Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1394/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1, art. 34 par. 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1 i 3.
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Teresa Randak, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Ry. G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Poczta Polska SA Centrum Obsługi Finansowej w K. (dalej: COF lub wierzyciel), działając na podstawie art. 34 § 2, art. 17 § 1a i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. w Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej K.p.a.), oddaliła zażalenie R. G. (dalej zobowiązany lub skarżący), na postanowienie własne z dnia [...] r., nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów na prowadzoną egzekucję administracyjną.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny.

Wierzyciel w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentu rtv przez zobowiązanego wystawił 11 tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...], obejmujące zaległości za okres od stycznia 2009 r. do sierpnia 2012 r. w kwocie [...] zł.

Tytuły przekazał pismem z dnia 3 lutego 2014 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w N. celem podjęcia czynności egzekucyjnych.

W dniu 9 kwietnia 2014 r. organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi pismo zobowiązanego z dnia 3 kwietnia 2014 r. zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, tj.:

– nieistnienie egzekwowanego obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych,

– przedawnienie zobowiązania objętego przedmiotowymi tytułami wykonawczymi,

wnosząc o wyrażenia stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

COF, działając jako organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] r. uznał złożone zarzuty za nieuzasadnione. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia jest zbieżna z zawartą w uzasadnieniu organu II instancji i została przedstawiona niżej przy okazji prezentowania stanowiska tego organu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany ponownie podniósł zarzut nieistnienia obowiązku wykonywania opłat abonamentowych z uwagi na brak dowodu rejestracji odbiornika rtv. Zarzucił także Poczcie Polskiej S.A., iż czynności przez nią podejmowane "mają na celu przewlekłość postępowania".

COF działając jako organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r.

W uzasadnieniu postanowienia organ w pierwszej kolejności powołał się na przepisy ustawy abonamentowej znajdujące zastosowanie w sprawie oraz przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342, dalej: rozporządzenie rejestracyjne).

Wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zobowiązany został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zawiadomieniem przesłanym mu w dniu 10 września 2008 roku. Powyższe zawiadomienie dokonane zostało w terminie wymaganym powołanym wyżej rozporządzeniem, a zatem skarżący został zarejestrowanym abonentem, zobowiązanym do uiszczenia rat abonamentowych za okres objęty ww. tytułami wykonawczymi.

Organ podniósł, że ww. rozporządzenie nie nakładało na Pocztę Polską obowiązku "doręczenia" lecz "przesłania" powiadomienia o nadaniu posiadaczom imiennych książeczek – indywidualnych numerów identyfikacyjnych.

Podkreślił również, że zobowiązany był systematycznie informowany w formie pisemnych zawiadomień o narastającym zadłużeniu w opłatach abonamentowych (pisma z 8 grudnia 2005 r., 14 września 2006 r., 14 lutego 2007 r., 10 kwietnia 2007 r., 21 maja 2007 r., 20 sierpnia 2007 r., 8 listopada 2007 r., 21 listopada 2008 r. oraz 11 maja 2009 r.). Przed skierowaniem w dniu 3 lutego 2014 roku ww. tytułów wykonawczych zobowiązanemu zostało doręczone w dniu 3 września 2012 roku upomnienie z dnia 30 sierpnia 2012 roku, nr [...] wzywające go do zapłaty zaległych należności abonamentowych.

Wskazał, że na żadne z wysłanych zawiadomień Poczta Polska nie odnotowała ze strony zobowiązanego próby zakwestionowania obowiązku uiszczenia należnych opłat abonamentowych.

W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany zarzucił "naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 39, art. 46 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (...) oraz § 3 pkt 2 i § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przez niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa proceduralnego".

Wniósł o :

1. "Uchylenie w całości skarżonego postanowienia i zobowiązanie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego.

2. Uchylenie w całości tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela – jako wydanych z naruszeniem prawa.

3. Zasądzenie kosztów postępowania".

W uzasadnieniu skargi zobowiązany podtrzymał zarzuty nieistnienia obowiązku powtarzając w całości argumentację zawartą w zażaleniu.

