Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1179/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania dofinansowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] sp. z o.o. we [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi C. B. P. sp. z o.o. we W. (dalej: spółka, strona lub skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO, organ odwoławczy lub II instancji) z maja 2017 r., nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa M. (dalej: Marszałek lub organ I instancji) z (...) marca 2017r., nr (...) umarzającą postępowanie w sprawie przyznania dofinansowania na projekt nr Z/2.14/III/3.4/1989/06 złożonego w ramach ZPORR, Działanie 3.4 Mikroprzedsiębiorstwa. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z 10 marca 2006 r. strona zwróciła się do Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. w W. o dofinansowanie projektu pn. "Nowoczesne technologie informatyczne w ergonomicznym biurze wspierające ekspansję firmy doradczo – szkoleniowej".

Rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z (...) czerwca 2006 r. organ I instancji poinformował spółkę o odrzuceniu wniosku o przyznanie dofinansowania z przyczyn formalnych. Stwierdzono, że skarżąca nie była uprawniona do ubiegania się o dofinansowanie w ramach Działania 3.4. W ramach tego działania aplikować mogli beneficjenci, którzy zarejestrowali działalność gospodarczą nie wcześniej niż 36 miesięcy przed datą złożenia wniosku o udzielenie pomocy, natomiast skarżąca nie spełniała tego warunku.

Pismem z 24 czerwca 2006r. strona nie zaakceptowała rozstrzygnięcia i zawnioskowała o przeprowadzenie oceny merytorycznej wniosku. Pismem z (...) czerwca 2006r. Marszałek poinformował spółkę, że w zakresie Działania 3.4 ZPORR, w ramach której aplikował o środki na projekt, nie przewidziano procedury odwoławczej i tym samym projekt nie kwalifikuje się do otrzymania wsparcia.

Pismem z (...) sierpnia 2011r. skarżący zwrócił się do SKO o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia Marszalka z (...) czerwca 2006 r. o odrzuceniu wniosku spółki o dofinansowanie projektu lub o wydanie decyzji o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa.

SKO decyzją z (...) września 2012r., nr (...) umorzyło postępowanie na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a."). Decyzją z (...) października 2012r., w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie.

WSA w Warszawie, w wyniku rozpoznania skargi, wyrokiem z 28 marca 2013r., V SA/Wa 2689/12 uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Sąd wskazał, że SKO wydając rozstrzygnięcie naruszyło przepisy k.p.a. i bezpodstawnie umorzyło postępowanie wobec stwierdzenia bezprzedmiotowości. WSA w Warszawie wskazał na uchwałę składu 7 sędziów NSA z 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 3/06. W ww. uchwale NSA stwierdził, że w świetle art. 26 ust. 2 ustawy o NPR, rozstrzygnięcia podejmowane w pierwszym etapie procedury mają charakter indywidualnych rozstrzygnięć władczych i jednostronnych. Użyte przez ustawodawcę określenie "przyznaje" dofinansowanie należy interpretować jako stworzenie podstawy prawnej do wydania przez ARiMR decyzji administracyjnej.

Po wszczęciu postępowania SKO decyzją z (...) lutego 2015r., nr stwierdziło nieważność rozstrzygnięcia Marszałka z 12 czerwca 2006r., wskazując jednocześnie w uzasadnieniu, że nie rozpatrywano sprawy co do istoty, ograniczając się jedynie do zbadania prawidłowości rozstrzygnięcia w kontekście art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a."). W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na ww. wyrok WSA w Warszawie, w którym sąd zwrócił uwagę na uchwałę składu 7 sędziów NSA z 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 3/06.

Na skutek złożonego przez Marszałka wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO postanowieniem z (...) sierpnia 2016 r., nr (...) stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie Marszałek decyzją z (...) marca 2017r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania dofinansowania. W uzasadnieniu wskazał, że pomocy na lata 2004 - 2006, w tym w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego, została zamknięta i ostatecznie rozliczona z Komisją Europejską w dniu 25 czerwca 2012r., czego skutkiem jest brak możliwości przyznawania dofinansowania w jego ramach (brak środków finansowych).

