Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1806/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.  3  par.  1,  art.  134,  art.  153,  art.  106  par.  3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.  49f,  art.  26e  ust.  1,  art.  48  ust.  1  pkt  1,  art.  49e  ust.  2,  art.  12a  ust.  2
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art.  7,8,15,77  par.  1,80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Justyna Mazur (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi Miasta [...] W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2014 r., znak [...], 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Miasta [...] W. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Miasto [...] W. (dalej także: "Strona", "skarżąca") jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej (dalej także: "Minister", "organ odwoławczy") z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej także: "Prezes Zarządu Funduszu", "organ I instancji") z dnia [...] października 2014 r. [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] października 2012 r. nakazał Stronie – Powiatowi Miasto W. – zwrot środków Funduszu przekazanych w 2010 r. Powiatowi Miasto W. według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm.; dalej: "ustawa o rehabilitacji"), które następnie zostały przyznane i wypłacone firmie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. tytułem zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej na podstawie umów zawartych z Prezydentem m.st. W.: nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. i nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., w łącznej kwocie [...] zł. wraz z odsetkami naliczonymi w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, tj.

- od kwoty [...] zł. pobranej z tytułu umowy nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., od dnia [...] czerwca 2010 r. do dnia wpłaty;

- od kwoty [...] zł., pobranej z tytułu umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., od dnia [...] grudnia 2010 r. do dnia wpłaty;

oraz należnych odsetek od środków Funduszu, wypłaconych beneficjentkom

z przeznaczeniem na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej przez osoby niepełnosprawne, na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. zawartej pomiędzy Prezydentem m.st. W. a I. M. M. oraz umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. zawartej pomiędzy Prezydentem m.st. W. a K. M.- M., naliczonych w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych;

- od kwoty [...] zł. pobranej w nadmiernej wysokości z tytułu umowy nr [...]

z dnia [...] lipca 2010 r. od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia wpłaty;

- od kwoty [...] zł. pobranej w nadmiernej wysokości z tytułu umowy nr [...]

z dnia [...] sierpnia 2010 r., od dnia [...] sierpnia 2010 r. do dnia wpłaty.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej

w dniach [...] października 2011 r. – [...] października 2011 r. oraz [...] listopada 2011 r. – [...] listopada 2011 r. w Urzędzie Pracy m.st. W., miasta na prawach powiatu, której przedmiotem było ustalenie stanu faktycznego i prawnego w zakresie wydatkowania przez Miasto W. w 2010 r. środków Funduszu stwierdzono nieprawidłowości dotyczące ich wykorzystania na zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych tj. na zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej i na przyznanie osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] stycznia 2012 r. [...], skierowanym do Prezydenta Miasta W., wobec stwierdzonych nieprawidłowości, wniesiono m.in. o zwrot środków finansowych w kwocie łącznej [...] zł. wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych, przekazanej [...] Sp. z o.o. i wykorzystanej, niezgodnie z warunkami określonymi w § 4 ust. 1 pkt 7 umów: nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. i nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. w związku z przejęciem samochodów, stanowiących wyposażenie stanowisk pracy przez komornika sądowego na rzecz firmy faktoringowej na podstawie umowy zastawu rejestrowego, w wyniku czego pracodawca utracił wyposażenie stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, zrefundowane ze środków Funduszu, w kwocie [...] zł. pomniejszonej o wysokość spłaconych rat, wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych, wynikającej z rozliczenia dofinansowania udzielonego I. M. M. na podjęcie działalności gospodarczej w ramach umowy nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. oraz - w kwocie [...] zł. pomniejszonej o wysokość spłaconych rat, wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych, wynikającej z rozliczenia dofinansowania udzielonego K. M.-M. na podjęcie działalności gospodarczej w ramach umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Zobowiązany do zwrotu środków Funduszu – Powiat Miasto W. – nie wykonał zalecenia pokontrolnego wskazując w odniesieniu do umów zawartych z firmą PORTOS, że realizujący je

w imieniu Powiatu Miasto W. Urząd Pracy m.st. W. (dalej także: "Urząd Pracy") potwierdził niespełnienie przez pracodawcę warunku określonego w

§ 4 ust. 1 pkt 7 umów nr [...] i nr [...] dotyczących 7-dniowego terminu na powiadomienie Strony o wszelkich zmianach w realizacji umowy, w tym przypadku

o utracie wyposażenia stanowisk pracy zakupionych ze środków Funduszu w wyniku zajęcia komorniczego na rzecz firmy faktoringowej [...]. Jednocześnie Urząd Pracy poinformował, że po otrzymaniu od pracodawcy informacji o przejęciu samochodów przez faktora, nie podjął stosownych działań w stosunku do firmy [...], tj. nie wypowiedział ww. umów oraz nie żądał od pracodawcy zwrotu przekazanych kwot dofinansowania, gdyż działania takie, zdaniem Urzędu Pracy, spowodowałyby upadłość firmy [...], a więc osiągnięty cel byłby sprzeczny

z celem ustawy o rehabilitacji oraz misją PFRON. W kwestii nieprawidłowości, polegającej na nienaliczeniu odsetek z tytułu zwrotu nadmiernie pobranych środków w ramach rozliczenia umów zawartych z beneficjentkami: I. M. M. i K. M.-M., Urząd stwierdził, że w realizacji umowy nr [...] faktycznie "nastąpiły przesunięcia pomiędzy kategoriami zakupów, jednakże wszystkie wymienione zakupy zostały poczynione w zakresie niezbędnym do podjęcia działalności...". Wskazał, iż beneficjentka nie uchybiła treści § 7 umowy, choć "nieznacznie uchybiła § 8 ust. 1 pkt 1 umowy". "Poczynione zmiany dostatecznie usprawiedliwiła, aczkolwiek zrobiła to z opóźnieniem." Wziął także pod uwagę fakt, że jest osobą o orzeczeniu niepełnosprawności [...]. W tej sytuacji, zdaniem Urzędu Pracy, obciążenie beneficjenta dodatkowo obowiązkiem zwrotu odsetek byłoby niezgodne z zasadami współżycia społecznego – art. 5 kodeksu cywilnego. W przypadku umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Urząd Pracy wyjaśnił, że beneficjentka dokonała zakupów zgodnych z § 2 umowy. Nie wydatkowała całej otrzymanej kwoty, bowiem zakupy okazały się tańsze. Urząd nie uznał, aby fakt ten mógł stać się podstawą do obowiązku naliczenia odsetek. Po rozpatrzeniu wyjaśnień Urzędu Pracy m.st. W. Zarząd Funduszu podtrzymał żądanie zwrotu środków określonych w zaleceniach pokontrolnych, dotyczących realizacji umów nr nr: [...], [...], [...] oraz [...].

W związku z powyższym, Prezes Zarządu Funduszu zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. poinformował Powiat Miasto W. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot środków Funduszu, o których mowa w wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] stycznia 2012 r. przekazanych Powiatowi Miasto W. według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, które następnie zostały przyznane i wypłacone beneficjantom w ramach realizacji zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej, na wyposażenie stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych oraz na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej przez osoby niepełnosprawne.

Pismem z dnia [...] maja 2012 r. strona wniosła o dopuszczenie dowodów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w postaci przedłożonej dokumentacji, w tym dokumentów z toczącego się postępowania karnego (sygn. akt [...]), wszczętego na wniosek firmy [...] przeciwko firmie faktoringowej, oraz dokumentów ze sprawy z powództwa cywilnego o wydanie ruchomości prowadzonej przed Sądem Okręgowym w K. (sygn. akt [...]), a także dowodów z przesłuchań zgłoszonych świadków przedstawicieli pracodawcy – firmy [...] oraz Strony – pracowników Urzędu Pracy w W..

W sprawie realizacji umów: nr [...] oraz nr [...] wniosła o dopuszczenie mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów w postaci przedłożonej dokumentacji, w tym dowodów rozliczenia otrzymanych środków Funduszu, a także dowodów z przesłuchań zgłoszonych świadków, tj. beneficjentek w osobach: I. M. M. i K. M.-M. oraz Strony – pracowników Urzędu Pracy w W..

Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. organ dopuścił dowody zgłoszone przez stronę.

Pismem z dnia [...] maja 2012 r. wezwał stronę do przedstawienia uzupełniających materiałów dowodowych w części dotyczącej umów: nr [...] oraz nr [...].

Pismem z dnia [...] maja 2012 r. Urząd Pracy dostarczył zestawienie środków, zwróconych przez beneficjentów w ramach rozliczenia umów: nr [...] oraz nr [...] wraz z udokumentowaniem przekazania ich do Funduszu, następnie skorygowane pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. (znak [...]).

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. zmieniającym postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. o dopuszczeniu dowodów, organ odstąpił od przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków I. M. M.i K. M. M. wskazując, iż wyjaśnienie kwestii objętych ewentualnym przesłuchaniem zostało już dokonane, na podstawie innych dowodów, dostarczonych przez Stronę przy piśmie z dnia [...] maja 2012 r.

