Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1057/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 112
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 29 ust. 1 ust. 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
Teza: Odpowiednie stosowanie działu III o.p., do nienależnie pobranych środków publicznych przyznanych przez ARiMR (art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) nie pozwala na zastosowanie art. 112 o.p. względem nabywcy gospodarstwa rolnego w zakresie należności ciążących na zbywcy tegoż gospodarstwa. Przepis art. 112 o.p. nie może być stosowany, bowiem gospodarstwo rolne nie jest przedsiębiorstwem w rozumieniu powyższego przepisu, zaś nienależnie pobrane płatności nie są zaległościami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej.

TEZY

Odpowiednie stosowanie działu III o.p., do nienależnie pobranych środków publicznych przyznanych przez ARiMR (art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) nie pozwala na zastosowanie art. 112 o.p. względem nabywcy gospodarstwa rolnego w zakresie należności ciążących na zbywcy tegoż gospodarstwa. Przepis art. 112 o.p. nie może być stosowany, bowiem gospodarstwo rolne nie jest przedsiębiorstwem w rozumieniu powyższego przepisu, zaś nienależnie pobrane płatności nie są zaległościami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi R. J. i K. J. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej osób trzecich z tytułu nienależnie pobranych płatności dot. wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia .. kwietnia 2012 roku nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w A. wydał Panu K. Ż. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w wysokości 17936,13 zł powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczane od dnia doręczenia ww. decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Z uwagi na to, że K. Ż. nie uiścił wymaganych należności, zostało względem niego wszczęte postępowanie egzekucyjne, które ostatecznie zostało umorzone, z uwagi na jego bezskuteczność.

W związku z powyższym dnia [...] września 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w A. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności za zobowiązania Pana K. Ż. ustalone decyzją nr [...]

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2016 roku nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. orzekł o odpowiedzialności solidarnej R. J. i K. J. (dalej powoływani także jako Skarżący) jako osób trzecich z tytułu nienależnie pobranych płatności przez Pana K. Ż. ustalonych decyzją administracyjną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Zdaniem organu I instancji, podstawą prawną wydanej decyzji są art. 29 ust. 1-2 i 7-8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm., dalej powoływana jako ustawa o Agencji) oraz art. 107 § 1 i 2, art. 108 § 1 i art. 112 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej powoływana jako o.p.).

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika złożyli odwołanie, wskazując naruszenie art. 122 o.p. oraz art. 7, art. 61 § 4, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytaczając brzmienie art. 29 ust. 1, 7 i 8 ustawy o Agencji oraz art. 107 § 1-2, art. 108 § 1 i art. 112 § 1 o.p. wskazał, że nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, chyba że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach. Mając na uwadze powyższe przepisy oraz treść odwołania należy stwierdzić, iż nabywca przedsiębiorstwa/gospodarstwa rolnego odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą chyba, że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach. W niniejszej sprawie doszło do nabycia gospodarstwa rolnego przez Skarżących w momencie gdy zobowiązanie ciążyło na Panu K. Ż. Nabywca odpowiada za powstałe do dnia nabycia przedsiębiorstwa/gospodarstwa zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością chyba, że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach. Powyższy zwrot wskazuje, jako przesłankę wyłączenia odpowiedzialności nabywcy jego należytą staranność związaną z charakterem prowadzonej na własny rachunek działalności gospodarczej.

Organ podkreślił, że Skarżący w odwołaniu zarzucili naruszenie art. 112 § 1 o.p. twierdząc, iż nie wiedzieli o zaległościach ciążących na Panu K. Ż., choć zachowali w tym zakresie należytą staranność, gdyż zawierając umowę darowizny w dniu [...] marca 2014 r. zostali poinformowani przez notariusza, że zbywane nieruchomości są wolne od wszelkich długów. Zdaniem organu, powyższe oświadczenie nie może świadczyć o zachowaniu należytej staranności, bowiem Skarżący przed zawarciem umowy nie poczynili żadnych starań celem zweryfikowania, czy rzeczywiście na zbywającym nie ciążą żadne zaległości. W tym celu mogliby chociażby wystąpić do Agencji o wydanie zaświadczenia o zaległościach zbywającego. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że Skarżący są beneficjentami Biura Powiatowego ARiMR w A., a zatem musieli mieć na uwadze oczywistą i powszechną wiedzę, iż ARiMR udziela dotacji w stosunku do producentów rolnych prowadzących gospodarstwa rolne czyli to, iż Pan K. Ż. prowadził działalność rolniczą w swoim gospodarstwie i mógł ubiegać się o dotacje w ARiMR.

