Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1102/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 138 § 2 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64 § 1 pkt 1 i 4 oraz art. 64c § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, del. Sędzia SO Paweł Kornacki,, Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi W. E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. – działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 64 i art. 64c ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U z 2012 r. poz. 1015 ze zm.; dalej: u.p.e.a. lub ustawa egzekucyjna), po rozpatrzeniu zażalenia W. E.. (dalej: zobowiązany lub skarżący), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] Nr [...], w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec W. E.. na podstawie tytułów wykonawczych tego organu – zaskarżone postanowienie uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadził przeciwko zobowiązanemu postępowanie egzekucyjne na podstawie zarówno własnych tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2002-2009, jak i tytułów wykonawczych ZUS Oddział w Z. Inspektorat w T. z lat 2006-2007, w którego toku dokonał czynności egzekucyjnych, za które naliczył i pobrał koszty egzekucyjne na podstawie art. 64 ustawy egzekucyjnej. Wnioskiem z 12 listopada 2012 r. zobowiązany zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o rozliczenie kosztów egzekucyjnych pobranych przy wpłatach należności według przedstawionego w nim zestawienia. Organ egzekucyjny pismem z dnia 4 lutego 2013 r. wyjaśnił sposób rozliczenia kosztów egzekucyjnych przypisując kwoty tych kosztów konkretnym czynnościom egzekucyjnym i datom ich pobrania.

Ponownego rozliczenia pobranych w toku postępowania egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych organ dokonał postanowieniem z [...] przedstawiając w ujęciu tabelarycznym sposób naliczania pobranych kosztów egzekucyjnych w odniesieniu do każdego tytułu wykonawczego.

Na postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie wnosząc o jego uchylenie oraz o właściwe i zgodne z przepisami rozliczenie kosztów egzekucyjnych, naliczonych przy wpłatach należności poborcom skarbowym w gmachu Urzędu Skarbowego w B.. Zdaniem zobowiązanego, w rozliczeniu kosztów egzekucyjnych sporządzonym przez organ I instancji nie uwzględniono wpłat dokonywanych w siedzibie Urzędu Skarbowego w B., z którego to powodu opłaty nie powinny być w ogóle naliczane. Ponadto zestawienie kosztów egzekucyjnych zawierało błędy:

- w poz. 1, w której wykazano pokwitowanie z 21 października 2002 r. nr [...] na kwotę [...] zł, pokwitowanie o tym numerze wystawione było na kwotę [...] zł,

- w poz. 3, w której wykazano pokwitowanie z 16 grudnia 2002 r. nr [...] na kwotę [...] zł, pokwitowanie o tym numerze wystawione było na kwotę [...] zł,

- w poz. 4, w której wykazano pokwitowanie z 15 stycznia 2003 r. nr [...] na kwotę [...] zł, pokwitowanie o tym numerze wystawione było na kwotę [...] zł.

Ponadto nie zostały rozliczone koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł pobrane w dniu 29 listopada 2007 r. (pokwitowanie Nr [...]). Zdaniem strony organ także błędnie wykazał w zaskarżonym postanowieniu ilość protokołów o stanie majątkowym. Dalej podał, że wyjaśnienia wymagają również koszty egzekucyjne naliczone za zajęcie wierzytelności, ruchomości i rachunków bankowych, w tym m.in. za zajęcie rachunku bankowego w A S.A i w B S.A., nie istniejących w dacie zajęcia, a także za zajęcie wierzytelności w C S.A., gdyż zostało ono uchylone przez organ egzekucyjny.

Dyrektor Izby Skarbowej, w wyniku rozpoznania zażalenia, postanowieniem z dnia [...], uchylił w całości postanowienie organu I instancji w sprawie rozliczenia kosztów egzekucyjnych pobranych w toku prowadzonego wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.

W uzasadnieniu zauważył, że organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu w sposób czytelny przedstawił sposób rozliczenia kosztów egzekucyjnych pobranych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego, jednak prawidłowość zaliczenia kwot pobranych na rzecz kosztów egzekucyjnych wzbudziła poważne wątpliwości organu odwoławczego.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów dotyczących:

- bezzasadnego pobrania kosztów za wpłaty dokonywane w siedzibie Urzędu Skarbowego w B., gdyż jak dowiodło postępowanie wyjaśniające, wpłat na poczet należności dokonywał w imieniu zobowiązanego jego ojciec i czynił to nie w gmachu Urzędu Skarbowego w B., lecz pod budynkiem mieszczącym się w B. przy ul. [...], gdzie zobowiązany prowadzi działalność gospodarczą oraz na ulicy [...], co potwierdzili poborcy skarbowi,

- naliczonych kosztów egzekucyjnych z tytułu zajęcia rachunku bankowego w A S.A., bowiem dłużnik zajętej wierzytelności w oświadczeniach z 22 października 2009 r. 13 listopada 2009 r. podał, że zobowiązany jest posiadaczem rachunku bankowego, jednak brak środków na rachunku stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia.

Organ nie podzielił także zarzutu zobowiązanego dotyczącego pobrania kosztów egzekucyjnych za zajęcie wierzytelności w C S.A. w K., bowiem w piśmie z 16 stycznia 2007 r. uznano zajętą wierzytelność. Dalej podał, że zawiadomienia zostały wprawdzie uchylone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (pismami z dnia 10 grudnia 2008 r.), lecz miały na celu umożliwienie zobowiązanemu zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Zdaniem organu nie miało to wpływu na zasadność naliczenia za te czynności kosztów egzekucyjnych.

Organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii związanej z zajęciem rachunku bankowego w B S.A. z powodu braku dokumentacji dotyczącej zajęcia rachunku zobowiązanego w dacie dokonania zajęcia.

Organ II instancji uznał, że w sporządzonym przez organ egzekucyjny wykazie pobranych kosztów egzekucyjnych błędnie wskazano w poz. 1, 3 i 4 numery pokwitowań z 21 października 2002 r., z 16 grudnia 2002 r. i z 15 stycznia 2003 r. dotyczących kosztów egzekucyjnych (zamiast prawidłowych o nr [...],[...] i [...]). Ponadto przyznał, że w zestawieniu kosztów egzekucyjnych organ I instancji nie uwzględnił kwoty [...] zł pobranej tytułem kosztów egzekucyjnych w dniu 29 listopada 2007 r. (pokwitowanie nr [...]). Zawyżone również zostały opłaty pobrane za sporządzenie protokołów o stanie majątkowym wymienionych w poz. 2, 7, 8, 9, 10, 17, 18, 41, 48 i 61 tabeli umieszczonej w sentencji postanowienia.

Organ odwoławczy, mając na uwadze konieczność ponownego zweryfikowania pobranych kosztów egzekucyjnych i ich rozliczenia w sposób prawidłowy, poprzez wykazanie i przypisanie kwot kosztów egzekucyjnych faktycznie należnych za czynności egzekucyjne wiążące się z ich powstaniem, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zobowiązany domagał się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wszystkich zaistniałych okoliczności związanych z pobieraniem przez poborców skarbowych wpłat w gmachu Urzędu Skarbowego w B. i rozliczeniem kosztów egzekucyjnych z pobranych wpłat.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi I instancji nieprawidłowości polegające na wskazaniu niewłaściwych kwot i numerów pokwitowań oraz zawyżonej ilości sporządzonych protokołów o stanie majątkowym. Ponadto brak rozliczenia pobranych kosztów egzekucyjnych oraz naliczenia kosztów egzekucyjnych od zajęć, które w chwili pobrania kosztów nie istniały, m.in. za zajęcie rachunków bankowych w A, w B i za zajęcie wierzytelności C S.A.

Skarżący zarzucił organowi II instancji, że niesłusznie uznał, iż poborcy skarbowi pobierali należności w latach 2002-2012 poza gmachem Urzędu Skarbowego w B. (w miejscu prowadzonej działalności lub w miejscu zamieszkania), bowiem w latach 2006-2010 nie prowadził działalności w B. przy ul. [...] i przy ul. [...].

