Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 712/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Prezydent Miasta C., działając na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.jedn. Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w C. położonej przy ulicy [...] oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] o powierzchni 7316 m². Nieruchomość ta była niezbędna pod zagospodarowanie trasy średnicowej [...] na odcinku przebiegającym przez miasto C., z przeznaczeniem na zieleń parkową i izolacyjną. Z akt postępowania wywłaszczeniowego wynika, że nie został ustalony właściciel nieruchomości. Z odpisu aktu notarialnego z dnia [...] r. sporządzonego przez notariusza Z. J., rep. [...], wynika, że teren ok. czterech mórg położony w C. w granicach opisanych w akcie nabyli małżonkowie A. i E. J., a w chwili wywłaszczenia władającymi tym terenem byli H. i E. J. Wyplata ustalonego odszkodowania za przejętą nieruchomość, zgodnie z dyspozycją z dnia [...] r. nastąpiła na rzecz H. J., A. K., M. K. i K. J. Decyzjami z dnia [...] r. wydanymi na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U.Nr 32, poz. 191) Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę C. własności działki nr [...] (decyzja Nr [...]) i działki nr [...] (decyzja Nr [...]).

Z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpili spadkobiercy E. i A. J.- tj. K. J., M. K., L. J., A. D., K. D. (z domu J.) J. K. i J. K.

Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] wyłączył od udziału w postępowaniu Prezydenta Miasta C. i wyznaczył do rozpoznania wniosku Starostę [...].

Po przeprowadzeniu postępowania i przygotowaniu w sprawie operatu szacunkowego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta [...] orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działka nr [...] i nr [...], stanowiącej własność Gminy C. na rzecz J. K., M. K., J. K. oraz L. J. i J. G. w oznaczonych częściach, z jednoczesnym zwrotem na rzecz gminy zwaloryzowanego odszkodowania.

Wobec odwołania wniesionego przez pełnomocnika Polskiego Związku [...], sprawę rozpatrywał Wojewoda [...], który decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W wyniku skargi Polskiego Związku [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 1070/09 uchylił wymienione powyżej decyzje - tj. decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] wskazując w uzasadnieniu, iż w razie uznania zasadności roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, orzeczeniu o takim zwrocie sprzeciwia się art. 24 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (obowiązującej w dacie orzekania przez organy).

Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji ustalił zmianę w stanie faktycznym sprawy, a mianowicie część działki nr [...] (wydzielona z tej działki działka o nr [...]) została objęta decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...] ustalającą lokalizację drogi powiatowej. Zmianie uległ także krąg spadkobierców, po byłych właścicielach wnioskowanych do zwrotu działek, m.in. spadek po J. G., z mocy ustawy, nabyła Gmina C. Wobec powyższego Starosta powołując się na art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także ugruntowane orzecznictwo, wystąpił do prezydenta Miasta C. z zapytaniem czy Gmina Miasta C. jako spadkobierca po J. G. składa wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W odpowiedzi Zastępca Prezydent Miasta C. podniósł, że nie jest zasadnym składanie przez Gminę C. wniosku o zwrot wywłaszczonej w latach poprzednich nieruchomości, której Gmina jest w chwili obecnej właścicielem.

W świetle powyższych ustaleń Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w C. przy ulicy [...], oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] (składającej się m.in. z części działki nr [...]), uzasadniając to brakiem złożenia stosownego wniosku przez wszystkie podmioty uprawnione do żądania zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Wobec złożonego przez J. K., J. K. i M. K. odwołania, rozpatrujący sprawę Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał m.in. na potrzebę wnikliwego rozważenia kwestii zrealizowania ogrodów działkowych na terenach przeznaczonych, zgodnie z celem wywłaszczenia, na zieleń parkową i izolacyjną, co wskazano już w wymienionym powyżej wyroku Sądu. W kwestii wystąpienia do Prezydenta Miasta C. o wskazanie, czy Gmina składa wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, uznał, że z uwagi na fakt, iż Gmina jest już właścicielem tej działki nie przysługuje jej roszczenie o jej zwrot.