Organ odwoławczy wskazał także, że z art. 112 § 3 o.p. wynika, że zakres odpowiedzialności nabywcy jest ograniczony do wartości nabytego przedsiębiorstwa/gospodarstwa rolnego lub jego zorganizowanej części. W przedmiotowej sprawie organ poczynił ustalenia w przedmiocie wartości rynkowej nabytego przez Skarżących gospodarstwa rolnego i jego wartość jest zdecydowanie wyższa niż kwota zaległości ciążących na K. Ż., która wynosiła 22 121,81 zł.

Organ odwoławczy za niezasadne uznał również pozostałe zarzuty odwołania, w szczególności dotyczące braku uczestnictwa w postępowaniu państwa Kotowskich oraz naruszeniu przepisów postępowania, podkreślając że postępowanie było prowadzone w oparciu o przepisy o.p. a nie k.p.a.

Na powyższą decyzję, Skarżący wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając ją w całości wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji.

Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 112 o.p. przez

– jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy Skarżący przy zachowaniu należytej staranności nie mogli wiedzieć o zaległościach K. Ż., bowiem wyżej wymieniony w dniu [...] marca 2014 r. przed notariusz L. F. oświadczył, że zbywane nieruchomości nie są obciążone ograniczonymi prawami rzeczowymi, są wolne od wszelkich długów, ciężarów, ograniczeń w rozporządzaniu, nie toczy się wobec nich postępowanie sądowe dotyczące utraty ich własności, nie prowadzi się ww. nieruchomości egzekucji, nie są też one przedmiotem zabezpieczeń w szczególności bankowych oraz w sytuacji, gdy w księdze wieczystej ww. nieruchomości w Dziale IV nie dokonano wpisu hipoteki przymusowej, dotyczącej zaległości, określonych w decyzjach;

– jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, iż przekazane nam nieruchomości rolne przez K. Ż. są przedsiębiorstwem bądź jego zorganizowaną częścią w sytuacji, gdy wyżej wymieniony przekazał nam wyłącznie nieruchomości rolne bez maszyn i inwentarza żywego, bez których prowadzenie tego gospodarstwa nie jest możliwe.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazali, iż w ich ocenie dochowali należytej staranności przy zawieraniu aktu notarialnego. Zaznaczyli, iż K. J. był osobiście w ARiMR w A., gdzie uzyskał informacje, że na zbywcy nie ciążą żadne zaległości względem ARiMR. Dodatkowo wskazali, że w świetle definicji przedsiębiorstwa i jego zorganizowanej części z k.c. nie sposób uznać, aby K. Ż. przekazał im przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część, gdyż nie przekazał im wszystkich ruchomości i nieruchomości, które były jego własnością.

W odpowiedzi na skargę, Organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo wskazał, że z danych ARiMR wynika, że Skarżący otrzymali od p. K. Ż. nieruchomości zabudowane i niezabudowane, stanowiące w całości gospodarstwo rolne, które użytkują Skarżący.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Dodać należy, że zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji skargę należało uwzględnić, bowiem w ocenie Sądu, rozstrzygnięcia organów administracyjnych pierwszej i drugiej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego uzasadniającym ich uchylenie.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 §1 o.p., wynosi 60 dni (art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji).

