Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 5265/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędziowie WSA - Dorota Mydłowska (spr.), - Małgorzata Rysz, Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w W. powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 1997 r. Nr 23, poz. 117 z późniejszymi zmianami), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] odmawiającego zawieszenia postępowania celnego w przedmiotowej sprawie.

Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionego postanowienia organ powołał treść art. 2652 pkt. 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia), jeżeli minęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. W sprawie niniejszej dług celny powstał w dniu [...] listopada 1999 r., to jest w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego). Trzyletni termin z art. 2652 Kodeksu celnego upłynął zatem w dniu [...] listopada 2002 r.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca spółka wniosła o uchylenie obydwu decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. zarzucając naruszenie przepisów prawa celnego zawartych w rozdziale IX Kodeksu celnego oraz przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 2652 pkt. 1 Kodeksu celnego w związku z art. 65 i art. 3 tego Kodeksu poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie.

Skarżąca spółka wyraziła pogląd, że trzyletni termin, przesądzający o możliwości podjęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia należy liczyć od daty wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. decyzji w przedmiocie długu celnego, czyli w niniejszej sprawie od [...] listopada 2002 r. Podniosła ponadto, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., o stwierdzenie nieważności którego wnosiła, zostało wydane na krótko przed upływem terminu przedawnienia, tym samym skarżąca została pozbawiona możliwości uzyskania, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, czy też po uchyleniu decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny, zreformowanej decyzji stwierdzającej prawidłowość dokonanego przez nią zgłoszenia celnego. Ta okoliczność, zdaniem skarżącej, również przemawia za przyjęciem jako prawidłowego stanowiska, że bieg trzyletniego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia powinien być liczony od daty wydania merytorycznej decyzji w sprawie wartości celnej.

Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła szereg zarzutów natury merytorycznej i procesowej odnoszącej się do treści postanowienia z dnia [...] października 2002 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 z późniejszymi zmianami) zważył, co następuje:

Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny. Badając sprawę w tym zakresie, sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ orzekający.

Zgodnie z treścią art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Oznacza to, iż postępowanie celne nie posiada autonomicznej regulacji ustawowej i przepisy Ordynacji podatkowej odgrywają rolę podstawową, jednakże należy mieć na uwadze zawarte w tytule IX Kodeksu celnego przepisy dotyczące postępowania w sprawach celnych, które stanowią lex specialis w odniesieniu do norm działu IV Ordynacji podatkowej.

Ordynacja podatkowa przewiduje odpowiednie stosowanie do postanowień niektórych przepisów normujących wydawanie decyzji. Zgodnie z art. 219 cytowanej ustawy "do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 §3-5 i art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie...stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 §3, art. 245 § 1 i art. 248 §3, wydaje się postanowienie". W związku z powyższym w trybie stwierdzenia nieważności można usunąć z obrotu prawnego ostateczne postanowienia, od których przysługiwało prawo złożenia zażalenia. W przypadku gdy postanowienie ostateczne zawiera wady wymienione w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie stwierdzenia jego nieważności może być wszczęte z urzędu albo na żądanie Strony.

Odrębności w postępowaniu celnym w stosunku do postępowania podatkowego dotyczą między innymi terminów przedawnienia w zakresie możliwości weryfikacji ostatecznych decyzji i postanowień wydanych w postępowaniu celnym. Z zestawienia odpowiednich przepisów Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej wynika, że ww. termin został ograniczony do trzech lat od dnia powstania długu celnego.

Zawierający samodzielne (niezależne od treści przepisów Ordynacji podatkowej) uregulowanie prawne przepis art. 2652 pkt. 1 Kodeksu celnego, obowiązujący w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, nie zezwala na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia), jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. Termin ten jest terminem zawitym i jego przekroczenie ma ten skutek, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

W ocenie sądu brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska skarżącej, że trzyletni termin, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, powinien być liczony od daty wydania decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Dług celny powstaje - zgodnie z przepisem art. 209 § 2 Kodeksu celnego - w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Z tą datą powstał dług celny rozumiany, zgodnie z treścią art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego, jako powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych. Na gruncie art. 209 § 2 Kodeksu celnego Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18.09.2001 r. sygn. VSA 3822/00 zajął stanowisko, iż dług celny powstaje już z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego i od tego samego dnia rozpoczyna swój bieg 3-letni termin z art. 2652 . Dokonując weryfikacji zgłoszenia celnego na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego w zakresie wartości celnej i długu celnego, organ celny rozstrzyga o kwocie długu celnego, ale tylko co do jego wysokości, nie orzeka zaś o jego powstaniu co do zasady. Skorygowanie przez organ celny zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru i w następstwie określenie kwoty długu celnego, powoduje niekiedy obowiązek zapłaty różnicy między kwotą cła wyliczonego a już zapłaconego, a czasem gdy stawka celna nie ulega zmianie i tak jak w przedmiotowej sprawie wynosi ona zero, obowiązek taki nie powstaje.

Treść art. 265 2 pkt. 1 Kodeksu celnego jest jednoznaczna i nie pozwala na jego interpretację w sposób wskazywany przez stronę. Brak jest tym samym podstaw, ażeby uznać za zasadne zarzuty skargi. W szczególności wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, fakt wydania i doręczenia postanowienia oraz merytorycznej decyzji Naczelnika Urzędu na kilka dni przed upływem terminu do ich wydania, nie przemawia za stanowiskiem skarżącej. Organ celny ( chodzi tu o organ celny I instancji) ma na wydanie decyzji w trybie art.65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, przez co rozumie się także jej doręczenie, 3 lata (§ 5 art. 65 Kcel.). W takim samym terminie organ celny I instancji w ramach prowadzonego postępowania może wydawać incydentalne postanowienia.

W sprawie niniejszej termin ten został dochowany i gdyby strona wniosła w terminie zażalenie, mogłaby dochodzić weryfikacji postanowienia, przy czym jej wynik byłby zależny jedynie od oceny jego prawidłowości, a nie od tego, na jaki czas przed upływem terminu przedawnienia postanowienie zostało wydane.

Organ celny z mocy art. 2652 pkt.1 Kodeksu celnego był zobowiązany, wobec stwierdzenia upływu przewidzianego tym przepisem terminu, do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia i nie był uprawniony do merytorycznego rozpoznania sprawy.

W tym stanie rzeczy uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.