Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2680/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 100 ust. 1 pkt 5, art. 114 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1990
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz A. D. kwotę 780 zł (słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. A. D. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...]października 2016 r. o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Skarżący wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu wykonywania pracy na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], na stanowisku tynkarza, na podstawie umowy o pracę, w wymiarze czasu pracy pełnego etatu, za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 2 500 zł brutto, w okresie od [...]października 2016 r. do [...] października 2019 r. W części B przedmiotowego wniosku jako miejsce aktualnego pobytu na terytorium Polski cudzoziemiec wskazał adres: [...] gmina [...].

Decyzją z [...] października 2016 r. Wojewoda [...] odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Organ stwierdził, że skarżący podając we wniosku adres: [...] gmina [...], zawarł w nim fałszywe dane dotyczące miejsca jego aktualnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz, że w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania cudzoziemiec dołączył do przedmiotowego wniosku wytworzoną na jego potrzeby umowę najmu lokalu mieszkalnego zlokalizowanego pod ww. adresem. Przedmiotowe rozstrzygnięcie weszło do obrotu prawnego [...] listopada 2016 r.

Skarżący odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] października 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 98 ust. 1, art. 114 ust. 1 i ust. 2, art. 125 oraz art. 100 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 lit. a ustawy z dnia [...] grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, podał że skarżący złożył przedmiotowy wniosek w pierwszym dniu ważności posiadanej wizy i jednocześnie w tym samym dniu, w którym wjechał on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (część C/III/b/2 wniosku). Wniosek uzasadnił wykonywaniem pracy na stanowisku tynkarza na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] i dołączył do niego m. in. wydaną [...] lipca 2016 r. przez Urząd Pracy m. [...] informację starosty właściwego ze względu na siedzibę podmiotu powierzającego cudzoziemcowi wykonanie pracy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych tego podmiotu w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy, w której stwierdzono brak możliwości zapewnienia pracowników dla [...] Sp. z o.o. spełniających jednocześnie wszystkie wymagania ww. pracodawcy na stanowisko tynkarza, z proponowanym wymiarem czasu pracy pełnego etatu, za wynagrodzeniem w wysokości 2 500 zł brutto. Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z [...] sierpnia 2016 r., w dniu [...] września 2016 r. do akt sprawy dołączył następujące dokumenty:

1) polisę ubezpieczeniową potwierdzającą pokrycie przez [...] kosztów leczenia skarżącego na terytorium RP w okresie od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] listopada 2016 r.;

2) złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczenie cudzoziemca z [...] września 2016 r., zgodnie z którym: nie posiada on udziałów lub akcji w spółce z o.o., w spółce komandytowej oraz w spółce komandytowo-akcyjnej, nie pełni on funkcji w zarządzie osoby prawnej podlegającej wpisowi do rejestru przedsiębiorców, nie wykonywał pracy na terytorium Polski w roku 2015, nie rozliczał się z Urzędem Skarbowym poprzez deklarację PIT za 2015 rok; zawartą [...] września 2016 r. pomiędzy [...] Sp. z o.o. a skarżącym umowę o pracę dotyczącą zatrudnienia cudzoziemca na stanowisku tynkarza, w wymiarze czasu pracy pełnego etatu, za wynagrodzeniem w wysokości 2 500 zł brutto miesięcznie, w okresie od [...] listopada 2016 r. do [...] listopada 2019 r.;

3) zawartą [...] lipca 2016 r. (na okres 1 roku) pomiędzy K. K. (jako wynajmującym) a skarżącym (jako najemcą) umowę najmu miejsca w pokoju w budynku dwupokojowym zlokalizowanym pod adresem [...].

Pismem z [...] września 2016 r., stanowiącym odpowiedź na pismo Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r., Komendant [...] przekazał organowi I instancji informację, o której mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach (tj. opinię, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego), w której wskazano, iż w chwili obecnej brak jest materiałów, które wskazywałyby, że wjazd i pobyt wnioskodawcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowią zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednocześnie w treści przedmiotowego pisma poinformowano, iż: "(...) na podstawie ustaleń dokonanych przez właściwą terytorialnie jednostkę Policji wynika, iż pod adresem wskazanym we wniosku, tj. [...] znajduje się pusta działka bez zabudowań i jest ona niezamieszkała. Aktualne miejsce pobytu w/wym. nie jest znane ".

