Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 504/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i 3 oraz  par. 1a i  par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C.B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku C.B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz C.B. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz C.B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] września 2016 r. C.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o przyznanie odszkodowania za utraconą nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], ozn. hip. [...].

Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z [...] sierpnia 2015 r., C.B., wystąpiła do Prezydenta [...] o ustalenie w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul [...] w [...].

Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, inicjatorka postepowania wniosła [...] grudnia 2015 r. do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu, w następstwie rozpoznania którego Wojewoda ów, postanowieniem z [...] marca 2016 r. nr [...], wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy odszkodowania. Termin ten upłynął bezskutecznie, w konsekwencji czego C.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej: wyznaczenie organowi miesięcznego terminu załatwienia sprawy; stwierdzenia, że zaistniała w sprawie bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę (udzielonej [...] sierpnia 2017 r.) organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że z dniem 15 grudnia 2016 r. wprowadzona została nowa procedura postępowania w Biurze Spraw Dekretowych w Urzędzie [...] w zakresie rozpatrywania wniosków odszkodowawczych. Wyjaśnił nadto, że po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu czy w sprawie nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające czy istnieją środki na pokrycie odszkodowania. Jednocześnie przeprosił za nieprzesłanie skargi wraz z aktami sprawy w terminie informując, że spowodowane to było bardzo dużą ilością spraw wpływających do Biura Spraw Dekretowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem skargi C.B. jest bezczynność Prezydenta [...], polegająca na nierozpoznaniu jej wniosku z [...] sierpnia 2015 r., o przyznanie odszkodowania za utraconą nieruchomość [...] położoną przy ul. [...].

Ta zaś ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym przepisami procedury administracyjnej terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, czy innego aktu. Do tego rodzaju wniosków prowadzi także definicja bezczynności sformułowana w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. - w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) jak również stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miało ona miejsce z rażącym naruszeniem praw (art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...]. Niesporna pozostaje bowiem okoliczność, że wniosek o przyznanie odszkodowania, nie został przezeń rozpoznany. Wpłynął on natomiast do organu 21 sierpnia 2015 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...]. Od tego momentu zatem rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 k.p.a., termin w jakim winien on być rozpoznany. Tym samym zainicjowane nim postępowania winno ulec zakończeniu najpóźniej 21 października 2015 r. Tymczasem, do chwili obecnej Prezydent [...] nie podjął w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, ani aktu przerywającego bieg terminów określonych w kodeksie. Nie dopełnił także obowiązku z art. 36 § 1 k.p.a. i do wniesienia skargi nie informował strony o przyczynach zwłoki oraz nowym terminie zakończenia postępowania. To zaś implikuje po stronie Sądu obowiązek wyznaczenia mu terminu załatwienia sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) oraz oceny charakteru zaistniałej zwłoki (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Ta zaś w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Godzi się bowiem zauważyć, że zwłoka w rozpoznaniu sprawy odszkodowania wynosi niemal dwa lata, a czynnikiem ją powodującym było niepodejmowanie w niej przez ten czas jakichkolwiek czynności procesowych..

Taki sposób jej procedowania, pozostaje zatem w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania. Uprawnia przy tym do wnioskowania, że działania organu (a w zasadzie zaniechania) determinowane są intencjonalnym odsuwanie w czasie sprawy, czy wręcz uchylaniem się od zajęcia w niej wiążącego stanowiska, a to z kolei trudno uznać za działania, które służą pogłębianiu zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej. Postępując w ten sposób narusza on zatem w sposób rażący normy prawne zawarte w przepisach art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 35 § 1 i 3 k.p.a.

Nie bez znaczenia dla oceny charakteru zwłoki pozostaje również lekceważące podejście przez organ do wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku przekazania sądowi skargi w terminie 30 dni od jej wniesienia. Ta bowiem przekazana została dopiero po roku od jej wpływu do organu. Trudno przy tym uznać za przekonujące wyjaśnienia, iż przyczyną tego stanu rzeczy była znaczna ilość spraw o odszkodowanie wpływających do komórki organizacyjnej urzędu obsługującego organ. Czynność przekazania skargi wraz z aktami nie należy wszak do szczególnie skomplikowanych i wymagających nadzwyczajnych działań. Warto również zauważyć, że w toku postępowania wywołanego zażaleniem strony na bezczynność Prezydenta [...], organ ów zignorował wezwania Wojewody [...] i nie przekazał mu akt sprawy, ani nie ustosunkował się wspomnianego zażalenia, wykazując tym samym lekceważący stosunek zarówno do strony postepowania jak i obowiązujących go procedur.

Zważywszy zatem na kwalifikowany charakter stwierdzonej zwłoki, Sąd za zasadne uznał również żądanie skarżącej, dotyczące przyznania jej od organu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. wskazanej w skardze sumy pieniężnej

Ustalając termin w jakim organ zobligowany będzie do załatwienia sprawy, Sąd wziął natomiast pod uwagę realną możliwość pozyskania w tym czasie dokumentów niezbędnych dla oceny zaistnienie przesłanek z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uprawniających do uzyskania odszkodowania, których próbę odszukania organ dotychczas nawet nie podjął. Te zaś nie zawsze pozostają w jego gestii. Z tego względu oceniono, że terminem w jakim możliwe jest realne zakończenia postępowania - a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest konieczność zgromadzenia w sprawie odpowiedniego materiału dowodowego, złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał – będzie termin trzech miesięcy, a nie jak oczekiwała tego skarżąca miesięczny. Tak oznaczony termin umożliwia przy tym zakończenie postępowania bez konieczności występowania przez stronę z kolejną skargą, mającą tym razem na celu wykazanie, że organ wyroku nie wykonał (co z kolei może także prowadzić do dalszej zwłoki, spowodowanej choćby koniecznością przekazaniem akt sprawy do Sądu), co z całą pewnością leży w jej interesie.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 do 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono zaś na podstawie na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). Rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.