Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 711/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant Asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności w zakresie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. :

- uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] r., orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Z. B., jako byłego członka zarządu A spółki z o.o. z F. W., byłym członkiem zarządu tej spółki, za zaległości podatkowe A w podatku VAT za wrzesień 2010 r., I kwartał 2011 r. oraz IV kwartał 2011 r. w łącznej kwocie 632 141zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie 272 212 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 8 905,50 zł, w części dotyczącej solidarnej odpowiedzialności Z. B., byłego członka zarządu A za koszty egzekucyjne w kwocie 7,10 zł, wynikające z tytułu wykonawczego nr [...] oraz odsetki za zwłokę od zaległości za wrzesień 2010 r. w części dotyczącej kwoty 2 290,00 zł i umarzył w tym zakresie postępowanie w sprawie;

- utrzymał w/w decyzję w mocy w pozostałym zakresie, tj. w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Z. B., byłego członka zarządu członka zarządu A za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT za wrzesień 2010 r., I kwartał 2011 r. oraz IV kwartał 2011 r. w łącznej kwocie 632 141 zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie 269 922 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 8 898,40 zł.

Wspomnianą decyzją z [...] r. organ pierwszej instancji orzekł o solidarnej odpowiedzialności Z. B. jako byłego członka zarządu A z F. W. byłym członkiem zarządu tej spółki, za zaległości podatkowe A w podatku od VAT za wrzesień 2010 r., I kwartał 2011 r. oraz IV kwartał 2011 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Jak wyjaśnił Naczelnik Urzędu Skarbowego niemożność wyegzekwowania z majątku spółki przedmiotowych zaległości wynikała z braku majątku A, co w konsekwencji skutkowało bezskutecznością egzekucji i umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Tożsame postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie za zobowiązania A prowadzone było także wobec drugiego członka zarządu F. W..

Podatnik w odwołaniu zarzucił rażące naruszenie:

- art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i ustalenia prawdy obiektywnej w oparciu o przeprowadzone dowody;

- art. 191 ustawy o.p., poprzez ocenę dowolną, tendencyjną, sprzeczną z doświadczeniem życiowym i zasadami logiki, bez uwzględnienia wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych oraz wydanie decyzji w oparciu o błędne ustalenia faktyczne niepoparte materiałem dowodowym, a wręcz z materiałem dowodowym sprzeczne.

W ocenie strony niezgłoszenie wniosku o upadłość A nastąpiło bez Jego winy. Był przekonany, że nie ma takiej potrzeby, gdyż spółka posiadała nieruchomość, która została zbyta 22 listopada 2011 r., aktem notarialnym Rep. A nr [...]. Jednakże cena wynikająca z umowy, z przyczyn leżących po stronie kupującego - B spółki z o.o., nie została zapłacona. Okoliczność ta nie została jednak wzięta pod uwagę przez organ.

Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuły wykonawcze na zaległość podatkową w podatku VAT za I kwartał 2011 r. wraz z odsetkami, IV kwartał 2011 r. oraz wrzesień 2010 r. wraz z odsetkami. Niezależnie od powyższego, został wystawiony tytuł wykonawczy na zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wynagrodzeń wypłaconych pracownikom w marcu i kwietniu 2011 r. w łącznej kwocie 102 zł wraz z odsetkami. W dniu 26 września 2012 r. spółka uregulowała w całości w/w zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych.

Następnie wystawiono zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, którego adresatem był Bank A S.A. Bank poinformował, że na rachunku spółki brak jest środków, które umożliwiłyby realizacje zajęcia. Na rachunku tym wystąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej, ponadto do egzekucji z rachunku bankowego dołączył także ZUS.

Następnie umowa rachunku bankowego spółki została rozwiązana, o czym bank poinformował pismem z 25 marca 2013 r. Niezależnie od powyższego organ egzekucyjny wystąpił do 14 banków z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Zajęcia te okazały się nieskuteczne - wszystkie instytucje poinformowały, że nie prowadzą rachunku bankowego dla spółki. Także czynności egzekucyjne w siedzibie spółki nie mogły zostać dokonane, ponieważ pod zgłoszonym adresem A nie prowadzi działalności.

