Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1306/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2014 r. sprawy ze skarg [...] Spółka z o.o. w K. i W.D. oraz J.S. i W.S. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 sierpnia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargi oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] decyzją nr [...] z dnia 2 marca 2010r. znak: [...], w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorom "A" sp. z o.o. w K. i W. D. rozbiórkę obiektu budowlanego (kubaturowego) realizowanego bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę na działce nr [...] obr. [...] w K. (k. 389 akt PINB).

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł "A" sp. z o.o. w K. zarzucając, że inwestycja mieści się w zakresie dokonanego zgłoszenia, gdyż sporny obiekt jest w rzeczywistości piwnicami wznoszonych planowanych budynków i stan ten nie jest docelowy, lecz stanowi etap inwestycji. W uzasadnieniu odwołania szczegółowo wskazano na aspekty techniczne oraz technologię zastosowaną do realizacji zgłoszonej inwestycji.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 7 lutego 2011 r. znak [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB i orzekł co do istoty sprawy poprzez nakazanie ustalonym inwestorom rozbiórki spornego obiektu budowlanego (k. 66 akt WINB). Podzielając zasadniczo ustalenia faktyczne i ocenę prawną dokonaną przez PINB organ odwoławczy wskazał, iż rozstrzygnięcie reformatoryjne zostało podyktowane nieprecyzyjnym określeniem przedmiotu rozbiórki w zaskarżonym rozstrzygnięciu PINB. Jednocześnie WINB wyeliminował z kręgu stron postępowania J. S. i odstąpił od doręczenia wydanej decyzji w/w osobie. Organ odwoławczy stwierdził, że J. S. jako współwłaściciel nieruchomości - działki nr [...] w obr. [...], która nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, nie legitymuje się interesem prawnym podlegającym ochronie w niniejszej sprawie.

Decyzja WINB z dnia 7 lutego 2011 r. znak [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez "A" sp. z o.o. w K. oraz przez W. D., J. S. i W. S.. WSA w Krakowie, prawomocnym wyrokiem z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 663/11 uchylił zaskarżoną decyzję WINB z powodu naruszenia przez WINB obowiązku należytego wyjaśnienia przyczyn wyłączenia z kręgu stron postępowania w niniejszej sprawie J. S.. Z uwagi na nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania odwoławczego, Sąd odstąpił od merytorycznej oceny legalności orzeczonego nakazu rozbiórki.

Ponownie rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 13 sierpnia 2013r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 kpa oraz art. 48 ust. 1 w. zw. z art. 48 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.), uchylił w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] nr [...] z dnia 2 marca 2010 r. i nakazał inwestorom: "A" sp. z o.o. w K. i W. D., rozbiórkę obiektu budowlanego posadowionego w K. przy ul. P. na nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] obr. [...], stanowiącego budynek o konstrukcji żelbetowej monolitycznej o wymiarach w rzucie poziomym ok. 18,72 x 7,0 m - składającego się z trzech oddylatowanych przekładką styropianową części o wymiarach wewnętrznych w rzucie poziomym: 4,53 x 6,27 m; 4,55 x 6,28 m; 8,06 x 6,27 m.

