Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 959/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Gabriela Gorzan /spr./ as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004 i 2005. oddala skargę /-/ K.Nikodem /-/ M.Skwierzyńska /-/ G.Gorzan


UZASADNIENIE

I SA/Po 959/06

UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] ustalił dla M. i J. małżonków K. podatek od nieruchomości za lata 2003,2004 i 2005 na podstawie art.6 ust.7 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz.84 ze zm.), art.21 §1 pkt 2 i §5 Ordynacji podatkowej oraz uchwał Rady Miejskiej w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości z dnia 12.12.2002r., z dnia 4.12.2003r. i z dnia 25.11.2004r.

Za podstawę powyższej decyzji przyjęto wykazany przez podatników w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia [...] 03.2006r. lokal użytkowy o pow.[...] m2 położony w L. przy ul. [...], będący w posiadaniu podatników na podstawie umowy najmu z dnia [...] 08.1990r. zmienionej aneksem nr [...] zawartej z Urzędem Miasta. Lokal ten znajduje się na terenie nieruchomości stanowiącej własność miasta L. Stawka podatku od nieruchomości zastosowana za rok 2003 i 2004 wynosi 16,30 zł za 1 m2, a za rok 2005 wynosi 16,90 zł za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu, zaś podatek od nieruchomości ustalony za lata 2003 i 2004 wynosi po [...] zł, a za rok 2005 - [...] zł.

Wymagalność każdej z tych kwot określono na 14 dni od doręczenia decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art.6 ust.7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art.200 §1 Ordynacji podatkowej, dołączając sporządzone umowy najmu lokalu wraz z aneksami. Powołując się na treść art.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych skarżący wywiedli, że na podstawie umowy najmu lokalu użytkowego zawartej z Zakładem A, działającym w imieniu właściciela nieruchomości – samorządu miasta, stali się posiadaczami zależnymi (k.[...] akt adm.), natomiast posiadaczem samoistnym tej nieruchomości jest Zakład A w L. , z którym umowę najmu zawarto. W ocenie skarżących tenże Zakład, jako zarządca nieruchomości, jest podatnikiem podatku od nieruchomości od spornego lokalu.

W złożonym organowi odwoławczemu na podstawie art.227 Ordynacji podatkowej przedstawieniu w piśmie z dnia [...] 06.2006r. Prezydent Miasta wyjaśnił, że nieruchomość położona w L. przy ul. [...] jest własnością jednostki samorządu terytorialnego i nie została oddana w zarząd stały jednostki organizacyjnej tego samorządu, tj. Zakład A. Jednocześnie Prezydent Miasta zwrócił uwagę, że oprócz informacji o nieruchomościach i obiektach z dnia [...] 03.2006r. złożonej przez skarżących na wezwanie organu, innych dowodów w sprawie rzutujących na wysokość zobowiązania podatkowego nie złożono, wobec czego zarzut naruszenia art.200 §1 Ordynacji podatkowej jest nieuzasadniony.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia terminu płatności ustalonego zobowiązania podatkowego za lata 2003,2004,2005 (14 dni od dnia doręczenia decyzji), ustalając wielkość każdej z 4 rat dla zobowiązań każdego roku podatkowego oraz terminy ich płatności i utrzymując w mocy w pozostałej części.

W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, że nie może budzić wątpliwości w sprawie, iż nieruchomość położona w L. przy ul. [...], w której znajduje się lokal użytkowy o pow.[...] m2 będący w posiadaniu skarżących stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego (gminy L.) i nie została przekazana Zakładowi A w trwały zarząd na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący są najemcami tego lokalu na podstawie umowy najmu z dnia [...] 08.1990r. zmienionej aneksem Nr [...] obowiązującym od [...] 12.1999r. Umowa ta w brzmieniu aneksu Nr [...] została zawarta pomiędzy Urzędem Miasta , a skarżącymi i podpisana przez Dyrektora Zakładu A z upoważnienia Prezydenta Miasta.

