Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 495/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 zzzzzn
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wnioskodawczyni H.K. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. w dniu 1 lutego 2021 r. (data wpływu elektronicznego wniosku do Zakładu) wniosek RDZ-B6 o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r., nie opatrzony w treści datą, wnioskując o pomoc udzielaną przedsiębiorcom w oparciu o przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).

Wraz z w/w wnioskiem RDZ-B6 ubezpieczona przesłała pismo ogólne POG z dnia 1 lutego 2021 r., w treści którego wyjaśniła, iż nie mogła wysłać wniosku RDZ-B6 o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r., w związku z czym załączyła wniosek do pisma - wskazując, iż w jej ocenie z regulacji art. 54 § 4 k.p.a. wynika, iż złożenie w/w wniosku w dniu 1 lutego 2021 r. oznacza wniesienie wniosku w terminie w sytuacji, w której ostatni dzień ustawowego terminu (31 stycznia 2021 r.) przypadał w niedzielę.

Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znak [...] z dnia 9 lutego 2021 r. odmówiono ubezpieczonej wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 1 lutego 2021 r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emertytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenia chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres listopad 2020 r..

W uzasadnieniu wskazano, że w sytuacji gdy wniosek złożono po terminie zgodnie z art. 61 a §1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Kolejno, zgodnie z art. 83 b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję.

Wobec powyższych okoliczności, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w świetle przywołanych przepisów orzekł jak w sentencji decyzji.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę z dnia 25 marca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, powołując się na brzmienie art. 57 § 4 k.p.a. uprawniającego do złożenia wniosku 1 lutego 2021 r..

W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przedmiotowa skarga jest niezasadna i jako taka winna zostać oddalona w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy, na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1. przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2. w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3. w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

-zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Jak wynika z art. 31zp ust. 1 ustawy, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż:

1) do dnia 30 czerwca 2020 r. - w przypadku składek należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r.;

2) do dnia 30 listopada 2020 r. - w przypadku składek, o których mowa w art. 31zo ust. 8, należnych za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., z wyjątkiem pkt 3;

3) do dnia 15 stycznia 2021 r. - w przypadku składek, o których mowa w art. 31zo ust. 8, należnych za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., jeżeli płatnik składek prowadzi, na dzień złożenia wniosku, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodem 55.10.Z, 79.12.Z;

3a) do dnia 15 marca 2021 r. - w przypadku składek, o których mowa w art. 31zo ust. 8, należnych za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., jeżeli płatnik składek prowadzi, na dzień złożenia wniosku, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD 2007), jako rodzaj przeważającej działalności, kodem 59.11.2, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 71.11.Z, 90.03.2, 90.04.2 albo jeżeli płatnik świadczy usługi na rzecz muzeów w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach, oznaczone kodem 85.51.Z, 85.52.Z, 85.59, 85.60.Z, bądź prowadzi muzeum w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach niebędące instytucją kultury, o zakończonym procesie organizacji muzeum i wpisanym do wykazu muzeów, o którym mowa w art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach;

4) do dnia 31 stycznia 2021 r. - w przypadku składek, o których mowa w art. 31zo ust. 10, należnych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.

W ocenie Sądu, nie ma wątpliwości, iż przepis art. 31zp ust. 1 punkt 4 ustawy ustanawia termin, z zachowaniem którego osoby uprawnione mogły składać do organu wnioski o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek.

Ze stanu faktycznego sprawy bezspornie wynika, iż skarżąca terminu nie zachowała - gdyż zebrana dokumentacja wskazuje, że wniosek RDZ-B6 o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. złożyła drogą elektroniczną w dniu 1 lutego 2021 r., zatem następnego dnia po upływie terminu na jego złożenie.

Warunkiem skutecznego złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku odprowadzenia składki jest złożenie go w terminie wskazanym przez ustawodawcę.

Jest to niewątpliwie termin materialny, którego uchybienie - co do zasady, jak w przypadku tego rodzaju terminów - wywołuje brak określonych skutków prawnych dokonanej z uchybieniem terminu czynności.

Jednakże Sąd rozpoznając niniejszą sprawę zwraca uwagę, że organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie pominął, że od dnia 16 grudnia 2020 r. nastąpiła zmiana ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 1842 ze zmianą w Dz. U. 2020 poz. 2255).

Od tego dnia obowiązuje art. 15zzzzzn2, którego brzmienie jest następujące:

1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadniecie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

2.W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

3.W przypadku, o którym mowa wart. 58 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Wskazany przepis nakazuje, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, bądź zawitych, organ administracji publicznej, zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ powinien wyznaczyć stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane przepisy, jak wskazano wyżej, weszły w życie od 16 grudnia 2020 r..

Obejmują zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii Dz. U. poz. 491).

Mając na uwadze wskazane przepisy, Sąd stwierdził, że organ powinien - respektując ich treść - wykonać nałożone wskazaną nowelizacją obowiązki dotyczące wniosku skarżącej o przyznanie ulgi.

Ich pominięcie stanowi w ocenie Sądu, naruszenie wskazanych powyżej przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tego powodu Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a..