Wyrok NSA, sygn. akt V SA 2371/92
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 2 poz. 5
law: Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach.
Teza: 1. Wniosek właściwego organu o odmowę wydania stronie paszportu, przewidziany w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach /Dz.U. 1991 nr 2 poz. 5/, uzasadnia wydanie przez organ paszportowy wskazanej w tym wniosku decyzji tylko w trakcie postępowania przed organem, który z wnioskiem takim wystąpił.

2. Gdy organ - wnioskodawca nie prowadzi już postępowania wobec strony bądź wskutek jego zakończenia, bądź to w związku z przekazaniem sprawy innemu organowi, jego wniosek o odmowę wydania paszportu nie może wywołać skutków przewidzianych w art. 6 ust. 1 lub w art. 10 ust. 1 powyższej ustawy.

TEZY

1. Wniosek właściwego organu o odmowę wydania stronie paszportu, przewidziany w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach /Dz.U. 1991 nr 2 poz. 5/, uzasadnia wydanie przez organ paszportowy wskazanej w tym wniosku decyzji tylko w trakcie postępowania przed organem, który z wnioskiem takim wystąpił.

2. Gdy organ - wnioskodawca nie prowadzi już postępowania wobec strony bądź wskutek jego zakończenia, bądź to w związku z przekazaniem sprawy innemu organowi, jego wniosek o odmowę wydania paszportu nie może wywołać skutków przewidzianych w art. 6 ust. 1 lub w art. 10 ust. 1 powyższej ustawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Henryka S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 sierpnia 1992 r. w przedmiocie odmowy wydania paszportu i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych trzy miliony pięćdziesiąt tysięcy złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Wojewoda (...) decyzją z dnia 27 września 1991 r. nr SO XI 5123/104/91 odmówił Henrykowi S. wydania paszportu. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w stosunku do Henryka S. występują przesłanki odmowy wydania paszportu określone w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach /Dz.U. 1991 nr 2 poz. 5/. Za podstawę powyższej oceny Wojewoda przyjął pismo miejscowego Urzędu Skarbowego z dnia 10 września 1991 r., zawierające wniosek o odmowę wydania lub o unieważnienie paszportu Henrykowi S. z tego powodu, że toczy się przeciwko niemu postępowanie w sprawie karnej skarbowej.

Od tej decyzji Henryk S. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia, jednakże Minister Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 17 października 1991 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W dniu 28 maja 1992 r. Henryk S. skierował do Wojewody (...) kolejny wniosek o wydanie mu paszportu. Pismem z dnia 25 czerwca 1992 r. organ paszportowy w Ch. poinformował składającego wniosek, że "do dnia dzisiejszego aktualne pozostają przesłanki stanowiące podstawę wydania decyzji z dnia 27 września 1991 r. o odmowie wydania paszportu".

Henryk S. potraktował to pismo jak decyzję odmawiającą wydania paszportu i złożył od niej odwołanie. W trakcie toczącego się w związku z tym pismem postępowania odwoławczego Minister Spraw Wewnętrznych zwrócił się do Urzędu Skarbowego w Ch. z zapytaniem, czy w stosunku do Henryka S. w dalszym ciągu zachodzą przesłanki odmowy wydania paszportu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy o paszportach. W odpowiedzi urząd ten podał, że prowadził przeciwko Henrykowi S. postępowanie karne skarbowe w trzech sprawach i zakończył je wydaniem orzeczeń karnych. Wobec tego, że Henryk S. złożył żądanie skierowania tych spraw na drogę postępowania sądowego, przekazano je do Sądu Rejonowego w Ch. Z pisma wynikało, że do dnia 7 sierpnia 1992 r., to jest daty udzielenia odpowiedzi, Sąd Rejonowy nie zakończył postępowania w tych sprawach, w związku z czym, zdaniem Urzędu Skarbowego w Ch., "nie ma podstaw do zmiany decyzji w przedmiotowej sprawie".