Skarżący zakwestionował akceptację organu odwoławczego w zakresie prawidłowego naliczenia kosztów egzekucyjnych związanych z zajęciem rachunku bankowego w A S.A. w październiku 2009 r., skoro w dniu 27 kwietnia 2009 r. złożył w kancelarii Urzędu Skarbowego w B. zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą NIP-1, informując o likwidacji tego rachunku, co oznacza, że rachunek w chwili zajęcia nie istniał. Naliczenie za to zajęcie kosztów egzekucyjnych uznał za bezzasadne. Skarżący załączył do skargi kserokopię zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-1.

Dalej skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że w kwestii zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A. winien był zażądać nadesłania dokumentacji przez organ I instancji. Organ ten bowiem dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A. w K. zawiadomieniem z 31 października 2012 r., natomiast koszty na to zajęcie zostały rozliczone wpłatami z 25 maja 2010 r., 24 lutego 2012 r., 23 kwietnia 2012 r., 25 lipca 2012 r. i 17 września 2012 r., zatem organ egzekucyjny dokonał rozliczenia kosztów egzekucyjnych na nieistniejące zajęcie rachunku bankowego.

Podsumowując podniósł, że postępowanie w sprawie prawidłowości rozliczenia kosztów egzekucyjnych toczy się od 13 listopada 2012 r., organ egzekucyjny w swoich postanowieniach i pismach przedstawia coraz to inne dokumenty i rozliczenia, które zaprzeczają faktom i nie prowadzą do rzetelnego wyjaśnienia sprawy.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację podniesioną w zaskarżonym postanowieniu.

Organ ponownie zaprzeczył twierdzeniom skarżącego dotyczącym pobierania należności (w gotówce) przez poborców skarbowych w gmachu Urzędu Skarbowego w B.. Powołując zeznania poborców skarbowych uznał, że wpłat gotówkowych dokonywał ojciec zobowiązanego J. K. poza siedzibą Urzędu Skarbowego w B., głównie pod budynkiem przy ul. [...], ale także w miejscu zamieszkania obu osób, czyli w B. przy ul. [...]. W ocenie organu II instancji skoro spłata zaległości zobowiązanego nie następowała bezpośrednio na rzecz wierzycieli, ale na rzecz poborców skarbowych, to zasadnym było każdorazowe naliczenie za tę czynność egzekucyjną opłat w wysokości 5% od pobieranej kwoty, zgodnie z art. 64 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Organ zarzucił skarżącemu podanie nieprawdziwych danych w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-1 złożonym w dniu 27 kwietnia 2009 r., bowiem A w oświadczeniach z 22 października 2009 r. i 3 listopada 2009 r. podał, że skarżący jest posiadaczem rachunku bankowego, na którym brak środków, co stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia.

Natomiast w dacie wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych skarżący nie miał zajętego rachunku w B S.A., co potwierdził Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w piśmie z 22 lipca 2013 r. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej (...) "ten fakt ujawniony w toczącym się nadal postępowaniu wyjaśniającym, znajdzie odzwierciedlenie w nowym postanowieniu wydanym w sprawie kosztów egzekucyjnych, wskutek uchylenia w całości poprzedniego postanowienia z [...] nr [...] (karty nr 395-401) i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu, koniecznego z uwagi na liczne błędy w nim popełnione."

Na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r., pełnomocnik skarżącego J. K. podtrzymując skargę, przedłożył zaświadczenie z dnia 20 września 2013 r. wystawione przez A S.A. [...] Oddział w B., z którego wynika, że skarżący posiadał w tym banku rachunki bankowe prowadzone w PLN (złotowy) i EUR (walutowy), które zostały zamknięte odpowiednio w dniu 13 maja 2009 r. oraz w dniu 13 marca 2009 r. Wyjaśnił ponadto, że bank prowadził do rachunku walutowego konto pomocnicze, które przez niedopatrzenie nie zostało zamknięte. Na koncie pomocniczym nie było wpływów zewnętrznych i funkcjonowało ono do czasu istnienia rachunku podstawowego. Podniósł także, że w dacie zajęcia rachunku bankowego w B nie przedawnione były jedynie należności dochodzone tytułami egzekucyjnymi o nr [...] i [...].

