Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2910/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska Asesor asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2003r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga J. C. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast znak [...] z dnia [...] sierpnia 2003r., utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003r., znak [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003r., którą odmówiono wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] marca 1989r.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, orzekając jako organ I instancji, ustalił że decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...] stycznia 1989r. orzeczono o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonych w S., oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...]. Działki te stanowiły własność M. H. i K. H. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...]marca 1989r.

J. C. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego tą decyzją, wskazując, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym i nie otrzymał decyzji o wywłaszczeniu.

Wojewoda [...] rozpatrując złożony wniosek, decyzją z dnia [...] lutego 2003r. odmówił wznowienia postępowania, uzasadniając, że J. C. nie był właścicielem ani następcą prawnym właścicieli żadnej z działek wymienionych w decyzjach wywłaszczeniowych i nie był też adresatem tych decyzji.

J. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...], podnosząc, że decyzja ta zawiera wadę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa. Wskazał również, że uczestniczył w wywłaszczeniu i powinien być adresatem decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] marca 1989r.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu sprawy odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003r. z uwagi na to, że J. C. nie był właścicielem ani następcą prawnym byłych właścicieli działek oznaczonych nr [...] i nr [...], które zostały wywłaszczone, był natomiast właścicielem działki nr [...], która została zbyta przez J. C. na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] maja 1988r., Rep. [...]. Dlatego organ administracyjny uznał, że J. C. nie był stroną i nie może być uznany za stronę postępowania wywłaszczeniowego, gdyż postępowanie to nie dotyczyło jego interesu prawnego. Natomiast zgodnie z art. 147 § kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie na wniosek strony.

Z tego względu wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] marca 1989r. było niedopuszczalne wobec czego odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. Podkreślono też, że decyzja ta nie zawierała wady określonej w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, gdyż postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania wywłaszczeniowego jest nowym postępowaniem w stosunku do postępowania wywłaszczeniowego, ani też innych wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J. C., decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.

W uzasadnieniu podkreślono raz jeszcze, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje wyłącznie na żądanie strony, zgodnie z art. 147 kpa. Natomiast wnioskodawca nie był stroną decyzji wywłaszczeniowej ani też nie mógł być uznany za stronę postępowania wywłaszczeniowego, gdyż nie przysługiwały mu żadne prawa do wywłaszczonych nieruchomości. Z uwagi na to, że wnioskodawca nie wykazał swojego interesu prawnego jego wniosek nie mógł skutkować wznowieniem postępowania. Również zarzut braku podstawy prawnej decyzji uznano za niezasadny, gdyż w sytuacji kiedy wniosek o wznowienie postępowania obciążony jest brakami formalnymi odmowa wznowienia oparta jest na podstawie art. 149 § 3 kpa.

Ponadto organ stwierdził, że podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty dotyczą wadliwości decyzji wywłaszczeniowej, a nie decyzji o odmowie wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu wskazano również, że decyzja wywłaszczeniowa została już wycofana z obiegu prawnego, wobec stwierdzenia jej nieważności decyzją z dnia [...] lipca 2003r. To także stanowiło podstawę do odmowy wznowienia tego postępowania.

Nie stwierdzono też istnienia innych przesłanek nieważności z art. 156 § 1 kpa.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. C.

W uzasadnieniu podniósł, że stwierdzone w nieważnej decyzji wywłaszczeniowej rażące naruszenie prawa obejmuje wszystkich właścicieli gruntów scalonych - i tych wywłaszczonych i tych, którzy sprzedali swoje grunty aktem notarialnym. Zdaniem skarżącego, organ administracyjny odmawiając mu praw strony w postępowaniu wywłaszczeniowym również rażąco naruszył prawo. Ponadto, w żadnej decyzji ani wyroku, jakie wydano w jego sprawach, nie ustosunkowano się do kwestii wyceny gruntu i nieprzeprowadzenia negocjacji cenowych, a to - zdaniem J. C. -powinno skutkować wydaniem decyzji wywłaszczeniowej w stosunku do niego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że stanowi ona jedynie polemikę z ustaleniami prawnymi i faktycznymi oraz materiałem dowodowym zebranym w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z póź. zm. ) z dniem 01.01.2004r. stał się sądem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy, zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, zaskarżona decyzja i utrzymana tą decyzją w mocy decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003r. nie naruszają prawa - co uzasadniałby uchylenie tych decyzji bądź stwierdzenie ich nieważności.

Administracyjne decyzje wywłaszczeniowe, są decyzjami indywidualnymi, dotyczącymi wyłącznie właścicieli konkretnej wywłaszczanej nieruchomości, bądź ich następców prawnych, a nie zbiorowo wszystkich wywłaszczonych właścicieli na danym terenie. Tym bardziej, że w niniejszej sprawie w stosunku do J. C. nie można było wydać decyzji o wywłaszczeniu jego nieruchomości, gdyż została ona zbyta przez właściciela na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym. Oznacza to, że w stosunku do skarżącego wyłączony został administracyjny tryb załatwienia sprawy dotyczącej jego nieruchomości, przeznaczonej podobnie jak inne pod rozbudowę szpitala. W tej sytuacji, podnoszone przez skarżącego zarzuty związane z nieprawidłową wyceną nieruchomości mogą być rozpoznane jedynie na drodze cywilnoprawnej, przez sąd powszechny. Fakt, że sprawa wyceny i negocjacji cenowych obejmowała właścicieli wszystkich nieruchomości przeznaczonych pod rozbudowę szpitala w S. nie ma znaczenia dla interesu prawnego, którym w postępowaniu administracyjnym - zgodnie z art. 28 kpa - powinna legitymować się strona tego postępowania. Źródłem interesu prawnego określonego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną tego podmiotu zakresie stosunku prawnego regulowanego tym przepisem. To z prawa materialnego wypływa legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym - uchwała składu 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 13.10.2003r., w sprawie OPS 6/03, ONSA 2004r/l/10. Oznacza to, że jeżeli sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu - wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 .03 2002r. w sprawie IV SA 1132/00, Lex nr 81670. Skarżący nie wskazał na przepis prawa, z którego wynikałby jego interes prawny, a swoje uprawnienia wywodzi z sytuacji prawnej innych właścicieli nieruchomości przeznaczonych na rozbudowę szpitala.

Dlatego organ administracyjny rozpatrujący sprawę prawidłowo uznał, iż skarżący nie legitymuje się interesem prawnym lecz faktycznym. Należy też podkreślić, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jako wyjątek od określonej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych następuje tylko wtedy, gdy istnienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 kpa zostanie bezspornie ustalone. Natomiast zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ administracyjny rozpatrując ponownie sprawę prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji.