Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 204/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 115a, art. 121 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 190
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Policji z dnia 11 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 17 grudnia 2018 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 lutego 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 17 grudnia 2018 r. o odmowie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wnioskiem z dnia 20 listopada 2018 r. A. K. (zwany dalej: "stroną", "skarżącym") wystąpił o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. W treści wniosku powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), w związku z którym zakwestionował sposób wyliczenia przyznanego mu wyrównania pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu.

Pismem z dnia 17 grudnia 2018 r. (nr [...]) Komendant Powiatowy odmówił stronie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis art. 115a ustawy o Policji (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm. – zwanej dalej "ustawą") jest niezgodny z przepisami art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Wyrok ten odnosi się zatem do ujemnego zakresu przepisu art. 115a ustawy, a rdzeniem rozstrzygnięcia jest uznanie określenia współczynnika 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, za niezgodne z wyrażoną w Konstytucji RP zasadą równości i prawa do wypoczynku.

Organ podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny nie odroczył w czasie utraty przez przepis art. 115a ustawy mocy obowiązującej (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP), w konsekwencji czego automatycznym skutkiem wyroku jest utrata przez przedmiotowy przepis we wskazanym w wyroku zakresie cechy konstytucyjności, co oznacza, że stwierdzono niekonstytucyjność art. 115a ustawy w zakresie, w jakim określa on współczynnik 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 6 listopada 2018 r. pod poz. 2102, tak więc z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie. Od tego zatem dnia przepis art. 115a ustawy, jako niekonstytucyjny w określonym przez wyrok zakresie, nie może być stosowany, bowiem Trybunał Konstytucyjny wprost stwierdził jego niekonstytucyjność, a to z kolei bezpośrednio kształtuje nowy stan prawny.

Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż ustawodawca do dnia dzisiejszego nie określił ustawą nowego wskaźnika niezbędnego do ustalenia wysokości należnego uposażenia za niewykorzystane urlopy, należało wydać decyzję odmowną.

Strona odwołała się o ww. rozstrzygnięcia podnosząc, że zostały naruszone przepisy postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 97 § 4, art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej w skrócie jako: "k.p.a.") w stopniu mającym wpływ w na wynik sprawy. W szczególności poprzez naruszenie zasad praworządności, prawdy obiektywnej oraz zapewnienia stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W szczególności strona podniosła, że złożony wniosek powinien zostać potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, wniesiony na podstawie art. 145a § 1 k.p.a., z zachowaniem terminu określonego w tym przepisie. Wniosła o zastosowanie art. 115a ustawy zgodnie z powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wskazując, ze luka prawna powstała w konsekwencji powołanego wyroku nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej. W zaistniałej sytuacji zatem organ obowiązany był do wznowienia postępowania i przeprowadzenia tego postępowania z zachowaniem zasad i zapewnieniu gwarancji procesowych strony, a w konsekwencji do zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 4 k.p.a., do czasu wejścia w życie znowelizowanego przepisu art. 115a ustawy o Policji.

Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 11 lutego 2019 r. (nr [...]) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 3 k.p.a. oraz art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 115a ustawy w obecnie obowiązującym brzmieniu, gdyż - zgodnie z art. 6 k.p.a. – organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i z przepisu tego wynika dla organu nakaz stosowa prawa obowiązującego w dniu orzekania.

Wskazano, że utrata mocy obwiązującej aktu normatywnego następuje z chwilą wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego i w tym zakresie orzeczenie ma charakter konstytutywny. Utracić moc obowiązującą może przepis, który wcześniej obowiązywał (utracić można bowiem to, co wcześniej istniało). Konstytucja nie pozostawia wątpliwości, że utrata mocy obowiązującej przepisu nie mogła nastąpić wcześniej, tj. przed wejściem wyroku w życie, w przeciwnym wypadku bezprzedmiotowym byłoby upoważnienie zawarte w samej normie art. 190 ust. 3 Konstytucji. Oznaczenie w wyroku konkretnego momentu utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niekonstytucyjny umożliwia wyznaczenie bezpośrednio w orzeczeniu zasięgu wystąpienia skutków ex tunc, tj. wstecz wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W przedmiotowym wyroku brak jest jednak informacji co do jego ewentualnego działania ex tunc. Przeciwny wniosek prowadziłby do sytuacji, że jakakolwiek zmiana uregulowania odnoszącego się do świadczeń przyznawanych w związku ze zwolnieniem ze służby wywoływałaby nieograniczony w czasie skutek wsteczny, co należy uznać za niedopuszczalne. Wyjątek od powyższej zasady dotyczy przypadku, gdy ustawodawca wyraźnie i w sposób niebudzący wątpliwości ustanowi przepis, zwłaszcza przepis przejściowy, przyznający określonemu podmiotowi dodatkowe uprawnienie, które nie może być domniemane, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

W dalszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, że pismo organu I instancji z dnia 17 grudnia 2018 r., mimo że nie zawierało tytułu oraz pouczenia, w świetle utrwalonego i uznanego orzecznictwa, stanowi decyzję administracyjną, zawierającą wszystkie koniecznej jej elementy.

Organ wyjaśnił także, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania określone w art. 97 § 1 k.p.a. W myśl natomiast art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Jednakże w tym przypadku wznowić można tylko postępowanie zakończone ostateczną decyzją administracyjną.

Brak określenia przez ustawodawcę nowego wskaźnika niezbędnego do ustalenia wysokości należnego uposażenia za niewykorzystany urlop nie stanowi zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygnięcie przez inny organ lub sąd warunkowałoby rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, co uzasadniałoby zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

A. K. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji w części obejmującej odmowę ponownego ustalenia wysokości i wypłaty należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Ponadto wniósł o ustalenie, że decyzje wydanie w sprawie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. obrazę przepisów prawa materialnego - art. 115a ustawy o Policji, poprzez błędną jego wykładnię w następstwie wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15);

2. rażące naruszenie przepisów postępowania - art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 97 § 4 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, w szczególności poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady zapewnienia stronie prawa czynnego udziału w każdym jego stadium, w tym brak wyznaczenia stronie przed wydaniem decyzji terminu umożliwiającego wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, wydanie decyzji bez formalnego wznowienia postępowania, nie zawieszenie z urzędu postępowania do czasu wejścia w życie znowelizowanego przepisu art. 115a ustawy o Policji o treści zgodnej z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że do dnia 8 stycznia 2018 r. pełnił służbę jako funkcjonariusz Policji, ostatnio na stanowisku Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w W., a na dzień zwolnienia ze służby Komendant Powiatowy Policji dokonał ustalenia prawa (naliczenia) - na podstawie art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - Dz. U. Nr 100, poz. 1084) - ekwiwalentu pieniężnego za: 9 dni urlopu dodatkowego za 2017 r. 26 dni urlopu wypoczynkowego za 2017 r., 9 dni urlopu dodatkowego za 2018 r. oraz 26 dni urlopu wypoczynkowego za 2018 r., w wymiarze 1/30 miesięcznego uposażenia. Naliczenie ekwiwalentu zostało zmaterializowane w formie aktu noszącego cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu art. 104 k.p.a. Po wydaniu i opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego wystąpił o ponowne ustalenie wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy we wskazanych powyżej wymiarach. Wprawdzie wniosek nie został zatytułowany, jako wniosek o wznowienie na podstawie art. 145a k.p.a. postępowania zakończonego decyzją ostateczna w sprawie naliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, jednakże termin jego wniesienia i treść uzasadnienia jednoznacznie wskazywały, że żądanie skarżącego dotyczyło właśnie takiego trybu postępowania.

