Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1282/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1382
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant ref. staż. Magdalena Domagała, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi B. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udostępnienie danych z rejestru PESEL oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Cyfryzacji decyzją z [...] kwietnia 2019 r. [...] działając na podstawie art. 46 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 49 ust.2 i 2a ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r., poz. 1382 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku B. S.A. z siedzibą w G. (dalej Spółka) reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją administracyjną tego samego Organu z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt sprawy wynika, że 12 grudnia 2018 r. do Ministerstwa Cyfryzacji wpłynął wniosek Spółki o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych oraz danych potwierdzających zgon, za pomocą urządzeń teletransmisji danych w drodze weryfikacji. Uzasadniając wniosek, Strona wskazała, że funkcjonuje jako jeden z wiodących podmiotów prowadzących w Polsce działalność w zakresie zarządzania wierzytelnościami. Spółka jest podmiotem dominującym G., aktywnie inwestującej w portfele wierzytelności powstałych z nieuregulowanych zobowiązań z tytułu umów kredytowych i pożyczek. Istnienie interesu prawnego w uzyskaniu danych z rejestru PESEL Wnioskodawca wywodził z konieczności uczynienia zadość określonym ustawowo wymogom dotyczącym obowiązków informacyjnych niezbędnych do wytaczania powództw oraz wnoszenia na skalę masową pism procesowych. Dalej zainteresowana Spółka wskazała, że rodzaj i rozmiar prowadzonej przez nią działalności nie pozostaje obojętny jeśli chodzi o wpływ na organizację pracy organów: administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości oraz egzekucyjnych. Liczba generowanych wniosków i zapytań liczona jest w setkach tysięcy i ciągle rośnie, co z jednej strony skutkuje koniecznością podjęcia przez uprawnione organy czynności w sprawach, z drugiej zaś obliguje Spółkę do optymalizacji prowadzonych działań w taki sposób, aby jakość świadczonych usług pozostawała na wysokim poziomie.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Minister decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. odmówił Wnioskodawcy udostępnienia danych w trybie weryfikacji danych adresowych oraz potwierdzających zgon. Decyzję uzasadnił niewykazaniem interesu prawnego w uzyskaniu dostępu do niniejszych usług ze względu na brak przepisów prawa powszechnie obowiązującego kreujących uprawnienie lub nakładających na Stronę obowiązek weryfikacji danych zgromadzonych w rejestrze PESEL zgodnie z przedstawionym żądaniem.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła niezasadne zawężenie rozumienia przez Organ pojęcia interesu prawnego polegające na wskazaniu przepisu obligującego do weryfikacji danych z rejestrem PESEL bez rozważenia całokształtu sytuacji prawnej Wnioskodawcy jak również błędną wykładnię przepisów określających zasady udostępniania danych z rejestru PESEL. Wskazała również, iż organ nie wziął pod uwagę statusu prawnego podmiotu zarządzającego wierzytelnościami wynikającego z art. 192 ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Po analizie akt sprawy Minister Cyfryzacji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazaną na wstępie.

Istotą sprawy w przedmiotowym postępowaniu jest ustalenie, czy Wnioskodawca wykazał interes prawny w uzyskaniu dostępu do usługi weryfikacji z rejestru PESEL w trybie teletransmisji. Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 2 i 2a ustawy o ewidencji ludności - dane z rejestru PESEL w trybie weryfikacji oraz dane potwierdzające zgon udostępniane są innym podmiotom jeżeli wykażą w tym interes prawny.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu wyrażonym w decyzji pierwszoinstancyjnej, że interes prawny w uzyskaniu dostępu do ww. usługi polega przede wszystkim na wskazaniu przez Wnioskodawcę przepisów prawa powszechnie obowiązującego, z których wynika potrzeba zweryfikowania danych dotyczących adresu oraz zgonu osoby, którą łączy z wnioskodawcą określony stosunek prawny. W analizowanej sprawie tak zdefiniowany interes prawny nie został w dalszym ciągu wykazany, ponieważ brak jest przepisu prawa na podstawie którego Wnioskodawca byłby zobowiązany lub uprawniony do dokonania weryfikacji danych adresowych oraz zgonu w rejestrze PESEL.

