Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 390/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 6 ust. 1 akapit drugi, art. 75 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 3 ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 16 ust. 3, art. 22.
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca),, sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 11 lipca 2019r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. B. (dalej skarżąca, strona, producent rolny) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" (dalej Dyrektor ARiMR) z "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013.

Jak wynika z akt sprawy i wydanych w toku sprawy decyzji, skarżąca złożyła 15 maja 2013 r. wniosek, w którym zadeklarowała do pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), działki rolne nr 5, oznaczone: D, E, F, O, o łącznej powierzchni 38,76 ha.

W toku postępowania pracownicy organu przeprowadzili od 29 lipca do 14 sierpnia 2013 r. kontrolę na miejscu, z której sporządzono 23 października 2013 r. raport (k. 99/14-21, t. II). Na działkach rolnych deklarowanych do ONW stwierdzono następujące powierzchnie: D (deklarowana jabłoń domowa) stwierdzono 4,02 ha, powierzchnia deklarowana wynosiła 3,94 ha, E (deklarowana jabłoń domowa) stwierdzono 14,88 ha, powierzchnia deklarowana wynosiła 15,62 ha, F (deklarowana jabłoń domowa) stwierdzono 2,44 ha, powierzchnia deklarowana wynosiła 2,44 ha, O (deklarowana pszenica) stwierdzono 100,30 ha (w tym ONW 16,39 ha), powierzchnia deklarowana wynosiła 101,73 ha (w tym ONW 16,76 ha).

Producent rolny przedłożył 14 lutego 2014 r. pomiary działek w okresie od 6 stycznia do 27 stycznia 2014 r., wykazane w Operatach Technicznych z pomiaru kontrolnego zasiewów i użytkowania - dla działek zgłoszonych do płatności, wykonane przez W. D. działającego pod firmą E. Skarżąca przedstawiła je jako dowód na okoliczność kwestionowanych przez nią pomiarów kontroli organu na miejscu.

Wobec żądania strony Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w "[...]" (dalej Kierownik Biura Powiatowego) postanowieniem z 14 maja 2014r. odmówił powołania niezależnego biegłego (k. 29/2, t. II).

Decyzją z "[...]" 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w "[...]" (dalej Kierownik Biura ARiMR) przyznał wnioskodawczyni płatności ONW - strefa nizinna I na rok 2013 w łącznej wysokości 6.753,67 zł. Dyrektor ARiMR decyzją z "[...]" 2014 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z 11 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 917/14 oddalił skargę producenta rolnego na ww. decyzję.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura ARiMR decyzją z "[...]" 2015 r. przyznał wnioskodawczyni płatności ONW - strefa nizinna I w łącznej wysokości 6.753,67 zł.

Dyrektor ARiMR decyzją z "[...]" r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 578/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję organu odwoławczego. Podał, że niewłaściwie przyjęto w sprawie, że skoro urządzenie pomiarowe ma margines błędu 0,5 m to wystarczające jest zastosowanie współczynnika tolerancji pomiaru obliczonego przy zastosowaniu strefy buforowej 0,5 a nie 1,5 m, jak to wprost stanowi przepis. Zobowiązano organ, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeanalizował poprawność ustalenia powierzchni poszczególnych działek kwalifikujących się do płatności ONW z uwzględnieniem wynikającej z przepisów zasady oceniania poprawności deklaracji rolnika, z zastosowaniem tolerancji pomiaru. Co do sposobu mierzenia powierzchni działek, na których deklarowane były uprawy jabłoni, organ miał przeprowadzić dowód z zeznań osób przeprowadzających kontrolę na miejscu w 2013 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 1403/16 oddalił skargę kasacyjną organu.

Dyrektor ARiMR decyzją z "[...]" 2018 r. uchylił decyzję Kierownika Biura ARiMR z "[...]" 2015 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Kierownik Biura Powiatowego przeprowadził 9 sierpnia 2018 r. kontrolę na miejscu, z której sporządzono 22 sierpnia 2018 r. raport (k. 98/2-10, t. II). Zgodnie z raportem na działkach: D stwierdzono powierzchnię deklarowaną: 3,94 ha, E stwierdzono 14,88 ha, powierzchnia deklarowana wynosiła 15,62 ha, F stwierdzono powierzchnię deklarowaną: 2,44 ha, O stwierdzono 100,30 ha (w tym ONW 16,39 ha), powierzchnia deklarowana wynosiła 101,73 ha (w tym ONW 16,76 ha).

Na str. od 3-1 do 3-7 raportu zamieszczono w tabeli XI, pozycji 2, kolumnie 5 informację o zastosowaniu strefy buforowej o szerokości 1,5 m (k. 99/3-7). Wskazano w tabeli XII pozycji 3 (str. 4 raportu, k. 99/8, t. II), że wobec wyroku WSA w Olsztynie z 19 listopada 2015 r. zmieniona wartość strefy buforowej wpłynęła na tolerancję pomiaru dla wszystkich deklarowanych działek rolnych, co z kolei spowodowało zmiany w powierzchniach stwierdzonych części kontrolowanych działek rolnych oraz zastosowane kody pokontrolne. W odniesieniu do wyników kontroli m.in. działki rolnej D zwiększona wielkość tolerancji spowodowała zmniejszenie powierzchni stwierdzonych do powierzchni tej działki z 4,02 ha na 3,94 ha wymienionej na str. 3-2 raportu. Korekty powierzchni stwierdzonych spowodowały usunięcie poprzednio zastosowanego dla działki D kodu pokontrolnego DR13-. Dla działki rolnej O/O1 uzupełniono uwagę o błędnym opisie fotografii o numeracji od O_O1_43 do O_O1_52, które faktycznie dotyczą kontroli działki rolnej N/N1 (str. 3-8 i 3-9 raportu).

