Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2706/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 33 ust. 1, art. 27
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie patentu na wynalazek oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 2706/15

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pn. " Półprodukt do produkcji wyrobów w branży tytoniowej ", zgłoszony do ochrony w dniu [...] sierpnia 2011 r. pod nr [...]przez L. Z. (dalej jako: zgłaszający, skarżący).

Jak wynika z akt, reakcją UP na ww. zgłoszenie było pismo skierowane do zgłaszającego z dnia [...] października 2013 r., w którym Urząd powiadomił o braku ustawowych warunków do uzyskania ochrony na ww. rozwiązanie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, że przedmiotowe zgłoszenie na nadaje się do opatentowania, ponieważ zespół istotnych cech technicznych charakteryzujący półprodukt do produkcji wyrobów w branży tytoniowej został wcześnie ujawniony w zgłoszeniach [...] (zastrzeżenie 1) oraz [...] (zastrzeżenie 2). Skarżący na powyższe pismo nie odpowiedział; UP decyzją z dnia [...] marca 2014 r. odmówił udzielenia patentu na wynalazek.

L. Z. pismem z dnia [...] maja 2014 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z uzasadnieniem. Zdaniem zgłaszającego stanowisko Urzędu było błędne, bowiem przedstawione rozwiązanie różni się od stanu techniki. Równocześnie skarżący wskazał na istotne różnice pomiędzy porównywanymi rozwiązaniami, w szczególności podniósł, iż w kwestionowanym przez Urząd zgłoszeniu [...] nikotyna lub cytozyna jest umieszczana w filtrze stanowiącym ustnik albo w części palnej papierosa, tymczasem w dokumentach zgłoszenia [...] i [...] nikotyna lub cytozyna jest umieszczana jedynie w części palnej papierosa. Również sposób dodawania nikotyny lub cytozyny w ww. zgłoszeniach jest odmienny, ponieważ dodaje się ją do suchej masy roślinnej poprzez rozpylanie, w płynie lub w formie stałej - co nie ma miejsca w analizowanym zgłoszeniu.

Urząd Patentowy działając w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy przedstawił zarzuty dotyczące zgłoszenia i wezwał zgłaszającego do złożenia wyjaśnień dotyczących zgłoszenia.

Zdaniem Urzędu, wynalazek w zakresie określonym zastrzeżeniami patentowymi nie spełnia warunku dostatecznego ujawnienia - art. 24, 27 i 33 ust. 1 i 3 ustawy Prawo własności przemysłowej (dalej: Pwp).

Wskazał, iż w myśl art. 24 Pwp patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania; zgodnie zaś z art. 27 Pwp. wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności, nie wyłączając rolnictwa.

Urząd powołał się też na przepis art. art. 33 ust. 1 Pwp. z zastrzeżeniem art. 93 ust. 1, stanowiący, iż opis wynalazku, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 2, powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. W szczególności opis powinien zawierać tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określać dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy, a także znany zgłaszającemu stan techniki oraz przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur (jeżeli zgłoszenie zawiera rysunki) i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku

Ust. 3 ww. przepisu przewiduje, iż zastrzeżenia patentowe, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 3 Pwp powinny być w całości poparte opisem wynalazku i określać w sposób zwięzły, lecz jednoznaczny, przez podanie cech technicznych rozwiązania, zastrzegany wynalazek oraz zakres żądanej ochrony patentowej.

Zgłaszający ubiegał się o ochronę według zastrzeżenia 1 na:

"półprodukt do produkcji wyrobów z branży tytoniowej, znamienny tym, że zawiera składnik A) stanowiący spreparowane rośliny oraz składnik B) jako dodatek w postaci nikotyny, która nie jest naturalnym składnikiem tych spreparowanych roślin, w ilości od 0,001% do 99,999% suchej masy spreparowanych roślin. Półprodukt można dodawać do tradycyjnych wyrobów branży tytoniowej w wybranych proporcjach"

według zastrzeżenia niezależnego 2 na:

"półprodukt do produkcji wyrobów z branży tytoniowej, znamienny tym, że zawiera składnik A) stanowiący spreparowane rośliny oraz składnik B) jako dodatek w postaci cytozyny pochodzenia obcego, która nie jest naturalnym składnikiem tych spreparowanych roślin, w ilości od 0,001% do 99,999% suchej masy spreparowanych roślin. Półprodukt dodaje się do tradycyjnych wyrobów branży tytoniowej umieszczając go w tradycyjnych produktach branży tytoniowej w wybranych proporcjach"

Zarzuty Urzędu dotyczyły:

1. Braku jednoznaczności zakresu żądanej ochrony.

Zgodnie z art. 33 ust. 3 zastrzeżenia patentowe powinny być w całości poparte opisem wynalazku i określać w sposób zwięzły, lecz jednoznaczny, przez podanie cech technicznych rozwiązania, zastrzegany wynalazek oraz zakres żądanej ochrony.