Skarżący oraz jego pełnomocnik zgodnie podali, że wszystkie wpłaty dokonywane były do rąk poborców skarbowych w siedzibie Urzędu Skarbowego, nigdy nie dokonywali wpłat poza tą siedzibą. Pełnomocnik po dokonaniu wpłaty otrzymywał oryginalne pokwitowanie albo "kartki" z adnotacją o dokonanej wpłacie i pieczątką. Po kilku dniach zwracał "kartki" i otrzymywał oryginalne pokwitowanie. Oświadczył, że oryginały pokwitowań znajdują się w jego posiadaniu, a ostatnio przedłożył organowi I instancji ich wykaz za 2010 r.

Skarżący dodał, że wobec poborców skarbowych, którzy brali udział w pobieraniu od niego należności toczy się postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę w D. ([...]).

Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi brak rozliczenia wpłaty kwoty [...] zł (tj. nie zostało wydane oryginalne potwierdzenie wpłaty).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność postanowienia organu odwoławczego, którym uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych tego organu.

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, Sąd dopatrzył się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia tego rodzaju uchybień przepisom procesowym, które obligują do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, pomimo uznania samego rozstrzygnięcia organu II instancji wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., za zasadne.

Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Aktualne brzmienie przywołanej normy prawnej nadane zostało ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Celem nowelizacji art. 138 § 2 k.p.a. było zwiększenie prymatu zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy nad wyjątkowym charakterem decyzji kasacyjnych. Administracyjne postępowanie odwoławcze powinno bowiem co do zasady zmierzać do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty przez organ odwoławczy, co wiąże się również ze zwiększeniem sprawności postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 255/13; opubl. Lex nr 1334928).

Stosownie zatem do przywołanego brzmienia art. 138 § 2 k.p.a., wydanie decyzji kasacyjnej możliwe jest w przypadku łącznego wystąpienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, postępowanie przed organem pierwszej instancji, w którym wydana została zaskarżona decyzja, prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania. Po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, bądź gdy wprawdzie zostało ono przeprowadzone ale w rażący sposób naruszono przepisy procesowe oraz w przypadku naruszenia przepisów postępowania będących podstawą do wydania określonego rodzaju decyzji (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011 r., str. 518-519).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych dokonując wykładni art. 138 § 2 k.p.a. nie można pomijać bowiem treści art. 136 k.p.a., gdyż przepisy te pozostają ze sobą w ścisłym związku funkcjonalnym. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Skoro zatem wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. nie jest dopuszczalna, to organ odwoławczy może powołać się na ten przepis tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W takiej sytuacji, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy dojdzie do przekonania o konieczności wydania decyzji kasacyjnej, winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. ale również wskazać, dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Na organie odwoławczym ciąży zatem obowiązek wskazania, jakie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy winny zostać wyjaśnione oraz wskazania przyczyn, z powodu których organ odwoławczy w celu ich wyjaśnienia nie zastosował art. 136 k.p.a.

Zobowiązany w toku postępowania egzekucyjnego zwrócił się do organu I instancji z żądaniem rozliczenia kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pominął istotne kwestie, które wymagają ponownych lub dodatkowych ustaleń w sprawie.

Organ II instancji uwzględniając w części zażalenie skarżącego na postanowienia organu egzekucyjnego zasadnie uznał, że:

- w sporządzonym przez organ egzekucyjny wykazie pobranych kosztów egzekucyjnych błędnie wskazano w poz. 1, 3 i 4 numery pokwitowań z dnia 21 października 2002 r. (w kwocie [...] zł zamiast [...] zł), z dnia 16 grudnia 2002 r. (w kwocie [...] zł zamiast [...] zł) i z dnia 15 stycznia 2003 r. (w kwocie [...] zł zamiast [...] zł) dotyczących kosztów egzekucyjnych. Należy zatem ustalić i przypisać prawidłową wysokość pobranych kosztów do pokwitowania o właściwym numerze;

- w zestawieniu kosztów egzekucyjnych organ I instancji nie uwzględnił kwoty [...] zł pobranej tytułem kosztów egzekucyjnych w dniu 29 listopada 2007 r. (pokwitowanie nr [...]);

- zawyżone zostały opłaty pobrane za sporządzenie protokołów o stanie majątkowym wymienionych w poz. 2, 7, 8, 9, 10, 17, 18, 41, 48 i 61 tabeli umieszczonej w sentencji postanowienia. Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że sporządzono jedynie trzy protokoły o stanie majątkowym: z dnia 21 października 2002 r. (karta 11), z dnia 28 sierpnia 2006 r. (karta 251) oraz z dnia 25 (lub 15) października 2009 r. (karta 368).

