Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1158/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A S.A. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej – Kolegium, SKO), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 216, art. 219 i art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm. - dalej o.p.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1659) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz.1925), po rozpatrzeniu zażalenia A’ S.A. w K. (obecnie – A S.A. w B. – dalej Spółka, skarżąca) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta R. (dalej – organ I instancji) z dnia [...] nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu A’ S.A. nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2009.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] nr [...] określił skarżącej Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości [...] zł, w której został uwzględniony podatek naliczony od wartości spornych budowli znajdujących się w wyrobiskach górniczych usytuowanych w granicach Miasta R., podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w roku 2009.

Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] nr [...] nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W związku z powyższym skarżąca dobrowolnie dokonała w dniu 18 grudnia 2014 r. wpłaty [...] zł na rachunek organu I instancji.

Po rozpoznaniu odwołania Spółki, Kolegium decyzją z dnia [...] nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu wyjaśniono, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe, gdyż z dniem 31 grudnia 2014 r. uległo przedawnieniu zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2009. Brak było natomiast podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, ponieważ zostało wydane i doręczone Spółce przed dniem 31 grudnia 2014 r.

Spółka nie godząc się z decyzją SKO wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sąd uwzględniając skargę wyrokiem z dnia 23 listopada 2015 r. o sygn. akt I SA/Gl 722/15 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie podatkowe w sprawie. W motywach wydanego orzeczenia, powołując się na związanie uchwałą NSA z dnia 29 września 2014 r. o sygn. akt II FPS 4/13, stwierdzono, że ze względu na przedawnienie zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, Kolegium stosownie do art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p. winno uchylić rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i umorzyć postępowanie w sprawie.

Pismem z dnia 24 listopada 2016 r. skarżąca Spółka wniosła o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł wraz z oprocentowaniem, wskazując na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Jak wskazała skarżąca, przedawnienie zobowiązania podatkowego zostało stwierdzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2015 r. o sygn. akt I SA/Gl 722/15. Okoliczność ta była także podstawą do uchylenia decyzji obu instancji i umorzenia postępowania podatkowego. Tym samym, jak wskazano we wniosku, kwota wpłacona przez Spółkę stała się nienależna organowi podatkowemu. Dlatego też winna być zwrócona wraz z odsetkami w terminie określonym w art. 77 § 1 pkt 3 o.p. (tj. 30 dni liczonych od 23 listopada 2015 r.). Z końcowej części wniosku wynika, że organ I instancji nie dokonał zwrotu, ani zaliczenia nadpłaty na poczet innych zobowiązań Spółki.

Po rozpoznaniu wniosku Spółki dotyczącego żądania zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2009, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu przywołano art. 79 § 2 i § 3 o.p. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.), by następnie stwierdzić, że wniosek z dnia 24 listopada 2016 r. o zwrot nadpłaty został złożony po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. Wyjaśniono jednocześnie, że przedawnienie powyższego zobowiązania podatkowego nastąpiło z dniem 1 stycznia 2015 r. Wobec tego zachodziła konieczność zastosowania art. 165a § 1 o.p., a więc odmowy wszczęcia postępowania we wskazanej sprawie. Zdaniem organu I instancji, zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w uchwale NSA z dnia 29 września 2014 r. o sygn. akt II FPS 4/13 oraz wyroku WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2016 r. o sygn. akt III SA/Po 369/16.

W końcowej części postanowienia organ I instancji podniósł dodatkowo, że zobowiązanie podatkowe za 2009 r. wygasło poprzez dokonanie przez Spółkę w dniu 18 grudnia 2014 r. dobrowolnej zapłaty podatku wynikającego z decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...]. Wskazał także, że Spółka błędnie podała kwotę nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. Organ I instancji przyznał, że Spółka przekazała na jego rachunek bankowy kwotę [...] zł, lecz na zaległy podatek od nieruchomości została zaliczona kwota [...] zł oraz kwota [...] zł stanowiąca wartość należnych odsetek, co dało łącznie kwotę [...] zł. Różnica w wysokości - [...] zł została natomiast zarachowana przez organ I instancji na zobowiązania z innych lat, o czym Spółka została poinformowana.

W złożonym zażaleniu (pismo z dnia 8 marca 2017 r.) na postanowienie z dnia [...] Spółka zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 pkt 3, art. 79 § 2 i art. 165a o.p. W związku z tym wniosła o uchylenie wskazanego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając zarzuty Spółka podniosła, że ograniczenia czasowe wynikające z art. 79 § 2 o.p. nie dotyczą innych trybów zwrotu podatku. Zdaniem pełnomocnika Spółki, taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Mianowicie, zgodnie z art. 77 § 1 pkt 1 i pkt 3 o.p., nadpłata podlega zwrotowi w terminie:

1) 30 dni od dnia wydania nowej decyzji - jeżeli nadpłata powstała w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji (pkt 1);

2) 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji - jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji (pkt 3).

Według pełnomocnika Spółki, obowiązek dokonania zwrotu nadpłaty w powyższych terminach ciąży na organie podatkowym z mocy samego prawa (obowiązek ten wynika z art. 77 § 1 pkt 1 i pkt 3 o.p.) i nie jest uzależniony od złożenia przez podatnika wniosku o stwierdzenie nadpłaty w terminie określonym w art. 79 § 2 o.p. Tym samym wobec uchylenia przez WSA w Gliwicach decyzji organów obu instancji, złożenie wniosku o zwrot nadpłaty nie stanowiło warunku prawnego dla dokonania zwrotu nadpłaty przez organ I instancji.

W dalszej części zażalenia stwierdzono, iż art. 79 § 2 o.p. odnosi się bezpośrednio do instytucji wniosku o stwierdzenie nadpłaty określonej w art. 75 o.p., która dotyczy sytuacji, w której sam podatnik kwestionuje prawidłowość złożonego przez siebie rozliczenia, względnie pobrania podatku przez płatnika. Zatem regulacja ta nie dotyczy nadpłat powstałych wskutek działania organu podatkowego, które podlegają zwrotowi z urzędu.

Na marginesie pełnomocnik Spółki zauważył, że w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego nie jest możliwe złożenie prawnie skutecznego wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Dlatego też, zdaniem pełnomocnika skarżącej, przyjęcie stanowiska prezentowanego przez organ I instancji oznaczałoby, że w przypadku postępowania podatkowego zakończonego umorzeniem z uwagi na przedawnienie, podatnik nigdy nie mógłby uzyskać zwrotu nadpłaty wynikającej z uchylonej decyzji. Otóż pozbawiony byłby prawa ubiegania się o zwrot nadpłaty z uwagi na trwające postępowanie podatkowego, a po jego zakończeniu, z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

W postanowieniu z dnia [...], którym utrzymano w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, Kolegium wyjaśniło, że art. 165a § 1 o.p. stanowi podstawę prawną dla odmowy wszczęcia postępowania w sytuacji zaistnienia przeszkody określonej w art. 79 § 2 o.p. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r.), tj. złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty lub o zwrot nadpłaty po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dodano, że termin ten jest terminem materialnoprawnym, który nie może być ani odroczony, ani też przedłużony, dlatego po jego upływie wniosek o zwrot nadpłaty, podobnie jak wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie wszczyna postępowania (por. L. Etel [w]: Komentarz do art. 79 Ordynacji podatkowej, Wyd. LEX).

Kolegium w uzasadnieniu swego postanowienia zauważyło również, iż dla uruchomienia trybu zwrotu nadpłaty istotne jest ustalenie, że podatek został nadpłacony lub też nienależnie zapłacony (art. 72 o.p.). W niniejszej sprawie, zdaniem pełnomocnika Spółki, żaden ze wskazanych przypadków nie zachodzi, gdyż w postępowaniu toczącym się przed SKO w sprawie odwołania od decyzji określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2009 nie można było zweryfikować wysokości należnego zobowiązania, z uwagi na przedawnienie prawa do wydania decyzji w tej sprawie. Ponadto zwrócono uwagę, że zobowiązanie podatkowe za rok 2009 wygasło wskutek dobrowolnej zapłaty podatku przez skarżącą. Nie doszło również do przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania za ten rok. Dlatego też termin ten upłynął z dniem 31 grudnia 2014 r. Kolegium stwierdziło również, że Spółka niezasadnie żąda zwrotu całej wpłaconej w dniu 18 grudnia 2014 r. kwoty mimo, iż część z niej nie dotyczy zobowiązania podatkowego za rok 2009.

Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że art. 79 § 2 o.p., którego treść jest jasna i zrozumiała, uzależnia skuteczność wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a od 1 stycznia 2016 r. również wniosku o zwrot nadpłaty, od jego złożenia przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dodano, iż w niniejszym przypadku nie chodzi o prawo do zwrotu nadpłaty, lecz o prawo do złożenia wniosku o jej zwrot, które wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dlatego też, zdaniem SKO, ze względu na wpływ wniosku Spółki po 31 grudnia 2014 r. (po upływie terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r.) zasadnie odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty.

W skardze z dnia 6 października 2017 r. na postanowienie SKO, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Spółki zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 § 1 pkt 1, art. 77 § 1 pkt 3 oraz art. 79 § 2 o.p.;

2) przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1 art. 165a o.p.

Mając to na uwadze, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że uchylenie, a więc wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji, na podstawie której został zapłacony podatek, bez względu na przyczynę tego uchylenia, skutkuje odpadnięciem podstawy prawnej do zapłaty tego podatku - a tym samym powoduje, że staje się on podatkiem uiszczonym nienależnie. Z art. 21 § 2 i § 3 o.p. wynika bowiem, że do czasu wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w innej kwocie, podatkiem do zapłaty - a więc podatkiem należnym - jest podatek wykazany w deklaracji. Konsekwentnie, jak twierdzi pełnomocnik Spółki, w przypadku wyeliminowania z obiegu prawnego takiej decyzji, np. wskutek jej uchylenia (stwierdzenia nieważności, wygaśnięcia), kwotą podatku należnego jest kwota wykazana w deklaracji. Brak jest bowiem jakiegokolwiek aktu określającego go w innej kwocie. Dlatego też podatek zapłacony przez podatnika, na podstawie decyzji, która następnie została uchylona, w kwocie wyższej niż wykazana w deklaracji, stanowi podatek uiszczony w kwocie wyższej od należnej - czyli nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 o.p.

W dalszej części autor skargi przytoczył argumentację przedstawioną w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Dotyczyła ona w głównej mierze art. 79 § 2 o.p. Według zaprezentowanego w tym zakresie stanowiska, termin określony we wskazanym przepisie nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie albowiem zwrot nadpłaty winien nastąpić w innym trybie niż inicjowanym wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty lub wnioskiem o zwrot nadpłaty. Mianowicie organ podatkowy na podstawie art. 77 § 1 pkt 3 o.p. zobligowany jest z mocy prawa dokonać zwrotu nadpłaty. Natomiast wniosek z dnia 24 listopada 2016 r. należy traktować w kategoriach ponaglenia organu podatkowego do wykonania czynności materialno-technicznej (zwrotu nadpłaty), która nie musi być poprzedzona przeprowadzeniem postępowania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy jednak, że o ile Sąd przychyla się do zasadności odmowy wszczęcia postępowania w rozpatrywanej sprawie, to nie aprobuje motywów, którymi kierowały się organy obu instancji.

Istota sporu zaistniałego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania, w związku ze złożonym przez Spółkę pismem z dnia 24 listopada 2016 r., w którym zawarto żądanie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. wraz z oprocentowaniem.

