Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 312/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. P., M. D., E. M., J. C., I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2014 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Ke 312/17

Uzasadnienie

1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez organ tok postępowania

1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO, organ) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.2016.23 ze.zm - dalej "Ordynacja podatkowa"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z [...] r. nr [...] orzekającą

o umorzeniu, wszczętego na żądanie strony, postępowania podatkowego w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2014.

1.2. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że organ podatkowy I instancji orzekł o umorzeniu wszczętego na żądanie strony postępowania podatkowego

w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2014. W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie toczącego się postępowania podatkowego po wpłynięciu

w 20 lipca 2016 r. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji poinformował, iż zmianą

nr 266101-1.[...]/692/2016 z 21 października 2016 r. zmienił zapisy danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie stanu władania nieruchomością położoną

w K. przy ul. P. (działka nr [...], obręb [...]). W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że wymiar podatku jest dokonywany w oparciu o zapisy zawarte

w ewidencji gruntów i budynków i w związku z dokonana zmianą A.p., E.Z., M.D., J.C., I.D., M.D. i E.M. nie są stroną w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości położonej w K. przy ul. P. (działka nr [...] obręb [...]), a tym samym postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2014 jest bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 208 Ordynacji podatkowej podlega umorzeniu.

1.3. Od decyzji organu podatkowego odwołanie wniosła A.p., E.Z., I.D., M.D., E.M., I.D. jako pełnomocnik J.C., oraz M.D., kwestionowanej decyzji zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 207 i art. 208 oraz art. 210 pkt 6 Ordynacji podatkowej.

1.4. Rozpoznając odwołanie SKO wskazało, że zgodnie z art. 2 ust 1 ustawy

z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ("u.p.o.l."), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane

z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W oparciu o art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne

i kartograficzne (Dz.U.2005.240.2027; ze zm. dalej "u.p.g.k") podstawą wymiaru podatków i świadczeń, są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostów. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią w zasadzie podstawę do ustalenia przez organ podatkowy osoby właściciela lub władającego budynkiem, lokalem, gruntem, a to z kolei jest podstawą do ustalenia na podstawie komentowanego artykułu ustawy osoby, na której spoczywa obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Twierdzenie to znajduje potwierdzenie również na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie

z jej art. 194 dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów ma niewątpliwie walor "dokumentu urzędowego", a zatem dane w niej zawarte powinny stanowić podstawę do wymierzania podatku od nieruchomości. Stad też wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających

z ewidencji gruntów. Organ podniósł, że zgodnie zapisem zawartym w wypisie

z ewidencji gruntów jako właścicielka nieruchomości położonej w K. ul. P. oznaczonej w ewidencji gruntów(obręb [...]) jako działka nr [...] o pow.0,1091 ha na dzień 1 stycznia 2011 r. ujawniona została D.J. (J.). SKO podkreśliło, że w przedmiotowej sprawie organ podatkowy - Prezydent Miasta K. dokonując wymiaru podatku, oparł się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Takie postępowanie uznać należy za prawidłowe w myśl art. 21 ust.1 u.p.g.k. Przepis ten ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji, dla których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów. Zapis, że "podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte

w ewidencji gruntów i budynków", należy rozumieć w ten sposób, że dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 19 lutego 2008 r., II FSK 1726/06 - LEX 361469, wyrok NSA z 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93 - M. Podat. 1995/6/179, wyrok NSA z 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94 - Wspólnota 1995/42/24, wyrok NSA z 18 maja 1994 r., III SA 1685/93 - POP 1999/2/67, Wspólnota 1994/40/14). Organ wskazał jednocześnie, że w przypadku gdy dane z ewidencji są kwestionowane przez właściciela lub władającego na etapie postępowania podatkowego, nie powinni oni domagać się od organu podatkowego, aby ten dokonał stosownych zmian w ewidencji (co jest często spotykane w praktyce), ponieważ nie jest on do tego uprawniony. Organ ten nie jest również zobowiązany do sprawdzania "z urzędu", czy dane zawarte w ewidencji są zgodne ze stanem rzeczywistym (Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dudar G. Etel. L. Presnarowicz S. w bazie LEX). W wyroku z 13 maja 2015 r. sygn. akt II FSK 1175/13, wskazano, że do czasu zmiany ewidencji gruntów

i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy

i sądy. Dopiero w przypadku zmiany ewidencji gruntów i budynków podatnikowi będzie przysługiwało prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego, w oparciu o przesłankę lub przesłanki zawarte

w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej oraz żądanie ewentualnej zmiany zaskarżonej decyzji.

