Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2295/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Sygn. akt II SA/ Kr 2295 / 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA : Stanisław Biernat / spr. / Izabela Dobosz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2004r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r., II. zasądza od Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego S. M. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/ Kr 2295 / 00

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 04.2000 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U, 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich S.M. , ur. [...] . przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1977 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...].11.1946 r. do [...].12.1947 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane S.M. uprawnienia kombatanckie, odbywał on służbę w Wojsku Polskim. Z akt sprawy nie wynika, że podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... . Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.M. opisał swoją przynależność do Batalionów Chłopskich od 1944 r., złożenie przysięgi oraz udział w akcjach zbrojnych. Podał też nazwiska osób, z którymi należał do organizacji. Dodał, że po wojnie wstąpił do PZPR i o swojej działalności okupacyjnej nie wspominał.

W dniu [...] .08.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [...] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... W uzasadnieniu organ podał, że S.M. uzyskał uprawnienia kombatanckie w związku z udziałem w walkach z reakcyjnym podziemiem podczas działalności w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej. Oznacza to, że uprawnienia kombatanckie otrzymał wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Powoduje to pozbawienie strony uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach... . W odniesieniu do twierdzeń strony o działalności w Batalionach Chłopskich organ stwierdził, że termin składania udokumentowanych wniosków o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy o kombatantach... upłynął 31.12.1998 r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.M. powołał się na swoją działalność partyzancką w Batalionach Chłopskich. Uznał za krzywdzącą decyzję, która przypisuje mu działalność w ORMO, podczas kiedy on do ORMO nigdy nie należał.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że działalność w ORMO nie daje tytułu do uprawnień kombatanckich, nie była to bowiem państwowa służba zmilitaryzowana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom S.M. zawartym w skardze, jest niewątpliwe, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie z racji swojej działalności w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej. Wynika to z akt postępowania przez ZBoWiD, w tym z deklaracji członkowskiej (k. [...]), zaświadczenia KW MO w K. (k. [...]) oraz oświadczeń świadków (k. [...] ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że przynależność do ORMO, nie stanowi tytułu do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich, bez spełnienia któregoś z warunków wynikających z art. l ust. 2, art. 2 lub art. 4 ustawy o kombatantach... . Pogląd taki jest ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowym. Por. np. wyrok NSA z 20.12.1999 r., V SA 2088/98, niepublikowany albo wyrok NSA z 28.07.1995 r., V SA 1662/93, niepublikowany.

Jednakże, wbrew twierdzeniom Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. możliwe jest wykazywanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej nie tylko z tytułu udziału w utrwalania władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Wynika to z nowszego orzecznictwa sądowego (np. z wyroku SN z 22.02.2001, III RN 77/00, OSNAP 2001/15/475). Należy dodać, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, w wyroku z dnia 15.04.2003 r., SK 4/02, Dz.U., nr 72, poz. 658, iż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, jest niezgodny z Konstytucją RP.

W sytuacji zatem, kiedy strona powołała się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na okoliczności, które mogą stanowić tytuł uprawnień kombatanckich, stosownie do art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach..., obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. było przeprowadzenie postępowania mającego na celu wykazanie, czy okoliczności te rzeczywiście miały miejsce. Wykazanie tytułu uprawnień kombatanckich należy do strony. Organ powinien ocenić oświadczenia skarżącego składane w postępowaniu weryfikacyjnym, porównać je z jego oświadczeniami z postępowania przez ZBoWiD, a także w razie potrzeby dopuścić inne dowody. Dopiero stwierdzenie, że skarżący nie legitymuje się żadnymi uprawnieniami kombatanckimi na podstawie art. 1 ust. 2, art. 2 lub art. 4, może spowodować pozbawienie go uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach.

Dodatkowo Sąd stwierdza, że w uzasadnieniu decyzji z [...].04.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie w związku ze swoją służbą w Wojsku Polskim, podczas kiedy uzyskał je w związku z przynależnością do ORMO.

Sąd stwierdza, że poprzez błędną wykładnię art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył prawo materialne, natomiast poprzez niewyjaśnienie tego, czy skarżący legitymuje się nowym tytułem uprawnień kombatanckich, naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.