Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 839/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 1,2,3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 134 par. 1, art. 188
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska ( spr. ) Sędziowie sędzia NSA Wiesław Kisiel del. sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Lu 941/06 w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], 3. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz T. M. kwotę 537 złotych (słownie: pięćset trzydzieści siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego za obie instancje.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2007 roku, w sprawie oznaczonej sygnaturą akt II SA/Lu 941/06, oddalił skargę T. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż zostało ono wydane w następujących okolicznościach faktycznych sprawy.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] roku przyznał skarżącemu uprawnienia kombatanckie. Następnie decyzją z dnia [...] roku, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] roku, stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] roku. W uzasadnieniu ostatniego rozstrzygnięcia organ podał, że decyzja z dnia [...] roku o przyznaniu odwołującemu się uprawnień kombatanckich została wydana z rażącym naruszeniem prawa, zatem na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należało stwierdzić jej nieważność. Z wyjaśnień organu wynika, że w rozpoznawanej sprawie ostateczną decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], odmówiono skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich. W tej sytuacji wydanie w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...] roku w trybie zwykłym stanowiło rażące naruszenie przepisu art. 16 § 1 k.p.a., zgodnie z którym po wydaniu decyzji ostatecznej może być ona wzruszana wyłącznie w trybach nadzwyczajnych i wyłącznie w przypadku spełnienia ustawowo określonych przesłanek.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł T. M. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...] roku, a także utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] roku Skarżący wskazał, że po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2005 roku, sygn. akt II SA/Lu 923/05, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] roku uchylił własną decyzję z dnia [...] roku i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] roku przyznającej skarżącemu uprawnienia kombatanckie. Następnie jednak ponownie stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] na innej podstawie prawnej przez co nie uwzględnił oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Lublinie 9 grudnia 2005 r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

WSA w Lublinie oddalił skargę. Uznał za prawidłowe stanowisko organu, który stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku, przyznającej skarżącemu uprawnienia kombatanckie na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b" - ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.).

Sąd I instancji podzielił pogląd organu, który stwierdził, że decyzja z dnia [...] roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Powołując się na orzecznictwo i poglądy doktryny wskazał, że jako rażące naruszenie prawa kwalifikowane są nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, lecz także przepisów kompetencyjnych, jak również przepisów procesowych. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu uznawane jest w szczególności naruszenie przepisów o trwałości decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 § 1 k.p.a.

Jako bezsporną okoliczność Sąd I instancji uznał, że decyzja z dnia [...] roku przyznająca skarżącemu uprawnienia kombatanckie została wydana bez uprzedniego uchylenia w jednym z trybów nadzwyczajnych decyzji z dnia [...] roku odmawiającej przyznania tychże uprawnień. Zatem, w ocenie Sądu naruszona została zasada trwałości decyzji administracyjnej, wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a., co z kolei uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] roku.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skardze, Sąd zauważył, że w prawomocnym wyroku z dnia 9 grudnia 2005 roku (sygn. akt II SA/Lu 923/05) WSA w Lublinie uznał za niezgodną z prawem decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] roku, na podstawie art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. wskazując, że nie było możliwości zastosowania tego przepisu z uwagi na brak tożsamości podstawy faktycznej rozstrzygnięcia z dnia [...] roku i z dnia [...] roku. Zatem Sąd we wspomnianym wyroku wskazał, jedynie na brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a., nie przesądził jednakże o nieistnieniu innej podstawy nieważności decyzji. WSA w Lublinie w przedmiotowej sprawie stanął na stanowisku, że organ miał prawo wszcząć i prowadzić postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o inną podstawę prawną niż wskazana w art. 156 § 1 pkt 3, gdyż ta była już poddana kontroli Sądu.

Sąd I instancji zauważył, że mimo, iż wniosek skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich złożony po wydaniu ostatecznej decyzji z dnia [...] roku, nie mógł doprawadzić do wydania nowej decyzji w trybie zwykłym, skarżącemu przysługiwało prawo domagania się wznowienia postępowania, skoro powoływał się na nowe okoliczności faktyczne i dowody. Tylko w takim postępowaniu organ mógł ocenić czy istnieją podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji i przyznania uprawnień. Dodał ponadto, że w świetle art. 9 k.p.a., obowiązkiem organu było poinformowanie skarżącego, który ponownie wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnień kombatanckich, w jakim trybie skarżący może domagać się wzruszenia decyzji ostatecznej. Okoliczność, że organ tego nie uczynił, nie miała jednak wpływu, w ocenie Sądu, na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie wniósł T. M., reprezentowany przez radcę prawnego, żądając uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania bądź alternatywnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wnoszący skargę kasacyjną wnioskował również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej i stanowionego przez nie prawa.

