Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1895/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 3 pkt 1 lit. h, art. 4 ust. 1, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 49 poz 463
law: Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej
article: art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi Powiatu S. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) września 2018 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Powiatu [...] (dalej także: "strona" lub "skarżący") jest decyzja Ministra Finansów (dalej także: "Minister" lub "organ") z [...] września 2018 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2015 r. znak: [...] zobowiązującą Powiat [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości [...] zł. Rozstrzygnięcie zapadło w następujących stanie faktycznym:

W związku z ustaleniami wynikającymi z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w L. w Powiecie [...] w zakresie prawidłowości otrzymania z budżetu państwa części oświatowej subwencji ogólnej na rok budżetowy 2011, zawartymi w wyniku kontroli [...] z [...] kwietnia 2014 r., Minister Finansów - pismem z [...] października 2015 r. - zawiadomił Powiat [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011. Jednocześnie Minister Finansów zwrócił się do Powiatu [...] o zajęcie stanowiska w sprawie.

Z kolei Ministerstwo Edukacji Narodowej (dalej także: "MEN") pismem z [...] października 2015 r. poinformowało Ministra Finansów o uzyskaniu przez skarżącego nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 w wysokości [...] zł. W piśmie tym Ministerstwo Edukacji Narodowej wyjaśniło, że w wyniku wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej na dzień [...] września 2010 r., stanowiących podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011, o 59,1607 została zawyżona liczba uczniów przeliczeniowych szkół/placówek oświatowych prowadzonych/dotowanych przez stronę. Nieprawidłowość była skutkiem wadliwego wskazania w systemie informacji oświatowej, według stanu na [...] września 2010 r., czterech wychowanków zawyżonych ogółem oraz w wadze P1, P2, P26 i P34 przez dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w G. (dalej: MOW).

Skarżący w piśmie z [...] października 2015 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Podkreślił, że zakwestionowani wychowankowie na dzień [...] września 2010 r. byli już skierowani do ośrodka, a zostali do niego doprowadzeni odpowiednio: 9, 13 i 20 października 2010 r. W tej sytuacji uprawnione było ich wykazanie w systemie informacji oświatowej na dzień [...] września 2010 r. Przebywali też w tym ośrodku w styczniu 2011 r. i w miesiącach następnych. Tym samym przekazana przez stronę MOW dotacja na 2011 r., sfinansowana z otrzymanej z budżetu państwa części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011, została spożytkowana także na potrzeby tych uczniów.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Minister Finansów decyzją z [...] grudnia 2015 r. zobowiązał stronę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1530, ze zm., dalej: "udjst").

Strona — korzystając z prawa zaskarżenia decyzji — wnioskiem z [...] grudnia 2015 r. zwróciła się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując wcześniej prezentowane stanowisko.

MEN w piśmie z [...] grudnia 2016 r. przedstawiło dwa warianty kalkulacji nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011. W I. wariancie wskazało, że kwota ta została zawyżona o [...] zł (z powodu wadliwego wskazania w SIO czterech uczniów). W II wariancie, po uznaniu argumentacji skarżącego, stwierdziło, że nie doszło do jej zawyżenia. MEN zarekomendowało przy tym Ministrowi Finansów przyjęcie wariantu II. z uwagi na "przesłanki zawarte w piśmie MEN z [...] lipca br. Nr [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Rozwoju i Finansów decyzją z [...] stycznia 2017 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów z [...] grudnia 2015 r. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko tak w zakresie ustaleń faktycznych, jak i ich oceny prawnej.

