Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 277/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi B. D., A. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 9 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 23) dalej jako k.p.a. oraz art. 9 a ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774) zwanej dalej u.g.n. po rozpatrzeniu odwołania B. D. i A. D. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., wywłaszczonej decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] znak: [...] z [...] maja 1978 r., oznaczonej aktualnie jako działka ewidencyjna nr [...]z obr. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:

Wnioskiem z 2 września 1992 r. W. D., a następnie w dniu 31 stycznia 2006 r. A. D. i B. D. wystąpili o zwrot nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., wywłaszczonej decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] znak: [...] z [...] maja 1978 r., oznaczonej aktualnie jako działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...].

Po rozpatrzeniu ww. wniosku Prezydent W. decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. stwierdzając, że zagospodarowanie nieruchomości wywłaszczonej decyzją znak: [...] z [...] maja 1978 r. nastąpiło przed datą wywłaszczenia. Nieruchomość po jej nabyciu była w dalszym ciągu wykorzystywana zgodnie z celem wskazanym w decyzji wywłaszczeniowej.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli B. D. i A. D.

Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.

Wojewoda [...] ustalił, że na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej z [...] lipca 1963 r. znak: [...] wydanej w trybie przepisów ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przekazano w użytkowanie Przedsiębiorstwa Państwowego [...] w W. (dalej jako P.P.P.K.Z.) grunt o pow. 2,9 ha położony przy ul. [...] na P. Odszkodowanie należne osobom trzecim na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości miało być wypłacone przez inwestora.

Powyższy obszar stanowił teren objęty działaniem decyzji Prezydium Rady Narodowej o lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] marca 1963 r., która przeznaczała teren ten pod budowę bazy produkcyjno-usługowej.

Wnioskiem z 7 stycznia 1977 r. Przedsiębiorstwo Państwowe [...] w W. wystąpiło do Urzędu Dzielnicy [...] z prośbą o dokonanie wywłaszczenia nieruchomości o pow. 3 274 m2 będącej własnością H. D.

Decyzją Naczelnika [...] z [...] maja 1978 r. znak: [...] została wywłaszczona na wniosek Przedsiębiorstwa Państwowego [...] w W. część o pow. 3.278 m2 nieruchomości położonej w W. w rejonie ulic [...] i [...] stanowiąca część działki nr [...] z obr. [...]. Przejęcie nieruchomości dokonane zostało w trybie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 10 poz. 64 z 1974 r.). Jednocześnie na rzecz H. D. zostało ustalone odszkodowanie w wysokości 59.004 zł.

Wywłaszczona nieruchomość oznaczona została na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez [...] w W. wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu 21 maja 1974 r. [...] Nr arch. [...] i określona w rejestrze pomiarowym pod poz. [...]. Ww. mapa sytuacyjna wskazuje, iż na rok 1974 w granicach ww. nieruchomości znajdowała się wiata, bez innych zabudowań.

Zgodnie z pismem Biura Geodezji i Katastru z [...] stycznia 2007 r. znak: [...] część wywłaszczonej nieruchomości o pow. 0,3278 ha stanowiła część działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...], której aktualnie w ewidencji gruntów odpowiada działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...]. Działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...] stanowi własność Skarbu Państwa i znajduje się we władaniu [...] S.A. - następcy prawnego Przedsiębiorstwa Państwowego [...] w W., będącego wnioskodawcą w postępowaniu wywłaszczeniowym przeprowadzonym w celu realizacji inwestycji wynikającej z decyzji nr [...]. Budowa bazy produkcyjno-usługowej przewidziana była dla potrzeb i realizacji zadań ww. Przedsiębiorstwa, które następnie zostało przejęte przez [...] S.A.

Wojewoda [...] wskazał, że na wniosek Prezydenta W. z [...] października 2011 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z [...] lipca 1963 r. przekazującej w użytkowanie [...] w W. nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o pow. 2,9 ha składającą się obecnie z działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z obr. [...]. Minister Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność ww. decyzji. Po rozpoznaniu wniosku [...] Minister Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] kwietnia 2013 r. utrzymał swoją decyzję z [...] sierpnia 2012 r. w mocy wskazując, że ustanowienie użytkowania decyzją z [...] lipca 1963 r. nr [...] na gruncie nie stanowiącym własności Skarbu Państwa stanowiło rażące naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Od ww. decyzji została przez [...] wniesiona skarga, która została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 czerwca 2014 r.

