Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 366/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a  par.1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 366/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r., sprawy ze skargi J. A., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 19 stycznia 2010 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, skargę oddala.


UZASADNIENIE

I SA/Kr 366/10

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia 14 października 2009 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 207 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa ( j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w zw. z § 15 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych ( Dz. U. z 2005 r. Nr 165, poz. 1371 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku J. A. w sprawie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, wynikającej z zeznania podatkowego PIT-38 za 2007r. w kwocie 9.158,00 zł. wraz z odsetkami za zwłokę, które na dzień złożenia podania wynosiły 1.532,00 zł odmówił umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

W jej uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy-Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zatem w myśl powyższego przepisu instytucja umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę stanowi szczególnego rodzaju ulgę, której zastosowanie uzależnione jest od istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Ocena, czy taki interes ma miejsce dokonywana jest przez organ podatkowy w zakresie swobodnego uznania, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności mających wpływ na tę ocenę.

Dokonując wskazanej oceny organ w pierwszym rzędzie stwierdził, iż na podstawie decyzji z dnia 23 grudnia 2008r. nr [...] J. A. uzyskała odroczenie termin zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, wynikającej z korekty zeznania podatkowego PIT-38 za rok 2007 w kwocie 9.158,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę - do dnia 31.07.2009r. Pomimo przyznania ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego nie dokonała jednakże zapłaty zaległości w terminie wyznaczonym w decyzji ulgowej, a przecież odroczenie terminu zapłaty zaległości podatkowej umożliwiło zyskanie czasu na zgromadzenie środków finansowych potrzebnych na uregulowanie zaległości podatkowej w wyniku np. zawarcia umowy najmu.

Dokonując analizy sytuacji materialnej wnioskodawczyni i jej rodziny organ wskazał, iż nie uległa ona zasadniczej zmianie w porównaniu do oświadczenia o stanie majątkowym sporządzonym w dniu 1 października 2008r., z treści, którego wynikało , że mąż wnioskodawczyni jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej "Z" w M. i w związku z tym rodzina zajmuje lokal mieszkalny położony w D. o pow. użytkowej 62,90 m.kw., że wnioskodawczyni wraz z mężem posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. S., o pow. użytkowej 44,40 m.kw., wg oświadczenia o wartości ok. 300 tyś. zł., a ponadto są współwłaścicielami niezabudowanej działki położonej w S. o powierzchni 0,06 ha, wartości ok. 35 tyś. zł., mąż wnioskodawczyni posiada samochód marki Fiat A., rok produkcji 2002, o wartości ok. 15 tyś. zł., że mąż wnioskodawczyni w roku ubiegłym uzyskał dochód ze stosunku pracy w wysokości 55.491,86 zł., a dochód ten stanowił jedyne źródło utrzymania czteroosobowej rodziny , ponieważ wnioskodawczyni nie osiągnęła w roku ubiegłym oraz nie osiąga nadal żadnego dochodu. Organ wskazał także, iż obecnie źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez męża wnioskodawczyni , jednak pomimo wezwania z dnia 19 sierpnia 2009r. wnioskodawczyni nie udokumentowała ani źródła, ani wysokości tego dochodu, zaznaczając jedynie, że mąż został zwolniony z pracy ze względu na stan zdrowia, uzyskuje dochody, które są "dużo niższe niż dochody, które osiągał z pracy, gdyż są to świadczenia rentowe lub tym podobne".

