Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1007/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 1, art. 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 14 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu M. J. prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu K. M. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu M. J. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1007/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2013 r. poz. 267) – dalej: k.p.a.; art. 3, art. 7 ust. 1, 2, 4, art. 18 ust. 2, art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164); art. 17, art. 124, art. 146 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 030 str. 16-99); art. 25, 26 ust. 1, art. 27 ust. 1,art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 57 ust. 3, art. 58 akapit 1,2, art. 73 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65, ze zm.); § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1308) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...]., nr [...] o odmowie przyznania K. M. jednolitej płatności obszarowej na rok 2012 i nałożeniu sankcji w wysokości 3067,33 zł, potrącanej w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W dniu 15 maja 2012 r. K. M. złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2012. Do wniosku strona załączyła materiał graficzny , na którym wskazała położenie deklarowanych działek, o łącznej powierzchni 7,19 ha.

W dniu 6 września 2012 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu. W wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono, że na części zadeklarowanych działek strona zaniechała prowadzenia działalności rolniczej (działki A, B, D).Stwierdzono ponadto, zawyżenie powierzchni zadeklarowanych działek (C, E, F) oraz, że zgłoszona do wniosku działka C (o powierzchni 0,08 ha) nie spełniała minimalnej powierzchni uprawnionej do dopłat, co skutkowało jej wykluczeniem z płatności. Tym samym ustalona różnica powierzchni zadeklarowanej od powierzchni stwierdzonej, wyniosła 4,19 ha, co stanowiło 140%.

Mając powyższe na uwadze Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] odmówił K. M. przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2012 i nałożył na stronę sankcję w wysokości 3067,33 zł, potrącaną w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. M., który wniósł o ponowne przeprowadzenie kontroli rolnej. Uzasadniając podniósł, że przeprowadzona kontrola "nastąpiła z sąsiednimi działkami z powodu braku określonych granic".

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

- posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż co najmniej 0,1 ha;

- wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

- przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni. Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu określone w w/w rozporządzeniu 1122/2009.

W niniejszej sprawie przeprowadzona w dniu 6 września 2012 r. kontrola na miejscu wykazała zawyżenie powierzchni zadeklarowanych działek (działki C o 0,07 ha, działki E o 0,17 ha, działki F o 2,53 ha). Nadto na działkach rolnych oznaczonych A, B, D stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej oraz nieprzestrzeganie norm dobrej kultury rolnej. Na działkach tych stwierdzono nieodchwaszczoną roślinność trawiastą, niepoddaną żadnym zabiegom agrotechnicznym, uprawowym, koszeniu, stosowaniu oprysków, samosiewki drzew. Natomiast odnośnie zgłoszonej do wniosku działki C (o powierzchni 0,08 ha) stwierdzono, że nie spełnia ona minimalnej powierzchni uprawnionej do dopłat, co skutkowało jej wykluczeniem z płatności.

Łączna różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 4,19 ha, co stanowiło 140% powierzchni stwierdzonej. Z powyższych względów na podstawie art. 57 ust. 3, art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009 organ zasadnie odmówił przyznania wnioskowanej płatności i nałożył sankcję w podanej wysokości, potrącaną w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych.

Odnosząc się do zarzutu strony, co do nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli organ stwierdził, że zebrany materiał dowodowy, w postaci licznej dokumentacji fotograficznej, szkiców skontrolowanych działek oraz dane wektorowe stanowiące załącznik do protokołu kontroli wskazuje, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a objęte nią działki zostały zlokalizowane prawidłowo.

Organ odwoławczy podkreślił nadto, że uczestnictwo w programach pomocowych nie jest obligatoryjne. Strona chcąca z nich skorzystać jest zobowiązana do zastosowania się do precyzyjnych i sformalizowanych wymogów, koniecznych do ich uzyskania. Ponadto, w przewidzianym 14 dniowym terminie strona nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do wyników przeprowadzonej kontroli. Wnioskodawca składając przedmiotowy wniosek oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności, jak również potwierdził prawdziwość wskazanych we wniosku danych. Organ wskazał także, że postępowanie przed organami ARiMR zostało w istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego. W konsekwencji powyższego organy administracji zostały jedynie zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Natomiast ciężar udowodnienia danych faktów przeniesiony został na osobę, która wywodzi z nich skutki prawne. Strona nie skorzystała nadto z przysługującego jej na podstawie art. 73 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 uprawnienia wycofania zakwestionowanych działek do dnia stwierdzenia nieprawidłowości w toku przeprowadzonej kontroli, co uchroniłoby ją od poniesienia negatywnych konsekwencji. Tym samym w ocenie organu odwoławczego wyłączną winę za nieprawidłową deklarację powierzchni użytkowanej rolniczo ponosi sam wnioskodawca.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił, że wykonane w toku kontroli zdjęcia zrobione zostały na przylegających do jego działki, działce państwowej, której nie deklarował we wniosku. Podniósł, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i wnosi o ponowne przeprowadzenie kontroli.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt 1007/13 , po rozpoznaniu wniosku skarżącego Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego oraz zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł.

Na rozprawie, w dniu 14 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącego poparła wniesioną skargę. Oświadczyła, że skarżący nie przedstawił jej żadnych dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia jej z obrotu prawnego. Organ administracji dokonał prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, należycie ocenił materiał dowodowy i prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy stanowiące podstawę decyzji.

Tytułem wstępu należy wskazać, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164); art. 17, art. 124, art. 146 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 030 str. 16-99); art. 57 ust. 3, art. 58 akapit 1,2, art. 73 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65, ze zm.).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa (JPO) do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie, co wynika jednoznacznie z treści przytoczonego przepisu.

Pojęcie działek rolnych użyte w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z nim użyte w ustawie określenie działka rolna, oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, tj. zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Cytowany art. 7 ust. 1 pkt 1 w zakresie określenia łącznej powierzchni gruntów rolnych, posiadanych przez rolnika i uprawniających do uzyskania płatności odsyła do Załącznika Nr VII Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1121/2009, zgodnie z którym minimalna powierzchnia przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej dla Rzeczypospolitej Polskiej wynosi 1 ha.

W badanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt, że w dniu 15 maja 2012 r. K. M. złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2012. Do wniosku strona załączyła materiał graficzny, na którym wskazała położenie deklarowanych działek, o łącznej powierzchni 7,19 ha.

W dniu 6 września 2012 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu metodą foto. W wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono, że na części zadeklarowanych działek strona zaniechała prowadzenia działalności rolniczej (działki A, B, D).Stwierdzono ponadto, zawyżenie powierzchni zadeklarowanych działek (C, E, F) oraz, że zgłoszona do wniosku działka C (o powierzchni 0,08 ha) nie spełniała minimalnej powierzchni uprawnionej do dopłat (wynoszącej 0,1ha), co skutkowało jej wykluczeniem z płatności. Tym samym ustalona różnica powierzchni zadeklarowanej od powierzchni stwierdzonej, wyniosła 4,19 ha, co stanowiło 140%.

Spór prawny pomiędzy skarżącym a organami dotyczy wykazanych różnic w powierzchni kontrolowanych działek i wielkości upraw oraz ich wpływu na przyznanie płatności skarżącemu, a także na zastosowanie wobec niego sankcji z tytułu podania we wniosku nieprawdziwych danych.

Sąd stwierdza, że wbrew twierdzeniom skarżącego ustalenia organu co do rzeczywistej powierzchni działek kwalifikowanych do płatności są prawidłowo uzasadnione poprzez odwołanie się do zebranego materiału dowodowego, który stanowi obszerna dokumentacja fotograficzna. Na załączonych fotografiach wskazano numery kontrolowanych działek, zaś ich identyfikację umożliwiają załączone szkice obrazujące miejsce i kierunek wykonywania fotografii. Z kolei przedstawione przez organy szkice obrazujące kontrolowane działki są możliwe do zweryfikowania poprzez ich porównanie ze szkicami przedstawiającymi działki skarżącego, przedłożonymi przez samego skarżącego do wniosku o płatność. Nieudowodniony więc został zarzut skarżacego kontrolowania działek innych ( jego zdaniem państwowych), niż zadeklarowane przez skarżącego do wniosku o płatność. Tymczasem wpisanie niezgodnych z prawdą danych we wniosku o płatność – w postaci podania wyższej powierzchni działek niż rzeczywista powierzchnia kwalifikowana do płatności – skutkuje daleko idącymi negatywnymi dla wnioskodawcy konsekwencjami. Ich rodzaj uzależniony jest od rozmiarów stwierdzonych uchybień i może polegać albo tylko na pomniejszeniu przyznanej płatności, albo na pozbawieniu jej w ogóle, nawet do działek, które się do tego kwalifikują, albo nawet do zastosowania sankcji.

W tym miejscu należy podnieść, że treść wniosku o przyznanie płatności uregulowana jest w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych z podaniem w szczególności oznaczenia działki rolnej oraz grupy upraw. Odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku ponosi producent rolny, m.in. także za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Uzasadnieniem takiego stanowiska jest wzgląd na wykonywanie przez producenta rolnego swojej działalności zawodowo i na własny rachunek. W odniesieniu do aktów staranności wymaganych od producenta rolnego można posiłkować się m.in. art. 355 § 2 k.p.c. W myśl tego przepisu należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Należy również dodać, co zresztą wydaje się oczywiste, iż każdy podmiot zawodowo wykonujący swoją działalność powinien podnosić poziom swojej wiedzy i kwalifikacji zawodowych. Dotyczy to również producentów rolnych. Stworzone są zresztą ku temu wszelkie warunki, w tym m.in. swoboda zrzeszania się rolników dla obrony ich interesów (por. ustawę z dnia 7 kwietnia 1989 r. o związkach zawodowych rolników indywidualnych; Dz. U. Nr 20, poz. 106, ze zm. oraz ustawę z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników; Dz. U. Nr 32, poz. 217 ze zm.)(por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2009r. w sprawie sygn. akt II GSK 1115/08).

Organ prawidłowo w tym zakresie zastosował art. 58 wspomnianego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Treść tego przepisu jest następująca:

"Jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.

Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.

Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006(20). Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe saldo zostaje anulowane."

We wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) skarżący zadeklarował łączną powierzchnię 7,19 ha. W wyniku wspomnianej kontroli na miejscu ustalono powierzchnię kwalifikującą się do płatności wynoszącą 3 ha. Różnica wyniosła 4,19 ha, co stanowi 140 %.

W tej sytuacji prawidłowo organ zastosował art. 58 zd. 3 rozporządzenia i odmówił przyznania na rok 2012 jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz nałożył sankcje trzyletnie stosując się do wytycznych zawartych w tym przepisie.

Wprawdzie prawodawca dopuszcza możliwość popełnienia błędu w treści wniosku o płatność, wprowadza jednak w tym zakresie surowe zasady.

Zgodnie z art. 73 wspomnianego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Ponadto, zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu, zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

W ocenie sądu wynikająca z zacytowanych przepisów możliwość odstąpienia od przewidzianych w rozporządzeniu zmniejszeń i wykluczeń nie występuje w badanej sprawie.

Skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby zaistniałe nieprawidłowości nie wynikały z jego winy. Trudno za brak winy przyjąć podniesione w skardze stwierdzenie, iż "zdjęcia były zrobione na działce państwowej przylegającej do mojej działki, a ja nie deklarowałem we wniosku tej działki i nie zgadzam się z decyzją wydaną przez Agencję i Komisje Kontrolną", skoro zgromadzony materiał dowodowy przeczy twierdzeniom skarżącego, a on sam swojego stanowiska w żaden sposób nawet nie próbuje udowodnić.

Przedstawione wyżej przepisy wskazują jednoznacznie, że rolnik występujący z wnioskiem o płatność musi dołożyć szczególnej staranności przy wypełnianiu wniosku, skoro błędy w tym zakresie mogą nieść tak daleko idące konsekwencje.

Trzeba przyznać słuszność organowi w zakresie w jakim wywodzi on, że skoro płatność przyznawana jest na wniosek rolnika (art. 18 ustawy o płatnościach), to on odpowiada za prawidłowa treść tego wniosku.

W tym kontekście trzeba jeszcze zwrócić uwagę na art. 3 ustawy o płatnościach, który choć przewiduje stosowanie do postępowań w sprawach indywidualnych dotyczących płatności, rozstrzyganych w drodze decyzji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to wprowadza jednak pewne odstępstwa od zasad kodeksowych. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy szczególnie istotne jest uregulowanie zawarte w ust. 3 cytowanego art. 3, zgodnie z którym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co powinno wpłynąć w praktyce na uaktywnienie stron tego postępowania. Ustawodawca zastosował bowiem regulację odmienną od art. 7 k.p.a., zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.

Treść tych przepisów potwierdza, że to rolnik odpowiada za treść wypełnionego wniosku i to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowana a kwalifikującą się do płatności. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych przedmiotach określony jest w przepisach prawa unijnego i omawianej ustawy. Takimi czynnościami są kontrole, o których mowa w art. 30 – 33 ustawy o płatnościach. W omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania. Drugi z wymienionych przepisów zastąpiony jest w całości przez art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawierający odmienną niż k.p.a. regulację dotyczącą rozpatrzenia materiału dowodowego z wyłączeniem obowiązku jego zbierania z urzędu (wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 869/09).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd stwierdza, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy ARiMR nie uchybiły zasadom procedury uregulowanym w art. 7, 8, 77 k.p.a., natomiast to bierność dowodowa strony doprowadziła do wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności. Skarżący wbrew zasadom wynikającym z przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach nie przedstawił w postępowaniu o przyznanie płatności żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów ARiMR stanowiące podstawę faktyczną wydanej w sprawie decyzji. Jak wynika z analizy akt sprawy, skarżący nie zainicjował i nie podjął żadnych działań procesowych, które mogłyby skutkować podważeniem ustaleń organów administracji.

Mając powyższe na uwadze skarga, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.).

b.a.