Wojewoda [...] przychylił się do stanowiska organu I instancji, że [...] S.A. pomimo, że nie przysługuje tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, to ww. Przedsiębiorstwo ma interes prawny, aby występować jako strona postępowania w przedmiocie zwrotu ww. nieruchomości, gdyż na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej z [...] lipca 1963 r. znak: [...] w trybie przepisów ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przekazano w użytkowanie P.P.P.K.Z. grunt o pow. 2,9 ha położony przy ul. [...] na P., a odszkodowanie należne osobom trzecim na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości miało być wypłacone przez inwestora.

Przekazanie ww. terenu P.P.P.K.Z. nastąpiło protokołem zdawczo - odbiorczym w dniu 13 września 1963 r. Przejęcie terenu przez inwestora nastąpiło w celu wybudowania bazy produkcyjno - usługowej.

Natomiast wywłaszczenie nieruchomości z przeznaczeniem pod budowę bazy produkcyjno - usługowej ustalonej ww. decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] nastąpiło w dniu [...] maja 1978 r. na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] znak: [...].

Dla terenu objętego ww. decyzją został opracowany "Projekt techniczny - wstępny bazy produkcyjno - magazynowej P.P.P.K.Z.", który został zatwierdzony przez Naczelnego Architekta [...] w dniu [...] czerwca 1963 r. (L.dz. [...]).

Jak wynika z ww. opracowania - tj. z protokołu z posiedzenia Komisji Oceny Projektów Inwestycyjnych przy Ministrze Kultury i Sztuki z 8 i 9 stycznia 1962 r. planowana baza miała spełniać zadania pomocnicze i usługowe dla potrzeb produkcji podstawowej [...], które miały polegać na uruchomieniu produkcji warsztatowej: stolarskiej kowalskiej, ślusarskiej oraz robót metaloplastycznych, rzeźbiarskich i kamieniarskich, a w zakresie usług - na magazynowaniu i składowaniu materiałów, sprzętu budowlanego, sprzętu mechanizacji oraz taboru transportowego. Termin rozpoczęcia robót przewidywano w II półroczu 1962 r., a ukończenie w 1963 r.

Powyższy projekt na nieruchomości stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obr. [...] przewidywał do realizacji plac remontowy bazy transportu (wyłożony płytami betonowymi - trylinka), na którym miały zostać zrealizowane stacja benzynowa, magazyn materiałów łatwopalnych oraz myjnia. Pozostała część miała być zagospodarowana zielenią.

Założenia z powyższego opracowania zostały zmienione w 1964 r. na podstawie "Projektu technicznego - baza P.K.Z." zaakceptowanego przez Naczelnego Architekta [...] w dniu [...] czerwca 1964 r.

Projekt techniczny z 1964 r. podzielił realizację bazy na dwa zadania:

- zadanie I, które miało zostać zrealizowane w latach 1964-1965 i obejmowało: magazyn materiałów budowlanych (bud. E), portiernię (bud. F), stację trafo (bud. G), instalacje zewnętrzne, części dróg, ogrodzenie i bramy,

- zadanie II przewidziane do realizacji w latach 1966 - 1967, które obejmowało: stołówkę i kotłownię (bud. A), pracownie rzeźby (bud. B), ślusarnię (bud. C), stolarnię (bud. D), śmietnik (bud. H), magazyn materiałów łatwopalnych, stację benzynową, myjnię dla samochodów, pozostałe instalacje zewnętrzne, resztę dróg i placów, tereny zielone.

Na wywłaszczonej nieruchomości powyższy projekt przewidywał do realizacji składowisko materiałów ślusarskich (oznaczone symbolem G) oraz zieleń.

W 1966 roku dla obszaru bazy [...] na podstawie "Projektu wstępnego z 1964 r." opracowany został "Projekt wstępny zamienny", który został zaakceptowany przez Naczelnego Architekta [...] w dniu [...] marca 1966 r. (L.dz. [...]). Zmiany założenia zagospodarowania terenu nastąpiły zatem przed wywłaszczeniem nieruchomości.