Minister Spraw Wewnętrznych ocenił tę odpowiedź jako potwierdzenie wskazanej wyżej przeszkody prawnej do wydania paszportu i w związku z tym decyzją z dnia 25 sierpnia 1992 r. nr D-II-2875/92 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ograniczył się w istocie do stwierdzenia, że skoro w stosunku do Henryka S. zachodzą nadal przesłanki określone w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o paszportach, to organ paszportowy był zobowiązany do wydania decyzji o odmowie wydania paszportu.

Od powyższej decyzji Henryk S. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach, gdyż wbrew twierdzeniom organu odwoławczego w sprawie nie występują już przesłanki uzasadniające odmowę wydania paszportu na podstawie przepisów tego aktu normatywnego.

Minister Spraw Wewnętrznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Analiza art. 6 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach /Dz.U. 1991 nr 2 poz. 5/ uzasadnia pogląd, że uprawnienie do złożenia wniosku o odmowę wydania paszportu przysługuje organowi, przed którym toczy się określone w tym przepisie postępowanie. U podstawy tego unormowania legło niewątpliwie przekonanie, że tylko organ, który prowadzi postępowanie, jest władny ocenić, czy dobro tego postępowania wymaga skorzystania z możliwości złożenia takiego wniosku. Zauważyć należy, że ocena ta z istoty swej może dotyczyć tylko postępowania toczącego się przed danym organem. Z chwilą więc gdy organ - wnioskodawca nie prowadzi już postępowania wobec strony bądź to wskutek jego zakończenia, bądź to w związku z przekazaniem sprawy innemu organowi, jego wniosek o odmowę wydania paszportu nie może wywołać skutków przewidzianych w art. 6 ust 1 /odmowy wydania paszportu/ lub w art. 10 ust. 1 /unieważnienia paszportu/ powołanej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. Jeżeli bowiem postępowanie w sprawie zostało zakończone, odmowa wydania paszportu z przyczyn określonych w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 3 w ogóle nie może wchodzić w rachubę, w wypadku zaś przekazania sprawy innemu organowi, właściwemu w kolejnym stadium postępowania, odmowa taka może nastąpić dopiero po złożeniu wniosku przez organ, który "przejął" postępowanie w sprawie. Organ ten dokona samodzielnej oceny, czy dobro toczącego się przed nim postępowania wymaga skorzystania z możliwości przewidzianej w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 3, mając oczywiście na względzie okoliczności występujące w trakcie rozważania tej kwestii. (...) Z tego, co wyżej napisano, wynika, że wniosek właściwego organu o odmowę wydania stronie paszportu, przewidziany w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 3 cytowanej wyżej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach, uzasadnia wydanie przez organ paszportowy wskazanej w tym wniosku decyzji tylko w trakcie trwania postępowania przed organem, który z wnioskiem takim wystąpił.

Uwzględniając przedstawione wyżej wywody, przy rozpatrywaniu skargi Henryka S. należy przede wszystkim zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się tylko jeden wniosek o odmowę wydania /unieważnienie/ skarżącemu paszportu, a mianowicie ten, który został zawarty w powołanym na wstępie piśmie Urzędu Skarbowego w Ch. z dnia 10 września 1991 r. Wniosek ten stanowił wystarczającą podstawę do stosowania względem Henryka S. ograniczeń wynikających z art. 6 ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy o paszportach do czasu zakończenia postępowania przed organem, który złożył ów wniosek, a więc przed Urzędem Skarbowym. Z materiałów sprawy wynika, że postępowanie przed tym organem zakończyło się w dniu 7 listopada 1991 r., to jest z chwilą złożenia przez skarżącego żądania skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Z dniem przekazania sprawy sądowi wniosek Urzędu Skarbowego w Ch. z dnia 10 września 1991 r., z wyżej podanych powodów, nie mógł już stanowić podstawy do odmowy wydania skarżącemu paszportu. Oznacza to, że w dniu 25 sierpnia 1992 r., a więc w dniu wydania zaskarżonej decyzji, brak było podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku Henryka S. z przyczyn określonych w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach, a przyjęcie za przesłankę zaskarżonego rozstrzygnięcia wspomnianego pisma z dnia 10 września 1991 r. stanowiło naruszenie tego przepisu ustawowego.

Stosownie zatem do art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach

orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.