Zawiadomieniem z 9 marca 2012 r., o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank skierowanym do B wezwano dłużnika, aby należnej od niego kwoty z tytułu należności wynikającej z faktury VAT nr [...] z [...] r. bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu. A potwierdziła odbiór korespondencji w dniu 13 marca 2012 r. Natomiast B poinformowała, iż nie uznaje żadnej kwoty do wypłaty z dokonanego zajęcia, gdyż wobec A posiada jedynie wierzytelności niewymagalne, których wysokość będzie ustalona po spłacie wierzyciela hipotecznego Banku B S.A. Kolejne wezwanie do B, wystosowane w 27 lipca 2012 r. - pozostało ono bez odpowiedzi. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wystąpił do Urzędu Skarbowego W.-Ś. z prośbą o przeprowadzenie w trybie art. 71a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego u B. W odpowiedzi tenże organ wskazał, iż B nie prowadzi i nie prowadziła działalności pod adresem wskazanym dla celów rejestracyjnych. Co więcej, w bazie Urzędu Skarbowego W.-Ś. nie odnotowano żadnych deklaracji złożonych przez tę spółkę. W wyniku zapytań skierowanych do Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych uzyskano informację, że B nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. Poprzez Starostwo Powiatowe w B. ustalono, że A nie posiada żadnych pojazdów, nie figuruje w rejestrach gruntów i budynków prowadzonych dla powiatu [...] jako właściciel, współwłaściciel, posiadacz samoistny. Również wystąpienie do Sądu Rejonowego z wnioskiem o nakazanie wyjawienia majątku A nie przyniosło zamierzonego rezultatu - obecny prezes zarządu spółki był nieuchwytny. Zgodnie zaś z informacją Komisariatu Policji W.-K. z [...] r. przekazaną Sądowi Rejonowemu w B., przebywa on za granicą. Żadnych informacji na temat majątku A nie posiada także syndyk masy upadłościowej A S.A., co wynika z pisma Komendy Powiatowej Policji w B. z dnia 27 maja 2014 r. Powyższe działania nie przyniosły rezultatów, a egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. W konsekwencji postanowieniem z [...] r. umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do majątku A.

Dalej organ wyjaśnił że A w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2010 r. wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 2 483 zł. Następnie w korekcie deklaracji z 22 listopada 2010 r. spółka wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 46 039zł. Kwota ta została zaliczona na poczet przyszłych zobowiązań (zobowiązania za I kwartał 2011 r.). Natomiast w dniach 10 i 21 maja 2013 r. dokonano kolejnych korekt deklaracji za wrzesień 2010 r. W konsekwencji nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia z września 2010 r. na następny okres rozliczeniowy uległa zmniejszeniu do kwoty wynikającej z pierwotnej deklaracji, tj. 2 483,00 zł. Zatem jak zauważył organ różnica w kwocie 43 556,00 zł stanowi zaległość podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę (art. 52 § 1 pkt 2 o.p.). Następnie A zadeklarowała w deklaracjach VAT - 7K za I i IV kwartał 2011 r. kwoty do wpłaty odpowiednio w wysokościach: 103 387 zł i 531 22 zł. Terminy płatności przedmiotowych zobowiązań upłynęły zatem: z dniem 26 kwietnia 2011 r. oraz z dniem 25 stycznia 2012 r., lecz spółka nie dokonała żadnych wpłat na poczet przedmiotowych zobowiązań Natomiast zaległość za wrzesień 2010 r. powstała z dniem 26 kwietnia 2011 r., tj. z dniem, w którym dokonano zaliczenia kwoty zwrotu wynikającego z korekty deklaracji złożonej 22 listopada 2010 r. na poczet zobowiązania za I kwartał 2011 r., a nie jak przyjął Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. 22 listopada 2010 r. Zaliczenie zwrotu podatku VAT, na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych strony następuje bowiem z dniem wymagalności zobowiązania, na które kwota zwrotu VAT ma być zaliczona. W niniejszej sprawie, zobowiązanie za I kwartał 2011 r., na które został zaliczony zwrot podatku, stało się wymagalne w dniu 26 kwietnia 2011 r., tj. w dniu kiedy upływał termin jego płatności. Z uwagi na fakt, że zaległość za wrzesień 2010 r. powstała z dniem 26 kwietnia 2011 r. zmianie uległa wysokość kwoty odsetek od zaległości za wrzesień 2010 r.