Dalej organ odwoławczy ustalił, że zgodnie z ww. projektem teren o pow. 29 108 m2 przeznaczony pod ww. bazę w 1966 r. był użytkowany jako pole orne, do terenu tego przylegały gruntowe drogi. Na ww. terenie zaprojektowano 12 obiektów budowlanych: budynek administracyjny, 2 budynki usługowo - produkcyjne, budynek magazynowy, budynek portierni, budynek trafo, magazyn materiałów łatwopalnych, śmietnik, wiatę - rowerownię, myjnię samochodową, szopę na wapno palone, doły wapienne. Na ww. obszarze zaprojektowano również betonowe drogi dojazdowe, chodniki z płyt betonowych, place postojowe i składowiska z żużla. Wokół obiektu przewidziano pas zieleni izolacyjnej o szerokości 25 m. Teren bazy miał zostać uzbrojony poprzez doprowadzenie wody i rozprowadzenie po terenie, budowę sieci kanalizacyjnej i deszczowej, sieci energetycznej i ogrzewania.

W granicach wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka ewidencyjna [...] z obr. [...] przewidziano do realizacji Plac - składowisko materiałów kowalsko - ślusarskich (oznaczony symbolem G) oraz pas zieleni (symbol I). W sąsiedztwie nieruchomości miały powstać następujące obiekty kubaturowe: bud. 6 - pracownia rzeźby, bud. 7 - stolarnia, bud. 8 - zajezdnia samochodowa, bud. 9 - ślusarnia i metaloplastyka, a w dalszej odległości m. in. bud. 4 - baza sprzętu, bud. 12 - magazyn główny.

Z pisma [...] S.A. z 15 grudnia 2015 r. znak: [...] wynika, że w celu realizacji bazy produkcyjno - usługowej w 1963 r. przystąpiono do przygotowywania dokumentacji projektowej, w a 1968 r. - do realizacji inwestycji, która została zakończona w 1971 r.

Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest protokół spisany 23 grudnia 1971 r. w sprawie odbioru końcowego i przekazania do użytku inwestycji: Baza produkcyjno - usługowa PKZ. Z zapisów ww. protokołu wynika, iż zgodnie z dziennikiem budowy roboty budowlane zostały wykonane z okresie od dnia 22 maja 1968 r. do 11 grudnia 1971 r. Protokół ten potwierdza gotowość obiektu do użytku i przekazuje go do użytkowania [...].

Zagospodarowanie nieruchomości wywłaszczonej decyzją znak: [...] z [...] maja 1978 r. nastąpiło już przed datą wywłaszczenia a nieruchomość po jej nabyciu była w dalszym ciągu wykorzystywana zgodnie z celem wskazanym w decyzji wywłaszczeniowej, o czym świadczy opracowanie pt.: "Koncepcja zagospodarowania terenu bazy materiałowo - usługowej przyległej do bazy P.P.P.K.Z. od strony północnej [...]" wykonane w lipcu 1986 r. Opracowanie to wskazuje projekt zagospodarowania sąsiedniego terenu położonego przy ul. [...] (obszar oznaczony literami ABGH) - tj. na północ od zrealizowanej bazy produkcyjno - usługowej Przedsiębiorstwa Państwowego [...] (obszar oznaczony literami ABCD) obejmującej wywłaszczoną nieruchomość. Powyższe opracowanie jako obiekty zrealizowane bazy materiałowo usługowej wskazuje: budynek metaloplastyki - ślusarnia, budynek kuźni - warsztaty samochodowe, budynek stolarni, budynek administracyjno - socjalny z kotłownią, budynek magazynowy, magazyn materiałów łatwopalnych. Również na terenie wywłaszczonej nieruchomości zostały wykazane istniejące obiekty: budynek kwaszarni - laboratorium (oznaczone nr 20), warsztaty metaloplastyki (nr 5a), wiata magazynowa stali metaloplastycznych (nr 23 i nr 24).

Ustalenia te potwierdzają zdjęcia lotnicze terenu obejmującego wywłaszczoną nieruchomość. Zdjęcie lotnicze wykonane w 2 listopada 1976 r. potwierdza, iż w 1976 r. (2 lata przed wywłaszczeniem) na terenie objętym działaniem decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z 14 marca 1963 r. znajdowały się obiekty kubaturowe, a kolejne zdjęcia: z 14 maja 1982 r. (4 lata po wywłaszczeniu) oraz z 7 maja 1987 r. (9 lat po wywłaszczeniu) wskazują dalsze zagospodarowanie ww. terenu obiektami.

Z pisma [...] S.A. z 15 grudnia 2015 r. wynika, że w latach 80-tych część budynków (w tym m. in. laboratorium i warsztaty metaloplastyki) było remontowanych i modernizowanych. [...] S.A. (będące następcą prawnym Przedsiębiorstwa Państwowego [...]) w dalszym ciągu prowadzą statutową działalność gospodarczą na ww. terenie. Na obszarze tym zlokalizowane są biura, magazyny i część produkcyjna Oddziału Spółki.