W dniu [...] czerwca 2012 r. organ dokonał przesłuchania świadków w osobach przedstawicieli firmy [...]: J.R. W., I. S. i G. J.. Złożone przez świadków zeznania dotyczyły przebiegu windykacji należności przez faktora, z nieodzyskaniem zabezpieczenia w formie samochodów od komornika sądowego po uregulowaniu należności wobec firmy factoringowej [...], jak również potwierdzenie utrzymania zatrudnienia na refundowanych stanowiskach wyposażonych w samochody zastępcze. Ponadto Strona złożyła pismo z dnia [...] września 2012 r. zawierające wniosek o dopuszczenie nowych dowodów w sprawie. Do akt sprawy przekazane zostało również pismo beneficjanta z dnia [...] sierpnia 2012 r. zawierające informację o umorzeniu przez Prokuraturę Rejonową W.-[...]. [...]. śledztwa w sprawie dokonania przywłaszczenia mienia powierzonego w postaci samochodów oraz o złożeniu przez firmę [...] w dniu [...] sierpnia 2012 r. do Sądu Rejonowego dla W. [...]-[...] III Wydział Karny subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko komornikowi sądowemu i dozorcy o przywłaszczenie ww. samochodów.

Przy piśmie z dnia [...] września 2014 r. Strona dostarczyła kopię pisma firmy [...] z dnia [...] września 2012 r. z załącznikami, zaświadczającymi

o działaniach beneficjanta na rzecz odzyskania samochodów. Dołączono również postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. Sądu Apelacyjnego w K. V Wydział Cywilny (sygn. akt [...]), zmieniające postanowienie Sądu Okręgowego

w K. z dnia [...] grudnia 2011 r. (sygn. akt [...]) o zabezpieczeniu roszczenia firmy [...] poprzez zakazanie firmie faktoringowej [...] sprzedaży samochodów i oddalające wniosek. Pismem z dnia [...] października 2012 r. Strona wniosła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania dozorcy D. L. oraz komornika sądowego L. C. na okoliczność zajęcia samochodów.

Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., organ odmówił dopuszczenia dowodów zgłoszonych przez Stronę [...] września 2012 r. i [...] października 2012 r. z uwagi na fakt, że ich przedmiotem były okoliczności stwierdzone innymi dowodami lub nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, iż:

- na podstawie umów: nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. i nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. zawartych przez Stronę z firmą [...] beneficjent otrzymał

w dniach [...] czerwca 2010 r. i [...] grudnia 2010 r. zwrot kosztów wyposażenia [...] stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych w [...] samochody, w łącznej kwocie [...] zł. Beneficjant dokonał na ww. samochodach zastawu rejestrowego na rzecz firmy faktoringowej [...], stanowiącego zabezpieczenie spłaty zaciągniętego zobowiązania finansowego. W wyniku niespłacenia przedmiotowego zobowiązania na rzecz firmy [...], zgodnie z warunkami umowy zastawu rejestrowego przedmiotowe samochody zostały zajęte przez komornika sądowego w dniu [...] sierpnia 2011 r. i następnie w dniu [...] września 2011 r. według oświadczenia firmy [...] przejęte przez nią na własność, co skutkowało utratą wyposażenia stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, o czym Strona została powiadomiona przez firmę [...] pismem z dnia [...] września 2011 r. Pomimo powyższych faktów Strona nie wypowiedziała umów zawartych z firmą [...] i nie zażądała zwrotu wypłaconych środków;

- na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. zawartej z I.M. M. oraz umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. zawartej

z K. M.-M., Strona wypłaciła beneficjentom dofinansowania z przeznaczeniem na podjęcie działalności gospodarczej w kwotach odpowiednio [...]zł., i [...] zł. W ramach rozliczenia przekazanych dofinansowań wobec niewykorzystania pełnej wysokości środków do zwrotu beneficjentkom zostały przypisane kwoty: z tytułu umowy [...]- w wysokości [...] zł. i z tytułu umowy nr [...] w wysokości [...]zł. W związku z brakiem możliwości zwrotu przez beneficjentki pełnych kwot należnych w wyniku rozliczenia, Strona wyraziła zgodę na spłaty w ratach przez okres przekraczający okres 3 miesięcy, liczony od dnia powiadomienia o żądaniu zwrotu środków, bez naliczania odsetek. W ramach rozliczenia umowy nr [...] zawartej z I. M. M. Strona wezwała beneficjentkę do zwrotu niewykorzystanych środków w terminie 30 dni pismem z dnia [...] stycznia 2011 r., a następnie pismem z dnia [...] lutego 2011 r. z terminem spłaty

w ratach do [...] marca 2013 r. W ramach rozliczenia umowy nr [...] zawartej

z K. M.-M., beneficjentka została wezwana pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. do zwrotu środków w terminie 30 dni, a następnie pismem z dnia [...] lutego 2011 r. z terminem spłaty w ratach do [...] listopada 2011 r. prolongowanym przez Stronę do [...] grudnia 2011 r. W rezultacie beneficjentki w ww. terminach dokonały odpowiednio zwrotu kwot [...] zł. oraz [...]zł. bez naliczonych od nich odsetek, które to środki zostały następnie zwrócone przez Stronę na rachunek bankowy PFRON.

Powołując art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji organ I instancji wskazał, iż Prezes Zarządu Funduszu przekazuje środki Funduszu samorządom wojewódzkim

i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy – według algorytmu. Dodał, iż art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji stanowi, że środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W myśl art. 49e ust. 2 ustawy i rehabilitacji, zwrotu o którym mowa w ust. 1 dokonuje się w terminie

3 miesięcy od dnia wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu. W odniesieniu do realizacji umów zawartych przez Stronę z firmą [...] organ I instancji uznał, że w wyniku utracenia samochodów stanowiących wyposażenie stanowisk pracy osób niepełnosprawnych nie zostały zrealizowane cele tych umów, zawartych w ramach zadania na podstawie art. 26e ustawy

o rehabilitacji. Zadanie dotyczące tworzenia nowych stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych celem ich aktywizacji w zakresie rehabilitacji zawodowej winno być realizowane zgodnie z zasadą racjonalnego gospodarowania środkami Funduszu wskazana w art. 26 e ust. 8 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z art. 26e ust.

1 ustawy o rehabilitacji pracodawca, który co najmniej przez 36 miesięcy zatrudni osobę niepełnosprawną zarejestrowaną w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu, może otrzymać ze środków Funduszu zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy. Tym samy, jak wskazuje organ I instancji, w świetle przepisów ustawy o rehabilitacji elementy ww. zadania, tj. zakup wyposażenia nowego stanowiska pracy i zatrudnienie osoby niepełnosprawnej na nowoutworzonym stanowisku traktowane są łącznie dla uzyskania zwrotu kosztu wyposażenia przedmiotowego stanowiska. Wynika z tego, ze samorząd powiatowy w ramach jego zadania ustawowego obowiązuje zasada nierozłącznego traktowania elementów umowy, tj. wyposażenia stanowiska pracy

w sprzęt sfinansowany ze środków Funduszu i zatrudnienia na tym stanowisku pracownika, jako celu zadania ustawowego objętego umową. Organ I instancji wskazał, iż stanowisko Strony, iż dla spełnienia celu umowy realizowanej na podstawie art. 26e ustawy o rehabilitacji wystarczającym jest kontynuowanie zatrudnienia osoby niepełnosprawnej bez sfinansowanego ze środków Funduszu wyposażenia jest sprzeczne z warunkami umów nr [...] i nr [...], zawartymi

