Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 225/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 112 ust. 1 pkt. 4
journal: Dz.U. 2014 poz 1414
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 10 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant asystent sędziego Dorota Korybut- Orłowska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt II SA/Go 564/15 w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Dowódcy [...] z dnia 10 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt II SA/Go 564/15 oddalił skargę M.C. na decyzję Dowódcy [...] z dnia 10 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W wyniku przeprowadzonego w 2014 r. procesu opiniowania, szer. M.C. w opinii służbowej otrzymał dostateczną ogólną ocenę. W dniu 15 września 2014 r. został z powyższą opinią zapoznany oraz poinformowany o sposobie i terminie wniesienia od niej odwołania. Z uprawnienia do wniesienia odwołania nie skorzystał. W związku z powyższym, przedmiotowa opinia służbowa stała się ostateczna z dniem 30 września 2014 r.

Dowódca [...] rozkazem personalnym z dnia 20 marca 2015 r. nr [...] (pkt [...]) z dniem 30 kwietnia 2015 r. zwolnił szer. M.C. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy, wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.

Na skutek wniesienia przez stronę odwołania od powyższego rozkazu personalnego sprawę rozpoznawał Dowódca [...], który decyzją z dnia 10 czerwca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), art. 2, art. 3 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e, art. 112 ust. 1 pkt 4 i art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.) oraz § 12 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 670), uchylił rozkaz personalny Dowódcy [...] z dnia 20 marca 2015 r. nr [...] (pkt [...]) w części dotyczącej terminu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, ustalił nowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy na dzień 30 czerwca 2015 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podał, że w świetle art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, otrzymanie przez żołnierza dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Przy czym kwestia ta jest pozostawiona uznaniu właściwego organu, który (mimo niskiej oceny) może rozważać pozostawienie żołnierza w służbie. Jest to jednak uprawnienie organu, z którego ma on prawo skorzystać. Jedynym kryterium, którym organ powinien się w tym względzie kierować jest dobro służby. W takiej sytuacji żadne względy natury osobistej żołnierza, jak trudna sytuacja zdrowotna, rodzinna czy finansowa nie mogą stanowić przeszkody do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Właściwy organ jest obowiązany zweryfikować wyłącznie istnienie w sprawie ostatecznej opinii służbowej. Organ zwalniający ocenia tylko, czy opinia służbowa została wydana przez bezpośredniego przełożonego, czy podlega wykonaniu oraz czy zawarto w niej dostateczną oceną ogólną. Postępowanie organu zwalniającego sprowadza się w istocie do ustalenia, czy opinia służbowa spełnia prawem przewidziane warunki formalne, a tym samym czy można jej przypisać wartość dowodu, potwierdzającego uzyskanie przez żołnierza oceny ogólnej dostatecznej (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2732/12).

W sprawie jest niesporne, że szer. M.C. otrzymał dostateczną ogólną ocenę w ostatniej opinii służbowej i nie skorzystał z uprawnienia do złożenia od niej odwołania do wyższego przełożonego.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit e ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez potrzeby Sił Zbrojnych należy rozumieć celowość zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej w ramach liczby stanowisk w poszczególnych korpusach kadry zawodowej Sił Zbrojnych. Następnie, powołując treść art. 3 ust. 2 i art. 2 cyt. ustawy stwierdził, że w dobie profesjonalizacji Sił Zbrojnych, w interesie społecznym, tożsamym z potrzebami armii leży, aby żołnierze zawodowi byli tymi osobami, które nie tylko spełniają wymagania formalne do bycia żołnierzem zawodowym, ale dają również gwarancję dyspozycyjności i wykonywania powierzonych im zadań w sposób profesjonalny. Podkreślił, że sprawność fizyczna i dyspozycyjność żołnierza zawodowego jest bardzo ważnym elementem w ocenie jego profesjonalności zawodowej.

Zdaniem Dowódcy [...], analiza przebiegu służby szer. M.C. wskazuje, że nie jest on w stanie w pełni realizować zadań stawianych przed żołnierzami zawodowymi, a pozostawianie go w służbie stałoby w sprzeczności z potrzebą podnoszenia jakości polskiej armii, w której jest miejsce wyłącznie dla najlepszych żołnierzy. Długotrwała absencja chorobowa, nieprzystąpienie w 2014 r. do sprawdzianu sprawności fizycznej i niskie noty w opinii służbowej powodują, że dalsze kontynuowanie z wyżej wymienionym żołnierzem stosunku służbowego, nie leży w interesie Sił Zbrojnych. Nadrzędną potrzebą Sił Zbrojnych jest to, aby żołnierze w trakcie trwania stosunku służbowego byli w pełni dyspozycyjni i sprawni fizycznie. Takiej gwarancji szer. M.C. nie daje i dlatego też zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej jest zasadne.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących stanu zdrowia wyżej wymienionego i kwestii pozostawania na zwolnieniu lekarskim w związku z wypadkiem podczas służby wskazał, że wypadki lub choroby związane ze służbą są podstawą do wszczęcia postępowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 213), natomiast w żaden sposób nie mogą być podstawą do żądania utrzymania kontraktu żołnierza przy niskiej ocenie realizacji obowiązków służbowych.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w której zarzucił:

1) rażące naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organ odwoławczy, polegające na uniemożliwieniu stronie lub jej pełnomocnikowi wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań;

2) naruszenie art. 10 § 2 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie możliwości odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a., pomimo braku wystąpienia okoliczności określonych w art. 10 § 2 K.p.a.;

3) naruszenie art. 10 § 3 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie w aktach sprawy żadnej adnotacji co do okoliczności pozbawienia strony lub jej pełnomocnika wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań;

4) naruszenie art. 80 K.p.a., poprzez błędne ustalenie faktyczne w zakresie przyczyn uzyskania oceny dostatecznej przez żołnierza i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym braku w aktach sprawy całości materiału dowodowego, jak choćby rozkazu Dowódcy [...] z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...], o którym mowa w przedmiotowej opinii;

5) naruszenie art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 12 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie instytucji uznania administracyjnego, co spowodowało, że zaskarżona decyzja stała się dowolna, a nie uznaniowa.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podał m.in., że w grudniu 2013 r. uległ wypadkowi w czasie pełnienia służby i konieczne było leczenie ortopedyczne. Uraz jakiego doznał podczas służby uniemożliwiał mu w pełni wykonywanie obowiązków. Stan zdrowia nie pozwalał mu na udział we wszystkich ćwiczeniach i zajęciach wojskowych. W ocenie skarżącego, problemy zdrowotne były wyłączną przyczyną uzyskania przez niego niskiej oceny w opinii służbowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z tym przepisem żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Stosownie do treści § 12 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, w przypadku otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej dowódca jednostki wojskowej może wystąpić z wnioskiem do organu zwalniającego, za pośrednictwem organu właściwego do wyznaczania na stanowisko służbowe, o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Do wniosku dołącza się ostateczną lub zweryfikowaną opinię służbową żołnierza. W przypadku, gdy organ zwalniający nie uwzględni wniosku, o którym mowa w ust. 1, wyznacza żołnierza na stanowisko służbowe albo kieruje do organu właściwego do wyznaczenia na stanowisko służbowe. W świetle art. 26 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy podlega corocznemu opiniowaniu służbowemu. Opiniowanie służbowe żołnierza zawodowego ma ocenić jego wywiązywanie się z obowiązków na stanowisku służbowym.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z powołanych przepisów wynika, że otrzymanie przez żołnierza dostateczne ogólnej oceny w opinii służbowej może stanowić podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Przy czym kwestia ta jest pozostawiona uznaniu właściwego organu. Oznacza to, że ustawodawca przyznał organowi możliwość wyboru sposobu postępowania z żołnierzem, który otrzymał dostateczną ogólną ocenę w opinii służbowej. Organ rozstrzygając w ramach uznania administracyjnego jest obowiązany do przestrzegania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Uznaniowy charakter decyzji administracyjnej oznacza nie tylko możliwość działania organu na jego własną odpowiedzialność w oparciu o upoważnienie ustawowe. Zakreśla on także zakres jej sądowej kontroli, która nie jest wyłączona, lecz ograniczona w szczególności do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, a to zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych, określonych w rozdziale 2 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego , a więc czy nie nosi cech dowolności. Wspomniane granice wytycza natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości. Pozostaje on poza kontrolą sądowoadministracyjną, która obejmuje wyłącznie kryterium legalności określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w niniejszej sprawie organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Fakt otrzymania przez skarżącego dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej jest niesporny. Przesłanka określona w art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych została zatem w sprawie spełniona. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził m.in., że skarżący nie jest dyspozycyjny albowiem z powodu choroby korzystał z długotrwałych zwolnień lekarskich. Analizując przebieg służby szer. M.C. wskazał również na bardzo słabe wyniki szkoleniowe, nieuczestniczenie w szkoleniach poligonowych, nieprzystąpienie w 2014r. do sprawdzianu sprawności fizycznej. Ponadto podał, że skarżący w arkuszu ocen wywiązywania się z obowiązków lub zadań został szczególnie nisko oceniony w kategoriach: samodzielność i inicjatywa, planowanie i organizacja pracy, determinacja, stosowanie do przepisów, zasad i reguł, dbałość o sprzęt i mienie. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że dalsze pozostawanie skarżącego w służbie nie leży w interesie Sił Zbrojnych.