W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że J. S. nie może być uznany za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. J. S. jest wraz z A. T. i G. T. współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej przy ul. P. w K. (k. 272 akt PINB). Nadto, jak wynika ze zgromadzonych w sprawie opracowań geodezyjnych, działka ta obecnie nie przylega bezpośrednio do terenu działki nr [...], na której posadowiony został obiekt objęty niniejszym postępowaniem. Po przekształceniach geodezyjnych stanowiąca teren inwestycji działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i nr [...]. Nieruchomość obejmująca obie działki została następnie w wyniku zniesienia współwłasności podzielona (vide k. 372 - 375 akt PINB). W efekcie, działka nr [...] pozostaje obecnie własnością "A" sp. z o.o. w K. i W. D.. Działka nr [...], stanowiąca w efekcie podziału wyłączną własność "A" sp. z o.o. w K., oddziela działkę nr [...] na całej jej długości od terenu spornej inwestycji posadowionej na działce nr [...] (vide k. 372 - 373 akt PINB). Zgodnie ze wskazaniami WSA w Krakowie, brak bezpośredniego sąsiedztwa działki nr [...] i działki nr [...], na której zlokalizowana została sporna inwestycja, nie stanowi samoistnej podstawy do wykluczenia interesu prawnego właścicieli działki nr [...] w prowadzonym postępowaniu. Podobnie, sam fakt, iż określona nieruchomość graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji stanowiącej samowolę budowlaną, nie kreuje automatycznie interesu prawnego po strome właściciela działki sąsiedniej. Dopiero ustalenie, że samowolnie pobudowany obiekt budowlany w jakikolwiek sposób rzutuje na sferę praw lub obowiązków właściciela nieruchomości sąsiedniej, np. poprzez ograniczenie go w prawie dysponowania lub korzystania z przedmiotu własności, kreuje po jego stronie interes prawny w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. WINB podał, że brak jest normy prawa materialnego, która mogłaby w sprawie kształtować interes właścicieli działki nr [...] jako stron postępowania dotyczącego spornej samowoli budowlanej na działce nr [...], objętej zaskarżoną decyzją. Bez względu na wzajemne położenie i konfigurację omawianych jednostek podziału gruntu, nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] nie znajduje się w zasięgu oddziaływania spornej inwestycji budowlanej. Samowolnie budowany na działce nr [...] obiekt budowlany, z uwagi na swoje określone usytuowanie, parametry konstrukcyjne, i właściwości użytkowe, nie rzutuje na sferę praw i obowiązków związanych z własnością nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Właściciele działki nr [...] - nie będącej terenem spornej inwestycji - nie należą do kręgu podmiotów wymienionych w art. 52 prawa budowlanego - jako potencjalnych adresatów decyzji wydawanych przez organy nadzoru budowlanego w sprawie likwidacji skutków samowoli budowlanej. Interes prawny właścicieli działki nr [...] w niniejszej sprawie nie znajduje oparcia w przepisach wykonawczych regulujących kwestie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sporna inwestycja na działce nr [...] posadowiona jest w odległości ok. 60 metrów od granic działki nr [...]. Do wniosku takiego prowadzi wynik zsumowania odległości spornego obiektu od kortów tenisowych usytuowanych na działce nr [...] ustalona przez PINB na 23,60 m (vide k. 239 akt PINB oraz skala na szkicu roboczym z k. 55 akt PINB) z wymiarami samych kortów na tej działce (ok. 35 m - wg skali mapy na k. 28 i 55 akt PINB) oraz szacowaną wg skali mapy szerokością działki nr [...] (ok. 3 m - k. 372 akt PINB). Przy uwzględnieniu tak określonej odległości posadowienia spornego obiektu od granic działki nr [...], poszczególne uregulowania zawarte w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie wprowadzają w takim przypadku jakichkolwiek ograniczeń związanych z realizacją spornego obiektu w tej lokalizacji, które dotyczyłyby praw lub obowiązków właścicieli działki nr [...]. Dotyczy to w szczególności wymagań zawartych w warunkach technicznych dotyczących usytuowania obiektu na działce, z zachowaniem przewidzianych minimalnych odległości od granic działki, spełnienia wymogów bezpieczeństwa pożarowego, sposobu odprowadzania wód powierzchniowych, ochrony przed hałasem i in., immisji, poprzez powodowanie utraty oparcia wskutek robót ziemnych, nadmierny hałas lub zanieczyszczenie. W ocenie organu nie można również uznać, że zmiana stosunków wodnych związana z niwelacją terenu przy budowie spornego obiektu spowodowała lub spowoduje w przyszłości negatywne skutki dla działki nr [...], np. poprzez zalewanie jej wodami opadowymi, ponieważ zarówno przed niewelacją, jak i po jej wykonaniu, działka nr [...] stanowiąca teren inwestycji jest położona niżej od analizowanej działki nr [...]. W odniesieniu do działki nr [...] nie nastąpiła immisja polegająca na zmianie stanu wody na tej nieruchomości na skutek wykonania przy budowie na działce nr [...] spornego budynku drenażu opaskowego wokół tego obiektu. Z uwagi na miejsce posadowienia spornego budynku wraz z drenażem na działce nr [...] i znaczną odległość obiektu od granic z działką nr [...], określoną na ok. 60 m, nie ma racjonalnych podstaw do uznania, że działanie osuszające drenażu powodowałoby skutki w postaci zmiany stanu wody na terenie działki nr [...]. W ocenie organu odwoławczego fakt, że w innej sprawie przed WINB (znak [...]) dotyczącej innych robót budowlanych na działce nr [...] J. S. został uznany za stronę postępowania (co znalazło również swoje potwierdzenie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - wyrok z 22.05.2013 r. II OSK 183/12), nie pozwala na automatyzm w kwestii oceny legitymacji J. S. w niniejszej sprawie. Przedmiotem tamtego postępowania były korty tenisowe i drenaż pod kortami na działce [...], które jak wynika z mapy (k. 28 i 372 akt PINB) położone są w bezpośrednim sąsiedztwie z działkami nr [...] i nr [...]. Umiejscowienie analizowanego w tamtej sprawie obiektu na działce nr [...] jedynie kilka metrów od granic działki nr [...] (odmiennie niż ustalona w niniejszej odległość spornego obiektu określona na ok. 60 m) stanowiło o zróżnicowaniu pozycji prawnej J. S. w obu przypadkach.