2. Braku przykładu/ów wykonania

wynalazku, określać dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy, a także znany zgłaszającemu stan techniki oraz przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku. Urząd wyraził wątpliwość, że bez przykładu realizacji półprodukt do produkcji wyrobów branży tytoniowej, półprodukt taki jest możliwy do otrzymania oraz, czy spełnia wymagania branży tytoniowej.

Dodatkowo Urząd wskazał na istotne różnice w budowie chemicznej nikotyny i cytozyny i w różnych właściwościach tych związków, co może wskazywać na brak jednolitości rozwiązania.

Zgłaszający nie zgodził się z takim stanowiskiem Urzędu i w pismach z dnia [...] października 2014 r. oraz z dnia [...] maja 2015 r. przedstawił swoje stanowisko argumentując je w następujący sposób.

Odnośnie braku jednoznaczności zgłaszający stwierdził, że taki zarzut jest stwierdzeniem bezzasadnym. Powołując się na treść zastrzeżeń, zastrzeżenie 1, które brzmi" "półprodukt do produkcji wyrobów z branży tytoniowej, znamienny tym, że zawiera składnik A) stanowiący spreparowane rośliny oraz składnik B) jako dodatek w postaci nikotyny, która nie jest naturalnym składnikiem tych spreparowanych roślin" oraz tożsame zastrzeżenie 2. Według zgłaszającego "logicznym jest iż skoro zastrzeżenia precyzuje iż półprodukt dotyczy spreparowanych roślin których naturalnym składnikiem nie jest nikotyna (alkaloid występujący jako naturalny składnik tytoniu) to w skład tychże roślin nie może wchodzić tytoń. Powołując się na art. 33 ust. 1 pkt 3 zgłaszający jest zdania, że opis wynalazku jest spójny ze wskazanymi zastrzeżeniami. W opisie zostało to wskazane w sposób nie budzący wątpliwości:

"W ten sposób uzyskuje się półprodukt do wytwarzania wyrobów w branży tytoniowej z innych niż tytoń spreparowanych materiałów pochodzenia roślinnego, zawierający nikotynę lub/i cytozynę". Stwierdzenie to jest sprzeczne z zakres żądanej przez Zgłaszającego ochrony. Z zastrzeżeń wynika, że nikotyna stosowana jest zamiennie z cytozyną. "Półprodukt wg wynalazku charakteryzuje się tym, że może być dodawany w wybranych przez producenta proporcjach właściwych dla znanych wyrobów tytoniowych takich jak tabaka, tytoń luzem, papierosy oraz cygara w celu zapewnienia wyrobom przemysłu tytoniowego, właściwości oddziaływania na organizm palacza charakterystycznych dla wyrobów z zawartością nikotyny/cytozyny - lecz nie zawiera tytoniu, a tym samym szeregu toksycznych właściwości znamiennych dla tytoniu".

Odnośnie braku przykładu zgłaszający jest zdania, że z brzmienia art. 33 ust. 1 wynika, iż zgłaszający powinien w opisie podać co najmniej jeden przykład realizacji bądź co najmniej jeden przykład stosowania wynalazku, i że zgłaszający zawarł w opisie zarówno przykład realizacji jak i przykład jakie może być zastosowanie wynalazku. Jako przykład realizacji wynalazku Zgłaszający wskazał na opis zgodnie z którym "W procesie produkcyjnym półprodukt wg wynalazku do masy roślinnej dodaje się nikotynę/cytozynę pochodzenia obcego w ilości od 0,001% do 99,999% masy półproduktu a następnie poddaje się dalszej obróbce i sezonowaniu. W ten sposób uzyskuje się półprodukt do wytwarzania wyrobów w branży tytoniowej z innych niż tytoń spreparowanych materiałów pochodzenia roślinnego, zawierający nikotynę lub/i jej zamiennik cytozynę, z zachowaniem szeregu cech tradycyjnych wyrobów tytoniowych, który może być dodany do wyrobów tytoniowych w proporcjach zależnych od pożądanych właściwości. Proces wzbogacania polega na dodaniu lub aplikowaniu nikotyny/cytozyny w formie stałej, płynnej lub gazowej do części organicznych roślin nie zawierających nikotyny/cytozyny". Jako przykład stosowania wynalazku wskazał następujący akapit: "Półprodukt wg wynalazku charakteryzuje się tym, że może być dodawany w wybranych przez producenta proporcjach właściwych dla znawcy wyrobów tytoniowych takich jak tabaka, tytoń luzem, papierosy oraz cygara w celu zapewnienia wyrobom przemysłu tytoniowego, właściwości oddziaływania na organizm palacza charakterystycznych dla wyrobów z zawartością nikotyny/cytozyny - lecz nie zawiera tytoniu, a tym samym szeregu toksycznych właściwości znamiennych dla tytoniu".