Przepis art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji mówi o odpowiednim stosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej. Takie odesłanie jest powszechnie stosowaną praktyką legislacyjną. W uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt III CZP 7/12 wskazano, że "pojęcie odpowiedniości" stosowania określonego przepisu, oznacza że niektóre jego postanowienia będzie można stosować bez żadnej modyfikacji, inne trzeba będzie odpowiednio zmodyfikować, a jeszcze innych w ogóle nie będzie można zastosować. Kluczowe zatem znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji będzie miała odpowiedź na pytanie, które z przepisów uregulowanych w dziale III o.p. będą mogły mieć zastosowanie względem nienależnie pobranych płatności i w jakim zakresie.

Nie ulega wątpliwości, że przepisy rozdziału 15 o.p. regulujące odpowiedzialność podatkową osób III umiejscowione są dziale III o.p. a zatem, świetle brzmienia art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji, będą miały one odpowiednie zastosowanie do nienależnie pobranych płatności przyznanych przez ARiMR. Nie oznacza to jednak, że wszystkie przepisy tegoż rozdziału będą mogły mieć zastosowanie w tym zakresie. Nie można bowiem zapominać o charakterze odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, uregulowanej w o.p.

Przede wszystkim należy podkreślić, iż odpowiedzialność wynikająca z art. 107 i nast. o.p. jest odpowiedzialnością posiłkową i subsydiarną (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. I SA/Gl 1100/08, Lex nr 511376). Solidarny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej jest istotnie zmodyfikowany przede wszystkim przez subsydiarny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej za należności podatnika; charakter ten nie pozwala na dowolny wybór podmiotu, w stosunku do którego kierowane będzie roszczenie, i wymaga w pierwszym rzędzie dochodzenia należności od podatnika. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter posiłkowy i środki zmierzające do realizacji zobowiązania podatkowego powinny być skierowane przede wszystkim przeciwko podatnikowi (wyrok NSA z dnia 14 maja 1997 r., sygn. SA/Sz 948/96, LEX nr 30782). Wyjątkowość odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika wynika z faktu, że odpowiedzialność osób trzecich jest instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik. Osoby trzecie ponoszą więc odpowiedzialność za cudzy dług, a orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika (podatnika) od odpowiedzialności. Odpowiedzialność tej osoby ma zatem charakter posiłkowy (subsydiarny) i występuje dopiero w dalszej kolejności (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007 r., sygn. III SA/Wa 275/07, LEX nr 328149). Nie ulega również wątpliwości, że przepisy regulujące odpowiedzialność podatkową osób trzecich mają charakter sankcyjny, a zatem powinny być interpretowane w sposób ścisły, wykluczający wykładnię rozszerzającą.

Zgodnie z art. 112 § 1 i 3 o.p., w stanie prawnym obowiązującym w chwili nabycia gospodarstwa rolnego przez Skarżących, nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, chyba że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach. Zakres odpowiedzialności nabywcy jest ograniczony do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Stosownie do art. 112 § 6 o.p., nabywca nie odpowiada za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g.

Przepisy o.p. nie regulują pojęcia "przedsiębiorstwa" ani "zorganizowanej części przedsiębiorstwa". Zasadne wydaje się jednak sięgnięcie w tej sytuacji, w drodze wykładni systemowej, do regulacji kodeksu cywilnego. W art. 551 k.c. przedsiębiorstwo definiowane jest jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych, przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. W k.c. brak jest definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa, jednakże w orzecznictwie wskazuje się, że zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa jest część zespołu składników materialnych i niematerialnych podporządkowanych formom organizacyjnym i przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych" (wyrok NSA z dnia 15 marca 1996 r., sygn. akt SA/Lu 477/95). Podkreślić przy tym należy, że w o.p. brak jest również definicji gospodarstwa rolnego. W tym zakresie również pomocne są przepisy k.c., gdzie w art. 553 k.c. wskazuje się, że za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

W świetle powyższych definicji nie powinno budzić wątpliwości, że na gruncie k.c. definicje przedsiębiorstwa i gospodarstwa rolnego istotnie się różnią. Przedsiębiorstwo na gruncie prawa cywilnego nie obejmuje "gospodarstwa rolnego", gdyż są to dwa odrębne pojęcia. Mając na uwadze wykładnię systemową, przyjąć również należy, że na gruncie o.p. nie można utożsamiać obu pojęć. Nie można zatem przyjąć, jak uczyniły to organy obu instancji w niniejszej sprawie, że przedsiębiorstwem jest gospodarstwo rolne a zatem, że nabywca gospodarstwa rolnego ponosi odpowiedzialność przewidzianą w art. 112 o.p.