Ponadto organ II instancji stwierdził, że z powodu braku dokumentacji dotyczącej zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A., nie miał możliwości odniesienia się do zarzutów podniesionych w zażaleniu. Dopiero w odpowiedzi na skargę – powołując się na pismo organu egzekucyjnego z dnia 22 lipca 2013 r. – przyznał, że w dacie wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych skarżący faktycznie nie miał zajętego rachunku bankowego w wymienionym banku.

Organ odwoławczy, mając na uwadze konieczność ponownego zweryfikowania pobranych kosztów egzekucyjnych i ich rozliczenia w sposób prawidłowy (we wskazanym wyżej zakresie) przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Organ odwoławczy nie podzielił natomiast zarzutów skarżącego dotyczących:

- pobierania należności od zobowiązanego (w imieniu, którego wpłat dokonywał jego ojciec J. K.) w siedzibie organu egzekucyjnego. Zdaniem organu postępowanie wyjaśniające dowiodło, że wpłat na poczet należności dokonywał w imieniu zobowiązanego jego ojciec i czynił to nie w gmachu Urzędu Skarbowego w B., lecz pod budynkiem mieszczącym się w B. przy ul. [...], gdzie zobowiązany prowadzi działalność gospodarczą oraz na ulicy [...];

- naliczonych kosztów egzekucyjnych z tytułu zajęcia rachunku bankowego w A S.A., bowiem dłużnik zajętej wierzytelności w oświadczeniach z 22 października 2009 r. 13 listopada 2009 r. podał, że zobowiązany jest posiadaczem rachunku bankowego, jednak brak środków na rachunku stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia;

- pobrania kosztów egzekucyjnych za zajęcie wierzytelności w C S.A. w K. twierdząc, że zajęta wierzytelność została uznana, a zawiadomienia o zajęciu zostały wprawdzie uchylone przez organ I instancji, lecz miały na celu umożliwienie zobowiązanemu zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Zdaniem organu nie miało to wpływu na zasadność naliczenia za te czynności kosztów egzekucyjnych.

W ocenie Sądu dokonana przez organ II instancji ocena zarzutów skarżącego w wymienionym wyżej zakresie jest nieprawidłowa.

Przede wszystkim organy egzekucyjne w swoich rozstrzygnięciach nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości zasadności obciążenia zobowiązanego opłatami przewidzianymi w art. 64 § 1 pkt 1 u.p.e.a., który stanowi, że organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty, z zastrzeżeniem art. 64d: za pobranie pieniędzy na miejscu u zobowiązanego - 5% kwoty pobranej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr.

Organ I instancji poprzestał jedynie na przeprowadzeniu rozmów z poborcami skarbowymi (protokoły: karty 382-388), którzy podali, że:

- nie przypominają sobie zobowiązanego ani okoliczności wpłaty (A. P.),

- wpłaty były dokonywane przy biurowcu obok ul. [...] (K. O.),

- wpłat dokonywał w imieniu zobowiązanego jego ojciec J. K. na parkingu przy ul. [...] (Ł. L.), na przystanku autobusowym (J. Z.), pod biurowcem przy ul. [...] (M. P.) lub pod budynkiem przy wymienionym adresie, gdzie posiada siedzibę firma zobowiązanego (J. M.),

- wpłaty były dokonywane w miejscu zamieszkania zobowiązanego i jego ojca prawdopodobnie przy ul. [...] (R. J.).

Tymczasem skarżący (a także jego ojciec) podali, że wszystkie wpłaty zostały dokonane w siedzibie organu egzekucyjnego tj. w Urzędzie Skarbowym w B. przy ul. [...] – do rąk poborców skarbowych, co było potwierdzane stosownymi dokumentami. Zaprzeczyli, że dokonywali jakichkolwiek wpłat poza siedzibą organu. Ponadto zobowiązany zaprzeczył, że w latach 2006-2010 prowadził działalność gospodarczą w B. przy ul. [...] oraz ul. [...].