W toku postępowania odwoławczego organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w celu zweryfikowania, czy złożony przez skarżącego do Wojewody [...] wniosek z [...] lipca 2016 r. zawiera fałszywe dane adresowe co do aktualnego (na dzień jego złożenia) miejsca pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Z ustaleń organu wynika m. in., iż:

1) zgodnie z ogólnodostępnym Systemem Informacji Przestrzennej Gminy [...], prowadzonym przez Urząd Miejski w [...] [...], działka o numerze adresowym [...], jest działką o numerze ewidencyjnym [...] i nie znajdują się na niej żadne zabudowania;

2) zgodnie z informacjami uzyskanymi z Urzędu Miejskiego w [...]:

- działka w miejscowości [...] figurująca w ewidencji gruntów i budynków powiatu mińskiego pod numerem [...] jest niezabudowana,

- począwszy od 2012 r. oficjalnie numery adresowe nadaje się konkretnym budynkom na wniosek właściciela, w związku z czym ww. działka o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości [...], nie ma formalnie (tj. w ww. ewidencji) nadanego numeru adresowego,

- w bazie podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego nie figuruje podatnik – K. K.,

- obowiązek podatkowy za działkę o numerze ewidencyjnym nr [...] w miejscowości [...] ciąży na S. M.,

- w prowadzonych przez ww. Urząd Miejski ewidencjach nie znaleziono żadnych informacji dotyczących zamieszkiwania na terenie gminy [...] skarżącego,

- K. K. (tj. osoba, która zgodnie z przedłożoną przez cudzoziemca do akt sprawy umową najmu z [...] lipca 2016 r., jest właścicielem lokalu położonego przy [...], nie jest właścicielem działki o numerze ewidencyjnym [...] i nie figuruje w bazie danych ewidencji gruntów i budynków powiatu mińskiego;

3) zgodnie z informacjami uzyskanymi ze Starostwa Powiatowego w [...]:

- działka nr [...] we wsi [...] nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako działka z nadanym numerem adresowym,

- według ewidencji gruntów i budynków działka numer [...] we wsi [...] nie jest zabudowana i nie ujawniono na niej żadnych budynków,

- właścicielem działki nr [...] nie jest K. K. - osoba taka nie figuruje w bazie danych ewidencji gruntów i budynków powiatu mińskiego.

W dniu [...] lipca 2017 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika cudzoziemca, w którym podtrzymano argumentację przedstawioną uprzednio w odwołaniu, zgodnie z którą w dniu złożenia do Wojewody [...] wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżący miał faktycznie zamieszkiwać pod adresem wskazanym przez niego w przedmiotowym wniosku, tj. przy [...], zaś zmiana adresu zamieszkania cudzoziemca nastąpiła już w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania, co spowodowało, że w dniu kontroli dokonywanej przez funkcjonariuszy Policji, przebywał on już pod nowym adresem, tj. przy [...]. Zaskarżona decyzja organu I instancji została oparta wyłącznie na podstawie pisma Komendanta [...] Policji, co stwarza poważne wątpliwości co do zachowania wynikającej z art. 7 K.p.a.

Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego oraz po dokonaniu ponownej analizy całości zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podzielił stanowisko Wojewody [...], zgodnie z którym zastosowanie obligatoryjnej przesłanki do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymienionej w art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach jest w przedmiotowej sprawie w pełni zasadne. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż przeprowadzone przez organ II instancji w toku postępowania odwoławczego m. in. w porozumieniu ze Starostwem Powiatowym w [...] oraz z Urzędem Miejskim w [...] czynności wyjaśniające, potwierdziły nieprawdziwość danych adresowych podanych przez skarżącego w części B złożonego przez niego [...] lipca 2016 r. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ([...]) jako aktualne (na dzień złożenia przedmiotowego wniosku) miejsce jego pobytu na terytorium RP (które to dane adresowe cudzoziemiec potwierdził następnie przedkładając do akt sprawy umowę najmu z dnia [..] lipca 2016 r.). Powyższe stwierdzenie opiera się na tym, że - jak ustalił tutejszy organ - pod ww. adresem, (który według danych zawartych w lokalnej ewidencji gruntów i budynków jest adresem jeszcze formalnie nienadanym), tj. na działce o numerze ewidencyjnym [...] nie znajdują się żadne zabudowania. Należy podkreślić, iż ustalenia te potwierdzają treść ustaleń funkcjonariuszy Policji wskazanych w przekazanym do Wojewody [...] piśmie z [...] września 2016 r. Istotne znaczenie dla powyższego stwierdzenia ma również fakt, iż osoba figurująca w przedłożonej przez cudzoziemca do akt sprawy umowie najmu lokalu mieszkalnego przy [...] jako właściciel ww. lokalu, nie figuruje w ogóle w ewidencji gruntów i budynków powiatu [...].

