Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 143/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 kwietnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik US) z dnia 21 grudnia 2017 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności K.N. (dalej: strona, skarżąca), byłego prezesa zarządu A sp. z o.o. (dalej: Spółka), solidarnej ze Spółką, za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za: lipiec 2012r. w kwocie 12.880 zł wraz z odsetkami w kwocie 6.327 zł, sierpień 2012r. w kwocie 935 zł wraz z odsetkami w kwocie 449 zł, wrzesień 2012r. w kwocie 281.812 zł wraz z odsetkami w kwocie 125.980 zł, październik 2012r. w kwocie 18.032zł wraz z odsetkami w kwocie 8.210 zł, listopad 2012r. w kwocie 18.055 zł wraz z odsetkami w kwocie 8.011 zł, grudzień 2012r. w kwocie 179.621 zł wraz z odsetkami w kwocie 74.536 zł, oraz za koszty postępowania egzekucyjnego.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:

Spółka otrzymała nienależny zwrot podatku od towarów i usług za wrzesień 2012r. w kwocie 272.343 zł oraz za grudzień 2012r. w kwocie 165.200 zł, których nie zwróciła, jak również nie uiściła w terminie podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2012r., wynikającego z decyzji Naczelnika US z dnia 26 kwietnia 2017 r., w konsekwencji czego powstały zaległości podatkowe w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2018r., poz. 800 ze zm.), zwanej dalej także O.p.

Wskazując na art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że warunki dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za ww. zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zostały w sprawie spełnione. Określenie przedmiotowego zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku od towarów i usług nastąpiło decyzją Naczelnika US z dnia 26 kwietnia 2017r., która doręczona została Spółce z dniem 16 maja 2017 r., tj. przed wszczęciem w dniu 5 grudnia 2017r. postępowania w sprawie odpowiedzialności skarżącej w trybie art. 116 O.p.

Organ wskazał na treść art. 116 § 1 i 2 O.p., z którego wynikają przesłanki odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Badając ich zaistnienie, w pierwszej kolejności stwierdzono, że skarżąca pełniła obowiązki prezesa zarządu Spółki od dnia 24 maja 2012 r. do dnia 13 stycznia 2014 r., a co za tym idzie, pełniła te obowiązki również w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych będących przedmiotem niniejszego postępowania (podatek od towarów i usług za okresy od lipca do grudnia 2012 r.).

Egzekucja prowadzona z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Organ opisał przebieg postępowania egzekucyjnego i stwierdził, że w jego trakcie nie ustalono majątku, z którego można skutecznie zaspokoić zaległości podatkowe Spółki. Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej pod adresem swojej siedziby, nie posiadała środków pieniężnych na rachunkach bankowych i innych praw majątkowych. Spółka figurowała jako właściciel pięciu pojazdów, z czego trzy zostały obciążone zastawem skarbowym na rzecz Prezydenta Miasta G., a co do pozostałych dwóch nie ustalono ich miejsca postoju.

W konsekwencji zaistniały pozytywne przesłanki dla orzeczenia odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe Spółki z wyżej opisanego tytułu.

Przechodząc do kwestii badania zaistnienia przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, organ odwoławczy stwierdził, że Spółka posiadała zaległości: w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2012, 2013 i 2014 w łącznej kwocie 25.645,20 zł należności głównej, w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od lutego do grudnia 2014 r. w łącznej kwocie 5.579 zł należności głównej, w podatku od towarów i usług za okresy czerwiec 2012r. i październik 2014 r. w łącznej kwocie 4.419 zł należności głównej, z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okresy 8/2008, 7,12/2013, 1-9/2014 w łącznej kwocie 34.368,70 zł należności głównej, z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres 1-9/2014 w kwocie 7.641,32 zł należności głównej, z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy 7/2013, 1-9/2014 w łącznej kwocie 2.519, 39 zł, wobec Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego za okres od dnia 01.01.2014r. w łącznej kwocie 3.352,30 zł, wobec [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego za okres od 20.04.2015 r. w łącznej kwocie 516,60 zł, wobec Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w O. za okres od dnia 19.03.2015r. w łącznej kwocie 3.092,10 zł.

W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki wymienione w art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2015r., poz. 233 ze zm.) do uznania Spółki za niewypłacalną.