z firma [...]. Wskazano, iż w § 4 ust. 1 pkt 8 ww. umów pracodawca jest zobowiązany do niezbywania wyposażenia nowych stanowisk pracy i nieoddawania ich osobie trzeciej do użytkowania - do czasu wygaśnięcia umowy. W pkt 9 tego zapisu Strona uwzględniła, że w przypadku utraty tegoż wyposażenia w wyniku kradzieży lub innych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych i ekologicznych, najpóźniej w terminie 3 miesięcy od daty ujawnienia tego faktu, pracodawca zobowiązuje się do wyposażenia miejsc pracy bez zaangażowania dodatkowych środków PFRON. Organ I instancji podniósł jednocześnie, że ww. utrata wyposażenia nie nastąpiła na skutek jakichkolwiek zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych i ekologicznych. Również żadne z postępowań toczących się w prokuraturach i przed sądami powszechnymi nie potwierdziło, że przejęcie samochodów przez firmę factoringową miało znamiona kradzieży. Organ I instancji stwierdza, także, iż uznanie przez Stronę, iż fakt kontynuowania zatrudnienia osoby niepełnosprawnej na stanowisku pracy z wyposażeniem zastępczym wyczerpuje warunki zawartej umowy, jest nieprawidłowe. Takie rozwiązanie pozostaje bowiem w sprzeczności z celowością wydatkowania środków publicznych w ramach ogólnych zasad gospodarowania nimi, jak i w szczególności z zapisami przedmiotowych umów oraz złożonym w piśmie z dnia [...] września 2011 r. zobowiązaniem firmy [...] do wyposażenia dwóch stanowisk pracy w nowo zakupione samochody, w przypadku nieodzyskania w terminie do [...] października 2011 r. samochodów przejętych przez firmę factoringową. Powyższe potwierdza treść § 5 ust. 1 pkt 3 urnowy, według którego niedotrzymanie jakiegokolwiek z warunków umowy, a w szczególności niewyposażenie stanowisk pracy w elementy zakupione zgodnie z postanowieniami tejże umowy, zagrożone jest sankcją wypowiedzenia umowy przez Stronę w trybie natychmiastowym. Utrata przez pracodawcę zrefundowanego ze środków Funduszu wyposażenia stanowisk pracy, zdaniem organu, winna skutkować podjęciem przez Stronę decyzji o wypowiedzeniu umów, zgodnie z § 5 zawartych umów oraz w związku z niedotrzymaniem warunku, określonego w § 4 ust. 1 pkt 7 tych umów, zobowiązującego pracodawcę do "informowania Prezydenta o wszelkich zmianach dotyczących realizacji umowy w terminie 7 dni od dnia wystąpienia tych zmian" i równocześnie żądaniem zwrotu środków na podstawie § 6 umów. Za nieprawidłowe uznano także argumenty Strony, która nie żądała zwrotu środków od beneficjenta, z uwagi na obawę, że decyzja o egzekwowaniu przedmiotowych kwot mogła doprowadzić do upadku firmy [...], zatrudniającej w tym czasie [...] osób niepełnosprawnych. Wskazano, iż zgodnie z § 6 ww. umów, pracodawca zobowiązany był do zwrotu otrzymanych kwot dofinansowania, o których mowa w § 1 ust. 1 umów, wraz z odsetkami naliczonymi w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia naruszenia co najmniej jednego z warunków umowy. Organ wziął również pod uwagę okoliczność, iż mimo uzyskania przez pracodawcę w dniu [...] kwietnia 2012 r. od firmy [...] środków w wysokości nadmiernie zabezpieczonej z tytułu przejętych samochodów w kwocie [...] zł., Strona nie egzekwowała przywrócenia stanu wyposażenia zrefundowanych ze środków Funduszu stanowisk pracy, objętych umowami: nr [...] oraz nr [...] i w dniu [...] października 2011 r. wyraziła zgodę na 3-miesięczną prolongatę terminu na odzyskanie przejętego w wyniku obciążenia zastawem rejestrowym wyposażenia lub zakup, zgodnego z umowami, nowego sprzętu, przychylając się tym samym do wniosku beneficjenta zawartego w piśmie z dnia [...] września 2011 r. Udostępnienia w 2011 r. wyeksploatowanych samochodów zastępczych w ocenie organu I instancji nie można uznać zarówno za wypełniające warunki umowy, jak i racjonalną realizację zadania, o którym mowa w art. 26e ustawy o rehabilitacji. W odniesieniu do realizacji umów: nr [...] i nr [...] uwzględniając argumenty Strony zawarte w pismach Urzędu Pracy m.st. W.: z dnia [...] lutego 2012 r. oraz z dnia [...] maja 2012 r. i mając na uwadze art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu, organ uznał, że w wyniku wprowadzenia uzasadnionych zmian w asortymencie towarów oraz dokonania tańszych zakupów, niewykorzystane

w pełnej wysokości środki, przypisane do zwrotu, w ramach rozliczenia realizowanych umów, można uznać za środki wypłacone w nadmiernej wysokości

z przyczyn niezależnych od wnioskodawców. Wskazał, iż zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r.

w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (Dz. U. Nr 194, poz. 1403 ze zm.) nienaliczanie odsetek w przypadku wypłacenia środków

w nadmiernej wysokości z przyczyn niezależnych od wnioskodawców, beneficjentki na zwrot należnych Stronie środków miały termin 3 miesięcy, licząc od dnia otrzymania wezwania do zwrotu tych środków, o czym stanowi § 6 ust. 2 lit. g ww. rozporządzenia. Fakt nieuregulowania przez beneficjentki żądanych do zwrotu kwot w terminie wyznaczonym ww. przepisem winien skutkować obowiązkiem zwrotu przez beneficjentki odsetek od środków wypłaconych w wysokości wyższej od należnej, naliczonych od dnia ich otrzymania w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Wskazano jednocześnie, iż okoliczność skorzystania przez Stronę z uprawnień przysługujących Stronie na podstawie art. 49f ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, tj. wyrażenie zgody na spłatę przez beneficjentki należności w ratach, w terminie przekraczającym 3 miesiące, nie jest wiążące dla działań organu, który swoje czynności realizuje w sposób niezależny, zgodnie z art. 49e ust. 1 i ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Organ I instancji powołał się jednocześnie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2014 r., wydany w niniejszej sprawie (sygn. akt V SA/Wa 1583/13), z którego wynika, iż obowiązek i termin zwrotu środków przez Stronę postępowania, określony jest

w przepisach art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji i jest niezależny od czynności podjętych przez Stronę wobec beneficjenta umowy (w tym skorzystania przez Stronę z uprawnienia przysługującego jej na podstawie art. 49f ust. 1 pkt 2 ustawy

o rehabilitacji). Odnośnie czynności wyrażenia zgody na spłatę w ratach kwot należnych do zwrotu z tytułu ww. umów, na podstawie uzupełniającego materiału dowodowego organ ustalił, że powyższe w przypadku należności z umowy nr [...] zostało dokonane przez osoby posiadające stosowne pełnomocnictwa, natomiast

w odniesieniu do należności z umowy nr [...] decyzja o rozłożeniu spłaty na raty jest wadliwa w związku z brakiem pełnomocnictwa do podjęcia tejże decyzji.

Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie lub przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji

z dnia [...] listopada 2012 r. poprzez: niewypełnienie obowiązku odniesienia się do zarzutu, że treść § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. (identyczna do treści § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 marca 2011 r., w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej) w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz.U. Nr 194, poz. 1404 ze zm.), wymieniona w uzasadnieniu wyroku WSA, wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 26e ust. 8 ustawy o rehabilitacji;

2) naruszenie art. 75 § 1, art. 77 i 78 oraz art. 80 k.p.a. poprzez:

a) odmowę dopuszczenia dowodów z zeznań świadków dozorcy i komornika sądowego na istotną okoliczność, że wydanie przeze dozorcę firmie [...] zajętych w trybie egzekucji sądowej samochodów stanowiących własność [...] - już po uregulowaniu długu - nastąpiło z naruszeniem art. 856 Kodeksu postępowania cywilnego,

b) odmowę dokonania oględzin dwóch samochodów przekazanych przez [...] pracownikom niepełnosprawnym jako wyposażenie stanowisk pracy – w miejsce uprzednio zajętych przez komornika,

c) odmowę dopuszczenia dowodów z dokumentów finansowo-księgowych firmy [...] na okoliczność znacznego pogorszenia w ostatnim czasie sytuacji finansowej beneficjenta spornej dotacji,

d) odmowę dopuszczenia zeznań niepełnosprawnych świadków: I. M.

i K. M.-M. na okoliczność wskazane w pismach strony

w związku z przeprowadzoną kontrolą,

3) naruszenie art. 6, art.7,art. 8, art.75 § 1, art.,77 § 1 i § 2, art. 78 § 1 i § 2, art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu, niedopuszczenie dowodów wskazujących na okoliczności mające znaczenie dla sprawy, wskazanych wyżej, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a przez to brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dowolną ocenę dowodów wskazujących na utrzymanie przez [...] stanowisk pracy przez okres 36 miesięcy,

4) naruszenie art. 49e ust. 1 w związku z art. 26e ust. 1 i ust.6 ustawy o rehabilitacji w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie zasad i trybu sprawowania kontroli przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 63, poz. 586), wydanym na podstawie art. 51 ust. 3f ustawy o rehabilitacji poprzez błędne ustalenie, że udostępnienie przez spółkę [...] innych samochodów, w zamian za utracone, osobom niepełnosprawnym, zatrudnionym na wyposażonych stanowiskach pracy (zgodnie z umową [...] i [...]) przez okres 36 miesięcy, nie zrealizowało celu wymienionych umów, a co organ uznał za podstawę do nakazania zwrotu przekazanych spółce środków w całości wraz z odsetkami,

5) naruszenie art. 26e ust. 1 i ust 6 ustawy o rehabilitacji poprzez przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, że pracodawca nie utrzymał wyposażonych stanowisk pracy osób niepełnosprawnych w okresie 36 miesięcy,

6) naruszenie art. 49e oraz art. 26e ust. 1, ust. 6 i ust. 8 ustawy o rehabilitacji

w związku z art. 56 i 58 Kodeksu cywilnego, § 6 umów 1/2010 i 11/2010 oraz § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r.

w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz. U. Nr 194, poz. 1404 ze zm.), poprzez nałożenie na strony umowy obowiązków sprzecznych z ustawą,