Organ podkreślił, że w sprawach stosowania ulg podatkowych przedmiotem oceny organów podatkowych musi być stan faktyczny, w tym głównie sytuacja finansowa i rodzinna podatnika istniejąca w dacie rozstrzygania sprawy. Za ważny interes podatnika w rozumieniu powołanego wyżej przepisu należy uznać każdy związek umorzenia zaległości podatkowej z kwestiami, które podatnik uznaje za ważne dla siebie. Na organie ciąży obowiązek ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, jednak bez czynnego udziału podatnika realizacja tej zasady w praktyce jest bardzo utrudniona. Podatnik nie jest zwolniony z ciężaru udowodnienia okoliczności podniesionych przez niego w podaniu. Powołując się zatem na swoją trudną sytuację finansową wnioskodawczyni zobowiązana była ją udokumentować, obowiązku tego jednak nie wypełniła, pomimo otrzymanego wezwania. Stosownym dokumentem, w przypadku posiadania przez męża renty byłaby np. decyzja organu emerytalno-rentowego, która określa od jakiego dnia i w jakiej wysokości przysługuje świadczenie rentowe lub dowód wypłaty świadczenia. Tymczasem w uzupełnieniu wniosku wnioskodawczyni nie wskazała wysokości dochodu będącego źródłem utrzymania rodziny, określiła jedynie koszty utrzymania rodziny oraz konieczność spłaty zaciągniętych wcześniej kredytów. Bieżące koszty utrzymania rodziny określiła na kwotę 3.328,61 zł miesięcznie, na które to wydatki składają się stałe opłaty za czynsz (dwóch lokali mieszkalnych), normatyw, telefony, tv, używanie sieci internet, z tytułu zużycia energii elektrycznej, gazu, wody, wydatki na wyżywienie oraz świadczenia zdrowotne męża, ponadto do spłaty pozostają dwa kredyty bankowe, w tym jeden zaciągnięty w celu sfinansowania zakupu samochodu oraz karta kredytowa. Zadłużenie wobec banków spłacane jest w wysokości po 855,00 zł miesięcznie. Na podstawie przedłożonych dokumentów w postaci: harmonogramu spłaty kredytu - umowa [...], informacji dotyczącej karty kredytowej, wyciągu z rachunku Kredytu Bezpiecznego ustalono, że do spłaty pozostaje zobowiązanie w kwocie ok. 24.200,00 zł. Ponadto wnioskodawczyni wraz z mężem posiadają zadłużenie z tytułu spłaty kredytu mieszkaniowego, który systematycznie spłacany jest po 182,41 zł miesięcznie, spłata tego zobowiązania, jako normatyw została ujęta przez wnioskodawczynię w bieżących kosztach utrzymania rodziny. Analizując spłatę zadłużenia kredytowego organ podkreślił, że obecne obciążenie tytułem spłaty kredytów jest mniejsze w stosunku do okresu, kiedy podejmowano decyzję w sprawie odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowej, wówczas bowiem zadłużenie wobec banków spłacane było w wysokości ok. 1.400,00 zł miesięcznie.

Ponadto w ocenie organu I instancji nie jest zasadne umorzenie zaległości podatkowej z powodu istnienia konieczności regulowania przez podatników innych zobowiązań, ponieważ wpływy z podatków są przeznaczane na realizację różnych celów społecznych i dlatego odpowiednio do tej okoliczności, odstąpienie od ich poboru musi być uzasadnione wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych powodów. Spłata kredytów bankowych, które zostały zaciągnięte w celu sfinansowania np. zakupu dóbr konsumpcyjnych nie stanowi takiej podstawy.

Organ wskazał także, iż ubiegając się o ulgę w postaci umorzenia zaległości podatkowej wnioskodawczyni wskazała fakt, iż jest to zaległy podatek należny ze sprzedaży papierów wartościowych nabytych w drodze spadku, a więc stanowiących jej majątek odrębny i fakt ten powinien zostać uwzględniony przy podjęciu niniejszej decyzji.

W ocenie organu wskazany argument nie znajduje żadnego uzasadnienia. Oceniając przesłanki do zastosowania wnioskowanej ulgi organ podatkowy nie może brać pod uwagę tylko i wyłącznie sytuacji materialnej samej wnioskodawczyni, ale przedmiotem oceny organu podatkowego musi być przede wszystkim sytuacja finansowa, rodzinna i życiowa podatnika. Faktem jest, iż przedmiotowa zaległość podatkowa powstała w wyniku nie odprowadzenia należnego podatku od dochodu w wysokości 82.430,55 zł., uzyskanego w trakcie roku podatkowego tj. w dniu 2 stycznia 2007 r. ze sprzedaży papierów wartościowych, nabytych w drodze spadku. Ale z argumentów zawartych w podaniu o odroczenie terminu zapłaty zaległości podatkowej wynikało, że dochód z akcji wnioskodawczyni przeznaczyła na zapłatę części należnego z tego tytułu podatku dochodowego w wysokości 6.504,00 zł., spłatę zaległych zobowiązań wobec banku, czynsz za lokal mieszkalny zajmowany przez siostrę, koszty sądowe i adwokackie związane eksmisją z mieszkania siostry, zakup samochodu oraz bieżące wydatki. Tymczasem , zd. organu, przeznaczenie środków finansowych, które wnioskodawczyni uzyskała z tytułu sprzedaży papierów wartościowych na różne cele nie może mieć wpływu na udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego.

