Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1009/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 272 ust. 17, art. 273 ust. 6, art. 552 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Anna Jarosz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Inne z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inne na rzecz skarżącego Zarządu Dróg Miejskich w P. kwotę [...]zł ([...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Informacją z 30 lipca 2018 r. (znak: [...]; zwaną dalej "Informacją") Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody [...] Zarząd Zlewni w P. (dalej też jako "PGWWP Zarząd Zlewni w P.") – na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566, z późn. zm., dalej w skrócie "pr.wod."), w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Prezydenta Miasta P. decyzją z 24 stycznia 2011 r. (znak: [...]) – ustalił Z. P. (zwanemu też dalej "ZDM" lub "Skarżącym") za okres I kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za odprowadzenie do wód – wód opadowych lub roztopowych.

W uzasadnieniu Informacji wskazano, że wysokość opłaty zmiennej została ustalona jako iloczyn jednostkowej stawki (0,75 zł za 1 m3) określonej w § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502; dalej w skrócie "rozporządzenie RM"), ilości odprowadzonych wód (41401,5 m3) i czasu (I kwartał 2018 r.).

ZDM złożył reklamację od opisanej Informacji, wskazując w uzasadnieniu, że opłata zmienna płacona według stawki jednostkowej określonej w § 8 rozporządzenia RM powinna odnosić się do rzeczywistej ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych, a nie – jak przyjęto w Informacji – do Qmax rocznego podanego w pozwoleniu wodnoprawnym, które jest wielokrotnie wyższe od rzeczywistej wartości. Zdaniem ZDM, dla obliczenia ilości wody opadowej i roztopowej spływającej do miejskiej kanalizacji deszczowej z danego obszaru należałoby oprzeć się na opracowaniu sporządzonym w styczniu 2012 r. przez Instytut Inżynierii Lądowej Politechniki Poznańskiej (zwanym dalej "Opracowaniem z 2012 r."). Jednocześnie Skarżący zadeklarował gotowość udostępnienia tego opracowania PGWWP Zarządowi Zlewni w P..

Decyzją z 27 sierpnia 2018 r. (znak: [...]) Dyrektor PGWWP Zarządu Zlewni w P. (dalej też jako "Dyrektor Zarządu Zlewni" lub "Organ") – na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 5, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 pr.wod., § 8 rozporządzenia RM oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.; w skrócie "k.p.a.") – określił ZDM, za okres I kwartału 2018 r., opłatę zmienną w wysokości [...] zł za odprowadzanie do wód – wód opadowych i roztopowych.

W uzasadnieniu Organ stwierdził, że wysokość opłaty zmiennej została prawidłowo wyliczona w Informacji, a zawarte tam wyjaśnienia spełniają wymogi ustawowe. Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto jednostkową stawkę opłaty za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Ilość odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych ustalono na podstawie kontroli gospodarowania wodami, przeprowadzonej na podstawie art. 335 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 334 pkt 2 i 3 oraz art. 552 ust. 2 pr.wod. w dniu 02 maja 2018 r., przy czym za ustalenia z kontroli przyjęto pisemne wyjaśnienia ZDM oraz przesłany przezeń tabelaryczny wykaz z 06 kwietnia 2018 r. zawierający informacje o usługach wodnych za okres I kwartału. Dalej Organ stwierdził, że PGWWP Zarząd Zlewni w P. zapoznał się z Opracowaniem z 2012 r., jednak go nie uwzględnił, gdyż ilość odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych została podana Organowi przez ZDM podczas kontroli i zaakceptowana w protokole. Wobec tego, zdaniem Organu, ZDM podając te dane w trakcie kontroli mógł dokonać obliczeń na podstawie ww. opracowania, czego nie uczynił. Stąd brak podstaw do uwzględnienia reklamacji.

