Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1749/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej A. S.A. z siedzibą w Z. kwotę 295 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U Nr 204, poz. 2088, z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] lutego 2006 r., nałożono na przedsiębiorcę – A. S.A., z siedzibą w Z., karę pieniężną w łącznej wysokości 2200,00 zł.

Powyższą karę nałożono za naruszenia polegające na: - nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego – nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem); na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym i na podstawie lp. 11. 2 ust. 4 załącznika do powyższej ustawy nałożono karę w wysokości 1200,00 zł; - wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych; na podstawie art. 92 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym i na podstawie lp. 4.3 załącznika do powyższej ustawy nałożono karę w wysokości 1000,00 zł.

W uzasadnieniu stwierdzono ponadto, iż dnia [...] lutego 2006 r. w miejscowości L. na autostradzie [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki M. o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...], którym był wykonywany międzynarodowy transport drogowy samochodów z N. do U. Kierowcami pojazdu była podwójna załoga. Podczas kontroli stwierdzono na okazanych wykresówkach, iż kierowcy nie używali przełącznika grup czasowych tachografu. Prowadząc pojazd o podwójnej załodze, wszystkie okresy spędzone w pojeździe jako drugi kierowca rejestrowane były zapisem odpoczynku. Jednocześnie stwierdzono, że okazana do kontroli półroczna karta opłaty za przejazd po drogach krajowych była wypełniona nieprawidłowo. W rubryce "ważna od" widniał zapis 30.08.2005 r., natomiast w rubryce "ważna do" 29.02.2006 r. Prawidłowy zapis ważności karty powinien być do 28.02.2006 r. Strona wyjaśniła, że kierowca wypełniając kartę półroczną błędnie wpisał datę ważności, a tego rodzaju błąd nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

Strona pismem z dnia [...] lutego 2006 r. złożyła wyjaśnienia oraz wymagane dokumenty. Jednakże na podstawie obowiązujących przepisów organ I instancji orzekł jak w osnowie decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. złożyła firma A. S.A. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy strona skarżąca podniosła, że mimo nieużywania przełącznika grup czasowych nie została przekroczona norma czasu pracy kierowców prowadzących pojazd poddany kontroli. Stwierdzono też, że jeden z kierowców przez ostatnie cztery lata jeździł w firmie A. S.A. autotransporterem w pojedynczej obsadzie i to przez zwykłe przeoczenie nie przełączył przełącznika grup czasowych tachografu. Odnosząc się do drugiego zarzutu – nieprawidłowego wypełnienia karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych stwierdzono, że w bieżącym roku miesiąc luty ma 28 dni kalendarzowych. W chwili kontroli karta opłaty była ważna, bowiem kontrolę przeprowadzono dnia [...] lutego 2006 r., zaś samo wypełnienie karty opłaty drogowej z terminem ważności "do dnia 29.02.2006 r." nie rodziło żadnego skutku prawnego dla ważności tej karty; była to oczywista pomyłka pisarska, związana z błędnym przyjęciem, iż rok 2006 jest rokiem przestępnym.

Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...], wydaną na podstawie m.in. art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U z 2004 r. Nr 204, poz. 2088, z późn. zm.) oraz lp. 4.3, 11.2 ust. 4 załącznika do tej ustawy, § 4 ust. 1 i 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. Nr 150, poz. 1684), art. 3, art. 13, art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L370 z dnia 31 grudnia 1985 r.), po rozpatrzeniu odwołania firmy A. S.A. utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy zajęto się najpierw naruszeniem polegającym na nieprawidłowym wypełnieniu karty opłaty drogowej. W związku z tym przytoczono przepisy odnoszące się do tej kwestii, a w szczególności art. 42 ust. 1 ustawy transporcie drogowym, w myśl którego podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty drogowej, która podlega wypełnieniu (§ 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych). Prawidłowo wypełniona karta stanowi wyłączny dowód uiszczenia wymaganej przepisami prawa opłaty.

Według § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowa i siedmiodniowa może być wypełniona przez przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne w terminie: 1) 7 dni – od daty wydania karty opłaty drogowej, 2) 14 dni – od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej.

Stosownie do § 5 ust. 3 kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Emisję spalin pojazdu samochodowego oznacza się przez ukośne skreślenie w rubryce "EURO" odpowiedniego pola "0" lub "1", tak aby właściwe oznaczenie emisji spalin pozostało nieokreślone.

Przepis § 5 ust. 4 powołanego rozporządzenia określa, iż termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione (...) Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi , z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym. W przypadku wypełnienia karty opłaty miesięcznej, półrocznej lub rocznej wypisywanie godzin nie jest wymagane.

Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 powołanej ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 4.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który karą 1000 zł sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Z protokołu kontroli z dnia [...] lutego 2006 r. oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż przedsiębiorca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. Kontrolowany kierowca okazał do kontroli półroczną kartę opłaty, seria numer [...]. W trakcie kontroli ustalono, że przedmiotowa karta została wypełniona w sposób nieprawidłowy. Karta została wypełniona jako ważna na okres od 30.08.2005 r. do 29.02.2006 r. Prawidłowy zapis ważności karty powinien być do 28.02.2006 r.

Mając na uwadze powyższe, a także powołane wyżej przepisy § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury stwierdzono, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia, dlatego też słusznym było nałożenie kary za powyższe naruszenie. W rozpatrywanej sprawie naruszenie lp. 4.3 jest oczywiste – jak wynika z materiału dowodowego (kserokopii przedmiotowej karty opłaty) – dlatego też karę pieniężną w wysokości 1000 zł należało utrzymać w mocy. Stwierdzony stan faktyczny jest bowiem, jak to już wskazano, bezsporny.

Argumenty strony podniesione w odwołaniu nie mogą w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawy do uwzględnienia odwołania. Argument, iż okazana podczas kontroli półroczna karta opłaty, seria numer [...], była aktualna w momencie kontroli nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż została ona wypełniona nieprawidłowo. Uiszczenie opłaty nie polega tylko na wykupieniu odpowiedniej karty opłaty, ale i na jej wypełnieniu w sposób wskazany w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami, karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w nieprawidłowy sposób, czyli niezgodnie z wyznacznikami określonymi w § 5 ust. 1, 3, 4 i 5 powołanego rozporządzenia, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na nieprawidłowej obsłudze urządzenia rejestrującego Główny Inspektor Transportu Drogowego przypomniał przepisy rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. I tak, zgodnie z art. 3 tego rozporządzenia urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy (...). Zgodnie z art. 13 rozporządzenia pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Natomiast art. 15 ust. 3 określa obowiązki kierowców związane z używaniem urządzenia rejestrującego. Do tych obowiązków należy m.in. obsługa przełącznika umożliwiającego osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów: czasu prowadzenia pojazdu, wszystkich innych okresów pracy, okresu dyspozycyjności, przerw w pracy i okresu dziennego odpoczynku.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: (...)

8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych

- podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 11.2.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości 100 złotych za każdą wykresówkę sankcjonuje naruszenie polegające na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem grup czasowych.

Bezsprzecznie wynika, że podczas kontroli w dniu [...] lutego 2006 r. w kontrolowanym pojeździe stwierdzono , iż kierowcy nie używali przełącznika grup czasowych tachografu. Prowadząc pojazd w podwójnej załodze, wszystkie okresy spędzone w pojeździe jako drugi kierowca, rejestrowane były zapisem odpoczynku. Biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy prawne oraz mając na względzie zebrane (i utrwalone na tarczach tachografu) dowody w sprawie należało uznać decyzję organu pierwszej instancji, nakładającą karę pieniężną za powyższe wykroczenie w wysokości 1200 zł, za całkowicie słuszną.

Główny Inspektor Transportu Drogowego po analizie materiału dowodowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym miało miejsce naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w zakresie prawidłowego używania przyrządu pomiarowo-kontrolnego, poprzez nieprawidłowe działanie przełącznika grup czasowych. Zgodnie bowiem z rozdziałem III-4.1 załącznika Nr 1 do cytowanego rozporządzenia urządzenie rejestrujące musi być tak skonstruowane, aby możliwa była, o ile jest to konieczne przy użyciu przełącznika, automatyczna i oddzielna rejestracja czterech różnych okresów aktywności wymienionych w art. 15 rozporządzenia.

Przyrząd pomiarowy, o którym wyżej mowa, powinien zapewniać łatwe rozróżnianie rejestrowanych okresów czasu na podstawie różnic w sposobie ich zapisu, ich wzajemnego położenia lub, jeżeli jest to niezbędne, na podstawie odpowiednich oznaczeń (symboli) dotyczących: czasu prowadzenia pojazdu, innych okresów pracy, okresu gotowości do pracy oraz przerw w pracy i okresy dziennego odpoczynku. W związku z powyższym działanie organu I instancji było prawidłowe i zgodne z prawem, a nałożenie kary w wysokości 1.200 zł, wynikające z lp. 11.2 ust. 4 załącznika do ustawy, było zasadne.

