Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 51/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 796d, e
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Dnia 8 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 roku sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. w Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jedn. w Dz. U. z 2019 r., poz. 1169 ze zm.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] nr [...] z dnia [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego [...] z 25 lutego 2015 r.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że:

W dniu 25 lutego 2015 r. w Oddziale Celnym [...] w [...], Agencja Celna [...] Spółka Jawna, działając z upoważnienia [...] Spółka Jawna, zgłosiła w formie elektronicznej (za pośrednictwem systemu ECS), do procedury wywozu w Urzędzie Celnym [...] w [...] towary (odzież damska) o łącznej wartości 21.939,70 PLN, na podstawie faktur [...] i [...].

Jako odbiorcę towarów wskazano: N. A., [...], [...], Białoruś. Zgłoszenie to zostało zarejestrowane pod numerem [...], a towary zwolniono do wnioskowanej procedury wywozu. Deklarowanym urzędem wywozu był OC [...] w [...] ([...]), natomiast urzędem wyprowadzenia miał być OC w [...] ([...]).

W dniu 28.04.2015 r. w systemie ECS pojawił się komunikat IE518, przesłany przez węgierski urząd celny [...] Oddział Celny na granicy węgiersko-ukraińskiej ([...]), zawierający wyniki kontroli towarów objętych ww. zgłoszeniem. Dokonano zatem zmiany zadeklarowanego urzędu wyprowadzenia towarów z urzędu [...] na [...]. Na podstawie wspomnianego komunikatu IE518 został wygenerowany w systemie komunikat IE599 potwierdzający wywóz towarów poza obszar Wspólnoty.

Pismem z 25.05.2017 r. nr [...] Izba Administracji Skarbowej we [...] przekazała pismo Narodowego Urzędu Podatkowego i Celnego w [...] nr [...] z 08.05.2017 r., informujące, że w oparciu o wniosek bułgarskiej administracji celnej, strona węgierska przeprowadziła kontrolę dotyczącą prawidłowości zamknięcia procedur tranzytu. W związku z powyższym, węgierska administracja celna przeanalizowała historie przedmiotowych procedur tranzytowych i ustaliła, że w przypadku 31 przesyłek środki transportu zawierały takie towary, w których historiach występowały różne procedury wywozowe. Po zamknięciu procedur wywozowych towary były przeładowywane na tureckie środki transportu, a przedstawiciel ukraińskiej firmy [...] Ltd. lub [...] Ltd., który miał prawo rozporządzania towarami, zawnioskował o procedurę tranzytu towarów do Turcji. Każda z tych przesyłek składała się z licznych procedur wywozowych. Część procedur wywozowych zakończonych w urzędzie celnym [...] i objętych następnie procedurą tranzytu była zgłaszana do procedur wywozu w Polsce. W związku z tym, że na podstawie informacji przekazanej przez stronę bułgarską ustalono, że towary objęte zgłoszeniami wymienionymi w załączniku 2 faktycznie nie opuściły terytorium Unii Europejskiej, administracja celna Węgier wycofała potwierdzenie końcowego wywozu ww. towarów z obszaru Wspólnoty. Wśród zgłoszeń wymienionych w załączniku 2 znajdowało się zgłoszenie celne przyjęte w Oddziale Celnym [...] w [...] nr [...] z 25 lutego 2015 r.

Ponadto, pismem z 18.08.2017 r. nr [...], w ramach międzynarodowej pomocy administracyjnej, Państwowy Komitet Celny Republiki [...] w [...] ustalił, że wskazany jako odbiorca spornego towaru N. A. nie został zarejestrowany w Jednolitym Rejestrze Państwowym Osób Prawnych i Przedsiębiorców Indywidualnych Republiki [...], a w centralnym archiwum danych informacji celnej w okresie od 01.01.2015 r. do 18.08.2017 r. nie stwierdzono deklaracji przywozowych, zgłaszanych przez obywateli Białorusi, wskazanych w zgłoszeniach celnych eksportowych od polskich nadawców, w tym przypadku, w zgłoszeniu [...] z 25 lutego 2015 r.

