Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 979/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 92a ust. 1 , art. 20a, art. 92c ust. 1 pkt 1, lp. 2.2.3 zał. nr 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 2, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania [...] (zwanego dalej Spółką), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa z dnia [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Podczas przeprowadzonej w dniu 27.05.2016r. w godzinach od 5:40 do 6:45 kontroli drogowej dotyczącej zgodności wykonywanych usług w krajowym transporcie drogowym osób z zezwoleniem nr 2141 pracownicy organu I instancji ustalili, że kierujący autobusem marki [...] (należącym do Spółki) M.S., wykonując kurs na trasie [...] z godz. 5.45 zatrzymał się dwukrotnie (o godzinie 6:21 i 6:23) na [...] na przystankach oznaczonych znakiem D-15, gdzie każdorazowo wysiadła jedna osoba. Tymczasem, jak wynika z rozkładu jazdy tego przewoźnika, stosownie do udzielonego zezwolenia, na ul. [...] ww. pojazd miał prawo zatrzymać się tylko raz. Kierowca, po zapoznaniu się z protokołem kontroli, podpisał go bez zastrzeżeń, nie wnosząc żadnych uwag. Natomiast po wszczęciu postępowania Spółka przyznała, że kontrolowany pojazd zatrzymał się dwukrotnie na ul. [...] – w tym w miejscu nieujętym w rozkładzie jazdy – ale miało to miejsce ze względu na agresywne zachowanie pasażera – na dowód czego złożono oświadczenie kierowcy oraz innego pasażera. W dniu 30.06.2016r. przesłuchano D. P. w charakterze świadka. Pomimo wzorowej opinii wystawionej kierowcy M.S. organ stwierdził, że kierowca ten naruszył obowiązujące przepisy u.t.d. oraz regulamin przewozu osób w krajowej komunikacji regularnej obowiązujący w Spółce. Zgodnie bowiem z rozdziałem I pkt 6 regulaminu wsiadanie i wysiadanie z autobusu jest dozwolone wyłącznie w miejscach określonych w rozkładzie jazdy, zaś w rozdziale VIII pkt 1 stwierdzono, że z przejazdu autobusami [...] nie mają prawa korzystać osoby: nietrzeźwe, będące pod wpływem narkotyków, lub innych substancji odurzających, zachowujące się nieodpowiednio, tj. w sposób sprzeczny z powszechnie obowiązującymi normami.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Wojewódzkiego Zarządu Transportu, działając z upoważnienia Marszałka Województwa, wydał decyzję z dnia [...] o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków – na podstawie art. 92a ust. 1, 6 ustawy z dnia 6.09.2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013r. poz. 1414 ze zm.), zwanej dalej u.t.d. W uzasadnieniu wskazano, że wysadzanie pasażerów poza przystankami narusza warunki określone w zezwoleniu i odpowiada naruszeniu opisanemu w lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odwołanie wniosła Spółka, zarzucając rozstrzygnięciu organu:

- naruszenie art. 92c ust. 1 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie na skutek błędnego przyjęcia – w sposób całkowicie nieuprawniony – że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki egzoneracyjne, wykazane w zgromadzonym i zaoferowanym organowi I instancji materiale dowodowym, wskazujące na wystąpienie okoliczności których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, a pozwalające organowi odstąpić od wymierzenia kary;

- naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.;

- naruszenie reguł wskazanych w art. 107 § 3 K.p.a.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że agresywne zachowanie pasażera wymusiło na kierowcy zatrzymanie się na przystanku nieujętym w zezwoleniu – co potwierdzają oświadczenia zarówno kierowcy, jak i pasażera. Okoliczności te, zdaniem strony, wypełniają dyspozycję art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zwalniającego z odpowiedzialności za powstałe naruszenie wykonywania warunków przewozu. Tymczasem organ oparł się jedynie na protokole kontroli, nie biorąc pod uwagę całokształtu materiału dowodowego. Brak było podstaw do zanegowania zeznań świadka D. P., który pozostaje w zatrudnieniu Spółki jako kontroler biletów, zwłaszcza że reakcja kierowcy była właściwa. Wysadzając agresywnego pasażera uchronił bowiem innych podróżnych przed eskalacją konfliktu.