Odnośnie możliwości otrzymania półproduktu zgłaszający zwrócił uwagę, że Urząd nie wskazał podstawy prawnej dla tak sformułowanego zarzutu. Zgodnie z art. 24, 27 oraz 31 ust. 1 pkt Z patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania tzn. jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej. Natomiast opis wynalazku powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Przytaczając fragment opisu, że półprodukt "może być dodawany w wybranych przez producenta proporcjach właściwych dla znawcy wyrobów tytoniowych takich jak tabaka, tytoń luzem, papierosy oraz cygara w celu zapewnienia wyrobom przemysłu tytoniowego, właściwości oddziaływania na organizm palacza charakterystycznych dla wyrobów z zawartością nikotyny/cytozyny - lecz nie zawiera tytoniu, a tym samym szeregu toksycznych właściwości znamiennych dla tytoniu", zgłaszający wykazał tym samym, iż półprodukt jest możliwy do wykorzystania w wyrobach branży tytoniowej. Zdaniem zgłaszającego opis wynalazku został przedstawiony w sposób jasny i wyczerpujący, z użyciem fachowego języka technicznego, oraz sformułowany w formie zrozumiałej nawet dla laika. Uważa on nadto, że jednoznaczność i klarowność opisu pozwala stwierdzić, iż wynalazek nadaje się do przemysłowego stosowania w branży tytoniowej.

Zgłaszający odniósł się również do uwagi Urzędu na temat różnej budowy chemicznej nikotyny i cytozyny. W jego ocenie zarzut braku jednolitości jest całkowicie błędny. Elementem jednolitości, według zgłaszającego, jest rozwiązanie techniczne polegające na dodaniu tychże substancji (nikotyna lub cytozyna) w określonych proporcjach do spreparowanych roślin. Na jednolitość wskazuje również treść zastrzeżeń patentowych, ponieważ jednolitość wynalazku przejawia się w tym iż zarówno w zastrzeżeniu 1 jak i w zastrzeżeniu 2 do składnika A) stanowiącego spreparowane rośliny (element wskazujący na jednolitość wynalazku) dodajemy drugi składnik B), którym jest albo nikotyna albo cytozyna, natomiast w obu przypadkach (element wskazujący na jednolitość wynalazku) substancja ta nie jest naturalnym składnikiem tych spreparowanych roślin. Ponadto zgłaszający nie zgodził się ze zdaniem Urzędu dotyczącym odmiennej budowy nikotyny i cytozyny. Zwrócił uwagę, że ilość pierścieni heterocyklicznych nie jest przedmiotem rozwiązania wynalazczego. Ponadto zgłaszający podkreślił, że pirymidyna jest to organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych strukturalnie zbliżony do pirydyny - składnika nikotyny.

Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, iż zgłoszenie nie posiada waloru jednoznaczności. Wskazał, iż zgodnie z art. 33 ust: 3 Pwp oraz § 6.1 pkt 4 Rozporządzenia z dnia 17 września 2001 (Dz. U. nr 102 poz. 1119) opis powinien określać wynalazek, ujawniając go, zgodnie z zastrzeżeniami patentowymi, w taki sposób, aby zarówno istota, jak i całe rozwiązanie były zrozumiałe w stopniu potrzebnym do zrealizowania wynalazku.

Urząd stanął na stanowisku, że:

a - brak jednoznacznego określenia, w jaki sposób wyrób jest "zmieszany ze sobą", zwłaszcza że we wniosku o ponowne rozpatrzenie zgłaszający pisze, że "w tymże zgłoszeniu (ze stanu techniki [...]) sposób dodawania nikotyny jest odmienny, ponieważ dodaje się ją do suchej masy roślinnej poprzez rozpylanie w płynie lub w formie stałej - co nie ma miejsca w zgłoszeniu dotyczącym przedmiotowej sprawy". Zdaniem Urzędu "zmieszany ze sobą" nie jest określeniem jednoznacznym. Ponadto przedmiotem zgłoszenia nie jest sposób otrzymywania półproduktu, ale półprodukt.

b — brak jednoznacznego określenia "suchej masy spreparowanych roślin" Zgłaszający podkreśla jedynie, że "półprodukt dotyczy spreparowanych roślin których naturalnym składnikiem nie jest nikotyna to w skład tychże roślin nie może wchodzić tytoń". Zdaniem Urzędu takie określenie nie jest jednoznaczne, gdyż w skład suchej masy spreparowanych roślin mogą wchodzić każde rośliny (oprócz tytoniu), w tym na przykład szkodliwe, trujące lub zakazane.

