Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 881/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 108 § 1 i § 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie NSA: Bogusław Dauter (sprawozdawca), Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, Protokolant Agnieszka Lipiec, po rozpoznaniu w dniu 12 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. D. i A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Po 812/06 w sprawie ze skargi A. D. i A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 9 maja 2006 r. [...] w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 19 grudnia 2006 r., I SA/Po 812/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. i A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 9 maja 2006r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości.

2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym: A. i A. D. wspólnicy spółki cywilnej "A." w O. 24 marca 2004 r. aktem notarialnym Nr [...] nabyli od Syndyka Masy Upadłości Fabryki "W." SA w upadłości w O. z wolnej ręki działkę o nr - o pow. 2990 m2 objętą księgą wieczystą [...] wraz z budynkami hotelowymi o pow. zabudowy 600,42 m2 parkingiem z pawilonem parkingowym i ogrodzeniem za kwotę 721.000,00 zł. A. i A. D. jak wynika z danych dotyczących złożonych deklaracji - podatku od nieruchomości Fabryki "W." SA w upadłości nabyli część majątku upadłej spółki akcyjnej, która po ogłoszeniu upadłości nie utraciła prawa własności swojego majątku, a syndyk majątek i zarząd objął i tylko działał za upadłą spółkę. Wobec istnienia zaległości podatkowych z nabytej nieruchomości od 1 października 2001 r. do dnia nabycia od Fabryki "W." SA w upadłości tj. 24 marca 2004 r. Prezydent Miasta O. jako organ podatkowy postanowieniem z 7 maja 2004 r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej A. i A. D..

Decyzją z 14 lutego 2006 r. Prezydent Miasta O. orzekł o przeniesieniu odpowiedzialności z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości zbywcy nieruchomości Fabryki "W." SA w upadłości w O. na nabywcę nieruchomości A. i A. D. wspólników spółki cywilnej "A." w kwocie 50.594,00 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 9 maja 2006 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta O. i w uzasadnieniu wyraziło pogląd prawny, że zgodnie z art. 536 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2003 r., nr 60, poz. 535 ze zm., dalej: p.u.n.) w sprawach, w których ogłoszono upadłość przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W przedmiotowej sprawie upadłość ogłoszono postanowienie z 12 września 2003 r., [...], natomiast ustawa weszła w życie 1 października 2003 r. Wobec tego, że upadłość podmiotu ogłoszono przed wejściem w życie ustawy, dlatego w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 24 października 1934 r. Prezydenta Rzeczypospolitej - prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm., dalej: p.u.). Z § 2 pkt 4 aktu notarialnego z 24 marca 2004 r. wynika, że rada wierzycieli zezwoliła Syndykowi Fabryki "W." SA na sprzedaż z wolnej ręki Hotelu "G." wraz z parkingiem za cenę 721.000 zł. tj. wynikającą z oferty najkorzystniejszej złożonej przez A. i A. D. Powołując się na art. 112 § 1 pkt. 1 i art. 107 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.) organ wskazał, że nabywca części przedsiębiorstwa z wolnej ręki odpowiada za zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę zbywcy tj. syndyka masy upadłości, od dnia 15 października 2001 r. do dnia nabycia nieruchomości, czyli 21 marca 2004 r. Wartości środków trwałych i wartość niematerialnych i prawnych wynikających z wyceny rzeczoznawcy sporządzonej na 11 września 2003 r. wynosi 56.091,676 zł. Nabywcy za nabytą nieruchomość uiścili 721.000 zł. Odpowiedzialnością za zaległości podatkowe podlegają w sumie kwoty 32.768,70 zł i 17.825,30 zł oraz 50.594,00 zł. bowiem są niższe od wartości nabytego składnika majątku i zostały prawidłowo obliczone.

3. W skardze na powyższą decyzję podatnicy zarzucili naruszenie art. 120 § 1 p.u., art. 1000 i następne kpc, art. 5 kc przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 października 2000 r. (ogłoszonego w Dz. U. Nr 88 poz. 990), art. 204 i art. 63 § 1 p.u.

4. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. 120 § 3 p.u. w związku z art. 536 p.u.n. wskazał, że organy podatkowe pociągając skarżących do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki akcyjnej miały nie tylko prawo, ale i obowiązek orzec o odpowiedzialności małżonków A. i A. D. jako osób trzecich. W odróżnieniu od poprzednio obowiązujących przepisów art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 Nr 108, poz. 486 ze zm.) - przepisy Ordynacji podatkowej nie zezwalają organom podatkowym na odstąpienie od wydania konstytutywnej decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej. Takie odstąpienie było możliwe z uwagi na naruszenie tzw. zasad współżycia społecznego czy inne ważne względy społeczno-gospodarcze. Obecnie przepisy Ordynacji podatkowej takiej możliwości nie przewidują. Zdaniem sądu skarżący nabywając nieruchomość zdawali sobie sprawę, że mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za zaległości podatkowe upadłej spółki z tytułu części jej majątku, gdyż przed jego nabyciem z wolnej ręki zwrócili się do Prezydenta Miasta O. w dniu 26 marca 2004 r. o umorzenie zaległości podatkowych i ewentualne ograniczenie odpowiedzialności za cudze długi podatkowe. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o umorzenie zaległości podatkowych i decyzją z 10 maja 2004 r. Prezydent Miasta O. umorzył postępowanie w sprawie i w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że umorzenie zaległości podatkowej jest przedwczesne ponieważ organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe. Ponadto organy podatkowe w wydanych decyzjach o odpowiedzialności nabywców majątku podatnika zastosowały prawidłowo przepis art. 112 § 3, § 4 i 6 o.p. Z tych zatem powodów nie dopatrując się istotnego naruszenia procedury podatkowej, ani prawa materialnego przy wydaniu decyzji o pociągnięciu do solidarnej odpowiedzialności skarżących z tytułu nabycia części majątku upadłej Fabryki "W." SA sąd oddalił skargę.