W sprawozdaniach finansowych Spółki za lata 2009-2014 nie został ujawniony stan nadwyżki zobowiązań nad majątkiem, jednak jak wskazano wyżej Spółka ta zaprzestała regulowania swoich publiczno-prawnych zobowiązań począwszy od dnia 26 lipca 2012r. – z tym dniem bowiem zaprzestała regulowania drugiego z kolei zobowiązania. W konsekwencji zarząd Spółki winien w 14-dniowym terminie wskazanym ustawą Prawo upadłościowe i naprawcze, tj. liczonym od dnia 26 lipca 2012r., podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki. Tymczasem Spółka takiego wniosku nie złożyła.

Skarżąca nie wskazała też żadnego majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja. Tym samym nie zostały spełnione żadne przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) O.p.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121, art. 122 w zw. z art. 187, art. 123, art. 116 O.p. oraz art. 10 i art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Uzasadniając powyższe zarzuty skarżąca podniosła, że zobowiązanie podatkowe Spółki, na które powołuje się organ, z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od lipca do grudnia 2012r., powstało nie w okresie 2012-2014, kiedy to skarżąca pełniła obowiązki prezesa zarządu Spółki, lecz w dniu 26 kwietnia 2017 r., na podstawie decyzji wydanej przez Naczelnika US. Skarżąca w 2012 i 2013 r. nie mogła wiedzieć, że wskutek indolencji i bezczynności kolejnych składów zarządu Spółki, Spółka w 2017r. zostanie zobowiązana do zapłaty podatku za ww. miesiące 2012r.

Według stanu na okres 05.2012-01.2014, brak było podstaw do ogłoszenia upadłości Spółki. Zobowiązania, o których mowa w decyzji z dnia 26 kwietnia 2017r., nie istniały. Nie można czynić zarzutu członkowi Zarządu, że nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy Spółka funkcjonuje, przynosi zyski, a zobowiązania podatkowe nie istnieją. Skarżąca przytoczyła cytaty z kilku orzeczeń sądów administracyjnych, które w jej ocenie zdają się potwierdzać jej argumentację.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ nie wskazał w decyzji daty doręczenia jej postanowienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie. Organ działał w sposób, który można w skrócie określić jako "byle zamknąć do końca grudnia". W tym samym dniu, w którym organ wszczął postępowanie, w zasadzie je zakończył, jednocześnie bowiem wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zasada zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu była zatem fikcją, postępowanie to nie miało żadnych stadiów, wszczęcie i zakończenie nastąpiło tego samego dnia. Skarżąca nie została wysłuchana, nie było też możliwości złożenia przez nią jakichkolwiek wniosków dowodowych. Ponadto, jakkolwiek w aktach sprawy znajduje się wydana wobec Spółki w dniu 26 kwietnia 2017 r. decyzja, to jednak nie ma kompletnych akt sprawy, w której została wydana, co uniemożliwia jej prawidłową interpretację.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.

Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają, solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W myśl art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a Ordynacji podatkowej powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Dyspozycja art. 116 Ordynacji podatkowej obejmuje zarówno przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności. Zatem odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Drugą przesłanką, od której przepis uzależnia możliwość orzeczenia o odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe osoby prawnej, jest bezskuteczność egzekucji przeciwko osobie prawnej. Przesłankami negatywnymi, których zaistnienie zwalnia z tej odpowiedzialności są: zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie lub niezgłoszenie wniosków o wszczęcie tych postępowań bez winy członka zarządu lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, organ podatkowy jest zobowiązany wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową Spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03 publ. POP 2003/4/93, wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 629/04, wszystkie powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę obciążający organy w postępowaniu dotyczącym orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności, a zatem pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu w czasie, o jakim mowa w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej oraz wykazania bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce Sąd stwierdza, że zostały one przez organy prawidłowo wykazane.