Kierownik Biura Powiatowego przesłuchał 27 sierpnia 2018 r. dwóch świadków, którzy przeprowadzili kontrolę na miejscu w 2013 r., na okoliczność ustalenia sposobu pomiaru działek skarżącej, na których zadeklarowano uprawę jabłoni i stwierdzono różnicę powierzchni (k. 95/1-4, 96/1-3, t. II). Dołączono raport z kontroli przeprowadzonej w 2013 r. (k. 98/14-23, t. II).

Następnie organ I instancji decyzją z 30 października 2018 r. przyznał wnioskodawczyni płatności ONW - strefa nizinna I w wysokości 6.739,35 zł. Powołał w sentencji art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173), zwanej dalej "ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich", w związku z § 3 ust. l, 2, 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40 poz. 329 ze zm.), dalej rozporządzenie ONW, art. 16 ust. 3, art. 22 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8), dalej rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 oraz art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.).

Organ obliczył powierzchnie działek z uwzględnieniem strefy buforowej 1,5 m szerokości przy granicy działek. Podał, że w przypadku kontroli metodą inspekcji terenowej, tak jak w gospodarstwie strony, szerokość strefy buforowej uzależniona jest od zastosowanej techniki pomiaru i dokładności sprzętu pomiarowego. Z informacji zawartej w Zaświadczeniu Stowarzyszenia Naukowego im. Stanisława Staszica w Krakowie wynika, że zgodnie z dokumentem technicznym "Program walidacji pomiarów obszarowych" przeprowadzono test oraz obliczenia statystyczne, zgodnie z ISO 5727 odbiornika Leica GG03 z Getac E110 metodą autonomiczną oraz metodą KODGIS, które wykazały, że odbiornik Leica GG03 z Getac E110, uzyskał wskaźnik walidacji stosowany do obliczenia tolerancji pomiaru powierzchni działek rolnych równy 0,5 m, co kwalifikuje go do stosowania w trakcie realizacji pomiarów powierzchni działek rolnych.

Organ uznał uprawnienia przesłuchanych pracowników dokonujących kontroli, powołał się na raport z 22 sierpnia 2018 r. i opisane w nim powierzchnie. Stwierdził przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej dla działek rolnych E - 0,74 ha, O - 1,43 ha. W sumie powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosiła 37,65 ha (str. 23 decyzji, k. 101/12 , t. II).

Organ podał, że procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych położonych na obszarze ONW strefa Nizinna l a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i na miejscu wynosi 2,9482%, co dało podstawę do przyznania wnioskodawczyni płatności ONW - strefa nizinna I w łącznej wysokości 6.739,35 zł.

W wyniku wniesienia odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z "[...]" r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ powołał się na wynik kontroli, wyrok WSA w Olsztynie z 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 578/15 oraz wyrok NSA z 8 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 1403/16. Powtórzył ustalenia organu I instancji i wskazał, że w przypadku działki rolnej: E o powierzchni deklarowanej 15,62 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 5 z płatności wykluczono powierzchnię 0,74 ha (powierzchnia stwierdzona 14,88 ha); O – pow. deklarowana 16,76 ha, z płatności wykluczono powierzchnię 0,37 ha (powierzchnia stwierdzona 16,39 ha).

Organ podał, że podczas kontroli gospodarstwa zastosowano także kody z grupy LPIS - DR52, DR53, które wskazują na rozbieżności w przebiegu granic pól zagospodarowania i mogą skutkować zmianami powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG), co bezpośrednio odnosi się do maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do płatności, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Wyznaczono na podstawie danych z kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej PEG (37,65 ha) dla działki ewidencyjnej nr 5, na której jest położona działka rolna D, E, F i część działki rolnej O.

Podczas kontroli na miejscu powierzchnię działki rolnej O pomierzono w kompleksie, która wynosi 100,30 ha w tym ONW 16,39 ha, przy deklarowanej 101,73 ha w tym ONW 16,76 ha. Zgodnie z dokumentacją z kontroli na miejscu (raporty i szkice) stwierdzono powiększenie obszaru niekwalifikującego się do płatności - rozrośnięty las, co skutkowało zmniejszeniem powierzchni działki rolnej O usytuowanej w części na działce ewidencyjnej nr 5 o 0,37 ha. Przedmiotowa powierzchnia 37,65 ha została ustalona w oparciu o treść art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), tzw. system LPIS.

