Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1443/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów
Powołane przepisy: article: Art. 243 par. 1 oraz art. 252 i art. 255 w zw. z art. 246  par. 2 pkt 2 i art. 245  par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. w N o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w N na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Reprezentujący spółkę prezes zarządu, który swoje umocowanie do działania w sprawie wykazał wydrukiem informacji z centralnej informacji krajowego rejestru sądowego, w złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się zwolnienia spółki od kosztów sądowych.

Wysokość jej kapitału zakładowego określił na 28000 zł, wartość środków trwałych oszacował na 0 zł, wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu ocenił na 4493,82 zł straty.

Ujawnił jeden rachunek bankowy spółki ze stanem -9,55 zł.

Uzasadniając starania spółki podniósł, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Spółka inwestuje w rozwój jednak za okres od stycznia do 31 sierpnia bieżącego roku poniosła stratę w wysokości 90816,63 zł. Wyjaśnił, że spółka ponosi liczne wydatki miesięczne: na opłaty leasingowe przeznacza ok. 10293,22 zł, na wynagrodzenia ok. 23345 zł, na podatek VAT ok. 8753 zł (w miesiącu sierpniu), na opłaty za telefony ok. 1000 zł, na opłaty za internet ok. 500 zł, na czynsz ok. 9783 zł. Wskazując na powyższe dodał, że nad spółką ciąży również zapłata kary, na podstawie dwóch decyzji na które wnosi skargi w łącznej wysokości 96000 zł. W konsekwencji, zdaniem v-ce prezesa, spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Do wniosku dołączył niepełny wyciąg z ujawnionego rachunku bankowego z zestawieniem operacji za okres od 1-31.08.2015 r. oraz niepodpisane pismo zatytułowane "Rozwiązanie umowy". Uznania na ujawnionym rachunku bankowym wyniosły w miesiącu sierpniu 48683 zł i zostały zbilansowane przez obciążenia w wysokości 48692,55 zł

W aktach sprawy zalegają również: wydruk rachunku zysków i strat od 01.01.2015 r. do 31.08.2015 r.; wydruk rachunku zysków i strat od 01.01.2014 r. do 31.12.2014 r.; zestawienie składek odprowadzanych do ZUS za miesiąc sierpień 2015; kopie umów i dokumentów leasingowych, lista płac z wynagrodzeniami pracowników.

Z dokumentów tych wynika m.in. że przychody netto spółki ze sprzedaży w okresie od 01.01.2015 do 31.08.2015 r. wyniosły 633844,71 zł a koszty działalności operacyjnej 700632,95 zł. Spółka leasinguje min. samochód ciężarowy VW Caddy zakupiony za cenę netto 61788,62 zł, samochód ciężarowy Fiat Ducato 3.0 Furgon zakupiony za cenę netto 89000,00 zł, samochód osobowy Fiat Freemont Lounge 2.0. Multijet II zakupiony za cenę netto 81300,81 zł; samochód osobowy BMW Seria 3 316i zakupiony za cenę netto 92242,28 zł. Wynagrodzenia zasadnicze zdecydowanej większości pracowników oraz osób zatrudnionych na umowę zlecenie oscylują poniżej średniej krajowej za wyjątkiem wynagrodzeń p. F. K. (zbieżność nazwiska z nazwiskiem Prezesa spółki – przyp. RWSA) oraz p. Z. A.y, które wynosiły po 7797,62 zł.

Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy wniosek o prawo pomocy jaki spółka składa w ostatnim czasu, więc w oparciu o dodatkowe wyjaśnienia jakie spółka złożyła przy sprawach prowadzonych do sygn. akt. III SA/Kr 1094-1095/15 okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że spółka rozpoczęła działalność w 2014 r.; deklaracje CIT nie były składane ponieważ spółka nie osiągnęła dochodu. Odnotowywana od początku br. strata ma być aktualnie dzięki nowym zleceniom pomniejszana. Przy czym pomimo wykazywanej straty spółka nie zalega z płatnościami kontrahentom ani pracownikom. Nie zalega także z płatnościami do ZUS i Urzędu Skarbowego. Nie ma innych zobowiązań wymagalnych ani przeterminowanych. Spółka została ostatnio zweryfikowanym dostawcą usług dla jednej z wiodących sieci handlowych. Czyni takie starania w innych.