W uzasadnieniu organ przytoczył podstawy prawne mające zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że wniosek spółki został odrzucony podczas oceny formalnej, gdyż posiadał braki, których nie można było usunąć, tj. wnioskodawca nie był uprawniony do ubiegania się o wsparcie w ramach Działania 3.4 ZPORR. Marszałek zwrócił uwagę na rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 9 września 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przyjęcia Uzupełnienia Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004 -2006 (Dz.U. Nr 198, poz. 1544) w którym wskazano, że ostatecznym odbiorca (beneficjentem) w ramach Działania 3.4 Mikroprzedsiębiorstwa ZPORR 2004-2006 mogły być "podmioty, które prowadzą mikroprzedsiębiorstwa, które rozpoczęły działalność gospodarczą (dzień uzyskania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub wpisu do rejestru przedsiębiorców) nie wcześniej niż 36 miesięcy przed dniem złożenia wniosku, wykluczając mikroprzedsiębiorstwa oparte na wykorzystaniu zaawansowanych technologii o znaczącym potencjale rynkowym (...)". Powyższy wymóg został również określony w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 17 listopada 2004 r. w sprawie udzielania pomocy na wspieranie inwestycji i doradztwa w przedsiębiorstwach (Dz. U. Nr 267. poz. 2652). Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia pomoc mogła być udzielona beneficjentowi, który zarejestrował działalność gospodarczą nie wcześniej niż na 36 miesięcy przed datą złożenia wniosku o udzielenie pomocy.

Organ wskazał, że spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 6 kwietnia 2006 r. Natomiast wniosek o dofinansowanie projektu został złożony w dniu 10 marca 2006 r. czyli przed datą rejestracji spółki w KRS. Tym samym nie spełniała ona warunku dotyczącego daty rozpoczęcia działalności gospodarczej nie wcześniej niż na 36 miesięcy przed datą złożenia wniosku o udzielenie pomocy, rozumianej zgodnie z rozporządzeniami Ministra Gospodarki i Pracy, jako dzień wpisu do właściwego rejestru. Z tego też powodu wniosek został odrzucony.

Organ I instancji wyjaśnił przy tym, że nie można przyjąć argumentacji spółki, jakoby sporządzenie w dniu 9 marca 2006 r., a więc przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie, aktu założycielskiego spółki było przesłanką wystarczającą do spełnienia kryterium dostępu. Podkreślił, że nie kwestionuje, że spółka kapitałowa w organizacji, stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173. poz. 1807 ze zm.), według stanu na dzień złożenia wniosku mogła podjąć działalność gospodarczą przed dniem wpisu do KRS. Jednakże wskazał, że przytoczone powyżej rozporządzenia zawęziły krąg podmiotów, które mogły aplikować w ramach konkursu dla Działania 3.4 ZPORR, uznając, że konkurs jest adresowany do podmiotów, które uzyskały wpis do właściwego rejestru. Dodatkowo Marszałek podkreślił, że określenie kręgu wnioskodawców jest uprawnieniem Instytucji Zarządzającej, bądź innej uprawnionej instytucji w ramach ZPORR.

W związku z tym w ocenia Marszałka powyższe wskazuje na powody, dla których strona nie otrzymała wsparcia i wniosek o dofinansowanie projektu został odrzucony w 2006 r. Wyjaśnił również, że wydanie rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowi wykonanie decyzji SKO z (...) lutego 2015 r. stwierdzającą nieważność decyzji Marszałka z (...) czerwca 2006 r. jako nieodpowiadającej wymogom k.p.a.

W konsekwencji na mocy art. 105 § 1 k.p.a. organ umorzył postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości, gdyż przestał istnieć przedmiot postępowania, tj. środki finansowe w ramami programu.

