Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 115/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2005-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska – (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kmiecik WSA Ewa Janowska Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...] 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz M. T. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. T. ubiegała się o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.). Decyzją z dnia 5 marca 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...), umorzył prowadzone z wniosku M. T. postępowanie administracyjne, z uwagi na złożenie przedmiotowego wniosku z uchybieniem ustawowego terminu. Kolejną decyzją, z dnia 10 kwietnia 2001 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 4 lipca 2002 r. – sygn. akt II SA/Wr 1441/2001, oddalił skargę M. T. na ostateczną decyzję organu.

Następnie, w dniu 10 maja 2004 r. M. T. zwróciła się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy związanej z przyznaniem świadczenia pieniężnego. Podniosła, że złożenie wniosku po wymaganym terminie spowodowane było jej chorobą oraz brakiem znajomości przepisów.

Po rozpatrzeniu żądania strony, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał w dniu [...] decyzję o numerze [...], którą uchylił decyzję własną z dnia 10 kwietnia 2001 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia 5 marca 2001 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego, oraz odmówił przyznania M. T. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z wnioskowanego tytułu. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ podał, iż brak wskazania przez stronę podstaw do wznowienia postępowania, bądź do stwierdzenia nieważności podjętej uprzednio decyzji, spowodował zakwalifikowanie żądania strony jako wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 154 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Ponieważ wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt P 24/02, Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...), w oparciu o który wydano poprzednie decyzje, z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, dlatego wydane w sprawie decyzje należało uchylić. Odnosząc się natomiast do żądania przyznania uprawnienia świadczenia pieniężnego w oparciu o art. 2 ust. 2 lit. a ustawy, organ stwierdził, że materiał dowodowy wskazuje, iż strona pracowała w miejscowości [...], czyli na terytorium II Rzeczypospolitej, podczas gdy przepis wskazuje, że represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. Z tego też względu – zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – należało odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. T. podkreśliła, iż domaga się świadczenia z tytułu pracy na rzecz III Rzeszy, jaką świadczyła na terenach okupowanych. Przypomniała, że pracowała w B., która była pod okupacją niemiecką. Wraz z całą rodziną została wysiedlona z własnego domu i zmuszona do pracy u niemieckiego gospodarza.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], o numerze [...], działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, oraz art. 2 pkt 2 lit. a i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż zapadłe w niniejszej sprawie decyzje należało uchylić z uwagi na fakt, iż wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...) z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP. W tej sytuacji należało także rozpatrzyć merytorycznie sprawę. Opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym organ dowodził, iż nie nastąpił fakt deportacji M. T. na terytorium III Rzeszy lub terenów przez nią okupowanych, albowiem strona pracowała w B., gm. [...] – pow. [...], czyli na terytorium państwa polskiego.

W dniu 10 grudnia 2004 r. M. T. wniosła skargę, domagając się uchylenia decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] oraz z dnia [...]. Zarzuciła, iż organ naruszył przepisy prawa materialnego, poprzez dokonanie ich błędnej wykładni i niewłaściwe zastosowanie. W ocenie skarżącej, należało jej przypadek rozpatrywać w oparciu o art. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym (...), a nie art. 2 pkt 2 lit. a tejże ustawy. Była bowiem osobą osadzoną wraz z rodziną w obozie pracy przymusowej, a nie osobą deportowaną do pracy przymusowej. Nadto nie rozpatrzono w sposób dostateczny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a jego ocena okazała się dowolna. Doszło zatem do naruszenia art. art. 7, 77 i 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Uzasadniając swe żądanie skarżąca przypomniała, iż została wysiedlona z domu rodzinnego i skierowana – wraz z całą rodziną – do pracy przymusowej w warunkach obozowych aż do końca wojny. Zdaniem skarżącej, sam fakt osadzenia w obozie pracy przymusowej – a taka sytuacja zachodzi w jej przypadku - kwalifikuje ją do przyznania świadczenia pieniężnego. Dodatkowo M. T. podniosła, że przepisy ustawy o świadczeniu pieniężnym (...) kierowane są również do dzieci, które wraz z matkami przebywały w obozach pracy. Dalej wywodziła, że istotą represji jest przymus, jakiemu został poddany represjonowany. Już samo wysiedlenie z własnego domu i ulokowanie dziecka wraz z rodzicami w obozie pracy na terenie objętym okupacją jest formą osadzenia, o jakim mowa w pkt 1 art. 2 przedmiotowej ustawy.