Z analizy tych przepisów (zwłaszcza szczegółowego określenia warunków odpowiedzialności osoby trzeciej oraz definicji przedsiębiorstwa i gospodarstwa rolnego na gruncie prawa cywilnego) nie wynika zatem, aby odpowiedzialność wskazaną w art. 112 o.p. ponosił nabywca gospodarstwa rolnego, skoro wyraźnie w przepisach o.p. wskazano, że odpowiedzialność tą ponosi nabywca przedsiębiorstwa.

Za powyższą wykładnią przemawiają również inne argumenty. Zaznaczyć należy, że termin "prowadzenie gospodarstwa rolnego" nie jest tożsamy z "prowadzeniem działalności gospodarczej". W systemie prawa cywilnego odróżnia się przedsiębiorstwo od gospodarstwa rolnego (P., Spółka jawna jako forma prawna prowadzenia gospodarstwa rolnego w prawie polskim, Pr. Sp. 2007, nr 4, s. 38). Istnieje wprawdzie pogląd, że pojęcie gospodarstwa rolnego powinno się różnić od pojęcia przedsiębiorstwa w gruncie rzeczy wyłącznie przedmiotem prowadzonej, przy wykorzystaniu tego zespołu składników, działalności gospodarczej (P. Bielski, Cele definiowania pojęcia gospodarstwa rolnego w systemie prawa - uwagi z perspektywy prawa handlowego, Rejent 2005, nr 10, s. 62), jednakże prowadzenie gospodarstwa rolnego nie musi mieć na celu ani zbytu wytworzonych produktów, ani osiągania zysku. Nie ma przeszkód, by gospodarstwo rolne było prowadzone wyłącznie w celu zaspokajania potrzeb prowadzącego to gospodarstwo i jego rodziny i w takim zakresie nie może być mowy o prowadzeniu działalności gospodarczej.

Dodatkowo w art. 112 o.p. wyraźnie wskazuje się, że odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa ograniczona jest do zaległości podatkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W systemie podatkowym oraz ustawie o swobodzie działalności gospodarczej wyraźnie istnieje podział na działalność gospodarczą oraz działalność rolniczą, z którego to podziału wynika, że prowadzenie działalności rolniczej, co do zasady nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej. W doktrynie wskazuje się przy tym, przepis art. 112 o.p. ma zastosowanie do zaległości w takich podatkach jak: podatek od towarów i usług, podatek akcyzowy, podatek dochodowy od osób fizycznych czy podatek od nieruchomości uiszczany od gruntów, budynków, budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – zob. R. Dowgier, (w:) C. Kosikowski, E. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz do art. 112. LEX, 2013). Skoro na gruncie art. 112 o.p. nabywca gospodarstwa rolnego nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe ciążące na zbywcy tegoż gospodarstwa m.in. w podatku rolnym, brak jest racjonalnych przesłanek do przyjęcia, że nabywca będzie ponosił tę odpowiedzialność z tytułu nienależnie pobranych płatności przyznanych przez ARiMR.

