Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 632/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. art. 3  ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 90 poz 607
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i  opłacie depozytowej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Beata Łomnicka Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 3166 zł ( słownie: trzy tysiące sto sześćdziesiąt sześć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Marszałek Województwa decyzją z dnia 3.12.2015 r. (nr [...]) określił wysokości zaległości A sp. z o.o. w K. z tytułu opłaty produktowej za 2010 r. na kwotę [....] zł. W pkt 2 zobowiązano adresata decyzji do wpłaty orzeczonej kwoty zaległości na wskazany nr rachunku bankowego, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W punkcie 3 stwierdzono, że załączone do decyzji wyniki obliczeń, stanowią jej integralną część.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ l instancji podał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej. Wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w A sp. z o.o. w K. dniu 3.09.2015 r. oraz w dniu 24.09.2015 r. ustalono, że spółka ta wprowadza na rynek krajowy produkty w opakowaniach wymienionych w załączniku do wymienionej wyżej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2013 r. Na podstawie protokołu kontroli ustalono, że wprowadzane na rynek są opakowania z: papieru i tektury (metki), tworzyw sztucznych (worki foliowe) oraz ze stali (wieszaki). Spółka podlega obowiązkowi zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych. Organ l instancji podkreślił, że w latach 2009-2014 r. A sp. z o.o. samodzielnie realizowała ten obowiązek. W trakcie kontroli spółka ta przedstawiła dokumenty (oświadczenie eksportującego oraz faktury potwierdzające wewnątrzwspólnotowe dostawy odpadów opakowaniowych) potwierdzające przetworzenie odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych zebranych od innych posiadaczy. Tym samym, w ocenie organu l instancji spółka w latach 2009 - 2013 r. zobowiązana była do zapewnienia 100 % poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych, a poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych ze stali oraz papieru i tektury zgodnych z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14.06.2007 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. Nr 109,póz. 752) oraz łącznego

poziomu odzysku zgodnego z w.w. rozporządzeniem. Spółka była zatem zobowiązana do ustalenia i wniesienia w ustawowym terminie opłaty produktowej.

Marszałek Województwa podkreślił, że w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 29.06.2015 r. poinformował A sp. z o.o. o obowiązku przedłożenia zaległych sprawozdań rocznych [...] o wysokości należnej opłaty produktowej, w tym za rok 2010. W dniu 14.10.2015 r. strona złożyła sprawozdanie zawierające informacje i dane za 2010 r. wykorzystane do ustalenia opłaty w kwocie [...] zł. Wobec niewpłacenia tej kwoty, Marszałek Województwa, na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, określił w decyzji wysokość występującej w tym zakresie zaległości.

Od opisanej decyzji Marszałka Województwa z dnia 3 grudnia 2015 r., odwołanie wniosła A sp. z o.o. w K., wskazując na naruszenie następujących przepisów:

a) art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich

czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także

niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co

skutkowało:

* błędnym ustaleniem, że A sp. z o.o. przyjmuje odpady od innych podmiotów, co z kolei oznacza, że jest zobowiązana do zapewnienia poziomu 100%

recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych,

* nieprawidłowym ustaleniem ilości opakowań posiadanych przez A sp. z o.o.,

nieprawidłowym ustaleniem ilości opakowań wprowadzonych przez A sp. z o.o.

do obrotu,

b) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału

dowodowego i przyjęcie, że A sp. z o.o. przyjmuje odpady od innych

podmiotów, co z kolei prowadziło do wniosku, że spółka jest zobowiązana do

zapewnienia poziomu 100% recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych,

c) art. 107 § 2 k.p.a. poprzez sporządzenie decyzji z naruszeniem tego przepisu, w szczególności poprzez nieumieszczenie w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej uzasadniającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej.