c - brak jednoznacznego określenia dodawanego tytoniu lub cytozyny. Zgłaszający pragnie zastrzec zakres od 0,001% do 99,999%, nie podaje jednak, w jaki sposób odmierzana jest taka ilość. Przy tak dokładnej wartości, do trzech miejsc po przecinku, brak jest określenia niepewności pomiaru.

d - brak jednoznaczności odnoście stanu skupienia dodawanej nikotyny lub cytozyny. Zgłaszający pisze, że nikotyna jest dodawana w formie stałej, płynnej lub gazowej. Urząd mając na względzie właściwości nikotyny i cytozyny, wskazuje że nikotyna jest cieczą o temperaturze topnienia minus 80°C oraz temperaturze wrzenia plus 247°C. Cytozyna z kolei jest ciałem stałym o temperaturze topnienia 320°C. Dodawanie nikotyny w stanie stałym wymaga bardzo niskich temperatur i odpowiednich do tego warunków.

Dodawanie nikotyny w formie gazowej oraz dodawanie cytozyny w formie ciekłej lub gazowej wymaga odmiennych warunków, wręcz ekstremalnych dla suchej masy spreparowanych roślin, które w trakcie procesu mogą ulec spaleniu, e - redakcja nowych, nadesłanych przy piśmie z dnia [...] czerwca 2015 jest nieprawidłowa.

Zgodnie z zastrzeżeniem 1:

Półprodukt do produkcji wyrobów w branży tytoniowej nie zawierający tytoniu znamienny tym, że zawiera od 99,999% do 0,001%) wagowych suchej masy spreparowanych roślin oraz od 0,001% do 99,999% wagowych nikotyny, która nie jest naturalnym składnikiem tych spreparowanych roślin.

Zgodnie z zastrzeżeniem zależnym 2:

Półprodukt według zastrzeżenia 1 znamienny tym, że zamiast nikotyny zawiera cytozynę, która nie jest również naturalnym składnikiem tych spreparowanych roślin.

Zastrzeżenie 2 nie może być zależne od zastrzeżenia 1 ponieważ jest niezgodne z § 8.1 pkt 5 Rozporządzenia (Dz. U. nr 102 poz 1119) - zapis zależności zastrzeżenia od jednego zastrzeżenia stosuje się, gdy zastrzeżenie zależne obok własnych cech znamiennych obejmuje wszystkie cechy zastrzeganego przedmiotu podane w zastrzeżeniu, od którego jest ono zależne.

W przypadku cytowanych powyżej zastrzeżeń ( z dnia [...].06.2015r.) powiązanie takie nie ma miejsca.

Urząd podtrzymał również zarzuty odnośnie braku przykładu/ów.

Wskazał, iż zgodnie z art. 33 ust 1 Pwp oraz § 6.1 pkt 7 Rozporządzenia (Dz. U. nr 102 poz 1119) opis powinien zawierać "szczegółowo co najmniej jeden przykład realizacji wynalazku". Dodane przykłady których nie było w dacie zgłoszenia, przy poprawionej wersji nadesłanej przy piśmie z dnia [...]prawda nie na naruszają art. 37 pkt 2ponieważ nie rozszerzają zakresu pierwotnej ochrony, co zresztą w przypadku 100% zakresu ochrony byłoby niemożliwe. Zdaniem Urzędy podane przykłady nie opisują szczegółowo wynalazku i nie określają jednoznacznie przedmiotu wynalazku. Dodane przykłady nie wyjaśniają wątpliwości Urzędu.

Urząd odniósł się do różnicy w budowie chemicznej nikotyny i cytozyny wskazując, że kwestia powyższa była już przedmiotem wyjaśnień Urzędu w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. Urząd wskazywał w nim na różnice w budowie nikotyny i cytozyny, z którymi zgłaszający się nie zgodził. W dziedzinie chemii nie można porównywać związków jedynie na zasadzie zbliżonej struktury. Podał przykład węgla, pierwiastka, który występuje w różnych odmianach takich jak grafit czy diament.

Zwłaszcza należy być ostrożnym, jeżeli chodzi o związki chemiczne przeznaczone do stosowania dla ludzi. Wskazując na przykład talidomidu oraz powołując się na publikację naukową (Chemia Leków - pod red. E. Pawelczyka PZWL - Warszawa 1986 np.rozdz.1.2.2) organ wskazał, iż niejednokrotnie drobne zmiany w budowie powodują istotne różnice w działaniu, wywołując groźne dla człowieka skutki, jak np. wady wrodzone.

Organ podkreślił, iż oprócz różnicy w budowie chemicznej nikotyna i cytozyna mają inne właściwości. Nikotyna, pochodzenia roślinnego, powoduje uzależnienie od wyrobów tytoniowych natomiast cytozyna jest używana w terapii osób uzależnionych od nikotyny czyli jej zastosowanie jest wprost przeciwne do nikotyny.