Zgodnie z treścią art. 30b ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm.) podatnik jest obowiązany dochód uzyskany ze sprzedaży papierów wartościowych wykazać w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, obliczyć należny podatek dochodowy i dokonać wpłaty w terminie określonym w.art. 45 ust.1 tj. do dnia 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym.

W myśl powyższego przepisu wydatkując środki uzyskane ze sprzedaży przedmiotowych akcji, mając wątpliwości czy podatek został obliczony i wpłacony w prawidłowej wysokości, wnioskodawczyni, zd. organu, winna była przede wszystkim zabezpieczyć odpowiednią kwotę na zapłatę należnego podatku, a dopiero pozostałą ich część wydatkować według własnego uznania. Fakt przesłania do Izby Skarbowej Biura Krajowej Informacji Podatkowej wniosku z dnia 26 kwietnia 2008 r. ( data wpływu do BKIP - 05.05.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu sprzedaży akcji nabytych w drodze spadku dowodzi, iż dokonując wpłaty w deklarowanej przez siebie wysokości wnioskodawczyni była świadoma, iż faktyczne zobowiązanie z tego tytułu może być większe, a pomimo wątpliwości w tym zakresie, przeznaczyła posiadane środki finansowe na różne cele.

Organ podkreślił nadto, że po już po skierowaniu do Dyrektora Izby Skarbowej wyżej powołanej interpretacji wnioskodawczyni wraz z mężem dokonała zakupu niezabudowanej działki za cenę 35 tyś. zł., umowę sprzedaży warunkowej podpisała w dniu 25czerwca 2008r., natomiast przeniesienia własności w dniu 6 sierpnia 2009r., a zatem dokonała zakupu tej nieruchomości w okresie, kiedy wiedziała , że z tytułu sprzedaży akcji może ciążyć obowiązek zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę. Oceniając tę okoliczność organ podatkowy stwierdził, że nie jest w interesie publicznym przyznawanie ulg w postaci umorzenia zaległości podatkowej podatnikom, których sytuacja finansowa pozwala na zabezpieczenie środków pieniężnych na zapłatę zaległości podatkowej, a brak zapłaty następuje wskutek innego przeznaczenia środków np. w celu zwiększenia posiadanego majątku.

Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod kątem przesłanki interesu publicznego, organ I instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie przesłanka ta nie występuje. Interes publiczny to postępowanie respektujące wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie m.in. jak sprawiedliwość, przejawiająca się w powszechnym obowiązku uiszczania zobowiązań podatkowych. Zd. organu umorzenie wnioskowanej zaległości podatkowej stawiałoby J. A. w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych podatników regulujących zobowiązania podatkowe w ustawowych terminach płatności. Zasadą jest bowiem płacenie podatków w wysokościach i terminach określonych przez prawo, natomiast umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę traktowane jest jako instytucja nadzwyczajna, gdyż w przeciwnym razie prowadziłoby to do uprzywilejowania jednych podatników kosztem pozostałych, którzy płacą podatki. Naruszenie tej reguły w rozpatrywanej sprawie byłoby sprzeczne również z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa.