WINB następnie wskazał na ustalenia prowadzące do wydania jego decyzji, tj. iż inwestorzy: "A" sp. z o.o. w K. i W. D. dokonali w dniu 16 maja 2008 r. zgłoszenia, które zostało zarejestrowane przez Prezydenta Miasta pod sygnaturą [...]. Zgłoszenie to, po uzupełnieniu przez inwestorów w dniu 10 lipca 2008 r. w zakresie wyznaczonym przez organ administracji architektoniczno - budowlanej, zostało przyjęte bez sprzeciwu. Wzmiankowane zgłoszenie dotyczyło zamiaru budowy na nieruchomości stanowiącej aktualnie działkę nr [...] trzech wolnostojących, podpiwniczonych budynków gospodarczych o jednej kondygnacji nadziemnej. Każdy z objętych zgłoszeniem budynków gospodarczych miał być oparty na betonowych fundamentach, cechować się powierzchnią zabudowy 21 m2, wymiarami w rzucie poziomym 7 x 3 m, oraz wysokością 4,60 m. Obiekty te miały znajdować się w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią nr [...], a wzajemna odległość pomiędzy trzema planowanymi budynkami miały wynosić 1,5 m. Powyższe parametry planowanej inwestycji, obejmujące nadto także wygląd elewacji budynków oraz przekrój poprzeczny, zostały też przedstawione na załączonych do zgłoszenia szkicach. Potwierdzają to załączone do materiału dowodowego sprawy dokumenty dotyczące zgłoszenia robót budowlanych dokonanych we właściwym organie administracji architektoniczno - budowlanej (vide k. 1 - 22 akt znak [...]). Rezultaty kontroli i oględzin spornego obiektu przeprowadzonych odpowiednio w dniach [...] lipca 2009 r. i [...] września 2009 r. (k. 56 - 62 i 234 - 242 akt PINB) doprowadziły organ do wniosku, iż zinwentaryzowany wówczas obiekt budowlany na działce nr [...] nie mógł być uznany za tożsamy z budynkami uczynionymi przedmiotem zgłoszenia. Sporny obiekt cechuje się konstrukcją żelbetową monolityczną o wymiarach w rzucie poziomym ok. 18,72 x 7 m. Składa się z trzech, oddylatowanych dwucentymetrową przekładką styropianową części o wymiarach wewnętrznych przytoczonych w protokole oględzin i zilustrowanych na załączonych do niego zdjęciach i szkicu (k. 234 - 242 akt PINB). Nadto, jak wynikało z dokonanych czynności, poszczególne części obiektu są ze sobą skomunikowane poprzez wewnętrzne otwory drzwiowe (vide k. 58 akt PINB). W ścianie północnej obiektu znajdują się otwory okienne oraz dwa otwory drzwiowe, przez które następuje dostęp z poziomu terenu do dwóch skrajnych segmentów obiektu.