Skargę na opisaną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni złożył Z. P., działający w imieniu Prezydenta Miasta P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący w pełni podtrzymał swoje stanowisko zawarte w reklamacji oraz wyjaśnił, że celem kontroli przeprowadzonej w dniu 02 maja 2018 r., na którą powołuje się Organ, było zbadanie przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy - Prawo wodne. Z zawiadomienia z 28 marca 2018 r. o zamiarze wszczęcia tej kontroli nie wynikało, że jej celem jest ustalenie rzeczywistej ilości odprowadzanych do wód – wód opadowych i roztopowych dla celów obliczenia opłaty zmiennej za usługi wodne, lecz jedynie ustalenie potencjalnej, statystycznej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, z wyraźną sugestią, że dane te mają pochodzić z pozwoleń wodnoprawnych. Skarżący zaznaczył ponadto, że rzeczywista ilość odprowadzanych na bieżąco wód opadowych lub roztopowych jest zależna od aktualnych warunków atmosferycznych i nie może być z góry określona w pozwoleniu wodnoprawnym. Tymczasem Organ naliczył opłatę zmienną opierając się na danych dotyczących teoretycznych, maksymalnych wartości parametrów przepływów rocznych, określonych w dokumentacji wylotu, tj. w pozwoleniu wodnoprawnym, nie uwzględnił zaś Opracowania z 2012 r., określającego sposób obliczenia ilości wód opadowych i roztopowych, stosowany również przez biegłych sądowych. Skarżący zaznaczył, że ustawodawca wyróżnia obecnie dwa rodzaje opłat za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast – opłatę stałą i opłatę zmienną. Wysokość pierwszej z nich uzależniona jest od maksymalnej ilości wód, określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. Takie unormowanie nie zostało natomiast wprowadzone w przypadku opłaty zmiennej, wobec czego należy uznać, że przy jej ustalaniu należy brać pod uwagę rzeczywistą ilość wód odprowadzonych, a nie szacunkową, maksymalną ilość, określoną w pozwoleniu wodnoprawnym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni wniósł o jej oddalenie, podkreślając w uzasadnieniu, że istotą sporu jest to, czy przyjęto do obliczeń błędną ilość faktycznie odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych do wód w okresie I kwartału 2018 r. W związku z tym Organ stwierdził – odwołując się dokumentacji związanej z przeprowadzoną kontrolą gospodarowania wodami – że jednoznacznym celem tej kontroli było ustalenie faktycznej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych do wód. Dalej wyjaśnił, że w świetle art. 552 ust. 1 w zw. z art. 36 oraz art. 303 ust. 3 pr.wod. odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych nie jest i nie będzie po dniu 31 grudnia 2020 r. opomiarowane. Dlatego też podmioty korzystające z usług wodnych, nie posiadając urządzeń pomiarowych oraz szczegółowych opracowań, przekazują PGWWP Zarządowi Zlewni w P. bądź to [...] Qroczne odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych do wód lub Qśr. dobowe pomnożone przez ilość dni w danym kwartale, bądź też uzyskują informację (podlegającą opłacie) z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowego Instytutu Badawczego (dalej jako "IMGW") o średniej dobowej sumie opadów w danym kwartale i mnożą tę wartość przez powierzchnię, z której następuje odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Organ zaznaczył, że każdy podmiot korzystający z usług wodnych w zakresie odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych do wód podaje wartość szacunkową (nieopomiarowaną), czyli takie dane, które są dla niego korzystniejsze, tzn. w przypadku bardzo dużych powierzchni, z których następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód, niższe ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych do wód uzyskuje się przyjmując dane z pozwolenia wodnoprawnego, tj. [...] Qroczne bądź też Qśr. dobowe pomnożone przez ilość dni w danym kwartale, niż opierając się o średniodobowe sumy opadów w danym kwartale pomnożone przez powierzchnię, z której następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych. Tym samym Organ – jak stwierdził – mógł uznać dane wyliczone na podstawie pozwoleń wodnoprawnych jako faktyczne ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych do wód.

Poza tym Organ zauważył, że Opracowanie z 2012 r. zostało udostępnione przez Skarżącego już po przeprowadzeniu kontroli. Skorzystanie z tego opracowania okazało się przy tym niemożliwe ze względu na brak podstawy do wyliczenia współczynnika spływu dla danej lokalizacji, gdyż informacja ta nie jest zawarta w pozwoleniu wodnoprawnym, ani nie jest znana PGWWP Zarządowi Zlewni w P.. Ponadto, jak stwierdził Organ, to w gestii ZDM było uzyskanie aktualnych średniodobowych sum opadów atmosferycznych za dany kwartał z IMGW, czego ten nie uczynił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli jest w niniejszym postępowaniu sądowym decyzja w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych.

Sprawy o tożsamym stanie faktycznym były już przedmiotem rozpoznania przez wojewódzki sąd administracyjny, dlatego też Sąd sprawę niniejszą rozpoznający posłuży się argumentacją przedstawioną w uzasadnieniach wyroków WSA w Poznaniu z dnia 21 lutego 2019 r. sygn. IV SA/Po 1015/18 oraz z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. IV SA/Po 1045/18 przyjmując ją za swoją.

Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566, z późn. zm., w skrócie: "pr.wod.").

Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a pr.wod. opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Jak wynika ponadto z art. 270 ust. 11 pr.wod., opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Ustawodawca wskazuje przy tym w art. 272 ust. 5 pr.wod., że wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Z kolei art. 272 ust. 10 pr.wod. przewiduje, że przy ustalaniu wysokości rozważanej opłaty uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał. Maksymalne stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych wynoszą – w świetle art. 274 pkt 5 lit. c tiret pierwsze pr.wod. – [...] zł za 1 m3 na 1 rok. Doprecyzowaniem tego przepisu jest § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502; w skrócie "rozporządzenie RM"), zgodnie z którym jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast wynoszą [...] zł za 1 m3 na 1 rok, jeżeli podmiot obowiązany do zapłaty omawianej należności nie dysponuje urządzeniami do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.

Przenosząc te uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, należy zauważyć, w pierwszej kolejności, że ustawodawca wyróżnia w art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 270 ust. 11 pr.wod. dwa systemy kanalizacji, do których mogą być odprowadzane wody opadowe i roztopowe, tj. (i) otwarty lub zamknięty system kanalizacji deszczowej oraz (ii) system kanalizacji zbiorczej. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie, gdyż w świetle art. 272 ust. 5 i art. 274 pkt 5 lit. c pr.wod. oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia RM obowiązek ponoszenia opłaty zmiennej dotyczy odprowadzania do wód – wód opadowych i roztopowych ujętych tylko w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej. Tym samym w chwili obecnej nie obowiązuje norma prawna, która nakazywałaby uiszczanie wspomnianej należności z tytułu odprowadzania do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w systemy kanalizacji zbiorczej. Takiego obowiązku nie można również wyprowadzić w drodze analogii lub wykładni rozszerzającej, gdyż przepisy ustanawiające należności publiczne muszą być interpretowane ściśle.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zawiadomieniem z 28 marca 2018 r. PGWWP Zarząd Zlewni w P. poinformował Skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli w zakresie odprowadzania do wód – wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, w celu ustalenia ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych, za okres od 01 stycznia do 31 marca 2018 r. (k. 1 akt adm.). W odpowiedzi, udzielonej pismem z 05 kwietnia 2018 r., ZDM przesłał wymagany wykaz, wyjaśniając zarazem, że dotyczy on wód odprowadzanych w oba systemy kanalizacji (k. 3 akt adm.). Sporządzony na podstawie tych danych protokół z 02 maja 2018 r. został podpisany przez kontrolującego oraz przedstawiciela jednostki kontrolowanej (k. 11–12 akt adm.). Przedstawione okoliczności należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania, należy, w ocenie Sądu, stwierdzić, że zawiadomienie z 28 marca 2018 r. nie było w pełni prawidłowe, a zawarte w nim sformułowania rzeczywiście, jak zarzucił ZDM, mogły wprowadzić adresata w błąd co do przedmiotu lub zakresu kontroli, w odniesieniu do danych potrzebnych do ustalenia opłat zmiennych.

Po pierwsze, ww. zawiadomieniem PGWWP Zarząd Zlewni w P. wezwał ZDM do przekazania danych dotyczących odprowadzania wód opadowych i roztopowych ujętych zarówno w systemy kanalizacji deszczowej (otwarte lub zamknięte), jak i w systemy kanalizacji zbiorczej. W konsekwencji, również w piśmie ZDM z 05 kwietnia 2018 r. oraz w protokole kontroli z 02 maja 2018 r. mowa jest o obu systemach kanalizacji łącznie (tabela, rubryka "zakres kontroli" – k. 12 akt adm.). Tymczasem, jak to już wyżej wskazano, ustawodawca nie przewiduje ustalania opłaty zmiennej za odprowadzanie ww. wód do systemów kanalizacji zbiorczej. Dlatego w Informacji – a już na pewno w zaskarżonej decyzji – Organ winien wyjaśnić i wyraźnie przesądzić, że naliczona opłata zmienna dotyczy tylko wód ujętych w system kanalizacji deszczowej (otwarty lub zamknięty) – czego błędnie nie uczynił. Niewykluczone, iż stało się tak dlatego, że pozytywne zweryfikowanie tej okoliczności było możliwe w zasadzie dopiero w wyniku porównania danych zawartych w załączonym do ww. pisma ZDM "Wykazie zawierającym informacje o wodach opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód" (k. 4–7 akt adm.), z odnośnym pozwoleniem wodnoprawnym (decyzją Prezydenta Miasta P. z 24 stycznia 2011 r. znak: [...], k. 82–83 akt sądowych). Tymczasem tego pozwolenia nie było w aktach administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi wraz ze skargą – zostało ono nadesłane dopiero na wezwanie Sądu, przy piśmie Organu z 18 grudnia 2018 r. A ponieważ, jak się zasadnie wskazuje w orzecznictwie, sąd administracyjny jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 01.02.2008 r., I OSK 1548/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"), to w kontrolowanej sprawie należało przyjąć, że Organ nie dysponował egzemplarzem odnośnego pozwolenia wodnoprawnego wydając zaskarżoną decyzję, a tym samym – że przed jej wydaniem nie zweryfikował należycie ww. wykazu w części, której dotyczyło to pozwolenie (lp. 13 wykazu).