W toku postępowania przed Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] za pismem z dnia 07.03.2018 r. Spółka przedłożyła oryginał oświadczenia z dnia 29.01.2018 r. odbiorcy towaru (N. A. z [...] na [...]) o otrzymaniu towaru z faktur [...] i [...] z 25.02.15 i deklaracji nr [...]. Jednocześnie w piśmie z dnia 17.07.2017 r. Spółka stwierdziła, że nie ma kontaktu z konrahentem. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego za pośrednictwem Izby Administracji Skarbowej w [...] oraz Izby Administracji Skarbowej we [...] wystąpił do białoruskich władz celnych (pisma z 09.04.2018 r. i 30.04.2018 r.) z prośbą o weryfikację powyższego oświadczenia.

Administracja celna Białorusi w wyniku przeprowadzonej weryfikacji pismem z 18.06.2018 r. poinformowała, że w systemie informatycznym, dotyczącym obywateli Republiki Białoruś, brak jest informacji o obywatelu N. A.

Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z 17 lipca 2019 roku strona wskazała, że procedurę weryfikacji tożsamości kontrahenta, do którego kierowane były dostawy kwestionowane w chwili obecnej przez Urząd, przeprowadzał pracownik [...] Sp. j. w oparciu o przedstawiony przez kontrahenta dowód tożsamości lub paszport. Po pozytywnej weryfikacji tożsamości kontrahenta, strona nie wykonywała ani nie wykonuje kserokopii przedkładanych dokumentów tożsamości. Prawidłowość tej procedury nigdy nie była kwestionowana przez urzędy celne. Mimo powyższego, strona podjęła czynności zmierzające do uzyskania innych dokumentów potwierdzających tożsamość kontrahenta spółki A. N., jednakże z uwagi na odległy okres jaki jest przedmiotem niniejszej kontroli tj. 2015 r. oraz obecny brak kontaktu z kontrahentem, starania podjęte przez stronę okazały się bezowocne. Jednocześnie strona wskazała, że strona ma daleko idące wątpliwości co do rzetelności i prawidłowości funkcjonowania białoruskiego systemu informatycznego o obywatelach Białorusi. Ze względu na fakt, że strona nie uczestniczyła w postępowaniu przeprowadzanym na terytorium Białorusi nie jest w stanie odnieść się do uzyskanych w tych postępowaniach informacji. W aktach sprawy nie zgromadzono żadnych informacji, które pozwoliłyby na jakąkolwiek analizę tego jak system identyfikacji obywateli Białorusi działa, czy jest on rzetelny, czy nie może być przedmiotem manipulacji. W ocenie podatnika fakt, że A. N. nie figuruje w powyższym systemie nie przesądza o jego nieistnieniu. Jednocześnie strona wskazała w piśmie, że powiadomienie o wycofaniu komunikatu celnego IE599 przez administrację celną Węgier nie wskazuje czy ujawnione przez organ nieprawidłowości leżą po stronie podatnika, administracji celnej czy samego systemu teleinformatycznego. Natomiast z informacji udzielonych nieoficjalnie przez organ wynika, że u podstaw wycofania komunikatu celnego IE599 leży awaria systemu teleinformatycznego, na którego prawidłowe funkcjonowania strona nie ma żadnego wpływu. Tym samym, strona podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko wskazujące na prawidłowość wszelkich danych ujawnianych organom podczas odpraw celnych i w efekcie zastosowanie prawidłowej stawki podatku VAT do każdej z nich.

Decyzją numer [...] z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], unieważnił zgłoszenie wywozowe [...] z 25 lutego 2015 r.

W dniu 09.09.2019 r. Spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie przepisów:

1/ art. 66 Rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej WKC) poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku, niż określone zgodnie z procedurą Komitetu,

2/ art. 251 ust. 2 lit. b Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej RWKC) poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku, niż enumeratywnie wskazane w tych przepisach,

3/ art. 796e ust. 2 i 3 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji gdy dotyczy on braku uzyskania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni, a nie sytuacji gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium Wspólnoty,

4/ art. 796da ust. 3 i 4 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji gdy dotyczy on braku komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni, a nie w sytuacji gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium Wspólnoty,

5/ art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo Celne poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, które pozwalałoby na unieważnienie zgłoszenia celnego,

6/ art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo Celne poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na błędnym przypisaniu stanu faktycznego do powołanej podstawy prawnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] w pierwszej kolejności podniósł w zaskarżonej decyzji, że zakres niezbędnych ustaleń w sprawie potwierdzenia wywozu towaru poza granice celne Wspólnoty wyznaczają przepisy regulujące procedurę wywozu oraz określające także zasady dokumentowania oraz potwierdzenia faktycznego wyprowadzenia towaru poza teren Unii, art. 161-162 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwany dalej WKC) oraz art. 788-796e rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego wspólnotowy kodeks celny (zwany dalej RWKC).