Następnie organ wyjaśnił, że jak wynika z pisma Sądu Rejonowego w P. V Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Naprawczych z 23 lipca 2015 r., w sprawie A nie składano wniosku o ogłoszenie upadłości. Pełniąc funkcję prezesa zarządu Z. B. wziął na siebie odpowiedzialność za zaległości spółki. Odwołanie z tej funkcji nie jest zaś równoznaczne z uwolnieniem się od odpowiedzialności. Z tych też względów ponosi on odpowiedzialność, za zobowiązania podatkowe spółki, których termin płatności przypadał w okresie prezesury strony oraz za zaległość za wrzesień 2010, powstałą w kwietniu 2011 r.

Z analizy sytuacji ekonomicznej A za lata 2009-2012 wynika, że spółka utraciła płynność finansową. Zaistniało zatem realne ryzyko, że nie wszyscy wierzyciele zostaną zaspokojeni. W sprawozdaniach finansowych za poszczególne lata wykazywano stratę netto: rok 2009 - 1,22 zł; rok 2010 – 354 862,33 zł; rok 2011 - 14 311,92 zł; rok 2012 – 1 702,80 zł. Aktywa trwałe malały z roku na rok (z kwoty 3 092 714,39 zł w roku 2009 do 0 zł w roku 2011 i w roku 2012), przy utrzymującym się wysokim poziomie zobowiązań krótkoterminowych: w roku 2009 - 3 542 449,94 zł; w roku 2010 – 3 958 597,30 zł; w roku 2011- 3 103 796, 70 zł; w roku 2012 – 3 105 499,55 zł. Z akt sprawy wynika także, że w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez Z. B. A posiadała zaległości publicznoprawne, należne wobec ZUS oraz Urzędu Miejskiego w Z.. Ponadto wobec spółki prowadzona była także egzekucja sądowa przez Komornika Sądu Rejonowego w B.. Na dzień 30 listopada 2015 r. zaległości podatkowe z tytułu podatku VAT za wrzesień 2010 r., I i IV kwartał 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę stanowiły łączną kwotę 902 063,00 zł. Sytuacja finansowa spółki była doskonale znana stronie, czemu dano wyraz w sprawozdaniach finansowych składanych za kolejne lata. A została utworzona w celu przeprowadzenia inwestycji budowlanej osiedla domków wielorodzinnych/jednorodzinnych w miejscowości K. (gm. D., powiat [...]). Inwestycja miała być realizowana na rzecz zamawiającego, tj. A S.A. w B. (ówczesnego posiadacza 100 % udziałów w A).