Za zmianą stanu faktycznego zaistniałą już po wydaniu decyzji przez organ I instancji organ uznał okoliczność, że działka zabudowana sporną samowolą budowlaną od dnia 26 grudnia 2010 r. objęta została obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stosownie do którego na tym terenie obowiązuje zakaz zabudowy. Plan ten został uchwalony przez Radę Miasta Krakowa Nr CXV/1554/10 z dnia 3 listopada 2010 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec - Wschód" (publ. Dz. Urz. Woj. Małop. z 2010 r., Nr 605, póz. 4788). Miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i z tej przyczyny zawarte w nim ustalenia stanowią źródło prawa powszechnie obowiązującego. Jak wynika z części graficznej Planu opublikowanej w elektronicznym publikatorze (Elektroniczny Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego - na stronie internetowej http://edziennik.malopolska.uw.gov.pl), zabudowana spornym obiektem budowlanym działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym w planie symbolem "RL" (vide sekcja 13 w załączniku nr 1 do uchwały RMK NrCXV/1554/10 z dnia 3 listopada 2010 r., stanowiącym rysunek planu "Przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu"). Zgodnie z § 21 tekstu planu teren oznaczony w Planie symbolem "RL" zaliczony został do kategorii terenów rolniczych z możliwością zalesienia. Według § 21 ust. 2 tego planu, w granicach terenów RL obowiązuje "zakaz prawa zabudowy, w tym również lokalizacji obiektów tymczasowych", co zdaniem WINB samoistnie wyklucza możliwość legalizacji spornego obiektu na dzień orzekania przez organ odwoławczy. Niezależnie jednak od powyższego, w świetle pozostałych okoliczności sprawy niezmienione pozostaje zapatrywanie, że orzeczony obowiązek rozbiórki jest zasadny, skoro wobec wdrożenia przez organ I instancji przewidzianej w art. 48 ust. 2 i 3 procedury legalizacyjnej, inwestorzy poniechali wypełnienia obowiązków nałożonych w postanowieniu PINB z dnia 11 sierpnia 2008 r. Zgodnie z art. 48 ust. 4 okoliczność ta obliguje organy nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazu rozbiórki, czego formalnym wyrazem jest niniejsze orzeczenie. Niezbędna korektura decyzji, dokonana przez WINB w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, została natomiast spowodowana koniecznością bardziej precyzyjnego i jednoznacznego zredagowania sentencji orzeczenia poprzez identyfikację przedmiotu objętego obowiązkiem rozbiórki przy uwzględnieniu wyników przeprowadzonych w sprawie oględzin i dokonanej charakterystyki i zwymiarowania tożsamego obiektu budowlanego.

Organ odwoławczy szczegółowo również odniósł się do zawartych w odwołaniu zarzutów, uznając je za niezasadne.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli "A" sp. z o.o. w K. oraz W. D., J. S. i W. S..

"A" sp. z o.o. w K. oraz W. D. zarzucili naruszenie:

- art. 48 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że inwestycja wykonywana przez inwestorów na podstawie zgłoszenia i wykonana w zakresie podpiwniczenia wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę,

- art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że budynkami wolno stojącymi nie są obiekty budowlane, których części nadziemne (partery) znajdować się mają w odległości 1,5 m od siebie, zaś samodzielne części podziemne (podpiwniczenia) są oddzielone od siebie przekładką styropianową, kwalifikując taką inwestycję jako zabudowę zwartą,

- art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że objęte decyzją piwnice są budynkiem, pomimo że nie mieszczą się w definicji budynku nie mając dachu,

- art. 48 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że do ewentualnego postępowania w sprawie odstępstwa od dokonanego zgłoszenia znajduje zastosowanie art. 48 pr. bud., a nie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane;,

- art. 10 i 15 kpa, poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie ustosunkowania się do zmienionej przez organ koncepcji rozstrzygnięcia sprawy, która została ujawniona dopiero w treści samej decyzji organu II instancji, przez co skarżący pozbawieni zostali prawa dwukrotnego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadniając zarzuty skarżący wskazali, iż z żadnego dokumentu wśród zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie wynika, aby piwnice, objęte nakazem rozbiórki były budynkami, a w szczególności miały pokrycia dachowe. Trudno w ogóle przyjąć, aby możliwe było wykonanie jedynie piwnicy z dachem kwalifikującej taką piwnicę do kategorii budynków. Piwnice objęte rozbiórką dachów nie mają, nawet organ nadzoru budowlanego nie wykazuje w swej decyzji istnienie takiego, koniecznego elementu budynku, co oznacza, że budynek ani budynki w sensie prawnym nie istnieją, a zatem nie można orzec ich rozbiórki.