Sąd pierwszej instancji odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii dotyczącej stanu zdrowia skarżącego i pozostawania na zwolnieniu lekarskim w związku z wypadkiem, któremu uległ podczas służby stwierdził, że nie stanowiły one "usprawiedliwienia" dla uzyskanej przez niego w opinii służbowej dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim za niezasadne uznał także zarzuty dotyczące naruszeń art. 10 K.p.a. Skarżący nie wykazał bowiem, aby zarzucane uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych ( por. wyroki NSA z dnia: 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, 24 maja 2007 r. , sygn. akt II GSK 4/07, 26 maja 2011 r., sygn. akt IOSK 842/2011, 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1684/2011). W orzecznictwie przyjmuje się, że na stronie stawiającej zarzut naruszenia powołanego przepisu spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1490/11, uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/2004). W kontrolowanym postępowaniu M.C. został powiadomiony o wszczęciu przez organ pierwszej instancji postępowania w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Doręczenie zawiadomienia potwierdził własnym podpisem w dniu 16 lutego 2015 r. Z uwagi na fakt, iż udzielił on pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi do występowania w sprawie, organ pierwszej instancji powiadomił skarżącego oraz jego pełnomocnika, o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz możliwości składania wniosków i uwag. Odbiór zawiadomień w tym przedmiocie potwierdzili oni własnoręcznymi podpisami. Z aktami sprawy zapoznał się pełnomocnik skarżącego. Nie złożył on wniosków o uzupełnienie postępowania, w tym wniosków dowodowych, ani jakichkolwiek zastrzeżeń. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że okoliczność niepoinformowania skarżącego i jego pełnomocnika przez organ odwoławczy o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie stanowiła uchybienie, które jednak nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Wydanie przez Dowódcę [...] decyzji w postępowaniu odwoławczym zostało dokonane na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji, który nie został uzupełniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odnosząc się do braku w aktach sprawy rozkazu Dowódcy [...] z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...] wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie stanowił on materiału dowodowego. Przedmiotowy dokument został powołany w opinii służbowej dotyczącej skarżącego za 2014 r., której kwestionowanie i weryfikacja zawartej w niej oceny rocznej skarżącego nie jest możliwa w postępowaniu w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, iż oddalił złożony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie wniosek o przeprowadzenie dowodu z wypisu szpitalnego M.C., albowiem przedłożony dokument nie istniał w dacie wydania zaskarżonej decyzji i nie mógł być przez organ rozważany.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.C., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił:

1) naruszenie art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.) oraz § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 670), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 K.p.a., poprzez naruszenie przepisów postępowania i nieprzyjęcie dowodu uzupełniającego z dokumentu przedstawionego przez skarżącego na rozprawie, mającego wpływ na wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy.

3) art. 106 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. braku analizy prawnej i uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji, a tym samym wydanie wyroku nieodpowiadającego obowiązującym przepisom.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że jedynymi okolicznościami decydującymi o uzyskaniu przez niego oceny dostatecznej w opinii służbowej były przyczyny zdrowotne. Kilka miesięcy wcześniej podczas służby wojskowej uległ wypadkowi i z tego powodu nie mógł uczestniczyć w szkoleniach poligonowych i systematycznie odbywać służby. Przez dowódcę jednostki został zwolniony z zajęć wychowania fizycznego i ćwiczeń fizycznych. Fakt, że leczenie trwało kilkanaście miesięcy nie było jego winą, lecz systemu opieki zdrowotnej w którym na operację czy jakiekolwiek zabiegi bardzo często oczekuje się kilkanaście miesięcy, a nawet dłużej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, przedłożony na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji dokument dotyczący pobytu i leczenia szpitalnego skarżącego, jaki pojawił się już po wydaniu kwestionowanych w sprawie decyzji ma charakter uzupełniający i nie stanowi nowego dowodu w sprawie.

Autor skargi kasacyjnej, argumentując zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 K.p.a. wskazał, że organ odwoławczy nie był zwolniony z obowiązku stosowania art. 10 §1 K.p.a. tylko z tego tytułu , że są to te same dowody co zgromadzone przez organ pierwszej instancji. Charakter naruszeń przez organ odwoławczy przepisów prawa procesowego ma cechy rażącego naruszenia dającego podstawy do wznowienia postępowania, a nie jedynie w kategorii istotnego wpływu na toczące się postępowanie. Ponadto podał, że M.C. w toku postępowania odwoławczego złożył wniosek o włączenie do materiału dowodowego rozkazu personalnego Dowódcy [...] z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...]. W ocenie skarżącego, skoro o materiale dowodowym na którym oparto zaskarżoną decyzję dowiedział się dopiero po jej otrzymaniu to oznacza, że w postępowaniu odwoławczym został pozbawiony możliwości realizacji uprawnienia z art.10 K.p.a. Stanowiło to podstawę do wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W tym przypadku w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż o skuteczności zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym wyrokiem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną wynikającym z art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 P.p.s.a. jest zatem nie tylko wskazanie podstawy kasacyjnej, lecz również jej uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno wiązać się z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego wyroku, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. W niniejszej sprawie taki związek nie został przez autora skargi kasacyjnej wykazany.