W wyniku rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 stycznia 2018 r. uchylił decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] stycznia 2017 r. Sąd I instancji zauważył, że stanowisko MEN na przestrzeni czasu zmieniało się i podmiot ten podawał m.in. dwa różne warianty, z których wynikało, że albo skarżący będzie zobowiązany do zwrotu subwencji, bądź też nie będzie. Sąd też zwrócił uwagę, że w realiach sprawy nieznane są "przesłanki zawarte w piśmie MEN z [...] lipca br. Nr [...]", na podstawie których MEN uznało, że nie doszło do zawyżenia kwoty otrzymanej przez Powiat [...] części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011. WSA w Warszawie podkreślił, że nieznaną sądowi argumentację zawartą w ww. piśmie pominięto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skwitowano ją jedynie sformułowaniem: "drugi wariant opinii MEN nie mógł zostać uwzględniony, gdyż nie jest zgodny z obowiązującymi w tym zakresie, cytowanymi wyżej, przepisami prawa". Uzasadnienie w tym zakresie nie spełnia zdaniem sądu wynikającego z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: kpa). Brak dołączenia wskazanego stanowiska MEN i w konsekwencji brak odniesienia się do jego argumentacji nie czyniło zadość wynikającemu z art. 77 § 1 kpa wymogowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe działanie naruszało także art. 7 i 8 kpa. Wskazane uchybienia postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało sąd do uchylenia decyzji.

Sąd nakazał organowi dołączyć do akt sprawy stosowne pismo i odnieść się do "przesłanek zawartych w piśmie MEN z [...] lipca br. Nr [...]".

Postanowieniem z [...] maja 2018 r. organ włączył do materiału dowodowego kopię akt postępowania kontrolnego oraz kopię pisma MEN z [...] lipca 2016 r.

W odpowiedzi na pismo Ministra Finansów MEN w piśmie z [...] czerwca 2018 r. wskazało, że w wyniku błędów w wykazywaniu danych w systemie informacji oświatowej w kontrolowanych szkołach/placówkach oświatowych prowadzonych/ dotowanych przez skarżącego zawyżono liczbę uczniów/wychowanków w Gimnazjum Specjalnym przy MOW o 4 uczniów ogółem oraz przeliczonych wagą P40, wagą P1, wagą P26 i wagą P2, co skutkowało naliczeniem zawyżonej dla strony kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości [...] zł z tytułu zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 12,2003. W opinii MEN wychowanków skierowanych, a nie doprowadzonych do młodzieżowych ośrodków wychowawczych do 30 września roku poprzedzającego przekazanie subwencji, należy uznać za wychowanków ośrodka natomiast nie można ich uznać za uczniów szkół wchodzących w skład tych ośrodków, bowiem znaczenie w zakresie statusu ucznia należy przypisać księdze uczniów oraz pomocniczo dziennikom zajęć. W związku z powyższym MEN zaproponowało nie zmniejszanie części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 na 4 wychowanków, którzy zostali wykazani w systemie informacji oświatowej na podstawie wskazań Ośrodka Rozwoju Edukacji aktualnych wg stanu na dzień [...] września 2010 r. i na podstawie tych danych naliczono tę część subwencji wagą P34. Jednakże MEN uznało aby tę część subwencji ogólnej zmniejszyć o 4 uczniów szkół wchodzących w skład tego ośrodka, bowiem uczniowie ci mogli być odnotowani w co najmniej dwóch szkołach, co skutkowałoby podwójnym naliczeniem subwencji.

Minister Finansów zaskarżoną decyzją z [...] września 2018 r. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2015 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Minister Edukacji Narodowej dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz.U., nr 249, poz. 1659, dalej rozporządzenia), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 28 ust. 5 udjst.

Do podziału części oświatowej subwencji ogólnej zostały przyjęte dane zgromadzone w bazie danych oświatowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 49 poz. 463 ze zm., dalej ustawa o sio) oraz wydanego na podstawie upoważnienia wskazanego w art. 10 ust. 1 ustawy o sio rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U. Nr 277, poz. 2746, ze zm.). Ponadto sposób wykazywania danych w systemie informacji oświatowej został opisany w Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.9 (30 września 2010 r.).

Organ przywołał przepisy wskazujące co powinien obejmować zbiór danych i wskazał, że stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o sio dane są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 31 marca i 30 września każdego roku. Zauważył, że w myśl ust. 8 załącznika do rozporządzenia liczba uczniów/wychowanków szkół i placówek uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Powiatu [...], została ustalona na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień [...] września 2010 r.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że w wyniku wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień [...] września 2010 r., przez Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w G. (dalej: MOW) liczba wychowanków/uczniów przeliczana wagą P1, P2, P26 i P34 została zawyżona o 4 wychowanków/uczniów, co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 59,1607. Przyczyną zawyżenia było wykazanie w systemie, jako wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego, osób nieletnich korzystających z zakwaterowania, które nie korzystały z zakwaterowania na dzień [...] września 2010 r., zostali przyjęci po dniu sprawozdawczym oraz jako uczniów szkoły funkcjonującej w strukturach ośrodka, którzy zostali przyjęci do niej po dniu sprawozdawczym.

