Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1893/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: artr. 61a
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Joanna Kube, Ewa Marcinkowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postanowienia – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia 6 września 2018 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257). Dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia K.S., utrzymał w mocy postanowienie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania.

Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem datowanym na dzień [...] marca 2018 r. K.S. zwrócił się do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], o uchylenie lub stwierdzenie nieważności przez CWKL w [...] decyzji RWKML w [...] o nadaniu kategorii przydatności do służby wojskowej [...] D.S..

W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż przemawia za tym interes społeczny (wprowadzenie w błąd Komisji, WKU i Prezydenta RP) oraz, że decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa (zatajenie informacji przez poborowego, nie zapoznanie się Komisji z dokumentacją PZP).

Centralna Wojskowa Komisji Lekarskiej w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. wydanym na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 123 i art. 126 K.p.a. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w złożonym piśmie z dnia [...] marca 2018 r. K.S. nie powołał się na jakikolwiek przepis prawa, na podstawie którego mógłby skutecznie żądać podjęcia przez organ czynności z zamiarem ochrony własnego interesu prawnego. Także Centralna Wojskowa Komisja Lekarska nie znalazła przepisu, na podstawie którego podjęcie przez nią określonych czynności miałoby chronić interes prawny K.S..

Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Organ podkreślił, że pojęcie strony postępowania administracyjnego może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby.

Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji.

Posiadanie przez dany podmiot statusu strony nie zależy więc od subiektywnej oceny tego podmiotu w tym zakresie, zaś okoliczności występujące w danej sprawie muszą w sposób nie budzący wątpliwości wskazywać na przesłanki określone w art. 28 K.p.a.

W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym K.S. nie jest natomiast stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a., a żądanie uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez CWKL w [...] decyzji RWKML w [...] o nadaniu kategorii przydatności do służby wojskowej [...] D.S., nie jest poparte interesem prawnym.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skierowanym do Ministra Obrony Narodowej K.S. zarzucił organowi I instancji:

1. obrazę przepisów prawa art. 61a K.p.a. i następnych, ponieważ wniosek z dnia [...] marca 2018 r. nie był wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania w trybie art. 61 K.p.a., tylko był wnioskiem w trybie art. 157 § 1 i 2 K.p.a., tj. o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji RWKML w [...] z urzędu przez CWKL w [...] w zakresie wcześniejszego postępowania w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 7 K.p.a.,tj. rażącego naruszenie prawa m. in. w zakresie przepisów karnych dotyczących wyłudzenia poświadczenia nieprawdy w dokumencie jakim była decyzja o nadaniu kategorii wojskowej poprzez wcześniejsze zatajenie leczenia psychiatrycznego badanej przez Komisję osoby. Decyzja RWKML w [...] z uwagi na zatajenie leczenia psychiatrycznego była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, gdyż z takimi schorzeniami psychicznymi jak "bezsenność, obniżenie nastroju, zaburzenia lękowe, zaburzenia depresyjne, zespół depresyjny, zaburzenia adaptacyjne, zaburzenia depresyjno-lękowe " Komisja nigdy nie nadawała oraz obecnie nie nadaje kategorii "A" badanym. Czyli decyzja RWKML w [...] w uwagi na wcześniejsze leczenia psychiatryczne powoduje jej nieważność z mocy prawa,

2. obrazę przepisów prawa art. 126 K.p.a. w związku z art. 107 K.p.a., ponieważ organ w swoim postanowieniu w uzasadnieniu faktycznym powinien w szczególności zawrzeć wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w zakresie niepodjęcia czynności z urzędu w zakresie uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji RWKML w [...] — czego organ na wniosek K.S. nie uczynił, zaś brak w wielu zakresach uzasadnienia prawnego - nie wyjaśniło m.in. w zakresie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa, w zakresie nie przystąpienia do podjęcia czynności z urzędu przez CWKL,

3. obrazę przepisów prawa art. 221 K.p.a. i następnych, ponieważ wniosek, K.S. był złożony w interesie publicznym, tj. wycofania z obrotu prawnego wcześniej wydanej w sposób wadliwy decyzji administracyjnej RWKML w [...] i uchylenie wszelkich skutków prawnych powstałych w wyniku funkcjonowania tej wadliwej decyzji administracyjnej,

4. obrazę przepisów prawa art. 241 K.p.a. i następnych, ponieważ przedmiotem wniosku jest w szczególności usprawnianie pracy Komisji i zapobiegnięcie zaistniałym już nadużyciom w czynnościach Komisji Wojskowych, w tym RWKML w [...],

