Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1690/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 122, art. 187
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2006 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2006 r.,, nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. A. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...].12.2006 r. wydaną przez Wójta Gminy L. ustalono Panu J. A. wymiar podatku od nieruchomości za 2006r. (9 miesięcy) w wysokości 227,00 zł. Organ I instancji przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] położonej w W. uwzględnił dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Powiatu N.

Na podstawie ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Powiatu N., organ pierwszej instancji ustalił, że w okresie od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 8 września 2006 r. Pan J. A. był wpisany w ewidencji gruntów jako właściciel gruntu o symbolu "Bi" o powierzchni [...] ha zabudowanym budynkiem "innym niemieszkalnym" o symbolu "i". Natomiast w związku zawiadomieniem Starostwa Powiatowego w N. z dnia [...] września 2006 r. poinformowano Skarżącego o dokonanych zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków z gruntów zabudowanych oznaczonych symbolem "Bi" na użytek rolny oznaczony RVI o, tej samej powierzchni oraz wykreślono budynek inny niemieszkalny o pow. zabudowy [...] metrów kwadratowych, który zgodnie z informacją Skarżącego posiada powierzchnię użytkową ok. [...] metrów kwadratowych i nie jest trwale związany z gruntem. Ponieważ powyższych zmian dokonano w miesiącu wrześniu zatem do końca września 2006 r. ciążył na właścicielu obowiązek w podatku od nieruchomości. Od tej daty grunt jako użytek rolny klasy VI podlega zwolnieniu od podatku rolnego na podstawie ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym(Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz.969), zatem od 1 pażdziernika 2006 r. nie ciążył na skarżącym obowiązek w podatku od nieruchomości.

Od decyzji tej Skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż Starostwo Powiatowe w N. pismem z dnia [...] września 2006 r. naprawiło swoją omyłkę i przywróciło stan rzeczywisty, stwierdzając, że na jego działce nie ma i nie było domu "innego mieszkalnego, czyli budynku na stałe związanego z gruntem. W tej sytuacji, zdaniem Skarżącego nie ma możliwości, aby obciążyć obywatela podatkiem za coś, co nie istniało, czyli aby płacił podatek od czegoś co nigdy nie istniało i było fałszem od samego początku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] nieuwzględniło odwołania i utrzymało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan prawny sprawy powołując przepisy mające zastosowanie w sprawie. Natomiast co do istoty stwierdził, iż stanowisko organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Zdaniem organu drugiej instancji dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące klasyfikacji gruntów nie mogą być kwestionowane w postępowaniu podatkowym. Stosownie bowiem do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.)zwanej dalej "p.g.k." podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Skoro więc w okresie od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 8 września 2006 r. Pan J. A. był wpisany w ewidencji gruntów jako właściciel gruntu o symbolu "Bi" o powierzchni [...] ha zabudowanym budynkiem "innym niemieszkalnym" o symbolu "i" to nieruchomość, którą stanowi przedmiotowy grunt podlegała opodatkowaniu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r., Nr 121, poz. 844 ze zm.)zwana dalej "u.o.p.l." Obowiązek podatkowy ciążący na Skarżącym obejmował wyłącznie grunt, gdyż obiekt znajdujący się na tym gruncie - zgodnie z u.o.p.l - nie podlegał opodatkowaniu, ponieważ nie był z nim trwale związany. Po usunięciu budynku i zmianie klasyfikacji gruntu z terenu zabudowanego na użytek rolny (co według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków miało miejsce w dniu 8 września 2006 r.), obowiązek podatkowy wygasł. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 2 u.o.p.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W decyzji organu I instancji dokonano wymiaru podatku za okres, gdy grunt, będący przedmiotem opodatkowania należał do kategorii oznaczonej symbolem "Bi", a jednocześnie wskazano, że po zmianie klasyfikacji na użytek rolny, opodatkowaniu nie podlega. Decyzja ta więc zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odpowiada prawu.