Niezasadne było twierdzenie WINB, iż w niniejszej sprawie brak przestrzeni pomiędzy częściami wykonanej konstrukcji (zdaniem organu) oraz pomiędzy kondygnacjami podziemnymi trzech oddzielnych piwnic (zdaniem inwestora) świadczy o braku konstrukcyjnej samodzielności obiektów budowlanych. W ocenie skarżących o przestrzeni między obiektami budowlanymi można w ogóle mówić jedynie w odniesieniu do nadziemnych elementów obiektów budowlanych, bo chodzi o przestrzeń powietrzną. Trudno odnosić pojęcie przestrzeni do części podziemnych, zagłębionych ze wszystkich stron co najmniej do połowy terenu przylegającego, czyli po prostu obsypanych ziemią. Ziemia obsypująca kondygnację podziemną nie dopuszcza istnienia wokół niej "przestrzeni powietrznej". Także połączenie piwnic instalacjami nie świadczy o braku możliwości zaliczenia ich do kategorii wolno stojących. Sam organ sobie przeczy twierdząc najpierw (prawidłowo), że decyduje o tym usytuowanie elementów konstrukcyjnych a nie innych niż konstrukcyjne. Jak powszechnie wiadomo instalacje nie są niewątpliwie zaliczane do elementów konstrukcyjnych obiektów budowlanych, więc nie mają żadnego wpływu na kwalifikację obiektów budowlanych z punktu widzenia rozważanego kryterium pomijając nawet fakt, że w niniejszej sprawie chodzi na razie tyko o piwnice, a nie budynki. Często się zdarza, że do określonej nieruchomości doprowadzone jest określone przyłącze, do którego z kolei podłącza się instalację wewnętrzną na działce łączącą z przyłączem albo jeden albo wiele obiektów budowlanych. Absurdem byłoby wymaganie wykonania odrębnych przyłączy i odrębnych instalacji wewnętrznych na działce dla każdego odrębnego i samodzielnego obiektu budowlanego lokalizowanego na tej samej działce.

O braku samodzielności obiektów budowlanych nie może świadczyć przyleganie ścian kondygnacji podziemnych tych obiektów, a skoro tak, to bez wpływu pozostaje na kwalifikację obiektów istnienie przejść komunikacyjnych pomiędzy obiektami. Poza tym, gdyby okoliczność ta miała mieć decydujące znaczenie, to nie ma technicznych przeszkód zamurowania takich przejść, szczególnie że mają jedynie charakter technologiczny i docelowo mają zostać właśnie zamurowane. Zresztą ściany poszczególnych piwnic z niniejszej sprawie są od siebie oddzielone i nie przylegają do siebie.

Analiza zaskarżonej decyzji skłania do wniosku, iż podstawowym argumentem WINB świadczącym o tym, że inwestorzy realizują jeden, a nie trzy samodzielne (przyszłe) obiekty budowlane jest fakt zastosowania dylatacji pomiędzy piwnicami. Dylatacja w rozumieniu fachowym to szczelina celowo utworzona w konstrukcji architektonicznej. Szczelina jest oddzieleniem, co powinno przemawiać na korzyść inwestorów wykazujących wykonywanie oddzielnych obiektów budowlanych już na etapie piwnic, tymczasem w ocenie organu zdaje się świadczyć o tym, że przedmiotowe piwnice są w rzeczywistości jednym obiektem budowlanym. Poza zainteresowaniem organu nadzoru budowlanego pozostaje natomiast funkcja zastosowanego rozwiązania. Tymczasem w tej konkretnej sprawie ma ona charakter wydzielenia budynków i nie jest potrzebna ze względów konstrukcyjnych. Co więcej oddziela od siebie na całej wysokości piwnice, począwszy od fundamentów poprzez ściany i stropy. Istnienie dylatacji nie świadczy zatem, wbrew temu co twierdzi organ o tym, że powstał jeden budynek składający się z trzech części. Zakładając, że inwestor wykonywałby jeden obiekt budowlany faktycznie składający się z monolitycznej konstrukcji odpowiadającej pod względem wielkości, długości i szerokości trzem odrębnym piwnicom, które dotychczas zostały w rzeczywistości zrealizowane, to owa wielkość, długość i szerokość nie wymagała z punktu widzenia techniczno-budowlanego żadnej dylatacji. Dylatacja byłaby zbędna i nie ma argumentów uzasadniających zastosowanie takiego rozwiązania przy założeniu, że przedmiotem inwestycji jest jeden obiekt. Tym samym istnienie dylatacji świadczy dodatkowo o odrębności konstrukcyjnej wykonanych kondygnacji podziemnych trzech wolno stojących obiektów budowlanych.

