Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 556/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2,  art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego A Spółka Jawna w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 6 czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za listopad 2009 r., postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wartość przedmiotu sporu w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego A Spółka Jawna w Ł. (dalej zwana skarżącą Spółką) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 6 czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za listopad 2009 r. opiewa na kwotę 297.659 zł. W związku z tym skarżąca Spółka na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.977 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.489 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W dniu 3 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynął wniosek skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, sporządzony na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.270)– zwanej dalej p.p.s.a.

W uzasadnieniu wniosku odnośnie swojej obecnej sytuacji skarżąca Spółka wskazała, iż działa bez kapitału zapasowego, spłaca kredyty na kwotę 3.200.000 zł oraz zaległość podatkową rozłożoną na raty, a wszystkie składniki inwestuje "w leasingi, sprzęt i ludzi". Natomiast w części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach wykazała wielkość kapitału zakładowego opiewającego na kwotę 395.986,68 zł, środki trwałe o wartości 895.448,78 zł, zysk za poprzedni rok obrotowy w wysokości 686.738,32 zł, ujemne stany kont bankowych (w Banku S. w R. w wysokości 1.300.000; w Banku Z. w wysokości 191.348,13 zł), dodatni stan konta (w R. w wysokości 7.560,59 zł).

Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż instytucja prawa pomocy przewiduje dla strony skarżącej możliwość zwolnienia od kosztów sądowych w całości bądź w części oraz ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Przy czym zastosowanie tej instytucji do konkretnego przypadku może mieć miejsce w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, bądź też w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 p.p.s.a.).

Przewidywana możliwość ubiegania się przez skarżącą Spółkę o prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnosi w przedmiotowym wniosku) uwarunkowana jest spełnieniem przesłanki określonej w art. 246 § 2, pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu.

Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8). W tym kontekście należy wskazać, że oceniana jest zasadność wniosku w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.).

Przy czym wymaga podkreślenia, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozstrzygniecie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia kosztów procesu. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

Dlatego też jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana, na mocy art. 255 p.p.s.a., złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów.

Referendarz sądowy, analizując informacje przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPPr), uznał, iż były niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej Spółki. W związku z czym pismem z 9 września 2014 r. skarżąca Spółka została wezwana do przekazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania kserokopii deklaracji podatkowych dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych za ostatni rok podatkowy oraz opodatkowania podatkiem od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r., zestawienie obrotów i sald, kont wynikowych i bilansowych za ostatnie 3 miesiące, wyciągów i odpisów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych za ostatnie 3 miesiące oraz odpisów aktualnych bilansów.

W odpowiedzi na wezwanie przedłożono kserokopie: deklaracji podatkowych wspólników skarżącej Spółki B. G. i B. G. (PIT-36L) za 2013 r., deklaracji VAT-7 za okres od kwietnia do lipca 2014 r., zestawienia obrotów i sald za okres od 1 maja do 31 lipca 2014 r., bilansu na dzień 31 lipca 2014 r., rachunku zysków i strat za okres styczeń-lipiec 2014 r., wyciągów bankowych za okres od 15 czerwca do 15 września 2014 r. Kserokopie wymienionych dokumentów znajdują się przy sprawie o sygnaturze I SA/Op 548/14.

W ocenie referendarza, mającego na względzie informacje zawarte we wniosku o prawo pomocy oraz wynikające z wymienionych dokumentów, zapłata przez skarżącą Spółkę kosztów sądowych wymaganych zarówno w niniejszej sprawie jak i w innych zawisłych przed tut. Sądem nie przekracza jej możliwości finansowych. Tym samym jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za nieuzasadniony.

W oparciu o przekazane dokumenty ustalono bowiem, iż skarżąca Spółka posiada znaczny potencjał do gromadzenia środków finansowych w sposób ciągły, przejawiający się w postaci uzyskiwanych przychodów. Dla oceny zasadności wniosku ta okoliczność posiada większe znaczenie niż dochody czy też szeroko pojęta płynność finansowa firmy bądź jej rentowność. O potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą.

Otóż z zeznań podatkowych PIT-36L wynika, iż przychody z prowadzonej przez skarżącą Spółkę działalności gospodarczej w 2013 r. wyniosły 59.051.343,15 zł. Z kolei w deklaracji podatkowych VAT-7 za miesiące kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2014 r. skarżąca Spółka wykazała sprzedaż towarów i usług za ten okres w kwocie 23.030.779 zł, przy obciążeniu podatkiem należnym w wysokości 4.942.742 zł.

Zatem nie sposób przyjąć, iż skarżąca Spółka nie jest w stanie dokonać zapłaty wymaganych kosztów sądowych, stanowiących nieznaczną część środków pieniężnych (nawet gdy uwzględnione zostaną koszty sądowe wymagane w pozostałych sprawach zawisłych przed tut. Sądem), którymi obraca.

Poza tym należy wskazać, że według zapisów zawartych w wymienionym zeznaniu podatkowym skarżąca Spółka za 2013 r. osiągnęła dochód w wysokości 719.982,93 zł, zaś zgodnie z danymi z bilansu na dzień 31 lipca 2014 r. posiadała należności krótkoterminowe w kwocie 3.665.580,52 zł.

W ocenie referendarza również dysponowanie przez skarżącą Spółkę w ostatnim okresie, tj. w okresie od 1 do 15 września 2014 r. (a więc po sporządzeniu przez skarżącą Spółkę wniosku o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie), znacznymi środkami finansowymi stanowi okoliczność przemawiającą za odmową przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Otóż wyniku analizy danych pochodzących tylko z jednego rachunku bankowego (prowadzonego w Banku S. w R.) ustalono, iż tylko w pierwszych 15 dniach września 2014 r. na rachunek bieżący skarżącej Spółki wpłynęły środki pieniężne w wysokości 2.028.509,50 zł. Zatem dysponując tak znacznymi środkami pieniężnymi i mając świadomość wymagalności kosztów sądowych skarżąca Spółka winna uwzględnić konieczność ich zapłaty, a dopiero w dalszej kolejności regulować zobowiązania cywilno prawne.

Odnośnie obsługi kredytów bankowych należy dodatkowo zaznaczyć, iż w strukturze wydatków koszty związane z uregulowaniem zobowiązań prywatnoprawnych, w tym zobowiązań kredytowych, w żadnym razie nie mają priorytetu przed kosztami sądowymi. Niedopuszczalnym jest by strona skarżąca w ramach posiadanych środków finansowych preferencyjnie traktowała zobowiązania prywatnoprawne uznając, że koszty sądowe powinien kredytować Skarb Państwa.

Ponadto należy wskazać, iż uzyskanie kredytu bankowego wiąże się z uzyskaniem wysokiej zdolności kredytowej, czyli zdolności do terminowej spłaty zadłużenia. W związku z tym uzyskanie przez skarżącą Spółkę w instytucjach bankowych zdolności do regulowania zobowiązań wynikłych z udzielanych kredytów, które znacznie przekraczają zobowiązania związane z kosztami postępowania sądowego w niniejszej sprawie, oznacza, że zapłata kosztów sądowych mieści się również w jej możliwościach finansowych. Dbałość o regulowanie zobowiązań prywatnoprawnych nie wyklucza bowiem konieczności regulowania nie mniej ważnych należności o charakterze publicznoprawnych (por. postanowienie NSA z 20 stycznia 2012 r., sygn. akt I FZ499/11; LEX nr 1103914).

W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o odmowie przyznaniu prawa pomocy.