Już w sprawozdaniu za 2009 r. wskazano, iż z powodu kryzysu gospodarczego mającego wpływ na ujemną kondycję finansową A S.A., inwestor w grudniu 2009 r. odstąpił od umowy na realizację kontraktu i objętej nim inwestycji. Stwierdzono również, że mając na uwadze cel utworzenia A, dalszy jej rozwój zależy od sytuacji finansowej założyciela spółki, tj. A S. A. Sąd Rejonowy w P., V Wydział Gospodarczy, Sekcja d/s Upadłościowych i Naprawczych postanowieniem z [...] lipca 2011 r. w sprawie o sygn. akt [...] ogłosił upadłość dłużnika A S. A. w B., obejmującą likwidację majątku. W sprawozdaniu finansowym za 2010 r. wskazano, że dalszy rozwój spółki, mając na uwadze cel jej utworzenia oraz możliwości zdobycia nowych zadań do realizacji, jest zagrożony. Na brak perspektyw na dalszy rozwój spółki, mając na uwadze cel jej utworzenia oraz możliwości zdobycia nowych zadań do realizacji, powołano się także w sprawozdaniu finansowym za rok 2011. Także w kolejnym sprawozdaniu finansowym za 2012 r. (przewidywane kierunki rozwoju) powołano się na brak perspektyw na dalszy rozwój spółki - mając na uwadze cel jej utworzenia oraz możliwości zdobycia nowych zadań do realizacji, zarząd spółki rozpatrywał zaś postawienie spółki w stan upadłości likwidacyjnej. Analiza stanu tylko zaległości publicznoprawnych A, jej sprawozdań finansowych, w tym przewidywanych kierunków rozwoju oraz fakt postawienia w stan upadłości A S.A., zdaniem organu prowadzi do wniosku, że już w roku 2011 zaistniały przesłanki uzasadniające złożenie wniosku o upadłości, zaś w roku 2012 zarząd spółki dał temu wyraz wprost w sprawozdaniu finansowym. Tymczasem Z. B. nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości ani nie wszczął postępowania układowego. Nie udowodnił także, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Dalej organ wskazał, że na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie stwierdzić należy, że A nie posiada żadnego majątku, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie jej zobowiązań. Tym samym, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości A Z. B. powinien wskazać realne mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Strona nie wskazała jednak żadnych składników majątku spółki, z których egzekucja pozwoliłaby na zaspokojenie, choćby w części, zaległości. W toku postępowania Z. B. powołał się na prawo użytkowania wieczystego gruntu w Z., należące do spółki, które zostało zbyte aktem notarialnym z [...] r., zawartym w wykonaniu umowy sprzedaży warunkowej. Z treści przedmiotowego dokumentu wynika, że zapłata za przedmiotowe prawo miała nastąpić w dwóch ratach: pierwsza rata w kwocie 691 300 zł była płatna w terminie do 20 grudnia 2011 r. na rachunek A, druga w kwocie 2 150 000zł miała być płatna w terminie 7 dni od dnia uzyskania ostatecznego pozwolenia na budowę obiektu handlowego do 2000 m2, nie później jednak niż do 30 kwietnia 2012r., z czego w pierwszej kolejności rata ta miała być zaliczona na rzecz Bank B S.A., w dalszej zaś kolejności przelana na rachunek bankowy C spółki z o.o. Natomiast zgodnie ze stanowiskiem strony A nie otrzymała zapłaty za sprzedane prawo użytkowania wieczystego gruntu. Jak twierdzi Z. B., podjął on działania mające na celu uzyskanie ceny sprzedaży i spłaty z tych środków zobowiązań podatkowych, które okazały się bezskuteczne. Z akt sprawy wynika jednak, że jedynym działaniem podjętym przez stronę, w celu uzyskania przedmiotowych pieniędzy było wystąpienie 12 września 2012 r., a więc po upływie prawie 9 miesięcy od terminu płatności pierwszej raty do spółki B z wezwaniem do natychmiastowej dobrowolnej zapłaty wspomnianej kwoty. Przedmiotowe pismo zostało odebrane przez prezesa B 15 września 2012 r. Innych działań mających na celu wyegzekwowanie omawianej należności nie podjęto. W szczególności nie wystąpiono na drogę cywilnoprawną w celu dochodzenia roszczeń co do spornej kwoty. Takie zachowanie zarządu spółki jest niezrozumiałe, biorąc pod uwagę nie tylko wielkość dochodzonej raty, ale i kiepską sytuację finansową jednostki, w tym brak perspektyw rozwoju, nie mówiąc już o istniejących zaległościach w podatku VAT. Tym bardziej, że zapłata pierwszej raty ceny za przeniesione prawo użytkowania wieczystego nie była uzależniona od spełnienia jakiegokolwiek warunku, w tym uzyskania warunków zabudowy. Organ zauważył, że Z. B. przestał pełnić funkcję członka zarządu A 14 maja 2013 r., miał on zatem wystarczająco dużo czasu aby na drodze sądowej wyegzekwować żądaną należność. Sprawa byłaby o tyle ułatwiona, że co do zapłaty całej ceny kupujący, działając w imieniu B, poddał reprezentowaną spółkę na rzecz sprzedającego rygorowi egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 4 kpc.