Dlatego też według Urzędu różne związki o różnych właściwościach nie stanowią wyraźnie jednego pomysłu wynalazczego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zgłaszający zarzucił zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2015r. naruszenie przepisów postępowania art. 7, 77 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierzetelną analizę zdolności patentowej, wielokrotne wskazywanie nowych zarzutów, uniemożliwiając wypowiedzenie się zgłaszającemu, błędy logiczne w analizie materiału dowodowego, niewskazanie dowodów na jakich Urząd oparł swoje twierdzenia, błędne ustalenie przedmiotu wynalazku, błędne ustalenie istotnych cech technicznych przedmiotowego zgłoszenia oraz powołanych przeciwstawień [...] oraz [...].

Skarżący zarzucił nadto zaskarżonej decyzji naruszenie art. 24, 25, 26, 27, 33 ust 1 i 3 oraz 34 ust. 1 i 2 Pwp poprzez błędne przyjęcie, że wynalazek nie jest nowy, nie posiada poziomu wynalazczego, nie nadaje się do przemysłowego stosowania poprzez błędne zastosowanie ustawy Pwp i Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001r. skutkujące przyjęciem, że zgłoszenie nie spełnia warunku dostatecznego ujawnienia, stwierdzeniem braku jednoznaczności zakresu żądanej ochrony oraz błędny sposób interpretacji zależności zastrzeżeń, poprzez błędne przyjęcie, że w zgłoszeniu brak jest przykładów wykonania oraz poprzez błędne przyjęcie, jakoby wynalazek nie posiadał cech jednolitości.

Podkreślił, że przy rozpatrywaniu każdego zgłoszenia Urząd winien ocenić wszystkie ustawowe warunki określone w art. 24 ustawy Pwp, czyli nowość, poziom wynalazczy i przemysłowe zastosowanie każdego wynalazku, ponieważ jedynie łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków pozwala na uzyskanie ochrony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Zaskarżona decyzja natomiast odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 24 ustawy Pwp patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

Wynalazek jest rozwiązaniem o charakterze technicznym dotyczącym rozwiązania jakiegoś problemu technicznego. Wykluczona jest możliwość udzielenia patentu na wytwór, który nie jest rozwiązaniem.

Zgodnie z pierwotną redakcją zastrzeżeń Skarżący ubiegał się o ochronę w kategorii "półprodukt", który zgodnie z zastrzeżeniem niezależnym 1 określony był jako:

"półprodukt do produkcji wyrobów z branży tytoniowej, znamienny tym, że zawiera składnik A) stanowiący spreparowane rośliny oraz składnik B) jako dodatek w postaci nikotyny, która nie jest naturalnym składnikiem tych spreparowanych roślin, w ilości od 0,001% do 99,999% suchej masy spreparowanych roślin. Półprodukt można dodawać do tradycyjnych wyrobów branży tytoniowej w wybranych proporcjach".

Mając na względzie treść wyżej przytoczonego zastrzeżenia i wskazany w zastrzeżeniu żądany zakres ochrony Urząd w piśmie z dnia 18.10.2013r., wskazał, że zespół istotnych cech technicznych charakteryzujących półprodukt do produkcji wyrobów branży tytoniowej został ujawniony w zgłoszeniu patentowym [...], które dotyczy papierosów zgodnie z zastrzeżeniem niezależnym, charakteryzujących się tym, "że zawierają spreparowane rośliny inne niż tytoń w ilości od 0,5g do 5g oraz dawkę nikotyny w ilości od 0,1% do 10% suchej masy roślin liściastych"

oraz według zastrzeżenia niezależnego 2 na:

"półprodukt do produkcji wyrobów z branży tytoniowej, znamienny tym, że zawiera składnik A) stanowiący spreparowane rośliny oraz składnik B) jako dodatek w postaci cytozyny pochodzenia obcego, która nie jest naturalnym składnikiem tych spreparowanych roślin, w ilości od 0,001% do 99,999% suchej masy spreparowanych roślin. Półprodukt dodaje się do tradycyjnych wyrobów branży tytoniowej umieszczając go w tradycyjnych produktach branży tytoniowej w wybranych proporcjach".

Urząd analogicznie jak w przypadku zastrzeżenia 1 (wyżej cytowanego) w piśmie z dnia [...] października.2013r. wskazał że "zespół istotnych cech technicznych charakteryzujących półprodukt do produkcji wyrobów branży tytoniowej został ujawniony w zgłoszeniu patentowym [...], które dotyczy papierosów zgodnie z zastrzeżeniem niezależnym charakteryzujących się tym, że " zawierają spreparowane rośliny inne niż tytoń w ilości od 0,5g do 5g oraz dawkę cytozyny w ilości od 0,1% do 10% suchej masy roślinnej".