W ocenie Wojewody [...] okoliczności, o których mowa w art. 136 i art. 137 u.g.n., w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...] nie zaistniały, bowiem baza materiałowo - usługowa dla [...] w W. ustalona decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...]- wskazana w decyzji wywłaszczeniowej jako cel wywłaszczenia - została zrealizowana już przed datą wywłaszczenia nieruchomości.

Po zrealizowaniu ww. inwestycji nastąpiło nabycie przedmiotowej nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Działania zmierzające do uregulowania tytułu własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa zostały podjęte w związku z postanowieniem Sądu Powiatowego [...] z [...] kwietnia 1975 r. sygn. akt [...]. W sprawie zakończonej ww. postanowieniem, H. D. wskazując na wybudowane przez [...] na nieruchomości murowane ogrodzenie oraz dwa budynki wniosła powództwo przeciwko [...] w W. o nabycie własności przedmiotowej nieruchomości. Przywołanym postanowieniem Sąd zobowiązał [...] do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Stosownie do zapisów decyzji z [...] lipca 1963 r. [...] jako inwestor zobowiązane były bowiem do poniesienia kosztów związanych z przejęciem terenu oraz do zapłaty odszkodowania należnego osobom trzecim w trybie przepisów ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości decyzją znak: [...] z [...] maja 1978 r. miało zatem na celu uregulowanie jej stanu prawnego oraz umożliwienie Przedsiębiorstwu kontynuowania prowadzonej na nieruchomości działalności.

Wojewoda [...] uznał, że wobec faktu realizacji celu wywłaszczenia przed datą przejęcia nieruchomości, nie zaistniała przesłanka zbędności nieruchomości, która dawałaby możliwość zwrotu nieruchomości stosownie do art. 136 ust. 3 u.g.n. Nie zostały przekroczone terminy wynikające z art. 137 ust. 1 u.g.n., a ponadto nieruchomość w sposób nieprzerwany, była i jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia. Przedsiębiorstwo kontynuuje na nieruchomości prowadzenie działalności zapoczątkowanej w 1963 r., co wyklucza możliwość zwrotu nieruchomości na rzecz wnioskodawców.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r. wnieśli B. D. i A. D. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść decyzji, a mianowicie:

a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez nieustalenie czy w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu działki nr [...] z obr. [...] stała się ostateczna rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia oraz nieustalenie czy w ciągu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu przedmiotowej działki stała się ostateczna, cel ten został zrealizowany.

b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych niewynikających z zebranego materiału dowodowego, w szczególności, iż na działce nr [...] z obr. [...] o powierzchni 3278 m2 został zrealizowany cel wywłaszczenia określony w decyzji z [...] maja 1978 r., a w konsekwencji uznanie, że brak jest wystąpienia przesłanek z art. 137 ust. 1 u.g.n., tj. błędne uznanie na podstawie zebranego materiału dowodowego, że cel wywłaszczenia został osiągnięty i nie zachodzą przesłanki zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości,

2. a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż na działce nr [...] z obr. [...] został zrealizowany cel wywłaszczenia określony w decyzji z [...] maja 1978 r. według kryteriów wynikających z art. 137 ust. 1 u.g.n.

W przypadku nie podzielenia powyższych zarzutów, skarżący przedmiotowej decyzji zarzucili:

3. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego przyjęcia, iż w niniejszej sprawie został zrealizowany cel wywłaszczenia określony w decyzji z [...] maja 1978 r., a działka nr [...] z obr. [...] nie jest zbędna na cel wywłaszczenia zgodnie z kryteriami wynikającymi z art. 137 ust. 1 u.g.n.

W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentacje na poparcie powyższych zarzutów.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja zwrotu nieruchomości wywłaszczonej musi być odczytywana przez pryzmat konstytucyjnej zasady dopuszczającej wywłaszczenie nieruchomości jedynie na cel publiczny i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 1 Konstytucji).