W konsekwencji powyższego skarżący są posiadaczami zależnymi zajmowanej części nieruchomości (lokalu użytkowego) stosownie do reguł wyrażonych w art.336 Kodeksu cywilnego. Na tej podstawie w ustalonym stanie faktycznym sprawy skarżący są podatnikami podatku od nieruchomości od posiadanego na warunkach najmu lokalu użytkowego, którego położenie i powierzchnię określili w złożonym w 2006r. zeznaniu – informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, co wynika z art.3 ust.4 lit. "a" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zostały bowiem spełnione kumulatywnie następujące przesłanki:

1. skarżący są posiadaczami części nieruchomości,

2. nieruchomość stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego (gminy L.),

3. posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem.

Podatnikiem podatku od nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego jest ich zarządca, np. A jedynie wówczas, gdy ustanowiono trwały zarząd, o którym mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Innego rodzaju "zarządcy" nie są objęci obowiązkiem płacenia tego podatku (wyrok WSA z 10.02.2005 sygn. akt III SA/Wa 2132/04). Zgodnie z utrwalonym w judykaturze (uchwała SN z 14.10.1994r. sygn. akt III CZP 16/94, wyrok WSA w Warszawie z 26.10.2004 sygn. akt IIISA/2425/03) i piśmiennictwie stanowiskiem, zarządzający mieniem Skarbu Państwa (jednostek samorządu terytorialnego) działają na rzecz i w imieniu tegoż Skarbu Państwa (jednostek samorządu terytorialnego), co skutkuje tym, że stroną umów cywilnoprawnych jest w tym wypadku nie zarządca (w niniejszej sprawie A) ale Skarb Państwa (jednostka samorządu terytorialnego) a więc bezpośrednio odpowiedni właściciel zarządzanego mienia.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie oraz decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art.3 ust.1 pkt 4 lit. "a" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy skarżący są posiadaczami zależnymi lokalu użytkowego, jako najemcy, nie zaś Zakład A , jako gospodarstwo pomocnicze, będący w posiadaniu samoistnym nieruchomości jednostek samorządu terytorialnego na podstawie uchwały, której podstawę stanowi art.26 ustawy o finansach publicznych. Nadto zarzucono naruszenie art.7 kpa i art.200 Ordynacji podatkowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art.3 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz.84 ze zm.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem art.2 (zastrzeżenie to nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy).

Z ust.3 powyższego artykułu wynika, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym.

Z zestawienia treści obu przytoczonych wyżej przepisów prawnych wynika, że gdy chodzi o nieruchomości stanowiące własność jednostki samorządu terytorialnego posiadanie wynikające z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego, albo bez tytułu prawnego stanowi przesłankę uznania posiadacza będącego osobą fizyczną, osobą prawną, jednostką organizacyjną lub nie posiadającą osobowości prawnej za podatnika podatku od nieruchomości. Nie dotyczy to lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, że nieruchomość, której część stanowi lokal użytkowy, zajmowany przez skarżących, jest własnością gminy L. Wskazuje na to wyjaśnienie Prezydenta Miasta w piśmie z dnia [...] 06.2006r. (k.[...] akt adm.), którego zresztą skarżący nie zakwestionowali w odwołaniu, przyznając, iż właścicielem nieruchomości jest samorząd miasta (k.[...] akt adm.). Okoliczność natomiast zawarcia umowy najmu lokalu użytkowego z właścicielem wynika z aneksu Nr [...] do umowy najmu lokalu użytkowego, będącego przedmiotem opodatkowania, na który powołują się strony, a nadto z wyjaśnienia Prezydenta Miasta (k. [...] akt adm.). Wskazano w aneksie, iż podpisujący go Dyrektor Zakładu A w L. działa z upoważnienia Prezydenta Miasta, przy czym wynajmującego określono jako Urząd Miasta (k.[...] akt adm.). Zgodnie z art.30 ust.1 i ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz.1591 ze zm.) wójt (prezydent miasta) wykonuje zadania gminy, w tym gospodarowanie mieniem komunalnym, zaś z art.33 ust.1 i 3 tej ustawy wynika, że swoje zadania wójt wykonuje przy pomocy urzędu gminy, którego jest kierownikiem. Powyższe unormowanie pozwala na przyjęcie, że błędne oznaczenie strony wynajmującej w umowie: "Urząd Miasta" może oznaczać jedynie to, iż podmiotem wynajmującym jest Prezydent Miasta, jako organ wykonawczy gminy, bowiem temu organowi ustawodawca powierzył gospodarowanie mieniem komunalnym gminy. Błąd ten w ocenie Sądu nie może decydować o ważności zawartej umowy najmu, ani też świadczyć przeciwko twierdzeniu, iż gmina (miasto) L. jest właścicielem spornej nieruchomości. Z kolei z treści art.47 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że kierownicy jednostek organizacyjnych gminy nieposiadających osobowości prawnej działają jednoosobowo na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez wójta.