Tak więc należy stwierdzić, że Urząd w piśmie z dnia [...] października 2013 r. dokonał oceny przedmiotowego rozwiązania w oparciu o ustawowe warunki wymagane do uzyskania ochrony i powiadomił zgłaszającego, że "zespół istotnych cech technicznych charakteryzujący zgłoszony półprodukt do produkcji wyrobów w branży tytoniowej według zastrzeżenia 1 został wcześniej ujawniony w zgłoszeniu [...] natomiast zgłoszony półprodukt do produkcji wyrobów w branży tytoniowej według zastrzeżenia 2 został ujawniony w zgłoszeniu [...].

Skarżący dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie z dnia [...] maja 2014r. ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez Urząd w piśmie z dnia [...] października 2013r. i stwierdził, że stanowisko Urzędu było błędne i że zgłoszone rozwiązanie różni się od stanu techniki.

Jako argumenty stanowiące o różnicach, pomiędzy przedmiotowym rozwiązaniem, a wskazanymi przez Urząd materiałami wymienił:

- w przedmiotowej sprawie [...] nikotyna lub cytozyna jest umieszczana w filtrze stanowiącym ustnik albo w części palnej papierosa. Natomiast w przeciwstawnych zgłoszeniach [...] i [...] nikotyna lub cytozyna jest umieszczana jedynie w części palnej papierosa. Również sposób dodawania nikotyny lub cytozyny w zgłoszeniach [...] i [...] jest odmienny, ponieważ dodaje się ją do suchej masy roślinnej poprzez rozpylanie, w płynie lub w formie stałej - co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawy.

W ocenie Sądu Urząd, biorąc pod uwagę argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zasadnie uznał, że z zastrzeżeń patentowych przedmiotowego zgłoszenia oraz z zastrzeżeń przeciwstawionych opisów patentowych nie wynikają jednoznacznie różnice wskazywane przez Skarżącego. W celu wyjaśnienia wszelkich niejasności związanych zarówno z ustawowymi warunkami wymaganymi do uzyskania patentu jak i z ustawowymi warunkami proceduralnymi, Urząd dwukrotnie wzywał Skarżącego do złożenia wyjaśnień i doprecyzowania danych ujawnionych w dacie zgłoszenia rozwiązania tak by nie pozostawiać wątpliwości co do charakteru technicznego oraz zakresu żądanej ochrony.

W konsekwencji nowoopracowana redakcja opisu nadesłana przy piśmie z dnia [...] czerwca 2015r. oraz argumenty skarżącego nie wpłynęły na zmianę stanowiska organu, który w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca.2014r. o odmowie udzielenia patentu.

Urząd zakwestionował pogląd, że półprodukt został precyzyjnie przedstawiony w opisie i zastrzeżeniach. Powyższe stanowisko organu zasługuje na aprobatę.

Dokumentacja wynalazku musi ujawniać jego istotę, przez co należy rozumieć przedstawienie wszystkich potrzebnych danych, które pozwoliłoby znawcy dane rozwiązanie stosować. Wynalazek musi zawierać (a zgłoszenie ujawniać) wszystkie środki techniczne niezbędne dla zastosowania a więc urzeczywistnienia idei technicznej leżącej u jego podstaw. Urząd w swoich pismach z dnia [...] sierpnia 2014r. oraz z dnia [...] kwietnia 2015r. wskazywał, że zawarte w opisie sformułowanie: "zmieszany ze sobą" jest niepełne i wyjaśnienia skarżącego, że "mieszanie ma miejsce poprzez fizyczne dodanie do siebie poszczególnych składników", nie zmienia faktu, że wynalazek nie rozwiązuje żadnego problemu technicznego, a tym samym nie posiada zdolności patentowej.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że Urząd naruszył art. 33 ust 1 i 3 ustawy Pwp. Artykuł ten odnosi się do wymagań proceduralnych stawianych zgłoszeniu, ponieważ to rolą Zgłaszającego wynalazek jest udokumentowanie na podstawie uprzednio przeprowadzonych prac badawczych, jaki problem techniczny jest rozwiązywany i w jaki sposób się go rozwiązuje.

Skarżący w opisie zgłoszenia nie wskazał jednoznacznie, jaki problem techniczny rozwiązuje przedmiotowe zgłoszenie, nie przedstawił w sposób szczegółowy przedmiotu rozwiązania, a zastrzeżenia nie określają jednoznacznie wszystkich środków technicznych rozwiązania.

Argumentacja skarżącego co do środka technicznego określonego jako "sucha masa spreparowanych roślin" jest nietrafny, ponieważ określenie powyższe nie jest określeniem jednoznacznym, na co trafnie wskazywał organ.