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał brak podstaw do przyjęcia, że na dzień złożenia wniosku zamieszkiwał pod wskazanym przez niego adresem, albowiem zamieszkiwanie cudzoziemca pod omawianym adresem, z uwagi na brak tamże jakichkolwiek zabudowań, nie było w ogóle możliwe. Odnosząc się do dalszych wyjaśnień strony organ podkreślił również, że ewentualna zmiana miejsca zamieszkania cudzoziemca po złożeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy pozostaje bez wpływu na fakt, iż na dzień jego złożenia nie zamieszkiwał on pod wskazanym przez siebie w przedmiotowym wniosku adresem. Ponadto zważywszy na fakt, iż - jak wyjaśniono w odwołaniu - dołączenie do akt sprawy umowy najmu z [...] lipca 2016 r. potwierdzającej zamieszkiwanie cudzoziemca pod omawianym adresem miało nastąpić w wyniku błędnego zrozumienia przez zainteresowanego wezwania organu I instancji, organ wyjaśnił, że ww. błędna interpretacja wezwania nie zmienia faktu, iż przedkładając do akt sprawy przedmiotowy dokument (tj. umowę najmu dotyczącą - jak wykazano powyżej - nieistniejącego lokalu mieszkalnego), cudzoziemiec potwierdził po raz kolejny, iż na dzień złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy miał zamieszkiwać pod adresem przy [...], tj. pod adresem wskazanym przez niego uprzednio we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Powyższe okoliczności potwierdzają jedynie dodatkowo zasadność zastosowania wobec skarżącego przesłanki do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy z art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ww. ustawy, albowiem ww. stan faktyczny oznacza, że cudzoziemiec wypełnił obydwie ujęte w tym przepisie przesłanki, tj. zarówno złożył wniosek zawierający fałszywe informacje, jak również dołączył do niego dokument (umowę najmu) zawierający takie informacje. Dalej organ dodał, że samo stwierdzenie przez organ orzekający, że złożony przez cudzoziemca wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i/lub dołączone do niego dokumenty zawierają fałszywe informacje nie jest wystarczające do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie bowiem z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego odmowa taka jest uzasadniona wówczas, gdy informacja, która była nieprawdziwa mogła mieć znaczenie w sprawie oraz została przekazana przez cudzoziemca ze świadomością jej nieprawdziwości. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ww. zasady należy stosować w sposób analogiczny również na gruncie przesłanki do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, o której mowa w art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stanął na stanowisku, że podanie przez cudzoziemca wnioskującego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy niezgodnych ze stanem faktycznym danych odnośnie jego aktualnego miejsca pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (co w przedmiotowej sprawie miało miejsce zarówno w przypadku informacji zawartych w formularzu wniosku, jak również w dołączonej do niego w toku postępowania umowy najmu) ma istotne znaczenie dla wyniku przedmiotowego postępowania. Prawdziwość danych adresowych dotyczących miejsca aktualnego pobytu wnioskodawcy pozostaje nie bez znaczenia m. in. dla dokonania przez organ orzekający ewentualnych czynności sprawdzających odnośnie spełnienia przesłanki do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymienionej w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, w myśl którego cudzoziemiec powinien mieć zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania. Odnośnie natomiast omawianej w przywoływanym powyżej orzecznictwie kwestii świadomości cudzoziemca co do podania przez niego fałszywych informacji organ zauważył, że skarżący wskazał organowi fałszywe informacje co do miejsca jego zamieszkania na dzień złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy dwukrotnie, tj. po raz pierwszy w treści samego wniosku, a po raz drugi w dołączonej do niego na dalszym etapie postępowania umowie najmu, która to umowa, zgodnie z wyjaśnieniami pełnomocnika strony, została przez cudzoziemca przedłożona do akt sprawy z zamiarem udokumentowania tego, iż na dzień złożenia przedmiotowego wniosku miał on faktycznie zamieszkiwać pod adresem wskazanym uprzednio we wniosku. Zważywszy na powyższe okoliczności faktyczne oraz przy uwzględnieniu zasad wiedzy i doświadczenia życiowego, w ocenie tutejszego organu, brak jest na gruncie przedmiotowej sprawy podstaw uzasadniających stwierdzenie, iż aplikujący mógł wskazać we wniosku nieprawdziwe dane adresowe jego miejsca pobytu na terytorium Polski w sposób nieświadomy (np. w wyniku oczywistej omyłki bądź w wyniku błędnego przeświadczenia co do prawdziwości przekazywanych informacji). Organ podkreślił też, że formularz wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (część E) zawiera oświadczenie dotyczące m. in. konsekwencji złożenia wniosku zawierającego nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje, a także zeznania nieprawdy lub zatajenia prawdy w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, w związku z czym składający go cudzoziemiec winien zachować przy jego wypełnianiu należytą staranność. Skarżący podpisał osobiście wniosek, przyjmując tym samym do wiadomości przedmiotowe oświadczenie i potwierdzając zarazem świadomość ww. konsekwencji. W ocenie organu odwoławczego zasadne było utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Materiał dowodowy sprawy został zebrany w stopniu wystarczającym na rozstrzygnięcie kwestii udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia.