W piśmie z dnia 29.02.2016 r. A sp. z o. o. w K. podtrzymała swoje stanowisko w przedmiocie nieprawidłowego wyliczenia przez organ l instancji masy opakowań wprowadzonych do obrotu na rynek krajowy przez odwołującą się spółkę. Podniosła, że organ błędnie założył, iż wszystkie faktury zakupowe dotyczą surowców przeznaczonych na opakowania oraz że wszystkie opakowania zostały już wprowadzone do obrotu na rynek krajowy. Wskazała także, iż w aktach sprawy brak jest dowodu, że A sp. z o.o. przyjmuje odpady od innych podmiotów. Nadto strona odwołująca się nie zgodziła się z ustaleniem, że zbiera odpady poprzez zorganizowaną sieć. Wniosła o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej celem przesłuchania: osoby pełniącej funkcję Prezesa Zarządu, prokurenta odpowiedzialnego za sprawy administracyjne, prokurenta odpowiedzialnego za ewidencję księgową.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24.03.2016 r. (nr [...]) uchyliło zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa z dnia 3 grudnia 2015 r. w części dotyczącej punktu 2 decyzji i w tym zakresie umorzyło postępowanie, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu l instancji.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazało Kolegium art. 12 oraz art. 17 ust. 1 i 4, art. 19 ustawy z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej w zw. z art. 73 pkt 1 ustawy z dnia 13.06.2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18.12.2007 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych, rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18.12.2007 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych, art. 53 Ordynacji podatkowej, art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 105 par. 1 kpa.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę na przepisy międzyczasowe tj. art. 72 i art. 73 ustawy z dnia 13.06.2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami

3

opakowaniowymi (Dz. U. z 2013 r., póz. 888), z których wynika, iż zastosowanie w tej sprawie mają przepisy ustawy o opłacie produktowej obowiązujące w chwili powstania zobowiązań z tytułu opłaty produktowej, tj. przepisy tej ustawy w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy o gospodarce opakowaniami.

Następnie, organ odwoławczy przedstawił treść przepisów mających w sprawie zastosowanie i podał, że nie budzi wątpliwości ustalenie, że na A sp. z o.o. w K. ciąży obowiązek uiszczenia opłaty produktowej za 2010 r. Spółka pismem z dnia 30 września 2008 r., zawiadomiła Marszałka o rozpoczęciu działalności w zakresie wprowadzania na rynek produktów w opakowaniach z tworzyw sztucznych oraz o samodzielnej realizacji obowiązku zapewnienia odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. Przedsiębiorca ten wprowadza na rynek krajowy produkty w opakowaniach z papieru i tektury (metki), tworzyw sztucznych (worki foliowe, wieszaki) oraz ze stali (wieszaki). Kolegium podało, że z protokołu kontroli przeprowadzonego w spółce przez organ l instancji wynikają nieprawidłowości. Uzasadnienie wystąpienia pokontrolnego z dnia 29 września 2015 r. (znak: [...]) zawierające ocenę złożonych przez spółkę sprawozdań [...] za lata 2009-2011 r. wskazuje, iż:

- określono nieprawidłową masę wprowadzonych do obrotu wraz z produktem

opakowań z tworzyw sztucznych,

- nie wykazano masy wprowadzonych do obrotu wraz z produktem opakowań z

papieru i tektury oraz stali w tym blachy stalowej,

- niepoprawnie określono poziom osiągniętego odzysku i recyklingu odpadów

opakowaniowych z tworzyw sztucznych w poszczególnych latach, korzystając z

nadwyżek z lat poprzednich.

W wystąpieniu pokontrolnym wskazano także, iż sprawozdania dotyczące wprowadzania na rynek krajowy opakowań należy przedłożyć Marszałkowi Województwa w terminie 14 dni od daty otrzymania wystąpienia pokontrolnego. Dnia 14 października 2015 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa wpłynęły od przedsiębiorcy sprawozdania [...] o wysokości należnej opłaty produktowej m.in. za rok 2010.

Kolegium Odwoławcze podzieliło ustalenia dokonane przez organ l instancji dotyczące tego, iż A sp. z o.o. w K.:

- wprowadza na rynek krajowy produkty w opakowaniach wymienionych w załączniku

nr [...] do ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania

niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (w brzmieniu obowiązującym do dnia

31 grudnia 2013 r.),

* nie wywiązuje się z obowiązków przewidzianych w ww. ustawie (zapewnienia

odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych);

* w 2010 r. samodzielnie realizowała obowiązek zapewnienia odzysku i recyklingu

odpadów opakowaniowych.

* w trakcie kontroli przedstawiła dokumenty (oświadczenia eksportującego odpady

oraz faktury potwierdzające wewnątrzwspólnotowe dostawy odpadów opakowaniowych) z których wynika fakt przetworzenia zebranych od innych posiadaczy odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych. Takie ustalenia

oznacza, że przedsiębiorca w 2010 r. zobowiązany był do zapewnienia 100%

poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych, poziomów

recyklingu odpadów opakowaniowych ze stali oraz z papieru i tektury zgodnych z

Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie

rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych

(Dz.U. z 2007 r. Nr 109, póz. 752) oraz łącznego poziomu odzysku zgodnego z w/w.

rozporządzeniem. Jak wyżej wskazano, przedsiębiorca w dniu 14 października 2015r.

złożył sprawozdanie [...] o wysokości należnej opłaty produktowej za rok 2010,

w którym jej wysokość określona została na kwotę [...] zł.