Organ stwierdził również, że nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania wnioskowanej ulgi podatkowej okoliczność sfinansowania przez wnioskodawczynię remontu lokalu socjalnego w kwocie ok. 25 tyś. zł, a także zrzeczenie się odszkodowania od gminy z powodu niedostarczenia lokalu socjalnego osobie uprawnionej z mocy wyroku o eksmisji. Zd. organu o ile argument ten mógł stanowić podstawę do przyznania ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w postaci odroczenia terminu jego zapłaty, to nie może stanowić przesłanki do przyznania tak korzystnej ulgi jaką jest umorzenie zaległości, które jest jednym ze sposobów wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Podkreślić należy, że decyzję w zakresie sfinansowania z własnych środków remontu lokalu socjalnego wnioskodawczyni podjęła sama w celu odzyskania swojej własności, chcąc dokonać najpierw sprzedaży lokalu mieszkalnego, a potem rezygnując ze sprzedaży i chcąc czerpać korzyści z tytułu wynajmu tego lokalu. Zd. organu, nie można przerzucać odpowiedzialności za podejmowane przez podatników decyzje finansowe na budżet państwa i tym samym ogół społeczeństwa, co miałoby miejsce w przypadku przyznania wnioskowanej ulgi. Podejmując decyzję o sfinansowaniu remontu lokalu socjalnego w dniu 14 sierpnia 2008r., zawierając porozumienie z Gminą Miejską K. wnioskodawczyni winna była w swoich planach finansowych uwzględnić ewentualną zapłatę zaległego podatku wraz z odsetkami za zwłokę.

Wystarczającej przesłanki do przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej nie stanowi również podniesiony w uzupełnieniu wniosku argument dotyczący poniesienia strat wskutek przejścia nawałnicy w miejscowości D. w dniu 23 sierpnia 2009r. Pomimo wezwania w sprawie m.in. urzędowego potwierdzenia poniesionych strat w wyniku zdarzenia losowego, wnioskodawczyni nie przedłożyła na tę okoliczność żadnego dowodu.

Ponadto nie może rozstrzygać o przyznaniu ulgi podniesiony problem dotyczący braku możliwości dysponowania swoim lokalem mieszkalnym z powodu zajmowania go przez siostrę wnioskodawczyni wraz z dziećmi mimo, że dokonania remontu lokalu socjalnego, do którego siostra otrzymała uprawnienie. Kwestie dotyczące prawa do lokalu mieszkalnego, prawa lokatorów oraz ich eksmisji regulują stosowne przepisy i dlatego sytuacja ta nie może być brana pod uwagę przy ocenie warunków do przyznania wnioskowanej ulgi.

Organ zwrócił też uwagę , iż w dniu 20 marca 2009r. wnioskodawczyni otrzymała środki pieniężne w kwocie 3.063,00 zł tytułem nadpłaty powstałej w wyniku wspólnego z małżonkiem rozliczenia dochodów w zeznaniu podatkowym PIT-37 za rok 2008. Nadpłata powstała w wyniku zmniejszenia podstawy do opodatkowania dochodu osiągniętego przez męża na skutek nie uzyskania przez wnioskodawczynię w roku podatkowym przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu oraz zastosowaniu ulgi z tytułu wychowywania dzieci oraz użytkowania sieci internet. Nadpłata została przekazana na rachunek bankowy, zgodnie z wyjaśnieniem wnioskodawczyni z dnia 3 września 2009r. , iż jego właścicielem jest jej mąż. Jednakże, jak wskazał organ, nie można przyjąć, że środki finansowe należały tylko do męża wnioskodawczyni, a także, że nie należy ich traktować jako przychód ponieważ zostały zwrócone z powodu odprowadzenia wyższego podatku od osiągniętych przez męża dochodów, niż faktycznie podatek powinien być zapłacony. Zgodnie z art. 92§ 3 powołanej na wstępie ustawy Ordynacja podatkowa małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku, a w związku z tym mając świadomość o konieczności dokonania zapłaty do dnia 31 lipca 2009r. zaległego podatku, wnioskodawczyni mogła zabezpieczyć otrzymane środki na poczet przyszłej płatności. Organ podkreślił, że w podaniu z dnia 1 października 2008r. o odroczenie terminu zapłaty przedmiotowej zaległości podatkowej wnioskodawczyni zaznaczyła , że jeśli będzie w terminie wcześniejszym, niż 31 lipca 2009r. dysponować kwotą (lub choćby jej częścią) na spłatę zobowiązania to dokona niezwłocznej wpłaty. W ocenie organu wnioskodawczyni nie chciała wywiązać się z posiadanego zobowiązania podatkowego i dlatego nie zabezpieczyła w/w środków na poczet podatku, o czym świadczy również fakt, iż pomimo wezwania z dnia 19 sierpnia 2009r. nie określiła na jaki cel przeznaczona została nadpłata z zeznania podatkowego.