7) naruszenie art. 49e w związku z art. 26e ust. 1, ust. 6 i ust. 8 ustawy o rehabilitacji w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz.U. Nr 194, poz. 1404 ze zm.), poprzez niezgodne z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uznanie, że rozporządzenie wykonawcze do ustawy może w sposób wiążący wprowadzać dodatkowe przesłanki do żądania zwrotu refundacji,

8) naruszenia art. 92 w związku z art. 2 i art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie w przedmiocie nałożenia obowiązku zwrotu przekazanych przez stronę dotacji spółce [...] przepisów § 6 rozporządzenia Ministra Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz.U. Nr 194, poz. 1404 ze zm.), wydanych na podstawie art. 26e ustawy o rehabilitacji - z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, będącego podstawą zawartych przez Miasto [...] W. umów ze spółką [...],

9) naruszenie art. 49f w związku art. 47 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. nr 142 poz. 1591 ze zm.) w związku zart.60, art. 95 i art. 96 i art. 106 Kodeksu cywilnego.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. (wskazaną na wstępie i zaskarżoną

w niniejszej sprawie) Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana w wykonaniu decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] uchylającej decyzję Prezesa Zarządu PFRON [...] listopada 2012 r. znak: [...] w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, jak również w wykonaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1583/13. Organ odwoławczy podniósł, iż w uzasadnieniu ww. decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji zgodnie z zaleceniami ww. Sądu winien ustalić, czy zrealizowane zostały cele umów zawartych z beneficjentem [...]Sp. z o.o. Ponadto organ odwoławczy wskazał również, że organ I instancji powinien wyjaśnić także, czy spełnione zostały wymogi dotyczące uprawnień osoby wyrażającej zgodę na rozłożenie na raty spłat wynikających z umów [...] i [...] oraz odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w toku postępowania. Minister stwierdził jednocześnie, że organ pierwszej instancji wypełnił wskazania organu odwoławczego i tym samym wskazania ww. Sądu zawarte w powyższym wyroku, wykonując ten wyrok. Po przypomnieniu treści ustaleń dokonanych przez organ

I instancji, organ odwoławczy podniósł, iż w jego ocenie organ I instancji słusznie wskazał, że celem umów był zwrot kosztów poniesionych na wyposażenie nowo utworzonych stanowisk pracy pracowników niepełnosprawnych w nowy sprzęt sfinansowany ze środków PFRON. Dodał, iż warunkiem otrzymania ww. refundacji było m.in. zatrudnianie na tym stanowisku ww. pracownika przez okres nie krótszy niż 36 miesięcy oraz wyposażenie stanowiska w nowe samochody zgodnie

z obowiązującymi przepisami, w terminie 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy.

W związku z powyższym organ I instancji słusznie zauważył, że samorząd powiatowy, w ramach zadania ustawowego, obowiązuje zasada nierozłącznego traktowania elementów umowy tj. wyposażenia stanowiska pracy w sprzęt sfinansowany ze środków Funduszu i zatrudnienia na tym stanowisku pracownika, jako celu zadania ustawowego objętego umową. Tym samym w ocenie Ministra nie można zgodzić się ze stroną, że dla spełnienia celu umowy wystarczającym jest kontynuowanie zatrudnienia osoby niepełnosprawnej (czego nie kwestionował organ pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie) - bez wyposażenia sfinansowanego ze środków Funduszu. Organ odwoławczy podkreślił także, że uznanie przez stronę, iż fakt kontynuowania zatrudnienia osoby niepełnosprawnej na stanowisku pracy

z wyposażeniem zastępczym wyczerpuje warunki zawartej umowy jest nieprawidłowe. Wskazano przy tym, że wyposażenie zastępcze polegające na "udostępnieniu" w 2011 r. w zamian za nowo zakupione wyeksploatowanych samochodów, będących od kilku lat w użytkowaniu pracodawcy (rok produkcji [...]

i [...]), których wartość księgowa netto w znaczny sposób odbiegała od kwoty refundacji przekazanej firmie [...] i wymienianych czterokrotnie na każdym

z dwóch stanowisk pracy w okresie sierpień 2011 r. - lipiec 2013 r. (ostatnia wymiana w 2013 r. na samochody z produkcji [...] i [...] r.) - nie spełnia zarówno warunków umów, jak i przesłanek realizacji zadania, o którym mowa w art. 26e ustawy

o rehabilitacji, dotyczącego tworzenia i wyposażania nowych stanowisk pracy ze środków Funduszu, a także pozostaje w sprzeczności z celowością wydatkowania środków publicznych. Organ odwoławczy zauważył także, że samochody zastępcze udostępnione niepełnosprawnym pracownikom w dniu [...] sierpnia 2011 r. ([...] oraz [...]) nie stanowiły własności firmy [...], a jedynie były użytkowane w ramach umów leasingu operacyjnego, a więc nie mogły być przejęte do ewidencji środków trwałych firmy [...], co z kolei stoi w sprzeczności z zapisami § 1 pkt 10 umów. Analogiczna sytuacja miała również miejsce w przypadku samochodu [...] nr [...], który był udostępniany pracownikom niepełnosprawnym w okresie od [...] lutego 2012 r. do [...] kwietnia 2012 r. oraz od [...] maja 2012 r. do [...] lipca 2013 r. W konsekwencji stwierdzono, że utrata przez pracodawcę zrefundowanych ze środków PFRON samochodów będących wyposażeniem stanowisk pracy pracowników niepełnosprawnych powinna była skutkować wypowiedzeniem zawartych z firmą [...] umów, zgodnie z § 5 oraz w związku z niedotrzymaniem warunku określonego w § 4 ust. 1 pkt 7, zobowiązującego pracodawcę do "informowania Prezydenta o wszelkich zmianach dotyczących realizacji umowy w terminie 7 dni od dnia wystąpienia tych zmian" i równocześnie żądaniem zwrotu środków na podstawie § 6 umów. Wskazano, że Strona uczyniła to dopiero w dniu [...] lipca 2013 r., tj. po wydaniu przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzji z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] utrzymującej w mocy wcześniejszą decyzję Prezesa zarządu PFRON z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu tych środków. Pismem tym strona wezwała również do zwrotu wypłaconych środków na konto PFRON. W ocenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej powyższa okoliczność tym samym potwierdza słuszność żądania zwrotu ww. środków od Miasta st. W., które przyznało, iż ww. umowy powinny zostać wypowiedziane, a środki uznane za nienależnie pobrane w związku z niedotrzymaniem warunków umowy i tym samym niezrealizowaniem celu umów jakim była refundacja kosztów wyposażenia nowopowstałych stanowisk pracy w nowe samochody. W związku z powyższym za bezzasadne należy uznano zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 49e ust. 1 w związku z art. 26e ust. 1 i ust. 6 ustawy o rehabilitacji w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie zasad i trybu sprawowania kontroli przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Minister nie uznał ich zasadności, podzielając argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. Jedynie w odniesieniu do umocowania osoby wyrażającej zgodę na rozłożenie na raty zadłużenia wynikającego z umowy nr [...] organ odwoławczy uznał istnienie tego umocowania w oparciu o pełnomocnictwo dołączone do odwołania od decyzji organu I instancji. Wskazał jednocześnie, iż ustalenie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie dotyczącym odsetek. Dodał, że zgodnie z § 6 ust. 2 lit g rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 194, poz. 1403 z późn. zm.) umowa o przyznanie osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej zawiera zobowiązanie zwrotu otrzymanych środków oraz odsetek od środków, naliczonych od dnia ich otrzymania w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania starosty do zapłaty lub ujawnienia naruszenia co najmniej jednego z warunków umowy. Zgodnie z § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia, odsetek, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. g tiret drugie, nie nalicza się w przypadku, gdy środki zostały wypłacone wnioskodawcy w wysokości wyższej od należnej z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy. Nie można jednak uznać za zasługującą na uwzględnienie argumentację strony, że zaszła przesłanka z ww. rozporządzenia tj. wystąpiły tzw. przyczyny niezależne od wnioskodawcy. Należy bowiem zauważyć, że zarówno to, że dokonano tańszych zakupów, jak również powołanie się na przyczyny niepełnosprawności beneficjentki ([...]), nie mogą być uznane przez organy obu instancji jako okoliczności wyłączające naliczanie odsetek tj. jako przyczyny niezależne od wnioskodawcy. Wobec tego, że przedmiotem umów były środki przyznane na podjęcie działalności gospodarczej trudno uznać, że osoba niepełnosprawna nawet o orzeczonej niepełnosprawności ze względu na chorobę psychiczną jest nieświadoma podejmowanych przez siebie działań, skoro zdecydowała się na prowadzenie działalności gospodarczej wymagającej wypełniania szeregu obowiązków m.in. obowiązków podatkowych. Podjęcie decyzji o tańszych zakupach było świadomym wyborem beneficjentek, osoby te posiadały wiedzę na temat zapisów umowy, którą podpisały i musiały liczyć się z tym, że

w przypadku wydatkowania kwoty niższej od pobranej i nie wystąpienia do Urzędu

z wnioskiem o zmianę umowy na podstawie § 3 ust. 4 umowy, będą zobowiązane do zwrotu niewydatkowanych kwot wraz z odsetkami. Z tych względów w ocenie Ministra strona powinna była zażądać zwrotu odsetek od tych kwot, naliczanych od dnia otrzymania środków do dnia spłaty, która nastąpiła [...] maja 2011 r. (w przypadku umowy nr [...]) i [...] kwietnia 2011 r. (w przypadku umowy nr [...]).