Na wstępie należy stwierdzić, że przepisy regulujące zwrot nadpłaty, mimo że zawarte są w Ordynacji podatkowej, to mają charakter materialnoprawny. Jak słusznie bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 2008 r. o sygn. akt I FSK 636/07: "Przepisy regulujące instytucję nadpłaty mają charakter materialnoprawny. (...) Skoro tak to w sytuacji, gdy ustawodawca dokonując zmiany przepisów o charakterze materialnoprawnym nie zamieszcza przepisów przejściowych, zastosowanie znajdą przepisy w brzmieniu obowiązującym w czasie, w którym powstały zdarzenia kształtujące określone stosunki prawne. Zarówno powstanie obowiązku podatkowego jak i uprawnienie do zwrotu nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem oceniać należy w tej sytuacji w oparciu o stan prawny istniejący w momencie powstania tych zdarzeń".

Zatem dla oceny zasad i terminu zwrotu nadpłaty stosować należy przepisy obowiązujące w dacie powstania nadpłaty, jeśli przepis przejściowy nie stanowi inaczej. W rozpatrywanej sprawie nadpłata powstała w dniu dokonania dobrowolnej wpłaty kwoty tytułem podatku od nieruchomości za 2009 r., tj. w dniu 18 grudnia 2014 r.

Nadmienić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 listopada 2015 r. o sygn. akt I SA/Gl 722/15 wyeliminował z obrotu prawnego decyzję Burmistrza R., będącą podstawą tej wpłaty, jak również decyzję organu odwoławczego oraz umorzył postępowanie podatkowe. Wydanie orzeczenia o tej treści podyktowane było przedawnieniem zobowiązania podatkowego, co nastąpiło z upływem 31 grudnia 2014 r. Wyrok ten wobec nie wniesienia skargi kasacyjnej uprawomocnił się z dniem 21 stycznia 2016 r.

W pierwszej kolejności przywołać należy przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r. Zgodnie z art. 77 § 1 o.p. nadpłata podlega zwrotowi w terminie:

1) 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji:

a) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego,

b) określającej wysokość zobowiązania podatkowego,

c) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta,

d) o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej lub spadkobiercy,

z zastrzeżeniem § 3;

2) 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty;

3) 14 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję organu podatkowego pierwszej instancji lub stwierdzającego jej nieważność, z zastrzeżeniem § 3;

4) 30 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 74;

5) 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2 pkt 1-3, z zastrzeżeniem § 2;

6) 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze:

a) skorygowanym zeznaniem (deklaracją) - w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 3,

b) skorygowanym zeznaniem (deklaracją) i z umową spółki aktualną na dzień rozwiązania spółki - w przypadku, o którym mowa w art. 75 § 3a

- lecz nie wcześniej niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2;

7) 30 dni od dnia złożenia deklaracji, o której mowa w art. 73 § 2 pkt 4.

W niniejszym przypadku wskazać należy na art. 77 § 1 pkt 3 o.p. Przepis ten wymaga, aby nadpłata została zwrócona w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję organu podatkowego pierwszej instancji lub stwierdzającego jej nieważność. "W terminie tym organ podatkowy zobowiązany jest zwrócić nadpłatę, jeżeli postępowanie w sprawie zostało umorzone. Jeżeli natomiast po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności postępowanie jest dalej prowadzone, termin zwrotu nadpłaty może się wydłużyć. Będzie tak wówczas, gdy organ podatkowy wyda w terminie 3 miesięcy od uchylenia lub stwierdzenia nieważności lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego nową decyzję w tej samej sprawie. Nadpłata, będąca różnicą pomiędzy tym, co wpłacił podatnik, a tym, co wynika z nowej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji" (Etel, Leonard. Art. 77. W: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V. LEX, 2013).

