Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 164/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 155, 28, 138 § 1 pkt 2, 105, 154 § 2, 145, 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie sędzia NSA Leszek Leszczyński sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. i W. małżonków B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 października 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 447/09 w sprawie ze skargi I. i W. małżonków B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 23 października 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 447/09 oddalił skargę skargi I. i W. małżonków B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Prezydent Miasta Lublina decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku I. i W. B., na podstawie art. 104 i art. 155 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego odmówił zmiany decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w Lublinie przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], wydanej na wniosek E. W. Podział został zatwierdzony na podstawie pozytywnej opinii wyrażonej przez Prezydenta Miasta Lublina postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. i miał na celu wydzielenie z działki nr [...] działek o numerach [...],[...] oraz [...] przeznaczonych pod realizację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Od decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. nie zostało złożone odwołanie, w związku z czym decyzja ta otrzymała przymiot ostateczności w dniu [...] stycznia 2008 r. Obecnie działka nr [...] pozostaje własnością E. W., natomiast działki numer [...] i [...] stały się własnością I. i W. małżonków B. (akt notarialny z dnia [...] lutego 2008 r.). I. i W. B. na podstawie art. 155 kpa wystąpili z wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2009 r. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku organ pierwszej instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie, mając na uwadze art. 155 kpa, zgodę na zmianę decyzji ostatecznej powinny udzielić wszystkie strony wprost i wyraźnie, przez stosowne oświadczenie złożone właściwemu organowi. Wniosek w tym przedmiocie od E. W. do organu nie wpłynął, w związku z tym organ pierwszej instancji odmówił zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem I. i W. B. złożyli odwołanie. W jego uzasadnieniu zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, czyli art. 155 w związku z art. 7 i art. 77 kpa poprzez niezwrócenie się przez organ z urzędu do E. W. o wyrażenie zgody na zmianę ostatecznej decyzji. Organ pierwszej instancji, zdaniem skarżących, nie wykazał żadnej inicjatywy mającej na celu pozytywne załatwienie sprawy i nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w sprawie. Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia [...] maja 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 155 kpa oraz art. 28 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji jest decyzją nieprawidłową. Organ ten bowiem z uwagi na brak legitymacji skarżących do złożenia wniosku o zmianę decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. w trybie art. 155 kpa powinien umorzyć przedmiotowe postępowanie, nie zaś odmówić zmiany decyzji ostatecznej. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że określony w art. 155 kpa wymóg uzyskania zgody dotyczy zgody strony (stron) postępowania, której przysługiwał przymiot strony w postępowaniu (w rozumieniu art. 28 kpa), w którym została wydana decyzja podlegająca zmianie na podstawie art. 155 kpa. Stwierdził, że decyzja wydana w trybie art. 155 kpa nie może być skierowana do podmiotu, który nie był adresatem weryfikowanej decyzji. Mając na uwadze powyższe rozważania i stan faktyczny sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że w przedmiotowej sprawie jedyną stroną postępowania, w którym zapadła decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. zatwierdzająca podział nieruchomości nr [...] była E. W. i tylko za jej zgodą decyzja ta może być ewentualnie zmieniona w trybie art. 155 kpa. W żadnym razie za stronę postępowania podziałowego w omawianej sprawie nie można uznać I. i W. B., będących obecnie właścicielami powstałych w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej nr [...] działek o numerach [...] i [...], związku z czym nie można uznać ich także za strony postępowania, o którym mowa w art. 155 kpa. Skarżący bowiem nie są legitymowani do żądania zmiany przedmiotowej decyzji w tym nadzwyczajnym trybie.

Skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli I. i W. B. Strona skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji przywołała w uzasadnieniu skargi argumenty zawarte w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2009 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 października 2009 r. uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wyjaśnił, że sporną kwestią w przedmiotowej sprawy jest ustalenie, czy I. i W. B. przysługuje przymiot strony w postępowaniu wszczętym z ich wniosku złożonego na podstawie art. 155 kpa, który dotyczy zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] stycznia 2008 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości nr [...]. Decyzja ta została wydana w postępowaniu wszczętym na wniosek E. W., która była wówczas właścicielką działki nr [...]. Jedyną stroną postępowania o zatwierdzenie podziału omawianej nieruchomości była E. W. Sąd pierwszej instancji przywołał treść art. 155 kpa. Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji, nie badając legitymacji wnioskodawców do wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym, uznał ich za stronę tego postępowania. W swoim odmownym rozstrzygnięciu organ skupił się już tylko na spełnieniu przez wnioskodawców konkretnych przesłanek zawartych w art. 155 kpa, a przede wszystkim na braku uzyskania zgody na zmianę decyzji strony postępowania podziałowego, czyli E. W. W ocenie Sądu Wojewódzkiego organ odwoławczy rozpatrując sprawę słusznie uznał, że bezcelowym było wszczynanie postępowania w sprawie wzruszenia decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości w trybie przepisu art. 155 kpa, bowiem małżonkowie B., czyli obecni właściciele działek powstałych w wyniku podziału działki nr [...], nie mogą skutecznie wnosić o zmianę decyzji w powyższym trybie, gdyż nie byli stronami (podmiotami) decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] stycznia 2008 r. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że użyty w art. 155 kpa zwrot "za zgodą strony" obejmuje jedynie podmioty będące stronami w postępowaniu zakończonym zmienianą decyzją. Dokonanie zmiany ostatecznej decyzji w powyższym trybie możliwe jest zatem wyłącznie w przypadku prowadzenia postępowania administracyjnego w stosunku do tych samych osób, do których została uprzednio skierowana decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości. Wydana w tym trybie decyzja nie może zostać skierowana do podmiotu, który nie był adresatem weryfikowanej decyzji. Uprawnienie do wyrażenia zgody na zmianę decyzji nie przechodzi przy tym na nowych właścicieli działek powstałych w wyniku podziału. W tej sytuacji w ocenie Sądu Wojewódzkiego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób zgodny z prawem skorzystało z uprawnień przewidzianych w art. 138 §1 pkt 2 kpa poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji, albowiem postępowanie to było bezprzedmiotowe. Organ słusznie wskazał na powyższe uchybienie organu pierwszej instancji, bez konieczności odnoszenia się do zarzutów zawartych w uzasadnieniu odwołania. W przypadku bowiem, gdy organ stwierdzi w trakcie postępowania, że podmiot w nim występujący nie ma przymiotu strony, powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa. Jeżeli ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym, a postępowanie przed organem pierwszej instancji z tej przyczyny nie powinno być w ogóle wszczęte, umorzenie postępowania powinno nastąpić na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 kpa, a decyzja organu pierwszej instancji podlega uchyleniu. Dodatkowo Sąd pierwszej instancji zauważył, że wniosek o zmianę decyzji podziałowej z dnia [...] stycznia 2008 r. został sformułowany w sposób nieprecyzyjny, a nawet niezrozumiały jako żądanie zmiany decyzji "w części dotyczącej wydzielenia działki nr [...]". Sąd zwrócił uwagę, że działka nr [...] jest jedną z części powstałych w wyniku podziału dawnej działki nr [...]. Jest zatem oczywiste, że jakakolwiek jej zmiana (powiększenie czy pomniejszenie) musiałaby spowodować odpowiednią zmianę co najmniej jednej z pozostałych części działki nr [...]. Pełnomocnik wnioskodawców mimo żądania ze strony organu pierwszej instancji sprecyzowania oczekiwanego sposobu zmiany kwestionowanej decyzji (k. 25 akt adm.) nie uczynił tego. Zamiast tego w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. (k. 28 akt adm.) zwrócono się o "merytoryczne dostosowanie uzasadnienia decyzji do postanowienia Prezydenta Miasta pozytywnie opiniującego wstępny projekt podziału działki nr [...]". Zdaniem autora pisma zachodzi rozbieżność pomiędzy osnową decyzji a jej uzasadnieniem, co sprawia, że adresaci nie mają poczucia pewności prawa. Odnosząc się do tej kwestii Sąd pierwszej instancji podkreślił, że I. i W. B. nie byli adresatami kwestionowanej decyzji, a podniesiona okoliczność może wskazywać na jej wadliwość, która nie może być weryfikowana w trybie art. 155 kpa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli I. i W. B. W złożonej skardze na podstawie art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący zarzucili kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa procesowego, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik, tj. art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a także zarzuty naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy, poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia konkretnych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący zarzucili Sądowi pierwszej instancji nieodniesienie się do zgłoszonych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia art. 155 w związku z art. 28 kpa poprzez nieuznanie I. i W. B. za stronę postępowania, o którym mowa w art. 155 kpa, a tym samym stwierdzenie braku legitymacji skarżących do żądania zmiany decyzji w tym trybie, w sytuacji gdy w chwili obecnej są oni właścicielami działek [...] i [...] powstałych w wyniku decyzji podziałowej, a więc są następcami prawnymi stron biorących udział w podziale i jako takim powinno im przysługiwać uprawnienie wynikające z art. 155 kpa.