Organ nadzoru budowlanego nadaje rangę istniejącym przejściom pomiędzy oddzielonymi od siebie piwnicami. Pomija jednak że fakt, że mają one jedynie charakter technologiczny i mają zostać zamurowane. Poza tym dzięki owym przejściom stawia tezę funkcjonalnego powiązania piwnic, podczas gdy charakter obiektu wolno stojącego wyznaczany jest przez cechy fizyczne a funkcjonalnie mogą być ze sobą związane obiekty znajdujące się kilkadziesiąt metrów od siebie jak np. budynek i ogrodzenie otaczające działkę, na której budynek się znajduje.

Za całkowicie bezzasadne i nie mające znaczenia dla sprawy jest twierdzenie, że wykonane piwnice nie mogą być zalegalizowane z uwagi na treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestycja realizowana jest zgodnie ze zgłoszeniem, co wyklucza możliwość kwestionowania zgłoszonych robót budowlanych z powodu określonej treści planu miejscowego, który wszedł w życie dopiero po uzyskaniu przez inwestora legitymacji do prowadzenia robót na podstawie zgłoszenia, wobec którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Skarżący nie zgadzają się też ze stanowiskiem WINB, który przyjmuje, iż ustawa Prawo budowlane nie przewiduje specjalnej procedury dla samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstępstwie od warunków skutecznie dokonanego zgłoszenia, co wymuszona konieczność zastosowania art. 48 prawa budowlanego. Tymczasem art. 50 ust. 1 pkt 3 tej ustawy określa możliwości wdrożenia postępowania naprawczego wobec robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1. W oparciu o wskazane regulacje powinno się zatem toczyć postępowanie w niniejszej sprawie i zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania, albowiem do tej pory żadne warunki dokonanego zgłoszenia nie zostały przez inwestorów naruszone, zaś doszukiwanie się takiego naruszenia w odległości pomiędzy samodzielnymi piwnicami i braku przestrzeni pomiędzy nimi jest wyrazem nadmiernego formalizmu opartego na potocznym, nieweryfikowalnym rozumieniu pojęcia niejednoznacznego.

W oparciu o te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów.

Z kolei J. S. i W. S. zarzucili naruszenie art. 7, 77 § 1 , 80, 107 § 1 i 3 kpa poprzez pozbawienie J. S. statusu strony w postępowaniu administracyjnym, co w efekcie, ich zdaniem, naruszyło art. 109 § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa. W uzasadnieniu wskazali, iż J. S. jest współwłaścicielem działki nr [...] przylegającej bezpośrednio do działki nr [...], która przed wydzieleniem tworzyła z działką [...] działkę [...]. Podnieśli kwestię zmiany w stosunkach wodnych na działce skarżącego ze względu na wykonanie w ramach inwestycji sieci drenarskiej i studni, a także na zmianę ukształtowania terenu z powodu wybudowania obiektu i utratę oparcia wskutek robót ziemnych, a nadto na wzmożony hałas i zanieczyszczenia zwiększonego ruchu samochodowego. Skarżący wskazali także na wątpliwości w zakresie ustalenia odległości budynku od granicy działki nr [...].

W oparciu o te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargi skarżony organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 3 lutego 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny połączył sprawy wynikające ze złożonych skarg o sygn. II SA/Kr 1306/13, II SA/Kr 1348/13 i II SA/Kr 1359/13, celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy pod sygn. II SA/Kr 1306/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala ją w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Skargi nie są zasadne i podlegają oddaleniu.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do skarg J. S. i W. S., które zarzucały jedynie bezzasadne pozbawienie J. S. przez organy administracyjne statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji rozbiórkowej.