Zatem w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe zostało określone w ostatecznej decyzji organu podatkowego, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, to wówczas nadpłata zwracana jest podatnikowi z urzędu w terminie wskazanym w art. 77 o.p. W niniejszej sprawie winno to nastąpić w ciągu 14 dni liczonych od doręczenia prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 listopada 2015 r. Zwrot nadpłaty w tego typu przypadkach przybiera postać czynności materialno-technicznej, która najczęściej polega na przelaniu/przekazaniu określonej kwoty na konto podatnika. Jak wynika z dotychczasowych rozważań, zwrot nadpłaty powstałej w skutek uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe i umorzenia postępowania podatkowego, nie wymaga procedowania w tym przedmiocie. Brak jest wobec tego podstaw do jego wszczęcia.

Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że pisma Spółki z dnia 24 listopada 2016 r. nie można traktować jako wniosku o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art. 75 § 1 o.p. Przepis ten stanowi, że podatnik występuje z takim żądaniem, gdy kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokości pobranego podatku. Tymczasem w niniejszej sprawie Spółka wobec uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe z uwagi na jego przedawnienie nie musiała negować zasadności, czy też wysokości podatku i co należy podkreślić tego nie czyniła. Ponadto w sprawie nie wystąpiły przypadki z art. 75 § 2 pkt 1 o.p., który stwierdza, że uprawnienie określone w § 1 przysługuje również podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1, jeżeli:

a) w zeznaniach (deklaracjach), o których mowa w art. 73 § 2, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek albo wykazali nadpłatę w wysokości mniejszej od należnej,

b) w deklaracjach innych niż wymienione w art. 73 § 2 pkt 2 i 3, z wyjątkiem deklaracji dotyczącej zaliczek na podatek dochodowy, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek,

c) nie będąc obowiązanymi do składania zeznań (deklaracji), dokonali wpłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej.

Stosownie do art. 165a § 1 o.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 o.p., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przeszkody do wszczęcia postępowania dzielą się na te o charakterze podmiotowym (wniosek złożony przez osobę niebędącą stroną) oraz o charakterze przedmiotowym. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka negatywna z drugiej grupy. Otóż wynika ona z faktu, iż ustawodawca nie przewidział podstawy prawnej dla zainicjowania postępowania podatkowego, które miałoby zakończyć się wydaniem aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) określającego zwrot i wysokość nadpłaty w sytuacji określonej w art. 77 § 1 pkt 3 o.p.

W świetle powyższego, skoro zwrot nadpłaty wynikającej z uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego następuje z urzędu (art. 77 § 1 pkt 3 o.p.) i jest czynnością materialno-techniczną, to zasadnym było na podstawie art. 165a § 1 o.p. odmówić wszczęcia postępowania.

Konkludując, na podstawie przeprowadzonych rozważań stwierdzić należy, że sentencja postanowienia organu I instancji jest prawidłowa. Nie sposób natomiast zaakceptować argumentacji, która legła u podstaw jego wydania oraz rozstrzygnięcia wydanego przez Kolegium. Otóż odróżnić należy stwierdzenie nadpłaty od jej zwrotu z urzędu. O ile w pierwszym przypadku koniecznym jest przeprowadzenie postępowania podatkowego i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, to zwrot nadpłaty z urzędu 9w przypadkach określonych w art. 77 o.p.) nie jest tak sformalizowany. Następuje on poprzez przekazanie podatnikowi nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku. Jak powyżej dowiedziono, pismo Spółki z dnia 24 listopada 2016 r. nie było wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art. 75 § 1 o.p. W konsekwencji w sprawie nie znajduje zastosowania art. 79 § 2 o.p., który uzależnia skuteczność wniosku o stwierdzenie nadpłaty od jego wniesienia przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednocześnie, co należy podkreślić, brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie, w której zwrot nadpłaty następuje z urzędu w formie czynności materialno-technicznej.

Sąd jednocześnie dostrzega, że wniosek Spółki obejmuje nie tylko żądanie zwrotu nadpłaty, ale również wypłaty jej oprocentowania. Jednak Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.). Będąc więc związanym granicami wyznaczonymi przez zaskarżone postanowienie, które odnosi się wyłącznie do nadpłaty, Sąd nie był uprawniony do wypowiedzenia się w kwestii jej oprocentowania.

Mają powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.