W wyniku rozpoznania odwołania spółki SKO zaskarżoną decyzją z (...) maja 2017r. utrzymała w mocy decyzję Marszałka z (...) marca 2017r. Organ odwoławczy przytoczył podstawy prawne i w całości zgodził się z argumentacją organu I instancji dotyczącą zamknięcia Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004-2006, wskazując, że zakończenie programu, uniemożliwia dalszą dystrybucję przeznaczonych na niego środków.

Pismem z (...) czerwca 2017r. strona złożyła skargę na ww. decyzję SKO wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona wniosła również o zobowiązanie Marszałka do wezwania Wojewody M., Ministra Finansów i Rozwoju do udziału w postępowaniu w charakterze strony.

Skarżąca wskazała, że w dniu 10 marca 2006 r. został przygotowany i wysłany wniosek o dofinansowanie projektu. Spółka powołała się na art. 14 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który stanowi, że spółka kapitałowa może podjąć działalność gospodarcza przed uzyskaniem wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS. Spółka uzyskała osobowość prawną w dniu (...) kwietnia 2006 r. poprzez wpis do KRS. Tym samym w ocenie strony mogła ona złożyć wniosek o dofinansowanie.

Zdaniem skarżącej SKO zupełnie nie odniosło się do jego zarzutów wobec uznania przez Marszałka, że jego decyzja z 2006 r. jest merytorycznie prawidłowa. Skarżący także wskazał, że zdaje sobie sprawę, że nie jest już możliwym otrzymanie dofinansowania, gdyż program został rozliczony, jednakże w jego ocenie SKO nie poddała ocenie przepisów dotyczących wdrażania ZPORR, które w szczegółach określają zasady dofinansowania. Jego zdaniem zasadą jest, iż środki pochodzą z budżetu państwa a dopiero po realizacji projektu część wydatkowanych środków jest refundowana ze środków unijnych. Refundowanie ze źródeł unijnych jest już nie możliwe, natomiast bak jest jakichkolwiek przesłanek aby uznać, że nie jest możliwe finansowanie ze źródeł budżetowych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia.

Powyższe oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 6 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2617/11, pub. LEX nr 1138187).

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 marca 2013r., sygn. akt V SA/Wa 2689/12.

W tym miejscu należy podkreślić, że w prawomocnym wyroku z 28 marca 2013r., sygn. akt V SA/Wa 2689/12 sąd uchylając poprzednią decyzję SKO z (...) października 2012 r., nr (...) (oraz poprzedzającą ją decyzję z (...) września 2012 r., nr (...)) o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa M. odrzucającej wniosek o dofinansowanie realizacji projektu zauważył, że organ odwoławczy umarzając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie, z powodu braku swojej właściwości, naruszył wskazany przepis. WSA w Warszawie wyjaśnił, powołując się na stanowisko doktryny, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowe w dwóch przypadkach: braku decyzji, której nieważność miałaby być stwierdzona, oraz niedopuszczalności weryfikacji decyzji w tym trybie. W pozostałych przypadkach zawsze istnieje przedmiot sprawy, to jest decyzja, co do której jest konieczne rozstrzygnięcie o istnieniu lub braku kwalifikowanych wad. Sąd podkreślił, że SKO ponownie rozpatrując sprawę powinno uwzględnić stanowisko wyrażone w uchwale NSA z 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 3/06.

SKO rozpoznając sprawę ponownie stwierdziła nieważność rozstrzygnięcia Marszałka Województwa M. z (...) czerwca 2006r. Natomiast organ I instancji decyzją z 10 marca 2017r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania dofinansowania, jako bezprzedmiotowe. Organ wskazał jako podstawę rozstrzygnięcia zamknięcie i ostateczne rozliczenie pomocy na lata 2004 - 2006, czego skutkiem jest brak możliwości przyznawania dofinansowania w jego ramach (brak środków finansowych).