Organ przedstawił wyliczenia procentowej różnicy między powierzchnią działek deklarowanych dla ONW we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, jak też samych płatności (str. 16 i 17 decyzji, k. 109/8 i 9, t. II). Podał, że zmieniona szerokość strefy buforowej przez WSA w Olsztynie z 0,5 m na 1,5 m wpłynęła na tolerancję pomiaru, co z kolei wpłynęło na zmiany w stwierdzonych powierzchniach i na zastosowane kody pokontrolne. W przypadku nawet nieznacznych różnic w powierzchni deklarowanej a zmierzonej, należało zastosować kod pokontrolny DR13+ (zadeklarowana powierzchnia jest większa od stwierdzonej), dla działek E oraz O.

Organ odrzucił pomiary działek wykazane w operatach technicznych E.. Uznał, że kontrole organu i na zlecenie strony odbywały się w różnych terminach (sezonu wegetacyjnego) i w istotnie odmiennych warunkach. Miało znaczenie wskazanie obszarów poza użytkowaniem rolnym lub czasowo wyłączonych, zmiany w PEG, wykonywanie na części pól zabiegów agrotechnicznych, dosadzenia jabłoni. Występujące różnice nie mogą jednak być uznane, mimo rozbieżności w wynikach, za podważenie wiarygodności wykonanych na zlecenie strony pomiarów i wykonanych na ich podstawie przekazanych operatów technicznych z pomiarów (str. 18 decyzji, k. 109/9 verte, t. II).

Oceniając dowód w postaci przesłuchania świadków - byłych pracowników przeprowadzających w 2013 r. kontrolę, organ uznał, że nie ma podstaw do negowania techniki pomiaru, legalizacji sprzętu, czy kwalifikacji wykonujących kontrolę inspektorów. Pomiar był wykonany prawidłowo, a przy pomiarach działek obsadzonych jabłoniami uwzględniono również niezbędne przy takich nasadzeniach pasy brzeżne, jak i pasy manewrowe. Obaj świadkowie potwierdzili, że sprzęt do pomiarów był poddawany walidacji oraz zawierał informację o dopuszczeniu do użytkowania. Z kolei podczas pomiarów działek z zadeklarowaną obsadą jabłoni dolicza się do powierzchni działki takie elementy, jak utrzymane w dobrej kulturze rolnej zewnętrzne pasy brzeżne i pasy manewrowe. Szerokość tych pasów jest określana na podstawie średniej szerokości międzyrzędzia. Tym samym świadkowie potwierdzili, że pomiar został wykonany prawidłowo zgodnie ze standardami, a nie po linii drzewek.

Odnosząc się obszernie na str. 19-25 decyzji do argumentów odwołania dotyczących błędnych ustaleń kontroli w gospodarstwie strony, uwzględnienia raportów z kontroli pomiarów wykonanych z ich naruszeniem organ stwierdził, że nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, połączenie do wspólnego rozpoznania łącznie ze sprawą o sygn. akt I SA/Ol 389/19, oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów procesowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W petitum skargi sformułowała zarzut błędnego ustalenia powierzchni działek rolnych D, E, F, O, co skutkowało pomniejszeniami w płatnościach. Błąd organów obu instancji polegał na oparciu się w decyzji na powierzchniach działek ustalonych w nowym PEG na 2013 r., ogłoszonym w lipcu 2013, oraz na rzekomo rzeczywistych pomiarach tychże działek w gospodarstwie, które jednak się nie odbyły a jeżeli miały miejsce, to nie po granicy uprawy a po granicy ostatniej linii drzewa, co nie oznacza granicy działki rolnej. Skarżąca zarzuciła w szczególności naruszenie:

1. art. 54 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 1122/2009 w związku z art. 24 ust. 1 i art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 poprzez jego niezastosowanie i uwzględnienie raportów z rzekomej kontroli pomiarów działek rolnych podczas, gdy skarżąca udowodniła, że działek nie mierzono w ogóle na miejscu, lub pomierzono je błędnie, a w latach wcześniejszych oraz w 2014 r. ten sam organ uznał powierzchnie tych samych działek rolnych, po ponownej weryfikacji powierzchni w 2014 r. na miejscu i zmienił błędne zaniżony PEG dla tych działek. Organ w toku badania sprawy pominął raport geodety, mimo że jego urządzenie jest bardzo dokładne (do 1 cm), a urządzenie pomiarowe ARiMR niewiadomej jakości i ze strefą buforową 0,5 m. Pomiary wykonano prawdopodobnie na mapie a nie w terenie co uwidacznia ucięcie powierzchni działek na końcówkach koron drzew czyli po tzw. cieniu, zmniejszając ich obwód o minimum 4 metry szerokości),

2. art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 zgodnie z którym organ winien stosować strefę buforową 1,5 metra, a nie jak w niniejszej sprawie 0,5 metra. Szerokość strefy nie była znana stronie skarżącej na etapie postępowania przed organami administracji publicznej i w jej przypadku zastosowanie winna mieć strefa 1,5 m, a przede wszystkim dokonywać po granicy działki rolnej, a nie po linii drzew czy po bliżej nie określonej, przyjętej przez kontrolujących (co potwierdzili podczas przesłuchania 27 sierpnia 2018 r.), linii tzw. średniej odległości od ostatniego drzewa,

3. art. 21 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków europejskich, gdyż organy nie mogą, jak uczyniły to w niniejszej sprawie, z jednej strony przerzucać ciężaru dowodu na skarżącą jako stronę postępowania, a z drugiej kwestionować potrzebę przeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów, czy wręcz stwierdzając, że nie mają one znaczenia dla sprawy i służą jedynie przewlekłości postępowania,

