Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2318/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: kpa, po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [....] na postanowienie Prezydenta [....] z dnia [...] maja 2012 r., nr [....] odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego Lu2 w budynku [....], na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [....] o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego Lu2 w budynku [...], Prezydent [....] postanowieniem z dnia [....] maja 2012 r., nr [....] odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści, gdyż Wspólnota Mieszkaniowa [....] nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu takiego zaświadczenia, a lokal Lu2 jest własnością miasta [....], które może nim swobodnie dysponować

Na skutek wniesionego przez Wspólnotę Mieszkaniową [....] zażalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [....] postanowieniem z dnia [....] sierpnia 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozpoznając zażalenie, organ wskazał, że zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz wiedzy. Jeżeli zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, to przy jego pomocy organ stwierdza, co mu wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy.

Organ II instancji wyjaśnił, że z żądaniem wydania zaświadczenia przewidzianego w art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali zwrócił się nie właściciel tego lokalu, bowiem - co jest niesporne i co potwierdza Wspólnota Mieszkaniowa w zażaleniu - właścicielem lokalu jest miasto [...]. Wspólnota wywodzi swój interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia z ustawy o własności lokali, a dokładnie z przepisów o zarządzenie nieruchomością wspólną - art. 3 ust. 2 ustawy, który stanowi, że nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Jednakże lokal Lu2 nie stanowi części nieruchomości wspólnej; jest własnością miasta.

W ocenie organu Wspólnota nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu żądanego zaświadczenia.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...], dochodząc uchylenia postanowień obu organów.

Skarżąca Wspólnota Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1, § 3, art. 217, art. 218 § 1 kpa. Zaś Prezydentowi m.st. Warszawy, wykonującemu jako starosta zadanie z zakresu administracji rządowej, zarzuciła naruszenie art. 7, art. 17 pkt 1, art. 24 §1, pkt 1, pkt 4, art. 77 § 1, art. 80, art. 217, art. 218 § 1, art. 220 kpa, albowiem organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Skarżąca wskazała, że wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu daje właścicielowi lokalu ([...]) prawo do podjęcia uchwały o wyodrębnieniu przedmiotowego lokalu oznaczonego jako lokal "Lu2", położonego w budynku przy [...]. Wyodrębnienie lokalu oddziałuje także na prawa Wspólnoty, albowiem sprzedaż tego lokalu, a wcześniej uznanie jego samodzielności, jako odrębnego podmiotu prawa własności sprowadza się do oddania samego lokalu jako odrębnego przedmiotu prawa własności, jak również jako oddania udziałów (związanych z lokalem) w części wspólnej nieruchomości. W razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali.

Skarżąca wskazała również, że lokal użytkowy "Lu2" nie posiada własnych instalacji i urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, zatem aby wypełnić przesłanki art. 2 ust 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali w związku z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie musi mieć możliwość korzystania z instalacji sanitarnej i wodociągowej zlokalizowanej w sąsiednim pomieszczeniu, które stanowi własność Wspólnoty Mieszkaniowej [...].

Wspólnota Mieszkaniowa wyjaśniła, że jako współwłaściciel gruntu pod budynkiem mieszkalnym (w tym także pod lokalem "Lu2") Aleje Jerozolimskie, jak też jako właściciel pomieszczenia sanitarnego znajduje swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego, tj. uznaniu/nieuznaniu powyższego lokalu użytkowego jako lokal samodzielny.

W skardze wskazano ponadto, że Prezydent [....] powinien wyłączyć się z rozpatrzenia sprawy, albowiem rozpatrując wniosek i przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w swojej sprawie ([....] jest właścicielem przedmiotowego lokalu "Lu2") mógł wpłynąć na jej wynik, swoje prawa i obowiązki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny i podejmować wszelkie czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 § 1 k.p.a. nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., S.A. 810/81, ONSA 1981, Nr 1 poz. 45). Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 23 listopada 1994 r. III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83, ustalenia faktyczne należy traktować jako dowolne jeżeli znajdują wprawdzie oparcie w materiale dowodowym, ale niekompletnym.

