budynku", lecz wyłącznie stwierdzenie wykonania (niewykonania) obowiązku podlegającego egzekucji i tym samym podstaw do jej wszczęcia i prowadzenia. W postępowaniu egzekucyjnym nie chodzi o prawne uregulowanie kwestii dobudowanej przez skarżącego części budynku, lecz doprowadzenie do wykonania (przymusowego wykonania) obowiązku nałożonego w prawomocnej decyzji, w której organ nadzoru budowlanego orzekł o konieczności rozbiórki samowolnie rozbudowanej przez skarżącego części budynku.

Skarżący kasacyjnie jako naruszony powołał również art. 1 p.p.s.a., który określa wyłącznie zakres ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ani organy orzekające w sprawie, ani też Sąd I instancji nie mogły naruszyć tego przepisu podejmując zaskarżone postanowienie i dokonując kontroli jego legalności. Zarzut naruszenia tego przepisu nie był zatem skuteczny.

Z kolei normę art. 134 p.p.s.a. można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu, którego dotyczy skarga, popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca). Należy też wyjaśnić, że kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., mogłoby dojść gdyby sąd pierwszej instancji wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie. To, że strona nie zgadza się z oceną materiału dowodowego dokonaną przez sąd pierwszej instancji, nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia tego przepisu. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej spółki, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie.

Zarzut naruszenia art. 49 c Pr. bud. nie okazał się zasadny. Zarzut ten Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał w związku z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt II OPS 10/09, zgodnie z którą przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. W zarzucie tym skarżący kasacyjnie nie powiązał naruszenia przepisów prawa materialnego z naruszeniem przez Sąd Wojewódzki art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Art. 49 c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stwierdza, że do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49 b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie (ust. 1). Złożenie wniosku, o którym mowa w art. 67 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, powoduje zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48, art. 49 i art. 49 b do dnia rozstrzygnięcia wniosku. Zaś art. 67 a § 1 pkt 1 - 3 Ordynacji podatkowej wskazuje, że organ podatkowy, na wniosek podatnika (...), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Niezależnie od podnoszonych przez skarżącego wątpliwości, które wystąpiły w orzecznictwie sądów administracyjnych w kwestii stosowania przepisu art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej w postępowaniu w przedmiocie opłaty legalizacyjnej, nie zmienia to faktu, że kwestia częściowego umorzenia opłaty legalizacyjnej została już załatwiona w/w prawomocnym postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, uwzględniającym stan prawny i dominujący pogląd orzecznictwa w kwestii stosowania tego przepisu w postępowaniu w sprawie opłaty legalizacyjnej na dzień wydania tego postanowienia. Podstawą orzeczenia wobec skarżącego rozbiórki było nieuiszczenie w terminie ustalonej wysokości opłaty legalizacyjnej. Aktualnie deklarowana chęć uiszczenia w części kwoty opłaty legalizacyjnej nie ma znaczenia na tym etapie postępowania, bowiem wobec orzeczenia nakazu rozbiórki z uwagi na nieuszczenie tej opłaty, okoliczność ta nie może być badana w postępowaniu zmierzającym do wyegzekwowania nakazu rozbiórki. Złożenie przez skarżącego kolejnego wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej nie mogło mieć zatem wpływu na stosowanie środków egzekucyjnych w niniejszej sprawie. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, podejmowane przez skarżącego działania nie są działaniami alternatywnymi do stosowania środków egzekucyjnych.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.