W trakcie ponownie prowadzonego postępowania Starosta ustalił, że działka nr [...] stanowiąca obecnie własność Powiatu [...], objęta została decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...] ustalającą lokalizację drogi powiatowej w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowywania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Uległa ona dalszemu podziałowi na działki nr [...] i nr [...]. Wydzielenia działki nr [...] dokonano w celu budowy odcinka B-C wału przeciwpowodziowego prawobrzeżnego rzeki [...] w rejonie ulicy [...] w C., zgodnie z ustaleniami ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta C. nr [...] z dnia [...] r. Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Podczas przeprowadzonych oględzin potwierdzono, że część działki nr [...] obejmującej wywłaszczoną działkę nr [...] stanowi w dalszym ciągu teren ogrodów działkowych, podobnie jak działka nr [...], obejmująca część wywłaszczonej działki nr [...]. Pozostała część wywłaszczonej działki nr [...], stanowiąca aktualne działki nr [...] i nr [...], stanowi pas drogowy ulicy [...] (jezdnia, chodniki, pobocza) oraz trawnik. Na podstawie dokumentów archiwalnych "Tereny zagospodarowania trasy [...]" organ ustalił, że wywłaszczone tereny (w tym działki nr [...] i nr [...]) zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczone pod uporządkowanie trasy średnicowej [...] zostały protokołem zdawczo- odbiorczym z dnia [...] r. przekazane Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej w C. do zagospodarowania, stałej konserwacji i stałej opieki. Z pisma tego przedsiębiorstwa z dnia 16 marca 1978 r. wynika, że zagospodarowanie otoczenia trasy miało polegać na "zazielenieniu" – w postaci zieleni parkowej i izolacyjnej. Według załącznika graficznego tereny ogrodów działkowych przylegających do tej zieleni parkowej i izolacyjnej oznaczone zostały innym symbolem i wskazane w innym miejscu. Z dostępnych akt wynika, że Pracownicze Ogrody w C. wystąpiły o przekazanie terenów przyległych do Ogrodów niezagospodarowanych po inwestycjach miejskich.

W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Starosta C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił zwrotu na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa, położonej w C. przy ulicy [...], oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 0.7316 ha, obecnie oznaczonej jako działka nr [...] przy ulicy [...] oraz przy ulicy [...][...] – jako działka nr [...], stanowiące obecnie własność Miasta na prawach Powiatu C. W uzasadnieniu tej decyzji po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu i poczynionych ustaleniach oraz przywołaniu art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) organ stwierdził, iż w stosunku do działek oznaczonych nr [...] i nr [...] zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 137 cytowanej ustawy, stąd należy uznać je za zbędne na cel wywłaszczenia. Jednak w świetle art. 24 ustawy o ogrodach działkowych, na co wskazał uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w przywołanym powyżej wyroku, zasadne roszczenia osoby trzeciej do nieruchomości zajętej pod rodzinny ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie poprzez wypłatę odszkodowania lub zapewnienia nieruchomości zamiennej. Zaspokojenie roszczeń osób trzecich ma charakter sprawy cywilnej i podlega kognicji sądów cywilnych. Wprawdzie mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lipca 2012 r. sygn.. akt K 8/10 orzeczono niezgodność art. 24 z art. 2 i art. 64 Konstytucją Rzeczypospolitej, jednakże przepis ten traci moc obowiązującą dopiero z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku (tj. w dniu 21 stycznia 2014 r.).