4. art. 12 ust. 3 rozporządzenia 1122/2009 w zw. z art. 17 rozporządzenia 73/2009 poprzez jego pominięcie podczas, gdy w sprawie zastosowano maksymalny kwalifikowany obszar PEG, zamiast wykonać pomiary w terenie i zweryfikować obszar PEG,

5. art. 75 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 poprzez jego pominięcie; jeśli rolnik nie był w stanie przewidzieć, że powierzchnia PEG dla jego działek pomimo niezmieniania powierzchni działek od 2004 r. ulegnie radykalnej zmianie i to dwa miesiące po złożeniu wniosku i tuż przed kontrolą na miejscu, to nie można nakładać na niego sankcji, odmawiać prawa do przeprowadzenia dowodów na potwierdzenie prawidłowości złożonego wniosku, i następnie ukarać go za błędy osób wykonujących kontrole na miejscu, które w sprawie ewidentnie oparły się na nieprawidłowo ustalonym PEG,

6. art. 54 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 1122/2009 w zw. z art. 24 ust. 1 rozporządzenia 73/2009 poprzez jego niezastosowanie i oparcie się w decyzji na raportach z kontroli z 2013 r. co do pomiarów działek rolnych podczas, gdy w 2014 r. osoby wykonujące kontrolę u skarżącej potwierdziły, że pomiary wykonane rzekomo przez osoby kontrolujące skarżącą bez jej udziału w 2013 r. znacznie zaniżyły powierzchnię tych samych działek, co mogło być spowodowane przyjęciem błędnej granicy działki rolnej, czyli nie po skoszonej powierzchni działki obsadzonej drzewami owocowymi, ale po dowolnie przyjętej linii przez kontrolujących, co sztucznie zaniżyło obszar kontrolowany,

7. art. 12 ust. 1 lit. d i ust. 3 rozporządzenia 1122/2009 przez ich niewłaściwe zastosowanie, w szczególności nieuprawnione przyjęcie, że definicja działki rolnej określona w art. 2 pkt 1 rozporządzenia 1122/2009 nie obejmuje kontrolowanych upraw jabłoni w rozstawie rzędów oddalonej od granicy działki rolnej większym niż 6 mb., ponieważ taki obszar uprawy nie ma charakteru zwartego w rozumieniu definicji, przy jednoczesnym braku powołanego przepisu w podstawie zaskarżonej decyzji, przez co pomniejszono obszar działek rolnych, ucinając ich powierzchnię na ostatnim rzędzie drzew jabłoni, zapominając o konieczności zachowania strefy ochronnej i wymaganej przy koszeniu i nawrotach, co obrazują wprost zdjęcia uprawy i cięcia na ortofotomapie,

8. błędy w ustaleniach faktycznych skutkujące zastosowaniem niewłaściwej podstawy prawnej i odmowę płatności, co w okolicznościach niniejszej sprawy powoduje, że zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym,

9. nieuzasadnionej odmowy powołania biegłego geodety, co wpłynęło na przedłużenie postępowania, niewyjaśnienie rozbieżności w pomiarach działek rolnych i wyliczeniu obsady w sadach; wbrew stanowisku organu zmiana uprawy nie ma żadnego wpływu na ustalenie powierzchni, albowiem to osoby wykonujące kontrolę na zlecenie BKM w 2013 r. dokonały jej w sposób nierzetelny, co potwierdza chociażby protokół z kontroli wykonany przez inne osoby z BKM w 2014 r. gdzie szerokość rowów na działce 3 w 2013 r. zdaniem organu wynosiła od 8-12 mb., a w raporcie kontroli w 2014 r. i w raportach geodety ze stycznia 2014 r. szerokość rowów wynosi od 2,5-3 mb.; zdjęcia z 2013 i 2014 wskazują, że zasięg trawy na działce 3 (rolna działka C) i stan ich użytkowania nie zmienił się, stąd argument organu, że zmiana uprawy wpływa na zmianę powierzchni działki rolnej jest chybiony; podobnie wyglądają pomiary powierzchni pozostałych działek, po których kontrolujący prawdopodobnie jeździli samochodem, a nie mogąc jechać po granicy działki, zaniżyli jej powierzchnię po całym obwodzie; już te rozbieżności winny stanowić podstawę do oddalenia dowodu z raportu kontroli kwalifikowalności powierzchni z 2013 r. oraz raportu z programu rolnośrodowiskowego,

10. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach oraz art. 3 ust. 4 tej ustawy w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę dowodów, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, z pominięciem dowodów na jakie powoływała się skarżąca;

11. art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, odmowę przeprowadzenia dowodów na wniosek skarżącej, błędną ocenę raportów pomiarowych uprawionego geodety, nieprzesłuchanie osób wykonujących kontrolę, pomimo zarzutów skarżącej i wniosków w tym zakresie, oparcie się na raporcie pomiarowym BKM, podczas gdy zawierał liczne błędy i nieprawdziwe informacje, że skarżąca była obecna na kontroli, podczas gdy musiała wyjechać po odbiór córki za granicę i prosiła o przesunięcie terminu kontroli. Zarzucono w tym punkcie błędne oparcie się jedynie na bazie danych w ARiMR i fotografiach z ortofotomap, które nie pokrywają się z pomiarami wykonanymi na miejscu oraz pomiarami wykonanymi przez uprawnionego geodetę, i dokonanie pomniejszenia powierzchni pomimo oczywistych sprzeczności pomiędzy dokumentem urzędowym a pomiarami organu prowadzącego postępowanie;