1.5. Podkreślono, że do złożonego odwołania strona załączyła zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 8 marca 2016 r., z którego wynika, iż podatek od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po zmarłej

15 października 1962 r. J. D. został zapłacony. W skład nabytego majątku weszła nieruchomość niezabudowana o pow. 1091 m², nabyta w oparciu

o postanowienie Sądu Rejonowego w K. z 24 listopada 2014 sygn. akt

VIII Ns 728/14. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z 30 grudnia 2004 r. sygn. akt VII Ns911/04 spadek po F. D. syna J. i J. zmarłym 19 sierpnia 1998 r. nabyła żona M., oraz dzieci A.p., F. D., E.Z., E.M.. W dniu 21 lipca 2016 r. złożyli informację

o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach na lata

2011 – 2016, w której wykazali nieruchomość oznaczoną numerem działki [...]

o pow. 1,091 m². Jak wynika z informacji Wydziału Gospodarki Nieruchomościami

i Geodezji, wypis w ewidencji gruntów w zakresie działki w obrębie [...] nr działki [...] w odniesieniu do wskazanej działki jest zgodny z dokumentami będącymi

w posiadaniu organu, tj. z postanowieniem Sądu Rejonowego w K.

z 24 listopada 2014 r. sygn. akt VIII Ns 728/14 postanowieniem Sądu Rejonowego

z 30 grudnia 2004 r. sygn. akt VII Ns91/04 oraz aktem poświadczenia dziedziczenia

z 14 lipca 2015 r., Rep akt 7398/2015. W toku postępowania wyjaśniającego w dniu 21 października 2016 r. dokonane zostały zmiany w ewidencji gruntów w stosunku do przedmiotowej działki w oparciu, o które z wykazami C.J., D.I., D. M. zostały wykreślone i jako właściciel nieruchomości ujawniona została w ewidencji gruntów - D.J. rodzice J..

1.6. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów SKO wyjaśniło, że organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków może mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika

z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów lub też

w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost

w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych

z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku.

1.7. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu okoliczności związanej

z brakiem wyjaśnienia podstaw do dokonania zmian ewidencyjnych organ wskazał, że zmiany w ewidencji dokonywane są w postępowaniu przed właściwym organem ewidencyjnym i w tym postępowaniu, nie zaś w postępowaniu podatkowym, strona ma możliwości przedstawienia dokumentów uzasadniających swoje roszczenia

i wnioski. Na etapie postępowania przed Kolegium strona nie załączyła dokumentów które podważałyby zapis zawarty w ewidencji gruntów i budynków.

2. Skarga do sądu

2.1. Skargę na powyższą decyzję wnieśli: A.p., E.Z., I. D., M.D., M.D., E.M. i J. C.. Skargi M. D. i E.Z. zostały odrzucone.

2.2. Skarżący zaskarżyli decyzję w całości zarzucając jej:

1. obrazę art. 208 Ordynacja podatkowa, polegającą na przyjęciu za organem podatkowym pierwszej instancji, że istnieją podstawy do umorzenia przedmiotowego postępowania podatkowego, podczas gdy jest to decyzja przedwczesna;

2. błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że to na podatniku spoczywał obowiązek wykazania w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danych dotyczących właściciela odmiennie reguluje dział II księgi wieczystej, która to księga wieczysta nie została założona dla nieruchomości ozn. działką nr [...] przy ul. P. w K. oraz że organ podatkowy nie ma podstaw do dokonywania zapisów

w ewidencji gruntów, podczas gdy z inicjatywy organu podatkowego skierowanej do innego wydziału — Wydziału Gospodarski Nieruchomościami i Geodezji skierowano w dniu 14.12.2016 r. zawiadomienie Prezydenta Miasta K., bez ujawniania okoliczności faktycznych o zmianie danych ewidencyjnych, co się odbyło bez udziału podatnika i z rażącym naruszeniem jego praw podmiotowych;

3. rażące naruszenie przez organ podatkowy I instancji jak i organ odwoławczy

art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie zebranie odpowiedniego materiału dowodowego i nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący prawdy obiektywnej, choćby poprzez niezbadanie co tak naprawdę było podstawą zmiany danych ewidencyjnych w rejestrze gruntów i budynków, a ponadto zarzucam rażące naruszenie przepisów z art. 190, 191, 182 dotyczących przeprowadzania dowodów;

4. niezbadanie przez organ odwoławczy okoliczności, dlaczego decyzja organu podatkowego I instancji z 26.11.2016 r. została wydana zanim dokonano zmian ewidencyjnych, co wynika z nie podpisanego przez kogokolwiek zawiadomienia Prezydenta Miasta K. z 14 grudnia 2016 r. nr zmiany: 66101_1.[...].692.2016,

nr kancelaryjny GNG-V.6620/2016, bez wnikliwego zbadania czy J. D.,

c. J. jest spadkodawcą dla skarżącej, czy też jest jej babką (matką jej ojca F. D.), również o takich samych imionach rodziców, po której skarżąca również nabywa prawo dziedziczenia;

5. obrazę art. 194 Ordynacja podatkowa poprzez nie ujawnienie w niniejszym postępowaniu dokumentów źródłowych z innego postępowania, które powinno się toczyć według przepisów k.p.a. na podstawie, których dokonano zmiany ewidencyjnych w rejestrze gruntów, co uniemożliwiło odniesienie się do nich przez stronę skarżącą;

6. przedwczesność wydania decyzji wobec braku dokonania szeregu ustaleń i nie przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z udziałem skarżącej i jej rodzeństwa przez Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji Urzędu Miasta w K. z zapewnieniem udziału wszystkich stron w tym postępowaniu dotyczącym zmian w stanie władania przedmiotowej nieruchomości.

Podnosząc zarzuty powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do organu I instancji do ponownego rozpoznania.

2.3. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wszelkie zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczące naszej nieruchomości powinny być dokonane

w oparciu o stosowną decyzję administracyjną kończącą wszczęte postępowanie

w zakresie tych zmian. My w takim postępowaniu nie uczestniczyliśmy, nie wiemy czy w ogóle zostało wszczęte. Rażące naruszenie prawa w niniejszym postępowaniu ma polegać na tym, że skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym dotyczącym urzędowych zmian w ewidencji gruntów i budynków, które odbyły się

w toku i w związku z niniejszym postępowaniem. Skarżąca dopiero podczas zapoznawania się z aktami sprawy natknęła się w aktach na zawiadomienie Prezydenta Miasta K. z 14 grudnia 2016 r. nr zmiany: 266101_1.[...].692.2016, nr kancelaryjny GNG-V.6620/2016 dotyczące zmian podmiotowych w ewidencji gruntów bez wskazania jakiego podmiotu dotyczą zmiany, kto ma być wpisany do rejestru, bez podpisania tego zawiadomienia. Zaznaczono, że matka F. D. (podobnie jak jego żona), nazywała się również J. D., z domu N., c. J.. F. D. był ojcem skarżącej i po nim zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe, a wśród spadkobierców ujawniona jest skarżąca. Nie zwrócono się do Archiwum Państwowego w K. o dane osobowe J. D.. Matki F. D.. Te wszystkie kwestie powinny być wyjaśnione w postępowaniu administracyjnym, którego ustalenia powinny był punktem wyjścia do rozpoznawania meritum niniejszej sprawy.

