Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 932/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia (...) stycznia 2016 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. K. (dalej: Skarżący) jest decyzja Ministra Rozwoju z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] określającą przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 66 769 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 1 lipca 2008 r. Skarżący zawarł z Województwem [...] – Wojewódzkim Urzędem Pracy w S. umowę (zmienioną następnie trzema aneksami) o dofinansowanie projektu nr [...]. w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Na podstawie tej umowy Skarżący realizował projekt pt. "Aktywizacja zawodowa samotnych matek", na który przyznano mu dofinansowanie w wysokości 684.973 zł. Przedmiotowy projekt miał być zrealizowany w okresie od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2009 r., a jego celem było wsparcie bezrobotnych samotnych matek jako jednej z najsłabszych grup na rynku pracy poprzez stworzenie warunków dla rozwoju aktywności zawodowej.

Zgodnie z § 3 umowy o dofinansowanie, Skarżący był zobowiązany do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, a także do tego, aby przy wydatkowaniu środków stosować "Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL". W ramach obowiązków przewidzianych w Wytycznych Skarżący był zobowiązany m.in. do rozliczenia kosztów projektu na podstawie wniosków o płatność dokumentujących poniesienie wydatków kwalifikowalnych, tj. spełniających wszystkie wymogi przewidziane w Wytycznych. Zgodnie z podrozdziałem 3.1. Wytycznych wydatki poczynione w ramach realizacji projektu są uznane za kwalifikowalne jeżeli m. inn. są niezbędne dla jego realizacji, a więc mają związek z celami projektu (pkt a), są efektywne (pkt b), zostały faktycznie poniesione (pkt c).

W wyniku ustaleń kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w S. (w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej i kontroli wywiązywania się z warunków finansowania pomocy z tych środków) względem Skarżącego zostało wszczęte przez organ I instancji, tj. Marszałka Województwa [...] postępowanie administracyjne, w trakcie którego stwierdzono szereg nieprawidłowości i w efekcie uznano część wydatków za niekwalifikowalne. W ocenie kontrolujących Skarżący rozliczył na podstawie wniosków o płatność wydatki za usługi, które w ogóle nie zostały wykonane, tj.: aktualizację strony internetowej, wynajem pracowni komputerowej, wynajem stanowisk komputerowych oraz wynajem sali.

Na podstawie ustaleń poczynionych w toku przeprowadzonego postępowania organ I instancji uznał kwotę 66.760 zł za wydatki niekwalifikowalne i decyzją z dnia [...] października 2015 r. zobowiązał Skarżącego do ich zwrotu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Za niekwalifikowalne uznano:

koszt wynajmu pracowni komputerowej oraz aktualizacji strony www - transakcje z firmą: D.- kwota 31.300 zł,

koszt wynajmu lokalu na biuro projektu - transakcje z firmą: B. - kwota 24.570 zł,

koszt czynszu za wynajem pomieszczeń biurowych - transakcje z firmą: A. - kwota 1.890 zł,

koszt wynajmu sali - transakcje z firmą: K. z siedzibą w S. - kwota: 9.000 zł.

W odwołaniu od decyzji Marszałka Województwa [...] Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (aktualnie t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.; dalej: ,,o.p.’’ lub ,,ordynacja podatkowa’’) poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, co przyczyniło się do prowadzenia postępowania wobec Skarżącego, mimo upływu terminu przedawnienia do ubiegania się o zwrot udzielonej dotacji;

- art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: ,,k.p.a.’’) poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego niezgodnie z przepisami obowiązującego prawa, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organ I instancji, w przedmiotowej sprawie już czterech decyzji, z których trzy zostały uchylone w związku z wydaniem ich z rażącym naruszeniem praw Skarżącego;

- art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a tym samym naruszenie prawnie chronionego interesu Skarżącego;