12. art. 78 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności dokumentu urzędowego w postaci operatu geodety, jak też raportu z kontroli w 2014 r. na okoliczność prawidłowo zgłaszanych powierzchni działek rolnych u skarżącej oraz odmowę przekazania danych z pomiarów pól wykonanych przez organ w 2013 r.,

13. art. 107 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji, a w szczególności jej podstawy prawnej,

14. wydanie decyzji z naruszeniem prawa po upływie terminu do jej wydania, z rażącym przekroczeniem terminów oraz niewskazaniem w piśmie informującym o przekroczeniu terminu o przyczynach opóźnienia i niewykonywania jakichkolwiek czynności w tym okresie.

W treści skargi strona wyjaśniła, że w latach 2010-2013 dokupywała dzierżawione działki z ANR i na jej zlecenie wykonywane były podziały działek i zmiany klasyfikacji gruntów wg. aktualnego sposobu użytkowania, co także potwierdzało ustalone powierzchnie działek rolnych. Co roku otrzymywała PEG dla działek z ARiMR na kolejny rok, a w trakcie zgłaszania wniosku o płatności w Biurze Powiatowym kazano się dostosowywać do nowych PEG, czego skarżąca nie robiła, gdyż znała powierzchnię działek i ich nie zwiększała.

Skarżąca zakwestionowała stanowisko organów o zbędności dowodu pomiaru jej działek przez niezależnego biegłego geodetę. Podniosła, że błąd pomiarów o prawie 5 hektarów nie można oceniać w granicach dopuszczalnego błędu, i konieczne jest ustalenie rzeczywistej powierzchni z udziałem biegłego geodety. Wskazała, że wymiana poglądów z organami nie przyniosła rezultatów w tym zakresie. Zakwestionowała pomiary działek nr 6 i 2 wskazując w tabeli na str. 5 i 6 skargi na różnice pomiędzy poszczególnymi pomiarami w latach 2007, 2013 i 2014 oraz ustalonymi wartościami PEG. Podała, że zadeklarowała w 2013 r. 275,05 ha i różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w raporcie geodety wynosi 1,18 ha, natomiast różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią ustaloną w kontroli organu w 2013 r. wynosi 5,33 ha. Powierzchnia gospodarstwa od 2004 r. jest niezmienna dla tych samych działek geodezyjnych, co potwierdzają kontrole z 2004 i 2007 r. oraz raporty geodety. Podnoszona kwestia nie może pozostać bez wyjaśnienia różnic, ma bowiem bezpośredni wpływ na płatności.

Poprzez zaniżenie powierzchni poszczególnych działek przez osoby wykonujące kontrole różnica pomiędzy PEG z 2013 r., a PEG z 2014 r. dla tych samych działek wynosi 9,1842 ha mniej w stosunku do roku poprzedniego. Te rozbieżności oraz niewykazanie całych pomiarów dla gospodarstwa dla poszczególnych działek ewidencyjnych dają podstawę dla ustalenia, że pomiary wykonywane przez BKM i E. są na tyle rozbieżne, że wniosek o biegłego geodetę jest w tej sprawie niezbędny. Organ bowiem nie wyjaśnił dlaczego i skąd wynika różnica dla powierzchni sadu aż o 5,84 ha w stosunku do zadeklarowanej, podczas gdy błędy w pomiarach dotyczą nie tylko działki 2. Znacząca jest także różnica w powierzchni dla działek objętych sadem ekologicznym, gdzie powierzchnia deklarowana wynosi 101,21 ha, powierzchnia z raportu kontroli z 2013 r. 97,04 ha, a powierzchnia ustalona przez geodetę w operatach pomiarowych w 2014 r. wynosi 102,8800 ha. W niniejszym przypadku rozbieżność w powierzchni ustalonej w raporcie kontroli sięga aż 5,84 ha w stosunku do stwierdzonej w raporcie geodety.

Wyjaśnienia organu kontroli są dla skarżącej nieprzekonywujące. Organ pomimo prośby beneficjenta o wykonanie pomiarów w jego obecności wykonywał je samodzielnie i, jak wynika błędnie zweryfikował np. samosiejkę rzepaku w sadzie - jako rzepak (zdjęcia nr 53, 54, 55 i 59), czy skarpę (której nie ma w terenie na działce rolnej jako nieużytek czy inne powierzchnie gospodarstwa jako nie nadające się do płatności, wiedząc o brakach w obsadzie drzew już od 3 lipca 2014 r.), wobec czego winien był przeprowadzać inny rodzaj kontroli. Do dnia dzisiejszego organ kontroli nie okazał pełnej dokumentacji, nie zweryfikował tych powierzchni w obecności rolnika i nie okazał dokumentacji dotyczącej poszczególnych działek ewidencyjnych.