Po drugie, analizowane zawiadomienie o kontroli, a zwłaszcza jego fragment mówiący o tym, że cyt.: "Przedmiotowa kontrola dotyczyć będzie warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne (...)", mogły skłonić adresata do wypełniania stosownego formularza (zatytułowanego, dodajmy: "Wykaz pozwoleń wodnoprawnych wraz z ilością odprowadzanych oczyszczonych wód opadowych i roztopowych do odbiornika") w sposób, jak uczynił to ZDM (k. 8 i 8v. akt adm.), a więc przez podanie "szacunkowej ilości odprowadzanych wód w okresie 01.-03.2018" w oparciu o parametr Qrmax określony w pozwoleniu wodnoprawnym właściwym dla danej lokalizacji [tu: ul. [...]]. Już określenie podanej ilości odprowadzanych wód mianem ilości "szacunkowej", i to podanie jej w wysokości równej Ľ Qrmax, nakazywało przypuszczać, że nie jest to wielkość wód rzeczywiście odprowadzonych w danym okresie, lecz wyliczona na podstawie danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym. Ewentualne wątpliwości w tym zakresie ostatecznie musiała rozwiać treść reklamacji, w której ZDM wyraźnie oświadczył, że podana wielkość, bazująca na danych z pozwolenia wodnoprawnego, nie odpowiada rzeczywistej ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w okresie I kwartału 2018 r., i że w związku z tym nie powinna stanowić podstawy do obliczenia spornej opłaty zmiennej. Mimo to organ na tych danych się oparł przy ustalaniu opłaty określonej w zaskarżonej decyzji, bez przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie rzeczywistych ilości odprowadzonych wód.

Nie ulega wątpliwości, że Organ naruszył w ten sposób art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie to doprowadziło z kolei do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak prawidłowych ustaleń faktycznych mógł przełożyć się na wadliwe ustalenie wysokości opłaty zmiennej.

Powyższej oceny nie zmienia fakt, że Organ jeszcze przed sporządzeniem Informacji przeprowadził postępowanie kontrolne. Przede wszystkim dlatego, że w związku z wyżej wskazanymi wadami dokumentacji kontrolnej (przygotowawczej), wyniki tej nie kontroli nie mogły być uznane za w pełni miarodajne. Ponadto owo postępowanie kontrolne nie było właściwym postępowaniem wyjaśniającym, o jakim mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Godzi się bowiem zauważyć, że ani wszczęcie i przeprowadzenie przez Wody [...] tego rodzaju kontroli, mającej służyć pozyskaniu danych niezbędnych do ustalenia opłat za usługi wodne, ani nawet ustalenie i przekazanie podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat, informacji, o której mowa w art. 272 ust. 17 pr.wod., nie wszczyna jeszcze postępowania administracyjnego. Do jego wszczęcia dochodzi bowiem dopiero z momentem złożenia przez ww. podmiot reklamacji, zgodnie z art. 273 ust. 1 pr.wod., która stanowi "żądanie strony", o jakim mowa w art. 61 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. Treścią tego żądania jest – jak w kontrolowanej sprawie – korekta wysokości opłaty, ewentualnie odstąpienie w ogóle od jej naliczenia przez organ. W konsekwencji wydanie przez organ decyzji, o której mowa w art. 273 ust. 6 pr.wod., powinno być poprzedzone przeprowadzeniem wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, spełniającego rygory przewidziane w szczególności w art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79a, art. 80 i art. 81 k.p.a. – a to zgodnie z art. 14 ust. 2 pr.wod., w myśl którego do postępowania przed organami Wód [...] stosuje się przepisy k.p.a.

W kontrolowanej sprawie Organ naruszył ww. przepisy, jako że przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zawiadomił Skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego, a przede wszystkim – wbrew dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. – nie wskazał wyraźnie na konieczność podania rzeczywistej ilości odprowadzonych wód, przez Skarżącego, który z kolei w toku postępowania administracyjnego niezasadnie ograniczył się tylko do przedłożenia Opracowania z 2012 r. i "poinstruowania" Organu o sposobie jego wykorzystania, w tym o potrzebie pozyskania danych źródłowych z IMGW.

Nie ulega zaś wątpliwości, że to właśnie kwestia sposobu określenia, na potrzeby ustalenia opłaty zmiennej, ilości odprowadzonych wód, stanowiła główny przedmiot sporu pomiędzy stronami. Albowiem zdaniem Organu (przedstawionym najpełniej w odpowiedzi na skargę) ustalenie (a ściślej: wyliczenie) ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych może nastąpić w oparciu o wskaźniki określone w pozwoleniu wodnoprawnym – Qmax roczne albo Qśr. dobowe. Z kolei według ZDM istotna w takim przypadku jest ilość faktycznie odprowadzonych wód, a nie wartość zadeklarowana w pozwoleniu wodnoprawnym.

Sąd w niniejszym składzie przychyla się do tego ostatniego stanowiska, za którym przemawiają następujące względy.

Zgodnie z art. 271 ust. 4 pkt 1 pr.wod. wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych i roztopowych ustala się jako "iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód". W świetle art. 274 pkt 5 lit. a pr.wod. górna stawka jednostkowa tej opłaty wynosi [...] zł na dobę za 1 m3/s "za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych". Prawodawca doprecyzował zarazem w § 6 rozporządzenia RM, że jednostkowa stawka opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych wynosi [...] zł na dobę za 1 m3/s "za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych".

Porównanie przepisów o opłacie stałej i o opłacie zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych i roztopowych jednoznacznie wskazuje, że wielkości podane w pozwoleniu wodnoprawnym (verba legis: "określona w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych") stanowią podstawę tylko do ustalenia opłaty stałej. W przypadku opłaty zmiennej ustawodawca nie odwołuje się do ww. kryterium, a zatem należy uznać, że istotne znaczenie w takim przypadku ma ilość rzeczywiście odprowadzonych wód opadowych i roztopowych. Taki wniosek pozostaje w zgodzie z założeniem o językowej racjonalności prawodawcy. Gdyby bowiem wolą ustawodawcy było naliczanie opłaty zmiennej od określonej w pozwoleniu wodnoprawnym ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych, to uregulowałby tę kwestię podobnie jak w przytoczonych przepisach o opłacie stałej. Brak tożsamości między tymi uregulowaniami oznacza, że różnica w sposobie ustalania wysokości wspomnianych należności była celowym zabiegiem legislacyjnym. Tym bardziej, że, zauważmy, naliczanie omawianej opłaty na podstawie wskaźników zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym – będących wielkościami stałymi przez czas obowiązywania pozwolenia – pozbawiałoby tę opłatę charakteru opłaty "zmiennej". Pozostawałoby więc w sprzeczności z ratio legis rozważanego uregulowania.

Powyższe potwierdza analiza przepisu art. 552 ust. 7 pr.wod., zgodnie z którym do dnia 31 grudnia 2020 r. Wody [...] mają obowiązek wyposażyć w przyrządy pomiarowe podmioty obowiązane do ponoszenia opłaty za usługi wodne, o której mowa w art. 268 ust. 1 pr. wod. Lege non distinguente, dotyczy to także usług wymienionych w art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a pr.wod., czyli odprowadzania do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. W ten sposób – poprzez obowiązek docelowego "opomiarowania" korzystania z ww. usług wodnych – ustawodawca pośrednio wskazał, że istotna w rozpatrywanym przypadku jest ilość rzeczywiście odprowadzonych wód opadowych i roztopowych.

Stwierdzenie to nie usuwa jednak wszystkich wątpliwości. Powstaje bowiem pytanie, w jaki sposób należy wyliczyć ilość rzeczywiście odprowadzonych do wód – wód opadowych i roztopowych, do czasu ich "opomiarowania".

Prima facie tej kwestii dotyczy art. 552 ust. 2 pr.wod.

Godzi się jednak zauważyć, że pierwotne brzmienie art. 552 pr.wod. – obowiązujące do 20 września 2018 r., kiedy to ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1722; w skrócie "zm.pr.wod.") dodano do tego artykułu przepisy ust. 2a–2o – dawało podstawy do wnioskowania, na zasadzie argumentum a rubrica, że art. 552 ust. 2 pr.wod. dotyczy tylko tych usług wodnych, co do których istniał wymóg stosowania przyrządów pomiarowych, o którym mowa w art. 552 ust. 1 pr.wod. Dopiero ww. nowelizacja (zm.pr.wod.) – która weszła w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji i formalnie nie znajdowała zastosowania do już toczących się spraw dotyczących reklamacji (zob. art. 7 zm.pr.wod.; por. też art. 6 zm.pr.wod.) – a zwłaszcza wprowadzenie w jej ramach do art. 552 przepisu ust. 2g, przesądziło, że art. 552 ust. 2 pr.wod. winien być stosowany (acz niewykluczone, że dopiero do spraw wszczętych po wejściu w życie ww. nowelizacji) także do usług wodnych polegających na odprowadzaniu do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast.