W piśmie z dnia 23.08.2016r. organ I instancji wyjaśnił, że z treści ww. regulaminu wynika, że organami upoważnionymi do reakcji na nieodpowiednie zachowanie pasażerów są służby porządkowe, a zatem kierowca winien był wezwać Policję i przekazać jej agresywnego pasażera. Biorąc pod uwagę obecność w pojeździe kontrolera (świadka), reakcję kierowcy oceniono jako niewłaściwą i niemogącą być wytłumaczeniem łamania prawa.

Kolegium, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzieliło w całości ustalenia faktyczne i argumentację prawną organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślono, że postępowanie kontrolne jest postępowaniem szczególnym, w którym stronę (podmiot wykonujący przewóz drogowy) reprezentuje kierowca kontrolowanego pojazdu. Dowód przeprowadzenia tego postępowania i dowód dokonanych w nim ustaleń stanowi protokół kontroli. Wbrew stanowisku Spółki, dowód z protokołu kontroli ma w niniejszej sprawie decydujące znaczenie, a ustalenia w nim zawarte są bezsporne. Organ wskazał, powołując się na poglądy judykatury, że przewoźnika obciąża dowód, iż ustalenia zawarte w tym protokole nie oddają rzeczywistego stanu rzeczy, a określenie w zezwoleniu miejscowości, w których znajdują się przystanki oznacza, że przewoźnik jest uprawniony do zabierania i wysadzania pasażerów wyłącznie na oznaczonych i wyposażonych we wskazany sposób przystankach – z jednoczesnym zakazem zabierania i wysadzania pasażerów w innych miejscach. Tym samym w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 93 u.t.d. Co się zaś tyczy powoływanego przez Spółkę przepisu art. 92 c ust. 1 u.t.d., to ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary za wykonywanie przewozów z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego w przypadku, gdy z okoliczności sprawy i dowodów wynika, iż podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Zgodnie z orzecznictwem obowiązek wykazania powyższych okoliczności, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, spoczywa na przedsiębiorcy, bowiem to on wywodzi skutki prawne z przepisów, które zwalniają z odpowiedzialności za naruszenia obowiązków. W ocenie Kolegium takich dowodów Spółka nie przedstawiła. Nie udowodniła więc, aby stwierdzone w protokole naruszenie warunków zezwolenia dotyczących wyznaczonych przystanków spowodowane zostało okolicznościami, których nie mogła przewidzieć.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Kolegium wniosła Spółka, zarzucając naruszenie przepisów:

a) prawa materialnego, tj. art. 20a i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie wystąpiły okoliczności niezależne od Spółki uniemożliwiające jej wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów,

b) postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. – a tym samym przyjęcie że zaoferowany organowi przez stronę skarżącą materiał dowodowy nie oddaje rzeczywistego stanu rzeczy; dokonanie subiektywnej oceny dowodów i oparcie decyzji wyłącznie na protokole z kontroli, z całkowitym pominięciem materiału dowodowego przedstawionego przez Spółkę, w szczególności w postaci dowodów z zeznań świadków, oświadczeń, poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, dokonywanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym

W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że organ administracji powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności. Organ może poszczególnym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. W przeciwnym razie dochodzi do naruszenia naczelnej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, wspieranej przez zasadę swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Spółki niedopuszczalne było przyjęcie przez organ, że nie przedstawiono dowodów wystąpienia zaistniałego naruszenia warunków zezwolenia na skutek okoliczności, których zaistnienia strona nie mogła przewidzieć. Za nieuprawnione skarżąca uznała ustalenia, że brak adnotacji w sporządzonym podczas kontroli protokole o okolicznościach zatrzymania się autobusu z przyczyn nadzwyczajnych dyskwalifikuje niejako możliwość wskazania tej okoliczności innymi obiektywnymi środkami dowodowymi. Skarżąca zaoferowała bowiem organowi materiał dowodowy w postaci zeznań świadka D. P. Ponadto organ nie zbadał tak istotnej okoliczności jak frekwencja podczas kontrolowanego kursu. Natomiast to, że świadkiem jest również jadący do pracy pracownik Spółki stanowi czysty przypadek, gdyż D. P. codziennie korzysta z usług komunikacji publicznej tym właśnie kursem.

Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie również poprzedzającej ją decyzji z dnia 27.07.2016r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., jak również o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Tym samym sąd administracyjny bada – w odpowiedniej kolejności – zgodność z prawem całego postępowania administracyjnego i prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego. Stwierdzenie istnienia danego typu wad może bowiem eliminować potrzebę ustalania innego rodzaju uchybień.

W pierwszej kolejności Sąd bada ewentualne istnienie wad powodujących nieważność decyzji, następnie kontroluje przestrzeganie przez organ przepisów postępowania, a dopiero w ostatniej kolejności prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego.

Sąd, kontrolując w ramach zakreślonych granicach legalność decyzji Kolegium, stwierdza że doszło do naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do zarzutów Spółki co do naruszenia art. 20a i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dopiero bowiem po prawidłowym ustaleniu przez organ stanu faktycznego możliwe jest zbadanie prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja organu odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem określonych w zezwoleniu warunków dotyczących wyznaczonych przystanków.

Okolicznością niesporną między stronami jest ujawnione podczas kontroli drogowej naruszenie wskazane w lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d. Mianowicie, z niekwestionowanych ustaleń zawartych w protokole kontroli (k. 4 akt administracyjnych) wynika, że należący do strony skarżącej "autobus o godzinie:

6:21 zatrzymał się na ulicy [...] na przystanku oznaczonym znakiem D-15 gdzie wysiadła 1 osoba,

6:23 zatrzymał się na ulicy [...] na przystanku oznaczonym znakiem D-15 gdzie wysiadła 1 osoba.

Zgodnie z okazanym rozkładem jazdy w miejscowości na ul. [...] autobus powinien zatrzymać się tylko jeden raz".

Strony różnią się natomiast stanowiskiem co do powoływanych przez skarżącą przesłanek egzoneracyjnych, określonych w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W orzecznictwie zgodnie podkreśla się, że odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe, określona w art. 92a ust. 1 u.t.d., ma charakter obiektywny i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków ustawowych. Przedsiębiorca odpowiada za naruszenia prawa przez kierowców, gdyż zatrudniając kierowców, organizuje ich pracę i sprawuje nad nimi nadzór. Od tej podstawowej zasady ustawodawca przewidział wyjątki uregulowane m.in. właśnie w art. 92c u.t.d. Ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przewidziane w tym przepisie przesłanki do zwolnienia z odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy – gdyż to on wywodzi z tej regulacji skutki prawne. Jakkolwiek organ ma obowiązek gromadzić wszystkie dowody istotne w sprawie, dotyczące zarówno okoliczności korzystnych, jak i niekorzystnych dla strony, to w sytuacji, gdy strona wywodzi z danej okoliczności korzystne dla siebie okoliczności, powinna podjąć własną inicjatywę, przynajmniej ukierunkowując tok działań organu stosownymi wnioskami dowodowymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20.10.2016r. o sygn. akt II SA/Op 214/16, LEX nr 2158164).