Kolegium podało, iż zbadało prawidłowość ustaleń wysokości opłaty produktowej. Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o opłacie produktowej - opłatę produktowa oblicza się jako iloczyn stawki opłaty i różnicy pomiędzy wymaganym a osiągniętym poziomem odzysku (recyklingu) przeliczonej na wielkość wyrażona w masie produktów. W przedmiotowej sprawie zastosowanie mają następujące przepisy: rozporządzenia Ministra Środowiska w z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. 2007, Nr 109,

póz. 752), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych (Dz. U. 2007, Nr 247, póz. 1840). Kolegium zwróciło uwagę, iż organ l instancji określił wysokość tej zaległości -dokonując wyliczeń w oparciu o wyżej wskazane przepisy - w tej samej wysokości, którą podała strona odwołująca w sprawozdaniu [...] i obliczenie to jest prawidłowe, opiera się na należycie ustalonym stanie faktycznym i właściwie zidentyfikowanym stanie prawnym sprawy.

W zakresie uchylenia pkt 2 decyzji i umorzenia postępowania w tym zakresie, SKO podkreśliło, że żaden przepis prawa nie stanowił podstawy prawnej do orzekania przez organ pierwszej instancji o zobowiązaniu do wpłaty zaległej opłaty produktowej na rachunek bankowy. Natomiast termin płatności zaległej opłaty produktowej określa wprost art. 17 ust. 3 ustawy o opłacie produktowej.

Zajmując stanowisko wobec zarzutów odwołania, organ II instancji podał, że:

- odnośnie zarzutu błędnego ustalenia, że A sp. z o.o. przyjmuje odpady od innych podmiotów (co oznacza, że jest zobowiązana do zapewnienia poziomu 100% recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych) - Kolegium zauważyło, iż w protokole z kontroli wskazano, że w trakcie kontroli spółka przedstawiła dokumenty (oświadczenia eksportującego odpady oraz faktury potwierdzające wewnątrzwspólnotowe dostawy odpadów opakowaniowych) potwierdzające przetworzenie zebranych od innych posiadaczy odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych. W tabeli przedstawiono także informację o masie odpadów wyeksportowanych na rzecz realizacji obowiązku recyklingu i odzysku wobec A sp. z o.o. (strona [...] protokołu). Powyższe, w ocenie SKO potwierdza, że spółka w 2010 r. przyjmowała odpady od innych podmiotów, co wynikało ze wskazanych oświadczeń i faktur.

Kolegium podało, że obowiązek osiągnięcia wymaganego poziomu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych przedsiębiorca może realizować samodzielnie lub może obowiązki wynikające z ustawy zlecić organizacji odzysku. Samodzielnie obowiązek odzysku może być realizowany przez przedsiębiorcę, który we własnym zakresie poddaje odzyskowi i recyklingowi wyłącznie wytworzone przez siebie odpady opakowaniowe i poużytkowe. Ponadto

6

przedsiębiorca może obowiązek realizować samodzielnie także poprzez poddanie odzyskowi lub recyklingowi odpadów zebranych przez zorganizowaną przez siebie sieć ich selektywnego zbierania, takiego samego rodzaju i w takiej samej masie lub ilości jak powstałe z wprowadzonych przez siebie na terytorium kraju produktów lub produktów w opakowaniach (art. 4 ust. 1, 1a, 1b, 3 ustawy o opłacie produktowej).

W przedmiotowej sprawie A sp. z o.o. samodzielnie realizuje obowiązek osiągnięcia wymaganego poziomu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, a podczas kontroli przedstawiono dokumenty potwierdzające przetworzenie zebranych od innych posiadaczy odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych. Wobec tego, mając na względzie art. 4 ust. 1a ustawy o opłacie produktowej, przedsiębiorca jest zobowiązany do zebrania i przekazania do odzysku lub recyklingu odpadów w takiej samej masie lub ilości, jak powstałe z wprowadzonych przez niego produktów lub produktów w opakowaniach. Takie samo stanowisko zaprezentowało Ministerstwo Środowiska w piśmie z dnia 13 marca 2006 r. PEie-022/OP-24/06.