Minister wyjaśnił, że uwzględnianie konkretnych uczniów i wychowanków w określonych wagach algorytmu powinno następować zgodnie z wymogami, wskazanymi w opisach poszczególnych wag. Podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie przyczyną wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej, które przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 spowodowały zawyżenie liczby uczniów przeliczonych wagą P2 nie był brak aktualnych na dzień 30 września 2010 r. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, ale fakt wykazania 4 uczniów Gimnazjum w G., tj. szkoły funkcjonującej w strukturach, którzy w dniu [...] września 2010 r. nie byli jeszcze uczniami tej szkoły, a także wychowankami ośrodka. Zgodnie z opisem wagi PZ, objęci nią wychowankowie MOW nie muszą posiadać orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz.U. 2018 r. poz. 1457 ze zm., dalej: uso)

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że kwota części oświatowej subwencji ogólnej winna być naliczana na liczbę wychowanków korzystających z zakwaterowania w miesiącach od stycznia do grudnia 2011 r. Organ II instancji wyjaśnił, że zarówno przepisy ustawy o sio oraz rozporządzenia jednoznacznie wskazywały, że naliczenie subwencji oświatowej następowało na podstawie danych o licznie uczniów/wychowanków wykazanych w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień [...] września 2010 r. Termin ten jest terminem ustawowym, co oznacza, że podmiot zobowiązany na mocy ustawy o sio do uzupełniania i aktualizowania danych w bazie danych oświatowych nie ma podstaw do wprowadzania do bazy danych światowych danych o uczniach, wychowankach, którzy na tę datę nie spełniają ustawowych warunków. Dodatkowo podkreślił, że przepisy regulujące zasady podziału części oświatowej subwencji ogólnej na 2011 nie przewidywały możliwości subwencjonowania okresu, w którym nieletni wykazani w systemie informacji oświatowej na podstawie skierowań wg stanu na dzień [...] września 2010 r. nie byli na ten dzień obecni w ośrodku, tj. nie korzystali z zakwaterowania w nim, ani nie byli uczniami szkoły funkcjonującej w ramach tego ośrodka. Przepisy jedynie przewidywały zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2011 z rezerwy tej części subwencji (art. 28 ust. 2 usjst) - w związku z koniecznością dofinansowania wzrostu zadań szkolnych i pozaszkolnych wynikających ze zwiększonej liczby uczniów przeliczeniowych w stosunku do danych przyjętych do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z algorytmem określonym w załączniku do rozporządzenia. Zatem fakt, że strona nie składała w roku 2011 wniosku o zwiększenie dofinansowania z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej z tytułu zwiększenia liczby uczniów i wychowanków w związku z przybyciem po dniu [...] września 2010 r. do ośrodka 4 nieletnich nie może prowadzić do przekonania, że część oświatowa subwencji ogólnej została naliczana prawidłowo na tych 4 wychowanków/uczniów wykazanych w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień [...] września 2010 r. Takie rozwiązanie, jakie proponuje strona, prowadziłoby do odmiennego, nierównego traktowania skarżącego na tle innych jednostek samorządu terytorialnego w tym zakresie.

Bez znaczenia dla ustalenia nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla skarżącego za rok 2011 pozostaje kwestia poruszona przez stronę w piśmie z [...] października 2015 r. oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotycząca przekazania przez skarżącego dotacji dla MOW naliczonej na planowanych 24 wychowanków tego ośrodka w 2011 r. Organ podkreślił, że niniejsze postępowanie dotyczy zwrotu przez stronę nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, a nie dotacji. Zatem sprawa jest rozpatrywana w oparciu o przepisy regulujące zasady i sposób ustalania i podziału tej części subwencji, a nie dotacji.