A. A. D. w skardze wniósł o uchylenie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2017 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] października 2016 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniami:

1) prawa materialnego, tj. art. 114 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 5a ustawy z dnia [...] grudnia 2013 r. o cudzoziemcach polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu polegającym na nieprawidłowym przyjęciu, że ewentualna zmiana miejsca zamieszkania cudzoziemca w toku postępowania o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie;

2) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 5a ustawy o cudzoziemcach, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez przyjęcie, że organy wyjaśniły w stopniu dostatecznym kwestie wpisania danych we wniosku oraz wyjaśniły wszystkie okoliczności związane ze zmianą miejsca zamieszkania skarżącego, a co za tym idzie, że istniały przesłanki do przyjęcia, iż skarżący podał nieprawdziwe dane we wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę;

3) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 136 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez przyjęcie, że organ odwoławczy w ramach postępowania odwoławczego może ograniczyć się wyłączenie do rozpoznania materiału dowodowego, który został przedłożony przy złożeniu wniosku i dokumenty przedstawione w toku postępowania nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik skarżącego w załączniku do protokołu nie zgodził się z argumentacją przedstawioną w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2017 r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Tym samym - w wyniku analizy akt sprawy i treści wyżej wymienionej decyzji – Sąd stwierdził, że w sprawie doszło w szczególności do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja odmawiająca skarżącemu udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej została wydana na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1990, ze zm.). Zezwolenia na pobyt czasowy i pracę – stosownie do art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – udziela się, gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy oraz spełnione są łącznie cztery warunki, w tym według warunku z punktu 2, cudzoziemiec ma zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania. Zaś udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy – w myśl art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach - odmawia się cudzoziemcowi, gdy w postępowaniu w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy złożył on wniosek zawierający nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje lub dołączył do niego dokumenty zawierające takie dane lub informacje. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, odmowa taka jest uzasadniona wówczas, gdy informacja, która była nieprawdziwa (fałszywa) mogła mieć znaczenie w sprawie oraz została przekazana przez cudzoziemca ze świadomością jej nieprawdziwości (np. wyroki NSA z: 12.03.2008 r., II OSK 125/07; 30.01.2015 r., II OSK 1581/13; 18.11.2015 r., II OSK 669/14 i II OSK 1017/14 oraz 9.11.2017 r., II OSK 412/16). Nadto norma art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach ma charakter związany. To znaczy, że zaistnienie wskazanych w nim przesłanek obliguje organ do wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w tym przepisie. Zatem w przypadku, gdy podanie fałszywych informacji lub zatajenie prawdy nastąpi w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, organ ma obowiązek wydania decyzji odmownej. Podkreślić również trzeba, że sam wymóg podawania pełnej i zgodnej z prawdą informacji podczas prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy jest zrozumiały. Na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o cudzoziemcach, przewidującej analogiczne rozwiązania co w art. 100 ust. 1 pkt 5 lit a ustawy o cudzoziemcach w omawianym zakresie, ratio legis wprowadzenia analizowanej negatywnej przesłanki był zamiar ustawodawcy, "by przyczynami nieprzyznania zezwolenia na zamieszkanie uczynić nie tylko zaistnienie zdarzeń prawnych o charakterze obiektywnym (np. nielegalny charakter pobytu cudzoziemca, stwierdzenie u cudzoziemca choroby lub zakażenia szczególnego rodzaju), ale również poddać rygorystycznej ocenie subiektywne nastawienie cudzoziemca do wymogów przedstawienia zgodnych z prawdą wyjaśnień na temat dotyczący swojej osoby (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2009 r., sygn. II OSK 636/08, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 47; wyrok NSA z 18 czerwca 2009 r., sygn. II OSK 716/08). Państwo przyjmujące cudzoziemca na swoje terytorium ma prawo wymagać od niego uczciwości na etapie ubiegania się o prawo pobytu (wyrok NSA z 9.11.2017 r., II OSK 412/16).