5. W skardze kasacyjnej podatnicy zaskarżyli powyższy wyrok zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 108 § 1 i § 4 o.p. oraz art. 120 § 1 p.u. oraz art. 1000 § 1 kpc. Nadto autor skargi kasacyjnej jako integralną cześć uzasadnienia skargi kasacyjnej uznał dotychczasowe uzasadnienia odwołań do SKO w K. oraz skargi do WSA w Poznaniu.

W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, uwzględnienie w całości odwołania podatników z 30 czerwca 2006 r., ewentualne przekazanie do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Poznaniu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy się odnieść do postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 108 § 1 i § 4 o.p. Zdaniem autora skargi kasacyjnej przepis ten został naruszony przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a zatem należy przyjąć, ze zarzut ten mieści się w podstawie kasacyjnej polegającej na naruszeniu prawa materialnego z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Decydując się na postawienie sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, w następstwie której doszło do niewłaściwego zastosowania tego prawa, autor skargi kasacyjnej winien wpierw wskazać, na czym polegał błąd sądu w rekonstrukcji treści konkretnej normy prawnej i podać, jaka powinna być wykładnia właściwa i dlaczego przyjęta przez sąd wykładnia skutkowała niewłaściwym zastosowaniem błędnie wyłożonego przepisu (por. wyrok NSA z 15 lutego 2006 r., II GSK 388/05, LEX nr 193936). Jest to bowiem istotne z tego powodu, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną jest związany na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. jej granicami. Niedopuszczalne jest bowiem wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie (por. wyrok NSA z 114 listopada 2006 r., II FSK 1401/05, LEX nr 262797).

Mając zatem powyższe na uwadze należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej w sposób błędny sformułował i uzasadnił zarzut naruszenia art. 108 § 1 i § 4 o.p. W uzasadnieniu tego zarzutu przytoczono jedynie treść spornego przepisu, powołano się na odpis pisma syndyka, który w ocenie autora skargi kasacyjnej stanowi nowy dowód w postępowaniu oraz wskazano, że wydanie zaskarżonej decyzji było przedwczesne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tak ogólnie sformułowany zarzut, nie zawierający ani zarzutów względem wyroku sądu pierwszej instancji ani wskazania prawidłowej wykładni zaskarżonego przepisu należy uznać za bezzasadny. Nie może bowiem być tak, że strona w uzasadnieniu przywołuje treść zaskarżonej normy prawnej, licząc na to, że Naczelny Sąd Administracyjny odczyta jej intencje w zakresie naruszonego przepisu. Powoływanie się przez skarżącego na pismo syndyka z 22 listopada 2006 r., należy uznać za całkowicie chybione, bowiem zarzut w tym zakresie strona mogła by stawiać w ramach naruszenia przepisów postępowania i ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Tymczasem takich zarzutów we wniesionej skardze kasacyjnej nie ma.

Drugim zarzutem postawionym przez autora skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 120 § 1 p.u. w zw. z art. 1000 § 1 kpc. Zdaniem strony nie można obciążać nabywcy z tytułu jakichkolwiek zaległości podatkowych upadłego lub syndyka po wszczęciu postępowania upadłościowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powołany w tym zakresie pogląd skarżącego jest błędny. Należy zauważyć, że w zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje stanowisko nie powoływał się na żaden z powyższych przepisów. Podstawą rozstrzygnięcia sądu był art. 120 § 3 p.u., w którego zakresie autor skargi kasacyjnej nie stawia żadnych zarzutów. Tym samym nie można uznać by sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni lub niewłaściwie zastosował powołane powyżej przepisy.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w punkcie C) skargi kasacyjnej wniosku, należy uznać go za błędny. Jak wynika z treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Nieodzownym elementem uzasadnienia jest - poza przytoczeniem naruszonego przepisu - wskazanie sposobu jego naruszenia i wyjaśnienie, na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie i jak, zdaniem skarżącego, powinien on być rozumiany i stosowany. Koniecznym natomiast elementem uzasadnienia drugiej podstawy z art. 174 pkt 2 jest wskazanie, które przepisy - oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) ustawy - zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 23 maja 2006 r., II GSK 18/06, LEX nr 236385). Zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jak i zarzuty muszą być wymienione szczegółowo i w spósb konkretny. Nie może być tak, iż autor skargi kasacyjnej powołuje się na odwołania złożone w postępowaniu podatkowym, z których Naczelny Sąd Administracyjny ma czerpać uzasadnienia do podniesionych zarzutów, skoro uzasadnienia tam zawarte dotyczą zarzutów zgłoszonych w postępowaniu przed organami podatkowymi. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się lub wybierać elementy uzasadnień zawartych w inny pismach skarżącego, jest on bowiem związany granicami skargi kasacyjnej na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. Dlatego też obowiązkiem pełnomocnika profesjonalnego jest w sposób konkretny, prawidłowy i pełny wskazanie w skardze kasacyjnej zarówno zarzutów względem wyroku sądu pierwszej instancji jak też ich uzasadnienia, które nie powodowałoby wątpliwości co do intencji autora skargi kasacyjnej. W konsekwencji tak sformułowanego wniosku skarżącego nie można było uznać.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.