Te poczynione ustalenia z kontroli z 2013 r. odnoszą się do ustalonej w ich następstwie powierzchni PEG dla 2014 r. i z tymi powierzchniami rolnik się nie zgadza, albowiem uległy one zmniejszeniu dla całego gospodarstwa aż o 9,1842 ha.

Z kolei organ II instancji stanął na stanowisku o prawidłowej szerokości rowów ustalonej w 2013 r. na działce 3 (działa rolna C), co jest sprzeczne ze stanem faktycznym i logicznym rozumowaniem. Rowy melioracyjne mają szerokość 2-3 metrów, co obrazują wykonane w toku obu kontroli zdjęcia. Błąd organów w tym zakresie skutkował zmniejszeniem powierzchni działki rolnej C o ponad 1,50 ha.

Podobne pomniejszenia pozostałych działek rolnych w gospodarstwie, niemające oparcia w żadnym wykonanym zdjęciu w toku kontroli w 2013 r., znajdują się w raporcie kontroli z 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację. Podał, że istotne znaczenie dla ustalenia uprawnień do płatności z tytułu ONW ma rzeczywisty obszar gruntu użytkowany rolniczo w czasie składania wniosku na dany rok i czynności kontrolnych, a nie zaś np. powierzchnia ewidencyjna danej działki. W ocenie organu w sposób wyczerpujący rozpatrzono cały zebrany materiał dowodowy. Strona jednocześnie nie przedstawiła żadnego dowodu który skutecznie mógłby podważyć ustalenia dokonane przez organ z uwzględnieniem wytycznych WSA w Olsztynie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, po uwzględnieniu wytycznych zawartych w wyroku WSA w Olsztynie z 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 578/15 stwierdzono, że skarżąca zawyżyła we wniosku powierzchnię działek rolnych zadeklarowanych do płatności.

Jak wynika z akt sprawy i wydanych w toku sprawy decyzji, skarżąca złożyła 15 maja 2013 r. wniosek, w którym zadeklarowała do pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), działki rolne nr 5, oznaczone: D, E, F, O, o łącznej powierzchni 38,76 ha. Kierownik Biura Powiatowego przeprowadził 9 sierpnia 2018 r. kontrolę na miejscu, z której sporządzono 22 sierpnia 2018 r. raport (k. 98/2-10, t. II). Zgodnie z raportem na działkach: D stwierdzono powierzchnię deklarowaną: 3,94 ha, E stwierdzono 14,88 ha, powierzchnia deklarowana wynosiła 15,62 ha, F stwierdzono powierzchnię deklarowaną: 2,44 ha, O stwierdzono 100,30 ha (w tym ONW 16,39 ha), powierzchnia deklarowana wynosiła 101,73 ha (w tym ONW 16,76 ha).

Na str. od 3-1 do 3-7 raportu zamieszczono w tabeli XI, pozycji 2, kolumnie 5 informację o zastosowaniu strefy buforowej o szerokości 1,5 m (k. 98/3-7). Wskazano w tabeli XII pozycji 3 (str. 4 raportu, k. 98/8, t. II), że w uwzględnieniu treści wyroku WSA w Olsztynie z 19 listopada 2015 r. została zmieniona wartość strefy buforowej. Ta okoliczność miała wpływ na wynik pomiaru dla wszystkich deklarowanych działek rolnych. Z kolei podczas weryfikacji wniosku i załączników graficznych podczas kontroli administracyjnej stwierdzono przy uwzględnieniu wyników z kontroli na miejscu, że do objęcia wnioskowaną płatnością w sumie powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosiła 37,65 ha (str. 23 decyzji, k. 101/12 , t. II). Procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych położonych na obszarze ONW strefa Nizinna l a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i na miejscu wynosi 2,9482%, co dało podstawę do przyznania wnioskodawczyni płatności ONW - strefa nizinna I w łącznej wysokości 6.739,35 zł.

W powołanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uwzględnił skargę A. B. na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" z dnia "[...]"r., nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013.

W ocenie Sądu z treści tego raportu wprost wynikało, że doszło do naruszenia art. 34 ust.1 rozporządzenia nr 1122/2009 przy ustalaniu tych powierzchni. Z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wynika, że powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, zaś maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Tymczasem przy pomiarach działek zastosowano tolerancję pomiaru dla każdej działki rolnej przy uwzględnieniu 0,5 m strefy buforowej, co w sposób oczywisty mogło doprowadzić do niewłaściwego ustalenia powierzchni przedeklarowanej.

Rozpoznając ponownie sprawę organ rozstrzygający wiązany był zarówno oceną prawną jak i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w powołanym wyżej orzeczeniu, co wynika z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a.. Również sąd administracyjny rozpoznając sprawę ponownie związany jest oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, co wynika wprost z powołanego wyżej uregulowania zawartego w art. 153 p.p.s.a. Wskazać też trzeba, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję lecz o uzasadnienie orzeczenia. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Przez ocenę prawną, o której stanowi analizowany przepis, należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Przy czym obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być tylko wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r. I SA/Ka 2408/98). Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu.

Sąd rozpoznający ponownie sprawę nie stwierdził naruszenia przez organ administracyjny postanowień art. 153 p.p.s.a.. Powodem uchylenia decyzji Organu odwoławczego było naruszenie tolerancji pomiaru, przy zastosowaniu strefy buforowej. Pomiar wykonano przy zastosowaniu strefy buforowej 0,5 m, a nie jak określał przepis prawny 1,5 m.

Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 m.in. w wyrokach z 24 czerwca 2015 r., II GSK 1123/14, z 8 listopada 2017 r., II GSK 1219/16, z 17 listopada 2017 r., II GSK 204/16, z 7 lipca 2016 r. II GSK 286/15). Przepis art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 stanowi, iż powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Zaznaczyć należy, że określenie "maximum 1,5 m" nie oznacza przyzwolenia dla organów krajowych dla dowolnego kształtowania wielkości strefy buforowej w zależności od przyjętych założeń dotyczących zdolności technicznych do dokonania precyzyjnego pomiaru. Strefa buforowa, o której mowa w art. 34 ust. 1 przywołanego rozporządzenia unijnego - jako tolerancja pomiaru - nie może być wiązana z określoną metodą pomiaru. Szerokość strefy buforowej nie wynika bowiem z właściwości technicznych urządzeń pomiarowych, albowiem to nie właściwości tych urządzeń wyznaczają taką strefę, ale czynią to przepisy prawa.

Dowodem uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w powołanym orzeczeniu jest raport z kontroli. Z jego treści wynika wprost o zastosowaniu strefy buforowej o szerokości 1,5 m. To z kolei spowodowało zmiany w powierzchniach stwierdzonych części kontrolowanych działek rolnych oraz miało wpływ na zastosowane kody pokontrolne. Wyniki zostały przedstawione w części wstępnej uzasadnienia wyroku. Organ odrzucił pomiary działek wykazane w operatach technicznych E.. Uznał, że kontrole organu i na zlecenie strony odbywały się w różnych terminach (sezonu wegetacyjnego) i w istotnie odmiennych warunkach. Miało znaczenie wskazanie obszarów poza użytkowaniem rolnym lub czasowo wyłączonych, zmiany w PEG, wykonywanie na części pól zabiegów agrotechnicznych, dosadzenia jabłoni. Występujące różnice nie mogą jednak być uznane, mimo rozbieżności w wynikach, za podważenie wiarygodności wykonanych na zlecenie strony pomiarów i wykonanych na ich podstawie przekazanych operatów technicznych z pomiarów (str. 18 decyzji, k. 109/9 verte, t. II).

Nie budzi zastrzeżeń ocena dowodu w postaci przesłuchania świadków: byłych pracowników przeprowadzających w 2013 r. kontrolę. Obaj świadkowie potwierdzili, że sprzęt do pomiarów był poddawany walidacji oraz zawierał informację o dopuszczeniu do użytkowania.

W podstawie prawnej organ powołał art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z § 3 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, art. 16 ust. 3, art. 22 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8), oraz art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.).

Wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne, o których mowa w art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. Jeżeli stwierdzi się, że zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw jest większy niż obszar zadeklarowany we wniosku o płatność, do obliczania pomocy stosuje się obszar zadeklarowany. Jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Jeżeli jednak różnica między całkowitym zatwierdzonym obszarem a całkowitym obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność w przypadku danego środka wynosi do 0,1 hektara włącznie, zatwierdzony obszar uważa się za równy obszarowi zadeklarowanemu. Na potrzeby tego wyliczenia uwzględnia się jedynie zawyżenie powierzchni obszarów na poziomie grupy upraw. Akapit trzeci nie ma zastosowania w przypadku, gdy różnica przekracza 20 % całkowitego obszaru zadeklarowanego w celu objęcia płatnością. Jeżeli dla obszaru kwalifikującego się do otrzymania wsparcia ustanowiono maksymalny limit lub pułap, liczbę hektarów wykazanych we wniosku o płatność obniża się do tego limitu lub pułapu. Natomiast art. 22 powołanego rozporządzenia określa kolejność zmniejszeń.

Nie ma więc podstaw do zakwestionowania tych urzędowych ustaleń w sytuacji, gdy wnioskująca o płatności strona nie przeciwstawiła żadnych innych miarodajnych dowodów, które mogłyby wskazywać, że powierzchnia działek kwalifikujących się do płatności rzeczywiście odpowiada powierzchni działek określonej we wniosku o płatności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Skutkiem przeprowadzonej przez właściwy administracji rolnej organ kontroli w gospodarstwie rolnym strony (najpierw kontroli na miejscu, a następnie kontroli administracyjnej), było ustalenie różnicy pomiędzy powierzchnią części działek zadeklarowaną przez rolnika we wniosku, a wynikającą z ustaleń kontroli na miejscu oraz danych opartych na systemie informacji geograficznej. Ustalenia te i dane zawarte zostały zaś w dołączonej do akt dokumentacji pokontrolnej.