Minister Finansów zauważył, że 4 wychowanków MOW w dniu [...] września 2010 r. nie było wychowankami zakwaterowanymi w ww. ośrodku ani uczniami szkoły, funkcjonującej w strukturach tego ośrodka. Organ dokonał analizy przepisów i wyjaśnił, że prawodawca różnicuje pojęcia "wychowanek" oraz "wychowanek korzystający z zakwaterowania". Pojęcie wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego, który korzysta z zakwaterowania w tym ośrodku, jest niewątpliwie węższe, niż pojęcie wychowanka. Ostatecznie organ odwoławczy, posiłkując się orzeczeniami sądowoadministracyjnymi, stanął na stanowisku, że opis wagi P34 zawarty w załączniku do rozporządzenia jest jasny i wagą tą mogli być przeliczeni tylko wychowankowie młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystający z zakwaterowania w tych ośrodkach. Zauważył również, że powyższe zostało także jednoznacznie potwierdzone w "Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.9 ([...] września 2010 r.)".

Wobec powyższego Minister Finansów nie podzielił stanowiska MEN zawartego w wariancie II pisma z [...] grudnia 2016 r. (w kwocie zmniejszenia nie uwzględniono liczby uczniów/wychowanków MOW, którzy na dzień [...] września 2010 r. nie przebywali w placówce, zostali jednak wykazani w systemie informacji oświatowej na podstawie posiadanych skierowań). Przyjęcie bowiem takiego poglądu prowadziłoby do uznania za wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego korzystających z zakwaterowania i uczniów szkoły funkcjonującej w ramach tego ośrodka osób, które nigdy się w tej placówce i szkole nie pojawiły. Minister Finansów nie zaakceptował również stanowiska MEN zawartego w piśmie z [...] lipca 2016 r., w którym podmiot ten ogranicza się do definicji "wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego", pomijając - w kontekście naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej - opis wagi P34 zawarty w rozporządzeniu, co także naruszałoby zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 kpa. W tym kontekście organ II instancji zauważył, że decyzje wydawane na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 udjst są decyzjami związanymi i organ nie może uwzględniać interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska MEN wyrażonego w piśmie z [...] czerwca 2018 r., zgodnie z którym przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej prawidłowe jest objęcie wagą P34 nieletniego jedynie skierowanego do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, bez względu na to, czy nieletni faktycznie znalazł się w ośrodku co najmniej w dniu 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy. Akceptacja takiego poglądu w praktyce oznaczałaby np. uznanie za wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystających z zakwaterowania w tych ośrodkach, nieletnich, którzy nigdy się w tych placówkach nie pojawili. Organ odwoławczy nie zaakceptował także argumentacji MEN wskazującej na niezmniejszanie subwencji na rok 2011 na 4 wychowanków MOW, którzy zostali wykazani w systemie informacji oświatowej jedynie na podstawie skierowań do ośrodka, aktualnych na dzień [...] września 2010 r. i na których naliczono subwencję wagą P34, z równoczesnym jednak zmniejszeniem części oświatowej subwencji ogólnej z tytułu wykazania ich w systemie informacji oświatowej, jako uczniów szkoły wchodzącej w skład tego ośrodka. Wg Ministra Finansów stanowisko to jest wewnętrznie sprzeczne.

Minister Finansów zauważył, że w dokumentacji prowadzonej w MOW brak jest dowodów wskazujących, że osoby korzystały z zakwaterowania. Ponadto brak jest dowodów, że nieletni zapoznali się z prawami i obowiązkami oraz z zasadami pobytu w ośrodku. Nie istnieją również dowody świadczące o dopełnieniu przez dyrekcję tego ośrodka obowiązków polegających na powiadamianiu właściwych organów obowiązanych do kontroli spełniania obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki.

Kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku WSA z 18 stycznia 2018 r. Minister Finansów przeanalizował regulacje prawne w zakresie procedury skierowania i doprowadzenia do młodzieżowych ośrodków wychowawczych nieletnich, a także zmiany przepisów dotyczących systemu informacji oświatowej, co do kwestii umieszczania w nich danych o wychowankach. Podkreślił, że analiza obowiązującego w 2010 r. i w 2011 r. stanu prawnego w zakresie przepisów dotyczących systemu informacji oświatowej jednoznacznie wykazuje, że prezentowane w decyzji stanowisko organu jest prawidłowe.