W obszernym i szczegółowym uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła pogłębione wywody na poparcie zasadności postawionych zarzutów. W szczególności podniosła, że pomimo iż skarżący nie byli adresatami decyzji podziałowej, to nabywając w dniu [...] lutego 2008 r. na mocy aktu notarialnego działki o numerach [...] i [...] wraz z udziałem w wysokości 8/48 części w działce drogowej nr [...], wstąpili we wszystkie prawa i obowiązki z nimi związane. Tym samym stali się stroną w rozumieniu art. 28 kpa. W ocenie skarżących kasacyjnie nie ma żadnych wątpliwości, że zmiana decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] stycznia 2008 r., której przedmiotem była obecna własność I. i W. B. leży w ich interesie prawnym, a co za tym idzie bezpodstawne jest stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że organ pierwszej instancji winien był umorzyć postępowanie w związku z brakiem legitymacji skarżących. Nabywając prawo własności nieruchomości skarżący automatycznie wstąpili w prawa i obowiązki związane z tą nieruchomością, również w te o charakterze administracyjnoprawnym. Zdaniem skarżących z tego też względu za strony postępowania przewidzianego w art. 155 kpa należy obecnie uznać wszystkich właścicieli powstałych w wyniku podziału działek, tj. I. i W. B. oraz E. W., która pozostaje właścicielką działki nr [...]. Przyjęcie takiego rozwiązania umożliwi bowiem, zdaniem skarżących, pełną realizację normy wynikającej z art. 28 kpa oraz pozostanie w zgodzie z zasadami uwzględniania słusznego interesu obywateli i pogłębiania zaufania do organów państwa.

Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Wobec tego, że w skardze kasacyjnej podniesiono zarówno zarzut naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, w pierwszej kolejności wymagał oceny zawarty w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, gdyż zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego może podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.

Zdaniem skarżących zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji narusza przepis art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec przedstawienia przez Sąd Wojewódzki stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, poprzez nieodniesienie się przez do zgłoszonych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia art. 155 w związku z art. 28 kpa poprzez nieuznanie skarżących za stronę postępowania, o którym mowa w art. 155 kpa, a tym samym stwierdzenie braku legitymacji skarżących do żądania zmiany przedmiotowej decyzji w tym trybie. Zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa warunki, jakie winno spełniać uzasadnienie wyroku. Powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] maja 2009 r., którą na mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne dotyczące zmiany decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości z powodu braku przymiotu strony osób wnioskujących o tę zmianę. Sąd administracyjny miał zatem obowiązek skontrolować prawidłowość wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonej decyzji, czyli zbadania zgodności z prawem zastosowania w niniejszej sprawie przez organ II instancji przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz istnienia przesłanek określonych w art. 105 § 1 w związku z art. 28 kpa warunkujących możliwość umorzenia wszczętego postępowania administracyjnego. Z tego obowiązku, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji się wywiązał należycie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sposób prawidłowy, wyczerpujący i przekonywujący przedstawił przesłanki oddalenia skargi. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji pozwala jednoznacznie uznać, że zawiera on wszystkie niezbędne elementy o jakich mowa w art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Chybiony jest również zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy, poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Oznacza to, że jeżeli sąd administracyjny po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego nie będąc związany granicami skargi wykaże nieistnienie naruszenia prawa w zaskarżonych rozstrzygnięciach albo istnienie naruszenia prawa, ale nie dającego podstaw do uwzględnienia skargi (tj. naruszenie niemające istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia), wówczas stosuje powołany przepis. Natomiast w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi na podstawie tego przepisu jest ustalenie przez Sąd istnienia naruszenia prawa przez organ administracji publicznej rozpatrujący daną sprawę oraz stwierdzenie, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. Stawiając ten zarzut autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował naruszenia jakich konkretnych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego nie uwzględnił Sąd pierwszej instancji, które jego zdaniem zaistniały w sprawie i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik. Przedstawione przez Sąd pierwszej instancji przesłanki oddalenia skargi nie pozwalały na zastosowanie w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż w rozpatrywanej sprawie brak jest takich naruszeń, które mogły mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Natomiast analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej w zakresie uzasadnienia tego zarzutu wskazuje, że w istocie sprowadza się ono jedynie do polemiki z ustaleniami stanu faktycznego i jego oceną dokonaną przez organ odwoławczy, którą Sąd pierwszej instancji zaaprobował.

Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przepisów postępowania okazały się nieusprawiedliwione, należy przejść do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego, bo za taki należy uznać zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (w związku z art. 155 kpa). Naruszenia tego przepisu autor skargi kasacyjnej upatruje w fakcie nieuznania skarżących za stronę postępowania o którym mowa w art. 155 kpa, a tym samym stwierdzenie braku legitymacji skarżących do żądania zmiany decyzji w tym trybie, w sytuacji, gdy w chwili obecnej są oni właścicielami działek [...] i [...] powstałych w wyniku decyzji podziałowej, a więc są następcami prawnymi strony biorącej udział w podziale i jako takim powinno im przysługiwać uprawnienie wynikające z art. 155 kpa.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że prawidłowo organ odwoławczy stwierdził brak legitymacji skarżących do złożenia wniosku o zmianę decyzji podziałowej z dnia [...] stycznia 2008 r. w trybie art. 155 kpa i umorzył prowadzone z wniosku skarżących postępowanie administracyjne w tej sprawie jako bezprzedmiotowe. Rozważania dotyczące powyżej kwestii rozpocząć należy od analizy treści powołanych przepisów. Artykuł 28 kpa stanowi, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stosownie zaś do treści art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 kpa stosuje się odpowiednio. Istotą postępowania w trybie art. 155 kpa jest zatem sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania tego trybu uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie to dotyczy bowiem praw lub obowiązków podmiotu będącego stroną ostatecznej decyzji. Konstrukcja przepisu art. 155 kpa powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, do czego zdaje się zmierzają skarżący. Weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, które są ewentualnie obarczone poważnymi wadami, służą bowiem nadzwyczajne tryby wzruszania decyzji administracyjnych zawarte w przepisach art. 145 i 156 kpa. Tryb zmiany decyzji administracyjnej zawarty w art. 155 kpa służy natomiast - co do zasady - zmianie decyzji niewadliwych.

Podsumowując stwierdzić należy, że ponieważ przedmiotem postępowania zmieniającego jest decyzja ostateczna, dlatego stroną tego postępowania jest tylko ten, czyjego interesu prawnego dotyczyło postępowanie zakończone tą decyzją, nie zaś każdy, kto ma interes prawny, aby doszło do zmiany ostatecznej decyzji. Wynika to z faktu, że krąg uczestników postępowania został ustalony już w postępowaniu pierwotnym i pomiędzy nimi następuje zmiana. Zmiana podmiotowa stron postępowania wychodzi zatem poza zakres uprawnień organu wynikających z art. 155 kpa i tym samym jest niedopuszczalna.

Za prawidłowe zatem należy uznać stanowisko Sądu Wojewódzkiego, który w uzasadnieniu wydanego wyroku stwierdził, że organ odwoławczy rozpatrując sprawę słusznie uznał, że bezcelowym było wszczynanie postępowania w sprawie wzruszenia decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości w trybie przepisu art. 155 kpa, bowiem skarżący, czyli obecni właściciele działek powstałych w wyniku podziału działki nr [...], nie mogą skutecznie wnosić o zmianę decyzji w powyższym trybie, gdyż nie byli stronami (podmiotami) decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] stycznia 2008 r. Stwierdzenie zaś przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, obliguje ten organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, w niniejszej sprawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, co też prawidłowo zostało w niniejszej sprawie uczynione. W tej sytuacji również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 28 kpa (w związku z art. 155 kpa) uznać należy za niezasadny.

Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona merytorycznie, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ocena legalności zaskarżonej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.