- odnośnie zarzutu nieprawidłowego ustalenia ilości opakowań wprowadzanych do obrotu przez A sp. z o.o., Kolegium wskazało, że przedsiębiorca jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji, obejmującej m.in. informacje o masie opakowań wymienionych w załączniku nr [...] do ustawy, które wprowadził na rynek krajowy (art. 11 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie produktowej). Kolejnym obowiązkiem przedsiębiorcy jest obowiązek złożenia marszałkowi województwa rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej zawierającego m.in. informacje o masie opakowań wymienionych w załączniku nr [...] do ustawy, w których wprowadził na rynek krajowy produkty (art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie produktowej). Podczas kontroli ustalono, że przedsiębiorca przedłożył Marszałkowi Województwa sprawozdanie [...] za rok 2010, ale sprawozdanie to zawierało nieprawidłowości: wadliwie określono masę wprowadzonych do obrotu wraz z produktem opakowań z tworzyw sztucznych, nie wykazano masy wprowadzonych do obrotu wraz z produktem opakowań z papieru i tektury oraz stali w tym blachy stalowej. W protokole (tabela na stronie [...]) przedstawiono informacje o masie i rodzaju opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktem. Wskazano także, że informacje te sporządzono w oparciu o prowadzoną przez przedsiębiorcę ewidencję opakowań, której kopia stanowi załącznik nr [...] do protokołu. Kolegium

7

zwróciło uwagę, że kontrolowany podmiot został poinformowany o prawie wniesienia umotywowanych zastrzeżeń i uwag do treści protokołu przed jego podpisaniem oraz o prawie odmowy podpisania protokołu i możliwości przedstawienia w takim przypadku swojego stanowiska na piśmie (strona [...] protokołu). Prokurent [...] sp. z o.o., który reprezentował spółkę i udzielał informacji podczas kontroli - nie wniósł zastrzeżeń/uwag do protokołu i podpisał dokument.

Kolegium uznało że A sp. z o.o. w K. wprowadził do obrotu w 2010 r. wskazaną w protokole z kontroli ilość opakowań: opakowania z tworzyw sztucznych 8 130 kg, opakowania ze stali, w tym z blachy stalowej 576 kg, opakowania z papieru i tektury 168 kg.

Podkreśliło Kolegium, że zarzuty strony odwołującej się w istocie odnoszą się do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli i wystąpienia pokontrolnego z dnia 29 września 2015 r. Nr [...] wydanego przez działającego z upoważnienia Marszałka Województwa Zastępcę Dyrektora Departamentu Środowiska, które w żaden sposób, również w ewentualnym postępowaniu sądowym, nie były kwestionowane przez kontrolowany podmiot. Natomiast Kolegium nie ma możliwości kwestionowania postępowania kontrolnego.

- odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 2 k.p.a. poprzez sporządzenie decyzji z naruszeniem obowiązków wymienionych w tym przepisie, w szczególności poprzez nieumieszczenie w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej uzasadniającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej SKO podało, że w istocie organ l instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zawarł uzasadnienia prawnego, które wyjaśniałoby podstawy prawne ustalenia wysokości zaległości, jednak wadliwość tę naprawiło Kolegium w swojej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24.03.2016 r. wniosła A sp. z o.o. w K.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niestosowanie się do zasady prawdy obiektywnej i nieprzeprowadzenie wszystkich czynności mających na celu

8

wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co skutkowało:

* błędnym ustaleniem, że spółka przyjmuje odpady od innych podmiotów, co z

kolei oznacza, że jest zobowiązana do zapewnienia poziomu 100% recyklingu

odpadów z tworzyw sztucznych,

* nieprawidłowym ustaleniem ilości opakowań posiadanych przez spółkę,

* nieprawidłowym ustaleniem ilości opakowań wprowadzonych do obrotu przez

A sp. z o.o.

2) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału

dowodowego i ustalenie, że A sp. z o.o. przyjmuje odpady od innych

podmiotów, co z kolei prowadziło do wniosku, że spółka jest zobowiązana do

zapewnienia poziomu 100% recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych,

3) art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w

zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej w

brzmieniu obowiązującym w chwili powstania obowiązku skarżącego (dalej

Ustawa) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że zapis

przedmiotowej normy ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie,

4) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 89 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, i

niewyznaczenie rozprawy pomimo wyraźnego w tym przedmiocie wniosku, co

uniemożliwiło skarżącej czynny udział w postępowaniu oraz uniemożliwiło

wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych

żądań, na etapie postępowania odwoławczego.