5. obrazę przepisów prawa art. 9 K.p.a., ponieważ organ nie zachował się w sposób należyty i w sposób wyczerpujący nie odniósł się do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych w zakresie wniosku o działanie z urzędu CWKL w zakresie uchylenia decyzji RWKML w [...], a organ ten miał czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym właśnie zakresie nie udzielono niezbędnych wyjaśnień wnioskującemu i stronom oraz wskazówek wnioskującemu, a w szczególności nie przedstawiono przesłanek prawnych i faktycznych wraz z uzasadnieniem dlaczego CWKL tkwi w bezczynności i nie dopełnia swoich ustawowych obowiązków w zakresie przestrzegania prawa i dopuszcza do dalszego funkcjonowania w obrocie prawnym wcześniej wyłudzonej decyzji administracyjnej w zakresie nadania kategorii wojskowej żołnierzowi, który z uwagi na swoje choroby i zaburzenia takiej kategorii nigdy nie powinien uzyskać,

6. obrazy przepisów prawa art. 28 K.p.a., ponieważ organ CWKL nie zachował się w sposób należyty i nie uzyskał stanowiska stron decyzji RWKML w [...] tj. RWKML w [...] i D.S. co do podnoszonych we wcześniejszym wniosku K.S. zarzutów w zakresie nieprawidłowości prawnych i proceduralnych

7. obrazę przepisów prawa art. 145 K.pa. i następnych. oraz art. 147 K.p.a., (działanie z urzędu) oraz art. 150 § 2 K.p.a., ponieważ organ CWKL nie zachował się w sposób należyty i nie zobligował RWKML w [...] lub innego równorzędnego organu do wznowienia postępowania, ponieważ dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (wypełniony dokument w formie ustrukturyzowanej w której badana zaprzeczyła wcześniejszemu leczeniu psychiatrycznemu), decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (art. 211 i 272 k.k.), wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (zatajenie wcześniejszego leczenia psychiatrycznego jest istotne dla sprawy).

Minister Obrony Narodowej, w wyniku rozpoznania powyższego zażalenia, postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2018 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2018 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przyjętą w stanowisku judykatury w przeważającej mierze obiektywną teorią pojęcia strony, przymiot strony można wyprowadzić jedynie z przepisów prawa materialnego. Zatem szukać go można jedynie w konkretnej normie prawnej określającej uprawnienia lub obowiązki. Wobec powyższego mieć "interes prawny" to tyle, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązujący, który daje podstawę do skutecznego żądania od organu określonej czynności, w przedmiotowej sprawie rozpatrzenia odwołania od orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej.

W zażaleniu K.S. nie tylko nie wskazał, ale nawet nie uargumentował, w czym upatruje swojego interesu prawnego i na czym opiera swoje żądania. Organ rozpatrujący niniejsze zażalenie nie znalazł przepisu, na podstawie którego podjęcie przez Komisję określonych czynności miałoby chronić interes prawny K.S.. Za taki przepis nie może być uznany wskazany przez skarżącego w zażaleniu art. 221 K.p.a., gdyż przepis ten stanowi wyłącznie ogólną podstawę gwarancji do występowania przez obywateli z prawem składania skarg i wniosków do m.in. organów państwowych. Nie jest to przepis prawa materialnego przyznający mu interes prawny w kwestii żądania "uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez CWKL decyzji RWKML w [...] o nadaniu kategorii przydatności do służby wojskowej [...] D.S.". Także żadne inne przepisy prawa wskazane w zażaleniu przez skarżącego nie przyznają mu tego rodzaju interesu.

W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy zatem, że K.S. nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a., a żądanie "uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez CWKL w [...] decyzji RWKML w [...] o nadaniu kategorii przydatności do służby wojskowej ppor. D.S." nie jest poparte interesem prawnym. Ustalenie tej przesłanki negatywnej określonej w art. 61a K.p.a. jest oczywiste i nie wymaga złożonego procesu wykładni - na co wskazuje bogata w tym względzie judykatura (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II GSK 321/11 z dnia 28 marca 2012 r. - LEX nr 1219017, wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 117/18, czy też np. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25.04.2018 r., sygn.. akt II SA/Rz 245/18).

Żaden przepis materialny nie upoważnia K.S. bezpośrednio do występowania we własnym imieniu w postępowaniu orzeczniczym dotyczącym D.S. w charakterze strony. Nie ma on bowiem interesu prawnego w kwestionowaniu orzeczenia (decyzji) wojskowej komisji lekarskiej o nadaniu kategorii przydatności do służby wojskowej w nie swojej sprawie, tylko w sprawie innej osoby.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów i argumentów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, iż już samo stwierdzenie braku przymiotu strony w danym postępowaniu powoduje to, że organ nie może badać pozostałych zarzutów, w tym również zarzutów merytorycznych, podnoszonych przez skarżącego w konkretnej sprawie.

