Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 527/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6540
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Kołodziej, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 6 sierpnia 2014 r. 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. oddala skargę w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny; 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na rzecz P. P. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] stycznia 2015 r. skargę na bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej Prezesa IPN) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 6 sierpnia 2014 r. o usunięcie jego danych osobowych znajdujących się w zasobie archiwalnym IPN. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2014 r. (nadanym w dniu 27 sierpnia 2014 r.) złożył przedmiotowy wniosek. W dniu 9 września 2014 r. organ poinformował, że odpowiedź na powyższy wniosek zostanie udzielona w terminie do 15 października 2014 r. Następnie dopiero w dniu 29 października 2014 r. organ udzielił pisemnej odpowiedzi na jego wniosek. Wskazał, iż po wezwaniu Prezesa IPN do usunięcia naruszenia prawa oraz złożeniu zażalenia na bezczynność organu w dniu 14 i 15 grudnia 2014 r. otrzymał pisemną odpowiedź z której wynika, iż Prezes IPN nie jest organem administracji w związku z czym nie ma możliwości wydania decyzji w przedmiocie usunięcia danych skarżącego z archiwum, czy odmowy usunięcia tych danych w formie decyzji administracyjnej. Organ jednocześnie stwierdził, że brak jest podstawy prawnej do usunięcia danych z rejestrów IPN a sama ustawa o IPN wyklucza zastosowanie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych.

Skarżący wniósł o wyznaczenie Prezesowi IPN terminu 30 dni na wydanie decyzji w przedmiocie merytorycznego rozpatrzenia wniosku z dnia 6 sierpnia 2014 r. jednocześnie wniósł o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, czy przepisy Ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (tekst jednolity Dz. U. 2007.63.424 j.t.) w zakresie w jakim nie przewidują możliwości usunięcia danych Skarżącego (czy innych osób pracujących w jednostkach MSW nie będących Służbą Bezpieczeństwa – nierozwiązanych w momencie powstania Urzędu Ochrony Państwa, a co za tym idzie danych, które nie powinny znajdować się w archiwach IPN) zebranych w sposób sprzeczny z ustawą o IPN, zgodne są z treścią przepisu art. 51 ust. 2 i 4 Konstytucji RP oraz czy i w jaki sposób możliwe jest usunięcie tych danych z archiwów IPN.

W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o jej oddalenie wskazując, iż decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie z wniosku skarżącego w przedmiocie usunięcia jego danych znajdujących się w archiwum IPN.

Pismem z dnia 2 kwietnia 2015 r. skarżący wskazał, iż w dniu 26 lutego 2015 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie wydanej przez organ decyzji, jednak organ nie zajął stanowiska w sprawie. Natomiast w piśmie z dnia 6 października 2015 r. wniósł o uznanie, że organ pozostawał w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie grzywny. Pismem z dnia 22 czerwca 2015 r., Prezes IPN wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2015 r. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzją z dnia [...]lutego 2015 r. o umorzeniu postepowania. W dniu 14 maja 2015 r. do organu wpłynęła skarga na przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej ppsa obejmuje również bezczynność organów.

Instytucja skargi na bezczynność ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt III SAB/Gl 3/12 dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Załatwienie przez organ sprawy, w której złożono skargę na bezczynność wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi.

W sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 149 ppsa zdanie pierwsze, rozpatrzenie i uwzględnienie skargi na bezczynność organu może doprowadzić jedynie do zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie, gdyż rozpoznanie skargi na bezczynność w żadnym razie nie może wkraczać w kwestie merytoryczne dotyczące przyszłego rozstrzygnięcia.

Gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, a co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym - w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wydanie przez organ w dniu [...] lutego 2015 r. decyzji administracyjnej nr [...] umarzającej postępowanie z wniosku P. P. w przedmiocie usunięcia danych znajdujących się w archiwum IPN z dnia 6 sierpnia 2015 r. doręczonej skarżącemu w dniu 23 lutego 2015 r. czyni postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie bezprzedmiotowym, gdyż na dzień orzekania organ nie pozostawał już w bezczynności.

Zdaniem Sądu, bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zachowanie organu nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych z mocy ustawy. Organ załatwił wniosek skarżącego z dnia 6 sierpnia 2014 r. (nadany w dniu 27 sierpnia 2014 r.), który wpłynął do organu w dniu 3 września 2014 r., decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. tj. niezwłocznie po wniesieniu skargi, tym samym brak jest również podstaw do wymierzenia organowi grzywny.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa w punkcie 1 wyroku stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w punkcie 2, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 tej ustawy, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie oraz oddalił skargę w zakresie wymierzenia grzywny.

Jednocześnie Sąd nie znalazł w postępowaniu dotyczącym bezczynności organu do wystąpienia z pytaniem prawnym zawartym w skardze do Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 ppsa.