Niezależnie od powyższego Sąd Rejonowy w B., wyrokiem nakazowym z [...].,, w sprawie o sygn. akt [...], uznał Z. B. za winnego podawania nieprawdy w korekcie deklaracji VAT-7 za wrzesień 2010 r. z działalności A, złożonej do Urzędu Skarbowego 18 listopada 2010 r. i zawyżył kwotę do zwrotu o kwotę 43 556 zł, na skutek uwzględnienia w rozliczeniu faktur VAT: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], opiewających na łączną wartość netto 197 982 zł + podatek VAT w wysokości 43 556 zł, wystawionych za usługę podwyższenia kapitału zakładowego spółki, niemających związku ze sprzedażą opodatkowaną, czym naruszył art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Na tej też podstawie Sąd Rejonowy uznał Z. B. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 76 § 2, w związku z art. 172 § 1, w związku z art. 23 § 2 kks wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 60 zł.

W skardze Z. B. zakwestionował punkt drugi wskazanej na wstępie decyzji z [...] r., zarzucając naruszenie: art. 120, art. 121, art. 123 , art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i 199a o.p. W treści skargi podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje :

Skarga nie jest zasadna.

Spór między stronami sprowadza się do kwestii prawidłowego zastosowania przepisów regulujących kwestię odpowiedzialności podatkowej osób trzecich zawartych w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), tj. Z. B. za zaległości podatkowe A w podatku VAT za wrzesień 2010 r. oraz I i IV kwartał 2011 r.

Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych zgodnie z których spełnione zostały przesłanki umożliwiające orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki A za zobowiązania tej spółki. Równocześnie nie wystąpiła żadna z okoliczności nazwana w zaskarżonej decyzji przesłanką negatywną, która pozwalałaby skarżącemu uwolnić się od odpowiedzialności za długi podatkowe spółki.

Bezspornym jest, że w czasie kiedy przypadał termin płatności spornych zobowiązań, tj. kwiecień 2011 r., styczeń 2012 r. oraz kiedy powstawała zaległość za wrzesień 2010 r. skarżący pełnił funkcję członka zarządu A.

Akta sprawy potwierdzają również, że postępowanie egzekucyjne wobec spółki okazało się bezskuteczne. Świadczy o tym postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] r. o umorzeniu postepowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do majątku spółki. Postanowienie to poprzedzone zostało m.in. wystawieniem tytułów wykonawczych na zaległość podatkową w podatku VAT za I i IV kwartał 2011 r. oraz wrzesień 2010 r., wystawieniem stosownych zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, które okazały się bezskuteczne, podobnie jak czynności egzekucyjne w siedzibie spółki, która pod zgłoszonym adresem nie prowadziła działalności. Zamierzonego skutku nie odniosło też zawiadomienie skierowane do B, która to spółka poinformowała, iż nie uznaje żadnej kwoty do wypłaty z dokonanego zajęcia, gdyż wobec A posiada jedynie wierzytelności niewymagalne, których wysokość będzie ustalona po spłacie wierzyciela hipotecznego Banku B S.A. Nadto Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do Urzędu Skarbowego W.-Ś. z prośbą o przeprowadzenie w trybie art. 71a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego u B. W odpowiedzi tenże organ wskazał, iż B nie prowadzi i nie prowadziła działalności pod adresem wskazanym dla celów rejestracyjnych. Co więcej, w bazie Urzędu Skarbowego W.-Ś. nie odnotowano żadnych deklaracji złożonych przez tę spółkę. Ustalono, że A nie posiada żadnych pojazdów, nie figuruje w rejestrach gruntów i budynków prowadzonych dla powiatu [...] jako właściciel, współwłaściciel, posiadacz samoistny. Żadnych informacji na temat majątku A nie posiada także syndyk masy upadłościowej A S.A., co wynika z pisma Komendy Powiatowej Policji w B. z dnia 27 maja 2014 r.