Organ II instancji powołał następnie treść art. 161 ust. 1 oraz art. 162 WKC, wskazując, że szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii regulują przepisy art. 796a-796e RWKC, ujęte w rozdziale 3 zatytułowanym "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych".

Organ odwoławczy podkreślił, że według art. 4d RWKC, organy celne mogą stosować systemy teleinformatyczne do wymiany informacji między urzędami celnymi biorącymi udział w danej procedurze. Obecnie organy celne stosują we wzajemnej komunikacji tzw. System Kontroli Eksportu (ang. Export Control System, ECS). Elektroniczne potwierdzenie wyprowadzenia towarów przesyłane z urzędu wywozu do zgłaszającego zastępuje kartę 3 SAD. W systemie tym dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat IE599, podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE-599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. W sytuacji braku możliwości udokumentowania faktu wywozu towaru poza obszar celny Unii, dopuszczalne jest przedstawienie dowodów alternatywnych potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru. Zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC, taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:

a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii;

b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii;

c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii;

d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Unii;

e) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe.

Organ II instancji wskazał, że z art. 251 ust. 2 lit. b RWKC wynika, że zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów, jeżeli towary zostały zgłoszone do wywozu lub do procedury uszlachetniania biernego, pod warunkiem, że urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 972a ust. 1, lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust.2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podniósł, że z ustaleń poczynionych przez Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego wynika, że towary objęte zgłoszeniem [...] z 25 lutego 2015 r., nie opuściły obszaru Wspólnoty, a zatem zgodnie z art. 66 ust. 2 WKC, w związku z art. 251 ust. 2 RWKC, unieważniono ww. zgłoszenie celne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 796da i 796e RWKC Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wyjaśnił, że regulują one tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w przypadku objęcia towarów procedurą wywozu poza obszar Wspólnoty. Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC urząd celny wyprowadzenia przesyła "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Wspólnoty. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS). Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty jest komunikat IE599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat ten zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat ten jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Otrzymanie przez zgłaszającego komunikatu IE599, który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu stanowi dowód dokonania eksportu. W przypadku jednak, gdy w związku z ingerencją zewnętrzną ustalono, że procedura wywozu otwarta w Polsce nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Wspólnoty, w pełni uzasadnione jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego stwierdził, że procedura wywozu otwarta w Polsce według ww. dokumentu MRN nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Wspólnoty. W związku z tym wezwał Spółkę do nadesłania dokumentów potwierdzających dokonanie wywozu towaru. Spółka przedłożyła oryginał oświadczenia odbiorcy towaru. Nie przedłożono jednak żadnych dokumentów przewozowych, ani urzędowych, świadczących o wywiezieniu towaru z obszaru celnego Wspólnoty, albo poświadczających ich wprowadzenie do obrotu na obszarze celnym importera. Natomiast w aktach sprawy znajdują się urzędowe dokumenty, z których wynika, że towar objęty procedurą wywozu, po zamknięciu procedury wywozu, został w bułgarskim urzędzie celnym przeładowany na turecki środek transportu, a przedstawiciel ukraińskiej firmy, który miał prawo rozporządzania towarami, zawnioskował o procedurę tranzytu towarów do Turcji. Procedura ta nie mogła być uznana za faktycznie wykonaną, gdyż jej zakończenie nastąpiło z nielegalną ingerencją do systemu. Zgodnie z art. 796e RWKC, urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu w następujących przypadkach:

a. po otrzymaniu komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia;

b. jeżeli, w przypadkach określonych w art. 796da ust. 2, nie otrzymał w ciągu 10 dni komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia, ale jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796da ust. 4 są dostateczne.

Jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. O unieważnieniu zgłoszenia wywozowego urząd celny wywozu informuje eksportera lub zgłaszającego oraz deklarowany urząd celny wyprowadzenia. Termin ten nie stanowi cezury czasowej uniemożliwiającej unieważnienie zgłoszenia wywozowego w sytuacji, gdy w późniejszym terminie (po upływie 150 dni), zostanie wycofane potwierdzenie wyprowadzenia towaru z obszaru celnego Wspólnoty. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów jest zgodnie z art. 796e ust. 1 lit. a RWKC komunikat IE599 - "Potwierdzenie wywozu", który jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu po otrzymaniu z urzędu wyprowadzenia komunikatu IE518 - "Wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia".

Komunikat IE599, wysyłany do eksportera towarów za pośrednictwem systemu kontroli eksportu ECS jest komunikatem systemowym. W przedmiotowej sprawie nadawcą tego komunikatu był urząd celny wywozu, czyli Oddział Celny w [...] ([...]). Komunikat ten był wygenerowany przez system w związku z wynikami kontroli przeprowadzonymi w urzędzie przeznaczenia, którym był węgierski urząd celny ([...]), gdzie towar został przedstawiony i następnie zgłoszony do procedury tranzytu. Przeprowadzona kontrola towarów, w konsekwencji spowodowała wysłanie przez węgierski urząd komunikatu IE518, zawierającego wyniki kontroli towarów w urzędzie przeznaczenia. Komunikat ten wysłano do urzędu wywozu [...]. Na jego podstawie został wygenerowany komunikat IE599, kierowany do eksportera, a który co do zasady potwierdza wyprowadzenie towaru poza obszar UE. Jednakże komunikat ten pojawi się również, gdy towary zostaną objęte w celu wyprowadzenia ich inną procedurą, w tym procedurą tranzytu i co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że przepisy art. 796a-796e RWKC mają charakter proceduralny, są przepisami wykonawczymi do WKC. Oznacza to, że zgłoszenie wywozu nawet potwierdzone z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych w formie odpowiedzi elektronicznymi komunikatami, wymaganymi w systemie ECS, nie stanowi o zwolnieniu towaru, zgodnie z cyt. art. 162 WKC (opuszczenia obszaru celnego Wspólnoty), jeżeli nie został spełniony materialnie podstawowy wymóg zwolnienia, czyli wywóz towaru poza teren Unii Europejskiej. Oznacza to, że podstawowe znaczenie związane z eksportem towarów należy łączyć z wyprowadzeniem towaru poza granice UE, a potwierdzenie tego zdarzenia może mieć miejsce w każdej jednoznacznej i wiarygodnej formie, tym bardziej, kiedy pochodzi, tak jak w stanie faktycznym, od węgierskiej administracji celnej, która poinformowała, że towar wskazany w ww. MRN nie przekroczył granicy Wspólnoty, w związku z czym, wycofała potwierdzenie końcowego wywozu towaru.

Powyższe było podstawą do wezwania Spółki (eksportera towaru) do dostarczenia dowodów, że towary opuściły obszar celny Wspólnoty. Dokumenty alternatywne, o których mowa w art. 796da RWKC, powinny w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzać, że objęty konkretnym zgłoszeniem celnym wywozowym towar, w tym samym stanie opuścił obszar celny Wspólnoty.

Organ II instancji odnosząc się do przedłożonego przez Spółkę dokumentu, mającego potwierdzić wyprowadzenie towarów poza obszar celny Wspólnoty, wyjaśnił, że oświadczenie odbiorcy (N. A. z [...] na Białorusi) z dnia 29.01.2018 r. o otrzymaniu towaru zostało przekazane w ramach pomocy prawnej do białoruskich władz celnych z prośbą o jego weryfikację, a zatem sprawdzenie autentyczności dokumentu i rzetelności danych w nim zawartych. Władze celne Białorusi pismem z dnia 18.06.2018 r. nr [...] poinformowały, że w systemie informatycznym, dotyczącym obywateli Republiki Białoruś, brak jest informacji o obywatelu N. A.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], Spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów przewozowych, ani urzędowych, świadczących o wywiezieniu towaru z obszaru celnego Wspólnoty, albo poświadczających ich wprowadzenie do obrotu na obszarze celnym importera. Natomiast w aktach sprawy znajdują się urzędowe dokumenty, z których wynika, że towar nie został wywieziony poza obszar Wspólnoty i nie dotarł do wskazanego i zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym odbiorcy i miejsca poza obszarem celnym Wspólnoty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] nie kwestionuje pierwotnego zakończenia procedury wywozu, jednak w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym informacji przekazanej przez węgierskie władze celne o wycofaniu informacji o wyprowadzeniu towarów poza obszar Wspólnoty stwierdził, że zgodnie z art. 251 ust. 2 lit. b RWKC Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] był uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia przedmiotowych towarów, a w przypadku ich braku, unieważnienia zgłoszenia celnego.