Zarzucił również :

– brak skutecznego zawiadomienia przez Pocztę Polską o nadaniu skarżącemu – jako użytkownikowi odbiorników radiowo/telewizyjnych – indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zastępującego imienną książeczkę opłat,

– niewydanie przez Pocztę Polską kopii potwierdzenia odbioru pisma z zawiadomieniem o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania oraz zarzuty skargi. Odwołując się do przepisów ustawy abonamentowej i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. sygn. K 24/08, uzasadnił swój status wierzyciela i obowiązki wynikające z ustawy egzekucyjnej. Następnie powtórzył wywód dotyczący obowiązków związanych z rejestracją odbiorników i opłatami abonamentowymi, zasad wyrejestrowywania odbiorników oraz ustaleń stanu faktycznego sprawy w tym zakresie - zamieszczony w zaskarżonym postanowieniu.

Powołując się na treść § 5 ust. 2 rozporządzenia rejestracyjnego podkreślił, że organ był zobowiązany wyłącznie do powiadamiania użytkowników o nadanym indywidualnym numerze identyfikacyjnym, przesyłając zawiadomienie o nadaniu tego numeru. Skoro powołany przepis mówi o powiadomieniu, to nadanie listu zwykłego na adres abonenta jest wyłącznym i wystarczającym w tym stanie prawnym działaniem Poczty Polskiej, która wobec zobowiązanego w sposób prawidłowy wykonała ciążącego na niej obowiązku. Tylko zwrot listu zawierającego zawiadomienie mógłby dowodzić, że nie doszło do skutecznego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru.

W dalszej części uzasadnienia odpowiedzi na skargę organ szczegółowo odniósł się do zarzutów naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 K.p.a. stwierdzając w konkluzji, iż są one całkowicie nieuzasadnione.

Wskazał także, iż uwierzytelniony duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych został przekazany skarżącemu wraz z pismem z dnia 28 maja 2014 roku oraz z zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku. Przesłanie tego dokumentu nastąpiło na wniosek zobowiązanego z dnia 3 kwietnia 2014 roku.

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 roku, sygn. akt I SA/Op 732/14 WSA w Opolu przekazał sprawę według właściwości WSA w Gliwicach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami – Sąd stwierdził, że postanowienie to nie narusza prawa.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...] r. wierzyciel utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji z dnia [...] r., którym uznano zarzuty skarżącego na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego N. na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia 3 lutego 2014 r. za nieuzasadnione.

Kontroli Sąd poddano stanowisko wierzyciela wyrażone odnośnie zarzutu nieistnienia dochodzonego egzekucyjnie obowiązku opłacania abonamentu rtv za okres od stycznia 2009 roku do sierpnia 2012 roku oraz przedawnienia zobowiązania.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Na mocy art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1).

W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny nie będąc wierzycielem obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W wyniku wystąpienia przez organ egzekucyjny do wierzyciela, zostało wydane postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela, a po rozpatrzeniu wniesionego na nie zażalenia, zaskarżone postanowienie.

Skargi na stanowisko wierzyciela w tej materii były już wielokrotnie rozpoznawane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, m.in. w wyrokach: z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 376/13, z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 697/14, z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 754/14, z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 804/14 oraz z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 753/14 (wszystkie wymienione w uzasadnieniu wyroki są dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone w nich poglądy.

Rozstrzygnięcie spornych zagadnień niniejszej sprawy należy poprzedzić kilkoma uwagami dotyczącymi charakteru uiszczania opłat abonamentowych.

Istota opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".

Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz.U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normuje rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany – na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej – w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika – § 2 rozporządzenia rejestracyjnego). Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie do § 5 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Przepis art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych).

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny, o którym mowa w rozporządzeniu rejestracyjnym.

Odnosząc się do zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, w pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skarżącego (zawartego w piśmie z dnia 3 kwietnia 2014 roku) podnoszącego zarzut przedawnienia.