W kontrolowanej sprawie odmówiono skarżącemu udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem uznano, że skarżący [...] lipca 2016 r. złożył wniosek zawierający fałszywe informacje (dotyczące miejsca pobytu skarżącego na terytorium RP) i dołączył do wniosku dokument zawierający takie informacje (umowę najmu z [...] lipca 2016 r.), tym samym wypełnił przesłanki z art. 100 ust. 1 pkt 5 a ustawy o cudzoziemcach. Podanie fałszywych informacji i przedłożenie dokumentu zawierającego takie informacje związane było z obowiązkiem spełnienia przez cudzoziemca jednego z warunków uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, tj. warunku z ww. art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, że cudzoziemiec ma zapewnione na terytorium RP miejsce zamieszkania.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący we wniosku z [...] lipca 2016 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy podał, że miejscem jego aktualnego pobytu jest [...]. Następnie skarżący, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z [...] sierpnia 2016 r., do akt sprawy dołączył m. in. dokument w postaci zawartej [...] lipca 2016 r. (na okres 1 roku) pomiędzy K. K. (jako wynajmującym) a skarżącym (jako najemcą) umowę najmu miejsca w pokoju w budynku dwupokojowym zlokalizowanym pod adresem [...]. Następnie z przeprowadzonego postępowania dowodowego (przedstawionego w stanie sprawy) organ odwoławczy wywiódł, że brak jest podstaw by przyjąć, że skarżący na dzień złożenia wniosku ([...] lipca 2016r.) zamieszkiwał pod wskazanym przez niego adresem, albowiem zamieszkiwanie skarżącego pod ww. adresem, z uwagi na brak tamże jakichkolwiek zabudowań, nie było w ogóle możliwe; ewentualna zmiana miejsca zamieszkania skarżącego po złożeniu wniosku (chodzi o umowę z [...] sierpnia 2016 r. najmu lokalu znajdującego się przy [...]) pozostała bez wpływu na fakt, że na dzień złożenia wniosku nie zamieszkiwał on pod wskazanym przez siebie w przedmiotowym wniosku adresem; przedkładając do akt sprawy umowę najmu z [...] lipca 2016 r., dotyczącą jak wyżej wskazano nieistniejącego lokalu mieszkalnego, skarżący potwierdził po raz kolejny, że na dzień złożenia wniosku miał zamieszkiwać pod adresem [...], czyli pod adresem wskazanym we wniosku. W świetle powyższego organ uznał, że skarżący wypełnił obydwie ujęte w art. 100 ust. 1 pkt 5 lit a ustawy o cudzoziemcach przesłanki, tj. złożył wniosek z [...] lipca 2016 r. zawierający fałszywe informacje i dołączył do niego dokument – umowę najmu z [...] lipca 2016 r. zawierającą takie informacje. Walor "fałszywych informacji" organ przypisał zatem odpowiedzi skarżącego wymaganej w części B wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, tj. wskazaniu aktualnego miejsca pobytu cudzoziemca na terytorium RP oraz tożsamej informacji wynikającej z umowy najmu zawartej przez skarżącego [...] lipca 2016 r. Sąd – po analizie przedstawionego stanu sprawy, akt sprawy i treści zaskarżonej decyzji – stwierdził, że organ odwoławczy dochodząc do powyższego wniosku, nie zadośćuczynił zasadom postępowania administracyjnego unormowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu naruszona została zasada prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasada zaufania obywateli do organów państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 8 K.p.a.), a także zasada informowania, sprowadzająca się do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.). W myśl tej ostatniej zasady organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z tego wynika, że strona nie ponosi wyłącznej odpowiedzialności za podejmowane działania. Organ udzielając stosownych informacji i wyjaśnień ma uchronić stronę przed powstaniem szkody z uwagi na nieznajomość prawa. Organ udziela informacji o istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy okolicznościach faktycznych i prawnych. Podkreślić należy, że niezgodność podanych informacji z prawdą powinna stanowić podstawę do podjęcia czynności prowadzących do wyjaśnienia intencji cudzoziemca. Nie można w sposób automatyczny stwierdzonej niezgodności traktować, jako podstawę odmowy udzielenia zezwolenia. Minimum zaufania wobec cudzoziemca wymaga od organów by przyjąć, że nieświadomie wprowadził organ w błąd, albowiem nie wykluczone, że na sutek wszechstronnie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, można będzie dojść do przekonania, że skarżący mógł sam zostać wprowadzony w błąd, bądź źle zrozumieć treść wezwania. Tylko takie podejście może służyć budowaniu zaufania do organu. Organ nie może wykorzystywać swej dominującej pozycji i dążyć jedynie do tego by przyłapać jednostkę na błędzie i wyciągnąć z tego negatywne konsekwencje. Takie podejście przeczy rzetelnemu ustaleniu okoliczności sprawy i wydaniu sprawiedliwego rozstrzygnięcia realizującego zasady z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. (wyrok NSA z 9.11.2017 r., II OSK 412/16). W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że informacje dotyczące miejsca pobytu skarżącego i dokumenty to potwierdzające, to bez wątpienia istotne elementy z punktu widzenia instytucji zezwolenia na pobyt czasowy, chociażby z racji tego, że zapewnienie miejsca zamieszkania na terytorium RP jest jedną z przesłanek niezbędnych do udzielenia przedmiotowego zezwolenia (art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Z kolei, to czy skarżący miał świadomość podania fałszywych informacji we wniosku i przedłożenia dokumentu zawierającego fałszywe informacje, wymaga uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w sprawie.