Poza Organ wskazał, że udostępnianie danych w żądanym trybie polega jedynie na porównywaniu przekazanych przez wnioskodawcę danych z rejestrem PESEL, co oznacza to tyle, że pytający podmiot nigdy nie uzyska danych prawidłowych, a tylko takie konieczne są do wskazania w pozwie. Zatem konsekwencją negatywnej weryfikacji będzie konieczność skierowania wniosku o udostępnienie danych w trybie jednostkowym. Nie można się zatem zgodzić ze Stroną, jakoby usługa weryfikacji była jedyną możliwością uzyskania prawidłowych danych dłużnika.

Ponadto Organ zwrócił uwagę, że powyższe rozważania prowadzą do konieczności przyjęcia, iż w przypadku uzyskiwania danych z rejestru PESEL w trybie weryfikacji, interes prawny Wnioskodawcy nie istnieje (nie jest aktualny) w chwili składania wniosku o przyznanie takiego dostępu lecz materializuje się dopiero w momencie, w którym Wnioskodawca potrzebuje do konkretnej sprawy (sporządzenia konkretnego pozwu) uzyskać dane adresowe lub potwierdzić zgon tej a nie innej osoby. Interes prawny nie może być bowiem wywodzony z samego tylko faktu istnienia powiązań gospodarczych. W wezwaniu w postępowaniu sądowym – w sytuacji gdy pismo nie będzie mogło otrzymać biegu - powinny zostać precyzyjnie określone braki, które strona jest zobligowana usunąć, termin, w jakim wadliwości pisma powinny być uzupełnione oraz rygor ich nieusunięcia w podanym terminie. Takie wezwanie sądu potwierdzi jednoznacznie potrzebę pozyskania konkretnych danych i przełoży się na wykazanie przez Spółkę interesu prawnego przy kierowaniu zapytania jednostkowego. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy Organ wskazał, że uzupełnieniu braku formalnego pisma procesowego w postaci podania przez powoda nieprawidłowego adresu lub niepodania adresu pozwanego nie będzie służyła usługa weryfikacji.

Nieadekwatna jest opinia wnioskującego, jakoby interes prawny w uzyskaniu danych z rejestru PESEL w trybie weryfikacji mógł być wywodzony przede wszystkim z faktu prowadzenia działalności gospodarczej na rynku usług finansowych regulowanych przez ustawę z dn. 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych oraz zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1355 ze zm.) Odnosząc się do przedstawionego stanowiska, Organ dodał, że specyficzny przedmiot działalności Strony wymagający posiadania zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego na zarządzanie sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszu sekurytyzacyjnego nie będzie co do zasady stanowił o wypełnieniu warunku przewidzianego w art. 48 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ewidencji ludności (uzyskanie danych drogą teletransmisji jest uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywanych zadań albo prowadzonej działalności), o którym wnioskujący nie wspomina wprost w treści swojego wywodu, lecz identyfikuje jego treść z posiadaniem interesu prawnego. Przesłanka powyższa jest jednak całkowicie odrębna od wymienionej w art. 46 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ewidencji ludności i dotyczącej interesu prawnego. Wnioskujący jak się wydaje dokonał jej mylnej interpretacji utożsamiając specyfikę prowadzonej działalności (zarządzanie wierzytelnościami oraz dochodzenie wierzytelności na drodze postępowania sądowego) z dysponowaniem interesem prawnym do uzyskania danych.