Skarżący podnosił, że w opisie patentowym jest określenie "spreparowane rośliny" , które oznacza "suchą masę roślin liściastych za wyjątkiem roślin tytoniowych to jest w szczególności: herbatę, miętę, liście ostrokrzewu paragwajskiego, rośliny z rodziny Psiankowatych". Należy stwierdzić za Urzędem Patentowym, iż w przedmiotowym opisie patentowym nie było takiego sformułowania w dacie zgłoszenia, sformułowanie to pochodzi z opisów patentowych [...] i [...], i zostało wprowadzone do przedmiotowego zgłoszenia przy piśmie z dnia [...] czerwca 2015r. Nie można "suchej masy spreparowanych roślin" również określić na podstawie dodanych kilka lat po dacie zgłoszenia przykładach, w szczególności, że w przykładach użyte jest określenie "sucha masa spreparowanych roślin". Brak jest wyszczególnienia rodzaju użytych roślin. Dodane kilka lat po dacie zgłoszenia, w opisie zgłoszenia określenie suchej masy roślinnej nie jest zgodne z art.63 ust. 2 ustawy Pwp. To zastrzeżenia patentowe określają zakres żądanej ochrony.

Zasadnie organ stwierdził, iż zastrzeżenia patentowe z dnia [...] czerwca 2015r. nadal nie precyzują środka technicznego, jakim jest "sucha masa spreparowanych roślin". Ponadto sformułowanie "w szczególności" podane przy definicji "suchej masy spreparowanych roślin" nie oznacza, że w skład suchej masy spreparowanych roślin, objętej zastrzeżeniami patentowymi, nie mogą wchodzić inne jeszcze rośliny.

Zasadniczym motywem, dla którego brak było możliwości udzielenia patentu na zgłoszony=e rozwiązanie, był a niejednoznaczność opisu. W ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy ocenił, że przedstawiony w zgłoszeniu opis sposobu dodawania nikotyny czy też cytozyny nie można uznać za jednoznaczny.

Urząd, wbrew twierdzeniu Skarżącego, w sposób wnikliwy przeanalizował zgłoszone rozwiązanie, mając na uwadze jego przemysłową stosowalność.

Należy podkreślić, że opis zgłoszenia patentowego zgodnie z art. 33 ust. 1 Pwp winien ujawniać wszystkie istotne elementy wynalazku w określonej kategorii dla określonej dziedziny techniki m. in. poprzez wskazanie konkretnych środków technicznych. Zgłaszający wynalazek do ochrony, powinien na podstawie uprzednio przeprowadzonych prac badawczych w określonej dziedzinie techniki, tak sprecyzować sposób realizacji wynalazku, m. in. poprzez wskazanie konkretnych środków technicznych, by możliwym było jednoznaczne i powtarzalne osiągnięcie rezultatu wynalazku w pełnym chronionym rozmiarze, jakie określają zastrzeżenia patentowe.

Urząd Patentowy zasadnie zaznaczył, że pierwotna redakcja opisu nie dokumentowała szczegółowych przykładów wykonania (vide - pisma Urzędu z dnia [...] sierpnia 2014r. oraz z dnia [...] kwietnia 2015r .), co skutkuje tym, że nie można jednoznacznie określić, w jaki sposób dodaje się nikotynę w stanie gazowym o temperaturze wrzenia 247°C oraz cytozynę w stanie ciekłym o temperaturze topnienia 320°C tak, by w trakcie procesu mieszania sucha masa roślinna nie uległa spaleniu.

Zdaniem Sądu, zarzut nierzetelnego przeprowadzenia oceny zdolności patentowej wynalazku przez organ jest całkowicie bezzasadny.

Należy zauważyć, że Urząd wzywał skarżącego do złożenia wyjaśnień i podanie, jaki problem techniczny rozwiązuje przedmiotowe zgłoszenie.

Urząd w pismach skierowanych do zgłaszającego zwracał uwagę na nieprawidłową redakcję zastrzeżeń, z której nie wynika jednoznacznie, że przedmiotowe rozwiązanie jest objęte jedna myślą techniczną. Urząd mając na względzie redakcję zastrzeżeń powołał się na rozporządzenie § 8. i pkt 5 Rozporządzenia (Dz. U. nr 102 poz 1119 z dnia 17 września 200lr.).

Skarżący w uzasadnieniu skargi zacytował fragment, wyrwany z kontekstu § 8.1 pkt 5 Rozporządzenia (poz 366 z dnia 2 marca 2015r.), który w całości brzmi: "Zapis zależności zastrzeżenia od innego zastrzeżenia stosuje się, gdy zastrzeżenie zależne obok własnych cech znamiennych obejmuje wszystkie cechy zastrzeganego przedmiotu podane w zastrzeżeniu, od którego jest ono zależne. Za zależność nie uważa się sformułowania odsyłającego do innego zastrzeżenia". Bez wątpienia redakcja zastrzeżeń zgłoszonego rozwiązania (zarówno redakcja pierwotna jak i nadesłana przy piśmie z dnia [...] czerwca 2015r.) nie spełniają cytowanego wyżej w całości przepisu Rozporządzenia z 2 marca 2015r.