2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit "c" p.p.s.a., poprzez nie uwzględnienie skargi w sytuacji gdy w toku postępowania nie naruszono przepisów art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.

3. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie słusznego interesu skarżącego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że decyzją z dnia [...] roku odmówiono skarżącemu prawa do świadczeń kombatanckich z tytułu pobytu w obozie w T. w 1941 roku, natomiast decyzją z dnia [...] roku zostały mu przyznane uprawnienia z tytułu pobytu w obozie w Z. w latach 1942-1943. Podstawy prawne obu decyzji były takie same (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego), jednakże zostały one wydane w zupełnie innych okolicznościach faktycznych. Do momentu stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej skarżącemu uprawnienia, funkcjonowała ona przez 3 lata. Wydanie decyzji z dnia [...] roku w oparciu o inny stan faktyczny nie przesądza o rażącym naruszeniu prawa. W 2002 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie mu uprawnień kombatanckich w oparciu o dokumenty i dowody potwierdzające jego pobyt w Z. w innym okresie niż w obozie w T.. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie poinformował skarżącego, zgodnie z art. 9 k.p.a., o możliwości wniesienia wniosku o wznowienie postępowania i nie wskazał wyraźnie na ryzyko związane w ponownym złożeniem wniosku o przyznanie uprawnień w trybie zwykłym, a nie wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący pozostawał w przekonaniu, że decyzja z [...] roku, przyznająca mu uprawnienia została wydana zgodnie z prawem. Uchylenie tejże decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podważa, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, zaufanie obywatela do organów państwa i stanowionego przez nie prawa. W ocenie skarżącego do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa doszło na skutek działań organu, co narusza zasady wyrażone w art. 2 i 7 Konstytucji RP. Ponadto stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] roku, powoduje naruszenie słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.), bowiem skutkuje pozbawieniem skarżącego uprawnień kombatanckich. Natomiast ze względu na upływ terminów do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] roku - odmawiającą przyznania tychże uprawnień - nie jest możliwe rozpatrzenie ponowne sprawy i uwzględnienie słusznych praw skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie przez T. M. jest zasadna.

Na wstępie należy zauważyć, iż stosownie do art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się co do zasady do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach, o których jest mowa w art. 174 p.p.s.a. Zauważyć jednak trzeba, iż postawiony przez kasatora zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. (poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy w toku postępowania nie naruszono art. 156 § 1 pkt. 2 kpa), stanowi w istocie pochodną zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. naruszenia art. 2 i art. 7 Konstytucji RP (poprzez złamanie zasady zaufania do organów władzy publicznej i stanowionych przez nie aktów prawa). Powoduje to konieczność rozważenia w pierwszej kolejności zasadności naruszenia prawa materialnego.

W tym miejscu wskazać należy, iż w przypadku sformułowania w sposób ogólny stawianych zarzutów naruszenia prawa materialnego, wywiedzionych przez kasatora z norm konstytucyjnych i wynikających z nich ogólnych zasad, w tym wypadku z zasady zaufania obywatela do organów państwa, NSA nie może co do zasady rozpoznać sprawy. Przyjęcie takiej formuły określenia zarzutów skargi kasacyjnej czyni środek odwoławczy nieostrym, a jako taki nie może być on traktowany jako wyraźne wskazanie sądowi wymaganych granic środka zaskarżenia. Przyjmowanie do rozpoznania tak formułowanych skarg kasacyjnych co do zasady mogłoby prowadzić do obchodzenia przez strony postępowań rygorów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej. Zamiast dowodzić naruszenia przez Sąd I instancji konkretnego przepisu prawa ograniczano by się do powoływania ogólnych zasad obowiązujących w porządku prawnym RP, np. zasady demokratycznego państwa prawnego, pozostawiając NSA kwestię oceny zasadności pod tym kątem skarżonego orzeczenia.