Skargę na powyższą decyzję organu wniosła [...] Spółka Jawna w [...], zaskarżając ją w całości oraz zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj,:

1/ art. 66 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej WKC) poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku, niż określone zgodnie z procedurą Komitetu,

2/ art. 251 ust. 2 pkt b Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny z dnia 2 lipca 1993 r. (dalej RWKC) poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku niż enumeratywnie wskazane w tych przepisach,

3/ art. 796e ust 2 i 3 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji gdy dotyczy on braku uzyskania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni, a nie sytuacji gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium wspólnoty,

4/ art. 796da ust. 3 i 4 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji gdy dotyczy on braku uzyskania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni, a nie sytuacji gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium wspólnoty,

5/ art. 210 § 4 o.p. w zw, z art. 73 ustawy z dnia z dnia 19 marca 2004 r. Prawo Celne poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, które pozwalało by na unieważnienie zgłoszenia celnego,

6/art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ustawy z dnia z dnia 19 marca 2004 r. Prawo Celne poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na błędnym przypisaniu stanu faktycznego do powołanej podstawy prawnej.

W oparciu o wskazane zarzuty strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi, uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz na podstawie art. 135 uchylenie decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł wniesioną skargę oraz wniósł o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego następującej treści: "Czy art. 796e ust. 2 i 3 RWKC w zw. z art. 66 WKC pozwala na unieważnienie zgłoszenia celnego po upływie 150 dni po przyjęciu zgłoszenia i wygenerowaniu komunikatów IE- 518 i IE- 599?". Pełnomocnik organu administracji publicznej wnosił o oddalenie skargi, wniosek pełnomocnika strony skarżącej o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego we wskazanym powyżej zakresie pozostawił do uznania sądu.

Postanowieniem z dnia 8 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek pełnomocnika strony skarżącej o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym, co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli w tak zakreślonej kognicji zaskarżonej decyzji sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...], odpowiadają obowiązującemu prawu.

Na wstępie wskazać należy, że zgłoszenie celne w niniejszej sprawie zostało złożone w dniu 25 lutego 2015 r., gdy obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Z dniem 1 maja 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny. Wobec braku przepisów przejściowych do oceny zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie przepisów nowych stosuje się przepisy materialnoprawne obowiązujące w dacie tych zdarzeń, zaś przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły zatem przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC). Przepisy art. 161-162 WKC regulują procedurę wywozu, a przepisy art. 788-796e rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z dnia 11 października 1993 r. Nr 253, str. 1), dalej RWKC, określają zasady dokumentowania oraz potwierdzenia faktycznego wyprowadzenia towaru poza teren Unii.

Stosownie do treści art. 161 ust. 1 WKC, procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeśli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych.

Zgodnie z art. 162 WKC, zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu.

Szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii uregulowano w rozdziale 3 "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych" rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93.

Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC, urząd celny wyprowadzenia przesyła "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Unii. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie.

W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS). System ten jest systemem unijnym umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat IE 599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE 599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE 599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Otrzymanie przez zgłaszającego komunikatu IE 599, który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu, stanowi dowód dokonania eksportu.

W przypadku jednak, gdy w związku z ingerencją zewnętrzną ustalono, że procedura wywozu otwarta w Polsce nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej, w pełni uzasadnione jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru, tj. objętego zgłoszeniem celnym [...] z 25 lutego 2015 r.