Decyzja Urzędu Dzielnicy [...] Wydział Terenów znak: [...] z [...] maja 1978 r., orzekająca o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni 3278 m² z ogólnej powierzchni 2 ha 8441 m² położonej w W. przy ul. [...] - [...], została wydana na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 10, poz. 64 z 1974 r.). Z decyzji tej wynika, że nieruchomość została przeznaczona zgodnie z lokalizacją inwestycji nr [...] z [...] marca 1963 r. pod budowę bazy produkcyjno-usługowej.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nieruchomość wywłaszczona w trybie niniejszej ustawy podlega zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeże naczelnik powiatu ustali, że nieruchomość nie została użyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie. Przepis ten obowiązywał do dnia 1 sierpnia 1985 r., kiedy to weszła w życie ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (j.t. Dz. U. z 1991 r., nr 30, poz. 127). W ustawie tej do dnia 1 stycznia 1998 r. problematyka zwrotu nieruchomości wywłaszczonych była unormowana w art. 69, w którego ust. 1 wskazano, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W ustawie z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jak również w ustawie z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie określono szczegółowych warunków uznawania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia. Dopiero w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1998 r., uchylając z tym dniem ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościami, w art. 137 ust. 1 zdefiniowane zostały przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia poprzez wskazanie, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Z dniem 22 września 2004 r. znowelizowano art. 137 ust. 1 pkt 2 poprzez określenie, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Określony w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 7 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia obowiązuje zatem dopiero od dnia 1 stycznia 1998 r. Natomiast określony w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 10 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na zrealizowanie tego celu, obowiązuje dopiero od dnia 22 września 2004 r. Nie można zatem tych terminów odnosić do stanu faktycznego opisanego w powołanym art. 137 ust. 1, który zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998 r. odnośnie prac związanych z rozpoczęciem realizacji celu wywłaszczenia, oraz do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 22 września 2004 r. odnośnie zrealizowania tego celu. Nie można bowiem bez wyraźnej ku temu podstawy prawnej okoliczności faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie danej normy prawnej oceniać przez pryzmat tej normy, ponieważ ocena ta byłaby naruszeniem konstytucyjnie ukształtowanej zasady nie działania prawa wstecz. Stanowisko takie było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i zostało potwierdzone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, który orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP ( tak - NSA w wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt. I OSK 639/14). Rozważany w niniejszej sprawie przypadek dotyczy nieruchomości, która została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w 1978 r., dlatego ocena jej zbędności na cel wywłaszczenia nie może być oceniana przez pryzmat upływu terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. W świetle powyżej przedstawionych rozważań, terminy te miałyby znaczenie jedynie w sytuacji, gdyby nie podjęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998 r., bądź też nie zrealizowano celu wywłaszczenia przed dniem 22 września 2004 r.

W przedmiotowej sprawie mamy jednocześnie do czynienia z sytuacją, w której cel wywłaszczenia, tj. budowa bazy produkcyjno-usługowej, został zrealizowany przed formalnym wywłaszczeniem nieruchomości, co zostało szczegółowo wykazane w zaskarżonej decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.

W sytuacji, gdy cel wywłaszczenia faktycznie został zrealizowany przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej, to nie występuje stan, w którym można uznać nieruchomość za zbędną na cel wywłaszczenia, co warunkowałoby zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. Stosownie do tego przepisu podstawową materialnoprawną przesłanką zwrotu nieruchomości jest zbędność tej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W przedmiotowej sprawie podkreślić należy, że terminy o których mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. miały by znaczenie, gdyby nie podjęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998 r., bądź też nie zrealizowano celu wywłaszczenia przed dniem 22 września 2004 r. Nieruchomość nie może być zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli już w dacie jej wydania cel ten został zrealizowany.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że faktycznym celem wydania decyzji wywłaszczeniowej znak: [...] z [...] maja 1978 r., nie było umożliwienie budowy na niej bazy produkcyjno - usługowej w oparciu o decyzję lokalizacyjną nr [...] z [...] marca 1963 r. Wydanie decyzji wywłaszczeniowej, gdy cel wywłaszczenia został już zrealizowany naruszało przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych w planach gospodarczych. Żadna z tych przesłanek nie uzasadniała wydania decyzji wywłaszczeniowej znak: [...] z [...] maja 1978 r., a tym samym zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie może znaleźć podstawy w przepisach art. 136 i 137 u.g.n.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że baza produkcyjno - usługowa została zrealizowana. Na bazę tę obejmującą powierzchnię 2,9 ha należy patrzeć jako na całość, a nie na jedną z wielu wywłaszczonych nieruchomości, które weszły w skład tego obiektu.

W związku z powyższym Sąd podziela w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i uznaje, że postepowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo z wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.