Rozpoznając skargę strony należy, ją uwzględnić jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadziła się do odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy organy orzekające były uprawnione do umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, gdyż program został zamknięty i środki zostały wydane.

W tym miejscu trzeba podkreślić, że powyższy wyrok WSA w Warszawie zapadł w 2013r. a więc już po zamknięciu programów w tym Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Strony nie złożyły skargi kasacyjnej, a sąd I instancji nakazał merytoryczne rozpoznanie sprawy. Tym samym brak jest obecnie możliwości wydania ponowienie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.

W art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. nr 116, poz. 1206 ze zm., dalej ustawa o NPR), zdefiniowano m.in. pojęcie beneficjenta, którym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, korzystające z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 7 (pkt 1),

- instytucja wdrażająca to podmiot publiczny lub prywatny, odpowiedzialny za realizację działania w ramach programu operacyjnego na podstawie umowy z instytucją zarządzającą (pkt 4).

Stosownie do poszczególnych ustępów art. 26 ustawy o NPR:

1. Ubiegający się o dofinansowanie ze środków, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2, projektów w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3, składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach.

2. Dofinansowanie projektów zgłoszonych do realizacji w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3, przyznaje instytucja zarządzająca, działająca w jej imieniu instytucja wdrażająca albo instytucja pośrednicząca, jeżeli tak stanowi system realizacji danego programu.

3. Dofinansowanie projektów zgłoszonych do realizacji w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2, przyznaje zgodnie z systemem realizacji danego programu instytucja zarządzająca, instytucja pośrednicząca albo instytucja wdrażająca.

4. Wnioski o dofinansowanie projektów, które rodzą skutki finansowe dla budżetu państwa, w części, której dysponentami są organy administracji rządowej, przed ich złożeniem wymagają uzyskania akceptacji tych organów.

5. Warunki dofinansowania, o którym mowa w ust. 1-3, określa umowa o dofinansowanie projektu, zawarta z beneficjentami przez instytucję zarządzającą programem, instytucję wdrażającą lub działającą w imieniu instytucji zarządzającej instytucję pośredniczącą, albo decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 7.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 3/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że odrzucenie wniosku, o którym mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o NPR, następuje w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 tej ustawy (ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 59). W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że postępowanie w sprawach dotyczących dofinansowania z publicznych środków wspólnotowych projektów zgłaszanych w ramach sektorowych programów operacyjnych miało dwa wyraźnie wyodrębnione etapy, unormowane osobno:

- pierwszy etap kończący się wydaniem na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o NPR rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego, mającego charakter decyzji administracyjnej oraz w razie pozytywnej decyzji o przyznaniu dofinansowania,

- drugi etap na podstawie art. 26 ust. 5 ustawy o NPR, w którym następuje zawarcie umowy określającej warunki dofinansowania projektu.

W tym miejscu trzeba zauważyć, że wniosek strony został odrzucony na etapie oceny formalnej i odrzucenie wniosku na tym etapie oceny kończyło – w sposób negatywny dla strony – postępowanie w sprawie o udzielenie pomocy finansowej wywołane tym wnioskiem. Obecnie nie jest również sporne, że takie rozstrzygnięcie organu jest rozstrzygnięciem indywidualnym, władczym i jednostronnym, wydanym przez właściwy podmiot i tym samym ma charakter decyzji administracyjnej.