Wskazać również należy, czego nie dostrzegły organy wydające zaskarżoną decyzję, że art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji nie odsyła do odpowiedniego stosowania art. 306g o.p., regulującego możliwość uzyskania zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych zbywcy przedsiębiorstwa. Tym samym, przyjmując że przepis art. 112 o.p. ma zastosowanie do nienależnie pobranych płatności ustalonych na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji, nabywcy gospodarstwa rolnego nie mogliby skorzystać z możliwości jaką daje art. 112 § 6 o.p. ograniczający zakres odpowiedzialności, do kwoty wskazanej w takim zaświadczeniu. W błędzie pozostają organy w przedmiotowej sprawie, że z takim wnioskiem Skarżący mogliby skutecznie wystąpić do Kierownika Powiatowego Biura ARiMR. Żaden przepis prawa nie uprawnia organów ARiMR do wydawania zaświadczeń o wysokości zaległości podatkowych (nienależnie pobranych płatności) ciążących na zbywcy gospodarstwa rolnego na podstawie art. 306g o.p. Brak możliwości pełnego skorzystania przez nabywcę gospodarstwa rolnego z regulacji jaką przewiduje art. 112 o.p. w przedmiotowej sprawie, wzmacnia argumentację o braku podstaw prawnych do przeniesienia odpowiedzialności za nienależnie pobrane płatności przyznanie przez ARiMR ciążące na zbywcy gospodarstwa rolnego na jego nabywcę. Przyjąć zatem należało, że organy obu instancji błędnie oceniły przesłankę zachowania przez Skarżących należytej staranności w możliwości dowiedzenia się o zaległościach ciążących na zbywcy gospodarstwa rolnego.

Zaznaczyć należy, że także w odniesieniu do odpowiedzialności za zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników (art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników), mimo wyraźnego wskazania art. 112 o.p. jako mającego odpowiednie zastosowanie do tychże składek, sądownictwo powszechne wyraziło pogląd, że przepisy dotyczące odpowiedzialności osób trzecich nie będą miały zastosowania do odpowiedzialności nabywcy gospodarstwa rolnego za zaległe składki krusowskie jego zbywcy (zob. wyrok SA w Poznaniu z dnia 22 maja 2013 r., III AUa 1468/12, wyrok SA w Rzeszowie z dnia 30 września 2015 r., III AUa 478/15). Tym samym nie można wprost przenosić zasad odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa za zaległości podatkowe ciążące na zbywcy w odniesieniu do nabywcy gospodarstwa rolnego.

Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, odpowiednie stosowanie działu III o.p., do nienależnie pobranych środków publicznych przyznanych przez ARiMR (art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji) nie pozwala na zastosowanie art. 112 o.p. względem nabywcy gospodarstwa rolnego w zakresie należności ciążących na zbywcy tegoż gospodarstwa. W stanie faktycznym zachodzącym w niniejszej sprawie, przepis art. 112 o.p. nie może być stosowany, bowiem gospodarstwo rolne nie jest przedsiębiorstwem w rozumieniu powyższego przepisu, zaś nienależnie pobrane płatności nie są zaległościami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Tym samym należało stwierdzić, że brak było przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie pociągnięcia Skarżących do odpowiedzialności jako osoby trzecie będących nabywcami gospodarstwa rolnego z tytułu należności ciążących na zbywcy tegoż gospodarstwa na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji w zw. z art. 112 o.p. W konsekwencji, stwierdzić należało że przeprowadzone przez organy ARiMR postępowanie w przedmiotowej sprawie, z uwagi na brak materialnoprawnej podstawy do pociągnięcia Skarżących do odpowiedzialności jako osób trzecich powinno zostać umorzone, jako bezprzedmiotowe.

Końcowo należy również wskazać, że organy ARiMR obu instancji przeprowadziły postępowanie w oparciu o przepisy o.p. a nie k.p.a. W ocenie Sądu taka praktyka jest niewłaściwa, bowiem żaden przepis prawa, w szczególności art. 29 ust. 7 i 8 ustawy o Agencji, nie upoważnia organów ARiMR do prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Przepis art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji odsyła do odpowiedniego stosowania wyłącznie działu III a nie działu IV o.p. Przedmiot niniejszego postępowania nie mieści się również w katalogu sprawy, o których mowa w art. 2 § 1 o.p. Tym samym, w ocenie Sądu, brak było podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w oparciu o przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa.

Powyższe obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji Kierownika Biura powiatowego ARiMR w A. z dnia [...] lipca 2016 r., nr -[...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Orzeczenie o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie opiera się o treść art. 145 § 3 p.p.s.a.