Reasumując, Naczelnik Urzędu Skarbowego po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził wystąpienia ważnego interesu podatnika, ani spełnienia przesłanki istnienia interesu publicznego i uznał, że udzielenie ulgi w tym przypadku byłoby nieuzasadnionym uszczupleniem wpływów budżetowych, co wręcz stałoby w sprzeczności z interesem publicznym i naruszałoby zasadę równości opodatkowania w stosunku do podatników, którzy terminowo i w pełnej wysokości płacą swoje zobowiązania podatkowe, co w konsekwencji musiało prowadzić do odmowy udzielenia ulgi poprzez umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami.

W odwołaniu od powyższej decyzji uzupełnionym w toku postępowania odwoławczego pismami z dnia 7 grudnia 2009r. i z dnia 9 grudnia 2009r. J. A. wniosła o jej uchylenie i umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, przytaczając ponownie argumenty zawarte uprzednio we wniosku, dotyczące zarówno trudnej sytuacji materialnej, jak również poniesionych wydatków i kosztów związanych z eksmisją oraz zapewnieniem lokalu zastępczego dla dotychczasowych najemców należącego obecnie do odwołującej się mieszkania zlokalizowanego w K. przy ul. S. Ponadto zgłosiła szereg zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji, w szczególności dotyczących nieuwzględnienia ważnego interesu podatnika a także interesu publicznego, przekroczenia granic swobody uznania administracyjnego, naruszenia reguł postępowania, w tym błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny, a w konsekwencji wydania wadliwej w ocenie decyzji, zagrażającej egzystencji podatnika.

Decyzją z dnia 19 stycznia 2010 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania J. A. z dnia 9 listopada 2009r., uzupełnionego pismami z dnia 7 grudnia 2009r. oraz z dnia 9 grudnia 2009r. na podstawie art.233§1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz argumentów zgłoszonych w odwołaniu, uzupełnionym kolejnymi pismami, dokonał identycznych jak organ I instancji ustaleń faktycznych i w konkluzji także doszedł do przekonania, że w nin. sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 67a§1 pkt 3 Ordynacji podatkowej uzasadniające udzielenie wnioskowanej ulgi. Organ odwoławczy podkreślił, że dochód uzyskany ze sprzedaży akcji pracowniczych jest dochodem jednorazowym i dodatkowym, a zatem zapłata należnego podatku od tak uzyskanego dochodu w żaden sposób nie pogarsza sytuacji materialnej podatnika i w żaden sposób nie zagraża jego egzystencji. Odwołująca się uzyskała dodatkowy dochód ze sprzedaży akcji, z którego winna była w terminie zapłacić należny podatek, a dopiero później winna była swobodnie dysponować pozostałą kwotą dochodu.

Organ stwierdził, że chociaż aktualnie odwołująca się nie uzyskuje żadnego dochodu, niemniej jednak wraz z dziećmi pozostaje na utrzymaniu małżonka, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz posiada wspólność majątkową , a małżonek ten osiąga stały comiesięczny dochód z tytułu pobieranego z Zakładu Emerytalno - Rentowego MSWiA świadczenia emerytalnego w wysokości 2.638,20 zł netto, z którego pokrywane są koszty utrzymania rodziny. Wprawdzie odwołująca się twierdzi, iż w/w dochody są niewystarczające na pokrycie kosztów utrzymania oraz jednoczesną zapłatę przedmiotowej zaległości podatkowej w kwocie 9.158,00 zł wraz należnymi odsetkami za zwłokę, niemniej jednak, jak stwierdził organ, nie podjęła żadnych skutecznych starań celem poprawy swojej sytuacji finansowej i pozyskania dodatkowego źródła dochodu np. poprzez podjęcie zatrudnienia czy też czerpanie pożytków z najmu posiadanego majątku, również celem zapłaty przedmiotowej zaległości podatkowej.