Pismem z [...] października 2018 r. strona złożyła skargę na ww. decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji z [...] grudnia 2015 r. i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, tj.:

1) art. 37 ust. 1 pkt 2 udjst poprzez zastosowanie w wyniku błędnego przyjęcia, że doszło do pobrania przez stronę zawyżonej części subwencji oświatowej za 2011 r.;

2) art. 3 i art. 4 ust. 1 ustawy o sio poprzez błędną wykładnię pojęcia "wychowanek";

3) art. 90 ust. 3a uso w związku z § 1 i następnymi rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii poprzez błędną wykładnię pojęcia "wychowanek";

4) art. 7 i art. 77 kpa poprzez nierzetelne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy;

5) art. 8 kpa poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego ze stanowiskiem innych organów i instytucji władzy publicznej, oraz nieuwzględnienie faktu, że część subwencji oświatowej wskazana do zwrotu, de facto została wydatkowana na cele oświatowe związane z finansowaniem czterech zakwestionowanych wychowanków;

6) art. 7a kpa poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony w sytuacji poważnych wątpliwości, co do normy prawnej.

W uzasadnieniu skarżący rozwiną powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, czyli ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Finansów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Należy przypomnieć, że sprawa Powiatu [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011, była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 18 stycznia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 667/17 uchylił decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (obecnie Ministra Finansów) z [...] stycznia 2017 r.

Stosownie do art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Dlatego sąd rozpoznający sprawę obecnie, w pierwszej kolejności zobowiązany był sprawdzić, czy organy orzekające w sprawie wykonały wskazania zawarte w ww. wyroku WSA w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie nakazał ponowne przeanalizowanie przepisów prawa dotyczących spornego zagadnienia oraz odniesienie się do stanowiska.

W ocenie sądu wszystkie zalecenia zawarte w powyższym wyroku sądu I instancji zostały wykonane.

Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że stan faktyczny został ustalony przez organ w sposób prawidłowy.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r.

Na wstępie wskazać należy, że w ocenie sądu organ nie naruszył art. 37 ust. 1 udjst, zgodnie z którym w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak już podkreślono wcześniej, Minister Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości [...] zł, w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów/wychowanków, w poszczególnych wagach, co spowodowało zawyżenie liczby tzw. uczniów przeliczeniowych o 59,1607 ucznia.

Podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej zgodnie z art. 28 ust. 5 udjst, tzn. według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011, dysponując bazą danych o liczbie uczniów (wychowanków) wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej według stanu na dzień [...] września 2010 r. i na dzień [...] października 2010 r. Algorytm przewidywał m.in. odrębne wagi P1 ,P2, P26 i P34 przy których mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie, wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień [...] września 2010 r.

Należy również wyjaśnić, że w okresie którego dotyczy rozpoznawana sprawa obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o sio szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 3 ust. 3 pkt 1 lit. h) ustawy o sio powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b uso, albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 ustawy o sio).

Zgodnie z ust. 8 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011, określona w ust. 2 statystyczna liczba uczniów (Ur,i) łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów (Uu,i), a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających (Uz,i), podlegają weryfikacji do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień [...] września 2010 r. i dzień [...] października 2010 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej (SOi).

Powołane wyżej regulacje nie nastręczają problemów interpretacyjnych, a ich zastosowanie było już wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa, co wskazał Minister Finansów podstawą do naliczenia dla jednostek samorządu terytorialnego kwot części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 stanowiły zawarte w systemie informacji oświatowej dane o liczbie uczniów i wychowanków albo dzieci i młodzieży wg stanu na dzień [...] września 2010 r. i dzień [...] października 2010 r.