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Miasto [...] W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2015 r.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz dopuszczenie dowodów potwierdzających zatrudnienie przez spółkę [...] dwóch skierowanych przez Urząd Pracy m.st. W. osób niepełnosprawnych

w związku z otrzymanym zwrotem kosztów wyposażenia stanowisk pracy osób niepełnosprawnych oraz dopuszczenie dowodu z upomnienia PFRON Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie zwrotu środków z odsetkami.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a", poprzez dowolne uznanie, że udostępnienie przez firmę [...] innych samochodów,

w zamian za utracone, pracownikom zatrudnionym na utworzonych stanowiskach pracy w związku z zawartą umową - nie zrealizowało celu umowy,

2) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.

w związku z art. 153 p.p.s.a., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

a przez to brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dowolną ocenę dowodów na utrzymanie przez [...] stanowisk pracy przez okres 36 miesięcy, a także niewyjaśnienie sposobu obliczania przez organ odsetek od uiszczonych przez beneficjentki umów [...] i [...] należności głównych,

3) naruszenie art. 49 e ust. 1 w związku z art. 26 e ust. 1 i ust. 6 ustawy

o rehabilitacji w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie zasad i trybu sprawowania kontroli przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 63, poz. 586), wydanym na podstawie art. 51 ust. 3f ustawy o rehabilitacji, poprzez błędne ustalenie, że udostępnienie przez spółkę [...] innych samochodów, w zamian za utracone, osobom niepełnosprawnym, zatrudnionym na wyposażonych stanowiskach pracy (zgodnie z umową [...] i [...]) przez okres 36 miesięcy, nie zrealizowało celu wymienionych umów, a co organ uznał za podstawę do nakazania zwrotu przekazanych spółce środków w całości wraz z odsetkami,

3) naruszenie art. 26e ust. 1 i ust. 6 ustawy o rehabilitacji poprzez przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, że pracodawca nie utrzymał wyposażonych stanowisk pracy osób niepełnosprawnych w okresie 36 miesięcy,

4) naruszenie art. 49e oraz art. 26e ust. 1, ust. 6 i ust. 8 ustawy o rehabilitacji w związku z art. 56 i 58 Kodeksu cywilnego, § 6 umów [...] i [...] oraz § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007r.

w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz.U. Nr 194, poz. 1404 ze zm.), poprzez nałożenie na strony umowy obowiązków sprzecznych z ustawą,

5) naruszenie art. 49e w związku z art. 26e ust. 1, ust. 6 i ust. 8 ustawy

o rehabilitacji w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej

z dnia 17 października 2007r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz. U. Nr 194, poz. 1404 ze zm.), poprzez niezgodne z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uznanie, że rozporządzenie wykonawcze do ustawy może w sposób wiążący wprowadzać dodatkowe przesłanki do żądania zwrotu refundacji,

6) naruszenia art. 92 w związku z art. 2 i art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie w przedmiocie nałożenia obowiązku zwrotu przekazanych przez stronę dotacji spółce [...] przepisów § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz.U. Nr 194, poz. 1404 ze zm.), wydanego na podstawie art. 26e ustawy o rehabilitacji - z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, będącego podstawą zawartych przez Miasto [...] W. umów ze spółką [...],

6) naruszenie art. 12a ust. 2 ustawy o rehabilitacji poprzez uznanie, że beneficjentki pomocy na podjęcie działalności gospodarczej: I.M.

i K. M.-M. ze swojej winy naruszyły umowy w zakresie wydatkowania przyznanych środków.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację zarzutów stawianych zaskarżonej decyzji. Został tu także zawarty wniosek o rozważenie wystąpienia na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym odnośnie zgodności § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz. U. Nr 194, poz. 1404 ze zm.) z art. 26e ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji, jako wydanego na podstawie art. 26e ustawy o rehabilitacji z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Zakwestionowany został także sposób naliczania odsetek, wynikający z upomnienia z dnia [...] czerwca 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł

o oddalenie skargi.

W dniu [...] maja 2015 r. [...] Sp. z o.o. w W. złożyła pismo zatytułowane "Wyjaśnienie", którego celem, jak wskazuje treść pisma było uzupełnienie materiału dowodowego. Pismem z dnia [...] września 2015 r. podmiot ten, działając jako uczestnik postępowania złożył dodatkowe wyjaśnienia, wnosząc jednocześnie o odroczenie rozprawy w dniu 3 września 2015 r.

Postanowieniem ogłoszonym na rozprawie Sąd powyższego wniosku nie uwzględnił, nie dopatrując się podstaw prawnych do odroczenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r. z uwagi na treść art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. - Dz.U. z 2015 r., poz. 658), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Przypomnieć w tym miejscu wypada, iż w prowadzonym przez orzekające

w sprawie organy postępowaniu w przedmiocie zobowiązania skarżącej do zwrotu środków z Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych były wydawane decyzje, które podlegały kontroli Sądu. W wyniku tej kontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2014 r. wydanym w sprawie V SA/Wa 1583/13 uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r., zawierając

w uzasadnieniu wydanego wyroku ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie ma również art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z jego brzmieniem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Powyższe brzmienie art. 153 p.p.s.a. zostało wprowadzone na mocy art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) zmieniającej p.p.s.a.

z dniem 15 sierpnia 2015 r., a zgodnie z art. 2 ww. ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym m.in. przez art. 1 pkt 41-47, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia

w życie.

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie wskazane w niej zarzuty należy uznać za zasadne.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku w sprawie V SA/Wa 1583/13 w odniesieniu do umów zawartych z beneficjentem: [...]Sp. z o.o. w W. za kwestię zasadniczą Sąd uznał wyjaśnienie przez organ, czy zrealizowane zostały cele umów zawartych z tym beneficjentem. Sąd wskazał przy tym, że celem tych umów: z dnia [...] kwietnia 2010 r. (Nr [...]) oraz z dnia [...] sierpnia 2010 r. (Nr [...]) był zwrot kosztów wyposażenia nowych stanowisk pracy dla skierowanych do pracy dwóch osób niepełnosprawnych zarejestrowanych w urzędzie pracy jako bezrobotne (§ 1 umów), a nowe stanowiska pracy miały zostać wyposażone w samochody: [...] (umowa [...]) oraz [...] (umowa nr [...]). Jako okoliczność istotną w tej mierze Sąd wskazał przekazanie przez sp. z o.o. [...] pracownikom niepełnosprawnym dwóch samochodów, jako wyposażenia stanowisk pracy w miejsce uprzednio zajętych przez komornika. W tych okolicznościach Sąd wskazał, iż istotne do rozstrzygnięcia sprawy jest wyjaśnienie przez organ, czy poprzez "udostępnienie" innych samochodów zrealizowane zostały cele umów.

W odniesieniu do umów nr [...] i nr [...] Sąd, z przywołaniem art. 49f ustawy o rehabilitacji wskazał, iż ustawa nie przywiduje konieczności zachowania formy szczególnej dla zawarcia umowy o rozłożeniu należności na raty, pod rygorem jej nieważności. Uznał zatem, wbrew ówczesnemu stanowisku organu, że umowa taka dla swej skuteczności może zostać zawarta w ten sposób, że wyrażona zostanie zgoda na rozłożenie na raty spłaty należności. Wskazał jednocześnie, iż skoro Urząd pismem z dnia [...] lutego 2011 r. wyraził I. M. zgodę na rozłożenie spłaty w kwocie [...] zł. na [...] rat, pismem zaś [...] lutego 2011 r. na rozłożenie spłaty kwoty [...] zł na [...] rat K. M.-M., to w niniejszej sprawie istotne było, czy zgody te wyrażone zostały przez osobę posiadającą wymagane pełnomocnictwa, którą to okoliczność winny wyjaśnić organy w dalszym postępowaniu.

Jak wynika z art. 26e ust. 1 ustawy o rehabilitacji pracodawca, który przez okres co najmniej 36 miesięcy zatrudni osobę niepełnosprawną zarejestrowaną

w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostającą w zatrudnieniu, może otrzymać, na wniosek, ze środków Funduszu zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz. U. z 2007 r., Nr 194, poz. 1404), obowiązującego w dacie zawierania umów nr [...], nr [...] oraz nr [...]

i [...], o których mowa wyżej wskazuje na zakres zobowiązań stron umowy zawieranej z pracodawcą, z jednoczesnym użyciem terminu "w szczególności", co wskazuje na otwarty charakter tego katalogu.

Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu są przekazywane przez Prezesa Zarządu samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy – według algorytmu. W przypadku wykorzystania ich niezgodnie

z przeznaczeniem, pobrania w nadmiernej wysokości w sytuacji zaistnienia nieprawidłowości – środki te na podstawie art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji podlegają zwrotowi wraz z należnymi odsetkami, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W myśl art. 49 e ust. 2 ustawy o rehabilitacji, zwrotu dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu. Zgodnie z art. 49 f ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, na wniosek dłużnika lub strony umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu, organy i podmioty powołane do zawierania takich umów mogą umorzyć w części lub w całości należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny w drodze decyzji,

z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 lub rozłożyć na raty spłatę tych należności lub odroczyć termin ich płatności w drodze umowy – w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi, lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1583/13, obowiązek i termin zwrotu środków przez stronę postępowania, określony jest w przepisach art. 49 e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji

i jest niezależny od czynności podjętych przez stronę, wobec beneficjenta umowy (w tym skorzystania przez stronę z uprawnienia przysługującego jej na podstawie art. 49 f ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji). Tym samym, w przypadku ustalenia, że środki Funduszu zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, zastosowanie ma przepis art. 49 e ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którym środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej

w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania,

w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i (w odniesieniu do umów nr [...] i nr [...] zawartych z firmą [...]) uznał, że skarżąca winna zgodnie z § 5 ww. umów wypowiedzieć powyższe umowy z uwagi na utracenie przez beneficjenta wyposażenia stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, zrefundowanego ze środków funduszu. Wskazał jednocześnie, iż utrata dwóch samochodów, stanowiących wyposażenie dwóch stanowisk, pracy osób niepełnosprawnych nastąpiła poprzez zajęcie przez komornika sądowego w wyniku niespłacenia zaciągniętego zobowiązania finansowego, którego zabezpieczenie stanowiły te samochody. Organ odwoławczy z analizy zapisów § 1 ust. 1 i ust. 3 umów wywiódł, iż przedmiotem umów było dokonanie przez Prezydenta m. st. W. refundacji zwrotu kosztów wyposażenia nowych stanowisk pracy dla skierowanych do pracy osób niepełnosprawnych zarejestrowanych w urzędzie pracy jako bezrobotne/poszukujące pracy nie pozostające w zatrudnieniu, umowy zawierają zakres rzeczowy i finansowy zwrotu kosztów, wskazują na zakup konkretnego samochodu i zakup ten jest przypisany do konkretnego stanowiska pracy (handlowca). Powyższe w ocenie organu odwoławczego sprawia, że organ

I instancji słusznie wskazał, iż celem umów był zwrot kosztów poniesionych na wyposażenie nowo utworzonych stanowisk pracy pracowników niepełnosprawnych

w nowy sprzęt sfinansowany ze środków Funduszu. Wskazano jednocześnie, iż warunkiem otrzymania refundacji było m.in. zatrudnianie na tym stanowisku pracownika przez okres nie krótszy niż 36 miesięcy oraz wyposażenie stanowiska

w nowe samochody zgodnie z obowiązującymi przepisami, w terminie 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy. Powyższe oznacza, że samorząd powiatowy w ramach zadania ustawowego obowiązuje zasada nierozłącznego traktowania elementów umowy tj. wyposażenia stanowiska pracy w sprzęt sfinansowany ze środków Funduszu i zatrudnienia na tym stanowisku pracownika, jako celu zadania ustawowego objętego umową. W tych okolicznościach w ocenie organu odwoławczego, dla spełnienia celu umowy nie jest wystarczające kontynuowanie zatrudnienia osoby niepełnosprawnej bez wyposażenia sfinansowanego ze środków Funduszu. Organy dopatrzyły się tu sprzeczności z § 4 ust. 1 pkt 8 i 9 umów.

W umowie nr [...] w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej zawartej pomiędzy Prezydentem m. st. W.reprezentowanym przez Dyrektora Urzędu Pracy m. st. W. a [...] sp. z o.o. w W. § 4 ust. 1 wskazano, iż pracodawca zobowiązuje się do: pkt 1) utworzenia i wyposażenia [...] nowych stanowisk pracy dla [...] osób niepełnosprawnych zgodnie

z obowiązującymi przepisami, w terminie 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy, pkt 2) zawarcia w terminie 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy – umowy o pracę z osobami niepełnosprawnymi, skierowanymi przez urząd pracy, pkt 3) zatrudniania osób niepełnosprawnych przez okres nie krótszy niż 36 miesięcy (z uwzględnieniem zapisów zawartych w jednostkach redakcyjnych oznaczonych lit. od a do c). W § 4 ust. 1 umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. zawartej pomiędzy tymi samymi stronami znajdujemy zobowiązanie pracodawcy do: pkt 1) utworzenia i wyposażenia [...] nowych stanowisk pracy dla [...] osób niepełnosprawnych zgodnie z obowiązującymi przepisami, w terminie 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy, pkt 2) zawarcia w terminie do 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy – umowy o pracę z osobami niepełnosprawnymi, skierowanymi przez urząd pracy, pkt 3) zatrudniania osób niepełnosprawnych przez okres nie krótszy niż 36 miesięcy (z uwzględnieniem zapisów zawartych w jednostkach redakcyjnych oznaczonych lit. od a do c). Zapis

§ 4 ust. 1 ww. umowy został zmieniony aneksem z dnia [...] października 2010 r., zgodnie z którym pracodawca zobowiązał się do: pkt 1) utworzenia i wyposażenia

[...] nowego stanowiska pracy dla [...] osoby niepełnosprawnej zgodnie z obowiązującymi przepisami w terminie 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy; pkt 1a): utworzenia i wyposażenia [...] nowych stanowisk pracy dla [...] osób niepełnosprawnych zgodnie z obwiązującymi przepisami w terminie do dnia [...] grudnia 2010 r. W § 2 aneksu wskazano, iż pozostałe warunki umowy nie ulegają zmianie. W § 4 ust. 1 pkt 8 obu ww. umów zawarto zapisy o zobowiązaniu się pracodawcy do niezbywania wyposażenia nowych miejsc pracy i nie oddawania ich osobie trzeciej do użytkowania – do czasu wygaśnięcia umowy, zaś w punkcie 9 tych umów do wyposażenia miejsc pracy w maszyny lub urządzenia utracone w wyniku kradzieży lub innych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych i ekologicznych – najpóźniej

w terminie 3 miesięcy od daty ujawnienia tego faktu, bez zaangażowania dodatkowych środków PFRON.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie brak jest podstaw do podzielenia zasadności powyższych ocen i prawidłowości wyprowadzonych z tych ocen wniosków. Nie ulega wprawdzie wątpliwości, iż redakcja § 1 ust. 1, 2 i 3 umów nr [...] i nr [...] uzależnia dokonanie zwrotu ze środków Funduszu kosztów wyposażenia nowych stanowisk pracy dla skierowanych do pracy osób niepełnosprawnych, o których mowa w § 1 ust. 1 umów od utworzenia nowych stanowisk pracy oraz przypisuje do konkretnych stanowisk ich wyposażenie i kwoty refundacji. W umowie nr [...] do stanowiska handlowca przypisano wyposażenie stanowiska pracy stanowiące samochód [...] i kwotę do refundacji wynoszącą [...] zł, zaś w umowie nr [...] do stanowiska handlowca jako wyposażenie stanowiska pracy przypisano samochód [...] i kwotę do refundacji wynosząca [...] zł. Rozwinięciem tych zapisów jest treść § 4 umów. Jak wskazano wyżej w § 4 ust. 1 pkt od 1 do 3 umów zawarto zapisy o zobowiązaniu się pracodawcy do utworzenia i wyposażenia nowych stanowisk pracy, zawarcia umów o pracę z osobami niepełnosprawnymi w oznaczonym terminie i zatrudniania osób niepełnosprawnych przez okres nie krótszy niż 36 miesięcy. Z powyższych zapisów umowy wynika tym samym, że w zamian za refundację wyposażenia stanowiska pracy pracodawca zobowiązuje się do utworzenia oznaczonego w umowie stanowiska, zatrudnienia na tym stanowisku

w oznaczonym terminie osoby niepełnosprawnej spełniającej przesłanki określone

w umowie (§ 1 ust. 1 umów) oraz wyposażenia nowo utworzonych stanowisk pracy zgodnie z umową. Brak jest jednakże podstaw do podzielenia poglądów orzekających w sprawie organów, iż z zapisów tych wynika zasada nierozłącznego traktowania elementów umowy tj. wyposażenia stanowiska pracy w sprzęt sfinansowany ze środków Funduszu i zatrudniania na tym stanowisku pracownika, jako celu zadania ustawowego objętego umową przy jednoczesnym utrzymywaniu wyposażenia, o którym mowa przez okres 36 miesięcy. Tak bowiem w ocenie Sądu należy rozumieć powyższy wniosek, z uwagi na jednoczesne stwierdzenie, iż dla spełnienia celu umowy nie jest wystarczające kontynuowanie zatrudnienia osoby niepełnosprawnej bez wyposażenia sfinansowanego ze środków Funduszu. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż orzekające w sprawie organy nie zakwestionowały okoliczności wypełnienia przesłanki okresu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, określonego w umowach i wskazanego w art. 26 e ustawy

o rehabilitacji. Twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z zapisem § 4 ust. 1 pkt