Skoro zatem umowę najmu lokalu użytkowego podpisał z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektor Zakładu A w L., co wynika z powyższych ustaleń, prawidłowo organy podatkowe przyjęły, że skarżący jako najemcy i posiadacze zależni tego lokalu, jako mienia jednostki samorządu terytorialnego są w odniesieniu do tego przedmiotu opodatkowania podatnikami podatku od nieruchomości na podstawie art.3 ust.1 pkt 4 lit. "a" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Twierdzeniu skarżących, jakoby Zakład A w L. posiadał w trwałym zarządzie przedmiotową nieruchomość przeczy także wyjaśnienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 06.2006r. (k.[...] akt adm.). W ocenie skarżących stosowna uchwała Rady o powołaniu tego Zakładu, jako gospodarstwa pomocniczego gminy L. w celu administrowania nieruchomościami tej gminy przesądza o samoistnym posiadaniu tych nieruchomości przez ten Zakład i tym samym o ciążącym na nim obowiązku podatkowym w podatku od nieruchomości na podstawie art.3 ust.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Odnosząc się do tego zarzutu, który jest gołosłowny i niezasadny, stwierdzić należy, że trwały zarząd, jako forma prawna władania nieruchomościami stanowiącymi przedmiot własności lub użytkowania wieczystego jednostek samorządu terytorialnego nie powstaje w drodze uchwały rady, lecz w drodze decyzji organu. Zgodnie z art. 45 ust.1 i 2 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarowaniu nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz.2603 ze zm.) oddawanie jednostkom organizacyjnym (państwowym lub samorządowym nieposiadającym osobowości prawnej) w trwały zarząd nieruchomości należących do zasobów gminnych następuje w drodze decyzji właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego. W myśl art.11 ust.1 wymienionej ustawy organem reprezentującym jednostkę samorządu terytorialnego w sprawach gospodarowania nieruchomościami są ich organy wykonawcze. Skoro zatem Prezydent Miasta zaprzeczył w złożonym piśmie w sprawie oddaniu w trwały zarząd Zakładowi A spornej nieruchomości, prawidłowo organy podatkowe przyjęły w powyżej przedstawionym stanie sprawy, iż taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje (vide wyrok WSA z 10.02.2005r. sygn. III SA/Wa 2132/04). Natomiast powierzenie wykonywania zadań z zakresu gospodarowania mieniem gminnym zakładowi komunalnemu w oparciu o udzielone upoważnienie organu wykonawczego gminy powoduje, że podmiot ten nie jest stroną umowy, lecz działa na rzecz i w imieniu jednostki samorządu terytorialnego. Powołany w skardze przepis art.26 ustawy o finansach publicznych (Dz.U. z 2005r. Nr 249, poz.2104) niczego w tej sprawie nie dowodzi, bowiem dotyczy form organizacyjno-prawnych jednostek sektora finansów publicznych (rozdział 3 ustawy) i reguluje finansowanie i sposób prowadzenia gospodarki finansowej przez gospodarstwa pomocnicze.

Z wyżej przedstawionych powodów skargę należało uznać za nieuzasadnioną i na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzec o jej oddaleniu.

/-/ K.Nikodem /-/ M.Skwierzyńska /-/ G.Gorzan

L.Sz.