Odpowiadając na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Wniósł również o skierowanie sprawy do rozpatrzenia w trybie uproszczonym. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż podniesione dopiero w skardze okoliczności dotyczące osadzenia w obozie pracy nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym i stoją w sprzeczności z oświadczeniami strony, która utrzymywała, iż pracowała u gospodarza niemieckiego w gospodarstwie rolnym.

W piśmie z dnia 8 kwietnia 2005 r. M. T. zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę M. T. należało uwzględnić, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje także w sytuacji gdy sąd stwierdzi zaistnienie wad będących przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a.).

Tak przeprowadzona kontrola wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo, przy czym ciężar i waga popełnionych naruszeń stanowią kwalifikowane uchybienia, o jakich mowa w treści art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., które skutkują stwierdzeniem nieważności decyzji.

Dla uporządkowania czynionych rozważań celowym jest przypomnienie, iż postępowanie w sprawie świadczenia pieniężnego przyznawanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, toczyło się – po raz pierwszy – w 2001 r. i zostało umorzone z uwagi na złożenie przez M. T. wniosku z uchybieniem ustawowego terminu. Dalsze postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęło pismo skarżącej z dnia 10 maja 2004 r., w którym zwróciła się z prośbą o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. Skutkiem rozpatrzenia żądania skarżącej było wydanie przez organ decyzji w oparciu o art. 154 k.p.a. i art. 4 ust. 4 ustawy, którą uchylono poprzednio zapadłe w tej sprawie akty oraz odmówiono przyznania żądanego świadczenia. Powyższa decyzja została następnie utrzymana w mocy. Jak wywodził Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powodem takiego rozstrzygnięcia było wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), którym stwierdzono niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy (opierając się na tym przepisie, wydano poprzednie decyzje) z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Z kolei, podstawą odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia było stwierdzenie braku przesłanki, o której mowa w art. 2 ust. 2 lit. a ustawy.

Opisane powyżej działania organów należy uznać za wadliwe z dwóch powodów.