Zgodnie z Rozdziałem IV "Wybór projektów w ramach ZPORR", Działem VIII "System wdrażania" Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwój Regionalny 2004-2006 stanowiącym Załącznik do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 1 lipca 2004r. w sprawie przyjęcia Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004-2006 (Dz.U. z 2004r., nr 166, poz. 1745 ze zm.; dalej: rozporządzenie ZPORR) proces wyboru projektów do dofinansowania podzielony jest na kilka etapów. Mianowicie zgodnie z Podrozdziałem 8.4.3 (dotyczącym działania 3.4 Mikroprzedsiębiorstwa) wyróżniono 4 etapy:

Etap I: "Zatwierdzanie Planu Ramowego". W pierwszym roku wdrażania ZPORR Instytucja Wdrażająca Działanie 3.4 Mikroprzedsiębiorstwa przekłada roczny Plan Ramowy, zwany dalej "Planem", Regionalnemu Komitetowi Sterującemu do zarekomendowania. Plan zawiera przedsięwzięcia zaplanowane do wdrażania w ramach działania w danym województwie i ich budżet. RKS przekazuje Plan, razem z rekomendacją Zarządowi Województwa. Zarząd Województwa zatwierdza Plan w drodze uchwały i przekazuje go Instytucji Pośredniczącej. W kolejnych latach Instytucja Wdrażająca przygotowuje Plan według tej samej procedury.

Etap II: "Umowa o finansowanie działania 3.4. Mikroprzedsiębiorstwa". Umowa o finansowanie działania 3.4 Mikroprzedsiębiorstwa jest podpisywana przez Instytucję Pośredniczącą i Instytucję Wdrażającą. Raz podpisana umowa obowiązuje przez cały okres wdrażania ZPORR. Jednakże przekazywanie środków z EFRR w kolejnych latach następuje pod warunkiem, że instytucja Wdrażająca przedłoży roczny raport z wdrażania działania oraz zatwierdzony Plan na kolejny rok.

Etap III: "Ocena i wybór projektów". Po podpisaniu umowy Instytucja Wdrażająca organizuje wezwanie do składania projektów i przeprowadza ich ocenę zgodnie z Planem. Najpierw projekty są weryfikowane pod kątem formalnym przez komórkę oceny formalnej w strukturze Instytucji Wdrażającej. Następnie KOP, utworzona w strukturze Instytucji Wdrażającej, dokonuje oceny merytorycznej projektów. Raport z oceny przeprowadzonej przez KOP oraz wynikająca z niej lista wybranych projektów jest podpisywana przez przewodniczącego KOP. RKS jest informowany o projektach wybranych wskutek oceny.

Etap IV: "Umowa o przyznanie dofinansowania na realizację projektu w ramach Działania 3.4 Mikroprzedsiębiorstwa". W wyniku etapu III Instytucja Wdrażająca podpisuje umowę o przyznanie dofinansowania na realizację projektu w ramach Działania 3.4 Mikroprzedsiębiorstwa z Beneficjentem. Na jej podstawie można rozpocząć realizację projektu.

Ministerstwo Gospodarki i Pracy opracowało Ramowe wytyczne dla beneficjentów i Instytucji Wdrażających ubiegających sią o wsparcie w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004-2006 Priorytet 3: Rozwój lokalny Działanie 4: Mikroprzedsiębiorstwa, wynika z nich, że ocena formalna wniosku o dofinansowanie dokonywana jest przez pracowników instytucji Wdrażającej. W zależności od wyników dokonanej oceny formalnej, Instytucja Wdrażająca podejmuje decyzję: a) o przekazaniu projektu do oceny przez Komisję Oceny Projektów (w przypadku gdy projekt spełnia wszystkie kryteria formalne), b) o niezakwalifikowaniu projektu do dalszego etapu procedury wyboru ze względu na poważne błędy lub braki formalne wniosku o dofinansowanie, w przypadku których nie ma możliwości poprawy lub uzupełnienia. Konieczne jest w tym przypadku podanie ubiegającemu się o wsparcie przyczyny odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu. c) o możliwości przekazania projektu do oceny przez Komisję Oceny Projektów po jednorazowym uzupełnieniu lub poprawie danego braku lub błędu we wniosku o dofinansowanie.

W wypadku pozytywnego przejścia etapu oceny formalnej, odbywa się ocena merytoryczna i w wypadku pozytywnego przejścia wniosku przez ten etap może zostać podpisana umowa o dofinansowanie.

