Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 174/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust.1,  2-4,  art. 24 ust. 2, art. 16 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 80,
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych.
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Sędzia NSA Anna Moskała, Józef Kremis, , Protokolant Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

UZASADNEINIE

Pismem z dnia [...] r. Z. D. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczeniowych za osobę współpracującą;

za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek wraz

z odsetkami oraz o umorzenie należności składkowych za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych.

Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Z. D. umorzenia należności

z tytułu składek ubezpieczeniowych oraz umorzył postępowanie w zakresie należności składkowych za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych.

Zdaniem organu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy

nie pozwalał na stwierdzenie, że zostały spełnione określone w art. 28 ust. 2 ustawy

z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r.,

Nr 205, poz. 1585 ze zm., zwanej dalej "u.s.u.s.") przesłanki umorzenia składek

na ubezpieczenia. Podkreślono przy tym, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s., gdyż na podstawie tego przepisu mogą być umarzane wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Postępowanie

w zakresie należności składkowych za zatrudnionych pracowników w części finansowanych przez ubezpieczonych umorzono jako bezprzedmiotowe,

na podstawie art. 123 u.s.u.s. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 30 u.s.u.s.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący zarzucił obrazę przepisów prawa – rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności

z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), poprzez uznanie, iż nie znajduje to rozporządzenie zastosowania w niniejszej sprawie.

Decyzją z dnia (...) r. ((...)) utrzymano w mocy decyzję z (...) r.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Z. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia

(...) r. (sygn. akt (...)) – uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) r. Powodem wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji ZUS było podpisanie jej przez osoby, które brały udział

w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji z dnia

(...).

Wobec powyższego wyroku, ZUS został zobligowany do powtórnego rozpatrzenia wniosku Z. D. o ponowne rozpoznanie sprawy. Pismem

z dnia (...) r. poinformowano skarżącego, że w sprawie został zebrany materiał dowodowy oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy

i wypowiedzenia, co do zebranych w sprawie dowodów. W piśmie z [...] r. skarżący podał, że jego sytuacja osobista i majątkowa pogorszyła się i jest dramatyczna, nie dołączając przy tym żadnych dokumentów na potwierdzenie takiego stanu rzeczy.

Decyzją z dnia (...) r. (nr (...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję

z dnia (...). ((...)).

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że ze zgromadzonego przez organ

I instancji materiału dowodowego wynika, iż skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Dochód skarżącego stanowi renta strukturalna w wysokości (...) zł. Małżonka otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie (...) zł, natomiast córka nie pracuje i z uwagi na stan zdrowia (umiarkowana niepełnosprawność powstała wskutek wypadku) pozostaje pod opieką rodziców i na ich utrzymaniu. Skarżący ponadto oświadczył, że ponosi następujące wydatki: związane z utrzymaniem domu

w kwocie około (...) zł, na żywność (...) zł, wydatki na rehabilitację, studia, opatrunki i leki dla córki (nie wskazał wysokości tych wydatków). Dodatkowo skarżący wskazał, że spłaca kredyt, którego rata wynosi (...) zł. Z przedłożonego harmonogramu spłat wynika – jak wskazał organ, że termin płatności ostatniej raty przypadał na dzień (...) r. Ponadto wobec skarżącego prowadzone

jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zaskarżonej decyzji podniósł także, iż od dnia (...) r. córka skarżącego zgłosiła prowadzenie działalności gospodarczej w postaci wynajmu pokoi.

Organ zwrócił uwagę, że według art. 28 ust. 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w wypadku ich całkowitej nieściągalności. Powołano przy tym art. 28 ust. 3 u.s.u.s., zgodnie z którym całkowita nieściągalność zachodzi gdy: 1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności

na osoby trzecie; 2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję; 6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ustosunkowując się do powyższych przesłanek organ podniósł,

że w niniejszej sprawie nie mogła znaleźć zastosowania przesłanka określona

w punkcie pierwszym.

Z akt administracyjnych nie wynika także, że wobec skarżącego było prowadzone postępowanie upadłościowe bądź likwidacyjne, wobec czego nie zaistniały przesłanki wymienione w punkcie 2 i 4.

Zastosowania – w ocenie organu – nie mogła mieć także przesłanka określona w punkcie 3, gdyż skarżący posiada majątek i pozostaje w związku małżeńskim.

Zdaniem organu nie zachodziła także przesłanka, zgodnie z którą całkowita nieściągalność występuje, gdy wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem z dokonanego rozliczenia wynika, iż zaległe składki przekraczają wartość kosztów upomnienia.

Organ podkreślił również, iż z uwagi na fakt, że wobec zobowiązanego aktualnie toczy się postępowanie egzekucyjne, nie można uznać, że zachodzą przesłanki określone w punkcie 5 i 6.

W uzasadnieniu decyzji podkreślono również, że fakt otrzymywania przez skarżącego renty strukturalnej oznacza, że przekazał on gospodarstwo rolne bądź na członka rodziny bądź na Skarb Państwa. Ponadto organ zauważył,

iż skarżący wskazując, że jego sytuacja uległa pogorszeniu jednocześnie nie przedłożył żadnych dodatkowych dokumentów. Podjęcie natomiast działalności gospodarczej przez córkę – jak podkreślił organ – może wskazywać, że sytuacja finansowa w gospodarstwie domowym ulegnie poprawie.

W dalszej części uzasadnienia ZUS podkreślił, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie były należności z tytułu składek za osobę współpracującą oraz zatrudnionego pracownika. Wskazano przy tym, że sam skarżący nie podlegał obowiązkowemu zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych

z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, z uwagi na jednoczesne podleganie społecznemu ubezpieczeniu rolników. W konsekwencji zatem – jak zauważył organ – do wniosku skarżącego nie znajdowało zastosowania rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, gdyż rozporządzenie to precyzuje szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wyłącznie dla osób ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek, a zatem wyłącznie w stosunku do osób prowadzących działalność gospodarczą

i opłacających składki na własne ubezpieczenie. Powołano przy tym art. 4 pkt 2 u.s.u.s. zawierający katalog podmiotów będących płatnikami z tytułu składek oraz art. 8 ust. 1, 2 i 11 u.s.u.s.

Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego

i obowiązujących przepisów, organ stwierdził, że podnoszona przez skarżącego trudna sytuacja finansowa nie mogła stanowić podstawy do umorzenia zaległych składek za osobę współpracującą oraz za zatrudnionego pracownika. Podkreślono także, że otrzymywane przez skarżącego świadczenie rentowe może być przedmiotem postępowania egzekucyjnego i pozwolić na spłatę całego zadłużenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Z. D. wniósł o uchylenie decyzji z dnia (...) r.

oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia (...)., zarzucając:

- obrazę przepisów art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a., porzez brak wszechstronnego i należytego zbadania niniejszej sprawy, w szczególności brak pełnej analizy i oceny występujących w sprawie faktów oraz brak umotywowanej oceny stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa i brak wskazania

jaki związek zachodzi pomiędzy tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia;

- obrazę przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek

na ubezpieczenie społeczne, poprzez przyjęcie, że nie znajdowało ono uzasadnienia w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ nie skonfrontował dochodów skarżącego i jego rodziny oraz wydatków koniecznych na utrzymanie

z wysokością zaległości. Dodał również, że nieuprawnione były twierdzenia organu dotyczące ewentualnego dochodu uzyskiwanego przez jego córkę, która

w rzeczywistości żadnego dochodu z tytułu prowadzonej działalności nie uzyskuje.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.").

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) r. (nr (...)) utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...). (Nr (...)) o odmowie umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych za osobę współpracującą;

za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek wraz

z odsetkami oraz umarzająca postępowanie w zakresie wniosku o umorzenie zaległości składkowych za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że decyzja w sprawie ulg w spłacie zobowiązań pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego. Redakcja przepisu art. 28 ust. 1 u.s.u.s. w brzmieniu: "Należności z tytułu składek mogą być umarzane (...)", daje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych swobodę w podejmowaniu takich uznaniowych rozstrzygnięć, a ograniczają ją jedynie materialnoprawne dyrektywy wynikające z norm art. 28 ust. 2 – 4 oraz wydanego na podstawie ustawowej delegacji rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia

31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Wskazać trzeba,

że sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego, sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym,

czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo zebrał materiał dowodowy

i rozważył wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia bądź odmowy udzielenia ulgi. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego koncepcji interpretacji przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru, prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ. Organ ma zatem prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s. 36). W konsekwencji zatem organ państwowy, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień,

ma obowiązek wyjaśnić dokładnie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, dopełniając nie tylko normę art. 7 k.p.a. oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, lecz i sporządzić odpowiednie – wnikliwe i logiczne, wyjaśniające przesłanki którym organ się kierował – uzasadnienie decyzji, jak go obliguje art. 107 § 3 k.p.a.

w związku z art. 80 k.p.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, sąd jest zobowiązany zatem do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo i czy organ

przy wydawaniu decyzji dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji w sprawie umorzenia nie jest dowolna.

Jak wynika z akt sprawy, organ rozpatrywał wniosek o umorzenie zaległych składek, w kontekście przesłanek określonych w art. 28 ust.1-3 u.s.u.s. Stosownie do art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane

w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność zachodzi gdy; 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności

na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienie w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w art. 28 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia

tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy,

że organ w niniejszej sprawie dokonał właściwej oceny stanu faktycznego

w kontekście określonych w art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s. przesłanek umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia, przeprowadził ich analizę i trafnie przyjął, że żadna z tych przesłanek nie zachodzi. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona

w punkcie 1) (dłużnik zmarł [...]), co z przyczyn oczywistych nie mogło budzić wątpliwości. Bezspornie nie zachodziły także przesłanki określone w punkcie 2) i 4) nie było bowiem prowadzone wobec skarżącego postępowanie upadłościowe bądź likwidacyjne. Nie zaistniała również przesłanka dotycząca zaprzestania prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych oraz możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie (punkt 3), gdyż wprawdzie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności, jednakże skarżący pozostaje

w związku małżeńskim. Zaległe składki bezsprzecznie znacznie przekraczają wartość kosztów upomnienia, które obecnie wynoszą 8,80 zł (punkt 4a). Słusznie także podkreślono, że w odniesieniu do skarżącego nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w pkt 5) i 6), gdyż aktualnie jest prowadzona w stosunku do niego egzekucja. Z. D. posiada ponadto stały dochód w postaci renty, który może pozwolić na spłatę zadłużenia.

Wskazać także trzeba, że sam skarżący w skardze do Sądu nie kwestionował zasadności odmowy umorzenia zaległości na podstawie przesłanek określonych

w art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s., opierając swoje zarzuty zasadniczo na twierdzeniu,

iż w sprawie powinno znaleźć zastosowanie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Powołane wyżej rozporządzenie, w którym jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wskazać przy tym należy, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s. stanowi wyjątek od generalnej zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s., zgodnie z którą umorzenie należności z tytułu zaległych składek jest dopuszczalne tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zestawienie

art. 28 ust. 1 z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. pozwala stwierdzić, że zakresem przedmiotowym pierwszego z unormowań objęto zarówno należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek

na te ubezpieczenia (składki własne płatnika), jak i należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika za pracownika, gdy tymczasem drugie unormowanie odnosi się wyłącznie do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Obie regulacje nie obejmują natomiast składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek (a więc m. in. pracowników),

co wynika wprost z art. 30 u.s.u.s.

Literalna wykładnia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie pozwala zadośćuczynić – jak słusznie zauważył organ – wnioskowi strony skarżącej przez umorzenie należności

z tytułu składek finansowanych przez płatnika za osobę współpracującą

i za zatrudnionych pracowników, gdyż ten wyjątkowy przepis dotyczy wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne "ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia". Ustawowe sformułowanie wskazuje, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odnosi się jedynie do należności z tytułu składek ciążących na stronie skarżącej, jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą, dotyczy bowiem wyraźnie należności składkowych "ubezpieczonych", a więc

ich własnych obciążeń z tego tytułu. Przedstawiona interpretacja art. 28 ust. 3a u.s.u.s. znajduje odzwierciedlenie także w orzecznictwie, które przyjęło,

że przewidziana w tym przepisie możliwość umorzenia należności z tytułu składek

na ubezpieczenie społeczne dotyczy tylko zaległości z tytułu składek

na ubezpieczenie własne płatnika (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2006 r., III UK 84/06, OSNP 2007, Nr 19-20, poz. 287).

W kontekście uregulowań zawartych w art. 28 ust. 1 i 2 oraz w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. można zatem stwierdzić, że ewentualne umorzenie należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika za pracownika lub osobę współpracującą jest możliwe tylko na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., a więc przy istnieniu całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s., wykluczone jest zaś

na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, skoro należności tych ustawodawca nie objął unormowaniem szczególnym. W konsekwencji zatem, skoro wniosek skarżącego dotyczył umorzenia składek za współpracownika

i za zatrudnionych pracowników, to tym samym słusznie organ ocenił ten wniosek jedynie w kontekście przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., przyjmując,

że w sprawie nie znajduje zastosowania rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. W tej sytuacji więc zupełnie pozbawione znaczenia byłaby dokonywanie oceny sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego

w świetle przesłanek określonych w powołanym wyżej rozporządzeniu (w tym ustalanie, czy córka skarżącego uzyskuje dochód).

Zdaniem sądu organ zasadnie także uznał za bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie należności składkowych

za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s. składki na ubezpieczenie emerytalne

i rentowe zatrudnionych pracowników finansują z własnych środków ubezpieczeni (pracownicy) i płatnicy składek, składki na ubezpieczenie chorobowe – finansują

w całości sami ubezpieczeni. Obowiązkiem płatnika jest obliczone składki, pobrane

z dochodu ubezpieczonego, odprowadzić bez uprzedniego wezwania, w ustawowym terminie. W myśl art. 30 u.s.u.s. składki za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych nie podlegają umorzeniu.

Reasumując powyższe wywody uznać należy, że zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo zgromadziły i poddały wszechstronnej ocenie materiał dowodowy sprawy, wyjaśniły także – w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie – stan faktyczny, dopełniając normę art. 7 k.p.a. oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania

i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne oraz posiada prawidłową podstawę prawną

ze wskazaniem, jakimi przesłankami kierował się organ utrzymując w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek oraz o umorzeniu postępowania (art. 107 k.p.a.). Organy orzekające wzięły pod uwagę wszystkie podnoszone przez skarżącego okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody. Odnosząc je do podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Sytuacja skarżącego została rzetelnie zbadana i oceniona. Nie można

więc przypisać znamion dowolności ocenie dokonanej przez organy orzekające.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem,

na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.