Podkreślić zatem trzeba, iż przesądzające znaczenie dla możliwości rozpoznania przez NSA niniejszej sprawy miało doprecyzowanie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej istoty zarzutu naruszenia prawa materialnego. Kasator wyjaśnił bowiem, iż owego naruszenia przepisów prawa materialnego upatruje w oddaleniu przez WSA w Lublinie skargi T. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] (utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] r., Nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] r., wydanej w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, Nr [...]), w sytuacji, gdy kwestia tożsamości przedmiotowej i formalnej postępowań zakończonych decyzjami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. została już rozstrzygnięta na korzyść skarżącego prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 9.12.2005 r., sygn. II SA/Lu 923/05. Zdaniem autora skargi w związku z tym WSA w Lublinie zaskarżonym wyrokiem naruszył kasacyjnej przepisy prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Pomimo zatem, iż skarga kasacyjna T. M. nie wskazuje w sposób precyzyjny na naruszenie przepisów prawa materialnego, operując jedynie zarzutem naruszenia - wynikającej z art. 2 i 7 Konstytucji RP - zasady zaufania obywatela do organów władzy publicznej i stanowionych przez te organy aktów stosowania prawa, w świetle jej uzasadnienia możliwe było uznanie, iż doszło do zakreślenia ram środka odwoławczego w stopniu umożliwiającym dokonanie NSA kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia.

Odnosząc się do postawionych zarzutów należy wskazać, że z petitum skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienia wynika, iż strona skarżąca nie kwestionuje ustaleń faktycznych poczynionych przez WSA w Lublinie, lecz zasadność dokonanej przez ten Sąd oceny przesłanek uzasadniających stwierdzenie przez Kierownika nieważności decyzji w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Mając to na względzie NSA wskazuje, iż wady decyzji, o których mówi – powołany przez organ, a następnie Sąd I instancji - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ze swojej istoty nie są wadami o charakterze procesowym. Wady skutkujące nieważnością decyzji tkwią w samej decyzji i godzą w elementy podmiotowe stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna dotknięta wadą nieważności skutkuje powstaniem z jej mocy stosunku prawnego ułomnego, albo tym, że w ogóle nie dochodzi do nawiązania stosunku prawnego. Decyzja taka traktowana jest zatem jako obarczona wadami materialnoprawnymi.

W rozpatrywanej sprawie podstawą prawną wydanej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przyznaniu T. M. uprawnień kombatanckich (tj. decyzji z dnia [...] r.) stanowił art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazana w tym przepisie przesłanka rażącego naruszenia prawa wywiedziona została przez organ (którego pogląd został następnie podtrzymany przez Sąd I Instancji) z faktu naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej, o której jest mowa w art. 16 § k.p.a. Jak wskazał organ, decyzją z dnia [...] r. przyznano bowiem T. M. uprawnienia kombatanckie w sytuacji, gdy wcześniejszą ostateczną decyzją z dnia [...] r. przyznania tychże uprawnień kombatanckich w sposób ostateczny odmówiono. Taka ocena została następnie podtrzymana przez Sąd I instancji, który dodatkowo podkreślił, iż nie może dla niniejszej sprawy mieć znaczenia fakt uchylenia przez WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. II SA/Lu 923/05 decyzji Kierownika Urzędu stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] r. na podstawie art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a., albowiem nie została wówczas przesądzona przez Sąd niedopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. na ewentualnej innej podstawie. Organ miał zatem w ocenie Sądu możność wszcząć postępowanie w sprawie nieważności powyższej decyzji na innej podstawie, aniżeli wskazana w art. 156 § 1 pkt. 3 p.p.s.a.

W ocenie NSA zaprezentowane w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji stanowisko jest chybione i narusza wskazane w skardze kasacyjnej zasady zaufania obywatela do organów władzy publicznej, w tym do niezawisłego i działającego w granicach prawa sądu.

W pierwszym rzędzie należało bowiem zauważyć, iż w wyroku z dnia 9 grudnia 2005 r. WSA w Lublinie wskazał, iż badając zagadnienie tożsamości sprawy (nie tylko na gruncie art. 156 § 1 pkt. 3 kpa ale w ogólności) organ ma obowiązek zbadać jej aspekt przedmiotowy i podmiotowy, które muszą zaistnieć łącznie. W okolicznościach sprawy zachodziła zdaniem Sądu tożsamość podmiotowa obu postępowań, jednak z uwagi na fakt zgłoszenia w 1999 r. i 2002 r. przez T. M. pobytu w różnych obozach hitlerowskich, tożsamość przedmiotowa sprawy nie zachodzi. Innymi słowy w sprawie Ii SA/Lu 923/05 został przesądzony – wbrew temu co stwierdził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego obecnie wyroku - brak tożsamości obydwu spraw i niemożność stwierdzenia nieważności z powołaniem się na tę okoliczność faktyczną.