Spółka domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż A sp. z o.o. w K. nie przyjmowała odpadów od innych podmiotów w 2010 r. Z oświadczenia firmy B sp. z o.o. wynika, iż odpady opakowaniowe z tworzyw sztucznych o masie 1.8 tony zebrane przez tę firmę zostały wyeksportowane na rzecz realizacji obowiązku recyklingu za 2010 r. wobec A sp. z o.o., zgodnie z art. 4 ustawy. Brak jest dowodów na to, że A pozyskiwał odpady od innych podmiotów. Organy ustaliły stan faktyczny na podstawie ustaleń protokołów pokontrolnych w A sp. z o.o. i błędnej ocenie oświadczeń B. Mimo złożonych zastrzeżeń, organ nie ustosunkował się do nich oraz do spisu z natury magazynu z dnia 31.12.2009 r. i 31.12.2010 r., które wykazywały ilość zakupionych wieszaków na własne potrzeby spółki a nie celem ich wprowadzenia do obrotu.

Odnośnie kwestii ilości produktów wprowadzanych na rynek krajowy wraz z opakowaniami, a co za tym idzie wysokości opłaty produktowej, stron skarżąca zwróciła uwagę na treść art. 3 ust. 5 ustawy o opłacie produktowej (wprowadzenie na rynek opakowań lub produktów następuje w dacie ich wydania z magazynu w celu ostatecznego wprowadzenia do obrotu). Spółka wskazała, że obowiązek zapewnienia odpowiedniego poziomu recyklingu oraz odzysku powstaje dopiero z chwilą wprowadzenia na rynek opakowań lub produktów, a ten zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy następuje dopiero w dacie ich wydania z magazynu, w celu ostatecznego wprowadzenia do obrotu. W aktach sprawy nie ma ustaleń organu l instancji, w jakiej dacie A sp. z o.o. wprowadziła opakowania na rynek.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 80 K.p.a. podano, że błędnie organy przyjęły, że A sp. z o.o. w K. nie mogła zapewnić samodzielnie recyklingu tworzyw sztucznych na poziomie wynikającym z rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie rocznych poziomów odzysku - w wysokości 18 % za 2010 r. Skoro bowiem spółka przedstawiła dowody, że obowiązek recyklingu został przez nią zrealizowany, a osoby kontrolujące, przyjęły wbrew tym dowodom, że obowiązkowi temu spółka nie podołała, to świadczy to o błędzie w logicznym rozumowaniu dowolnej ocenie dowodów.

Błędnie organy wywiodły również, iż A sp. z o.o. winna zapewnić recykling odpadów z tworzyw sztucznych na poziomie 100 % wprowadzonych na rynek opakowań. W ocenie odwołującej się, zastosowanie powinny mieć poziomy recyklingu określone w w.w. rozporządzeniu - za 2010 r. - 18 %.

W sprawie tej, Marszałek Województwa dokonał wyliczenia wprowadzanych na rynek krajowy opakowań na podstawie ewidencji (faktur zakupowych) opakowań, jakie A sp. z o.o. posiadała (worków foliowych, metek, wieszaków na ubrania). Organ l instancji nie rozgraniczył w sprawie, że część wieszaków na ubrania, widniejących w ewidencji, została zakupiona na cele własne spółki, a co za tym idzie, przedmioty te nie stanowią opakowań.

Spółka podała, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22.10.2013 w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się lub nie uznaje się za opakowania (Dz. U. 2013 r., póz. 1274), zgodnie z ust. 1 pkt 1 lit. i) rozporządzenia wieszaki na ubrania stanowią opakowanie ale jedynie w przypadku, gdy są sprzedawane wraz z ubraniami. Zgodnie z ust. 1 pkt 2 lit. f, wieszaki sprzedawane oddzielnie, takim opakowaniem już nie są. Spółka stoi na stanowisku, że rozporządzenie to ma w sprawie zastosowanie, doprecyzowuje bowiem, jakie przedmioty należy uznać za opakowanie.

Wg A sp. z o.o., rzeczą organu l instancji było ustalenie, które wieszaki zostały zakupione na cele własne spółki (np. przechowywanie garniturów w magazynach), a które służą jako opakowanie przy sprzedaży. To ustalenie pozwoli wyliczyć, czy w sprawie w ogóle doszło do naruszenia prawa. Spółka wskazała na fakt przedłożenia do odwołania spisu z natury towaru znajdującego się w magazynach A sp. z o.o. w dniach 31.12.2009 r. i 31.12.2010 r. Z zestawienia tego wynika, że znaczna część wieszaków została zakupiona na cele własne spółki (przechowywanie odzieży).