Odnosząc się do przywołanego w treści wniosku o ponownego rozpatrzenie sprawy art. 5 ust. 1 lit. d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) {Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, ze zm.) Organ wskazał, że realizacja obowiązku by dane gromadzone przez administratora prawidłowe i w razie potrzeby uaktualniane powinna znaleźć zastosowanie na etapie gromadzenia danych, a w jego wykonaniu, administrator zbierający dane powinien dołożyć szczególnej staranności celem zbierania danych merytorycznie poprawnych, a więc odpowiadających rzeczywistemu stanowi rzeczy.

Z powyższym stanowiskiem Spółka się nie zgodziła i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż wykazanie interesu prawnego możliwe jest jedynie poprzez wskazanie szczególnego przepisu prawa, na podstawie którego Spółka byłaby zobowiązana lub uprawniona do dokonania weryfikacji danych adresowych oraz zgonu w rejestrze PESEL;

2) art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że interes prawny Skarżącej nie istnieje (nie jest aktualny) w chwili składania wniosku o przyznanie dostępu, lecz materializuje się dopiero w momencie sporządzenia konkretnego pozwu;

3) art. 51 ust. 2 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez Organ, że Skarżąca nie wykazała interesu prawnego, a tym samym nie spełniła ustawowych wymogów do uzyskania dostępu do rejestru PESEL, w konsekwencji czego Organ utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję odmawiającą wyrażenia zgody na ten dostęp;

4) art. 51 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niezastosowanie, w wyniku czego Skarżąca nie uzyskała dostępu do rejestru PESEL, za pomocą urządzeń teletransmisji danych, w trybie weryfikacji;

5) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a." poprzez brak podjęcia działań niezbędnych w celu wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego oraz koniecznych do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w szczególności rozważenia uwarunkowań prawnych prowadzenia działalności gospodarczej na rynku usług finansowych regulowanym przez ustawę z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1355 ze zm., dalej jako: "ustawa o funduszach inwestycyjnych"), w tym brak rozważenia konieczności uczynienia zadość ustawowym wymogom stawianym podmiotom zarządzającym sekurytyzowanymi wierzytelnościami;

6) art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego oceny w całokształcie stanu faktycznego sprawy, w szczególności rozważenia uwarunkowań prawnych prowadzenia działalności gospodarczej na rynku usług finansowych regulowanym przez ustawę z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych, w tym rozważenia konieczności uczynienia zadość ustawowym wymogom stawianym podmiotom zarządzającym sekurytyzowanymi wierzytelnościami;

7) art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że interes prawny nie może być wykazany wszelkimi środkami dowodowymi, zaś jego wykazanie możliwe jest jedynie poprzez wskazanie szczególnego przepisu prawa, na podstawie którego Spółka byłaby zobowiązana lub uprawniona do dokonania weryfikacji danych adresowych oraz zgonu w rejestrze PESEL.

Wobec powyższego wniesiono o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji;

2) zobowiązanie Ministra Cyfryzacji do wydania decyzji przyznającej Skarżącej prawo dostępu do danych z rejestru PESEL, za pomocą urządzeń teletransmisji danych, w trybie weryfikacji;

3) zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych;

4) potraktowanie informacji przedstawionych w niniejszej skardze jako tajemnicy przedsiębiorstwa, stosownie do treści art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2018. poz. 419 ze zm.).

W ocenie Skarżącej zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wąskie rozumienie interesu prawnego jest nieprawidłowe. Dla wykazania istnienia interesu prawnego nie jest konieczne, aby przepisy prawa w sposób wyraźny przyznawały określonemu podmiotowi uprawnienie bądź nakładały obowiązek do zasięgania informacji w państwowym rejestrze. Ocena uprawnień Wnioskodawcy powinna być dokonywana przez Organ po uprzednim rozważeniu całokształtu okoliczności sytuacji prawnej Wnioskodawcy przed wydaniem decyzji, tj. podmiotu zarządzającego wierzytelnościami sekurytyzowanymi przy wnoszeniu pism procesowych. Nie wystarczy po prostu stwierdzenie braku wyraźnego przepisu. Wnioskodawcy jego interes prawny wynika z oceny systemowej regulacji dotyczącej dochodzenia wierzytelności na drodze postępowania sądowego.

