Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SAB/Wa 25/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
658
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Sałek (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2018 r. sprawy ze skargi D. G. na bezczynność Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w przedmiocie wprowadzenia do centralnego rejestru pełnomocnictw ogólnych informacji o udzieleniu pełnomocnictwa oddala skargę


UZASADNIENIE

D. G. (dalej także jako: "Strona" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej też jako "Szef KAS") w sprawie wprowadzania do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych (dalej także jako "CRPO") informacji o udzieleniu pełnomocnictwa.

Zarzucana bezczynność powstała w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżący w związku z udzieleniem mu w dniu 5 kwietnia 2017 r. przez osobę uprawnioną do reprezentacji K. Z. U. – H. S. "[...]" (dalej zwany "Zakładem") pełnomocnictwa ogólnego, zgłosił je, zgodnie z art. 138 j ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm., dalej "O.p."), z zachowaniem wymaganej formy oraz z zawarciem w nich danych identyfikujących mocodawcę, w tym identyfikatora podatkowego, zgodnie z treścią art. 138c § 1 O.p.

Skarżący w dniu 17 maja 2017 r. otrzymał za pośrednictwem poczty elektronicznej informację, iż zgłoszone przez niego pełnomocnictwo ogólne uprawniające do reprezentowania Zakładu zostało odrzucone ze względu na niezgodność danych identyfikacyjnych.

W związku z powyższym Strona w dniu 12 czerwca 2017 r. złożyła na skrzynkę info.e-deklaracje prośbę o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. W dniu 13 czerwca 2017 r. została udzielona odpowiedź wskazująca, iż pełnomocnictwo ogólne zostało odrzucone z uwagi na niezgodność w nazwie mocodawcy, w której wpisano: K. Z. U.-H. S. [...], a winno być wpisane: K. Z. U.-H. S. "[...]".

Następnie Skarżący w dniu 14 czerwca 2017 r. zwrócił się o podanie podstawy prawnej odrzucenia pełnomocnictwa, wniósł także o wyjaśnienie, na jakiej podstawie brak cudzysłowu został uznany za niezgodność danych identyfikacyjnych, jak również o wskazanie na jakiej podstawie została załatwiona sprawa pełnomocnictwa.

Centrum Kompetencyjne CRPO w dniu 14 czerwca 2017 r. poinformowało, iż zgłoszenia pełnomocnictw ogólnych są automatycznie weryfikowane przez elektroniczny system centralny, który podczas weryfikacji danych bierze pod uwagę identyfikator podatkowy oraz nazwę pełną zgodną z rejestracją w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników. Ponadto wskazano, iż w razie wątpliwości co do nazwy pełnej podmiotu można zwrócić się do Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...], który w dniu 24 lutego 2017 r. dokonał rejestracji podmiotu na podstawie zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-2 z nazwą pełną: K. Z. U.-H.S. "[...]".

Skarżący działając na podstawie art. 141 § 1 pkt 1 O.p. złożył ponaglenie na niedokonanie przez Szefa KAS czynności umieszczenia w CRPO informacji o udzieleniu pełnomocnictwa.

Szef KAS w odpowiedzi na powyższe ponaglenie, pismem z dnia 31 października 2017 r. poinformował, że stosownie do § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 czerwca 2016 r. w sprawie upoważnienia organu podatkowego do wykonywania zadań w zakresie prowadzenia Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 200), w dniu 19 lipca 2017 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w celu wyjaśnienia sprawy. Z kolei ww. Naczelnik w dniu 4 października 2017 r. poinformował, że wpis pełnomocnictwa ogólnego do CRPO nie został dokonany z uwagi na błędy w nazwie pełnej mocodawcy - brak znaku cudzysłów "[...]". Powyższe było przyczyną odrzucenia pełnomocnictwa ogólnego.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że z analizy danych zawartych w CRPO wynika, iż do dnia sporządzenia niniejszego pisma, pełnomocnik zawodowy na podstawie otrzymanych informacji ze strony CK CRPO, nie podjął ponownej próby dokonania zgłoszenia pełnomocnictwa ogólnego udzielonego przez podmiot K. Z. U.-H. S. "[...]", jak również nie przesłał przedmiotowego pełnomocnictwa ogólnego PPO-1 w formie papierowej.

Reasumując Szef KAS nie znalazł podstaw do dokonania ww. wpisu PPO-1 do CRPO z uwagi na błąd polegający na braku wszystkich znaków użytych w nazwie pełnej. W jego ocenie nie jest to problem techniczny, gdyż nazwa ta jest nieprawidłowa.

Strona skargą z 12 stycznia 2018 r. wnosząc o stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie Szef KAS dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił naruszenie:

1) art. 138d w zw. z art. 139 O.p. poprzez niedokonanie czynności wprowadzenia do CRPO informacji o udzieleniu pełnomocnictwa pomimo upływu ustawowych terminów;

2) art. 120 O.p., art. 121 § 1 O.p., art. 124 O.p. w zw. z art. 138c § 1 O.p. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w sprawie i błędne przyjęcie, iż złożone pełnomocnictwo nie pozwala na poprawną identyfikację mocodawcy;

3) art. 120 O.p. poprzez nieokreślenie podstawy prawnej dla dokonanej czynności "odrzucenia pełnomocnictwa" i dokonanie jej pomimo braku takiego uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa;

4) zasady demokratycznego państwa prawa, ujętej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), m.in. poprzez podejmowanie działań w sposób uniemożliwiający Stronie dochodzenie swoich praw, obronę swoich racji i poznanie przesłanek stojących za określonym rozstrzygnięciem.