Z akt sprawy wynika m. in., że:

1) skarżący we wniosku z [...] lipca 2016 r. jako aktualne miejsce pobytu na terytorium Polski podał [...] (wniosek część B);

2) pismem z [...] sierpnia 2016 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego [...] września 2016 r.) organ wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania w Polsce (np. umowy najmu, umowy użyczenia, potwierdzenie zameldowania, zaświadczenie z hotelu) – "ważne na dzień wydania decyzji" (według Sądu - w istocie mogące obejmować okres poprzedzający dzień złożenia wniosku, od dnia złożenia wniosku ([...] lipca 2016 r.) do dnia wydania decyzji przez organ I instancji ([...] października 2016 r.) czy okres następczy). W tym aspekcie sprawy należy przychylić się do twierdzenia pełnomocnika skarżącego, że wezwanie nie było sformułowane w sposób dający możliwość jednoznacznego zrozumienia, zatem mogło być odczytane przez skarżącego tak ja wywodzi pełnomocnik w skardze. Nadto, nie zawierało wskazania jaki dokument ma złożyć strona w przypadku zmiany danych osobowych, zamieszkania, itp., albowiem informacje aktualne w dniu złożenia wniosku, mogą już być nieaktualne w dniu wydania decyzji;

3) za przedmiotowym wezwaniem - na karcie [...] - widnieje umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta [...] lipca 2016 r., potwierdzona za zgodność z oryginałem przez pracownika organu I instancji [...] września 2016 r. Z treści odwołania z [...] listopada 2016r. wynika, że pismem z [...] września 2016 r. do akt sprawy została przedłożona umowa najmu zawarta [...] lipca 2016 r., czyli ważna na dzień złożenia wniosku. Tymczasem w materiale sprawy brak pisma przewodniego poprzedzającego złożenie tej umowy czy też umowa ta nie została opatrzona prezentatą organu, z których to czynności wynikałaby data złożenia umowy i sposób jej złożenia (pocztą czy osobiście przez skarżącego czy przez jego pełnomocnika). W istocie organ nie wykazał kto i kiedy dokument ten dostarczył do siedziby organu;