Na powyższą decyzję pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi Skarżący podtrzymał argumentację prezentowaną w trakcie postępowania podatkowego. Dodatkowo Skarżący wyjaśnił, iż błąd w ewidencji gruntów wynika z nie dość starannie przeprowadzonej wizji lokalnej przez pracownika Starostwa Powiatowego. Zaniedbania urzędników spowodowały przyjęcie przez organy podatkowe, iż posiada on grunt z posadowionym na nim budynkiem, choć w rzeczywistości budynku w rozumieniu prawa budowlanego nigdy tam nie było. Na potwierdzenie swoich twierdzeń Skarżący wskazał na akt notarialny nabycia działki oraz pismo Urzędu Gminy L. z dnia [...] listopada 1999 r., z którego wynika, iż na jego działce stoi barakowóz. Zdaniem Skarżącego w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja, w której organy orzekające w sprawie fakt nierzetelnego(początkowo) sporządzenia dokumentacji przez Urząd Powiatowy w N., mimo oczywistych dowodów, uznały za wystarczający powód do nałożenia podatku od gruntu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Artykuł 184 zdanie pierwsze Konstytucji RP stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne, w zakresie określonym w ustawie, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Na gruncie ustawowym zasada powyższa została wyrażona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Przepis § 2 przywołanego artykułu precyzuje, że kontrola administracji publicznej sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sądami administracyjnymi, o których stanowi Konstytucja, są - stosownie do art. 2 wyżej powołanej ustawy - Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Te ostatnie, w myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozpoznają sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych w pierwszej instancji. W ramach swej właściwości wojewódzkie sądy administracyjne orzekają - na podstawie wyżej wymienionych przepisów oraz art. 1, art. 2, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 13 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a. - w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a i c u.p.p.s.a. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub w wypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż narusza ona przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zgodnie z art. 21 p.g.k - podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Należy więc podzielić stanowisko organu, iż podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94, por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93).

Ewidencja gruntów i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r., III Sa/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., III SA/Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., III Sa/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.

Jeżeli chodzi o ustawy podatkowe to zwrócić należy uwagę, że jedynie w art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, wprowadzono zapis, iż opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Natomiast u.o.p.l. odsyła do ewidencji gruntów w art.2 ust.2 w zakresie klasyfikacji gruntów podlegających wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W pozostałym zakresie u.o.p.l. zawiera własne zasady opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Z powyższego wynika, iż organ podatkowy jest związany danymi z ewidencji gruntów, jednakże samodzielnie dokonuje określenia przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości w oparciu o przepisy u.o.p.l. z uwzględnieniem danych zawartych w ewidencji gruntów. Organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zasadą jest, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta. Następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (por. wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r., sygn. akt III SA 911/94 - OSS 1994/4-5/164).Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę pogląd ten podziela. W przedmiotowej sprawie nie zachodziła sytuacja, w której podatnik domagał się orzeczenia wbrew danym zawartym w ewidencji gruntów. Na jego wniosek Starostwo Powiatowe dokonało zmiany w ewidencji gruntów, gdyż jak twierdzi Skarżący dane te były błędne i nieodzwierciedlały rzeczywistego stanu rzeczy. Organy podatkowe faktu tego nie zakwestionowały i wyszły z założenia, iż są związane zmianami w ewidencji od chwili dokonania tych zmian wskazanych w zawiadomieniu Starostwa Powiatowego w N. Tymczasem wobec okoliczności faktycznych wskazywanych w trakcie postępowania podatkowego przez podatnika, iż zmiana ewidencji jest naprawieniem błędu organu ewidencyjnego i potwierdzeniem faktu, iż sporny grunt, nigdy nie był terenem zabudowanym, obowiązkiem organów podatkowych było ustalenie faktów w sprawie. Na podstawie art.122 ord. pod. zobowiązane były wyjaśnić okoliczności, które wskazał skarżący powołujący się na błąd organu ewidencyjnego oraz akt notarialny jaki posiada co do nabycia gruntu. Żaden przepis prawa, a w szczególności art.21 p.g.k nie zwalnia organów podatkowych od obowiązków procesowych wynikających z art.122 i 187 ord. pod. tj. wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy co do charakteru spornego gruntu w tym czy twierdzenia Skarżącego zasługują na wiarę, a w szczególności czy sporny grunt od chwili jego nabycia był gruntem zabudowanym. Z zawiadomienia nie wynika, od kiedy grunt stanowi użytek rolny, informuje jedynie o dacie dokonania zmian w ewidencji. Wyjaśnienie tej sprawy jest obowiązkiem organów podatkowych a nie organu ewidencyjnego, które w celu wydania decyzji podatkowej zobowiązane są zgodnie z przepisami ord. pod. ustalić podstawy faktyczne decyzji i wyjaśnić je w uzasadnieniu decyzji. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji w ogóle nie odnosi się do argumentacji Skarżącego podnoszonej w trakcie postępowania odwoławczego. Nie spełnia więc wymogów określonych w art.210 § 4 ord. pod. zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy powinien tez mieć na względzie iż decyzja podatkowa wydawana jest w indywidualnej sprawie podatnika. Nie jest więc wystarczającym uzasadnienie, w którym cytuje się szeroko na podstawie jakich przepisów wydano decyzję, bez odniesienia tych przepisów do stanu faktycznego, który w niniejszej sprawie nie został po prostu ustalony.

Jak już podkreślono, Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów i czynności pod względem ich zgodności z prawem. Skoro zatem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, skarga zasługiwała na uwzględnienie . Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.