- art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wobec Skarżącego w oparciu o szczątkowy materiał dowodowy zebrany niezgodnie z przepisami przez niewłaściwy organ oraz poprzez wielokrotne działanie sprzeczne z obowiązującym prawem, co naraziło na utratę zaufania do organów władzy publicznej;

- art. 10 k.p.a. poprzez niedokonanie skutecznego zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, a także poprzez niewłaściwe zawiadomienie o ponownym prowadzeniu postępowania w sprawie;

- art. 75 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, m.in. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, którzy współuczestniczyli w realizacji projektu, a których to faktury zostały zakwestionowane przez organ;

- art. 156 § pkt 1 w zw. z art. 19 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez niewłaściwy organ zważywszy na to, że właściwy do wydania decyzji jest Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego, natomiast postępowanie niemal w całości prowadził Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Rozwoju uznał podniesione w nim zarzuty za nieuzasadnione i decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie o takiej treści organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do poszczególnych wydatków poniesionych przez Skarżącego i powodów, z których wydatki te uznano za niekwalifikowalne zgodnie z treścią Wytycznych.

W odniesieniu do wydatków związanych z wynajmem pracowni komputerowej oraz aktualizacją strony www organ II instancji wskazał, że w ramach projektu Skarżący rozliczył faktury wystawione przez firmę "D.. Tymczasem z oświadczenia J. Ż. z dnia 2 listopada 2011 r. wynikało, że nie wystawiła ona Skarżącemu faktur, które rozliczył w ramach projektu. J. Ż. stwierdziła ponadto, że nie zajmowała się nigdy najmem pracowni, czy stanowisk komputerowych. Przesłuchana w dniu 5 grudnia 2011 r. w charakterze świadka zeznała dodatkowo, że nie posiadała rachunku bankowego w I. S.A., na który wpłynęły środki stanowiące zapłatę za rzekomo świadczone usługi.

W przypadku kosztu wynajmu lokalu przy ul. [...] w S. na biuro projektu organ odwoławczy wskazał – powołując się na zeznania świadków (personelu merytorycznego projektu oraz uczestników projektu) – że biuro projektu nie znajdowało się w pomieszczeniu wskazanym w umowie najmu. Nie wykonywano tam również żadnych czynności związanych z realizacją zadań projektu.

Co do niekwalifikowalności kosztów czynszu za wynajem pomieszczeń biurowych przy al. [...] w S. od "A." organ stwierdził, iż firma ta nie posiadała możliwości podnajmu tych pomieszczeń. Poza tym sam Skarżący uznał umowę zawartą z "A. za nieważną, ze względu na fakt, iż A. S. podpisujący umowę w imieniu Skarżącego nie posiadał pełnomocnictwa do występowania w jego imieniu.

Odnosząc się do niekwalifikowalności kosztu wynajmu sal szkoleniowych od K. organ II instancji podkreślił w szczególności, że z zeznań wszystkich przesłuchanych świadków (koordynator projektu, personel merytoryczny projektu prowadzący szkolenia w ramach tego projektu, wspólnik wynajmującego i pracownicy wynajmującego) wynikało, iż sale, w odniesieniu do których Skarżący rozliczył koszty nie były wykorzystywane na potrzeby realizacji szkoleń w ramach projektu. Zaznania ww. świadków znalazły potwierdzenie w dokumentacji projektowej, z której wynikają inne miejsca organizacji szkoleń.

W skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa:

art. 70 § 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 145 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249 poz. 2104 ze zm.; dalej: ,,ustawa o finansach publicznych’’ lub ,,u.f.p.’’) poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie wskazanych przepisów, co przyczyniło się do wydania decyzji pomimo upływu terminu przedawnienia zobowiązania, co ma istotny wpływ na wynik sprawy;