Na marginesie organ odwoławczy zaznaczył, że skarżący niezasadnie miesza tryby postępowania administracyjnego, posługując się przy tym argumentami, które powinien starać się ewentualnie dochodzić w toku innej procedury, tj. karnej. Z akt wynika jednak, iż skarżący podejmował środki w toku procesu karnego - zażalenie na postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] o umorzeniu śledztwa z dnia [...].10.2017 r., które przedstawia jako argumenty i załącznik do rozpatrywanego zażalenia, co nie może zostać uwzględnione.

W skardze na postanowienie Ministra Obrony Narodowej skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.S. zarzucił:

1. obrazę przepisów prawa art. 61a K.p.a. i następnych, gdyż wniosek z dnia [...] marca 2018 r. nie był wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania w trybie art. 61 K.p.a., tylko był wnioskiem w trybie art. 157 § 1 i 2 K.p.a., tj. o stwierdzenie nieważności decyzji RWKML w [...] z urzędu przez CWKL w [...] w zakresie wcześniejszego postępowania administracyjnego w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 (rażące naruszenie prawa przez stronę postępowania administracyjnego D.S. w zakresie zatajenia zaburzeń i chorób psychicznych) pkt 5 (decyzja administracyjna RWKML była trwale niewykonalna, gdyż z takimi zaburzeniami i chorobami psychicznymi D.S. nigdy by nie uzyskała kategorii A -patrz § 66 pkt 3, § 67 pkt 2, § 73 pkt 1 - Zał. nr 2 rozporządzenia MON z dnia z dnia 25 czerwca 2004 r. i z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach) i pkt 7 (nieważność z mocy prawa, gdyż D.S. nie okazała Komisji RWKML pełnej historii leczenia zaburzeń i chorób psychicznych) K.p.a. Decyzja RWKML w [...] z uwagi na zatajenie wcześniejszego leczenia psychiatrycznego D.S. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, gdyż z takimi schorzeniami psychicznymi, jak "bezsenność, obniżenie nastroju, zaburzenia lękowe, zaburzenia depresyjne zespół depresyjny, zaburzenia adaptacyjne, zaburzenia depresyjno-lękowe" Komisja nigdy nie nadawała oraz obecnie nie nadaje kategorii "A" badanym. Czyli decyzja RWKML

w [...] z uwagi na wcześniejsze leczenia psychiatryczne powoduje jej nieważność z mocy prawa;

2. obrazę przepisów prawa art. 28 K.p.a., poprzez jego zastosowanie w związku z niezastosowaniem art. 157 § 2 K.p.a., gdyż organ wyższego stopnia CWKL powinien działać z urzędu w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji organu niższego stopnia RWKML w [...];

3. obrazę przepisów prawa art. 61a K.p.a. i następnych, ponieważ wniosek z dnia [...] marca 2018 r. nie był wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania w trybie art. 61 K.p.a., tylko był również wnioskiem w trybie art. 147 zd. 1 K.p.a., tj. o wznowienie postępowania RWKML w [...] z urzędu w zakresie decyzji administracyjnej nadającej kategorię A D.S. w zakresie art. 145 § 1 pkt 5 (wyszły na jaw nowe istotne okoliczności dla sprawy, oraz nowe dowody w postaci historii zaburzeń i chorób psychicznych istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi który wydał decyzję, gdyż doszło do zatajenia przez D.S. zaburzeń i chorób psychicznych) K.p.a.;

4. obrazę przepisów prawa art. 28 K.p.a., poprzez jego zastosowanie w związku z niezastosowaniem art. 147 zd. 1 K.p.a., gdyż organ RWKML z [...] powinien działać z urzędu w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego w zakresie

nadania kategorii wojskowej D.S.;

5. obrazę przepisów prawa art. 126 K.p.a. w związku z art. 107 K.p.a., ponieważ organ w swoim postanowieniu w uzasadnieniu faktycznym powinien w szczególności

zawrzeć wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w zakresie niepodjęcia czynności z urzędu w zakresie stwierdzenia

nieważności decyzji RWKML w [...] - czego organ na wniosek K.S. nie uczynił, zaś brak w wielu zakresach uzasadnienia prawnego – nie wyjaśniło m.in. w zakresie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa, w zakresie nie przystąpienia do podjęcia czynności z urzędu przez