Tymczasem po ponownym rozpoznaniu sprawy organ - Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej uprawnienie kombatanckie z powołaniem się na ten sam co poprzednio (niezmieniony) stan faktyczny, z tą jedyną różnicą, że jako podstawę prawną nieważności powołał, zamiast art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a., art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. Dlatego zdaniem NSA, WSA w Lublinie - wydając zaskarżony wyrok - nie wziął pod uwagę okoliczności związania organu administracji publicznej – stosownie do art. 153 p.p.s.a. - oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. II SA/Lu 923/05. Organ miał bowiem obowiązek realnie wykonać orzeczenie Sądu – a nie w sposób pozorujący jedynie zastosowanie się do normy z art. 153 p.p.s.a.

Nie wzięto również pod uwagę faktu, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w sprawie II SA/Lu 923/05 Sąd miał możliwość badania zgodności z prawem decyzji z dnia [...] r. stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] r. również w szerszym zakresie, aniżeli dokonał tego organ administracji publicznej, który ograniczył się jedynie do wykazania powagi rzeczy osądzonej. W grę mogłoby wówczas wchodzić nawet utrzymanie przez WSA w Lublinie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] r. (eliminującej korzystną z punktu widzenia skarżącego decyzję z [...] r.), o ile Sąd dostrzegłby inne przesłanki prowadzące do nieważności decyzji z dnia [...] r. (tak art. 134 § 2 p.p.s.a.). W przeciwnym przypadku organ miał obowiązek założyć, iż w świetle dokonanej sądowej kontroli legalności decyzji z dnia [...] r. nie zachodzą żadne z przesłanek mogących prowadzić do nieważności decyzji z dnia [...] r.

Warto wskazać w tym kontekście, iż zgodnie z przyjętym powszechnie stanowiskiem judykatury okoliczność ponownego podejmowania przez organ prób stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd badający decyzję o stwierdzeniu nieważności jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. Jak już zatem wspomniano, skoro wyrokiem z dnia 9 grudnia 2005 r. stwierdzono sądownie istnienie rozbieżnego stanu faktycznego będącego podstawą wydania przez organ obydwu decyzji w przedmiocie przyznania T. M. uprawnień kombatanckich (tj. decyzji odmawiającej z [...] r. oraz przyznającej uprawnienia z [...] r.), to obowiązkiem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych było zastosowanie się do tego ustalenia i do de facto umorzenia wszczętego przez siebie z urzędu nadzwyczajnego postępowania restytucyjnego. Jako godną pożałowania należy ocenić natomiast sytuację, w której, zamiast zrealizować wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 9 grudnia 2005 r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ponownie stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] r. tym razem z powodu naruszenia przez nią art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.

Wydanie w takich okolicznościach sprawy (tj. po prawomocnym uchyleniu przez WSA w Lublinie decyzji z dnia [...] r.), przez organ orzeczenia ponownie stwierdzającego nieważność decyzji o przyznaniu T. M. uprawnień kombatanckich (tj. decyzji z dnia [...] r.), z powołaniem się jedynie na zmodyfikowaną w istocie podstawę prawną, powoduje, iż nie zostały zrealizowane wytyczne, zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Lublinie z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. II SA/Lu 923/05. Raz jeszcze trzeba zatem przypomnieć, iż dla oceny tożsamości sprawy na gruncie art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. ważne jest, aby jednocześnie zachodziła tożsamość podstawy prawnej oraz faktycznej. O ile tożsamość podstawy prawnej decyzji z [...] r. oraz z dnia [...] r. nie budzi wątpliwości NSA, o tyle nie zachodzi tożsamość co do podstawy faktycznej. Sfera faktów co do obydwu decyzji była bowiem różna.

Usankcjonowanie przez WSA w Lublinie zaskarżonym wyrokiem opisanego powyżej sposobu działania organu administracji publicznej, polegającego na pozornej jedynie zmianie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, bez jednoczesnego kwestionowania prowadzących do jego wydania ustaleń faktycznych, naruszało w sposób oczywisty zasadę zaufania obywatela do organów władzy publicznej, w tym wypadku do sądu administracyjnego oraz Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Mając na uwadze, iż istota zarzutu, zasadnie podniesionego w skardze kasacyjnej, dotyczyła naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 12870 ze zm.) uchylił w pkt. 1 wyroku zaskarżone orzeczenie i rozpoznał wniesioną przez T. M. skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., [...].

W wyniku rozpoznania skargi, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) w zw. z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny - w pkt. 2 wyroku i z podanych powyżej przyczyn uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., Nr [...].

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. 3 wyroku na podstawie art. 203 pkt. 1) oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c) i pkt. 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. – w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).