Postanowienie NSA, sygn. akt IV SA 901/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 623  Dozór techniczny, miary i wagi, badania i certyfikacje, normalizacja, sprawy jakości
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Skargę na wnioski pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych, których istotą jest przypomnienie stronie skarżącej jej obowiązków wynikających w szczególności z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dbałości o poprawność działania w zakresie stosunków umownych z innymi podmiotami gospodarczymi, nie mające cech przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, sąd uznał za nie odpowiadającą kompetencjom sądu wynikającym z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

TEZY

Skargę na wnioski pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych, których istotą jest przypomnienie stronie skarżącej jej obowiązków wynikających w szczególności z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dbałości o poprawność działania w zakresie stosunków umownych z innymi podmiotami gospodarczymi, nie mające cech przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, sąd uznał za nie odpowiadającą kompetencjom sądu wynikającym z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Cukrowni G. S.A. na wnioski pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych w W. w przedmiocie jakości produktu postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Skarga kwestionuje wnioski Wojewódzkiego Inspektora Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych w W. z wyników kontroli przeprowadzonej w skarżącej Cukrowni w okresie od dnia 16 października 1998 r. do dnia 1 grudnia 1998 r., zawarte w piśmie z dnia 1 marca 1999 r. Organ przeprowadzający kontrolę powołał jako podstawę prawną swojego działania przepisy art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych /Dz.U. nr 16 poz. 137 ze zm./

W związku z opisanymi przez organ, stwierdzonymi w toku kontroli uchybieniami we wnioskach pokontrolnych zaleca się, co następuje:

"1. Przygotowanie placu fabrycznego i terenowych p.o. przed rozpoczęciem kampanii skupu i przerobu buraków cukrowych w zakresie warunków bezpieczeństwa pracy, jak również wymaganego wyposażenia i oznakowania.

2. Bezwzględnie zabezpieczyć warunki bhp przy pobieraniu prób kontrolnych na terenowych p.o. i placu fabrycznym oraz rozładunku pojazdów.

3. Dokonać rozliczenia odbiorców wysłodków według analiz laboratoryjnych WISiPAR.

4. Zabezpieczyć prawidłowe ewidencjonowanie rozliczeń surowcowych zgodnych ze stanem faktycznym.

5. Rozliczyć zakup surowca z uwzględnieniem stwierdzonej superaty (...).

6. Rozliczyć i zająć stanowisko w stosunku do osób materialnie odpowiedzialnych za powstałe ubytki i superaty buraka w końcowym rozliczeniu poszczególnych terenowych p.o. i na placu fabrycznym.

7. Zapewnić prawidłową oraz rzetelną obsługę i rozliczenie dostawców."

Strona skarżąca uznając, iż kategorycznie sformułowane wnioski z kontroli są aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym nałożenia obowiązków w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, poprzedzając ją stosownie do wymogu przewidzianego w art. 34 ust. 3 tej ustawy wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę wnosi się o jej nie uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawową kwestią w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie, czy zasadne jest twierdzenie strony skarżącej, iż kwestionowane przez nią wnioski z kontroli podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a więc czy stanowią one w myśl art. 16 ust. 1 ww. ustawy "inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa". W razie bowiem ustalenia, że przepis ten ma w niniejszej sprawie zastosowanie, Sąd zobowiązany byłby do dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej czynności, przeciwne natomiast ustalenie, a więc stwierdzenie, że kwestionowane wnioski nie stanowią aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa prowadzi wprost do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, bowiem dotyczącej wprawdzie czynności z zakresu administracji publicznej, jednakże nie mieszczącej się w kategorii aktów lub czynności, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Wypada zauważyć, iż przepis powyższy zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądowoadministracyjne ocenia jako nieprecyzyjny, powodujący znaczne trudności interpretacyjne. Konieczne jest więc rozważenie w ramach konkretnie rozpatrywanej sprawy, czy dotyczy ona takiego aktu lub czynności, podjętych przez organ administracji publicznej, w rozumieniu ww. przepisu.