A sp. z o.o. w K. podkreśliła też, że znaczna część "opakowań" w postaci metek, worków foliowych oraz wieszaków nie została do dnia dzisiejszego wprowadzona na rynek krajowy, gdyż znajduje się magazynach A. Oparcie przez organy wyliczeń na podstawie ewidencji zakupionych opakowań, a nie ewidencji opakowań, które zostały wprowadzone na rynek - nie było dopuszczane. Posiadanie opakowań w magazynach nie jest równoznaczne z wprowadzeniem ich na rynek krajowy. Obowiązek recyklingu i odzysku w ogóle nie powstał w tym zakresie, co powoduje, że opłata produktowa jest wyliczona w oparciu o błędne założenia.

Odnośnie naruszenia art. 4 ust. 1 b ustawy o opłacie produktowej spółka zauważyła, że w oparciu o wskazany przepis, organy uznały, iż A sp. z o.o. w K. jest zobowiązana do zapewnienia recyklingu w wysokości 100 %. Tymczasem treść tego przepisu nie odnosi się do stanu sprawy. Podkreślono, że A sp. z o.o. nie prowadzi przez zorganizowaną przez siebie sieć selektywnego zbierania odpadów od innych podmiotów. Oświadczenie firmy B sp. z o.o. stanowi, że odpady zostały zabrane przez tę firmę od A sp. z o.o. i zostały wyeksportowane na rzecz realizacji obowiązku recyklingu za rok 2010 r. wobec skarżącej, zgodnie z art. 4 ustawy. Organy błędnie zinterpretowały oświadczenia wymienione firmy, nie przedstawiły żadnego dowodu, że skarżąca zajmowała się zbiórką odpadów od innych podmiotów. Brak jest więc podstaw do twierdzenia, że A sp. z o.o. jest zobowiązana do zapewniania recyklingu na poziomie 100 % (powinna zapewnić 18 % zgodnie ze wskazanym wyżej rozporządzeniem).

W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 10 par. 1 K.p.a. w zw. z art. 89 K.p.a. strona skarżąca zaakcentowała brak wyznaczenia rozprawy administracyjnej w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24.03.2016 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Marszałka Województwa z dnia 3.12.2015 r.

Przystępując do oceny zaskarżonych w sprawie orzeczeń należy na wstępie wskazać, że trafnie orzekające organy administracji publicznej określiły i przyjęły miarodajny dla tej sprawy stan prawny. Zgodnie bowiem z art. 73 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. 2013 r., póz. 888) do powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy obowiązków wynikających z ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz. U. 2007 r., Nr 90, póz. 607; dalej powoływana jako "ustawa" lub "ustawa o opłacie produktowef), w tym do zobowiązań z tytułu opłaty produktowej należnej za okres do dnia 31 grudnia 2013 r., stosuje się przepisy tej ustawy, obowiązujące w chwili powstania zobowiązań z tytułu opłaty produktowej. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o opłacie produktowej, rozliczenie wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 3 (tj. zapewnienia odzysku i recyklingu odpadów powstałych z produktów wprowadzanych na terytorium kraju), następuje na koniec roku kalendarzowego. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że przedsiębiorca, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, albo organizacja, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2, którzy nie wykonali obowiązku, o którym mowa w art. 3, są obowiązani do wpłacania opłaty produktowej. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 cytowanej ustawy, obowiązek wpłacenia opłaty produktowej, obliczonej w sposób określony w art. 12, powstaje na koniec roku kalendarzowego. Powyższe oznacza więc, że w przypadku zobowiązania z tytułu opłaty produktowej należnej za rok 2010 r. zastosowanie mają przepisy ustawy opłacie produktowej -w brzmieniu obowiązującym na dzień 31.12.2010 r.

Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest ustalenie wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej. Zgodnie z art. 2 pkt 9 cytowanej ustawy w brzmieniu obowiązującym we wskazanej wyżej dacie, przez "opłatę produktową" rozumieć należy opłatę obliczaną i wpłacaną za opakowania w przypadku wprowadzania na rynek krajowy produktów w opakowaniach, o których mowa w załączniku nr [...] do ustawy, a także opłatę obliczaną i wpłacaną w przypadku wprowadzania na rynek krajowy produktów wymienionych w załączniku nr [...] do ustawy. W kontekście zatem cytowanej legalnej definicji należy podkreślić, że warunkiem (przesłanką) naliczenia opłaty produktowej było wprowadzenie przez podmiot podlegający obowiązkom określonym w ustawie - na rynek krajowy - produktów w rodzajach opakowań określonych w załączniku nr [...] do ustawy lub wprowadzanie na rynek krajowy produktów wskazanych w załączniku nr [...]. Obowiązek ten, stosownie do art. 12 ust. 2 ustawy, aktualizował się dopiero w sytuacji, w której przedsiębiorca nie zapewnił odpowiedniego poziomu odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (art. 3 ustawy). W ocenianej sprawie nie budziło wątpliwości to, iż strona skarżąca jest podmiotem zobowiązanym do wypełniania obowiązków wynikających z ustawy o opłacie produktowej (art. 1 ust. 1 tej ustawy). Pismem z dnia 30.09.2008 r. skarżąca spółka zawiadomiła Marszałka Województwa o rozpoczęciu działalności w zakresie wprowadzania na rynek krajowy produktów w opakowaniach z tworzyw sztucznych oraz samodzielniej realizacji odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. W tej sprawie nie było też sporu co do tego, że wprowadzane przez A sp. z o.o. w K. rodzaje opakowań, wymienione zostały w załączniku nr [...] do ustawy o opłacie opakowaniowej. Były to bowiem opakowania z tworzyw sztucznych, papieru i tektury oraz ze stali, o których stanowi wskazany załącznik. Spór natomiast wywoływała m.in. kwestia dotycząca tego, czy rodzaje opakowań, których ustalona ilość posłużyła orzekającym w sprawie organom administracji do obliczenia opłaty produktowej, zostały wprowadzone na rynek. W związku z powyższym należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy, wprowadzenie na rynek krajowy produktów następuje, z zastrzeżeniem ust. 6, w dacie ich wydania z magazynu w celu ostatecznego wprowadzenia do obrotu. Wskazany w tym przepisie ust. 6 art. 3 stanowił natomiast, że w przypadku importu produktów lub produktów w opakowaniach uważa się, że importer wprowadza na terytorium kraju produkty lub produkty w opakowaniach w dacie ich dopuszczenia do obrotu na terytorium kraju. Należy zatem zauważyć, iż z akt nie wynika aby przepis art. 3 ust. 6 miał w sprawie zastosowanie. Brak jest bowiem informacji o tym aby A sp. z o.o. w K. była importerem produktów lub produktów w opakowaniach. W związku z powyższym, w zakresie dotyczącym ustalenia momentu wprowadzenia na rynek krajowy produktów, w sprawie tej znajdzie zastosowanie cytowany wyżej przepis art. 3 ust. 5 ustawy, który wiązał fakt wprowadzenia na rynek opakowań lub produktów z czynnością wydania ich z magazynu celem ostatecznego wprowadzenia do obrotu. Zauważyć przy tym należy, iż z art. 3 ust. 4 ustawy wynikało, że masę i ilość opakowań wprowadzanych na rynek ustala się w oparciu o ewidencję prowadzoną zgodnie z art. 11. Stosowanie do tego zaś przepisu, przedsiębiorca i organizacja są obowiązani do prowadzenia dodatkowej ewidencji, obejmującej informacje, o których mowa odpowiednio w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 albo w ust. 2 pkt 2 i 3. Jest to zatem ewidencja obejmująca m.in. informacje odpowiednio o masie opakowań wymienionych w załączniku nr [...] do ustawy, w których przedsiębiorca wprowadził na rynek krajowy produkty, lub o wprowadzonych na rynek krajowy produktach wymienionych w załączniku nr [...] do ustawy, z podziałem na poszczególne ich rodzaje. Należy zatem zwrócić uwagę, że z protokołu kontroli przeprowadzonej przez Marszałka Województwa nr [...] w A sp. z o.o. w K. w dniach 3.09.2015 i 24.09.2015 r. wynika (str. [...]), że podmiot kontrolujący, przedstawił w tabeli informacje o przyjętej do obliczeń masie i rodzaju opakowań wprowadzonych przez A sp. z o.o. do obrotu wraz z produktem. Informacja ta, wg Marszałka Województwa została sporządzona w oparciu o ewidencję opakowań prowadzoną przez przedsiębiorcę, której kopia stanowi załącznik nr [...] do protokołu. Z powyższego załącznika wynika tymczasem, że zawiera on: "Podsumowanie zakupu wieszaków w latach 2009-2014 r.", "Zestawienie dotyczące zakupionych metek w latach 2009-2014" oraz "Zakup folii do produkcji worków w latach 2009-2014". W związku z tym należy stwierdzić, że