W sprawie niniejszej przewoźnik pismami z dnia 27.05.2016r. oraz 7.06.2016r. złożył wyjaśnienia, podnosząc że przyczyną zatrzymania autobusu na przystanku nieprzewidzianym w udzielonym zezwoleniu było zachowanie jednego z pasażerów, który prawdopodobnie będąc pod wpływem alkoholu, w sposób arogancki zaczął zwracać się do innych pasażerów oraz kierowcy, sugerując i wymuszając jednocześnie chęć natychmiastowego wyjścia z jadącego autobusu. W konsekwencji kierowca, w trosce o bezpieczeństwo w ruchu drogowym i jadących w autobusie pasażerów, został zmuszony do podjęcia natychmiastowej decyzji o zatrzymaniu się w najbliższym bezpiecznym dozwolonym miejscu. Na potwierdzenie powyższych okoliczności Spółka przedłożyła oświadczenia (własnoręcznie napisane) kierowcy pojazdu – M. S. oraz obecnego wówczas w autobusie pasażera D. P., zatrudnionego u skarżącej w charakterze kontrolera biletów. D. P. przesłuchany w charakterze świadka w dniu 30.06.2016r., zeznał – pod rygorem odpowiedzialności karnej – że cyt.: "pasażer wyglądał jakby się przebudził, zaczął się zachowywać niegrzecznie i żądał aby go natychmiast wypuścić z autobusu, podszedł do drzwi z zamiarem otworzenia ich, kierowca się wystraszył i powiedział że zatrzyma się w bezpiecznym miejscu". Powyższe okoliczności zostały podniesione także w odwołaniu, w którym Spółka podkreśliła, że kierowca, zmuszony do podjęcia natychmiastowej decyzji, zatrzymał autobus w najbliższym bezpiecznym dozwolonym miejscu tj. przy ul. [...], gdzie wysiadł agresywny pasażer. Skarżąca wyjaśniła zarazem, że "wszelkie próby siłowego zatrzymania pasażera mogłyby doprowadzić do sytuacji niebezpiecznych. Eskalowanie problemu poprzez generowanie nowych emocji u i tak już mającego problem emocjonalny pasażera było ze wszech miar nieuprawnione a ponadto nie było żadnej możliwości wezwania służb porządkowych, ponieważ takie zdarzenie, jak umożliwienie opuszczenia autobusu jednej dorosłej pełnosprawnej osobie trwa zaledwie kilka sekund".

Nadmienić trzeba, że przepisy K.p.a. ustanawiają dla organów administracji publicznej obowiązki podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.) oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). – przy jednoczesnym zachowaniu reguł jego oceny określonych w art. 80 K.p.a. Wyrazem oceny całości zebranego materiału dowodowego powinno być zarazem uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, uwzględniające wymagania określone w art. 107 § 3 K.p.a. Ponadto, jak słusznie wskazuje skarżąca, organ administracji powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w z dnia 4 grudnia 2007r. o sygn. akt III SA/Wr 282/07, LEX nr 460733).

W sytuacji, gdy przewoźnik powołuje się na okoliczności egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 u.t.d., obowiązkiem organu jest poczynić odpowiednie ustalenia w tym zakresie i ocenić – w sposób wyczerpujący – przedstawiony przez stronę materiał dowodowy, szczegółowo omawiając go w uzasadnieniu podjętej decyzji.

Jest to o tyle istotne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, że Spółka w składanych w toku postępowania wyjaśnieniach, jak również w odwołaniu od decyzji organu I instancji konsekwentnie podnosiła zarzuty, które zostały powtórzone w skardze. Tymczasem organ odwoławczy jedynie przytoczył stanowisko strony w tym zakresie, a następnie zacytował treść art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. Powołanie się przez Kolegium na str. 5 uzasadnienia decyzji – jedynie w sposób ogólny – na okoliczność, że Spółka nie przedstawiła dowodów, iż nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć – bez szczegółowego odniesienia się do argumentacji skarżącej w kontekście zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. – uzasadnia stwierdzenie naruszenia przez organ nie tylko przytoczonych wyżej przepisów K.p.a., ale również art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, nie można bowiem uznać za spełniające wymogi art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie, które nie zawiera ustosunkowania się przez organ do zarzutów odwołania. Oparcie się przez Kolegium w tym zakresie zasadniczo na treści protokołu z kontroli drogowej z jednoczesnym podkreśleniem, że kierowca M. S. podpisał ten dokument urzędowy bez zastrzeżeń stanowi wyraz jednostronnej oceny materiału dowodowego. Zaznaczyć także trzeba, że organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do powoływanego przez organ I instancji – w kontekście odpowiedzialności przewoźnika za stwierdzone uchybienia – Rozdziału I ust. 6 regulaminu przewozu osób w krajowej komunikacji regularnej obowiązującego w Spółce (k. 23-25), zgodnie z którym wsiadanie i wysiadanie z autobusu jest dozwolone wyłącznie w miejscach określonych w rozkładzie jazdy.