Argumenty podnoszone przez stronę należało odrzucić, gdyż odpowiedzialność administracyjno-prawna nie opiera się na winie lub jej braku, lecz na obiektywnym naruszeniu przepisu.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części wymierzającej karę w kwocie 1000 zł, nałożonej za nieprawidłowo wypełniona kartę opłaty drogowej.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, że ze stanowiskiem Głównego Inspektora Transportu Drogowego wyrażonym w zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie można się zgodzić. Karta opłaty za przejazd po drogach krajowych była wypełniona prawidłowo, za wyjątkiem końcowego terminu jej ważności. Gdyby bowiem półroczna karta opłaty za przejazd po drogach krajowych z początkową datą ważności od dnia 30.082005 r. wypełniona została z datą końcową ważności np. do dnia 01.03.2006 r., można byłoby mówić o wpisaniu nieprawidłowej daty, z przekroczeniem terminu. Tymczasem wpisanie omyłkowo daty 29.02.2006 r. zamiast daty 28.02.2006 r., w sytuacji gdy w 2006 r. miesiąc luty miał 28 dni, nie można, zdaniem skarżącej spółki, zakwalifikować jako błędu istotnego, usprawiedliwiającego nałożenie kary w kwocie 1000,00 zł. Na tej podstawie nie można przypisać skarżącej spółce naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ani też rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Nie można też zgodzić się z zarzutem naruszenia lp. 4.3 załącznika do powołanej wyżej ustawy, bowiem jest to tylko drobny błąd literowy, a nie naruszenie obowiązku ustawowego. Zgodnie z przepisami rozporządzenia uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych nie polega tylko na wykupieniu druku odpowiedniej opłaty, ale i na jej wypełnieniu w sposób wskazany w powołanym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury. Wypełnienie karty opłaty za przejazd po drogach krajowych z końcową datą ważności 29.022006 r., podczas gdy miesiąc luty w 2006 r. miał 28 dni, nie może stanowić naruszenia obowiązków wynikających z ustawy ani też z rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie przywołując przede wszystkim przepisy przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i stwierdzając w konkluzji, że w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny – koniec ważności kart wyznaczono na dzień, który nie występuje w kalendarzu. Następstwem tego było zastosowanie przepisów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 42 ust. 1, 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, lp. 4.3 załącznika do tej ustawy oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r., którą nałożono na przedsiębiorcę – A. S.A., z siedzibą w Z., karę pieniężną w wysokości 2200,00 złotych za: 1) nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (1200,00 zł) oraz 2) wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych (1000,00 zł)

Należy zauważyć, że kary stosowane w przypadku naruszenia przepisów regulujących sprawy transportu drogowego są szczególnie dotkliwe. Dotkliwość tę pogłębia też charakter wydawanych w tych sprawach decyzji, mających z założenia charakter decyzji związanych, nie pozostawiających organowi administracji żadnych "luzów interpretacyjnych", żadnej możliwości uznania. Wiąże się z tym ustalona w jednolity sposób, sztywna wysokość kar, które są nakładane w zasadzie niezależnie od winy przedsiębiorcy i nie podlegają miarkowaniu. Stąd w tym postępowaniu tak istotne znaczenie ma ścisłe ustalenie stanu faktycznego, który ma stanowić przesłankę do nałożenia kary; w istocie przede wszystkim (jeśli nie wyłącznie) na tym, wstępnym etapie postępowania przedsiębiorca ma wpływ na ewentualne nałożenie kary. Stąd precyzyjne uregulowanie w przedmiotowej ustawie zasad postępowania kontrolnego, posługiwanie się ustalonymi wzorami protokołów kontroli, itp.

W rozpatrywanej sprawie przedstawione wyżej standardy nie zostały zachowane.

W przypadku pierwszego naruszenia, polegającego na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem grup czasowych, nałożono karę pieniężną w wysokości 1200,00 zł, powołując się przy jej wymiarze na przepis lp. 11. 2 ust. 4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem, karę za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego (lp. 11.2.) nakłada się w szczególności (lp. 11.2.4.) za nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem) - za każdą wykresówkę 100 zł, maksymalnie 1000 zł. Ograniczenie maksymalnej wysokości kary do 1000 zł występuje również w odniesieniu do wykroczeń określonych w ust. 2 i 3 tego przepisu, w których podstawową jednostką kary jest kara w wysokości 100 zł za jedną wykresówkę. Jedynie w ust. 1 tego przepisu (lp. 11.2.1.), w którym ustalona jest wysokość kary za nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, wysokość kary za każdy dzień ustalono na 200 zł, ograniczając jej maksymalna wysokość do 2000 zł.