Wobec zaistniałych sprzeczności przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji przesłucha w charakterze świadka J. K. (ojca skarżącego) oraz odbierze oświadczenie od zobowiązanego na okoliczność sposobu i miejsca dokonywania wpłat oraz oceni zasadność pobrania opłat egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Przepis ten bowiem pozwala na pobranie opłaty egzekucyjnej w wysokości 5% kwoty pobranej należności – za pobranie pieniędzy na miejscu u zobowiązanego. Pobieranie należności przez poborców skarbowych pod budynkiem, w którym mieści się siedziba organu egzekucyjnego (czy też na pobliskim parkingu bądź przystanku autobusowym) budzi zastrzeżenia i wymaga wyjaśnienia. Ponadto organ porówna posiadane przez zobowiązanego pokwitowania za dokonane wpłaty z dołączonymi do akt postępowania egzekucyjnego. Przeprowadzenie postępowania dowodowego we wskazanym zakresie ma także istotne znaczenie w kontekście podanej przez skarżącego na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. informacji, że Prokuratura Rejonowa w D. prowadzi postępowanie karne wobec poborców skarbowych, którzy pobierali od niego należności, wskazując sygnaturę sprawy: [...].

Jak już wyżej wskazano, na rozprawie, pełnomocnik skarżącego przedłożył zaświadczenie z dnia 20 września 2013 r. wystawione przez A S.A. [...] Oddział w B., z którego wynika, że skarżący posiadał w tym banku rachunki bankowe prowadzone w PLN (złotowy) i EUR (walutowy), które zostały zamknięte odpowiednio w dniu 13 maja 2009 r. oraz w dniu 13 marca 2009 r. Wyjaśnił ponadto, że bank prowadził do rachunku walutowego konto pomocnicze, które przez niedopatrzenie nie zostało zamknięte. Na koncie pomocniczym nie było wpływów zewnętrznych i funkcjonowało ono do czasu istnienia rachunku podstawowego.

W związku z zarzutem podania przez zobowiązanego nieprawdziwych danych w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-1 oraz ze złożonym przez skarżącego na rozprawie zaświadczeniem A S.A. [...] Oddział w B. z dnia 20 września 2013 r. organ I instancji ponownie ustali, czy wszystkie umowy rachunków bankowych zostały rozwiązane przed datą dokonania zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, a co za tym idzie ponownie oceni zasadność pobrania opłat egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Z sygnalizowanych przez zobowiązanego nieprawidłowości w toku postępowania egzekucyjnego organy wyprowadziły okoliczności (fakty) przeciwne do zgłaszanych, w oparciu jedynie o oświadczenia pracowników organu. W dalszym toku sprawy należy ponadto zapewnić stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Organ I instancji dopiero po zebraniu kompletnego materiału dowodowego winien dokonać jego oceny, a następnie ustalić wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego.

Niezależnie od powyższego Sąd nie mógł się odnieść do zarzutu dotyczącego zajęcia wierzytelności w C S.A. w K. i zasadności obciążenia skarżącego kosztami egzekucyjnymi za dokonanie tej czynności, bowiem do akt administracyjnych nie załączono dokumentacji związanej z tym zajęciem, zatem ocena na obecnym etapie postępowania nie była możliwa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odniesie się w sposób szczegółowy do wymienionej czynności egzekucyjnej i poprze ją stosownym materiałem dowodowym.

W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednio zastosowanie przepisy k.p.a., stosownie do art. 7 w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Ponadto organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Sądu, po zapoznaniu się z aktami sprawy, stwierdzić należy, że w niniejszym postępowaniu zostały naruszone wyrażone w tych przepisach zasady ogólne postępowania administracyjnego tzn. zasada prawdy obiektywnej oraz zasada zupełności postępowania dowodowego. Postanowienia podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego powinny odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego tzn. powinny zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie stanowi bowiem integralną część postanowienia i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część postanowienia.

Reasumując, w ocenie Sądu, organ odwoławczy podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nie przeanalizował wnikliwie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Powtórnie rozpoznając sprawę, organ II instancji ponownie wyda rozstrzygnięcie w trybie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., z uwzględnieniem powyższych rozważań.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 wymienionej ustawy.