Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 130/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184 ust. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak- Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 898/17, w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] 2017 r., [...] w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi na rok akademicki 2016/2017 oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 898/17, oddalił skargę A.K. (dalej jako wnioskodawca, strona lub skarżący) na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] (dalej jako organ odwoławczy lub organ II instancji) z dnia [...] 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi na rok akademicki 2016/2017.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

Wydziałowa Komisja Stypendialna [...] (dalej jako organ I instancji) decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. odmówiła przyznania stronie zapomogi wobec niespełnienia warunków określonych w § 2 pkt 6 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów [...] na rok akademicki 2016/2017 (dalej zwany regulaminem) wskazując, że strona posiada już tytuł magistra inżyniera na innym wydziale [...]. Ponadto podano, iż w złożonym wniosku nie przedstawiono żadnych konkretnych dokumentów potwierdzających fakt znalezienia się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z przyczyn losowych.

W odwołaniu od tej decyzji strona wskazała, iż studiuje na drugim kierunku studiów (na Wydziale [...]) i zdobywa inny niż na ukończonym kierunku obszar wiedzy.

Organ odwoławczy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podkreślając, iż jak sam wnioskodawca przyznał w odwołaniu, ukończył już jedne studia i posiada tytuł magistra, a zatem, zgodnie z art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r - Prawo o szkolnictwie wyższym (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm., dalej jako u.p.s.w.) oraz § 2 pkt 6 regulaminu, nie przysługują mu świadczenia pomocy materialnej dla studentów i doktorantów. Zwrócono uwagę, że w świetle art. 184 ust. 5 u.p.s.w. studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Natomiast § 2 pkt 6 regulaminu brzmi, iż "Studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, świadczenia, o których mowa w ust. 3, nie przysługują, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.

W nawiązaniu do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, iż obszar wiedzy oraz inne akty prawne, na które strona się powoływała, nie mogły być brane pod uwagę przy przyznawaniu świadczeń pomocy materialnej dla studentów z Funduszu Pomocy Materialnej dla Studentów i Doktorantów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał w uzasadnieniu wyroku, że w sprawie nie jest sporne, że skarżący, legitymując się tytułem inżyniera magistra, wystąpił do organu I instancji o przyznanie zapomogi, w związku z rozpoczęciem studiów II stopnia na kolejnym kierunku studiów na Wydziale [...], przez co nie jest on adresatem normy art. 183 u.p.s.w., bowiem spełnia negatywną przesłankę, o której mowa w art. 184 ust. 5 tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi mówiących o naruszeniu gwarancji konstytucyjnych Sąd Wojewódzki podniósł, iż wykładnia art. 184 ust. 5 u.p.s.w. wielokrotnie była przedmiotem orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (w tym wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2327/13 i z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1724/12), a także wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt K 40/12. Powołany przepis ustanawia zasadę prawa do świadczeń pomocy materialnej do czasu ukończenia jednego kierunku studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym, z którego wynika, że student, który ukończył jeden kierunek studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym, nie ma prawa do świadczeń pomocy materialnej na kolejnym kierunku studiów. Zgodnie z art. 184 ust. 5 u.p.s.w., student nie może otrzymać świadczeń wymienionych w art. 173 tej ustawy, jeśli uzyskał już tytuł magistra lub równorzędny na innym kierunku studiów, ponieważ w tym przypadku nie zostanie spełniona przesłanka kontynuowania studiów na drugim kierunku studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra.