art. 6 k.p.a., a także art. 2 i 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez prowadzenie postępowania niezgodnie z przepisami obowiązującego prawa, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organy w przedmiotowej sprawie już szeregu decyzji, z których dwie był uchylone w związku z wydaniem ich z rażącym naruszeniem praw Skarżącego, oraz do wydania decyzji w sprawie wbrew przepisom prawa, a także wykreowania niezgodnego z ustawą sposobu obliczania terminu przedawnienia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zgromadzenie niepełnego materiału dowodowego, a tym samym naruszenie prawnie chronionego interesu Skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wobec Skarżącego, w oparciu o szczątkowy i wybiórczy materiał dowodowy, co naraziło Skarżącego na utratę zaufania do organów władzy publicznej i miało wpływ na wynik sprawy;

art. 10 k.p.a. poprzez niedokonanie skutecznego zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, a także poprzez niewłaściwe zawiadomienie o ponownym prowadzeniu postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

art. 75 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w przedmiotowym postępowaniu, m.in. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, którzy współuczestniczyli w realizacji projektu Skarżącego, a których to wystawione faktury zostały zakwestionowane, nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów potwierdzających obieg kancelaryjny upoważnienia do działania w imieniu Marszałka Województwa [...] , co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

art. 156 § pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez niewłaściwy organ, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: ,,p.p.s.a.’’) sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Na wstępie przypomnieć należy, że Skarżący realizując projekt ,,Aktywacja zawodowa samotnych matek’’ w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, na podstawie § 3 umowy zawartej w dniu 1 sierpnia 2008 r. z Województwem [...] – Wojewódzkim Urzędem Pracy w S., zobowiązany był do stosowania przy wydatkowaniu środków ,,Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL’’ (dalej: Wytyczne). W umowie przewidziano w § 1 pkt 6, że wydatki kwalifikowalne oznaczają wydatki kwalifikowalne zgodnie z Wytycznymi. W ramach obowiązków przewidzianych w Wytycznych Skarżący był zobowiązany m.in. do rozliczenia kosztów projektu na podstawie wniosków o płatność dokumentujących poniesienie wydatków kwalifikowalnych, tj. spełniających wszystkie wymogi przewidziane w Wytycznych. Zgodnie z podrozdziałem 3.1. Wytycznych wydatki poczynione w ramach realizacji projektu są uznane za kwalifikowalne m.in. jeżeli są niezbędne dla jego realizacji, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu, zostały faktycznie poniesione oraz odpowiednio udokumentowane. W § 13 umowy stwierdzono, że jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dotacja rozwojowa jest przez Beneficjenta wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 u.f.p. lub pobrana w nienależnej lub nadmiernej wysokości, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dotacji rozwojowej wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych.

Zgodnie z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Spójności oraz Funduszu Spójności oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.2006.210.25 ze zm.; zwane dalej: "rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006"), instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a) zapewnienie, że operacje są wybierane zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji, b) weryfikacje, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi (...).

Z kolei art. 70 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, stanowi, że państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę, w szczególności za pomocą następujących działań:

a) zapewnienia, że systemy zarządzania i kontroli programów operacyjnych są ustanowione zgodnie z art. 58-62 i że funkcjonują skutecznie;

b) zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności w stosownych przypadkach. Państwa członkowskie zgłaszają te nieprawidłowości Komisji i informują Komisję na bieżąco o przebiegu postępowań administracyjnych i prawnych.

W przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom, państwa członkowskie odpowiadają za zwrot utraconych kwot do budżetu ogólnego UE, jeżeli zostanie stwierdzone, że straty powstały z jego winy lub w wyniku niedbalstwa z jego strony (art. 70 ust. 2).

Przepisy tego rozporządzenia regulują także zasady odzyskiwania środków wypłaconych z funduszy Unijnych, w tym także kwestie korekt finansowych, do których dokonywania zobowiązane są państwa członkowskie (art. 98).

W myśl art. 98 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Zgodnie zaś z ust. 2 państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.

W art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 zdefiniowano pojęcie "nieprawidłowość", które oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Zarówno Komisja Europejska jak również TSUE przyjmują szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego. Za nieprawidłowość należy w związku z tym uznać zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Oznacza to, iż do popełnienia nieprawidłowości, z punktu widzenia art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów prawa Unii.