Wnioskodawca zaprzecza również ustaleniom Organu, jakoby interes prawny Skarżącej nie istniał (nie był aktualny) w chwili składania wniosku o przyznanie takiego dostępu. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że od 2010 r. posiada zezwolenie Komisji Nadzoru Finansowego na zarządzanie sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszy sekurytyzacyjnych. Z kolei na podstawie wydanego zezwolenia Spółka zarządza portfelami wierzytelności funduszy sekurytyzacyjnych na drodze polubownej oraz sądowo-egzekucyjnej. Przywołana przez Organ ustawa o funduszach inwestycyjnych właśnie poprzez normę wyrażoną w art. 192 ustawy o funduszach inwestycyjnych dopuszcza obsługę funduszy sekurytyzacyjnych poprzez zawarcie umowy o zarządzanie ich wierzytelnościami za zezwoleniem KNF. Uzyskanie zezwolenia wymaga również akceptacji KNF dla postanowień procedury zarządzania wierzytelnościami (art. 192 ust 4 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Poprzez pojęcie zarządzania wierzytelnościami należy rozumieć przede wszystkim obowiązek takiego podmiotu do podejmowania działań w stosunku do sekurytyzowanych wierzytelności, zarówno na drodze polubownej, jak i sądowo-egzekucyjnej. Każdy wskazany powyżej sposób wymaga wiedzy o danych adresowych dłużników. Okoliczność ta została całkowicie przez Organ pomięta.

Wnioskodawca od wielu lat pozostaje aktywną stroną procesową toczących się postępowań cywilnych na skalę masową. Można zatem stwierdzić, że specyfika działalności wymaga weryfikowania danych. Od poprawności posiadanych danych zależy możliwość skutecznego wszczęcia postępowania. Co więcej Spółka już na etapie powierzenia obsługi prawnej profesjonalnym pełnomocnikom zobowiązany jest do udzielenia im prawidłowych informacji adresowych pozwalających na skuteczne dochodzenie roszczenia. A zatem wbrew ustaleniom Organu nie można mówić, że interes prawny Wnioskodawca opiera na nieskonkretyzowanych zamierzeniach podjęcia działań w przyszłości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Zdaniem organu nie istnieje w przepisach prawa, na które powołał się Skarżący żadna taka norma, która nie tylko nakazywałaby, ale chociażby pozwoliła Wnioskodawcy na dostęp do rejestru PESEL w trybie weryfikacji.

W świetle powyższego podkreślenia wymaga, że w swoim rozstrzygnięciu organ nie wskazał, że Skarżący nie ma interesu pranego w pozyskaniu danych z rejestru PESEL w ogóle, ale nie ma go, a raczej nie wykazał, w przypadku dostępu do usługi weryfikacji. Skarżący wskazuje, że z uwagi na charakter prowadzonej działalności, a przede wszystkim z uwagi na fakt, iż od wielu lat pozostaje aktywną stroną procesów toczących się w postpowaniach cywilnych prowadzonych na skalę masową musi być w posiadaniu prawidłowych adresów dłużników. Sama przyszła i ewentualna konieczność wystąpienia z powództwem nie uzasadnia potrzeby pozyskania danych, a tym bardziej weryfikacji danych już posiadanych.

Pismem z 26 września 2019 r. Spółka odniosła się do odpowiedzi na skargę wskazując, że okoliczności, które potwierdzają brak słuszności w twierdzeniach w niej podniesionych. Poza tym powtórzyła podtrzymała już przedstawione wcześniej stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) dalej - p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z istoty kontroli Sądu wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Ministra Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję tego Organu z dnia [...] lutego 2019 r. odmawiającą skarżącej udostępnienia z danych rejestru PESEL, za pomocą urządzeń teletransmisji danych w trybie weryfikacji.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności.

Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy, dane z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Z kolei przepis art. 47 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności stanowi, że organ rozpatrujący wniosek o udostępnienie danych odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, udostępnienia danych jednostkowych, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w art. 46.

Istota sporu w sprawie sprawdzała się zatem do oceny, czy Minister zasadnie odmówił Skarżącej udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych, celem wystąpienia przeciwko osobom, których danych potwierdzenia domaga się, z powództwem, uznając, że Skarżąca nie wykazała (nie udokumentowała) interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych.

Posiadanie interesu prawnego w postępowaniu jest równoznaczne z ustaleniem przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Co więcej, musi to być taki przepis, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem. Innymi słowy, o tym, czy w konkretnej sprawie wnioskodawca ma interes prawny decydują przepisy prawa materialnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.

Gdy chodzi zaś o postępowanie w sprawie o udostępnienie/weryfikację danych z ewidencji PESEL, to o interesie prawnym strony mogą świadczyć tylko takie okoliczności, w których sytuacja prawna strony byłaby zależna od danych uzyskanych z ewidencji, a więc gdyby te dane były potrzebne wnioskodawcy do zrealizowania jego uprawnień lub poddania się obowiązkom. Wykazać zatem należy bezpośredni związek między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa, na której oparty jest interes prawny. Przy czym w orzecznictwie przyjmuje się, że wykazanie interesu prawnego w rozumieniu art. 46 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy jest tożsame z udowodnieniem (por. wyrok NSA z 26 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 286/16, CBOSA). Najistotniejszą kwestią jest zatem posiadanie owego interesu, aby w dalszej kolejności czy to go wykazać czy udowadniać.

Legitymację do uzyskania danych z rejestru PESEL, na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, można wywodzić z norm prawa materialnego należących do różnych gałęzi prawa, w tym również prawa cywilnego. Sąd w składzie orzekającym podziela jednak pogląd, że organ, badając interes prawny w sytuacji, gdy strona powołuje się na zamiar sądowego dochodzenia roszczeń, powinien ograniczyć swoje działania do ustalenia istnienia sporu sądowego pomiędzy wnioskodawcą a osobą, których danych chce zweryfikować. Podmiot zainteresowany potwierdzeniem danych adresowych oraz danych potwierdzających zgon z rejestru PESEL ma bowiem interes prawny w uzyskaniu danych osoby, przeciwko której wytoczył powództwo przed sądem powszechnym, gdy sąd ten zobowiąże go, jako powoda, do podania adresu zamieszkania pozwanego (por. wyrok NSA z 29 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 417/11).

Skarżący w toku postępowania nie przedstawił kopii pozwu przeciwko osobie, o której weryfikacji danych wnosi, z potwierdzeniem jego złożenia w sądzie lub alternatywnie kopii aktualnego wezwania sądowego, obligującego do wskazania np. adresu takiej osoby.

Z wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie wynika jednoznacznie, że Spółka ma dopiero zamiar wytoczenia powództwa cywilnego przeciwko takim podmiotom i jest ich bardzo dużo. W ocenie Sądu, w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego, jak również w toku rozpatrywania sprawy przez Ministra, nie istniał obowiązek wskazania przez Skarżącą danych adresowych osób - których żąda weryfikacji - w postępowaniu sądowym.

Dążenie do wytoczenia powództwa przeciwko innej osobie nie dowodzi samodzielnie istnienia interesu prawnego po stronie Skarżącej (wyrok NSA z 26 lipca 2016 r., II OSK 286/16, Lex 2102258, wyrok WSA w Krakowie z 25 kwietnia 2019 r., III SA/Kr 117/19, CBOSA). Interes prawny musi bowiem mieć charakter realny, a więc musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Co więcej, nie może mieć on charakteru hipotetycznego. Sąd w składzie orzekającym podziela przy tym stanowisko, że podmiotowi, któremu przysługuje prawo dochodzenia określonych roszczeń, przepisy prawa powinny przyznawać uprawnienia związane z koniecznością nadania temu prawu skuteczności. Interes prawny nie może być uzasadniony zdarzeniami i okolicznościami mającymi nastąpić w przyszłości, do których wnioskodawca dąży lub zamierza podjąć w przyszłości.