Zgodnie z przywołanym art. 552 ust. 2 pr.wod. ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy [tj. od 01 stycznia 2018 r. – uw. Sądu] do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje na podstawie:

1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód;

2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych;

3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych.

W cytowanym przepisie ustawodawca wskazał wprawdzie kategorie danych, które mogą stanowić punkt odniesienia przy ustaleniu wysokości omawianej opłaty, jednak, w ocenie Sądu, zastosowanie w tej mierze art. 552 ust. 2 pr.wod. nie jest całkowicie wolne od wątpliwości (i to poza już wyżej podniesionymi), których dotyczą dalsze uwagi.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie wskazuje, że ZDM nie legitymował się pozwoleniem zintegrowanym. Zarazem z dotychczasowych rozważań wynika, że ustalenie ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych nie powinno ograniczać się jedynie do prostego przejęcia danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym. Konsekwentnie zatem zastosowania w niniejszej sprawie nie znajdowały unormowania art. 552 ust. 2 pkt 1 i 3 pr.wod. Jednocześnie z art. 416 ust. 1 pr.wod. wynika, że przeglądowi poddaje się tylko pozwolenia wodnoprawne na pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi bądź też do urządzeń kanalizacyjnych, a także realizację tych pozwoleń. Tym samym art. 552 ust. 2 pkt 2 in fine pr.wod. również nie znajdował zastosowania. Wobec tego ustalenie ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych mogło nastąpić zasadniczo na podstawie art. 552 ust. 2 pkt 2 ab initio pr.wod., tj. w oparciu o pomiary dokonywane przez organ administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zawiadomieniem z 28 marca 2018 r. Organ poinformował Skarżącego o zamiarze przeprowadzenia kontroli, przy czym jako podstawę prawną podjęcia działań kontrolnych wskazał art. 334 pkt 2 i 3 pr.wod. Zgodnie z tym przepisem kontrola gospodarowania wodami dotyczy m.in. przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy (pkt 2) oraz przestrzegania warunków ustalonych w pozwoleniach zintegrowanych (pkt 3). Tymczasem dla ustalenia ilości rzeczywiście odprowadzonych wód opadowych i roztopowych trafniejsze byłoby, w ocenie Sądu, powołanie się na art. 334 pkt 1 pr.wod., w świetle którego wspomniana kontrola dotyczy m.in. "korzystania z wód". Odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych – wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, stanowi bowiem, w świetle art. 35 ust. 3 pkt 7 pr.wod., usługę wodną. Ustawodawca wyjaśnia z kolei w art. 35 ust. 1 pr.wod., że usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Tym samym odprowadzanie wód opadowych i roztopowych jest postacią "korzystania z wód".

Sygnalizowane uchybienie we wskazaniu adekwatnej podstawy prawnej kontroli przeprowadzonej przez PGWWP Zarząd Zlewni w P. potencjalnie mogło wpłynąć na wynik postępowania, gdyż mogło stworzyć wrażenie, że celem czynności sprawdzających jest tylko zbadanie przestrzegania warunków odprowadzania wód opadowych i roztopowych określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Wagę tego spostrzeżenia osłabia jednak w pewnej mierze wyraźne wskazanie w zawiadomieniu z 28 marca 2018 r., że celem kontroli jest "ustalenie ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych".

Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z regułą wysłowioną w art. 552 ust. 2 pkt 2 pr.wod. niezbędnych pomiarów powinien dokonać organ administracji. Wykluczone jest zatem w tej mierze poprzestanie wyłącznie na bezkrytycznym przyjęciu danych przedstawionych przez jednostkę kontrolowaną. Warto bowiem zauważyć, że w myśl art. 336 ust. 1 pkt 2 pr.wod. wykonujący kontrolę, o której mowa w art. 335 ust. 1 pr.wod., są uprawnieni do przeprowadzania niezbędnych pomiarów lub badań lub wykonywania innych czynności kontrolnych w celu ustalenia, na terenie kontrolowanej nieruchomości, przestrzegania warunków wynikających z przepisów ustawy, a także stanu urządzeń wodnych. Kontrola przeprowadzana przez organ administracji publicznej może, zdaniem Sądu, polegać na analizie dokumentów przedłożonych przez podmiot kontrolowany. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Organ ograniczył się w rozpatrywanej sprawie do zaakceptowania informacji przedłożonych pierwotnie przez Skarżącego, zrazu nie poddając ich krytycznej weryfikacji, a następnie, już w toku postępowania administracyjnego, odmawiając uwzględnienia zgłoszonych przez ZDM uwag, z takim oto uzasadnieniem, że w kwestii ilości odprowadzanych wód Skarżący mógł i już się wypowiedział w toku kontroli.