Wg organu odwoławczego brak jest podstaw prawnych do dokonania sugerowanej przez odwołującą się swoistej "kompensaty" zobowiązania jakie mogłaby rościć wobec Gminy K. (z tytułu poniesionych nakładów na remont lokalu zastępczego, czy odszkodowania za 10 m-cy niedostarczenia lokalu socjalnego) a zaległości podatkowej poprzez umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej tytułem "potrącenia" wzajemnych wierzytelności. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż ewentualne środki finansowe jakie J. A. uzyskałaby z powyższych tytułów od Gminy K. mogłyby zostać przeznaczone na zapłatę zaległości podatkowej.

W zaistniałej w sytuacji udzielenie wnioskowanej ulgi byłoby w ocenie organu odwoławczego bezzasadne i bezcelowe oraz co najmniej przedwczesne, tym bardziej iż odwołująca się dysponuje również majątkiem nieruchomym mogącym stanowić zabezpieczenie zapłaty ciążącej zaległości podatkowej.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty dotyczące ewentualnych nieprawidłowości postępowania podatkowego prowadzonego przez organ podatkowy I instancji w sprawie wnioskowanej ulgi, nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zaskarżona decyzja organu podatkowego I instancji została wydana po uprzednim przeprowadzeniu wnikliwego postępowania wyjaśniającego, zarówno w zakresie przyczyn powstania zaległości podatkowej, jak również dokonano analizy i oceny sytuacji materialnej w kontekście możliwości zapłaty przedmiotowej zaległości podatkowej, a wynik subsumpcji stanu faktycznego sprawy względem przepisu art.67a§ 1 pkt 3 ustawy - Ordynacja podatkowa zawarty został w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. A. domagała się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa materialnego tj. art.67a§1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz art.. 92§3 , art. 91 i 92 §4 Ordynacji podatkowej, art. 367 kc, a także z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 120, 121§1 i 2, art.122, art.123 §1 i 2, art.124, art. 159§1 pkt 6, art.200§1, art. 178, art. 187, art.189 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej oraz naruszeniem art. 2, art. 7, art.8, art.21 ust. 1, art.31 ust. 2 i 3, art. 32 ust.1 i 2 , art. 47, art. 64, art. 65 ust. 1 i 2, art. 71 ust.1, art. 75 ust.1, art.76, art.77ust. 1 art.83 i art. 84 Konstytucji RP i naruszeniem art.1, art.4 ust.2, art.8ust.2, art.14, art.17 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do tej Konwencji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył ponownie argumenty zawarte uprzednio w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując ponadto, że zarzuty zgłoszone w skardze są nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do treści art. 151 cyt. ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także utrzymana przez nią w mocy decyzja z dnia 14 października 2009 r. nie są dotknięte naruszeniami o charakterze skutkującym ich uchyleniem.

Stosownie do treści art. 67a §1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.(t.j. z 2005 r. Dz.U. Nr 8 poz. 60 ze zm.) organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Cyt. przepis jest przepisem opartym na tzw. uznaniu administracyjnym. Oznacza to , że w wypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika zaległości podatkowe , odsetki lub opłata prolongacyjna mogą być umorzone, jeżeli wystąpią pewnego rodzaju zdarzenia lub okoliczności, które organ administracji podatkowej w tym indywidualnym przypadku uzna za zasługujące na uwzględnienie z podanego wyżej powodu. Nawet zatem w sytuacjach wystąpienia okoliczności wynikających z ważnego interesu podatnika organ ten nie jest bezwzględnie zobowiązany rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej na raty. Zastosowanie wobec podatnika wskazanej instytucji traktowane być musi jako przywilej podatnika, a nie zaś jako jego prawo.

Interes podatnika lub publiczny nie ma definicji ustawowej i zasadniczy wpływ na sprecyzowanie tych pojęć miało orzecznictwo sądowe. W szeregu orzeczeniach sądy, rozpatrując konkretne sprawy, wskazały na przesłanki, których wystąpienie świadczy o istnieniu "ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego". I tak "Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych" (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, niepubl.), czy "Przesłanka "ważnego interesu podatnika" wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Jednak organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany" ( wyrok NSA z dnia 21 marca 2001, I SA/Ka 577/00, niepubl.).