Poza sporem pozostaje, że egzekucja przeprowadzona wobec Spółki okazała się bezskuteczna. Skarżąca neguje natomiast spełnienie przesłanki dotyczącej pełnienia przez nią funkcji prezesa zarządu Spółki w czasie, w którym upływał termin płatności zaległości podatkowych objętych zaskarżoną decyzją wywodząc, że zaległości te powstały z chwilą wydania decyzji z dnia 26 kwietnia 2017 r. Stanowisko to jest jednak błędne. Zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług powstają w trybie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. z mocy prawa, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Podatnik tego podatku (tj. Spółka) jest zobowiązany do jego prawidłowego wyliczenia, zadeklarowania i wykonania w terminie przewidzianym przepisami prawa. Organ podatkowy natomiast dokonuje kontroli prawidłowości rozliczenia tego podatku przez podatnika. Niewypełnienie ww. obowiązków w terminie i we właściwej (przewidzianej przepisami prawa) wysokości uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie przepisu art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Nie zmienia to jednak tego, że zobowiązanie to już istniało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa (zob. również wyrok NSA z dnia 06.02.2015 r. sygn. akt II FSK 241/13, wyrok NSA z dnia 06.10.2016 r. sygn. akt I FSK 41/15, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 08.11.2016 r. sygn. akt I SA/Gd 627/16). Okoliczność, że wydanie decyzji określającej zobowiązanie Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2012 r. nastąpiło w czasie, kiedy skarżąca nie pełniła funkcji członka zarządu, nie ma znaczenia dla oceny powstania przesłanek jej odpowiedzialności jako osoby trzeciej za te zobowiązania, gdyż w sprawie istotna jest data powstania zaległości podatkowej (długu spółki), a nie data ujawnienia tej zaległości.

Skarżąca odpowiada zatem za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2012r., jest to bowiem zobowiązanie, którego termin płatności przypadał w czasie pełnienia przez nią funkcji prezesa zarządu Spółki, nawet jeżeli prawidłowa wysokość tego zobowiązania określona została przez organ w późniejszej decyzji wydanej na podstawie art. 21 § 3 O.p.

Inną kwestią natomiast pozostaje to, czy w czasie pełnienia przez skarżącą funkcji prezesa zarządu Spółki istniały podstawy do ogłoszenia upadłości Spółki.

Jak słusznie wskazuje skarżąca, posiłkując się orzecznictwem sądowym (wyrok WSA w Gdańsku z 03.12.2009 r., sygn. akt I SA/Gd 698/19), jeżeli w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości, to późniejsze pogorszenie się sytuacji finansowej spółki w okresie, kiedy już funkcji nie pełnił, powoduje uwolnienie tego członka zarządu od odpowiedzialności ukształtowanej art. 116 § 1 O.p. Niemniej jednak w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono, czego skarżąca nie zdołała podważyć, że w okresie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2015r., poz. 233 ze zm.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie do art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

W sprawie niniejszej organy powołały się na pierwszą z wymienionych przesłanek. Ustalono, że Spółka posiadała szereg zaległości, z czego pierwsza dotyczyła nieopłaconych składek ZUS na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za sierpień 2008 r., druga natomiast podatku od towarów i usług za czerwiec 2012 r. (terminy płatności odpowiednio 15.09.2008r. i 25.07.2012r.). W konsekwencji zarząd Spółki winien był w 14-dniowym terminie podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia jej upadłości. Takie działania nie zostały jednak podjęte.

Skarżąca podnosi, w okresie 2012-2014 istniało jedno tylko zobowiązanie wobec ZUS w kwocie 61,60 zł, co przy zyskach sięgających kilkuset tysięcy złotych nie sposób uznać za podstawę ogłoszenia upadłości.

Odnosząc się do tego po pierwsze należy zauważyć, że według poczynionych ustaleń, Spółka posiadała również zaległości m.in. w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2012 i 2013, podatku od towarów i usług za czerwiec 2012r., wobec ZUS z tytułu składek za lipiec i grudzień 2013 r. Stan zaległości Spółki powiększał się także w latach kolejnych. Świadczy to o tym, że wstrzymanie regulowania przez Spółkę swoich zobowiązań miało charakter długotrwały, a nie sporadyczny.

Po drugie, zgodnie z poglądami literatury "Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. [...] Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11. [...] Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych." (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42, a także orzecznictwo, m.in. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., I FSK 738/10). Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest zatem przyczyna niewykonywania zobowiązań – niewypłacalność dłużnika istnieje zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań.