Skarżący uzasadniając zarzuty stanął na stanowisku, iż złożone do organu pełnomocnictwo ogólne zostało sporządzone i przesłane zgodnie z wymogami art. 138d O.p. W związku z tym obowiązkiem Szefa KAS na podstawie art. 138 § 4 O.p. było wpisanie informacji o udzieleniu pełnomocnictwa do CRPO.

W jego ocenie organ niedokonując wpisu do dnia złożenia niniejszej skargi, pomimo bezsprzecznego ustalenia osoby mocodawcy oraz pełnomocnika (otrzymał zgłoszenie pełnomocnictwa w formie przewidzianej przepisami prawa) uchybił wszelkim terminom ustalonym przepisami prawa, również tym przeznaczonym dla spraw szczególnie skomplikowanych.

Skarżący mając powyższe na uwadze za uzasadnione uznał ustalenie, iż organ pozostawał w bezczynności, jak również określenie, iż była to bezczynność z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie grzywny.

Jednocześnie za nieracjonalne uznał stanowisko Szefa KAS stwierdzając, że działał wbrew podstawowym zasadom postępowania podatkowego. Strona wskazała, iż podanie pełnej nazwy mocodawcy nie zostało wprost wymienione w treści art. 138e§ 1 Op.

Według Skarżącego brak znaku cudzysłów w żaden sposób nie wpływa na poprawną identyfikację, zwłaszcza przy tak znacznej ilości danych podawanych w druku PPO. W jego przekonaniu taki brak może być, co najwyżej uznany za oczywistą omyłkę pisarską, gdyż wyraźnie widoczne jest, że wbrew zamierzeniu doszło do niewłaściwego użycia wyrazu lub oczywistej omyłki mylnej jego pisowni albo widocznie niezamierzonego opuszczenia jednego lub więcej wyrazów.

Ponadto Skarżący zaznaczył, że organ w żaden sposób nie uzasadnił, jak brak znaku cudzysłów wpływa na możliwość identyfikacji mocodawcy albo, w jaki sposób i dlaczego identyfikację utrudnia.

Wskazując, iż wszelkie kierowane przez niego pisma, wzywające organ do określenia podstawy prawnej takiej czynności, pozostały bez odpowiedzi, podkreślił, że żaden przepis prawa nie daje organowi administracji prawa do dokonania "odrzucenia" pisma, podania, czy pełnomocnictwa.

W związku z tym Strona uznała, iż nie miała żadnej możliwości ustalenia, na czym polega "niezgodność danych identyfikacyjnych". Jej zdaniem takie działanie organu wskazuje na celowe unikanie podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, próbę odsunięcia od Szefa KAS odpowiedzialności za niedoskonałość systemu.

Mając powyższe na uwadze Skarżący doszedł do przekonania, że Szef KAS działał w sposób autorytarny, uniemożliwiający poznanie przyjętych faktów i dowodów w sprawie, czy chociażby przybliżonego określenia, na czym polega "niezgodność danych identyfikacyjnych". Tym samym wobec praktycznego braku uzasadnienia, za niemożliwe uznał podjęcie polemiki z argumentacją organu, co znacznie utrudnia dochodzenie swoich praw przed sądem administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o oddalenie skargi uznając za bezzasadny zarzut bezczynności w załatwieniu przedmiotowej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Przy czym jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między orzekanie w sprawach bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, oraz w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano, D. G., przedmiotem skargi uczynił bezczynność Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie wprowadzenia do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych informacji o udzieleniu pełnomocnictwa do reprezentacji K. Z. U. – H. S. "[...]".

Zgodnie z art. 138d § 1 O.p pełnomocnictwo ogólne upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych. W myśl § 3 cyt. przepisu, pełnomocnictwo ogólne oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu zgłasza mocodawca, wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego, według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 1, do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających złożenie pełnomocnictwa ogólnego, jego zmianę, odwołanie lub wypowiedzenie, w formie dokumentu elektronicznego, pełnomocnictwo składa się w formie pisemnej według wzoru, o którym mowa w zdaniu pierwszym. Informacje o udzieleniu pełnomocnictwa, o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu Szef Krajowej Administracji Skarbowej umieszcza w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych, zwanym dalej "Centralnym Rejestrem" (art. 138 j § 4 O.p.). W § 5 omawianego przepisu przewidziano, że adwokat, radca prawny oraz doradca podatkowy mogą sami zgłaszać udzielenie im pełnomocnictwa ogólnego oraz zawiadamiać o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu, ze wskazaniem daty zwolnienia z obowiązku reprezentacji.