W wyroku z 14 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 150/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej, powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie jest zagadnieniem tożsamym. Zgodnie z art. 4 i art. 5 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 86 ze zm.), system składa się z: ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych, ewidencji wniosków o przyznanie płatności, systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 (rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 306, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 Dz.U.UE.L 2009.30.16 z 31 stycznia 2009 r.), dokumentacji związanej ewidencji i systemu, w pkt 1-3a. System wykorzystuje się w zakresie: 1) przyznawania i wypłaty płatności; 2) nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących płatności realizowanych przez Agencję; 3) postępowania w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconych płatności; 4) postępowania w sprawie wymierzania kar pieniężnych lub zastosowania innych sankcji; 5) identyfikacji producentów. W tym miejscu przywołać należy art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, zgodnie z którym system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) - ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych. Ten system bowiem umożliwia stosowanie jednolitych standardów gwarantujących dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Obowiązkiem organów było zweryfikowanie treści wniosku. Jest to kompetencja organu i nikt nie może go w tym wyręczyć. Z tych przyczyn sąd uznał za bezprzedmiotowy wniosek o powołanie biegłego geodety. Organ nie naruszył art. 75 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009, gdyż nie miał on w sprawie zastosowania. Artykuł 75 powołanego rozporządzenia dotyczy bowiem występowania siły wyższej i okoliczności nadzwyczajnych. W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły.

Weryfikacja wniosku dokonywana jest zgodnie z regułami prawnymi, przede wszystkim w trakcie kontroli administracyjnych i kontroli przeprowadzanych na miejscu. Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Skutkiem przeprowadzonej przez właściwy administracji rolnej organ kontroli w gospodarstwie rolnym strony (najpierw kontroli na miejscu, a następnie kontroli administracyjnej), było ustalenie różnicy pomiędzy powierzchnią części działek zadeklarowaną przez rolnika we wniosku, a wynikającą z ustaleń kontroli na miejscu oraz danych opartych na systemie informacji geograficznej. Ustalenia te i dane zawarte zostały zaś w dołączonej do akt dokumentacji pokontrolnej, w tym raporcie. Raport z kontroli z 2018r. jest dokumentem urzędowym. A zatem nie można tego dowodu kwestionować na podstawie prywatnego dowodu skarżącej z 2014r

Skarżąca dezawuuje treść raportu z "rzekomej kontroli pomiarów działek rolnych". Wskazywała, że urządzenie pomiarowe ARiMR są niewiadomej jakości i ze strefą buforową 0,5 m. W rzeczywistości urządzenia pomiarowe ARiMR były sprawne i pomiary dokonano ze strefą buforową 1,5 m. Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 21 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków europejskich. Powołany w skardze art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. wprowadza istotne modyfikacje zasad postępowania w stosunku do reguł przewidzianych w przepisach ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Modyfikacje te mają pierwszeństwo przed regułami postępowania przewidzianymi w k.p.a. W związku z powyższym nie można uznać aby organy w toku postępowania naruszyły wskazane w skardze przepisy k.p.a. Kwestia zebrania materiału dowodowego na gruncie ww. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. została bowiem ujęta odmiennie niż we wskazanych przepisach k.p.a. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Stąd też skoro skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła, poza własnymi twierdzeniami, dowodów pozwalających na poczynienie odmiennych ustaleń dotyczących powierzchni działek i ich faktycznie użytkowanej powierzchni, to brak było podstaw do podważania poczynionych w sprawie ustaleń. W orzecznictwie NSA za ugruntowany należy uznać pogląd dotyczący mocy dowodowej protokołu kontroli z czynności kontrolnych i możliwości weryfikacji danych dotyczących powierzchni działek, zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności z danymi ustalonymi w toku kontroli na miejscu, która obejmuje ustalenie rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07; wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 259/07 – http:www.orzeczenia.nsa. gov.pl). Zdaniem sądu, na podstawie ustalonego stanu faktycznego, organy administracyjne prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności protokół kontroli z danymi z bazy LPIS/GIS. Dokonując oceny ustalonego stanu faktycznego i jego zgodności z obowiązującym prawem, stwierdzić należy, iż organy I i II instancji wzięły pod uwagę całokształt dowodów i okoliczności podnoszonych w sprawie, podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego i w konsekwencji powyższego prawidłowo oceniły okoliczności mające wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Rozpatrzyły i dokonały wnikliwej oceny całego materiału dowodowego i w wyniku procesu dedukcyjnego wydały decyzję, w której przyznano skarżącej płatności ONW na rok 2013. Wskazać przy tym należy, że wbrew zarzutom skargi, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest szczegółowe i wyczerpujące, nie budzi też żadnych zastrzeżeń co do rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy podały z jakich przyczyn uznały wskazane dowody za mające znaczenie dla ustalenia istotnych i kluczowych okoliczności w sprawie. Organy przedstawiły także przepisy prawne, sposób ich rozumienia oraz sposób obliczenia płatności. Organy uzasadniając swoje rozstrzygnięcie prawidłowo zredagowały pod względem merytorycznym i prawnym swoją decyzję, czyniąc tym samym zadość wymogom formalnym przewidzianym dlań w przepisach prawa administracyjnego (art. 107 § 1 k.p.a.) oraz wyjaśniając skarżącej przesłanki i dowody, którymi się kierowały w podjętym rozstrzygnięciu. Tym samym nie uznały zarzutu naruszenia powołanych w skardze norm prawa procesowego. Z tych przyczyn sąd uznał za bezprzedmiotowy wniosek o powołanie biegłego geodety. Takim powodem nie może być to, że skarżąca kontestuje ustalony stan faktyczny. Ma on oparcie w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. W rezultacie prawidłowo stosowne były przepisy prawa materialnego. Skarga okazała się bezzasadna i po myśli art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.