Po pierwsze. Dla rozpatrzenia niniejszej sprawy istotne znaczenie miała okoliczność, że w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego w oparciu o art. 2 pkt 2 lit. a ustawy zapadły już ostateczne decyzje, które mogły być wzruszone jedynie w jednym z nadzwyczajnych trybów, przewidzianych przepisami procedury administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w doktrynie prawa administracyjnego powszechnie przyjmuje się, że omawiany system weryfikacji decyzji oparty został na zasadzie niekonkurencyjności, a to oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne zmierzają do usunięcia tylko określonego rodzaju kwalifikowanych wadliwości decyzji, co następuje w przypadku wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, bądź też prowadzą do zmiany lub uchylenia decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, a nawet decyzji prawidłowych, o ile przemawia za takim działaniem interes społeczny lub słuszny interes stron (patrz np. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2000 r., I SA 286/99, publ. System Informacji Prawnej LEX nr 55756; wyrok NSA z dnia 15 listopada 1996 r., III SA/ 1110/95, niepubl.; wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1997 r., V SA 338/96, publ. Fiskus 1998 nr 10, str. 29; a także B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, 6. wydanie, C.H. BECK Warszawa 2004, str. 617). Przesłanki uprawniające organy administracji do zastosowania poszczególnych trybów nadzwyczajnych nie mogą być stosowane zamiennie, przy czym skorzystanie z trybu określonego w art. 154 k.p.a. (także w art. 155 k.p.a.) jest możliwe w sytuacji, gdy nie występują podstawy prawne do zastosowania instytucji wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Innymi słowy, postępowanie nadzwyczajne, o którym mowa w art. 154 k.p.a., może być prowadzone dopiero po ustaleniu, że decyzja nie jest dotknięta żadną z wad kwalifikowanych.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić trzeba, że wydanie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 k.p.a., z powołaniem się na przesłankę właściwą dla innego trybu nadzwyczajnego, a mianowicie wznowienia postępowania, stanowi rażące naruszenie art. 154 § 1 k.p.a. Kierownik Urzędu wyraźnie w obu swych rozstrzygnięciach wskazał, iż uchyla poprzednio podjęte decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania M. T. świadczenia pieniężnego, z uwagi na stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny sprzeczności przepisu, na którym zostały oparte, z ustawą zasadniczą. Stosownie do treści art. 145 a k.p.a., orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności m.in. z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi przesłankę wznowienia postępowania (§ 1). Wznowienie postępowania na tej podstawie może nastąpić wyłącznie na żądanie strony, o ile wystąpiła ze skargą w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, czyli ogłoszenia orzeczenia w organie publikacyjnym. Wyrok, na który powołał się organ (z dnia 17 czerwca 2003 r.) został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 27 czerwca 2003 r. (Dz. U. Nr 110, poz. 1060), zatem od tej daty biegł miesięczny termin do skutecznego domagania się wszczęcia postępowania wznowieniowego. Ponieważ M. T. złożyła prośbę o ponowne rozpatrzenie jej sprawy w maju 2004 r., słusznie organ nie potraktował pisma strony jako wniosku o wznowienie postępowania. Wadliwie jednak uznał, iż w tej sytuacji, przesłanka upoważniająca do uruchomienia postępowania w sprawie wznowienia postępowania może zainicjować także inny tryb nadzwyczajny, i służyć jako podstawa prawna do uchylenia decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. Jak wspomniano już wcześniej, każde postępowanie nadzwyczajne może być prowadzone w razie zaistnienia właściwych dla tego postępowania przesłanek, a ponadto nie jest dopuszczalna sytuacja, w której organ stosuje przesłankę świadczącą o kwalifikowanej wadliwości decyzji, w trybie właściwym dla weryfikacji decyzji prawidłowej, bądź dotkniętej jedynie wadą niekwalifikowaną. W okolicznościach przedmiotowej sprawy podkreślić trzeba, że realizacja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego domagała się skarżąca, mogła niewątpliwie nastąpić wyłącznie po uprzednim wyeliminowaniu z obrotu prawnego wcześniejszych niekorzystnych dla M. T. decyzji. Dlatego też, rozumowanie organu, który uznał, że pismo skarżącej z dnia 10 maja 2004 r. należy potraktować również jako wniosek o ich uchylenie, było – w tej kwestii – korzystne dla strony. Niemniej jednak nie sposób nie zauważyć, iż organ nie podjął żadnych czynności, by wyjaśnić zakres żądania wniosku, w którego treści nie sposób dopatrzyć się woli uchylenia dotychczas wydanych aktów w tej sprawie. Skoro skarżąca ogólnie domagała się przyznania świadczenia pieniężnego "po ponownym rozpatrzeniu sprawy", nie wskazując przy tym ewentualnego trybu weryfikacji ostatecznych decyzji, organ – stosownie do wymogów art. 7 – 11 k.p.a. – obowiązany był udzielić stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a przede wszystkim powinien pouczyć ją o przysługujących prawach, by nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Wydaje się, że takie zachowanie organu doprowadziłoby również do wyjaśnienia rzeczywistych intencji strony, zwłaszcza pozwoliłoby precyzyjnie określić tytuł prawny, w oparciu o który M. T. żąda przyznania jej świadczenia pieniężnego. W końcu, trzeba też zaakcentować, że skoro organ widział potrzebę uchylenia decyzji wydanych na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, mógł przeprowadzić postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. z urzędu. W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy, rysuje się taka możliwość wzruszenia ostatecznych decyzji, niekorzystnych dla skarżącej, jednak końcowe stanowisko w tej kwestii będzie zależało od wykazania przez organ spełnienia przesłanek właściwych temu trybowi. Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a., uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa – a jest to właśnie przypadek, z którym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie – może nastąpić w każdym czasie, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron. Istotnym i koniecznym elementem prawidłowego zastosowania omawianej regulacji jest więc wykazanie, iż uchylenie (zmiana) ostatecznych decyzji podyktowane jest względami interesu społecznego lub służy zaspokojeniu słusznego interesu strony, bądź też przemawiają za wzruszeniem decyzji obie przesłanki łącznie. Przy dokonywaniu tej oceny pomocne organowi będzie bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, którego już nawet pobieżna analiza nakazuje takie rozumienie przesłanek przypisanych temu trybowi, by pozostawało ono w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa i zapewniało poszanowanie zasad płynących z treści art. 7 k.p.a. W dotychczasowym orzecznictwie wielokrotnie przypominano o obowiązku równego traktowania podmiotów znajdujących się w zbliżonej sytuacji prawnej i faktycznej, podkreślano także, że organ winien pozytywnie załatwić sprawę dla strony, jeśli nie sprzeciwiają się temu konkretne racje interesu społecznego (tak np.: wyrok NSA z dnia 29 listopada 2002 r., sygn. akt V SA 250/02 – niepubl.; wyrok NSA z dnia 21 marca 2003 r., sygn. akt III SA 1621/01 – publ. POP 2004 r., nr 4,poz. 85; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 1996 r., sygn. akt III SA 892/95 – publ. MP 1997 r., nr 2, str. 52; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1997 r., sygn. akt I SA/Ka 81/96 – niepubl.).