Jak wynika z Rozdziału VIII ust. 1 regulaminu z przejazdu autobusami Spółki nie mają prawa korzystać osoby:

- nietrzeźwe,

- będące pod wpływem narkotyków, lub innych substancji odurzających,

- zachowujące się nieodpowiednio, tj. w sposób sprzeczny z powszechnie obowiązującymi normami,

- z różnych powodów niebezpieczne (np. na rolkach, wrotkach) lub uciążliwe dla innych pasażerów.

Z kolei stosownie do ust. 3 Rozdziału VIII osoby, które pomimo odmowy przewozu zgodnie z pkt 1 wsiadły do pojazdu, nie przestrzegają przepisów pkt 2 i pomimo upomnienia nie stosują się do wskazówek i żądań obsługi autobusu lub służb kontrolnych, mogą zostać usunięte z autobusu siłą przez upoważnione organy porządkowe.

Jak wynika z wyjaśnień organu I instancji, zawartych w piśmie z dnia 23.08.2016r. i powielonych przez Kolegium w opisanym w zaskarżonej decyzji stanie faktycznym, kierowca powinien był wezwać Policję i przekazać jej agresywnego pasażera, a biorąc pod uwagę obecność w pojeździe kontrolera (świadka) reakcję kierowcy oceniono jako niewłaściwą. Nie budzi wątpliwości Sądu, że powyższe stanowisko organu I instancji powinno być szczegółowo przeanalizowane przez Kolegium pod kątem przedstawionej przez Spółkę argumentacji, zgodnie z którą wobec krótkotrwałości całego incydentu nie było możliwości wezwania służb porządkowych, a dalsze przebywanie awanturującego się pasażera w autobusie groziło eskalacją konfliktu i niebezpieczeństwem dla pozostałych pasażerów. Ponadto Kolegium nie zweryfikowało stanowiska organu I instancji co do charakteru, w jakim przebywał w autobusie D. P. Jest to o tyle istotne, że skoro świadek ten podróżował jedynie jako pasażer z miejsca swojego zamieszkania i nie wykonywał czynności kontrolera biletów (k. 22 akt administracyjnych), to był osobą prywatną, wobec czego nie sposób wywodzić z jego obecności w pojeździe negatywnych dla kierowcy i Spółki skutków.

Zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zdecydowały o treści decyzji.

Kierując się treścią ww. przepisu należy stwierdzić, że stanowisko organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Zadaniem uzasadnienia – stanowiącego integralny składnik decyzji – jest bowiem wyjaśnienie stronie jej dyspozytywnej części, którą jest rozstrzygnięcie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.05.2000r. o sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji ma istotne znaczenie dla stosowania zasad postępowania administracyjnego tj. zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 K.p.a.) – realizowanych na podstawie art. 107 § 3 K.p.a. Z uwagi na te właśnie zasady organ orzekający obowiązany jest do pełnego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, które legły u podstaw załatwienia sprawy. Powyższe zasady nie zostaną zrealizowane, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego jest odniesienie się do wszystkich zarzutów strony podnoszonych w trakcie postępowania – w tym w szczególności wskazanych w odwołaniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26.01.2012r. o sygn. akt. II SA/Kr 1873/11, LEX nr 1113945, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10.12.2008r. o sygn. akt II SA/Po 382/08, LEX nr 528343). Ewentualne pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych i zarzutów podnoszonych przez stronę mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza bowiem przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.04.2001r., sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635).

Powyższym obowiązkom Kolegium nie sprostało.

W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie decydującej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii ewentualnego zastosowania – bądź nie – trybu określonego w art. 92c ust. 1 u.t.d.

Kolegium, rozpatrując ponownie niniejszą sprawę, wyeliminuje wskazane nieprawidłowości i wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji wyroku – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach sądowych, zawarte w pkt II wyroku, znajduje oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a.