W ocenie organów administracji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że Wspólnota Mieszkaniowa [....] nie posiada interesu prawnego w sprawie wydania zaświadczenia co do samodzielności lokalu użytkowego Lu2 w budynku [....]. Należy w związku z tym wskazać, że w myśl art. 6 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Zgodnie z art. 3 tej ustawy właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej, jako prawo związane z własnością lokali, zaś nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Wspólnota mieszkaniowa sprawuje zarząd nieruchomością wspólną, w sposób określony w przepisach art. 18 i nast. ustawy o własności lokali. Zatem wspólnotę mieszkaniową traktować trzeba jako ogół właścicieli lokali, występujących wspólnie z mocy prawa, w zakresie czynności dotyczących ustawowej współwłasności nieruchomości wspólnej. Odnosząc się do przymiotu strony Wspólnoty Mieszkaniowej [...] należy wskazać, że źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawa materialnego. Mieć interes prawny to znaczy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności prawnej z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danej osoby. Na konieczność badania legitymacji do uzyskania zaświadczenia zwraca się uwagę w orzecznictwie NSA, w którym podkreśla się, że brak takiej legitymacji skutkuje koniecznością odmowy wydania zaświadczenia (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., I OSK 696/11). Zwrócić uwagę należy także, iż postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia wszczynane jest na wniosek strony, nigdy zaś z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1998 r., I SA 645/98, LEX nr 45634, wyrok NSA z dnia 18 maja 2010 r., II OSK 844/09, LEX nr 597905). Stronami są tu osoby, które występują o zaświadczenie z uwagi na przepis prawny lub swój interes prawny. Przepis art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, zgodnie z którym "spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia" zawiera normę kompetencyjną upoważniającą starostę do wydania zaświadczenia, nie ma natomiast charakteru podstawy prawnej, która wymagałaby urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego. Jak podnosi się w orzecznictwie organ administracji nie jest uprawniony do badania, czy osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia ma interes prawny w wydaniu zaświadczenia, jeżeli osoba ta powoła się na przepis prawa wymagający potwierdzenia zaświadczeniem stanu faktycznego lub prawnego (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2010 r., II SA/Gd 471/09, LEX nr 559717). Zdaniem Sądu należy zwrócić uwagę, że zaświadczenie o samodzielności lokalu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 w zw. z art. 3 ustawy o własności lokali potwierdza wystąpienie określonych faktów na dzień wydania zaświadczenia, nie zmienia natomiast sytuacji prawnej podmiotu, którego zaświadczenie to dotyczy. Zaświadczenie stwierdzające samodzielność lokalu wywołuje w sposób pośredni skutki w sferze prawnej podmiotu, umożliwiając ustanowienie odrębnej własności lokalu. Powyższy skutek prawny nie wynika jednak z faktu wydania zaświadczenia. Niewątpliwie ustanowienie odrębnej własności lokalu jest sprawą, w której wspólnota mieszkaniowa ma interes prawny. Pośrednio świadczy o tym chociażby treść art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (jedn. tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 903 - dalej: "u.w.l."), zgodnie z którym czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu sprawowanego samodzielnie przez zarząd wspólnoty mieszkaniowej jest m.in. zmiana przeznaczenia części nieruchomości wspólnej, udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, na ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy lub przebudowy i rozporządzenie tym lokalem oraz na zmianę wysokości udziałów w następstwie powstania odrębnej własności lokalu nadbudowanego lub przebudowanego. Są to więc między innymi czynności związane z wyodrębnieniem lokalu, którego niezbędnym elementem jest uzyskanie zaświadczenia w trybie art. 2 ustawy o własności lokali. Skoro zaś sama ustawa kwalifikuje je jako czynności przekraczające zarząd nieruchomością wspólną, to nie ulega wątpliwości, że sprawa niniejsza jest sprawą związaną z zarządzaniem taką nieruchomością i zdolność procesowa przysługuje w niej również wspólnocie mieszkaniowej.

Stanowisko to potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 wrzesnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1357/09, w którym stwierdzono : "Wspólnota mieszkaniowa może żądać wydania zaświadczenia, że lokal mieszkalny nie jest lokalem samodzielnym. Zaświadczenie nie musi się opierać jedynie na rejestrach i danych posiadanych przez urząd, ale także na dowodach dostarczonych przez stronę."LEX nr 602745, Rzeczposp. PCD 2010/214/1

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy nie dokonały właściwej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.