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji poddały należytej ocenie sytuację majątkową i rodzinną skarżącej i trafnie uznały, że nie zachodzą żadne szczególne okoliczności uzasadniające uznanie , że zachodzi ważny interes podatnika lub interes publiczny. Ustaliły bowiem , że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, że mąż wnioskodawczyni jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej "Z" w M. i w związku z tym rodzina zajmuje lokal mieszkalny położony w D. o pow. użytkowej 62,90 m.kw., że wnioskodawczyni wraz z mężem posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. S., o pow. użytkowej 44,40 m.kw., wg oświadczenia o wartości ok. 300 tyś. zł., a ponadto, że są współwłaścicielami niezabudowanej działki położonej w S. o powierzchni 0,06 ha, wartości ok. 35 tyś. zł., że mąż wnioskodawczyni posiada samochód marki Fiat A., rok produkcji 2002, o wartości ok. 15 tyś. zł., że mąż wnioskodawczyni w roku ubiegłym uzyskał dochód ze stosunku pracy w wysokości 55.491,86 zł., a dochód ten stanowił jedyne źródło utrzymania czteroosobowej rodziny , ponieważ wnioskodawczyni nie osiągnęła w roku ubiegłym oraz nie osiąga nadal żadnego dochodu, że obecnie mąż skarżącej osiąga stały comiesięczny dochód z tytułu pobieranego z Zakładu Emerytalno - Rentowego MSWiA świadczenia emerytalnego w wysokości 2.638,20 zł netto, z którego pokrywane są koszty utrzymania rodziny. Organy obu instancji szczegółowo analizowały także wskazane przez skarżącą koszty utrzymania i inne wydatki , na które składają się stałe opłaty za czynsz (dwóch lokali mieszkalnych), normatyw, telefony, tv, używanie sieci internet, z tytułu zużycia energii elektrycznej, gazu, wody, wydatki na wyżywienie oraz świadczenia zdrowotne męża, ponadto spłaty dwóch kredytów bankowych, w tym jeden zaciągnięty w celu sfinansowania zakupu samochodu oraz karta kredytowa. Organy obu instancji uznały także, iż brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do dokonania sugerowanej przez skarżącą "kompensaty" zobowiązania jakie mogłaby rościć wobec Gminy K. z tytułu poniesionych nakładów na remont lokalu zastępczego czy odszkodowania za 10 m-cy niedostarczenia lokalu socjalnego , z dochodzoną zaległością podatkową poprzez umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej tytułem potrącenia wzajemnych wierzytelności.

Sądowa kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do stwierdzenia, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00). Ogranicza się więc do zbadania, czy postępowanie podatkowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy rozważono w sposób przekonujący wszystkie zgłoszone przez podatnika okoliczności.

W ocenie Sądu przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy organy podatkowe wzięły pod uwagę wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, ocena tych okoliczności nie wykroczyła poza ramy swobodnej oceny dowodów, a nadto jest zgodna z wyżej omówionymi poglądami wypracowanymi przez orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych w skardze odnoszących się do przepisów Ordynacji podatkowej, kodeksy cywilnego, Konstytucji RP oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Protokołu nr 1 do tej Konwencji stwierdzić należy , że są one nieuzasadnione. Organy obu instancji prawidłowo jako podstawę prawną rozstrzygnięć wskazały art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, a decyzje tych organów podatkowych zostały wydane po uprzednim przeprowadzeniu wnikliwego postępowania wyjaśniającego, zarówno w zakresie przyczyn powstania zaległości podatkowej, jak również analizy i oceny sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny, w kontekście możliwości zapłaty przedmiotowej zaległości podatkowej, co znalazło wyraz w obszernych i szczegółowych uzasadnieniach obu decyzji. Wbrew twierdzeniom skargi należy wskazać, że postępowanie przed organami obu instancji zostało przeprowadzone przy zachowaniu wszelkich reguł postępowania podatkowego określonych przepisami ustawy Ordynacja podatkowa , w szczególności skarżąca J. A. na każdym etapie postępowania miała możliwość zapoznania się i wypowiedzenia odnośnie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (vide k.112-113 i 141-142 akt ) i z której to możliwości zresztą korzystała składając w toku postępowań przed organami obu instancji szereg pism i dokumentów.

Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku