Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2613/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE.

Zawiadomieniem z dnia [...].05.2000r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. poinformował S.B. o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w celu wydania decyzji w sprawie uprawnień wyżej wymienionego do świadczeń określonych w ustawie z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.), jak również realizując postanowienia zawarte w art. 21 i art. 25 tej ustawy - wezwał go między innymi o nadesłanie w terminie 14 dni wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów mogących przyczynić się do ustalenia charakteru pracy lub służby, mających wpływ na uzyskanie uprawnień.

Żądane wyjaśnienia z dokumentami zostały złożone przez S.B. do akt sprawy wraz z pismem z daty 19.05.2000r., w którym domagał się zachowania uprawnień kombatanckich z tytułu działalności przeciwko okupantowi hitlerowskiemu w ruchu oporuj - tj. w Gwardii Ludowej od czerwca 1943r. do stycznia 1945r., podnosząc iż nie poczuwa się do działań represyjnych w związku z późniejszą pracą w Urzędzie Bezpieczeństwa jako pracownik administracyjny w Wydziale Personalnym, a powyższe nie może przekreślić jego zasług z okresu wojny.

Załączniki do pisma z daty 19.05.2000r. stanowił odpis zaświadczenia ZBoWiD z dnia 20.05.1977r. oraz kserokopia kart 2 i 3 dowodu osobistego.

Pismem z dnia 15.06.2000r., przesłanym do wiadomości S.B., organ prowadzący postępowanie administracyjne zwrócił się Komendy Wojewódzkiej Policji w K. o nadesłanie informacji dotyczących zatrudnienia wyżej wymienionego w organach Bezpieczeństwa Publicznego, z podaniem zajmowanych stanowisk i sprawowanych funkcji.

W odpowiedzi na powyższe pismo, po przekazaniu go do wykonania zgodnie z właściwością, Zastępca Naczelnika Wydziału III Biura Prezydialnego Głównego Archiwum Policji Komendy Głównej Policji, na podstawie akt osobowych S.B. podał w piśmie z dnia 10.07.2000r. Nr [...], iż był on zatrudniony w organach Urzędu Bezpieczeństwa od dnia 26.01.1945r. w charakterze oficera w PUBP C., w WUBP K. i w WUBP S. do dnia 31.01.1957r. skąd został zwolniony na podstawie art. 46 pkt 2 dekretu z dnia 20.07.1954r. o służbie w organach BP (Dz. U. Nr 34, poz.142). W piśmie tym wskazano również, iż akta osobowe zawierają informacje dotyczące udziału wyżej wymienionego w walkach z formacjami zbrojnego podziemia podczas zatrudnienia w organach Bezpieczeństwa Publicznego w postaci wniosku o nadanie Złotej Odznaki, gdzie wskazano, iż "... ppkł S.B..... w pierwszym okresie pracy w naszym aparacie bierze czynny udział w akcjach i likwidacji band reakcyjnego podziemia."

Pismem z dnia 24.07.2000r. organ prowadzący postępowanie poinformował S.B. o treści dotyczącego jego sytuacji prawnej art. 25 ust. 2 pkt 1 lit." a " ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) oraz o treści art. 21 ust.3 tej ustawy i ciążącym na wyżej wymienionym obowiązku udowodnienia tam wskazanych okoliczności pozwalających na zachowanie uprawnień, wyznaczył wyżej wymienionemu do dnia 28.08.2000r. termin dla złożenie dowodów, jak również zawiadomił go na podstawie art. 73 k.p.a. o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy oraz przesyłał do wiadomości S.B. kserokopię pisma Zastępca Naczelnika Wydziału III Biura Prezydialnego Głównego Archiwum Policji Komendy Głównej Policji z dnia 10.07.2000r.

Decyzją z dnia [...].09.2000r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit."a" i art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."a" ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) orzeczono o pozbawieniu S.B. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji podano, że wyżej wymieniony uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji ZW ZBoWiD w K. z dnia [...].05.1977r. za działalność w ruch oporu GL od czerwca 1943r. do stycznia 1945r i walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od stycznia 1945r do grudnia 1947r. Jak wskazano dalej - z zaświadczenia KGP w W. Nr [...] z dnia 10.07.2000r. oraz akt ZBoWiD wynika, że w okresie od 26.01.1945r. do 31.01.1957r. był on zatrudniony charakterze funkcjonariusza, w organach Bezpieczeństwa Publicznego i ta właśnie okoliczność, uwzględniając cytowane w uzasadnieniu decyzji regulacje z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."a" ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit." a" tej ustawy, przy nieudowodnieniu przez zainteresowanego okoliczności z jej art. 21 ust. 3, stanowiła podstawę pozbawienia S.B. uprawnień kombatanckich po przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego na podstawie art. 10 k.p.a. i 73 k.p.a. oraz § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia uprawnień i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień.

W decyzji zawarto nadto pouczenie o możliwości i trybie zgłoszenia przez stronę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Po doręczeniu S.B. w dniu 25.09.2000r. przedmiotowego orzeczenia we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z daty 1.10.2000r., nadanym w urzędzie pocztowym 2.10.2000r., wyżej wymieniony w związku z treścią decyzji Nr [...] oświadczył, iż rezygnuje z uprawnień z tytułu "utrwalania władzy ludowej" , natomiast prosi o zachowanie uprawnień z tytułu udziału w walkach przeciwko okupantowi hitlerowskiemu, w czasie których narażał za Ojczyznę swoje życie oraz swoją rodzinę na represje.

Decyzją z dnia [...].06.2001r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podstawie art. 138 §1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit." a " i art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."a" ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku S.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ administracji publicznej utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].09.2000r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, wskazując z uwzględnieniem analogicznych okoliczności faktycznych, że postępowanie weryfikacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo - stosownie do art. 10 k.p.a. i 73 k.p.a., a kwestionowana decyzja wydana zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 24.01.1991r.

Po doręczeniu S.B. powyższej decyzji dnia [...].07.2001r., w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, nadanej w urzędzie pocztowym 9.07.2001r., skarżący domagał się zmiany decyzji z dnia [...].06.2001r. Nr [...] i przywrócenia mu praw kombatanckich, względnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Kwestionując przedmiotową decyzję jako niezgodną z przepisami prawa S.B. podnosił, iż nie przedstawił - czym mowa w decyzji - odpowiednich dowodów dotyczących pracy w organach bezpieczeństwa w okresie od 1945r. do 1957r., gdyż ich nie posiada. Podkreślał ponadto, że nie pełnił wówczas żadnych funkcji operacyjnych, przez cały czas wykonywał prace biurowe, a na te okoliczności potwierdzają akta personalne w archiwum M.S.W. i A., jak również nadmieniał, iż ubiega się jedynie o uznanie kombatanctwa z tytułu udziału w ruchu oporu, który jest bezsporny.

Postanowieniem z dnia 27.08.2001r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach stwierdzając swą niewłaściwość przekazał sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie.

Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o oddalenie skargi, przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego oraz wskazując na prawidłowość wydanych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.s.a.) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.s.a. ).

Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt wszczęcia przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z urzędu postępowania administracyjnego, jego sygnalizowany w decyzji przebieg i poczynione ustalenia, w szczególności co do przyznania S.B. uprawnień kombatanckich zgodnie z zaświadczeniem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Zarząd Wojewódzki w K. z dnia 20.05.1977r. za działalność w ruch oporu GL od czerwca 1943r. do stycznia 1945r i walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od stycznia 1945r do grudnia 1947r., a także jego zatrudnienia w okresie od 26.01.1945r. do 31.01.1957r., charakterze funkcjonariusza, w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Wskazany stan faktyczny, wynikający z akt ZBoWiD i wydanego na podstawie akt osobowych S.B. zaświadczenia Zastępcy Naczelnika Wydziału III Biura Prezydialnego Głównego Archiwum Policji Komendy Głównej Policji na podstawie z dnia [...].07.2000r. Nr [...], nie jest przez skarżącego kwestionowany, zaś wadliwości wydanych decyzji upatruje on w nieprawidłowym zastosowaniu przepisów prawa, poprzez pozbawienie go uprawnień kombatanckich nabytych uprzednio nie z tytułu utrwalania władzy ludowej, lecz także za działalność w ruch oporu GL od czerwca 1943r. do stycznia 1945r., których to zasług nie może przekreślić niekierowana na represje późniejsza praca administracyjna w Wydziale Personalnym Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego.

Zarzuty skargi nie zasługują jednakże na uwzględnienie, zaś kwestionowana oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].09.2000r. Nr [...] zostały wydane we właściwym trybie, przy prawidłowym zastosowaniu trafnie powołanych w nich przepisów prawa, w tym dotyczących pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit." a " i art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) oraz przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, poz. 745). Obowiązujący w datach wydania obu decyzji i powołany w nich art. 25 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy stanowił, iż osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2., w myśl którego pozbawiało się uprawnień kombatanckich między innymi osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 a) w pkt 4 tj. takie osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3., zgodnie z którym zatrudnienie w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa nie pozbawiało uprawnień kombatanckich jedynie tych osób, które do tych Urzędów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowił samodzielną podstawę prawną do orzekania przez organ administracji publicznej w sprawach o pozbawienie uprawnień kombatanckich nabytych na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest obowiązujących przed wejściem w życie tej ustawy, jako przepis o charakterze szczególnym w porównaniu z art. 25 ust. 3 tej ustawy, był stosowany niezależnie od weryfikacji, każda z przesłanek wymienionych odrębnie w poszczególnych punktach art. 25 ust. 2 stanowiła przy jej spełnieni samodzielną, niezależnie od innych podstawą wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, zaś z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3 pozbawienie uprawnień kombatanckich następowało z uwagi na sam fakt służby w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, bez względu na charakter wykonywanych czynności, w szczególności niezależnie od tego czy były one związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej lub stosowaniem represji.

W taki też właściwy sposób zastosowano w niniejszej sprawie wskazane wyżej przepisy prawa, które nie odnoszą się do pozbawienia uprawnień nabytych wyłącznie za utrwalenie władzy ludowej, lecz uprawnień z wszelkich podstaw przewidzianych w ustawie z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, która nawet przy innych zasługach wprowadza swoiste sankcje związane z samym niepołączonym ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej pełnieniem służby lub funkcji oraz zatrudnieniem w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej latach 1944-1956. Jedyną przesłanką uzasadniającą odstąpienie od wskazanej sankcji i zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich nabytych za działalność w ruch oporu GL od czerwca 1943r. do stycznia 1945r byłoby wykazanie, iż wstępując później do Urzędu Bezpieczeństwa został tam skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy, czego jednakże pomimo pouczenia skarżący nie twierdził i nie dowodził.

W uzupełnieniu należy dodać, iż w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.04.2003r. sygn. akt SK 4/02 (OTK-A 2003/4/31 ) potwierdzono zgodność art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 17 lit. a tiret trzecie ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 68, poz. 436) z art. 2, art. 19 i art. 32 Konstytucji.

Mając na uwadze powyższe na uwadze oraz zważywszy, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu administracji publicznej są zgodne z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę art. 151 p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.