Dlatego też zarówno wykrycie naruszenia prawa Unii Europejskiej, jak też naruszenia prawa krajowego takiego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego stanowi nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i skutkuje powstaniem obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo.

Należy wyjaśnić, że w sprawie zastosowanie znajdą przepisy u.f.p. z 2005 r. Zgodnie bowiem z art. 113 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów. Termin "udzielenia dotacji" a tym samym pojęcie "dotacji udzielonych" łączyć należy, nie tyle z umową, czy decyzją przyznającą te dotacje co z ich rzeczywistym przekazaniem, tj. ich wypłatą beneficjentowi. Powyższe wypływa z treści art. 211 ust. 1 u.f.p. z 2005 r., które stanowią, że zwrotowi podlegają środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem albo z naruszeniem procedur albo pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Powyższe stanowisko zostało również zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (vide: wyrok NSA z dnia 21 października 2015 r. o sygn. akt II GSK 1630/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie zasadnie zakwestionowały jako niekwalifikowalne wydatki poniesione przez Skarżącego w ramach realizacji projektu ,,Aktywizacja zawodowa samotnych matek’’ w łącznej wysokości 66 760 zł. Oparły się przy tym na materiale dowodowym zgromadzonym w ramach kontroli skarbowej przeprowadzonej przez UKS w S. względem Skarżącego (w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej oraz wywiązywania się z warunków finansowania pomocy z tych środków) zakończonej Wynikiem Kontroli z 24 stycznia 2013 r. Znak [...] oraz na dowodach zgromadzonych w ramach następczego postępowania administracyjnego, wszczętego postanowieniem Marszałka Województwa [...] z [...] kwietnia 2013 r., zakończonego ostatecznie wydaniem zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju z [...] stycznia 2016 r. nr [...].

Prawidłowo uznano w rozpoznawanej sprawie za niekwalifikowalne wydatki w kwocie 31 300 zł związane z wynajmem pracowni komputerowej oraz aktualizacją strony www - na podstawie transakcji z firmą D. Oceniając tą kwestię organy przeanalizowały całość zebranego w sprawie materiału dowodowego z którego jednoznacznie wynika, że usługi powyższe nie zostały faktycznie wykonane, że prowadząca firmę D. nie wystawiała faktur nr: [...] (które przedłożył Skarżący przy rozliczeniu wniosku o dofinasowanie) i nie otrzymała żadnej płatności z tytułu zakwestionowanych faktur. Powyższe wnioski dawały podstawę do przyjęcia, że Skarżący naruszył procedury z Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki oraz z umowy o dofinansowanie projektu - poprzez rozliczenie kosztu, który nie został faktycznie poniesiony oraz nie mającego bezpośredniego związku z celami projektu. Niezasadne są zarzuty Skarżącego dotyczące niepełnego zebrania materiału dowodowego w omawianym zakresie. Podkreślić należy, że organy orzekające nie oparły się wyłącznie na pisemnym oświadczeniu J. Ż., lecz również na treści protokołu przesłuchania tej osoby w charakterze świadka przeprowadzonego w UKS w S. w dniu 5 grudnia 2011 r. w obecności Skarżącego oraz jego pełnomocnika. Natomiast nieprzesłuchanie w charakterze świadka A. J. oraz Ł. J. – wbrew stanowisku Skarżącego - nie może potwierdzać naruszenia przez organy art. 75 § 1 k.p.a., który nakazuje dopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że A. J. była zatrudniona w D. w charakterze sprzedawcy – doradcy klienta i była uprawniona do wystawiania faktur oraz zawierania umów w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych sieci komórkowej E. i P. Sp. z o. o., P. oraz C., a Ł. J. nie był w ogóle pracownikiem powyższej Firmy (pisemne oświadczenie J. Ż. z 4 lipca 2014 r.). Poza tym Firma D. nie zajmowała się najmem pracowni czy stanowisk komputerowych oraz aktualizacją stron internetowych, tj. usługami objętymi zakwestionowanymi fakturami. W tej sytuacji przesłuchanie w charakterze świadków A. J. oraz Ł. J. nie mogło przyczynić się w żaden sposób do wyjaśnienia sprawy. Zebrany materiał dowodowy w pełni potwierdził niekwalifikowalność wydatków na wynajem pracowni komputerowej oraz aktualizację strony www. Odmienne stanowisko Skarżącego stanowi jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów orzekających.