Co do zasady roszczenia o opłaty abonamentowe ulegają przedawnieniu po upływie trzech lat. Wyjątek od tej zasady stanowi jednak abonament rtv, który jest opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Obowiązek ten wynika z ustawy. W zakresie terminu przedawnienia przedmiotowych opłat Sąd orzekający w pełni podziela wywody i oceny przedstawione w uzasadnieniu wyroków tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 210/12 oraz I SA/Gl 1208/12. Wskazane ustalenia Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. pozwalają na uznanie, że do opłat za abonament zastosowanie ma akt prawny rangi ustawowej, jakim jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa(Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; obecnie t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Przepis art. 2 Ordynacji podatkowej regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej przepisy Działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy niż wymienione w § 1 punkt 1 ustawy (§ 1 punkt 1 odnosi się do organów podatkowych). Zatem przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż opłata za abonament jest opłatą, o której w nim mowa, a brak jest przepisów odrębnych stanowiących inaczej. Z przepisu nie wynika, że ustalenie lub określenie opłaty ma być powiązane z dwoma typami wydawanych w prawie podatkowym decyzji – deklaratoryjnej lub konstytutywnej. Opłata ta ma przy tym niewątpliwie charakter przymusowy i bezzwrotny, a jej wysokość i obowiązek uiszczenia wynika wprost z przepisów ustawy. Tym samym ustalenie lub określenie danej opłaty w rozumieniu tego przepisu jest również możliwe w drodze aktu normatywnego takiego jak ustawa, w której ustawodawca posłużył się pojęciem "opłaty". Reasumując, należy uznać, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu RTV) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, iż ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy stanowiący, że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności. Zatem podniesiony przez skarżącego zarzut przedawnienia jest niezasadny, a organ jest uprawniony do dochodzenia roszczeń za okres wymieniony w tytułach wykonawczych (tj. od stycznia 2009 r. do sierpnia 2012 r.).

Przechodząc do wymienionego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zarzutu nieistnienia obowiązku w pierwszej kolejności należy wskazać, że po raz pierwszy opłaty "za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Obowiązki rejestracyjne w dacie rejestracji wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 46, poz. 236). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r.

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa o radiofonii i telewizji. Ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych istotnych dla rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia. Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W takiej sytuacji znajdowały się osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki rtv. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa, której regulację już wyżej przedstawiono. Również i ta ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

W ocenie Sądu zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. W niniejszej sprawie wymagałoby to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, czego zobowiązany nie uczynił. Natomiast z posiadanych przez Pocztę Polska dokumentów wynika, że skarżący dokonał rejestracji odbiornika radiowego i telewizyjnego na dane : R. G., ul. [...],[...] G., w wyniku której otrzymał imienna książeczkę radiofoniczną o nr [...].

Odniesienie się do argumentacji skargi dotyczącej nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Organ wskazał datę wysłania tego zawiadomienia (10 września 2008 r.), a zatem nadano je w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie powołanego wyżej rozporządzenia (tj. do 13 grudnia 2008 roku).

W skardze zobowiązany kwestionował również fakt otrzymania pism wierzyciela informujących o zadłużeniach z tytułu opłat za abonament rtv. Stwierdził, iż otrzymał jedynie upomnienie z dnia 30 sierpnia 2012 roku przesłane do niego listem poleconym – za zwrotnym poświadczeniem odbioru. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z kolei art. 15 § 5 tej ustawy upoważnia Ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia, należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. W § 13 pkt 2 ówcześnie obowiązującego wydanego na podstawie wspomnianego upoważnienia Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z Nr 137, poz. 1541 ze zm.) wskazano, że w przypadkach, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, z wyjątkiem (nieistotnych w niniejszej sprawie) przypadków o których mowa w art. 3a ustawy, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

Obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej jest obowiązkiem wynikającym wprost z przepisu prawa, tj. art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej, który po zarejestrowaniu odbiornika należy realizować bez wezwania. Zatem postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego mogło być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

W ocenie Sądu w toku postępowania Poczta Polska S.A. podjęła wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Strona była ponadto informowana należycie i wyczerpującego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz udzielano jej niezbędnych informacji, wyjaśnień, wskazówek i czuwano, aby nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.

W świetle dotychczasowych uwag za bezzasadny należy więc uznać zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 K.p.a.

Za całkowicie chybiony (i nie mogący mieć żadnego wpływu na wynik rozpatrywanej sprawy) należy uznać zarzut skarżącego dotyczący niewydania mu "z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów", będących podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do tego zarzutu po pierwsze należy wskazać, że skarżący na każdym etapie tego postępowania mógł zapoznać się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie, a po drugie (co wynika z akt sprawy) był on dziewięcio krotnie informowany w formie pisemnych zawiadomień o narastającym zadłużeniu w opłatach abonamentowych, a przed skierowaniem tytułów wykonawczych wysłane zostało zobowiązanemu upomnienie (do czego – jak wykazał to już wyżej Sąd – organ nie był zobowiązany) z podaniem m. inn. indywidualnego numeru identyfikacyjnego skarżącego. Po trzecie zaś na wniosek skarżącego z dnia 3 kwietnia 2014 roku COF dwukrotnie przesłał skarżącemu uwierzytelniony duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił zatem argumentację Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 z późniejszymi zmianami) skargę, jako nieuzasadnioną oddalił.