W ocenie Sądu, nie można uznać legitymacji prawnej podmiotu, który odwołuje się do zainicjowania w przyszłości postępowania sądowego, czyli okoliczności niepewnej. W kontrolowanym postępowaniu Skarżąca nie wykazała zaś w sposób obiektywnie sprawdzalny, tj. nie przedstawiła dokumentu, z którego jednoznacznie wynikałoby to, że wszczęła postępowanie przed sądem powszechnym. Innymi słowy, nie udowodniła, że Minister był uprawniony do przekazania żądanych danych na potrzeby toczącego się postępowania sądowego.

Nie jest udowodnieniem interesu prawnego samo przytoczenie przepisów prawnych tj. przepisów uregulowanych w ustawie o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami, na podstawie których skarżąca ma zamiar wytoczenia powództwa łączący się z obowiązkiem sporządzenia pozwu, jak i uwarunkowania prawne prowadzonych działań gospodarczych na rynku usług finansowych regulowanych ww. ustawą. Zamiar zainicjowania postępowania sądowego nie wypełnia istotnych elementarnych wartości na jakich oparty jest interes prawny. Nie jest to bowiem interes prawny konkretny, aktualny, obiektywnie istniejący. Ogólna próba wykazania uprawnień Wnioskodawcy, jaki podmiotu zarządzającego wierzytelnościami sekurytyzowanymi przy wnoszeniu pism procesowych jest niewystarczająca. Brak zatem wykazania jakiejkolwiek relacji materialnoprawnej, a ograniczenie się do relacji procesowej uzasadniało podważenie zasadności wyprowadzenia interesu prawnego co do zamiaru zainicjowania w przyszłości postępowania sądowego. Nie ma przy tym znaczenia, ilość tych postępowań, jak i wartość wierzytelności, których Spółka zamierza dochodzić.

Okoliczności tego rodzaju mają – jak już wcześniej wskazano - charakter przyszły i niepewny. Oznacza to, że wyprowadzenie interesu prawnego z zamiaru w przyszłości złożenia pozwu nie ma usprawiedliwionych podstaw, godząc w konstytucyjną ochronę prawną prywatności jednostki, których dane dotyczą. Niedopuszczalna byłaby bowiem sytuacja, w której to już samo złożenie wniosku, z podaniem przepisu oraz zadeklarowaniem chęci ochrony swych praw na drodze sądowej, skutkowałoby obowiązkiem udostępnienia/weryfikacji tych danych przez jego administratora, którym jest organ. Doprowadziłoby to bowiem do fikcji w obszarze ochrony danych osobowych, co przecież nie może mieć miejsca. Poza tym Spółka nie przedstawiła okoliczności, które by dawały gwarancję, że faktycznie zrealizuje swój zamiar i nie wykorzysta uzyskanych danych w inny sposób. Zadeklarowane zamiary stanowią jedynie hipotetyczne twierdzenia.

Poza tym nie można uwzględnić wniosku Strony z uwagi na to, że trwają prace legislacyjne w zakresie udostępnienia danych szerszej grupie podmiotów z rejestru PESEL. Dopiero zmienione przepisy, które wejdą w życie, jeżeli zmienią sytuację Spółki, będą stanowiły ewentualnie podstawę do innego rozstrzygnięcia. W obecnym stanie prawnym i faktycznym, Spółka nie wykazała interesu prawnego, który umożliwiłby zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy uwzględnienie jej wniosku.

W ocenie Sądu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niezasadne. Ustalenia Ministra są prawidłowe, organ nie uchybił przepisom art. 7 k.p.a., a ocena materiału dowodowego odpowiada wymogom art. 77 § 1, art. 75 i 80 k.p.a.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.