Niesporne w niniejszej sprawie jest, iż Wojewódzki Inspektor Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych działał w sprawie jako organ administracji publicznej oraz podjął czynności, do których był uprawniony z mocy powołanych jako podstawa prawna działania przepisów.

Kwestią natomiast, która nastręcza poważniejsze kłopoty jest ustalenie, czy wnioski z kontroli przedstawione w piśmie z dnia 1 marca 1999 r. dotyczą przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku. Tylko bowiem gdyby dotyczyły one takiej materii, można byłoby mówić o zaistnieniu przesłanki z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA, przesądzającej o dopuszczalności skargi.

Jak wynika z treści powołanych wniosków z kontroli, ich istotą jest przypomnienie stronie skarżącej jej obowiązków wynikających w szczególności z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, prawidłowego ewidencjonowania i rozliczania ubytków i superat w prowadzonej działalności w zakresie skupu i przetwórstwa oraz dbałości o poprawność działania w zakresie stosunków umownych z innymi podmiotami gospodarczymi. W żadnym natomiast razie wnioski z kontroli kwestionowane w niniejszej sprawie przez stronę skarżącą nie noszą cech przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

O tym, iż wnioski powyższe stanowią jedynie zalecenia, nie wpływają natomiast w żaden sposób prawnie wiążący na sytuację prawną strony skarżącej ani też tej sytuacji nie wyznaczają, świadczy fragment pisma organu zawarty na str. 3, w którym informuje się stronę o obowiązku powiadomienia o wykonaniu zaleceń i podjętych decyzjach w terminie miesięcznym od daty otrzymania pisma. Żaden przepis prawa nie wiąże przy tym z zaskarżoną w niniejszej sprawie czynnością /wnioskami z kontroli/ określonego skutku prawnego. Jedynym skutkiem prawnym tych wniosków jest konieczność powiadomienia organu o wykonaniu zaleceń i podjętych decyzjach w terminie miesięcznym od otrzymania pisma. Ten jednak obowiązek nie wpływa w sposób znaczący na sytuację prawną strony skarżącej i jest zwykłą konsekwencją wynikającą ze stosunku pomiędzy podmiotem kontrolującym o podmiotem poddanym tej kontroli, opartej na przepisach prawa.

Tak więc reasumując, po odrzuceniu w sposób oczywisty takiej kategorii aktów jak "przyznające" lub "uznające" uprawnienia, gdyż nie o takie akty w sprawie może chodzić, orzekający w sprawie skład Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdza, że kwestionowane wnioski z kontroli nie stanowią aktu ani czynności stwierdzającej uprawnienia lub obowiązek wynikający z przepisów prawa. Nie wpływają one bowiem w istocie na sytuację prawną strony skarżącej wyznaczając w jakikolwiek sposób jej uprawnienia lub obowiązek. W związku ze stwierdzonymi w toku kontroli uchybieniami i ustaleniami faktycznymi zalecają jedynie przestrzeganie obowiązującego prawa. Nie dotyczą więc przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, nie kreując nowej sytuacji prawnej. Nie są bowiem sprzężone z dyspozycjami dotyczącymi sfery praw i obowiązków podmiotu kontrolowanego. Strona skarżąca może na przykład bronić swojego interesu w innym postępowaniu, gdyby na przykład przez właściwy organ została wydana decyzja nakładająca określone obowiązki ze względu na nie przestrzeganie przez stronę przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Wypada zauważyć, iż skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjął uchwałę z dnia 4 grudnia 2000 r. FPS 13/00 /OSP 2001 z. 2 poz. 18/ wyrażającą tezę, iż wynik kontroli nie wykraczający poza granice ukształtowane przepisem art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442 ze zm./, lecz wskazujący wyłącznie określone uchybienia oraz dokonujący ustaleń faktycznych, a nie dotyczący tym samym przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, nie podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko wyrażone w cytowanej uchwale i jest przekonany, że zaskarżone wnioski z kontroli przeprowadzonej przez WISiPAR w W. wskazują wyłącznie określone uchybienia strony skarżącej oraz zalecają na przyszłość stosowanie się do obowiązujących przepisów.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.