Sąd I instancji zwrócił także uwagę, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt K 40/12, orzekł, że art. 184 ust. 5 u.p.s.w., w zakresie w jakim wyłącza prawo studentów kontynuujących naukę na drugim kierunku po ukończeniu jednego kierunku studiów do otrzymywania stypendiów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 u.p.s.w. jest zgodny z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 70 ust. 4 Konstytucji RP. Jakkolwiek wyrok Trybunału dotyczył stypendium rektora dla najlepszych studentów i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, w ocenie Sądu Wojewódzkiego argumentacja zawarta w uzasadnieniu wyroku ma zastosowanie również w odniesieniu do pozostałych świadczeń wymienionych w art. 173 ust. 1, w tym zapomogi. Otóż, zdaniem Trybunału, art. 184 ust. 5 u.p.s.w. nie narusza zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), ani art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia obywatelom powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. W zakresie zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), ustawodawca w art. 184 ust. 5 u.p.s.w. posłużył się kryterium, prowadzącym do zróżnicowania podmiotów podobnych, charakteryzujących się cechami relewantnymi z punktu widzenia ocenianej regulacji. Wedle Trybunału takie zróżnicowanie należy uznać za usprawiedliwione - legitymowanie się tytułem magistra (lub równorzędnym) uzasadnia wyłączenie z grona beneficjentów stypendiów naukowych nie tylko tych studentów, którzy uprzednio (na ukończonym kierunku studiów) pobierali stypendia określone w art. 173 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 u.p.s.w., ale i studentów, który uprzednio nie korzystali z tego rodzaju stypendiów. Wyłączenie przez ustawodawcę studentów, którzy ukończyli już jeden kierunek studiów i uzyskali tytuł zawodowy magistra lub równorzędny z możliwości ubiegania się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa, na drugim kierunku studiów, nie świadczy o naruszeniu konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa, ponieważ studenci, którzy nie ukończyli jeszcze żadnego kierunku i studenci, którzy ukończyli już jeden kierunek studiów, stanowią dwie grupy studentów będących w zróżnicowanej sytuacji.

W ocenie Sądu I instancji, organy orzekające w sprawie słusznie przyjęły, iż posiadanie tytułu magistra wyklucza możliwość otrzymania każdego świadczenia wymienionego w art. 173 u.p.s.w.

Z wydanym wyrokiem nie zgodził się skarżący, który w wywiedzionej skardze kasacyjnej zakwestionował go w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a., poprzez zaniechanie stwierdzenia przez Sąd I instancji naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 184 ust. 5, art. 173 ust. 1 pkt 8, art. 207 ust. 1 i ust. 4 u.p.s.w. oraz § 2 pkt 6 regulaminu poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w związku z powyższym nie zastosowanie, do uznania, iż sytuacja skarżącego nie wyklucza przyznania mu zapomogi pieniężnej,

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasad postępowania w nich opisanych,

- art. 2, art. 31 ust. 3, art. 70 ust. 4 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa do dostępu do edukacji skarżącego oraz zasady sprawiedliwości społecznej,

2) art. 132- do 135 u.p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy jako spełniającej warunki sprawy od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji uzasadniając rozstrzygnięcie powołał się przede wszystkim na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt K 40 / 12, które nie dotyczyło zapomogi pieniężnej, tj. udzielenia pomocy przez Państwo umożliwiającej uzyskanie wykształcenia, lecz stypendiów dla studentów wybitnych i za wybitne osiągnięcia. Zwrócono uwagę, że sytuacja w niniejszej sprawie jest zupełnie inna, gdyż nie dotyczy nagrodzenia studenta za wybitne osiągnięcia, lecz samego prawa do edukacji i równego dostępu do wykształcenia. Różnicowanie studentów pod kątem czy posiadają już tytułu magistra, w kontekście ich sytuacji finansowej, w dostępie do edukacji powoduje jak w przedmiotowej sprawie uniemożliwienie uzyskania tej edukacji, tym samym sytuacja ta nie może być analogiczna z przyznaniem swoistej nagrody za wybitne osiągnięcia. Uzyskanie bądź nie stypendiów za osiągnięcia nie uniemożliwia kontynuowania nauki, w przeciwieństwie do sytuacji skarżącego, gdy brak zapomogi uniemożliwił mu podjęcie nauki.

Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego narusza wobec tego zarówno zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) jak i zasadę proporcjonalności oraz dostępu do wykształcenia. Wywodzono, że zasada sprawiedliwości społecznej zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa zakłada, iż osoby o słabszych możliwościach mają prawo do pomocy Państwa, w tym finansowej. Bycia osobą o słabszych możliwościach nie zmienia uzyskanie w przeszłości tytułu inżyniera, który to tytuł nie umożliwił skarżącemu zmiany swojej sytuacji. Tym samym osoby w takiej sytuacji nadal mają prawo do pomocy Państwa i nie mogą być utożsamiane z osobami, które radzą sobie lepiej niż przeciętni i pobierają naukę na kolejnym kierunku studiów.

Podkreślono w tym kontekście, iż zamiarem ustawodawcy w ustanowieniu zapisu ust. 5 art. 184 u.p.s.w. było dążenie do ograniczenia nadużywania prawa do stypendiów i zapomogi przy bazowaniu na przyjęciu, iż jeśli osoba podejmuje nowe studia na drugim kierunku, mając już wcześniej wykształcenie, jest w stanie sfinansować dalszą edukację we własnym zakresie. Skarżący natomiast nie spełnia tych założeń ustawodawcy i w związku z powyższym winien być traktowany jako osoba dopiero podejmująca studia po raz pierwszy.

Z tych powodów skarżący wniósł o uchylenie zakwestionowanego wyroku w całości oraz poprzedzających go decyzji organu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) niniejsza sprawa została skierowana, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2021 r., na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia żadnej z wad wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., a nadto w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 189 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi.

W świetle art. 174 u.p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.

W badanej sprawie podstawy skargi kasacyjnej zostały wadliwie skonstruowane i mylnie określone, gdyż oprócz nagłówkowego wymienienia art. 174 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.s.a., co miałoby sugerować sformułowanie zarzutów z obu podstaw, w dalszej części skarżonemu orzeczeniu zarzucono jedynie naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, po czym nieprzywołano odpowiadający temu zarzutowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a., lecz wskazano na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a., który odnosi się do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Uszczególniając natomiast zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a., oprócz przepisów o charakterze materialnym (art. 184 ust. 5, art. 173 ust. 1 pkt 8, art. 207 ust. 1 i ust. 4 u.p.s.w. oraz § 2 pkt 6 regulaminu, czy też art. 2, art. 31 ust. 3, art. 70 ust. 4 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) wskazano na przepisy o charakterze procesowym jak art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a., a także art. 132, art. 133, art. 134 i art. 135 u.p.p.s.a.

Popełnione przez pełnomocnika procesowego skarżącego uchybienia nie są jednak na tyle istotne, aby uniemożliwiały ustalenie granic wniesionej skargi kasacyjnej, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie. Niemniej podniesione w niej zarzuty z całą pewnością nie mają usprawiedliwionych podstaw, a szczególnie dotyczy to zarzutów naruszenia przepisów procesowych, gdyż w chociażby minimalnym zakresie autor skargi kasacyjnej nie wykazał istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. W skardze kasacyjnej wymieniono jedynie zbiorowo art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. w kontekście naruszenia zasad postępowania w nich zawartych, bez jakiegokolwiek rozwinięcia tych zarzutów. Podobnie postąpiono w przypadku zgłoszenia zarzutów naruszenia art. 132, art. 133, art. 134 i art. 135 u.p.p.s.a., nie wskazując chociażby w minimalnym zakresie na czym miałoby polegać naruszenie zasad związanych z wydaniem wyroku, podstawami wyrokowania czy też granicami orzekania sądu.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, iż generalnie odnoszą się one do wykładni art. 184 ust. 5 u.p.s.w., który stanowił, że "Studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat". Zawarta w tym przepisie negatywna przesłanka skutkująca brakiem podstaw do przyznania świadczeń socjalnych, w tym też i zapomogi, została powtórzona w regulacji wewnątrzzakładowej, tj. w § 2 pkt 6 regulaminu, który brzmiał, iż "Studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, świadczenia, o których mowa w ust. 3, nie przysługują, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat".