Zdaniem Sądu zasadnie organy orzekające zakwestionowały wydatek na najem lokalu na biuro projektu przy ul. [...] w S. na podstawie transakcji z firmą B. na łączną kwotę 24.570 zł. Koszt wynajmu lokalu przy ul. [...] na biuro projektu rozliczony został przez Skarżącego na podstawie umowy najmu zawartej 1 września 2008 r. przez Skarżącego z B.. Skarżący przedstawił wydatki na biuro na podstawie 13 dokumentów księgowych w kwocie 1890 zł każdy, wskazujących okres wynajmu od września 2008 r. do września 2009 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że B. najęła na podstawie umowy z 1 kwietnia 2009 r. od Uniwersytetu [...] pomieszczenie przy ul. [...] w S. Okres najmu trwał do 19 września 2009 r. co potwierdza pismo Kanclerza Uniwersytetu [...] z 20 grudnia 2011 r. jak również protokół z 19 września 2009 r. dotyczący przekazania najmowanego pomieszczenia przez M. F. - Kierownikowi Domu Studenta Nr 5. Wobec powyższego słusznie organy orzekające uznały, że firma wynajmująca lokal Skarżącemu nie posiadała tytułu prawnego do podnajmu tego pomieszczenia a także, że firma podnajmująca nie dysponowała tym lokalem przed 1 kwietnia 2009 r. za który to okres koszt wynajmu lokalu został także zgłoszony do rozliczenia przez Skarżącego. Podkreślić należy, że przesłuchane w charakterze świadków P. J. i E. J.(personel merytoryczny projektu) oraz A. P. (koordynator projektu) odpowiadając na pytania dotyczące lokalizacji biura projektu realizowanego przez Skarżącego wskazywały inne adresy niż ul. [...] w S. Podobnie przesłuchani w charakterze świadków uczestnicy projektu nie potwierdzili by pod powyższym adresem prowadzona była jakiekolwiek aktywność związana z realizacją projektu. Powyższe prawidłowe ustalenia a także brak wskazania na dokumentacji projektowej ul. [...] w S. jako adresu biura projektu w pełni uprawniały organy do zakwestionowania wydatków na ten lokal. Zasadnie organy stwierdziły, że faktury wystawiane za wynajem lokalu przy ul. [...] nie mogą być dowodem wydatkowania środków na biuro projektu. Tym samym należało uznać, że zgłoszone do rozliczenia wydatki nie zostały poniesione i nie mają bezpośredniego związku z celami projektu co stanowi naruszenie Wytycznych oraz umowy o dofinansowanie. Oceny Sądu w omawianym zakresie nie zmienia fakt nie przesłuchania w charakterze świadka M. F. pomimo podejmowania prób wezwania wskazanej osoby na przesłuchanie (na etapie kontroli skarbowej jak również w toku późniejszego postępowania administracyjnego). Jak zostało wyjaśnione powyżej zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia omawianej kwestii, a jego ocena nie była dowolna.

