Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 176/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-08-21 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu
Powołane przepisy: article: art. 260, art 246 par 1 pkt 2, art 245 par 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym na skutek wniesienia sprzeciwu wniosku E.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok postanawia: 1. Zwolnić skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalić.


UZASADNIENIE

Skargą z dnia [...] marca 2012 r. E.M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] określającą skarżącej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok w wysokości 2.214,00 zł.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 kwietnia 2012 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wystąpiła do tutejszego Sądu z wnioskiem przyznanie prawa pomocy.

Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że mieszka i utrzymuje się sama. Jej jedynym prawem majątkowym jest ekspektatywa własności strychu. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w charakterze asystenta sędziego w sądzie okręgowym wynoszącego 3010 zł brutto miesięcznie. Oświadczyła również, iż jej bieżące wydatki wynoszą ok. 2033 zł miesięcznie (czynsz 800 zł, energia 160 zł, gaz 260 zł, leki 120 zł, rata kredytu hipotecznego 350 zł, ubezpieczenie kredytu 43 zł, spłata pożyczki remontowej 300 zł).

Zgodnie z zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 17 maja 2012 r. wezwano skarżącą do sprecyzowania zakresu żądanego prawa pomocy oraz do złożenia w terminie 7 dni, następujących dodatkowych dokumentów:

- odpisu ostatniego rocznego zeznania podatkowego (PIT);

- zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia z ostatnich trzech miesięcy, obejmującego wskazanie wszystkich wypłaconych skarżącej kwot (w tym nagród, premii itp.);

- wyciągów ze wszystkich rachunków i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przedłożyła wymagane dokumenty, z których wynika, iż comiesięcznie otrzymuje również kwoty od 429 do 482 zł od Sądu Rejonowego (dowód: wyciągi z rachunków bankowych - k. 72 - 75). Na koniec kwietnia skarżąca posiadała na rachunku bankowym 2.802 zł (dowód: wyciąg z rachunku bankowego - k. 75). W 2011 roku uzyskała jedynie przychody ze stosunku pracy w wysokości 55.012,87 zł brutto (dowód: zeznanie PIT-37 - k. 59 - 61). Dochód skarżącej z wynagrodzenia za pracę to 2.281,24 zł netto miesięcznie (dowód: rozliczenie wynagrodzenia - k. 71).

Nadto skarżąca wskazała, że złożony przez nią wniosek obejmuje jedynie zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym, ewentualnie częściowym w zakresie wpisu od skargi. Nie wnosi natomiast o ustanowienie pełnomocnika procesowego w sprawie.

Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Go 176/12 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. odmówił skarżącej przyznania pomocy. W uzasadnieniu postanowienia podniósł, że z dokumentów przedłożonych przez skarżącą wynika, że otrzymuje ona również comiesięczne wpływy, których nie wykazała w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, gdzie wprost oświadczyła, że utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia za pracę w wysokości wynikającej z umowy o pracę. Tymczasem, na podstawie przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych należy przyjąć, iż jej miesięczne dochody wynoszą ponad 2.700 zł netto. Nadto, z przedstawionego przez skarżącą odpisu zeznania podatkowego za 2011 rok wynika, że jej średnie dochody miesięczne w 2011 roku wyniosły ponad 3.300 zł netto (PIT-37 - k. 59). Referendarz sądowy stwierdził, że sytuacja majątkowa skarżącej jest lepsza niż deklarowana we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W ocenie referendarza sądowego nie można uznać, by skarżąca nie była w stanie uiścić wpisu od skargi ustalonego w najniższej wysokości 100 zł, uwzględniając nawet znany z urzędu fakt, że ze skargi skarżącej przed tutejszym Sądem toczy się jeszcze jedno postępowanie (w sprawie I SA/Go 178/12). Tam bowiem również wpis od skargi ustalono na zaledwie 100 zł.

Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, do którego doszło przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie. W ocenie skarżącej błędnie i niezgodnie ze stanem faktycznym uznano, że w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Dokonano niewłaściwej wykładni ww. przepisu rozważając jedynie możliwość jego literalnego brzmienia pomijając całkowicie powszechnie uznane metody wykładni celowościowej i funkcjonalnej. Skarżąca stwierdziła, że w postanowieniu tym brak podstawowych i koniecznych elementów wyroku określonych w art. 141 § 3 p.p.s.a. Zarzuciła również brak dokładnej analizy materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji naruszenie naczelnej zasady postępowania dowodowego określonej w art. 232 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.).

Nadto w uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom zawartym w skarżonym postanowieniu przelewy w wysokości od 429 do 482 zł od Sądu Rejonowego są jedynie ryczałtami z związku w pełnioną funkcją społecznego kuratora sądowego i w żaden sposób nie zwiększają one jej miesięcznego budżetu, ponieważ są w całości wydatkowane na dojazdy do podopiecznych i uczestników postępowań, ich zakładów pracy, szkół, właściwych miejscowo komend policji oraz telefony do tychże instytucji, co jest niezbędne w kwestii właściwego wykonywania powierzonych nadzorów i wykonywanych dozorów oraz przeprowadzanych wywiadów środowiskowych.

Nadto skarżąca podniosła, że w dniu [...] czerwca 2012r. została, ze względów organizacyjnych, w całości odwołana z pełnienia funkcji kuratora społecznego, na dowód czego przedstawiła kopię pisma Prezesa Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.

W ocenie skarżącej pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest niezwykle krzywdzący i nie odpowiada sytuacji faktycznej sprawy, podobnie jak sugestia, że zapłata wpisu nie spowoduje powstania uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z regulacją art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wskazać należy, że instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania.

Zgodnie z regulacją art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata.

Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały przez skarżącą spełnione. Uzasadniania to przede wszystkim jej trudna sytuacja materialna. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że bieżące wydatki skarżącej wynoszą ok. 2033 zł miesięcznie (czynsz 800 zł, energia 160 zł, gaz 260 zł, leki 120 zł, rata kredytu hipotecznego 350 zł, ubezpieczenie kredytu 43 zł, spłata pożyczki remontowej 300 zł). Z kolei miesięczny dochód netto skarżącej z wynagrodzenia za pracę to 2.281,24 zł. Zatem po uiszczeniu niezbędnych comiesięcznych wydatków kwota jaka pozostaje skarżącej jest niewielka. Na uwagę zasługuje również fakt, że wydatki przedstawione przez skarżącą nie uwzględniają kosztów zakupu żywności.

Jednakże zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest okoliczność, że skarżąca została odwołana z pełnienia funkcji kuratora społecznego, co niewątpliwie niekorzystnie rzutuje na jej sytuacją materialną.

W ocenie Sądu obarczenie skarżącej w obecnej sytuacji ciężarem uiszczenia wpisu od skargi naraziłoby ją na uszczerbek pogarszający jej, już i tak trudną, sytuację finansową.

Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, iż jedyną opłatą podlegającą obecnie uiszczeniu jest wpis od skargi, Sąd uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej skarżącej w postaci zwolnienia jej od uiszczenia wpisu od wniesionej skargi.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.