Dodać należy, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że przy ocenie, czy w okolicznościach danej sprawy wniosek o upadłość zgłoszony został we właściwym czasie nie można ograniczyć się do ustalenia obiektywnego momentu zaistnienia przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość i mechanicznie przenosić do niego terminu wskazanego w przepisach ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, abstrahując jednocześnie od obowiązków, jakie członek zarządu spółki ma do spełnienia wobec jej wierzycieli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1663/04, Lex nr 171368). Celem postępowania upadłościowego jest ochrona praw wierzycieli oraz zaspokojenie roszczeń wobec upadłego w sposób przewidziany przepisami. Termin 14 dni na złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o ogłoszenie upadłości liczony od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, ma na celu ograniczenie do niezbędnego minimum okresu, w którym dłużnik może rozporządzać swoim majątkiem w sposób odmienny, niż czyniłby to syndyk po ogłoszeniu upadłości. Członkowie zarządu dłużnika będącego osobą prawną, nie dochowując ww. terminu i rozporządzając majątkiem przedsiębiorcy, narażają prawa wierzycieli. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że rygor, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, jest emanacją naczelnej zasady prawa upadłościowego (tj. ochrony praw wierzycieli) i jako taki powinien być interpretowany w świetle art. 116 Ordynacji podatkowej.

W tym świetle nawet jeśli przyjąć, że w dacie 26 lipca 2012 r. nie było jeszcze podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu tej upadłości, to wobec dalszego nieregulowania przez Spółkę zobowiązań publicznoprawnych przesłanki takie zaistniały jeszcze w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu, a mimo to stosowny wniosek nie został zgłoszony.

Jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Zatem w takim przypadku niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu. (v. wyrok SN z 20 stycznia 2011 r., II UK 174/10, publ. OSNP 2012/5-6/73, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013 r., I GSK 239/12).

Oczywiście nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Podsumowując, wbrew zarzutom skargi, w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu Spółki przypadał termin płatności zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją jak i zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki, która wskutek zaprzestania regulowania swoich zobowiązań popadła w stan niewypłacalności. Dalsze pogarszanie się sytuacji finansowej Spółki wskutek błędnych decyzji kolejnych składów zarządu Spółki nie wyłącza odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe Spółki, których termin płatności przypadał w czasie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu.

Skarżąca nie zwolniła się z odpowiedzialności poprzez wykazanie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, tj. że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości) nastąpiło bez jej winy. Poza sporem pozostaje też okoliczność niewskazania przez skarżącą mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych.

Sąd nie dopatrzył się zarzucanych przez skarżącą organom podatkowym uchybień proceduralnych. W ocenie Sądu organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji zebrany przez nie materiał dowodowy jest wystarczający. Skarżąca zarzuciła, że doszło do naruszenia zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu przez to, że jednocześnie z postanowieniem o wszczęciu postępowania (które zostało stronie doręczone osobiście w dniu 5 grudnia 2017r. – k. 226), doręczono jej zawiadomienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Co do zasady taki sposób procedowania nie stanowi naruszenia prawa. Zgodzić natomiast należy się z tym, że w konkretnych okolicznościach mógłby on zostać uznany za naruszenie czy to zasady czynnego udziału strony w postępowaniu czy też zasady działania przez organy podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, niemniej jednak w niniejszej sprawie Sąd takich okoliczności nie stwierdził. Skarżąca musiałaby wykazać, że została pozbawiona możliwości przedstawienia konkretnych dowodów czy złożenia stosownych wyjaśnień, czego nie uczyniła. Jej zarzuty są ogólnikowe, sprowadzają się do kwestionowania samej zasady, bez wykazania realnego wpływu, jaki przyjęty przez organ sposób procedowania miał na treść rozstrzygnięcia. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że wyznaczenie stronie dłuższego aniżeli siedmiodniowy terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego mogłoby wpłynąć na przebieg postępowania i treść decyzji.

Skarżąca zarzuciła również, że do akt niniejszej sprawy nie dołączono kompletnych akt sprawy zakończonej decyzją wydaną wobec Spółki w dniu 26 kwietnia 2017 r., co uniemożliwia prawidłową interpretację tej decyzji. Brak ten nie wpływa jednak na kompletność materiału dowodowego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, bowiem w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej nie dokonuje się weryfikacji prawidłowości decyzji wydanej wobec Spółki. Dopóki decyzja ta funkcjonuje w obrocie prawnym, pozostaje ona wiążąca co do istnienia i wysokości zaległości podatkowych Spółki nią określonych, za które odpowiedzialność ponosi członek zarządu Spółki.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), oddalił skargę.