Z punktu widzenia przedstawionych uwag, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 K.p.a. nie mógł odnieść skutku zamierzonego przez jej autora. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., może odnieść skutek tylko w przypadku, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej wykonanie konkretnych czynności procesowych. W rozpoznawanej sprawie podnoszona przez M.C. zarówno przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, argumentacja nie pozwala na przyjęcie, że wykazał on, iż brak poinformowania przez organ odwoławczy jego pełnomocnika o zakończeniu postępowania, możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w tym w zakresie – w szczególności do złożonego przez niego wniosku dowodowego, uniemożliwiło dokonanie konkretnie wskazanych czynności procesowych. Samo powołanie się na art. 10 K.p.a., czy ogólnie na brak wiedzy o całości materiału dowodowego (który w istocie był identyczny, jak na etapie postępowania w pierwszej instancji) i uzasadnianie z tego powodu bierności dowodowej strony, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że doszło do kwalifikowanego naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania. Postępowanie odwoławcze było prowadzone w oparciu o dokumenty znane M.C. i jego pełnomocnikowi. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał na żadne czynności procesowe, których skarżący, czy też jego pełnomocnik, mogliby dokonać w postępowaniu odwoławczym oraz że zaniechanie to mogłyby mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Okolicznością taką nie jest brak w aktach sprawy rozkazu Dowódcy [...] z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...], który był wpisany w opinii służbowej w rubryce: uzasadnienie braku oceny ze sprawdzianu sprawności fizycznej. Organ wojskowy podejmując decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie był władny dokonać oceny legalności opinii służbowej pod względem merytorycznym w ramach toczącego się postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby, w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała prawomocna opinia oceniająca M.C. na ocenę dostateczną.

Nietrafny okazał się również kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu jest i będzie dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w bezpośrednim związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05). Przywołany przepis, nie uzasadnia bowiem, aby na jego podstawie żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, które nie były podnoszone w toku postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt II FSK 615/08), ani też nie stanowi instrumentu służącego podważaniu ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1306/08), bo temu służą zarzuty naruszenia innych przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim prawidłowo oddalił złożony przez pełnomocnika M.C. wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – karty informacyjnej leczenia szpitalnego wyżej wymienionego w okresie od dnia 17 lipca 2015 r. do dnia 22 lipca 2015 r., gdyż został on wydany po zakończeniu przez organy postępowania administracyjnego. Fakt pobytu M.C. w szpitalu po wydaniu decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z powodu otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej nie miał w sprawie jakiegokolwiek znaczenia. Nie stanowił zatem dokumentu niezbędnego do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie o którym mowa w powołanym przepisie. W tym miejscu przypomnieć należy, iż sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności decyzji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu na dzień jej wydania. Ponadto Sąd pierwszej instancji, wbrew ocenie autora skargi kasacyjnej zasadnie uznał, że w sprawie podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, prawidłowo zebrano, rozpatrzono i oceniono cały materiał dowodowy, podjęto rozstrzygnięcie mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony oraz dano temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezasadny okazał się również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Organ wojskowy prowadząc postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego kasacyjnie z zawodowej służby wojskowej ustalił, że opinia okresowa oceniająca go na ocenę dostateczną weszła do obrotu prawnego.

Subiektywne przekonanie M.C., że został on przez przełożonych oceniony nieobiektywnie, gdyż nie uwzględniono przyczyny jego długotrwałych zwolnień lekarskich, którą był wypadek podczas służby, nie może stanowić podstawy do uznania, że organ działał niezgodnie z prawem. Jak wyżej podano w postępowaniu o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej organ nie bada prawidłowości oceny sformułowanej w opinii służbowej. Jednocześnie zauważyć należy, iż skarżący kasacyjnie oceny tej nie kwestionował. Nie skorzystał bowiem z uprawnienia do złożenia odwołania od tej opinii do wyższego przełożonego. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie kwestie dotyczące stanu zdrowia skarżącego kasacyjnie nie mogły być rozważane.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ zasadnie zastosował powołane wyżej przepisy ustawy i rozporządzenia, nie przekraczając granic uznania administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na okoliczności rozpatrywane z punku widzenia strony, a także interesu Sił Zbrojnych, które spowodowały, że podjął decyzję o zwolnieniu M.C. z zawodowej służby wojskowej. W interesie Sił Zbrojnych jest, aby zawodową służbę wojskową pełnili żołnierze dający gwarancję dyspozycyjności i wykonywania powierzonych zadań w sposób profesjonalny.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.