4) z wymienionych w odwołaniu załączników wynika, że jednym z dwóch załączników odwołania miała być umowa najmu. Niemniej za odwołaniem (k. [...]), jest pierwszy załącznik - pełnomocnictwo (k. [...]) i koperta, w której nadano odwołanie (k. [...]), umowy jednak brak. W istocie nie zostało wyjaśnione czy umowa została dołączona do odwołania i jaka to była umowa, albowiem brak wezwania w tym przedmiocie, oświadczenia pełnomocnika skarżącego. Uzupełniające wezwanie dotyczyło tylko pełnomocnictwa;

5) do pisma uzupełniającego odwołanie z [...] lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącego załączył umowę najmu pokoju zawartą [...] sierpnia 2016 r. pod adresem [...]. Z daty widniejącej na przedmiotowej umowie ([...] sierpnia 2016 r.) wynika, że umowa ta została zawarta w okresie pomiędzy złożonym wnioskiem przez skarżącego o zezwolenie ([...] lipca 2016 r.) a wezwaniem organu o uzupełnienie dokumentów (data wezwania [...] sierpnia 2016 r., data doręczenia wezwania pełnomocnikowi skarżącego [...] września 2016 r.). Z powyższego wynika, że akta administracyjne sprawy nie zawierają wszystkich dokumentów związanych ze sprawą, pewne kwestie związane ze składaniem określonych dokumentów przez stronę (jej pełnomocnika) nie zostały wyjaśnione, wezwanie o uzupełnienie braków nie zostało sformułowane w sposób niedający możliwości interpretacyjnych, wyboru co najmniej trzech wariantów uzupełnienia dokumentu potwierdzającego zamieszkiwanie skarżącego i nie zawierało wszystkich treści, których zawarcie jest niezbędne w przypadku tego rodzaju spraw i wymaganych dokumentów do uzupełnienia. Organ wobec wskazania w wezwaniu, że dokumenty powinny być "ważne na dzień wydania decyzji", powinien w wezwaniu wyjaśnić stronie będącej cudzoziemcem jaki okres ma obejmować brakujący dokument. Z kolei oceniając materiał dowodowy sprawy, powinien też ocenić wpływ umowy najmu z [...] sierpnia 2016 r. na wynik sprawy, jako że wezwanie dotyczyło dokumentów "ważnych na dzień wydania decyzji", a nie na dzień złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

W sprawie organ - wobec powziętej wiedzy o niezabudowanej nieruchomości, tym samym powzięciu wątpliwości co do prawdziwości oświadczenia skarżącego zawartego we wniosku i w umowie, w efekcie rozbieżności co do okoliczności dotyczących stanu faktycznego sprawy - powinien zaistniałą rozbieżność wyjaśnić wzywając skarżącego, działającego przez pełnomocnika będącego osobą fizyczną, celem ustosunkowania się co do poczynionych ustaleń. Wówczas postąpiłyby zgodnie ze wskazanymi wyżej zasadami właściwego prowadzenia postępowania administracyjnego. Jeżeli uzyskane w ten sposób wyjaśnienia budziłyby wątpliwości lub okazały się niewiarygodne organ dokonując swobodnej oceny dowodów mógłby odmówić im znaczenia i wydać stosowne rozstrzygnięcie. Brak uzewnętrznienia wątpliwości co do wniosku i jednego ze złożonych dokumentów ze strony organu, dawał skarżącemu podstawy do przekonania o właściwości złożonych wniosku i dokumentów, spowodował brak możliwości obrony, wyjaśnienia zaistniałej sytuacji i przedstawienia zgodnego z rzeczywistą stanu faktycznego. W tym miejscu należy podkreślić, że rację ma pełnomocnik skarżącego, że brak wskazania w ewidencji gruntów i budynków zabudowy danej nieruchomości nie przesądza, że na nieruchomości nie znajdował się budynek dwupokojowy, czy tego rodzaju zabudowa tymczasowa – nieujęta w ewidencji, może nawet nielegalna. Pomiędzy zawarciem przez skarżącego umowy najmu ([...] lipca 2016 r.), a ustaleniami policji ([...] września 2016 r.) czy wezwaniem organu (doręczenie [...] września 2016 r.) upłynęło bowiem ponad miesiąc, zatem nie można wykluczyć, że stan zagospodarowania nieruchomości mógł ulec zmianie, mogło dojść do zmian własnościowych. Na te okoliczności nie przesłuchano stron umowy najmu z [...] lipca 2016 r., czy osoby będącej właścicielem, nie przeprowadzono oględzin nieruchomości, które pozwoliłyby odpowiedzieć na pytanie czy nieruchomość nosi ślady zagospodarowania .