Zgodnie z ww. Wytycznymi (pkt 8.1. Realizacja projektu) udzielenie dofinansowania beneficjentom, którzy złożyli wniosek o taką pomoc w ramach ZPORR następuje na podstawie umowy o dofinansowanie realizacji projektu zawieranej przez Instytucję Wdrażającą z beneficjentem. Wzór umowy o dofinansowanie określa załącznik nr 5 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie określenia wzorów umów o dofinansowanie realizacji projektów w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004-2006 (Dz. U. Nr 225, poz. 2285).

Podkreślono również, że Umowy o dofinansowanie realizacji projektów będą zawierane do dnia 31 grudnia 2006 r. (koniec okresu kontraktowania w obecnej Perspektywie Finansowej UE). Wniosek o płatność końcową dla projektu w ramach umowy, nie może zostać złożony później niż 30 czerwca 2008r.

Mając powyższe na względzie przyjęcie projektu do realizacji następuje z dniem zawarcia umowy o dofinansowanie. Tym samym aby podpisać umowę o dofinansowanie należy spełnić łącznie przesłanki konieczne do jej zawarcia. Należą do nich: pozytywna dla strony decyzja w przedmiocie przyznania płatności (bowiem to decyzja przesądza czy projekt jest zgodny z wymaganiami określonymi dla działania) i dostępność środków. Taka konstrukcja reguł przyznawania dofinansowania i zawierania umów o dofinansowanie nie pozwala przyjąć, by dostępność środków była okolicznością, która rzutuje na rozpoznanie co do istoty sprawy w postępowaniu administracyjnym, wszczętym wnioskiem ubiegającego się o dofinansowanie. Dostępność środków nie jest elementem materialnego stosunku prawnego, o którym należy orzec w decyzji kończącej postępowanie, o którym mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o NPR. Powyższe jednoznacznie rozstrzygną NSA w powołanej uchwale. Tym samym ustalenie czy środki są dostępne nie mieści się w przedmiocie tego postępowania. (por. także wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r. II GSK 270/09, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też w sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania. Skoro pierwszy etap postępowania kończy się decyzją (negatywną lub pozytywną), to żadnego znaczenia nie ma czy istnieją środki finansowe na realizację tego wniosku o dofinansowanie, czy też tych środków, tak jak w sprawie nie ma).

W tym miejscu i na marginesie sąd w całości podziela stanowisko organów orzekających, że w sprawie brak jest jakiejkolwiek możliwości sfinansowania wniosku o dofinansowanie złożonego przez spółkę. Sąd nie powtarzając argumentacji organów wskazuje, że ją w całości podziela i traktuje jako własną. Oczywistym jest, że skoro zamknięto program w którym złożono wniosek o dofinansowanie, to brak jest jakiejkolwiek argumentacji przemawiającej za możliwości sfinansowania takiego wniosku. Trzeba zwrócić bowiem uwagę, że wnioski składane są w określonych działaniach, w których to działaniach identyfikuje się określone potrzeby wymagające interwencji. Z czasem obowiązywania programów i realizacji założonych celów, programy stają się nieaktualne i następuje potrzeba ich uaktualnienia przejawiająca się także w ten sposób, że unijne środki finansowe kieruje się na inne obszary dotąd nie wspomagane. Innymi słowy, projekty które były w latach 2004-2006 uważane za celowe do dofinansowania, obecnie za takie już być nie muszą. Dlatego też również z tych przyczyn brak jest możliwości dofinansowanie złożonego wniosku. Dofinansować ten wniosek w żaden także sposób nie można z rezerwy budżetowej na którą wskazuje skarżący, zarówno z przyczyn wskazanych w decyzji organów, jak również z tego powodu, że takie środki stanowiłyby niedozwoloną pomoc publiczną skierowaną do strony. Skarżący bowiem zupełnie zapomina, że wszelkie dofinansowanie określonych projektów odbywa się w ramach pomocy publicznej, która co do zasady jest niedozwolona. Tylko w szczególnie wyjątkowych sytuacjach prawodawca unijny przewiduję możliwość udzielenia pomocy publicznej, ale tylko w sytuacji, kiedy taka pomoc odpowiada regułom określonym w przepisach. Skora natomiast program został już zakończony, to brak będzie podstaw prawnych do przyznania pomocy publicznej, na podstawie zakończonego programu.