Organy prawidłowo stwierdziły, że wydatek rozliczony przez Skarżącego we wniosku o płatność dotyczący wynajmu pomieszczenia biurowego przy ul. [...] w S. w kwocie 1890 zł na podstawie umowy najmu z 1 lipca 2008 r. zawartej przez Skarżącego z A. nie może być uznany za faktycznie poniesiony oraz mający bezpośredniego związek z celami projektu. Z materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy wynika, że osoba która zawarła powyższą umowę w imieniu Skarżącego (A. S.) nie była umocowana do reprezentowania Skarżącego co potwierdził sam Skarżący w piśmie z 8 sierpnia 2008 r. skierowanym do L. ul. [...] S. Brak zatem było podstaw do przyjęcia, że wskazany wydatek, pomimo jego rozliczenia przez Skarżącego, został faktycznie poniesiony oraz, że miał bezpośredni związek z celami projektu. Tym samym wydatek ten nie mógł zostać zaakceptowany jako kwalifikowalny w świetle Wytycznych.

W ocenie Sądu prawidłowo również oceniono w sprawie, że wydatek w kwocie 9 000 zł (ujęty w fakturze VAT Nr [...] z [...] września 2009 r.) na wynajem sal w restauracji [...] przy Al. [...] w S. oraz w restauracji [...] przy Pl. [...] w S. celu prowadzenia szkoleń, na podstawie umowy najmu pomieszczenia z 2 lutego 2009 r. zawartej przez Skarżącego z K. s.c. , jest niekwalifikowalny. Podkreślić należy, że przesłuchane w charakterze świadków, w ramach prowadzonej kontroli skarbowej, P. J., E. J. – W. (osoby prowadzące szkolenia w ramach projektu realizowanego przez Skarżącego) oraz koordynator projektu A. P. zaprzeczyły by szkolenia prowadzone były w [...] przy al. [...] w S. oraz w restauracji [...] przy pl. [...] w S. Świadkowie stwierdzili, że szkolenia odbywały się w innych lokalizacjach poza S. Nie było podstaw by uznać, że wydatek miał bezpośredni związek z celami projektu oraz, że został faktycznie poniesiony. Przesłuchani w charakterze świadka J. B. oraz R. O. nie potwierdzili organizacji szkoleń w restauracjach [...] oraz [...].

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego S. w S. IV Wydział Karny z dnia [...] września 2015 r. sygn. akt IV K 847/14 uznano Skarżącego za winnego dwóch czynów kwalifikowanych z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 k.k. Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Z sentencji wskazanego wyroku wynika m. in., że Skarżący realizując projekt ,,Aktywizacja zawodowa samotnych matek’’ w celu uzyskania wsparcia finansowego do wniosku o płatność dołączył podrobione faktury VAT nr [...]., stwierdzające niezgodne z prawdą wykonanie przez ,,D. umów na rzecz Skarżącego. Sentencja wyroku wskazuje również, że Skarżący do wniosku o płatność dołączył fakturę VAT nr [...] z dnia 11 września 2009 r. na kwotę 9000 złotych, stwierdzającą niezgodnie z prawdą wykonanie przez [...] s.c. J. umowy na rzecz Skarżącego oraz podrobione faktury VAT nr [...]. na kwotę 8250 złotych, stwierdzające niezgodne z prawdą wykonanie przez ,,D. umów na rzecz Skarżącego.

Reasumując dotychczasowe rozważania za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego i niezebrania pełnego materiału dowodowego. Podkreślić należy po raz kolejny, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych. Organy oparły się częściowo na ustaleniach kontroli skarbowej ujętych ostatecznie w wyniku kontroli z 23 stycznia 2013 r. Wynik kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. korzystający z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą oświadczeń organu kontroli skarbowej. Skarżący na żadnym etapie postepowania nie podważył w sposób skuteczny wiarygodności tego dokumentu jak również innych dowodów prawidłowo zebranych na etapie postępowania kontrolnego czy też postępowania administracyjnego. Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę związany jest ustaleniami prawomocnego wyroku z 25 września 2015 r. sygn. akt IV K 847/14, wskazującymi jednoznacznie, że faktury VAT opisane w sentencji wyroku karnego i przedłożone do rozliczenia przez Skarżącego nie mogą potwierdzać wykonania przez ,,D. oraz K. s.c. umów na rzecz Skarżącego.

Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty skargi. Skarżący miał zapewniony udział w postępowaniu administracyjnym oraz możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji zarówno pierwszej jak i drugiej instancji. Świadczą o tym pisma informacyjne organów, a także pisma pełnomocnika Skarżącego zawierające stanowisko przedstawiane przed wydaniem decyzji. Decyzja pierwszej instancji z [...] października 2015 r. wydana została przez właściwy organ, tj. Marszałka Województwa [...] z upoważnienia którego decyzję podpisał Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy. W aktach administracyjnych znajduje się upoważnienie nr 677/12 z dnia 25 września 2012 r. potwierdzające umocowanie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. do wydawania w imieniu Marszałka Województwa [...] decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących zwrotu środków finansowych przekazanych w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należy wskazać, że u.f.p. nie zawiera regulacji związanych z przedawnieniem prawa zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Zgodnie z art. 211 ust. 5 u.f.p. w zakresie nieuregulowanym ust. 1 i 4 stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej z wyjątkiem art. 57 tej ustawy. Odpowiednie stosowanie oznacza szerokie spektrum możliwości, poczynając od stosowania wprost przepisów, których dotyczy odesłanie, poprzez stosowanie tych przepisów z pewnymi modyfikacjami, aż do całkowitego wykluczenia stosowania regulacji objętych odesłaniem. Zdaniem Sądu przepisów działu III Ordynacji podatkowej w zakresie regulującym terminy przedawnienia nie stosuje się w rozpatrywanej sprawie z uwagi na przepisy szczególne, tj. przepisy rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE.L.1995.312.1; dalej: rozporządzenie nr 2988/95). Przepis art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia przewiduje jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1, z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia.

Przepisy u.f.p. nie posługują się terminem nieprawidłowości lecz terminami: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystanie z naruszeniem procedur, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 18 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 4503/16 na gruncie art. 207 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. (zawierającego analogiczne regulacje jak w art. 211 ust. 1 u.f.p. z 2005 r.), że zastosowane nazewnictwo nie zmienia faktu, że powyższe terminy z u.f.p. powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem nieprawidłowości z art. 1 rozporządzenia nr 2988/95.

W rozpoznawanej sprawie czteroletniego termin przedawnienia, określony w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, rozpoczął bieg od dat złożenia przez Skarżącego wniosków o płatności obejmujących poszczególne okresy realizacji projektu (rozliczających zakwestionowane wydatki), tj. w dniach: 19 grudnia 2008 r., 25 lutego 2009 r., 15 maja 2009 r., 17 lipca 2009 r. oraz 19 grudnia 2009 r. Bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu 13 grudnia 2012 r., tj. w dacie przekazania pełnomocnikowi Skarżącego protokołu z kontroli skarbowej przeprowadzonej przez UKS w S., w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej oraz wywiązywania się z warunków finansowania pomocy z tych środków, w którym stwierdzono niekwalifikowalność wydatków w łącznej kwocie 66 760 zł. Wobec powyższego ostateczny termin przedawnienia w rozpatrywanej sprawie, w odniesieniu do najwcześniejszej nieprawidłowości, upływał w dniu 19 grudnia 2016 r. Natomiast zarówno decyzja organu pierwszej instancji jak i decyzja organu drugiej instancji wydane zostały przed powyższą datą czyli przed terminem przedawnienia ustalonym na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95.

Wykorzystanie przez Skarżącego środków z naruszeniem Wytycznych jak i umowy o dofinasowanie, jako równoznaczne z naruszeniem procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków o których mowa w art. 208 u.f.p., uprawniało organy orzekające do wydania rozstrzygnięć w oparciu o art. 211 ust. 4 u.f.p.

Wobec niezasadności zarzutów podniesionych w skardze jak również niestwierdzenia innych naruszeń prawa skutkujących uwzględnieniem skargi Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.