9 umów, z którego wynika, iż pracodawca zobowiązuje się do wyposażenia miejsc pracy w maszyny lub urządzenia utracone w wyniku kradzieży lub innych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych i ekologicznych – najpóźniej w terminie 3 miesięcy od daty ujawnienia tego faktu, bez zaangażowania dodatkowych środków PFRON. Zawarcie tego zapisu sprawia, że zobowiązania z umowy uważa się za wykonane

w wypadku, gdy wskutek okoliczności w tym miejscu wskazanych wystąpi potrzeba wyposażenia miejsc pracy w miejsce maszyn lub urządzeń utraconych innymi, pod warunkiem nie angażowania środków Funduszu. Z akt administracyjnych wynika, iż firma [...] utworzyła nowe stanowiska pracy, zgodnie z ww. umowami, wyposażyła je w samochody wskazane w tych umowach, jak również zatrudniła osoby niepełnosprawne, także zgodnie z warunkami umów. Okoliczności te nie są przez organy kwestionowane, a niewypełnienie warunków umowy organy upatrują

w okoliczności utracenia samochodów z uwagi na dokonanie zajęcia komorniczego wobec uprzedniego obciążenia samochodów zastawem rejestrowym, jako zabezpieczenia zobowiązania finansowego wobec innego podmiotu. Tym samym koniczne jest dokonanie ustaleń dotyczących wystąpienia okoliczności, które stanowią o niewypełnieniu warunków umowy, których należy dokonywać

w kontekście wywodów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1583/13, to jest przy uwzględnieniu okoliczności osiągnięcia celów umów zawartych z beneficjentem. Należy przy tym przypomnieć, iż jak wynika z nie budzących wątpliwości wywodów Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku, o którym mowa, wyjaśnienie zrealizowania celów umów winno nastąpić poprzez wyjaśnienie czy ziściły się one przez "udostępnienie" innych samochodów. Tymczasem orzekające w sprawie organy wystąpienie okoliczności stanowiących

o niewypełnieniu warunków umów upatrują w naruszeniu zapisów § 4 ust. 1 pkt 8 i 9 umów. Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy w § 4 pkt 8 umów pracodawca zobowiązał się do niezbywania wyposażenia nowych miejsc pracy i nie oddawania ich osobie trzeciej do użytkowania – do czasu wygaśnięcia umowy, zaś w § 4 ust. 1 pkt 9 umów zawarto zobowiązanie się pracodawcy do wyposażenia miejsc pracy

w maszyny lub urządzenia utracone w wyniku kradzieży lub innych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych i ekologicznych – najpóźniej w terminie do 3 miesięcy od daty ujawnienia tego faktu, bez zaangażowania dodatkowych środków PFRON.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, podzielającym poglądy organu I instancji w tej mierze,

z przywołanych wyżej zapisów § 4 ust. 1 pkt 8 umów nie wynika, aby okoliczności

w tym miejscu wskazane zaistniały w niniejszej sprawie. Zapisy te mówią bowiem

o zobowiązaniu się do niezbywania i nie oddawania osobom trzecim do użytkowania wyposażenia nowych miejsc pracy. Obciążenie zastawem zrefundowanych samochodów nie stanowi zbycia ani oddania do użytkowania osobom trzecim, albowiem celem tej czynności nie jest wyzbycie się władztwa nad rzeczą, które jest celem zarówno zbycia, jak i oddania do użytkowania osobie trzeciej. Obciążenie zastawem w celu zabezpieczenia zobowiązania finansowego stanowi o istnieniu ryzyka utraty przedmiotu zastawu, ale nie jest jego celem. Tym samym nie można obciążenia samochodów zastawem rejestrowym utożsamiać ze zbyciem czy oddaniem do użytkowania przedmiotu zastawu. Z tych też względów utrata samochodów wskutek zajęcia komorniczego, będąca konsekwencją niewywiązania się z zobowiązania, które zostało zabezpieczone zastawem także nie odpowiada zdarzeniom wymienionym w § 4 ust. 1 pkt 8 umów. Analiza treści § 4 ust. 1 pkt 9 umów także nie wskazuje na to, aby przewidziano w tym miejscu wprost zaistniałą

w niniejszej sprawie sytuację. Nie wywiązanie się z zobowiązania finansowego wskutek okoliczności związanych z podjętym ryzykiem gospodarczym nie wyklucza zaliczenia zaistniałej sytuacji do kategorii zdarzeń losowych, określonych ogólnie

i nie zdefiniowanych w umowie, wskazanej w § 4 ust. 1 pkt 9 umowy. Odmienna ocena wymagałaby dokonania ustaleń wskazujących na celowe działanie, zmierzające do utracenia samochodów, które z dotychczasowych ustaleń organów nie wynikają. Z uwagi na powyższe dla ustalenia czy zostały zrealizowane cele umów istotne jest wyjaśnienie i dokonanie oceny czy firma [...] po utracie samochodów objętych refundacją wyposażyła nowo utworzone miejsca pracy w inne samochody i czy to działanie doprowadziło do realizacji celów umowy. Orzekające

w sprawie organy dokonały w tej mierze ustaleń zgodnie z wytycznymi Sądu, zawartymi w uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1583/13, wyprowadziły jednak z tych ustaleń wnioski, które na gruncie dokonanych ustaleń nie zasługują na uwzględnienie. W oparciu o wyjaśnienia i dokumentację przedstawioną przez firmę [...] organy ustaliły, iż osoby niepełnosprawne kontynuowały zatrudnienie na stanowiskach pracy z wyposażeniem zastępczym. Mimo tego ustalenia uznano, iż nie zostały wyczerpane warunki umów z uwagi na to, iż wyposażenie zastępcze polegające na "udostępnieniu" w 2011 r. w zamian za nowo zakupione samochody obejmowało samochody wyeksploatowane, będące od kilku lat w użytkowaniu pracodawcy (rok produkcji [...] i [...]), których wartość księgowa netto w znaczny sposób odbiegała od kwoty refundacji przekazanej firmie [...]. Ponadto były one wymieniane czterokrotnie na każdym z dwóch stanowisk pracy w okresie sierpień 2011 r. - lipiec 2013 r. (ostatnia wymiana w 2013 r. na samochody z produkcji [...] i [...] r.). W ocenie organu odwoławczego powyższe - nie spełnia zarówno warunków umów, jak i przesłanek realizacji zadania, o którym mowa w art. 26e ustawy o rehabilitacji dotyczącego tworzenia i wyposażania nowych stanowisk pracy ze środków Funduszu. Jako przeszkodę w uznaniu wypełnienia warunków umów organy wskazały także okoliczność, iż samochody zastępcze udostępnione niepełnosprawnym pracownikom w dniu [...] sierpnia 2011 r. ([...] oraz [...]) nie stanowiły własności firmy [...], a jedynie były użytkowane w ramach umów leasingu operacyjnego. Tym samym nie mogły być przejęte do ewidencji środków trwałych firmy [...], co pozostaje w sprzeczności z zapisami § 1 pkt 10 umów. Jak wskazuje organ odwoławczy analogiczna sytuacja miała również miejsce w przypadku samochodu [...] nr [...], który był udostępniany pracownikom niepełnosprawnym w okresie [...].02.2012 r.- [...].04.2012 oraz [...].05.2012-[...].07.2013 r. W ocenie Sądu twierdzenie organów o braku realizacji celu umów z uwagi na wyposażenie stanowisk pracy w starsze samochody niż objęte refundacją i o mniejszej wartości księgowej netto tylko z tych przyczyn nie zasługuje na uwzględnienie i jest gołosłowne. Organy nie dokonały przy tym ustaleń, pozwalających na stwierdzenie, iż samochody te nie były sprawne technicznie, czy też z innych względów nie mogły być użytkowane, a tym samym zatrudnieni na nowo utworzonych stanowiskach pracy handlowców pracownicy niepełnosprawni nie mogli wykonywać swoich obowiązków pracowniczych. W świetle dotychczasowych ustaleń nie zasługuje na uwzględnienie także argumentacja dotycząca ww. samochodów, do których pracodawca nie posiadał tytułu własności i które z tego powodu nie mogły być przyjęte do ewidencji środków trwałych. Organ odwoławczy powołał się na § 1 pkt 10 umów. Taka jednostka redakcyjna w umowach nie występuje, a z uwagi na treść argumentacji zapis ten najprawdopodobniej zawiera omyłkę, a intencją organu odwoławczego było przywołanie § 4 ust. 1 pkt 10 umów, który wskazuje na zobowiązanie pracodawcy do przyjęcia do ewidencji uzyskanych środków trwałych

i innych składników majątku, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Analiza umów,

o których mowa wskazuje na to, że punkt ten, jako będący kolejnym punktem wskazującym na obowiązki pracodawcy wymienionym w ramach § 4 ust. 1 umów dotyczy środków trwałych i składników majątku objętych refundacją, nie zaś wyposażenia przekazanego w miejsce utraconego. Brak jest bowiem w tym miejscu zapisów, które wiązałyby powyższy obowiązek z obowiązkiem wynikającym z § 4 ust. 1 pkt 9 umów. O obowiązku wyposażenia miejsc pracy w maszyny lub urządzenia

w miejsce utraconych stanowi § 4 ust. 1 pkt 9 umów, który nie zawiera dodatkowych warunków, w tym dotyczących posiadania przez pracodawcę tytułu własności do tych maszyn czy urządzeń. W świetle powyższego sposób interpretacji treści umowy

w tym zakresie, prezentowany przez orzekające w sprawie organy nie zasługuje na akceptację, w szczególności wobec braku stosownych w tej mierze ustaleń

i rozważań. Wskazywane przez organy naruszenie § 4 ust. 1 pkt 7 umów, to jest obowiązek pracodawcy informowania Prezydenta o wszelkich zmianach dotyczących realizacji umowy w terminie 7 dni od wystąpienia tych zmian, bez wykazania, iż naruszenie to miało wpływ na osiągniecie celów umowy nie ma samodzielnie decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia, albowiem w świetle wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku wydanym w sprawie sygn. akt