w.w. dokumenty, stanowiące załącznik nr [...] do protokołu kontroli - nie zawierają danych wymaganych przez art. 11 ustawy o opłacie produktowej. Jak bowiem wyżej wskazano, przepis ten wymaga prowadzenia ewidencji o masie opakowań wymienionych w załączniku nr [...] do ustawy, w których przedsiębiorca wprowadził na rynek krajowy produkty lub wprowadzonych na rynek krajowy produktów wymienionych w załączniku nr [...] do ustawy. Wprowadzenie zaś na rynek krajowy produktów następuje (art. 3 ust. 5), co do zasady, w dacie ich wydania z magazynu w celu ostatecznego wprowadzenia do obrotu. Zawarte natomiast w załączniku nr [...] do protokołu kontroli informacje, nie zawierają powyższych danych. Z informacji tej wynika jedynie fakt "zakupu" przez A sp. z o.o. w K. określonej ilości metek, folii, czy wieszaków. Nie jest to przy tym równoznaczne z wydaniem ich z magazynu. Ustalenie tej okoliczności jest z kolei niezbędne w celu przyjęcia, że opakowania lub produkty zostały wprowadzone na rynek krajowy. W tym więc zakresie należy wskazać, że podstawa faktyczna ustaleń organu l instancji nie była poprawna, gdyż przy ustalaniu miarodajnych dla tej sprawy okoliczności naruszono art. 7 i art. 77 par. 1 K.p.a., przyjmując do obliczenia opłaty produktowej nieadekwatne dane. Wadliwości tej nie dostrzegł także organ odwoławczy, co czyni nieprawidłową również tę decyzję. Przedstawionego zapatrywania nie zmienia fakt, że w złożonym przez [...] sp. z o.o. w K. sprawozdaniu [...] o wysokości należnej opłaty produktowej za 2010 r. (k.[...]) spółka podała wartości wprowadzonych na rynek opakowań, tożsame względem tych, które wynikały ze wspomnianego wyżej załącznika nr [...] do protokołu kontroli. Należy bowiem podkreślić, że rola organu właściwego w sprawach opłaty produktowej koncentruje się na kontroli prawidłowości samoobliczenia dokonanego przez podmiot na którym ciążą obowiązki wynikające z przedmiotowej ustawy. Samoobliczenie opłaty produktowej w sprawozdaniu [...] podlega zatem kontroli i weryfikacji przez organ (por. B. Draniewicz, glosa do wyroku WSA z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2499/12) i danych tam zawartych nie można przyjmować bezkrytycznie. Nie znajduje uzasadnienia także to ustalenie orzekających w sprawie organów, iż A sp. z o.o. w K. przyjmowała odpady od innych podmiotów. Analiza akt sprawy (art. 133 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. 2016 r., póz. 718; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) nie uprawnia bowiem do wyciągnięcia powyższego wniosku. W tym zakresie organy administracji odwołują się w treści decyzji do dokumentów, które miały być przedłożone w trakcie kontroli przeprowadzonej w skarżącej spółce, tj. oświadczenia eksportującego odpady oraz faktury potwierdzające wewnątrzwspólnotowe dostawy odpadów opakowaniowych. Z dokumentów tych ma wynikać przetworzenie przez A sp. z o.o. odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych zebranych od innych posiadaczy. Należy jednak zauważyć, że akta sprawy nie zawierają wskazanych wyżej faktur. Znajduje się w aktach natomiast oświadczenie B K. sp. z o.o. w S.(k. [...]), datowane na dzień 13.11.2009 r. mówiące o wyeksportowaniu przez ten podmiot odpadów z tworzyw sztucznych na rzecz realizacji względem [...] sp. z o.o. obowiązku recyklingu i odzysku, zgodnie z art. 4 ustawy o opłacie produktowej. Wskazać należy, iż pismo to, z uwagi na datę jego sporządzenia nie może odnosić się do obowiązków objętych decyzjami kontrolowanymi w tym postępowaniu sądowym (opłata produktowa dotyczyła 2010 r.), a nadto, jego treść nie potwierdza w ogóle faktu zbierania (przyjmowania) przez [...] sp. z o.o. w K. odpadów od innych podmiotów. Skoro analizowana kwestia nie wynikała z akt sprawy, to jako dowolne ocenić należało ustalenie, że skarżąca przyjmowała odpady od innych podmiotów.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził naruszenie art. 7 oraz art. 77 par. 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, działając na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., póz. 718; dalej p.p.s.a.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, o czym orzekł w pkt l wyroku. W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organu administracji będzie ustalenie wysokości opłaty produktowej przy uwzględnieniu prezentowanego wyżej stanowiska, a przede wszystkim tego, że wprowadzenie na rynek krajowy opakowań lub produktów następuje, co do zasady, w dacie ich wydania z magazynu w celu ostatecznego wprowadzenia do obrotu. Konieczne w nowowprowadzonym postępowaniu będzie zatem poczynienie stosownych ustaleń, adekwatnych do stanu prawnego sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a. (pkt II wyroku).