Z kolei art. 138j Ordynacji podatkowej zawiera stosowną delegację dla Ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia wzoru pełnomocnictwa ogólnego i wzoru zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tego pełnomocnictwa, obejmujący dane identyfikujące mocodawcę i pełnomocnika, mając na celu uproszczenie zgłaszania pełnomocnictwa oraz sposobu przesyłania, w formie dokumentu elektronicznego, pełnomocnictwa ogólnego, pełnomocnictwa szczególnego oraz pełnomocnictwa do doręczeń, uwzględniając potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa, wiarygodności i niezaprzeczalności danych zawartych w pełnomocnictwach oraz potrzebę ich ochrony przed nieuprawnionym dostępem.

I tak, w myśl wydanego, na podstawie ww. art. 138j § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu przesyłania, w formie dokumentu elektronicznego, pełnomocnictwa ogólnego, pełnomocnictwa szczególnego oraz pełnomocnictwa do doręczeń, pełnomocnictwo ogólne, w formie dokumentu elektronicznego, jest przesyłane za pośrednictwem:

1) portalu podatkowego - przez mocodawcę, pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz osobę sprawującą opiekę nad osobą, która nie może się podpisać;

2) dedykowanego systemu teleinformatycznego Szefa Krajowej Administracji Skarbowej - przez organy podatkowe.

Sam Centralny Rejestr Pełnomocnictw Ogólnych prowadzony jest przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej a dostęp do niego mają organy podatkowe (art. 138k § 1 i 2 O. p.).

Z kolei w myśl art. 14 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 869 ze zm.), Szef Krajowej Administracji Skarbowej prowadzi w systemie teleinformatycznym CRP KEP i jest administratorem danych w nim zawartych. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 3 przedmiotowej ustawy zgłoszenie identyfikacyjne podatników niebędących osobami fizycznymi zawierać musi ich pełną i skróconą nazwę (firmę).

Uwzględniając przy tym, że całość przesyłanych w formie elektronicznej danych, za pośrednictwem portalu podatkowego oraz dedykowanego systemu teleinformatycznego, podlega automatycznej weryfikacji przez system elektroniczny, oczywistym jest, że wymagana jest pełna zgodność wpisu dotyczącego nazwy mocodawcy w ramach zgłoszenia pełnomocnictwa ogólnego z wpisem, dokonanym przez podatnika na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Zatem specyfika przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań dotyczących formy i trybu zgłoszenia udzielenia pełnomocnictwa ogólnego, nie pozwala na postulowaną w skardze konieczność dokonywania każdorazowo przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oceny "istotności" błędu odnośnie ujętych w treści pełnomocnictwa danych, w tym co do możności, bądź nie, identyfikacji mocodawcy. Skoro w zgłoszonym pełnomocnictwie zaistniała niezgodność danych dotyczących mocodawcy, nie było możliwości wprowadzenia tego pełnomocnictwa ogólnego do rejestru. Nie można więc mówić o pozostawaniu przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w bezczynności odnośnie wprowadzenia do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych informacji o udzieleniu Skarżącemu pełnomocnictwa do reprezentacji K. Z. U. – H. S. "[...]".

Bezzasadna jest przy tym argumentacja skargi zmierzająca do utożsamienia samej czynności złożenia formularza pełnomocnictwa ogólnego ze złożeniem podania w trybie art. 168 § 1 O.p., co rodziłoby, w przypadku, gdyby zgłoszenie takie było dotknięte brakami (jak w niniejszym przypadku), konieczność uruchomienia trybu ich usunięcia statuowanego w art. 169 O.p. Otóż procedura regulująca kwestię zgłoszenia pełnomocnictw ogólnych jest odrębna od procedury składania podań, a żaden jej przepis nie zawiera stosownego odesłania do przepisów art. 168 i dalszych Ordynacji podatkowej. Skoro przedmiotowe zgłoszenie nie stanowi podania, Szef Krajowej Administracji Skarbowej otrzymując formularz pełnomocnictwa niezawierający wszystkich wymaganych danych, lub zawierający dane niezgodne z funkcjonującymi w rejestrze podatników, nie ma obowiązku uruchomienia procedury zamierzającej do uzupełnienia braków takiego zgłoszenia.

Realia przedmiotowej sprawy przeczą przy tym twierdzeniu Skarżącego, że działania Szefa Krajowej Administracji Skarbowej uniemożliwiały mu poznanie, na czym polega "niezgodność danych identyfikacyjnych". Wręcz przeciwnie, Skarżący został poinformowany, że wpis pełnomocnictwa ogólnego do rejestru nie został dokonany z uwagi na błąd w nazwie pełnej mocodawcy, czyli brak znaku cudzysłów, jednakże nie podjął on ponownej próby dokonania zgłoszenia pełnomocnictwa ogólnego usuwając wskazaną niezgodność.

Wobec powyższego, przebieg czynności podejmowanych przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, w świetle przyjętego na gruncie Ordynacji podatkowej sposobu rejestracji pełnomocnictw ogólnych, nie pozwala, zdaniem Sądu, przypisać mu zarzucanej przez Skarżącego bezczynności.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.