Powyższe jednakże nie oznacza, że postępowanie administracyjne będzie bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość, skutkującą umorzeniem postępowania, rozpatrywać należy wyłącznie w odniesieniu do sprawy, w której postępowanie się toczy. A więc postępowanie w sprawie toczy się w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy złożony wniosek spełnia wszystkie kryteria formalne, jak również merytoryczne. Pamiętać przy tym należy, że umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy co do jej istoty, nie pozwala na rozszerzającą wykładnię przypadków bezprzedmiotowości.

Raz jeszcze przypomnieć należy, że wyłącznie pierwszy etap postępowania o dofinansowanie (art. 26 ust. 2 ustawy o NPR) ma charakter postępowania administracyjnego. Etap drugi może zostać "uruchomiony" tylko w razie pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku ubiegającego się o dofinansowanie. W konsekwencji oczywiste jest, że organ administracyjny rozstrzygając co do istoty sprawę o przyznanie dofinansowania nie może brać pod uwagę regulacji przewidzianych dla drugiego etapu. Unormowania właściwe dla zawierania umów nie stanowią podstawy prawnej w postępowaniu przewidzianym art. 26 ust. 2 ustawy o NPR. Tym samym w ocenie sądu w sprawie organy w sposób nieprawidłowy umorzyły postępowanie, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe, zamiast wydać decyzję merytoryczną rozstrzygającą co do istoty żądania, tj. rozstrzygającą wniosek o dofinansowanie realizacji projektu.

Dodatkowo należy w tym miejscu wskazać, że wydanie pozytywne decyzji w przedmiocie dofinansowania projektu i niepodpisanie umowy z przyczyny braku środków finansowych pozwoli skarżącej spółce dochodzić swoich roszczeń przed sądem powszechnym za szkodę wyrządzoną takiemu podmiotowi na skutek błędnej pierwotnej oceny projektu.

Mając powyższe na względzie organ I instancji uwzględni powyższą ocenę prawną i wyda merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o dofinansowanie, dotyczące pierwszego etapu postępowania. Innymi słowy, jeżeli nadal podtrzymuje stanowisko o prawidłowości odrzucenia wniosku w związku z niespełnieniem kryteriów formalnych, to winien wydać merytoryczną decyzję o tym świadczącą. Jeżeli natomiast tego stanowiska nie podtrzymuje, to winien projekt przekazać do merytorycznej oceny i po tej ocenie podjąć stosowne również merytoryczne rozstrzygnięcie, które może być następnie (rozstrzygnięcie negatywne), po wyczerpaniu toku instancji skontrolowane przez sąd.

Sąd zauważa, że organ I instancji co prawda w uzasadnieniu decyzji wskazywał na merytoryczne powody dla których pierwotnie odrzucono wniosek. Jednakże powody te nie stanowiły podstawy do wydania decyzji, gdyż podstawę stanowił fakt zamknięcia programów i braku możliwości sfinansowania. Natomiast organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do merytorycznych powodów, dla których wniosek o dofinansowanie został odrzucony, skupiając się wyłącznie na bezprzedmiotowości postępowania. W związku z taką konstrukcją sąd nie mógł dokonać kontroli decyzji w zakresie prawidłowości merytorycznej odrzucenia wniosku, gdyż przedmiot ten nie mieści się w rozstrzygnięciu w przedmiocie umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Z wyżej wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., na które składał się wpis stały od skargi w wysokości 200 zł.