2.4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2017.2188) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t.j. Dz.U.2017.1369 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

3.2. Zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej gdy postępowanie

z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję

o umorzeniu postępowania.

3.3. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że w dniu 21 lipca 2016 r. skarżący złożyli informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych

i lasach na lata 2011 -2016, w której wykazali nieruchomość oznaczoną numerem działki [...] o pow. 1,091 m².

W wyniku przeprowadzonego postępowania, jak trafnie wskazał organ, Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji poinformował, że zmianą

nr 266101- 1.[...]/692/2016 z dnia 21 października 2016 r. zmienił zapisy danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie stanu władania nieruchomością położonej w K. przy ul. P. (działka nr [...], obręb [...]). Zmiany polegały na tym, że wykazani współwłaściciele nieruchomości A.p., E.Z., E.M., D. M., C.J., D.I., D. M. zostali wykreśleni i jako właściciel nieruchomości ujawniona została w ewidencji gruntów - D.J. rodzice J..

Podkreślenia wymaga, że brak jest jakichkolwiek przeszkód, wbrew twierdzeniom skargi, by zmiany takie były dokonywane w trakcie postępowania wyjaśniającego co do kręgu podatników podatku od nieruchomości. W przedmiotowej sprawie podstawą zmian w ewidencji gruntów były wskazane przez organ dokumenty oraz postanowienie Sądu Rejonowego w K. z 20 lipca 2016 r. sygn. akt Dz.Kw.8210/16 w przedmiocie oddalenia wniosku o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności na rzecz wnioskodawców. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podkreślił, że z analizy działu drugiego HIP 78 K. jak i umowy sprzedaży wynika, iż właścicielem parceli Nr 1 jest " J. córka J. z K., D. wdowa", po której następstwo prawne nie zostało wykazane, a zatem sąd wieczystoksięgowy nie znał kręgu spadkobierców i oddalił wniosek z uwagi na brak wskazania następców prawnych J. D. córki J. z K..

3.4. Zgodnie z art. 3 ust.1 u.p.o.l podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Jak trafni podniósł organ w oparciu o przepis art. 21 u.p.g.k. podstawą wymiaru podatków i świadczeń, są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostów. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią w zasadzie podstawę do ustalenia przez organ podatkowy osoby właściciela lub władającego budynkiem, lokalem, gruntem, a to z kolei jest podstawą do ustalenia na podstawie komentowanego artykułu ustawy osoby, na której spoczywa obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Twierdzenie to znajduje potwierdzenie również na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie

z jej art. 194 dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów ma niewątpliwie walor "dokumentu urzędowego", a zatem dane w niej zawarte powinny stanowić podstawę do wymierzania podatku od nieruchomości. Stąd też wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających

z ewidencji gruntów.

Jak prawidłowo wskazał organ zgodnie z zapisem zawartym w wypisie

z ewidencji gruntów jako właścicielka nieruchomości położonej w K. ul. P. oznaczonej w ewidencji gruntów(obręb [...]) jako działka nr [...] o pow. 0,1091 ha na dzień 1 stycznia 2011 r. ujawniona została D.J. (J.). Tym samym zasadnie organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w oparciu

o art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.

3.5. Bezzasadny jest zarzut rażącego naruszenia przez organ podatkowy

I instancji jak i organ odwoławczy art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie zebranie odpowiedniego materiału dowodowego i nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący prawdy obiektywnej, choćby poprzez niezbadanie co tak naprawdę było podstawą zmiany danych ewidencyjnych w rejestrze gruntów i budynków,

a ponadto zarzut rażącego naruszenia przepisów z art. 190, 191, 182 dotyczących przeprowadzania dowodów jak i zarzuty opisane w pkt. 4-6 skargi. W niniejszym postępowaniu organy nie były bowiem uprawnione do badania zasadności i podstaw dokonania zmian w ewidencji gruntów i postępowania. Nie mogły zatem naruszyć wskazywanych przepisów Ordynacji podatkowej.

3.6. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., skargę oddalił.