Wskazywanie przez skarżących na określone skutki inwestycji w postaci: zmiany w stosunkach wodnych na działce skarżącego J. S. ze względu na wykonanie w ramach inwestycji sieci drenarskiej i studni, a także zmianę ukształtowania terenu z powodu wybudowania obiektu i utraty oparcia wskutek robót ziemnych, poniekąd także na wzmożony hałas i zanieczyszczenia z powodu zwiększonego ruchu samochodowego, nie stanowi wystarczającej podstawy do wystąpienia interesu prawnego właścicieli działki nr [...] w prowadzonym postępowaniu. Musi bowiem rzeczywiście wystąpić w postępowaniu administracyjnym interes prawny, a nie tylko faktyczny, a zatem dopiero ustalenie, że w niniejszej sprawie samowolnie pobudowany obiekt budowlany rzutuje na sferę praw lub obowiązków skarżącego J. S., kreuje po jego stronie interes prawny w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Decydujące jest zatem czy nieruchomość skarżącego, stanowiąca działkę nr [...], znajduje się w zasięgu oddziaływania spornej inwestycji budowlanej. W ocenie Sądu przedmiotowy obiekt budowlany na działce nr [...], z uwagi na swoje usytuowanie, parametry konstrukcyjne i właściwości użytkowe, nie rzutuje na sferę praw i obowiązków związanych z własnością nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Po pierwsze właściciele działki nr [...] - nie będącej terenem spornej inwestycji - nie należą do kręgu podmiotów wymienionych w art. 52 prawa budowlanego - jako potencjalnych adresatów decyzji wydawanych przez organy nadzoru budowlanego w sprawie likwidacji skutków samowoli budowlanej. Nadto sporna inwestycja (budynek podlegający rozbiórce) na działce nr [...] posadowiony jest w odległości ok. 60 metrów od granic działki nr [...]. Tak znaczna odległość posadowienia spornego obiektu od granic działki nr [...], oznacza, iż poszczególne uregulowania zawarte w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie wprowadzają w takim przypadku jakichkolwiek ograniczeń związanych z realizacją spornego obiektu w tej lokalizacji, które dotyczyłyby praw lub obowiązków właścicieli działki nr [...]. Odnosi się to do wymagań zawartych w warunkach technicznych dotyczących usytuowania obiektu na działce, w tym minimalnych odległości od granic działki, spełnienia wymogów bezpieczeństwa pożarowego, sposobu odprowadzania wód powierzchniowych, ochrony przed hałasem i in., immisji, poprzez powodowanie utraty oparcia wskutek robót ziemnych, nadmiernego hałasu lub zanieczyszczenia.

Niezasadne są także zarzuty odnoszące się wpływu na status strony zmiany stosunków wodnych w związku z podnoszoną niwelacją terenu przy budowie spornego obiektu. Z akt sprawy wynika, iż działka skarżącego usytuowana jest ponad poziomem działki inwestora i w związku z tym powoduje to naturalny spływ wody, a zatem działanie osuszające w postaci drenażu nie można uznać za skutkujące zmianą stosunków wodnych.

Również fakt, że w innej sprawie przed WINB J. S. został uznany za stronę postępowania, nie może prowadzić do automatyzmu w kwestii oceny legitymacji J. S. w niniejszej sprawie. Przedmiotem tamtego postępowania były bowiem korty tenisowe i drenaż pod kortami na działce [...], które to korty były położone w bezpośrednim sąsiedztwie z działkami nr [...] i nr [...] i umiejscowione jedynie kilka metrów od granic działki nr [...] (odmiennie niż ustalona w niniejszej odległość spornego obiektu określona na ok. 60 m).

Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty podniesione w skargach "A" sp. z o.o. oraz W. D.. Podniesione zarzuty zmierzają de facto do zakwestionowania ustaleń faktycznych organu i dokonanej oceny prawnej w zakresie charakteru spornego obiektu budowlanego w kontekście wcześniej dokonanego zgłoszenia oraz analizy pod kątem czy inwestycja wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji również kwestii procedury legalizacyjnej, w przypadku odstępstw od dokonanego zgłoszenia.

