Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 969/93
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1994-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 3
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
Teza: Regulowanie przedmiotu i zasad organizacji działalności gospodarczej niekomunalnych podmiotów na terenie gminy nie mieści się w granicach kompetencji rady gminy, ustanowionych w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.

W praworządnym państwie sprawy związane z produkcją i obrotem pieczywa mieszczą się w ramach określonej działalności gospodarczej.

Nie istnieje więc żadna luka w prawie.

TEZY

Regulowanie przedmiotu i zasad organizacji działalności gospodarczej niekomunalnych podmiotów na terenie gminy nie mieści się w granicach kompetencji rady gminy, ustanowionych w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.

W praworządnym państwie sprawy związane z produkcją i obrotem pieczywa mieszczą się w ramach określonej działalności gospodarczej.

Nie istnieje więc żadna luka w prawie.


UZASADNIENIE

Uchwałą Rady Miejskiej w W. w sprawie zaopatrzenia mieszkańców w pieczywo, podjętą na podstawie art. 40 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, nałożono na zakłady prowadzące produkcję pieczywa obowiązek produkcji pieczywa w ilościach zapewniających zaopatrzenie w nie ludności /par. 1 pkt 1 uchwały/. Nadto zobowiązano "osoby prowadzące działalność handlową pieczywa do posiadania w stałej sprzedaży przynajmniej jednego asortymentu pieczywa" /par. 2 pkt 1/. Zobowiązano też prowadzących sklepy do poinformowania klientów kiedy zostaną uzupełnione braki pieczywa i do otwierania sklepów, celem jego sprzedaży, nawet w dzień wolny od pracy. Niezastosowanie się do nakazów zamieszczonych w uchwale zostało obłożone karą grzywny w kwocie do 50 mln złotych.

Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność tej uchwały. Zdaniem Wojewody nałożenie na zakłady produkcyjne i osoby prowadzące sprzedaż pieczywa obowiązków wyszczególnionych w uchwale nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym, w tym również w art. 40 ust. 3 ustawy samorządowej.

Gmina Miejska, zachowując przesłanki z art. 98 ust. 3 ustawy, złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, w której wnosi o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Zdaniem skarżącej art. 7 ustawy samorządowej określając, że do zadań gminy należy zaspokojenie potrzeb wspólnoty, przy braku szczególnego przepisu, który by tę problematykę regulować, miała prawo na podstawie art. 40 ust. 3 - wydać przepisy porządkowe. Chodziło bowiem o zapewnienie porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego, a nadto przepisy te dotyczą spraw "na tyle doniosłych dla wspólnoty, że ich brak spowoduje pewną dezorganizację życia niosącą za sobą napięcia społeczne".

Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, dokonując jednocześnie analizy art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest oczywiście bezzasadna. Żaden przepis prawa, a w tym również art. 40 ust. 3 ustawy samorządowej nie daje podstaw, by nałożyć na podmioty trudniące się produkcją pieczywa i jego handlem obowiązki, które zamieszczono w uchwale.

W praworządnym państwie sprawy związane z produkcją i obrotem pieczywa mieszczą się w ramach określonej działalności gospodarczej. Nie zachodzi więc żadna luka w prawie "bowiem jest to sfera stosunków społecznych i gospodarczych unormowana przepisami powszechnie obowiązującymi w kraju, a więc zastrzeżona dla regulacji ustawowej" /por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1991 r., SA/Ka 311/91 - OSP 1992 z. 11-12 poz. 233/.

Można sobie wprawdzie wyobrazić sytuacje ekstremalne, jak np. "odcięcie" danej miejscowości "od świata" na skutek klęski żywiołowej, w której wystąpi konieczność regulacji prawnej w drodze przepisów porządkowych. Nie ma jednak takiej potrzeby w normalnie funkcjonującym państwie w normalnych warunkach życia obywateli.

Sprawa produkcji i handlu wchodzi w sferę stosunków gospodarczych i z zasady regulowana jest przepisami prawa gospodarczego i cywilnego. Nic nie stoi na przeszkodzie, by organy gminy włączyły się do sprawy w celu rozwiązania trudności z dostarczeniem na rynek pieczywa w dni wolne od pracy. Może to nastąpić jednak wyłącznie poprzez pomoc w rozwiązywaniu trudności w działalności gospodarczej określonych podmiotów lub organizowaniu produkcji czy handlu pieczywem przez np. własne podmioty gospodarcze.

Rozstrzygnięcie nadzorcze wskazuje także na brak innych przesłanek z art. 40 ust. 3 ustawy, a stanowisko to podziela sąd administracyjny.

Z tych względów, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 216a Kpa, należało skargę oddalić.