W ocenie skarżącego stanowisko, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego rodzą jedynie skutek ex nunc stoi w sprzeczności z ugruntowanym już stanowiskiem orzeczniczym sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, z którego wynika, że przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia wżycie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1745/07 oraz wyrok SN z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II CSK 335/10). Przyjęcie przez sądy poglądu o wstecznym skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego prowadzi de facto do wniosku, że danej normy nigdy w systemie prawnym nie było. To z kolei umożliwia wzruszanie czynności dokonanych na jej podstawie. Oznacza to, że strona, której sytuacja prawna została ukształtowana ostateczną decyzją administracyjną wydaną na podstawie przepisu prawa materialnego, który następnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, służy prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Regulacja ta jest wyrazem realizacji określonej w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP zasady wzruszalności orzeczeń i aktów. Ze względu na obiektywny porządek prawny przyjąć przy tym należy, że jakkolwiek w art. 145a § 1 k.p.a. mowa jest o niekonstytucyjności "aktu normatywnego", przesłanka określona w tym przepisie będzie spełniona również w przypadku orzeczenia o niezgodności z Konstytucją konkretnego przepisu prawa, na podstawie którego wydano decyzję.

Skarżący twierdził, że nie istniały żadne wątpliwości co do zakresu żądania strony. Nadanie tytułu "wniosek o ponowne ustalenie wysokości i wypłatę należnego niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy" jednoznacznie wskazywało, że jest to wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną ustalającą prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii formy załatwienia sprawy przez organy policyjne należy stwierdzić, że trafne jest stanowisko organu II instancji, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop przyznawany jest w drodze czynności materialno-technicznej, zaś odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej. Stanowisko to jest akceptowane w pełni w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2014r.; sygn. akt I OSK 542/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem słusznie organ II instancji uznał pismo Komendanta Powiatowego Policji z dnia 17 grudnia 2018 r. (nr [...]) za decyzję administracyjną, gdyż przesądza o tym jego treść. Pismo to, niezatytułowane wprawdzie decyzją, czyni bowiem zadość zasadniczym wymogom, które przepis art. 107 § 1 k.p.a. stawia decyzji administracyjnej.

Skarżąca opierała swe żądanie wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w uzupełniającej wysokości na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15; ogłoszony w Dz. U. z 2018 r., poz. 2102). W wyroku tym Trybunał stwierdził, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. 2 Konstytucji RP.

Przepis art. 115a ustawy o Policji, będący przedmiotem powyższego wyroku stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Przepis ten wprowadzony został w życie ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 2001 r., Nr 100, poz. 1084) i obowiązywał od dnia 19 października 2001 r.

Skutkiem wyroku Trybunału była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Przepis ten nie został zatem wyeliminowany z systemu prawnego w całości.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) wskazał, że "ekwiwalent pieniężny przyznawany jest w sytuacji zwolnienia funkcjonariusza ze służby, zaś celem tej regulacji, w kwestionowanym zakresie, jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych corocznych płatnych urlopów".

Trybunał Konstytucyjny wskazał dalej, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Innymi słowy, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące, jak sama nazwa wskazuje, jego ekwiwalentem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze (...). Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze.

Zdaniem Trybunału przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym to przepisem pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów, zaś maksymalne normy czasu pracy określa ustawa.

Należy wskazać, że skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego regulują następujące przepisy Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.):

Art. 190.

1. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

2. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art.188 podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

3. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów.

4. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Należy w tym miejscu przywołać uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10; ONSAiWSA 2010/5/81) trafnie wyjaśniającej znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w świetle regulacji zawartych w art. 190 ust. 1-4 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że art. 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowi o prawie jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy orzeczenia.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że "celem ustawowej procedury, realizującej normę art. 190 ust. 4 Konstytucji, musi być więc realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego (...). Konstytucja przesądza o samym fakcie sanacji indywidualnych stosunków prawnych, wyznaczając cel "wznowienia" w trybie procedur ukształtowanych w ustawach. Dlatego też jakiekolwiek ograniczenia art. 190 ust. 4 Konstytucji są dopuszczalne wówczas, gdy uzasadnia to dyspozycja konkretnego przepisu Konstytucji, który wyłączałby wznawianie postępowania jako sprzeczne z konstytucyjną istotą danej instytucji prawnej (...). Niedopuszczalne jest ograniczanie zasady "wzruszalności" aktów stosowania prawa wynikającej z art. 190 ust. 4 Konstytucji poprzez regulacje wprowadzone w ustawach zwykłych, czy to wprost, czy też na skutek ich wykładni".