Odnosząc się z kolei do działek aktualnie oznaczonych nr [...] i nr [...], stwierdził, iż objęte zostały decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] ustalającą lokalizację drogi powiatowej, utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] i ma do nich zastosowanie art. 2 pkt 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tak wiec wybudowanie na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot drogi publicznej stanowi przeszkodę dla zwrotu. Uwzględniając powyższe organ uznał, że należało orzec jak w sentencji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła pełnomocnik J. K., J. K. i M. K. Zarzuciła decyzji Starosty [...] naruszenie: art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wskazując na fakt uznania przez organ spełniania przesłanek zawartych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a jednocześnie odmowy zwrotu działek oznaczonych aktualnie jako działki nr [...] i nr [...] z uwagi na obowiązywanie art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych do dnia 21 stycznia 2014 r. pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego jego niezgodność z Konstytucją co narusza podstawowe zasady porządku prawnego tj. zasadę pewności prawa i zasadę lojalności wobec obywatela oraz zasadę zaufania do państwa i do stanowionego przez nie prawa; art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez odmowę zwrotu mimo spełnienia przesłanek oraz art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie przez organ interesu społecznego, prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu obywateli i zasady pogłębiania zaufania do Państwa. Uwzględniając powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub zawieszenia sprawy do czasu utraty mocy obowiązującej art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych uchylonego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lipca 2012 r. W uzasadnieniu pełnomocnik odwołała się od wydanej w sprawie decyzji przywołując obszerne fragmenty jej uzasadnienia, podkreśliła, iż nie można się z nim zgodzić. Odmawiając zwrotu wywłaszczonych nieruchomości wnioskodawcom organ pozostawia ich z poczuciem niesprawiedliwości i bezsilności wobec prawa, które z jednej strony stwierdza niekonstytucyjność przepisu art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, a drugiej strony w powołaniu się na ten przepis uniemożliwia zwrotu nieruchomości przy jednoczesnym podkreśleniu, iż spełnione zostały w sprawie przesłanki wskazane w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreśliła, że za uchyleniem przedmiotowej decyzji przemawiają także względy słuszności, które nakazują uwzględnią w postępowaniu zasady demokratycznego państwa prawa.

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ podzielił ustalenia poczynione przez Starostę w zakresie wyraźnego rozróżnienia pomiędzy istniejącymi ogrodami działkowymi a planowaną zielenią parkową i izolacyjną. Zasadnie Starosta uznał, iż realizacja ogrodów działkowych na działkach nr [...] i nr [...] nie była planowana i nastąpiła jako cel wtórny. Wojewoda zauważył, iż w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji zastosowanie w sprawie znalazł art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, jednak z dniem 19 stycznia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 40), a zatem w sprawie winien mieć zastosowanie art. 26 tej ustawy. Dokonując analizy sprawy zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzyganie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości może nastąpić tylko wówczas, gdy zgodę na zwrot wyrażą wszyscy uprawnieni do wystąpienia z tego rodzaju roszczeniem. Brak zgody oznacza brak możliwości przywrócenia prawa własności tym podmiotom, które zgłosiły żądanie. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ podkreślił, że brak wniosku pochodzącego od wszystkich współwłaścicieli lub ich spadkobierców wyłącza możliwość wydania pozytywnej decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. W sytuacji, gdy nie wszyscy, którym roszczenie o zwrot przysługuje złożyli taki wniosek, organ powinien wezwać składających wniosek do jego uzupełnienia. W przypadku niniejszej sprawy Starosta wystąpił do Prezydenta Miasta C. z zapytaniem czy Gmina Miasto C. jako spadkobierca po J. G. składa wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a w odpowiedzi uzyskał informację, że nie jest zasadnym składanie przez Gminę C. takiego wniosku. Brak wniosku wszystkich uprawnionych do domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości legitymuje organ do wydania decyzji o odmowie zwrotu.

Organ odwoławczy dodał przy tym, że decyzja odmowna nie zamyka w przyszłości drogi do domagania się zwrotu przez wszystkich uprawnionych. Na poparcie swego stanowiska odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazując również na możliwość zastąpienia braku zgody wszystkich uprawnionych wyrokiem sądowym wydanym w oparciu o art. 199 Kodeksu cywilnego, który wyposaży ich w prawo do występowania o zwrot nieruchomości.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podkreślił, iż mimo nowej regulacji zawartej w art. 26 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych nie jest możliwy zwrot nieruchomości z uwagi na brak stosownego wniosku wszystkich spadkobierców byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości, podkreślając, iż nie jest możliwy zwrot udziału w wywłaszczonej nieruchomości. Dodał też, że niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej lub nabytej na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli nieruchomość objęta żądaniem o zwrocie okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, lecz w czasie orzekania o zwrocie stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych.

Skargę na decyzję Wojewody [...] złożył działający przez pełnomocnika J. K., zarzucając jej naruszenie prawa tj. art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez przyjęcie, że przepis ten obliguje do występowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wszystkich współwłaścicieli, gdy w niniejszym postępowaniu jedynym ze współwłaścicieli jest w obecnej chwili jednostka samorządu będąca jednocześnie właścicielem i posiadaczem tej nieruchomości, naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 138 § 1 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji, w której organ zajął stanowisko sprzeczne ze swoim stanowiskiem wyrażonym w poprzedniej decyzji z dnia [...] r.; naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez podważenie zaufania obywateli do organu administracji na skutek wydania w niniejszym postępowaniu dwóch decyzji o odrębnych stanowiskach dot. obowiązku Gminy do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz oparcie się na błędnie ustalonym stanie faktycznym, poprzez uznanie, że Gmina powinna wystąpić z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przeciwko sobie samej, pozostając obecnie właścicielem całej spornej nieruchomości. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podkreślił zwłaszcza odmienne stanowisko zaprezentowane przez Wojewodę w poprzedniej decyzji z dnia [...] r., zarzucając nadto błędne pouczenie o możliwości rozstrzygnięcia sprawy zobowiązania Gminy C. do złożenia oświadczenia woli w postępowaniu cywilnym, co jest niemożliwe wobec kogoś, kto posiada i włada nieruchomością w chwili wniesienia pozwu, a także naraziłoby na niepotrzebne koszty sądowe. Podkreślił, iż w zakresie nieruchomości zajętej pod drogę, to wniosek o zwrot działki nr [...] został cofnięty. Pełnomocnik skarżącego podniosła, że Gmina Miasta C. nie może złożyć wniosku o zwrot nieruchomości, której jest współwłaścicielem, gdyż nigdy nie został wywłaszczona i jest obecnie właścicielem i posiadaczem działek wykorzystywanych pod ogródki działkowe. Nie można zatem zgodzić się, że brak wniosku Gminy o zwrot jest przeszkodą w dochodzeniu zwrotu nieruchomości przez pozostałych współwłaścicieli, a wynika to wprost z art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego. Pominięcie zasady ochrony prawnej związanej w prawem własności stanowi naruszenie podstawowych zasada prawa cywilnego i stąd skarga jest uzasadniona i konieczna.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutu zmiany stanowiska w sprawie, Wojewoda podkreślił, iż w tym zakresie uwzględnił aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych.

W piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze, a wobec argumentacji organu odwoławczego, iż mógł zmienić swoje stanowisko pod wpływem orzecznictwa sądowego wskazała, że przepisy Kodeksu cywilnego nie przewidują dla współwłaściciela nieruchomości będącego w posiadaniu swojego udziału roszczenia o zwrot tego udziału od samego siebie. Zarzuciła tym samym niewłaściwą interpretację przywołanego przez organ orzecznictwa.

Na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. pełnomocnik skarżącego oraz uczestniczki postępowania J. K. poparła skargę oraz stanowisko wyrażone w niej oraz w piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2014 r. podtrzymując tezę, że niedopuszczalne jest żądanie od właściciela, czyli Gminy C. przyłączenia się do postępowania w charakterze wnioskodawcy. Dodatkowo podniosła, że nie ma przeszkód by zwrócić skarżącemu tę część nieruchomości, która nie obejmuje drogi, gdyż teren ten znajduje się na samym skraju ogródków działkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kryterium tej kontroli określa § 2 tego artykułu, wskazując, że jest ona sprawowana pod względem zgodności prawem. Uwzględniając przy tym regulację zawartą w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t;jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) nie ulega wątpliwości, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że Sąd uwzględni złożoną skargę, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, podobnie jak poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] nie są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. Wydane zostały bowiem z naruszeniem art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t,jedn.. Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.).

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta C. orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w C. przy ulicy [...], oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] o powierzchni 7316 m². Nieruchomość ta była niezbędna pod zagospodarowanie trasy średnicowej [...] na odcinku przebiegającym przez miasto C. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wykazało też, że na wywłaszczonych nieruchomościach (a przynajmniej na ich częściach) realizowano wtórny, nieplanowany cel – powstanie ogródków działkowych. Organ pierwszej instancji stwierdził też, że w zakresie działek o aktualnych numerach nr [...] i nr [...], powstałych w wyniku podziału działek wywłaszczonych, spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w tym zakresie należy uznać je za zbędne na cel wywłaszczenie. W ocenie organu pierwszej instancji przeszkodą w merytorycznym załatwieniu sprawy jest treść art. 24 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych obowiązującej, pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w dniu orzekania przez ten organ.

Z kolei organ odwoławczy, podzielając ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, wprawdzie uwzględnił zmianę stanu prawnego poprzez podkreślenie faktu wejścia w życie nowej ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia 13 grudnia 2013 r., a wraz z nią zawartej w niej nowej regulacji zawartej w art. 26 tej ustawy, jednak nie rozpatrzył sprawy w świetle obowiązujących przepisów ustawy. Organ drugiej instancji stanął na stanowisku, odmiennym od poprzednio reprezentowanego we własnej decyzji z dnia [...] r. Nr [...], iż istnieje przeszkoda do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Powołując się na art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz na ugruntowane orzecznictwo uznał, że rozstrzyganie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości może nastąpić tylko wówczas, gdy zgodę na zwrot wyrażą wszyscy uprawnieni do wystąpienia z tego rodzaju roszczeniem. Brak zgody oznacza brak możliwości przywrócenia prawa do własności tym podmiotom, które zgłosiły żądanie zwrotu. Z kolei w niniejszej sprawie, mimo wystąpienia przez starostę [...] z pismem do Prezydenta Miasta C. z zapytaniem czy Gmina Miasta C., jako spadkobierca po J. G., składa wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, uzyskano w odpowiedzi, że nie jest zasadne składanie przez Gminę wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości. W tych okolicznościach sprawy organ odwoławczy uznał, że brak zgody wszystkich uprawnionych do domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości legitymuje organ do wydania decyzji o odmowie zwrotu.

Takiego stanowiska Sąd nie może zaakceptować. Skład orzekający podziela ogólną zasadę wynikającą z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz obowiązujące i utrwalone w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych, że rozstrzyganie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej może nastąpić wtedy, gdy zgodę na zwrot wyrażą wszyscy uprawnieni do wystąpienia z tego rodzaju roszczeniem. Nie wydaje się jednak konieczne domaganie się w tym konkretnym przypadku, by Gmina C. złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Trzeba podkreślić, że z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może wystąpić strona, która została pozbawiona tej nieruchomości w drodze wywłaszczenia bądź jej spadkobiercy. Stąd też trudno domagać się złożenia takiego wniosku od Gminy C., która jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości (stało się to na podstawie decyzji komunalizacyjnych Wojewody [...] z dnia [...]r. w stosunku do działki nr [...]decyzja Nr [...], a do działki nr [...]decyzja Nr [...]).

W takiej sytuacji trudno zobowiązywać właściciela przedmiotowej nieruchomości do występowania ze stosownym wnioskiem o zwrot tej nieruchomości, będącej własnością Gminy. Uznać w tych okolicznościach należy, że ze stosownym wnioskiem wystąpili wszyscy uprawnieni, skutkiem czego powinno być przeprowadzenie wymaganego postępowania w zakresie zwrotu tej części wywłaszczonej nieruchomości, która w opinii organów stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji powinien uwzględnić obowiązujące przepisy ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych z dnia 13 grudnia 2013 r. , w szczególności jej art. 26.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa tj. art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami a także art. 26 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, jak również z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 cytowanej ustawy, a o kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 , art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt c w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz (...) (tj. jedn. Dz.U. z 2013 r, poz. 490)