Członkowie zarządu mają nie pobierać wynagrodzenia ani innych świadczeń za pełnienie funkcji w zarządzie. Nie są też zatrudnieni na żadnym innym stanowisku w spółce. Członkowie zarządu a jednocześnie udziałowcy spółki, liczą że spółka zacznie generować zysk, który może zostać rozdzielony pomiędzy właścicieli spółki w formie dywidendy.

Z przedstawionego spisu inwentarza majątku spółki wraz z szacunkową wyceną a w zasadzie z okazanego zestawienia wynika, że na dzień 31.08.2015 r. środki trwałe będące w użyciu spółki to tylko samochód Renault Espace o wartości 2460 zł, samochód Opel Combo o wartości 7000 zł, aport wyposażenia o wartości 16000 zł.

Z przedstawionych kopi deklaracji VAT-7 wynika, że w podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów i usług świadczonych przez spółkę wyniosła w czerwcu 92720 zł, w lipcu 120803 zł, w sierpniu 72589 zł.

Na ujawnionym rachunku bankowym w okresie od 01.07.2015 do 2.10.2015 r. uznania wyniosły ogółem 199693,80 a obciążenia 234990,03 zł. Uznania to przede wszystkim transakcje dokonywane we wpłatomatach.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje:

Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1ppsa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.

Prawo pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i zastosowanie tej instytucji ogranicza się do szczególnie uzasadnionych przypadków. Strona skarżąca inicjująca postępowanie sądowe powinna zatem przewidzieć możliwość ponoszenia związanych z tym kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1090/07, postanowienie NSA z 12 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 80/08, opublikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA).

Wobec tego, że w niniejszej sprawie spółka domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych więc przypomnieć trzeba że osoba prawna, obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postepowania (art. 246 §2 pkt. 2 ppsa), ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków.

Wskazując na powyższe zwrócenia uwagi wymaga, że przy określonej na 48000 zł wartości przedmiotu zaskarżenia, przewidywana w oparciu o §1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (Dz.U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) wysokość wpisu stosunkowego od skargi wyniesie 1440 zł. Równocześnie nie można tracić z pola widzenia tej części dodatkowych wyjaśnień Prezesa zarządu gdzie wskazywał na fakt, iż spółka została obciążona zapłatą kar administracyjnych już w trzech sprawach. Ustalony w decyzjach wymiar kar w każdej z tych trzech spraw wynosi 48000 zł. Ponadto zostało wszczętych następnych siedem postępowań w sprawie wymierzenia kar administracyjnych po 12000 zł za każdy automat. W każdej zaś z tych spraw liczba automatów wynosi od 2 do 4. Realnie spółka musi więc liczyć się z ewentualnością zaskarżenia łącznie dziesięciu decyzji. Suma zaś wszystkich wpisów od takich skarg może sięgnąć maksymalnie kwoty 14400 zł. (z wyliczenia 10x1440 zł). Ponadto nie można zapominać, że w myśl art. 230 ppsa wpis pobiera się od każdego z pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji a więc nie tylko od skargi lecz również od skargi kasacyjnej (połowę) i zażaleń (100 zł).