Poglądy powyższe znalazły kontynuację i potwierdzenie w licznych wyrokach sądów administracyjnych, dotyczących czynności zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu pobranej na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1958/10; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro zatem czynność przyznania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop kończyła sprawę administracyjną w oparciu o przepis art. 115a ustawy o Policji, który został uznany za niekonstytucyjny w zakresie dotyczącym wysokości tego świadczenia, to należy stwierdzić, że czynność ta stanowi "inne rozstrzygnięcie", o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Artykuł 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowi konstytucyjną gwarancję uprawnienia funkcjonariusza Policji do uzyskania ponownego rozstrzygnięcia jego sprawy dotyczącej ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w nowym, ukształtowanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego stanie prawnym. Nie może unicestwić tej gwarancji brak szczególnej regulacji trybu postępowania w odniesieniu do spraw, których "rozstrzygnięcie" przybiera formę czynności materialno–technicznej.

Rozważając stanowisko organów policyjnych, które wskazywały na brak możliwości rozstrzygnięcia sprawy w zgodzie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z uwagi na brak regulacji ustawowej należy podkreślić, że Trybunał nie stwierdził niekonstytucyjności całego przepisu art. 115a ustawy o Policji, a jedynie jego część określającą sposób obliczania ekwiwalentu. Zatem pozostała w systemie prawnym obowiązująca regulacja ustanawiająca uprawnienie policjanta do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w przypadku jego zwolnienia ze służby.

Rozważenia wymaga zatem, czy możliwe jest w istniejącym stanie prawnym zadośćuczynienie uprawnieniu policjanta do uzyskania ekwiwalentu w wysokości odpowiadającej regulacjom konstytucyjnym.

W tym miejscu należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu analizowanego wyroku wyinterpretował trafnie z przepisów art. 66 ust. 2 Konstytucji oraz art. 115a ustawy o Policji normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela powyższą wykładnię konstytucyjnego prawa do urlopu w zakresie, w jakim obejmuje ono także prawo do ekwiwalentu pieniężnego.

Przyjąć należy zatem, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy.

Ilość dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną możliwą do ustalenia w oparciu o kalendarz na dany rok i przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 90). Z kolei pobierane przez funkcjonariusza wynagrodzenie w danym roku kalendarzowym należy do danych posiadanych przez organ policyjny.

Jakiekolwiek wątpliwości co do sposobu, jaki współczynnik dni roboczych powinien zostać ustalony nie mogą - zdaniem Sądu - uniemożliwiać realizacji gwarantowanego art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariuszy Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania. Nie jest należytą realizacją tego prawa dokonanie w przeszłości wypłaty ekwiwalentu w wysokości ustalonej w oparciu o przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie może być także skutecznie podnoszony argument przedawnienia prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Dopiero wejście w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) zrodziło po stronie skarżącego uprawnienie do tego, by domagać się uzupełnienia wypłaconego już uprzednio ekwiwalentu do wysokości odpowiadającej konstytucyjnym regulacjom. Nie można przyjąć, że przedawniło się roszczenie, które dotychczas nie istniało. Jedynym środkiem uznawanym za ograniczenie czasowego oddziaływania wyroków Trybunału Konstytucyjnego jest określenie przez Trybunał Konstytucyjny innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego niż data ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (art. 194 ust. 3 Konstytucji RP). Środka tego Trybunał w wyroku z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) nie zastosował. Nie ma zatem żadnych prawnych przesłanek, by ograniczyć uprawnienie funkcjonariuszy Policji do uzyskania pełnego, odpowiadającego wymogom konstytucyjnym ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w zależności od kryterium daty zwolnienia ze służby, o ile zwolnienie to nastąpiło po wejściu w życie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny art.115a ustawy o Policji, czyli po dniu 19 października 2001 r.

Rzeczą organu policyjnego jest zatem dokonanie wyliczenia i wypłaty części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Przepisy te stanowią bowiem wystarczającą podstawę prawną dla rozstrzygnięcia sprawy.

W konsekwencji, uznając że w sprawie doszło do naruszenia art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 115a ustawy o Policji Sąd - na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.