W ocenie Sądu, skarżony organ dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i w oparciu o to dokonał uzasadnionej oceny, jaki charakter prawny ma sporny, realizowany budynek. Rezultaty kontroli i oględzin spornego obiektu przeprowadzonych w dniach 17 lipca 2009 r. i 17 września 2009 r. zostały szczegółowo opisane w rysie historycznym uzasadnienia wyroku i w ocenie Sądu doprowadziły skarżony organ do prawidłowego wniosku, iż sporny obiekt budowlany nie może być uznany za tożsamy z budynkami będącymi przedmiotem zgłoszenia. Sporny obiekt cechuje się konstrukcją żelbetową monolityczną o wymiarach w rzucie poziomym ok. 18,72 x 7 m. Składa się z trzech, oddylatowanych dwucentymetrową przekładką styropianową części o wymiarach wewnętrznych przytoczonych w protokole oględzin, zaś poszczególne części obiektu są ze sobą skomunikowane poprzez wewnętrzne otwory drzwiowe, a w ścianie północnej obiektu znajdują się otwory okienne oraz dwa otwory drzwiowe, przez które następuje dostęp z poziomu terenu do dwóch skrajnych segmentów obiektu. Tymczasem inwestorzy "A" sp. z o.o. w K. i W. D. dokonali w dniu 16 maja 2008 r. zgłoszenia, które dotyczyło zamiaru budowy trzech wolnostojących, podpiwniczonych budynków gospodarczych o jednej kondygnacji nadziemnej, przy czym każdy z budynków gospodarczych miał być oparty na betonowych fundamentach, cechować się powierzchnią zabudowy 21 m2, wymiarami w rzucie poziomym 7 x 3 m, oraz wysokością 4,60 m. Charakterystyczne i szczególnie istotne było, iż wg zgłoszenia obiekty te miały znajdować się w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią nr [...], a wzajemna odległość pomiędzy trzema planowanymi budynkami miały wynosić 1,5 m. Zatem analiza poszczególnych elementów zgłoszenia w powiązaniu z efektem jaki ustaliły organy w czasie kontroli, uzasadniała stwierdzenie braku tożsamości realizowanego budynku z budynkami zgłoszonymi. Stąd za nieuzasadnione należało uznać zarzuty zmierzające do wykazania, że z powodu nie zakończenia inwestycji, nie powstał budynek podlegający rozbiórce, a realizowane są obiekty, które zgłoszono. Dodać w tym miejscu również można, że powierzchnia zabudowy realizowanego obiektu wynosi ponad 131 m2. Suma powierzchni zgłoszonych budynków winna natomiast wynosić co najwyżej 75 m2. Również ta okoliczność jednoznacznie wskazuje, że realizowanego obiektu nie można utożsamiać z obiektami zgłoszonymi. Nie można zatem przyjąć, jak chcieliby skarżący, że przedmiotowa inwestycja stanowi realizację z odstępstwami obiektów, które zgłosili.

W efekcie nie budzi wątpliwości Sądu ocena organu zmierzająca do konstatacji, w związku z parametrami spornego obiektu, iż inwestycja wymagała uzyskania uprzedniego pozwolenia na budowę, a brak jego uzyskania prowadzi do nakazu rozbiórki. Niezasadne przy tym są zarzuty odnoszące się do braku możliwości jej orzeczenia przed zakończeniem całej inwestycji, gdyż żaden przepis nie wprowadza takiego ograniczenia. Rozbiórkę, w trybie art. 48 Prawa budowlanego, orzeka się na każdym etapie procesu inwestycyjnego w przypadku stwierdzenia do niej podstaw, co jest wyrażone wprost w art. 48 ust. 1 tej ustawy.

Niezasadny jest też zarzut niezastosowania przez organ art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten dotyczy innych przypadków niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, na co wprost literalnie wskazuje. W kontrolowanej zaś przez Sąd sprawie istotą był brak pozwolenia na budowę powstającego konkretnego budynek, stąd prawidłowo zastosowany został art. 48 Prawa budowlanego. Natomiast brak możliwości legalizacji w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego wynikający z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w zasadzie przesądzający o braku takiej możliwości, w żaden sposób nie może wpływać na wybór procedury legalizacyjnej.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 10 i 15 kpa, ponieważ w całym postępowaniu zarówno przed organem I jak i II instancji skarżący "A" sp. z o.o. oraz W. D. mieli pełną możliwość zgłoszenia żądań i dowodów, a także wyrażenia swojego stanowiska, istota zaś sporu ograniczała się jedynie do oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.