W konsekwencji należy zastanowić się czy tak postrzegany obowiązek nie pozostaje bez znaczenia dla spółki, która w oświadczeniu o jakim mowa w art. 252 ppsa złożonym na urzędowym formularzu PPPr podnosi, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Zacząć należy od tego, że wykazywana strata na prowadzonej działalności gospodarczej jest argumentem który sam z siebie nie może odnieść zamierzonego skutku. Dla każdego oczywistym bowiem pozostaje, że koszty uzyskania przychodu generujące stratę są wyliczane w sposób szczególny, wyznaczany regułami adekwatnymi dla celu do jakiego instytucja została powołana i w związku z tym nie znajdują prostego przełożenia na rzeczywistą sytuacją osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy są zresztą pozawierane przez spółkę liczne umowy leasingu operacyjnego (w tym na samochód osobowy Fiat Freemont Lounge 2.0. Multijet II za cenę netto 81300,81 zł oraz samochód osobowy BMW Seria 3 316i za cenę netto 92242,28 zł). Sytuacja taka oznacza bowiem nie mniej nie więcej jak tylko, że z jednej strony zdolność spółki do bieżącego regulowania przyjmowanych zobowiązań była pozytywnie oceniana przez finansującego (w tym przypadku PKO Leasing S.A.). Z drugiej zaś strony ustalone w oparciu o wszystkie te umowy opłaty leasingowe wchodzą w koszty uzyskania przychodu, które wraz z pozostałymi kosztami pozwalają spółce wykazywać stratę (sic!). Leasing jest zresztą modelowym przykładem dla klasycznej definicji bogactwa wg Arystotelesa, który twierdził że polega ono bardziej na używaniu aniżeli na własności (przyp. RWSA). Nie można zaś tracić z pola widzenia, że leasingowane przez spółkę samochody w tym w/w Fiat Freemont Lounge 2.0. Multijet II oraz BMW Seria 3 316i nie znajdują się nawet w zestawieniu środków trwałych spółki. W zestawieniu tym figurują tylko niskiej wartości samochód Renault Espace oraz samochód Opel Combo (sic!).

Potwierdzeniem niezłej kondycji finansowej spółki są zresztą oświadczenia jej Prezesa, który w sposób jasny, stanowczy i zdecydowany wyjaśnił przy poprzednich wnioskach, że pomimo wykazywanej straty spółka nie zalega z płatnościami kontrahentom ani pracownikom. Nie zalega z płatnościami do ZUS i Urzędu Skarbowego. Nie ma innych zobowiązań wymagalnych ani przeterminowanych. Nie można także ignorować skali obrotów na ujawnionym rachunku bankowym spółki (sięgające setek tysięcy złotych) które w sposób bardzo plastyczny ilustrują realne przepływy pieniężne.

Z kolei wyrażane przez Prezesa zarządu obawy, iż zapłata nałożonych na spółkę kar administracyjnych spowodowałaby utratę płynności finansowej spółki co wiązałoby się z koniecznością ogłoszenia upadłości i zwolnieniami ludzi z pracy odnoszą się do bliżej niezdefiniowanej przyszłości. Nadto taka argumentacja jest prawnie nierelewantna dla oceny, czy spółka obecnie posiada dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postepowania.

Twierdzenia prezesa zarządu o zagrożeniu płynności finansowej dla spółki są przy tym gołosłowne. Strona skarżąca nie wyjaśniła bowiem jak kształtuje się sytuacja ekonomiczno finansowa spółki w obszarach efektywności, płynności, oraz zadłużenia. Jednocześnie z analizy okazanego przy poprzednich sprawach sygn.. III SA/Kr 1094-1095/15 bilansu oraz rachunku zysków i strat wynika, że wskaźnik płynności ogólnej wynosi 1,1 ([BA] poz. B / [BP] poz. B.III+B.I.2+B.I.3+B.IV.2) a wskaźnik szybkiej płynności I wynosi 1,07 ([BA] poz. B - B.I – B.IV / [BP] poz. B.III+B.I.2+B.I.3+B.IV.2). Są to wyniki dobre. Nadto nie można tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień Prezesa zarządu, gdzie powiada, że spółka została ostatnio zweryfikowanym dostawcą usług dla jednej z wiodących sieci handlowych i czyni takie starania w innych wiodących sieciach.

W konsekwencji wszystkiego co zostało powiedziane należało odmówić wnioskowi strony skarżącej. Przemawia za tym zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §2 pkt. 2 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym. Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Wbrew zaś sugestiom zawartym we wniosku, strona skarżącą dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postepowania (art. 246 §2 pkt. 2 ppsa) w tej i innych sprawach. W razie zaś zaistnienia takiej potrzeby nie będzie mieć problemu z wykazaniem przed bankami lub innymi instytucjami finansowymi zdolności spłaty zaciągniętych zobowiązań przy ubieganiu się o kredyt lub pożyczkę zaciąganą na opłacenie kosztów sądowych. Innymi słowy w realiach rozstrzyganego przypadku strona skarżącą nie boryka z żadnymi trudnościami finansowymi, które mogłyby ograniczać stronie gwarantowane w Konstytucji prawa do sądu. Ponadto – co warto podkreślić – w razie uwzględniania skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (por. art. 200 ppsa).

Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).