W ocenie Sądu dodatkowego wyjaśnienia w sprawie ze strony skarżącego wymagało:

- po pierwsze w jakich okolicznościach doszło do zawarcia umowy najmu z [...] lipca 2016 r., czy przed zawarciem wymienionej umowy, czy też w dniu zawarcia umowy i w jakiej porze dnia - skarżący był pod adresem widniejącym w umowie, czy oglądał wynajmowany lokal, czy pytał o właściciela posesji bądź lokalu, czy oglądał jakieś dokumenty związane z przedmiotem najmu, czy wie kto był właścicielem lokalu, dlaczego wpisał ten adres we wniosku, jakiego rodzaju zabudowa była na przedmiotowej nieruchomości, jaki przedstawiał się stan jej zagospodarowania, kim była osoba, z którą zawarł przedmiotową umowę, czy zna jej adres zamieszkania, w jakich okolicznościach ją poznał;

- po drugie kiedy podpisał drugą umowę najmu, czy w dniu wezwania i odbioru wezwania przez pełnomocnika o uzupełnienie braków oraz w dniu składania brakujących dokumentów miał już zawartą tę umowę, w jakim okresie mieszkał w miejscu wynajmu, kim była osoba wynajmująca, co było powodem zawarcia tej umowy, kiedy rozpoczął poszukiwania nowego miejsca zamieszkania i dlaczego, czy wysyłając pierwszą umowę najmu miał zawartą drugą umowę najmu, dlaczego w odpowiedzi na wezwanie przedstawił umowę z [...] lipca 2016 r. a nie umowę z [...] sierpnia 2016 r. aktualną na dzień uzupełniania braków wniosku, itp.;

- po trzecie, gdzie zamieszkiwał przed wniesieniem wniosku, w dniu wniesienia wniosku i w okresie między [...] lipca 2016 r. a [...] września 2016 r. i w dniu wydania decyzji;

- po czwarte czy wezwanie o uzupełnienie braków było dla niego w pełni zrozumiałe.

Wszystko to dowodzi, że organ nie przeprowadził w powyższym zakresie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego i opierając się na informacjach ewidencyjnych oraz wizji policji dokonanej po ponad miesiącu od zawarcia przez skarżącego umowy najmu, przyjął że skarżący świadomie podał fałszywe informacje i takie też informacje zawarł w dokumencie. Zatem Sąd doszedł do przekonania, że ostateczne wnioskowanie w sprawie było przedwczesne i jako takie nie mogło prowadzić do odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy.

Organ odwoławczy nie zadośćuczynił obowiązkowi wszechstronnego, dokładnego, przekonywującego wyjaśnienia okoliczności sprawy, tym samy przyjęcie z góry założenia, że skarżący podał we wniosku fałszywe dane i w umowie, bez umożliwienia skarżącemu wyjaśnienia tych okoliczności stanowi o naruszeniu ww. przepisów. Organ powinien szczególną wagę przypisać wyjaśnieniu - czy podanie "fałszywych" informacji i złożenie dokumentu zawierającego takie informacje dokonane było w celu wprowadzania w błąd organu, czy działanie skarżącego było świadomie i nakierowane na wprowadzenie organu w błąd, a wówczas uzasadnione było zastosowanie art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach. W istocie ustalenie - czy skarżący sam działał na swoją niekorzyść i z pełną świadomością, nie dochowując tym samym zobowiązania wynikającego z podpisanego oświadczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (część E wniosku). Zaniechano podjęcia wszelkich czynności, które były niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., które doprowadziły do naruszenia art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach polegającego na przedwczesnym zastosowaniu przepisu prawa materialnego bez uprzedniego należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie miał na względzie ocenę prawną i wytyczne Sądu zawarte w powyższych rozważaniach. Nadto weźmie również pod uwagę argumentację skarżącego – działającego przez pełnomocnika – przedstawioną w toku postępowania sądowoadministracyjnego, powtórzoną w postępowaniu odwoławczym przed organem drugiej instancji.

W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c i a P.p.s.a. – orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461, ze zm.), na które składały się wpis od skargi i wynagrodzenie pełnomocnika za reprezentowanie strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.