W niniejszej sprawie węgierska administracja celna uzyskała informację od bułgarskiej administracji celnej o zewnętrznej ingerencji w system informatyczny bułgarskiej administracji celnej. W oparciu o informację bułgarskiej administracji celnej, strona węgierska przeprowadziła kontrolę celną dotyczącą zamknięcia procedury tranzytu przesyłek dostarczonych z Węgier, z oddziału Punkt I Odpraw Celnych [...] ([...]), według dokumentów tranzytowych T1, do bułgarskiego Urzędu Celnego [...] Procedury tranzytu zostały zakończone w bułgarskim Urzędzie Celnym [...] ([...]). W wyniku kontroli ustalono, że procedury tranzytu zostały zakończone w sposób nieprawidłowy, a komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia, przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia, przeprowadzonej kontroli i zakończenia operacji zostały przesłane do urzędu celnego bez jakiegokolwiek udziału funkcjonariuszy celnych. Wobec powyższego węgierska administracja celna wycofała potwierdzenie wywozu towaru i nie potwierdziła jego końcowego wywozu z obszaru Wspólnoty.

Wobec ingerencji zewnętrznej w system elektronicznej obsługi zgłoszeń, organ nie mógł uznać, że procedura wywozu otwarta w Polsce została prawidłowo zakończona i towar opuścił obszar Unii Europejskiej. Uzasadnione było przeprowadzenie postępowania w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru. Zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC, taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:

a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii;

b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii;

c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii;

d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Unii;

e) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe.

Organ celny stwierdził, że procedura wywozu otwarta w Polsce według dokumentu [...] nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej. Pismem z 19 grudnia 2017 r., doręczonym w dniu 15 stycznia 2018 r. organ prawidłowo wezwał eksportera do nadesłania dokumentów potwierdzających dokonanie wywozu towaru. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca przedstawiła jedynie oświadczenie z dnia 29.01.2018 r. odbiorcy towaru A. N. z [...] na Białorusi o otrzymaniu towaru z faktur [...] i [...] z 25.02.2015 r. i deklaracji nr [...]. Przedłożony dokument nie mógł być uznany za wystarczający dowód wywozu. W celu potwierdzenia okoliczności wskazanych w powyższym dokumencie organ celny zwrócił się do władz białoruskich, które w piśmie z dnia 18 czerwca 2018 r. poinformowały, że w systemie informatycznym dotyczącym obywateli Republiki Białorusi brak jest informacji o obywatelu N. A. Powyższa informacja w kontekście wcześniejszych ustaleń administracji białoruskiej z których wynika, że nabywca towaru N. A. nie jest zarejestrowany w Jednolitym Rejestrze Państwowym Osób Prawnych i Przedsiębiorców Indywidualnych Republiki Białorusi, oraz że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 18 sierpnia 2017 r. nie stwierdzono zgłoszonych przez niego deklaracji przywozowych towarów wskazanych w zgłoszeniu celnym nr [...] z 25 lutego 2015 r. uzasadniała stanowisko organów, że przedstawiony przez stronę dokument jest niewiarygodny.

Na eksporterze spoczywał obowiązek wykazania, że towar objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Brzmienie art. 796da ust. 4 RWKC ("dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich") wskazuje, że dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawienie jednego z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w tym artykule, dokument. Istotne jest jedynie to, by dokument, na który powołuje się strona, był wiarygodny, a więc by miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Ocena mocy dowodowej i wiarygodności danego dokumentu należy natomiast do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796 da ust. 4 RWKC są dostateczne (art. 796e ust. 1 lit. b RWKC).

W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 191 O.p. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej dokonana przez organ celny ocena przedłożonego dokumentu nie była dowolna. Dokument ten, jak każdy inny dowód, podlegał ocenie organów celnych i mógł być weryfikowany przez inne dowody. Trafnie stwierdził organ, że dokument przedstawiony przez stronę nie jest dowodem na wywóz zakupionych towarów poza obszar celny Unii Europejskiej. W niniejszej sprawie brak jest dowodów, które pozwoliłyby stwierdzić, że wywóz taki miał faktycznie miejsce. Nie ulega bowiem wątpliwości, że komunikat IE 599 został wygenerowany w systemie w oparciu o komunikat IE 518, który został wysłany nieprawidłowo i wycofany węgierską administrację celną.

Należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 194 O.p., dokument urzędowy to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja podatkowa nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 86 Prawa celnego, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego korzystają z domniemania autentyczności i prawdziwości, chyba że zostanie ono skutecznie obalone innymi dowodami. Prawidłowo przeprowadzone przez organy celne państwa członkowskiego kontrole procedur wywozowych są wiążące dla organów celnych drugiego państwa członkowskiego i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu.

Zgodnie z art. 796e RWKC, urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu w następujących przypadkach:

a) po otrzymaniu komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia;

b) jeżeli, w przypadkach określonych w art. 796da ust. 2, nie otrzymał w ciągu 10 dni komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia, ale jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796da ust. 4 są dostateczne.

Jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. O unieważnieniu zgłoszenia wywozowego urząd celny wywozu informuje eksportera lub zgłaszającego oraz deklarowany urząd celny wyprowadzenia.

Jak już wyżej wskazano dokumentem potwierdzającym wywóz towarów jest zgodnie z art. 796e ust. 1 lit. a RWKC jest komunikat IE 599 - "Potwierdzenie wywozu", który jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu po otrzymaniu z urzędu wyprowadzenia komunikatu IE 518 - "Wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia". W rozpoznawanej sprawie organ celny Węgier wycofał potwierdzenie wyprowadzenia towaru objętego wyżej wymienionym zgłoszeniem i nie potwierdził wywozu towaru z obszarów Unii. Konsekwencją powyższego było wezwanie eksportera do dostarczenia dowodów, że towar opuścił obszar celny Unii. Dowód przedstawiony przez stronę nie potwierdzał wyprowadzenia towaru poza obszar celny Unii. Powyższe zaś uzasadniało unieważnienie zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 251 ust. 2 pkt b RWKC, w drodze odstępstwa od art. 66 ust. 2 WKC, zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów w przypadku innych towarów niż wymienione w art. 251 ust. 2 pkt a, w odniesieniu do których urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1, lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.

Komunikat IE 599, wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Unii, nie może mieć przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru, w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Unii nie doszło. Organy celne mają prawo ocenić, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p., czy wygenerowany komunikat IE 599, w konfrontacji z innymi dowodowymi zebranymi w sprawie jest dowodem wiarygodnym, czy też należy mu odmówić mocy dowodowej i oczekiwać od zgłaszającego przedstawienia alternatywnych dowodów potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru, o których mowa w art. 796da ust. 4 RWKC. Przedstawiony przez stronę skarżącą dowód nie potwierdził w sposób niebudzący wątpliwości, że towar opuścił obszar celny Unii.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze należy zaakcentować, że stosownie do treści art. 161 ust. 1 WKC procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeżeli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych. Samo wypełnienie procedur nie jest wystarczające dla zwolnienia towaru do wywozu. Zgodnie bowiem z art. 162 WKC zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny wspólnotowy w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia wywozu.

Należy podkreślić, że postępowanie celne w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego ma na celu ustalenie, czy towary opisane w zgłoszeniu wywozu faktycznie opuściły obszar celny Wspólnoty, czy też nie i co do zasady tylko te okoliczności są przedmiotem dowodzenia w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego.