Rację ma tutaj Sąd I instancji podnosząc w swoim uzasadnieniu, iż wykładnia art. 184 ust. 5 u.p.s.w. wielokrotnie była przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych (wskazano tutaj dla przykładu wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2327/13, i z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1724/12). Wypracowane stanowisko jednoznacznie wskazuje, że omawiany przepis ustanawia zasadę prawa do świadczeń pomocy materialnej do czasu ukończenia jednego kierunku studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym, z którego wynika, że student, który ukończył jeden kierunek studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym, nie ma prawa do świadczeń pomocy materialnej na kolejnym kierunku studiów.

Podkreślić należy, iż użyte w art. 184 ust. 5 u.p.s.w. pojęcie "kontynuuje studia" oznacza dalsze podnoszenie swojego wykształcenia (studiowanie), ale tylko do momentu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, w okresie najwyżej 3 lat. Pozwala to przyjąć, że stypendium można przyznać tylko wtedy, gdy drugi kierunek studiów prowadzi do uzyskania po raz pierwszy tytułu magistra. Tylko bowiem przy takiej interpretacji art. 184 ust. 5 u.p.s.w. będzie spełniony zamiar przyświecający ustawodawcy, a polegający na wspieraniu materialnym z pieniędzy podatnika studenta, który ukończył już studia na jednym z kierunków na studiach pierwszego stopnia (uzyskał wykształcenie na poziomie licencjackim) i umożliwienia mu kontynuowania studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra (podobnie wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2370/12).

Podobnie jako niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 2, art. 31 ust. 3, art. 70 ust. 4 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa do dostępu do edukacji skarżącego oraz zasady sprawiedliwości społecznej. Za równie wadliwą należy uznać zawartą w skardze kasacyjnej tezę, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt K 40 / 12, nie ma zastosowania do zapomogi pieniężnej, gdyż sytuacja w niniejszej sprawie nie dotyczy nagrodzenia studenta za wybitne osiągnięcia, lecz samego prawa do edukacji i równego dostępu do wykształcenia.

Nie ulega wątpliwości, iż przywołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy stypendium rektora dla najlepszych studentów i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, jednakże argumentacja zawarta w jego uzasadnieniu znajduje zastosowanie również w odniesieniu do pozostałych świadczeń wymienionych w art. 173 ust. 1 u.p.s.w., w tym do zapomogi, która może być przyznana studentowi, który z przyczyn losowych znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej. Wyraźnie bowiem Trybunał argumentował, że w zakresie zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji), ustawodawca w art. 184 ust. 5 u.p.s.w. posłużył się kryterium, prowadzącym do zróżnicowania podmiotów podobnych, charakteryzujących się cechami relewantnymi z punktu widzenia ocenianej regulacji. Wedle Trybunału takie zróżnicowanie należy uznać za usprawiedliwione, ponieważ legitymowanie się tytułem magistra (lub równorzędnym) uzasadnia wyłączenie z grona beneficjentów stypendiów naukowych nie tylko tych studentów, którzy uprzednio (na ukończonym kierunku studiów) pobierali stypendia określone w art. 173 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 u.p.s.w., ale i studentów, który uprzednio nie korzystali z tego rodzaju stypendiów. Wyłączenie przez ustawodawcę studentów, którzy ukończyli już jeden kierunek studiów i uzyskali tytuł zawodowy magistra lub równorzędny z możliwości ubiegania się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa, na drugim kierunku studiów, nie świadczy o naruszeniu konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa, ponieważ studenci, którzy nie ukończyli jeszcze żadnego kierunku i studenci, którzy ukończyli już jeden kierunek studiów, stanowią dwie grupy studentów będących w zróżnicowanej sytuacji.

Reasumując należało stwierdzić, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż podniesiony przez skarżącego zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych też przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był do oddalenia skargi kasacyjnej, o czym orzeczono w sentencji niniejszego wyroku na podstawie art. 184 u.p.p.s.a.