Organy podatkowe ustaliły, że spółka nie występowała do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Skarżący nie przedstawił żadnych wyjaśnień i argumentów mających wykazać, że nie ponosi winy za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości mimo istnienia wymagalnych zobowiązań uzasadniających złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Bezsprzecznie z dokonanej przez organ analizy sytuacji ekonomicznej A za lata 2009-2012 wynika, że spółka utraciła płynność finansową. Zaistniało zatem realne ryzyko, że nie wszyscy wierzyciele zostaną zaspokojeni. W sprawozdaniach finansowych za poszczególne lata wykazywano stratę. W okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez Z. B. A posiadała zaległości publicznoprawne, należne wobec ZUS oraz Urzędu Miejskiego w Z.. Ponadto wobec spółki prowadzona była także egzekucja sądowa przez Komornika Sądu Rejonowego w B.. Na dzień 30 listopada 2015 r. zaległości podatkowe z tytułu podatku VAT za wrzesień 2010 r., I i IV kwartał 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę stanowiły łączną kwotę 902 063,00 zł. Sytuacja finansowa spółki była doskonale znana stronie, czemu dano wyraz w sprawozdaniach finansowych składanych za kolejne lata.

Sąd podziela stanowisko, że już sama analiza stanu tylko zaległości publicznoprawnych A, jej sprawozdań finansowych, w tym przewidywanych kierunków rozwoju oraz fakt postawienia w stan upadłości A S.A. prowadzi do wniosku, że już w roku 2011 zaistniały przesłanki uzasadniające złożenie wniosku o upadłości, zaś w roku 2012 zarząd spółki dał temu wyraz wprost w sprawozdaniu finansowym. Tymczasem Z. B. nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości ani nie wszczął postępowania układowego. Nie udowodnił także, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Zatem organ prawidłowo ocenił, że wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenia upadłości spółki, w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112). Zgodnie z ową regulacją za dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Skarżący kwestionuje stanowisko organu, że w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu istniały podstawy do ogłoszenia upadłości, czy też wszczęcia postępowania układowego. W jego ocenie brak było podstaw do zastosowania wobec niego art. 107 o.p. z uwagi na fakt, że w czasie gdy pełnił on funkcję prezesa A spółce przysługiwały środki pieniężne z tytułu sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu w Z., należącego do spółki (akt notarialny z [...] r. zawarty w wykonaniu umowy sprzedaży warunkowej).

Odnosząc się do powyższego zarzutu trzeba zaznaczyć, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim czasie sprawia, iż spółka zostaje postawiona w stan upadłości, co m.in. nie doprowadza do powstania kolejnych jej długów. Jak prawidłowo wskazał organ zgodnie z zapisami ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, w sytuacji kiedy kapitał własny zaczyna mieć wartość ujemną zarząd jest obowiązany do złożenia wniosku do Sądu Rejestrowego o ogłoszenie upadłości. Sąd taki wniosek może odrzucić. Jednak jeżeli zarząd nie złoży takiego wniosku w odpowiednim czasie zaczyna odpowiadać za zobowiązania jednostki powstałe od tego momentu własnym majątkiem. Członek zarządu spółki ma obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w takim czasie, by nie zniweczyć celu tego postępowania, jakim jest równomierne zaspokojenie wierzycieli spółki. Członek zarządu powinien więc z należytą starannością zadbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki. W związku z tym, przy ocenie, czy w okolicznościach danej sprawy brak było winy członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego nie można ograniczyć się do ustalenia obiektywnego momentu zaistnienia przesłanek do ogłoszeń upadłości. Dla oceny "braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość" należy zatem wziąć po uwagę staranność członka zarządu w prowadzeniu spraw spółki, podejmowane przez niego działania w celu prawidłowego jej funkcjonowania, a także wysokość aktywów i pasywów spółki na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość (zob. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 2030/08).