CWKL;

6. obrazę przepisów prawa art. 221 K.p.a. i następnych, ponieważ wniosek K.S. był złożony w interesie publicznym, tj. wycofania z obrotu prawnego wcześniej wydanej w sposób wadliwy decyzji administracyjnej RWKML w [...] i uchylenie wszelkich skutków prawnych powstałych w wyniku funkcjonowania tej wadliwej decyzji administracyjnej.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o przeprowadzenie następujących dowodów:

- z oględzin akt SO w [...] sygn. akt [...], w celu pozyskania do akt niniejszego postępowania opinii biegłego psychiatry i historii leczenia psychiatrycznego D. S.,

- o wystąpienie do NFZ o przekazanie wszystkich lekarstw wykupionych na receptę przez D.S. oraz lekarzy, którzy je wypisali, w celu ustalenia jacy lekarze i kiedy wystawiali recepty na lekarstwa do leczenia zaburzeń i chorób psychicznych,

- w wyniku ustalenia lekarzy, wystąpienie do nich o pełną dokumentację z leczenia D.S. w zakresie zaburzeń i chorób psychicznych.

W ocenie skarżącego CWKL powinna podjąć czynności w celu stwierdzenia nieważności decyzji RWKML o nadaniu kategorii A D.S. - art. 157 i 156 K.p.a., lub przekazać wniosek K.S. do RWKML celem wznowienia postępowania administracyjnego - art. 147 i 145 K.p.a., aby usunąć z obiegu prawnego wadliwą decyzję administracyjną i uchylić wszelkie skutki prawne wywołane tą decyzją.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z powyższym Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie postępowania uproszczonego.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 61 K.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Ustawodawca wprowadził we wskazanym wyżej przepisie dwie samodzielne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwszą z nich, a zarazem będącą podstawą wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 K.p.a. Zgodnie z przepisem art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Pojęcie interesu prawnego jest często definiowane poprzez wskazanie różnicy między interesem prawnym, a interesem faktycznym. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. W orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 K.p.a., a następnie pozostałe przepisy tego Kodeksu, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku obywateli. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, LEX nr 1689510). Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok NSA z 2 czerwca 1999 r., IV SA 2164/97, LEX nr 1684491).

W niniejszej sprawie skarżący domagał się uchylenia lub stwierdzenia nieważności orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w sprawie ustalenia zdolności do służby wojskowej D.S..

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie do wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia (art. 5 ust. 1a ustawy). W art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy wskazuje się zaś, że do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się:

1) żołnierza zawodowego - z urzędu albo na jego wniosek;

2) żołnierza i inną osobę, która zgłosiła chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej - z urzędu.

Wskazać również należy, że na podstawie delegacji zawartej w art. 5 ust. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wydane zostało przez Ministra Obrony Narodowej rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2017 r., poz. 163, z późn. zm.)

Analiza przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz wskazanego wyżej rozporządzenia prowadzi do wniosku, że stroną postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi jest żołnierz zawodowy, były żołnierz zawodowy lub też kandydat do służby. Są to więc osoby, w stosunku do których wydawane jest orzeczenie. Dodatkowo, w przypadku śmierci żołnierza, stroną postępowania przed komisją może być członek rodziny żołnierza (§ 21 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia oraz art. 12 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2017 r. poz. 1950). Żadnym innym podmiotom przepisy powołanej ustawy oraz rozporządzenia nie przyznają statusu strony.

Brak jest zatem przepisu administracyjnego prawa materialnego, z którego skarżący mógłby wywieź interes prawny w żądaniu wzruszenia orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanej w stosunku do D.S.. Interes skarżącego ma w tym przypadku wyłącznie charakter faktyczny. Posiadanie zaś interesu faktycznego, a nie prawnego, nie uprawnia do domagania się przyznania statusu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazujących, że organ winien w niniejszej sprawie z urzędu wszcząć postępowanie na podstawie art. 157 § 2 K.p.a., bądź też na podstawie art. 147 K.p.a. stwierdzić należy, iż nie są one zasadne. Decyzja w tym zakresie należy bowiem do sfery samodzielności orzeczniczej danego organu, który decyduje o potrzebie, zasadności, a w szczególności istnieniu podstaw do wszczęcia postępowania. Jest oczywistym, że jeżeli określone przesłanki zaistnieją to organ winien wszcząć postępowanie z urzędu wydając w tym zakresie postanowienie, jednak brak takiego wszczęcia nie podlega kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2018 r. odpowiadają prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.