W ocenie Sądu w niniejszym składzie na tle analizowanego art. 552 ust. 2 pr.wod. trudno jest przyjąć, że w stanie prawnym obowiązującym przed 20 września 2018 r. przeprowadzenie kontroli i w jej ramach wykonanie niezbędnych pomiarów stanowiło podstawowy – i w zasadzie wyłączny – środek dowodowy w postępowaniu o ustalenie omawianej należności bazującej na faktycznej ilości odprowadzanych wód. Pomijając nawet okoliczność, że każdoczesne ustalanie ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych i roztopowych w drodze pomiarów wykonywanych przez organ administracji byłoby rozwiązaniem dysfunkcjonalnym, już choćby z uwagi na trudności faktyczne w dokonaniu takiego pomiaru oraz ograniczenia kadrowe podmiotu kontrolującego, to należy zauważyć, że w praktyce zdarzają się sytuacje – a niniejsza sprawa jest tego najlepszym przykładem – gdy, z różnych powodów, do kontroli może dojść lub faktycznie dochodzi dopiero pod koniec albo już nawet po upływie okresu, za który opłata ma zostać ustalona. Wówczas dokonanie wiarygodnych pomiarów (w sytuacji braku stałego urządzenia pomiarowego) mogłoby okazać się praktycznie niemożliwe.

Mając powyższe na względzie można w sposób uprawniony wywodzić, że art. 552 ust. 2 pr.wod. – jeśliby założyć, że także w stanie prawnym sprzed nowelizacji z 20 lipca 2018 r. znajdował on zastosowanie do ustalania opłat zmiennych za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód – nie przewidywał efektywnego środka dowodowego, za pomocą którego ustalona mogłaby być w każdym przypadku rzeczywista ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych.

W tym zakresie można zatem rozważać występowanie ówcześnie luki prawnej.

Zasadność takiego wniosku potwierdza fakt uchwalenia przywołanej wyżej ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmienia ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, która w dacie wydawania przez Organ zaskarżonej decyzji była już ogłoszona. Na mocy art. 1 pkt 38 tejże ustawy (zm.pr.wod.) do systemu prawnego został wprowadzony m.in. art. 552 ust. 2a pr.wod., zgodnie z którym ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje również na podstawie: 1) odczytów z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami albo 2) oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Wymieniona ustawa nowelizująca wprowadziła także art. 552 ust. 2g pr.wod., który stanowi, że w celu ustalenia wysokości opłaty, o której mowa w art. 272 ust. 5 pr.wod., oświadczenia, o których mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 pr.wod., zawierają ilość odprowadzonych do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, wyrażoną w m3, wraz z informacją o istnieniu urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych i ich pojemności. Powyższe zmiany weszły w życie w dniu 20 września 2018 r., a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji, i co do składania ww. oświadczeń znalazły zastosowanie po raz pierwszy za ostatni kwartał 2018 r. (zob. art. 6 zm.pr.wod.).

Analiza art. 1 pkt 38 zm.pr.wod. prowadzi do wniosku, że ustawodawca tą drogą w istotny sposób zmodyfikował (uzupełnił) dotychczasowe unormowanie. Wyraźnie bowiem dopuścił nowy środek dowodowy, za pomocą którego ustala się ilość rzeczywiście odprowadzonych wód opadowych i roztopowych – oświadczenie, o jakim mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 pr.wod. Jednocześnie doprecyzował, że określenie rozważanego parametru w razie prowadzenia kontroli gospodarowania wodami następuje na podstawie odczytów z przyrządów pomiarowych (art. 552 ust. 2a pkt 1 pr.wod.). Zastrzeżenie to eliminuje, jak się wydaje, sygnalizowane wcześniej trudności faktyczne w ustaleniu ilości rzeczywiście odprowadzonych wód opadowych i roztopowych.

Powyższe uwagi dowodzą, że także ustawodawca dostrzegł wspomnianą lukę prawną występująca pierwotnie na tle art. 552 ust. 2 pr.wod. i postanowił ją usunąć w drodze ww. nowelizacji art. 552 pr.wod. Za takim wnioskiem przemawia również uzasadnienie projektu powołanej ustawy zmieniającej. Wynika zeń, że celem omawianej zmiany (uzupełnienia) art. 552 pr.wod. było usunięcie wątpliwości interpretacyjnych dotyczących informacji, na podstawie których ustalana jest opłata zmienna za korzystanie z usług wodnych (zob. druk nr 2638 Sejmu VIII kadencji; dalej jako "Uzasadnienie projektu", s. 13–14). Co więcej, w powyższym uzasadnieniu wskazano, że adresaci obowiązku uiszczania rozważanej należności nierzadko już w chwili obecnej dysponują urządzeniami odzwierciedlającymi rzeczywisty zakres korzystania z wód (Uzasadnienie projektu, s. 14). Spostrzeżenie to tylko wzmacnia wcześniejsze uwagi dotyczące sposobu obliczania opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych i roztopowych.

Mając na uwadze powyższe rozważania, należy przyjąć, że w dacie rozstrzygania sprawy przez Organ, ustawodawca nie wskazywał wyraźnie, za pomocą jakiego środka dowodowego należy ustalić ilość rzeczywiście odprowadzonych wód opadowych i roztopowych. Istniejącą w tym zakresie lukę należało więc uzupełnić przez odwołanie się do art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 pr.wod., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Podstawowym źródłem informacji o ilości faktycznie odprowadzonych wód opadowych i roztopowych są, oczywiście, dane gromadzone lub możliwe do pozyskania przez podmiot obowiązany do uiszczenia omawianej opłaty. Dlatego organ administracji powinien w pierwszej kolejności wystąpić do tego podmiotu o przekazanie ww. informacji (w formie oświadczenia). Dopiero w razie ich nieprzekazania albo powzięcia przez organ administracji wątpliwości co do wiarygodności lub rzetelności przekazanych danych, organ ten powinien podjąć próbę samodzielnego ustalenia wartości rozważanego parametru, w szczególności w ramach kontroli gospodarowania wodami.

Powyższy rezultat wykładni dynamicznej art. 552 ust. 2 pr.wod. pozostaje w zgodzie z aktualnym i pożądanym przez ustawodawcę brzmieniem art. 552 ust. 2a pr.wod. Takie rozwiązanie przyczynia się również do zachowania spójności systemu prawnego.

W tym miejscu należy wyjaśnić – mając zwłaszcza na względzie nie do końca właściwą postawę Skarżącego, który, kwestionując zasadność oparcia się przez Organ przy ustalaniu opłaty zmiennej na danych o ilości (maksymalnej) odprowadzanych wód, pochodzących z pozwolenia wodnoprawnego, jednocześnie uchylał się od podania informacji o faktycznej ilości odprowadzonych wód w analizowanym okresie – że wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada oficjalności nie jest równoznaczna z każdoczesnym przerzuceniem całości ciężaru poszukiwania dowodów w sprawie na organ administracji. Przeciwnie, nałożenie na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w wypełnianiu tego obowiązku (por. np. wyrok NSA z 25.09.2018 r., II OSK 2406/16, CBOSA). Strona powinna przekazać dowody dotyczące okoliczności, których wykazanie leży w jej interesie, pod rygorem negatywnych dla niej skutków procesowych. Uwaga ta dotyczy w szczególności przypadku, gdy strona, mimo wezwania, nie przedstawia określonych dowodów, chociaż ich brak może prowadzić do niekorzystnych dla niej skutków prawnych. Podobnie należy ocenić przypadek, gdy strona nie przedkłada dowodów, mimo że ich przekazanie zależy wyłącznie od jej woli. W takich sytuacjach nieskuteczne będzie, co do zasady, późniejsze kwestionowanie ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracji przez stronę zachowującą się pasywnie.

Wszystko to prowadzi do wniosku, że również w stanie prawnym właściwym dla kontrolowanej sprawy (tj. sprzed wejścia w życie zm.pr.wod.) możliwe byłoby oparcie się przez Organ na oświadczeniu co do ilości odprowadzonych wód, złożonym przez podmiot kontrolowany. Zarazem jako nieprawidłowe należy ocenić postępowanie Skarżącego, który ciężar ustalenia ilości faktycznie odprowadzonych wód usiłował w całości przerzucić na Organ. Tym niemniej uchybienie to, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie niweluje wskazanych wcześniej wad kontrolowanego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku) – a to z uwagi na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 272 ust. 5 pr.wod. i § 8 pkt 1 rozporządzenia RM, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz z powodu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79a, art. 80 i art. 81 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując ponownie sprawę, Organ powinien zwrócić się do Skarżącego o złożenie oświadczenia o ilości wód opadowych lub roztopowych faktycznie odprowadzonych do kanalizacji deszczowej ze wskazanej lokalizacji (ul. Strzeszyńska), w przyjętym okresie rozliczeniowym (I kwartał 2018 r.), i na jego podstawie ustalić przedmiotową opłatę zmienną. Dopiero w przypadku niezłożenia takiego oświadczenia, albo jego oczywistej niewiarygodności, Organ może przy ustalaniu ww. opłaty posłużyć się metodą, o jakiej mowa w art. 552 ust. 2 pkt 1 pr.wod.

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt uiszczonego wpisu od skargi – [...] zł.