Dotychczasowe wywody wyraźnie wskazują, iż nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji określony w art. 154 k.p.a. posiada własne, wyróżniające go od innych nadzwyczajnych trybów przesłanki i tylko ich spełnienie pozwoli na skuteczne uchylenie lub zmianę ostatecznych decyzji. Podkreślić jeszcze raz trzeba, że zaistnienie owych przesłanek organ administracji powinien wykazać w treści rozstrzygnięcia. Jak już wspomniano wyżej, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w ogóle nie wypowiedział się w tej istotnej kwestii, zatem skorzystanie z możliwości uznaniowego rozstrzygnięcia, jakim jest decyzja oparta na art. 154 § 1 k.p.a., było – co najmniej – przedwczesne. Podsumowując, skoro organ nie rozważał możliwości wzruszenia decyzji w aspekcie interesu społecznego i słusznego interesu strony, lecz oparł się na przesłance właściwej innemu trybowi (art. 145 a k.p.a.), należało uznać, iż decyzje wydane w niniejszej sprawie obciążone są wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.

Po drugie. Przy prawidłowym zastosowaniu trybu przewidzianego w art. 154 k.p.a., nie może dojść do sytuacji, w której nastąpi uchylenie ostatecznych decyzji i jednocześnie organ merytorycznie rozpatrzy wniosek strony. W realiach niniejszej sprawy, orzekanie o słuszności żądania M. T. w prowadzonym postępowaniu nadzwyczajnym wykraczało poza możliwości jaki daje art. 154 § 1 k.p.a. Mówiąc inaczej, dopiero po zakończeniu postępowania związanego z uchyleniem ostatecznych decyzji może być prowadzone postępowanie zwykłe, jako że jest ono uzależnione od bytu decyzji podlegającej badaniu w trybie nadzwyczajnym. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić trzeba, że rozstrzygnięcie o uchyleniu niekorzystnych dla strony decyzji, które umarzały postępowanie administracyjne w przedmiocie świadczenia pieniężnego z uwagi na złożenie wniosku po ustawowym terminie, oraz rozstrzygnięcie dotyczące świadczenia pieniężnego, powinny nastąpić w odrębnych aktach, podjętych po przeprowadzeniu odrębnych postępowań. Postępowania te należało prowadzić w opisanej wyżej kolejności, bowiem nie ulega kwestii, że merytoryczne rozpoznanie wniosku jest uzależnione od bytu prawnego wcześniej wydanych w tej sprawie decyzji. Wadliwość decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, polegająca na nieuprawnionym połączeniu postępowania nadzwyczajnego, o którym mowa w art. 154 k.p.a., z postępowaniem prowadzonym w trybie zwykłym w przedmiocie przyznania stronie uprawnień, oceniać trzeba w kategoriach rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.). Ubocznie już tylko można powiedzieć, że rozpatrzenie wniosku skarżącej winno zostać poprzedzone wyjaśnieniem zasadniczej kwestii, a mianowicie tytułu prawnego, w oparciu o który M. T. ubiega się o świadczenie pieniężne. Przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym kierunku jest konieczne, chociażby z uwagi na treść skargi, w której pojawił się zarzut rozstrzygnięcia sprawy niezgodnie z żądaniem.

Biorąc pod uwagę omówione powyżej naruszenia prawa, a zwłaszcza ze względu na ich wagę i ciężar gatunkowy, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 i art. 134 § 1 p.s.a. – stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, orzekając o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oraz o kosztach postępowania sądowego, w oparciu o art. 152 i art. 200 p.s.a.