Jak wynika z powołanych wyżej przepisów, wysokość kary za naruszenie polegające na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem grup czasowych (selektorem) została ustalona przez organy orzekające w sprawie w niewłaściwej, niezgodnej z prawem wysokości – bez uwzględnienia ustawowego ograniczenia maksymalnej wysokości kary za to naruszenie (do 1000 zł). Ponadto ani w protokole kontroli, ani w decyzji organu pierwszej instancji w ogóle nie wspomniano, że kara ta jest wymierzana w podstawowej jednostce 100 zł za każdą wykresówkę, nie określono ilości tych wykresówek i nie uzasadniono dlaczego wzięto pod uwagę – akurat błędnie – taką ich ilość. Jedynie w decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. pojawia się typowe dla tego rodzaju rozstrzygnięć sformułowanie, że "Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 11.2.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości 100 złotych za każdą wykresówkę sankcjonuje naruszenie polegające na nieprawidłowym operowaniu przełącznikiem grup czasowych." Organ drugiej instancji nie wspomniał jednak również o ograniczeniu maksymalnej wysokości kary i nie uzasadnił jej wysokości - w związku z ilością skontrolowanych wykresówek, których kopie miał zresztą w aktach. Decyzja organu pierwszej instancji została więc skontrolowana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sposób formalny, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania, a więc z naruszeniem wynikającej z art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Drugie stwierdzone naruszenie polegało na wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych, za co nałożono karę pieniężną w wysokości 1000 zł, przy czym nieprawidłowość ta polegała na niewłaściwym – zdaniem organu, co do zasady –oznaczeniu terminu końcowego ważności półrocznej karty opłaty drogowej. Mianowicie w karcie wpisano, jako oznaczenie terminu końcowego jej ważności, datę 29 lutego 2006 r., a więc datę, która w roku 2006 nie występuje, zamiast daty 28 lutego 2006 r., która w roku 2006, nie będącym rokiem przestępnym, jest datą właściwą, tzn. datą ostatniego dnia miesiąca lutego w 2006 r. Strona tłumaczyła, że wpisanie daty 29 lutego 2006 r. było oczywistą omyłką, jako że taka data w roku 2006 nie występuje. W dacie kontroli karta była niewątpliwie ważna, w 2006 r. kontrola nie mogła mieć miejsca w dniu wskazanym w karcie, tj. 29 lutego 2006 r., a co za tym idzie – było oczywiste, że ważność półrocznej karty opłaty drogowej upływa dnia 28 lutego 2006 r., a nie – jak przykładowo wskazała strona – 1 marca 2006 r.

Organy obu instancji nie uwzględniły tłumaczenia strony, przy czym Główny Inspektor Transportu Drogowego w konkluzji odpowiedzi na skargę stwierdził wprost, że w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny – koniec ważności kart wyznaczono na dzień, który nie występuje w kalendarzu. Następstwem tego było zastosowanie przepisów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 42 ust. 1, 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, lp. 4.3 załącznika do tej ustawy oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych.

W ocenie Sądu Główny Inspektor Transportu Drogowego nie miał w tej sprawie racji, a jego postępowanie było sprzeczne ze szczególnymi rygorami nakładania kar pieniężnych w przypadku naruszenia przepisów regulujących sprawy transportu drogowego. Jak wspomniano, kary z tego tytułu są szczególnie dotkliwe, a w procesie ich nakładania strona, o ile prawidłowo ustalono fakt naruszenia odpowiednich przepisów, ma – znów: przy prawidłowo prowadzonym postępowaniu – ograniczone możliwości obrony swoich interesów. Taka konstrukcja postępowania w sprawach naruszenia przepisów regulujących sprawy transportu drogowego uzasadniona jest zarówno względami ogólniejszymi, związanymi z ochroną dóbr publicznych, takich jak bezpieczeństwo ruchu drogowego, ochrona dróg publicznych itp., jak i specyfiką tego postępowania, związaną m.in. z niemożnością odtworzenia faktów stwierdzonych w toku kontroli, której przeprowadzenie ustawa uregulowała w sposób szczególnie rygorystyczny. W związku z taką sytuacją na organach inspekcji drogowej ciążą szczególne obowiązki, związane przede wszystkim z ustaleniem stanu faktycznego w toku kontroli w sposób możliwie obiektywny, nie dyskryminujący strony kontrolowanej. Decyzje tych organów nie powinny nakładać kar bez związku z ochroną wartości, o których wyżej mowa. Decyzje te powinny być zgodne z prawem, ale również i ze zdrowym rozsądkiem. Tego zaś warunku decyzje obu instancji nakładające w przedstawionej sytuacji dotkliwą karę w wysokości 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych nie spełniają. Dla Sądu jest oczywiste, że w rozpatrywanej sprawie miała miejsce oczywista omyłka strony, która nie mogła doprowadzić do skorzystania z wypełnionej półrocznej karty opłaty drogowej choćby o dzień dłużej, bo takiej daty nie ma w kalendarzu na rok 2006. W tej sytuacji zastosowanie przytoczonych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów, skorzystanie z przyznanych mu instrumentów prawnych, w sposób oczywisty odnoszących się do innych sytuacji faktycznych, jest po prostu nadużyciem uprawnień przysługujących organom inspekcji drogowej.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.