Konsekwentnie zatem nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zarzuty podniesione w skardze, że wskazane powyżej przepisy, tj. art. 796e ust. 2 i 3 i art. 796da ust. 3 i 4 RWKC nie mogą stanowić podstawy prawnej do unieważnienia zgłoszenia celnego po kilku latach po otrzymaniu w systemie ECS komunikatu IE518 oraz wygenerowaniu i przesłaniu spółce komunikatu IE599. Zgłoszenie wywozu nawet potwierdzone w formie elektronicznej odpowiednim elektronicznym komunikatem, wygenerowanym w systemie ECS, nie stanowi o zwolnieniu towaru zgodnie z wymogami art. 162 WKC, jeśli nie został spełniony materialnie podstawowy wymóg zwolnienia, czyli wywóz tego towaru poza obszar Unii Europejskiej. Decydujące znaczenie należy zatem przypisać kwestii materialnego opuszczenia przez towar granicy Unii, zgodnie z art. 162 WKC. Dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają zaś służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń. Stąd wniosek, że za równoznaczną w rozumieniu art. 796e ust. 2 RWKC z nieotrzymaniem komunikatu "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" – także komunikatu IE-599, należy uznać sytuację, w której formalny dokument został wprawdzie wygenerowany, jednak nie odzwierciedla on rzeczywistości. Bez znaczenia jest również fakt, czy dokument – komunikat IE-599 został udzielony stronie skarżącej w wyniku np. świadomego, przestępczego działania, niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy celnych dokonujących odpraw granicznych, czy też na skutek błędu co do istotnych okoliczności faktycznych dotyczących materialnych przesłanek uznania skuteczności wywozu towaru poza obszar Unii – w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, co prawidłowo ustaliły organy celne, że towar wskazany w zgłoszeniu celnym nie opuścił obszaru celnego Unii.

W sytuacji objętej stanem faktycznym przedmiotowej sprawy, wobec niestwierdzenia wywozu i nieudokumentowania dokonania tego wywozu przez stronę skarżącą tylko z tego względu organy zobligowane były do unieważnienia zgłoszenia celnego.

W tym miejscu należy jeszcze raz wskazać na treść istotnego pisma Narodowego Urzędu Podatkowego i Celnego w [...] z dnia 8 maja 2017 r. sporządzonego po otrzymaniu informacji od Administracji Celnej Republiki Bułgarii. Treść tego pisma wskazuje, że towary objęte zgłoszeniami wymienionymi w załączniku nr 2 (m.in. zgłoszenie nr [...] z 25 lutego 2015 r.) nie opuściły terytorium Unii Europejskiej i węgierska administracja celna wycofała potwierdzenie końcowego wywozu wymienionych towarów z obszaru Wspólnoty. Pismo to ma moc dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 O.p., a więc korzysta z domniemania autentyczności i prawdziwości. Strona skarżąca nie obaliła skutecznie tego domniemania, poprzez przedstawienie dokumentów jednoznacznie potwierdzających wywóz z obszaru Unii spornego towaru, co oznacza, że pismo to jest dowodem na to co w nim urzędowo stwierdzono.

Reasumując należy wskazać, że organy celne nie naruszyły wskazanych w petitum skargi przepisów postępowania. Podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania sprawy co do istoty. Również ocena ustaleń dokonanych w świetle zasady swobodnej oceny dowodów odpowiada prawu. Wbrew stanowisku strony skarżącej, nie doszło do naruszenia art. 210 § 4 w zw. z art. 74 Prawa celnego poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, które pozwalałoby na unieważnienie zgłoszenia celnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie wymagane elementy, tj. zawiera zarówno uzasadnienie prawne, jak i faktyczne, w którym wskazano okoliczności uznane za udowodnione oraz dowody, którym dano wiarę. Przywołana została także podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz precyzyjnie wyjaśniono przesłanki prawne i faktyczne, którymi kierował się organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie

Podnoszone przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa materialnego również nie zasługują na uwzględnienie. Organy poprzez wskazane wyżej dowody wykazały, że towar nie opuścił obszaru celnego UE i nie został wwieziony na Białoruś, a zatem zachodziły podstawy do unieważnienia zakwestionowanego zgłoszenia celnego.

Na marginesie wskazać jedynie należy, że przedstawione powyżej stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem innych wojewódzkich sądów administracyjnych orzekających w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym, jak w rozpoznawanej sprawie (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 443/18 , WSA w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Rz 214/19, WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1982/18, WSA w Białymstoku z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt I SA/Bk 395/18, WSA w Poznaniu z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Po 532/15).

Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika strony skarżącej złożonego na rozprawie o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE. Pytanie zawarte we wniosku nie mogło być uwzględnione, albowiem w istocie zmierzało do rozstrzygnięcia sprawy, co należy do sądu krajowego. Przepisy natomiast wskazane w pytaniu są jasne, zrozumiałe i nie zawierają poważnych wątpliwości prawnych, które powinien rozstrzygnąć TSUE.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

R.T.