Z treści wspomnianego aktu notarialnego wynika, że zapłata za przedmiotowe prawo miała nastąpić w dwóch ratach: pierwsza rata w kwocie 691 300 zł płatna do dnia 20 grudnia 2011 r., druga w kwocie 2 150 000 zł płatna w terminie 7 dni od dnia uzyskania ostatecznego pozwolenia na budowę obiektu handlowego, nie później niż do 30 kwietnia 2012 r., z czego w pierwszej kolejności rata ta miała być zaliczona na rzecz Bank B S.A., w dalszej zaś kolejności przelana na rachunek C. Zgodnie ze stanowiskiem strony spółka nie otrzymała zapłaty za sprzedane prawo użytkowania wieczystego gruntu. Skarżący twierdzi podjął działania mające na celu uzyskanie ceny sprzedaży i spłaty z tych środków zobowiązań podatkowych, które okazały się bezskuteczne. Jednak akta sprawy wskazują, iż jedynym działaniem podjętym przez stronę, w celu uzyskania w/w pieniędzy było wystąpienie 12 września 2012 r. (ponad 8 miesięcy od terminu płatności pierwszej raty do B z wezwaniem do natychmiastowej dobrowolni zapłaty wspomnianej kwoty (k. 258). Innych działań mających na cel wyegzekwowanie omawianej należności nie ujawniono. Skarżący nie wystąpił chociażby na drogę cywilnoprawą w celu dochodzenia roszczeń, nie skorzystał też z uprawnień wynikających przepisu art. 89a ustawy o VAT., mimo, że kupujący się na rzecz sprzedającego rygorowi egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 4 kpc (k. 98). Dodać wypada, że jak wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 26 września 2012 r. B wskazała, że A nie przysługują żadne wymagalne wierzytelności, a wielkość niewymagalnych wierzytelności miała zostać ustalona po spłacie wierzyciela hipotecznego Bank B S.A. (k. 94). W konsekwencji B nie uznała żadnej kwoty do wypłaty z dokonanego zajęcia wierzytelności. Ustalono nadto, że B nie prowadzi i nie prowadziła działalności pod adresem wskazanym dla celów rejestracyjnych, nie złożyła też żadnej deklaracji podatkowej, a przeprowadzenie kontroli w trybie art. 71 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji było niemożliwe (k. 93). Wbrew stanowisku skarżącego, zapłata pierwszej raty ceny za przeniesione prawo użytkowania wieczystego nie była uzależniona od spełnienia jakiegokolwiek warunku, w tym uzyskania warunków zabudowy i była płatna w terminie do dnia 20 grudnia 2011 r. (k. 99 v.). Dopiero płatność drugiej raty była uzależniona od uzyskania ostatecznego pozwolenia na budowę obiektu handlowego, miała być jednak płatna nie później niż do dnia 30 kwietnia 2012 r. i w pierwszej kolejności miała służyć zaspokojeniu wierzyciela, jakim był Bank B S.A.

Powyższe okoliczności przeczą twierdzeniom, że skarżący dążył do uregulowania istniejących zaległości, co w konsekwencji miałoby przemawiać za zwolnieniem jej odpowiedzialności za zobowiązania A. Zatem stanowisko odnoszące się do wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego nie zasługuje na uwzględnienie.

Ocena okoliczności sprawy została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, nadto jest ona prawidłowa, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, zaś wywody jasne i zrozumiałe, co z kolei wyklucza zasadność zarzutu naruszenia art. 191 o.p. Za chybiony sąd uznał także zarzut naruszenia art. 121 o.p., statuującego zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa. O uchybieniu tej zasadzie nie stanowi bowiem podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a ocena tego materiału nie przekracza zasady swobodnej oceny dowodów, nadto wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną.

Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę na okoliczność, że Sąd Rejonowy w B. wyrokiem nakazowym z [...] r., w sprawie o sygn. akt [...], uznał Z. B. za winnego podania nieprawdy w korekcie deklaracji VAT-7 za wrzesień 2010 r. z działalności A i zawyżenia kwoty do zwrotu o kwotę 43 556 zł, na skutek uwzględnienia w rozliczeniu faktur VAT, opiewających na łączną wartość netto 197 982 zł + podatek VAT w wysokości 43.556 zł, wystawionych za usługę podwyższenia kapitału zakładowego spółki, niemających związku ze sprzedażą opodatkowaną, czym naruszył art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Na tej też podstawie Sąd Rejonowy w B. uznał Z. B. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 76 § 2, w związku z art. 172 § 1 i art. 23 § 2 kks wymierzył mu karę grzywny.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sąd oddalił skargę.

P.C.