V SA/Wa 1583/13 oraz art. 153 p.p.s.a. istotę sprawy stanowi ustalenie realizacji celów umów ww. zawartych z firmą [...]. W tych okolicznościach w świetle poczynionych przez orzekające organy ustaleń brak jest podstaw do podzielenia poglądu, iż wyposażenie nowo utworzonych miejsc pracy w inne samochody

w zastępstwie utraconych nie zrealizowało celów umów nr [...] i nr [...].

Tym samym na podzielenie zasługuje zarzut skargi naruszenia art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez nie wyczerpujące zgromadzenie i ocenę dowodów w sprawie i brak wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, w szczególności w świetle wskazań Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie sygn. akt

V SA/Wa 1583/13. Uchybienia te doprowadziły jednocześnie do wydania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji z naruszeniem art. 49e ust. 1 ustawy

o rehabilitacji poprzez nakazanie zwrotu środków wypłaconych na podstawie umów nr [...] i nr [...] w łącznej kwocie [...] zł.

W odniesieniu do decyzji w części nakazującej zwrot odsetek od środków Funduszu wypłaconych beneficjentkom na podstawie umów nr [...] i nr [...] wskazać należy, iż jak wynika z art. 12 a ust. 2 ustawy o rehabilitacji osoba niepełnosprawna, która otrzymała jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej, jest obowiązana do zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jeżeli z przyczyn leżących po jej stronie zostały naruszone warunki umowy, o której mowa w ust. 1, tj. dot. otrzymania środków m.in. na podjęcie działalności gospodarczej ze środków Funduszu. Już

z ustaleń organu I instancji, znajdujących oparcie w dołączonych do akt sprawy aktach administracyjnych wynika, iż na podstawie umowy nr [...]z dnia [...] lipca 2010 r. zawartej z I. M. M. skarżąca wypłaciła tej beneficjentce dofinansowanie z przeznaczeniem na podjęcie działalności gospodarczej w kwocie odpowiednio [...] zł, zaś na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. zawartej z K. M.-M. kwotę [...] zł. W ramach rozliczenia przekazanych dofinansowań, wobec niewykorzystania pełnej wysokości środków w wyniku wprowadzenia zmian w asortymencie i cenach zakupionych towarów, do zwrotu (w terminie 3 miesięcy) beneficjentkom zostały przypisane kwoty: z tytułu umowy nr [...] w wysokości [...] zł, a z tytułu umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. w wysokości [...] zł. Na wniosek beneficjentek skarżąca działaniem Urzędu Pracy pismem z dnia [...] lutego 2011 r. w odniesieniu do I. M. wyraziła zgodę na spłatę należności w [...] ratach, zaś pismem z dnia [...] litego 2011 r. w odniesieniu do K. M.-M. w [...] ratach bez naliczenia odsetek. Beneficjentki w terminach dokonały zwrotu kwoty [...] zł oraz kwoty [...] zł (bez naliczonych od nich odsetek), które to środki, zostały następnie przekazane przez Stronę na rachunek bankowy PFRON. Brak wymaganej formy do zawarcia umowy o rozłożeniu należności na raty wynika z art. 49 f ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji i zgodnie ze wskazaniami Sądu w sprawie V SA/Wa 1583/13 organy uznały ważność oświadczeń stron o rozłożeniu należności na raty, po uprzednim ustaleniu, iż osoby działające w imieniu skarżącej zostały prawidłowo umocowane. Z powyższego, jak i treści skargi wynika, iż zasadność żądania zwrotu kwot, o którym mowa nie jest sporna. Według twierdzeń skarżącej brak jest jednak podstaw do żądania odsetek w oparciu o ustalenie, że beneficjentki ze swojej winy naruszyły warunki umowy w zakresie wydatkowania przyznanych środków. W ocenie Sądu stanowisko organu co do tej okoliczności nie budzi zastrzeżeń. Żądanie zwrotu części dofinansowania przez skarżącą wynikało bowiem z ustalenia, iż beneficjentki dokonały zakupów niezgodnie z warunkami umowy – w innym asortymencie, po niższych cenach. Nie ulega wątpliwości, iż tego rodzaju działanie stanowiło świadomy wybór i bez zmiany umów stanowiło ich naruszenie. Nie można zatem uznać, że przyczyny zaistniałej sytuacji nie leżały po stronie beneficjentek. Nie mniej jednak, mimo, iż co do zasady należy podzielić poglądy orzekających w sprawie organów w zakresie dotyczącym żądania odsetek, zauważyć należy, iż zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie wskazuje konkretnej kwoty tego żądania, ani nie wyjaśnia w sposób poddający się kontroli sposobu obliczenia tej należności. Zauważyć jednocześnie należy, iż Sąd w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1583/13 uznał za potrzebne ustalenie uprawnień osób wyrażających zgodę na rozłożenie należności na raty i odniósł się do ważności tych uzgodnień. Wykonując powyższe wskazania organy jednak nie odniosły się w sposób poddający się kontroli co do swojego stanowiska w tej kwestii, wskazując jedynie, iż nie mają one wpływu na poprawność rozstrzygnięcia w tej mierze. Brak poprawności postępowania w tym zakresie sprawi, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż naruszenia prowadzące do braku możliwości zweryfikowania rozstrzygnięcia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, wskazać należy, iż nie wynika

z ustaleń organów, aby zakwestionowano nie wypełnienie przesłanki zatrudniania osób niepełnosprawnych przez okres 36 miesięcy, a zobowiązanie nakazania zwrotu dofinansowania organy upatrują w innych okolicznościach, niż powyższa. Tym samym, o ile istotne dla rozstrzygnięcia jest ustalenie zrealizowania celu zawartych umów (nr [...] i nr [...]), wynikających z brzmienia art. 26 e ust. 1 ustawy

o rehabilitacji, o czym była mowa wyżej, o tyle ust. 6 art. 26 e ww. ustawy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dotyczy on bowiem sytuacji, w której pracodawca nie dopełnił przesłanki zatrudniania osoby niepełnosprawnej przez 36 miesięcy, która w niniejszej sprawie nie występuje. Za niezasadne należy także uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 49 e w zw. z art. 26 e ust. 8 ustawy o rehabilitacji oraz art. 56 i 58 kodeksu cywilnego w zw. z § 6 ust. 2 pkt 2 lit. f rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz. U. z 2007 r., Nr 194, poz. 1404) i § 6 umów z firmą [...]. Jak wynika z umów nr [...] i nr [...] zawarty w nich § 6 znajduje oparcie w art. 49 e ust. 1 ustawy o rehabilitacji i brak jest podstaw do stwierdzenia, iż te zapisy umowy znalazły się w nich z przekroczeniem przepisów ustawy. Tym samym argumenty zmierzające do wykazania przekroczenia upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 26 e ust. 8 ustawy o rehabilitacji poprzez redakcję § 6 ww. rozporządzenia i wykazania naruszenia art. 92 w zw. z art. 2 i 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Z tych też względów Sąd nie uznał za zasadne wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w oparciu o art. 193 Konstytucji. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd przeprowadza dowody uzupełniające

z dokumentów m. in. jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Zgłoszone przez skarżącą wnioski dowodowe w ocenie Sądu, z nie były niezbędne dla rozstrzygnięcia i brak było podstaw do ich uwzględnienia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem orzekających w sprawie organów będzie rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem powyższych rozważań, jak i wskazań Sądu wynikających z wyroku wydanego w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1583/13 oraz usunięcie stwierdzonych naruszeń.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji orzekając jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie w punkcie 2 wyroku Sąd oparł o treść art. 200, art. 205 § 1 i 2, art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 lit. a i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielnej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Wskazana w tym miejscu kwota obejmuje [...] zł uiszczonego wisu sądowego oraz [...] zł wynagrodzenia pełnomocnika.