Wobec powyższego interpretacja przepisów przyjęta przez skarżącego jedynie na podstawie fragmentów wyrwanych z kontekstu, jest niewłaściwa. Zapis na który powołuje się skarżący odnosi się do zastrzeżeń niezależnych różnych kategorii wynalazku, jeżeli są objęte jedną myślą techniczną. W przedmiotowym zgłoszeniu taka ewentualność nie zachodzi. Zastrzeżenie nr 1 i 2 dotyczą tej samej kategorii to jest półproduktu.

Zasadnie Urząd nie podzielił twierdzenia skarżącego, że w opisie patentowym zostały przedstawione przykłady realizacji wynalazku. Twierdzenie to jest niezgodne ze stanem faktycznym.

Zgodnie z art. 33 ust 1 Pwp oraz § 6.1 pkt 7 wyżej przytoczonego Rozporządzenia opis powinien zawierać "szczegółowo co najmniej jeden przykład realizacji wynalazku". Opis, w dacie zgłoszenia, nie dokumentował szczegółowo przykładu realizacji wynalazku, co Urząd wskazywał w pismach z dnia [...] sierpnia 2014r. oraz z dnia [...] kwietnia 2015r. i podniósł to w decyzji z dnia [...]sierpnia 2015r.

Wprawdzie zgłaszający wprowadził przykłady realizacji wynalazku do redakcji opisu nadesłanego przy piśmie z dnia [...] czerwca 2015r. jednakże nie są one szczegółowe, ponieważ nie określony jest tam środek techniczny w postaci "suchej masy spreparowanych roślin", nie określone są środki techniczne, w jaki sposób jest dodawana nikotyna w formie stałej, ciekłej i gazowej. Brak jest przykładu otrzymywania półproduktu zawierającego, zamiast nikotyny, cytozynę. Nie określony jest dokładnie również sam półprodukt, ponieważ w opisie zgłoszenia Zgłaszający na stronie 1 opisu pisze o wyrobach "zawierających nikotynę lub cytozynę", natomiast na stronie 3 opisu zgłoszenia o półprodukcie "zawierającym nikotynę lub/i cytozynę". Nie określone jest, czy nikotynę i cytozynę stosuje się zamiennie czy też równocześnie i w jakich proporcjach.

Dodatkowo należy podkreślić iż żaden z podanych rzez skarżącego przykładów nie dokumentuje praktycznego i przemysłowego zastosowania półproduktu w konkretnym końcowym wyrobie (vide - art. 24 i 27 ustawy Pwp).

Argumenty Skarżącego, że zgłoszone rozwiązanie spełnia art. 33 ust 1 i 3 ustawy Pwp nie znajdują potwierdzenia przy czym należy zauważyć, że Urząd w kolejnych pismach podnosił kwestię konieczności udokumentowania wynalazku.

Sąd doszedł do przekonania, że słuszny jest pogląd Urzędu co do tego, że zastrzeżenie 1 i zastrzeżenie 2 stanowią jeden pomysł wynalazczy.

Zgłaszający może skorzystać z możliwości połączenia dwóch i więcej wynalazków w jednym zgłoszeniu czyli włączyć do zgłoszenia, obok zastrzeżenia niezależnego dotyczącego wytworu, jednego zastrzeżenia niezależnego dotyczącego sposobu specjalnie przystosowanego do wytwarzania tego wytworu, a także jednego zastrzeżenia niezależnego dotyczącego zastosowania tego wytworu.

Zastrzeżenia 1 i 2 (w pierwotnej redakcji, jak i przeredagowanej przy piśmie z dnia [...].06.2015r.) dotyczą tej samej kategorii czyli półproduktu do produkcji wyrobów w branży tytoniowej.

Nie stanowią również jednego pomysłu wynalazczego, jakim jest zastosowanie półproduktu, według zastrzeżenia 1 i według zastrzeżenia 2, w wyrobach tytoniowych. Biorąc pod uwagę różnice w budowie chemicznej nikotyny i cytozyny oraz wynikające z tego, różnice w działaniu tych związków (cytozyna używana jest w leczeniu uzależnień od nikotyny) nie można jednoznacznie stwierdzić, że zastosowanie półproduktu do produkcji wyrobów w branży tytoniowej zawierającego nikotynę według zastrzeżenia 1 oraz zastosowanie półproduktu do produkcji wyrobów w branży tytoniowej zawierającego cytozynę według zastrzeżenia 2, rozwiązuje ten sam problem techniczny w całym zastrzeganym zakresie z jednakowym skutkiem.

Reasumując, w ocenie Sądu Urząd Patentowy podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w sposób dostateczny uzasadniając swoją decyzję, wobec czego zarzuty podniesione przez skarżącego w skardze należy uznać za bezzasadne.

W oparciu o powyższe wywody, za podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.