Prawidłowo zatem Minister Finansów przyjął, że na dzień [...] września 2010 r. statystyczna liczba uczniów łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegały weryfikacji przez szkoły/placówki do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego, tj. roku szkolnego 2010/2011. Zaś dane w bazach danych oświatowych podlegają aktualizacji i przekazaniu wg stanu na dzień 31 marca i dzień 30 września każdego roku. Zmiana danych o liczbie uczniów (dzieci/młodzieży, wychowanków) wykazanych w systemie informacji oświatowej po 30 września - zgodnie z przepisami - nie jest uwzględniana przy ustaleniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Nie miała więc wpływu na wysokość kwoty części oświatowej subwencji ogólnej określonej na dany rok w ustawie budżetowej.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że data 30 września jest nie tylko dniem sprawozdawczym dla celów wyliczenia kwot części oświatowej subwencji ogólnej, ale także datą, do której wychowanek winien być zakwaterowany w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. W świetle powyższego prawidłowo organy przyjęły datę [...] września 2010 r. do ustalenia wysokości należnej Powiatowi [...] części oświatowej subwencji ogólnej.

W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień [...] września 2010 r., warunków do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie spełniało 4 wychowanków/uczniów Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w G. (a Gimnazjum Specjalnego przy tym ośrodku). Liczba wychowanków/uczniów przeliczana wagą P1, P2, P26 i P34 została zawyżona, co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 59,1607. Przyczyną zawyżenia było wykazanie w systemie, jako wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego, korzystających z zakwaterowania osób nieletnich, które nie korzystały z zakwaterowania na dzień 30 września 2010 r., zostali przyjęci po dniu sprawozdawczym oraz jako uczniów szkoły funkcjonującej w strukturach ośrodka, którzy zostali przyjęci do niej po dniu sprawozdawczym.

Organ prawidłowo orzekł w zakresie wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach [waga P34 - dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (waga P34 wyklucza się z wagami P29 i P30)]. W tym miejscu należy wskazać, że do listopada 2018 r. istniał spór w orzecznictwie jak należy stosować powyższą wagę P34. Czy do zastosowania tych wag wystarczające jest tylko skierowanie do ośrodka (patrz wyroki powołane przez stronę w skardze: NSA z 21 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 2125/17 oraz nieprawomocny wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2018 r., V SA/Wa 714/17 – obecnie ten ostatni wyrok został uchylony wyrokiem NSA z 16 listopada 2018 r., I GSK 2546/18 – dopisek sądu), czy też konieczne jest aby nieletni faktycznie znaleźli się w ośrodku co najmniej w dniu 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy (tu: [...] września 2010 r.). Obecnie po rozstrzygnięciu jednolicie tych spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu wyrokach zapadłych w dniach 15 i 16 listopada 2018 r. (patrz m.in. I GSK 2423/18, I GSK 2999/18, I GSK 1155/18 i inne – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl), ta kwestia nie budzi już żadnych wątpliwości i do zastosowania wagi np. P34 konieczne jest oprócz skierowania do ośrodka, faktyczne zakwaterowanie wychowanka. Tym samym powoływanie się przez stronę na odmienne stanowisko prezentowane przez część składów orzekających tutejszego sądu (wyroki nieprawomocne), jest niezasadne.

W ocenie sądu, aby zastosować wagę P34 konieczne jest aby wychowanek stawił się do ośrodka i został w nim zakwaterowany. Samo skierowanie nie wypełnia dyspozycji tej wagi, gdyż dla jej zastosowania koniecznym jest zakwaterowanie wychowanka, w omawianej sprawie, do dnia [...] września 2010 r.

W tym miejscu sąd w całości akceptuje tezy zawarte w najnowszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2018 r., I GSK 879/18, który jednoznacznie wskazał, że z opisu wagi P34 wynika, że cyt. "przy przypisywaniu tej wagi istotne jest to, czy wychowanek młodzieżowego ośrodka wychowawczego korzysta z zakwaterowania w ośrodku. Inaczej rzecz ujmując waga P34 może być zastosowana tylko do tych wychowanków, którzy zostali skierowani a następnie przyjęci do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, a w konsekwencji w nim zakwaterowani. Nie wymaga przy tym szerszego wywodu, że pojęcie "korzystają z zakwaterowania" należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o tymczasowe, tj. obejmujące okres pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, korzystanie z pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się w tym ośrodku (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1309/15)".

W sprawie niewątpliwie ustalono, że 4 wychowanków na dzień [...] września 2010 r. Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w G. nie korzystało z zakwaterowania w tym ośrodku (wszyscy nieletni zostali przyjęci po dniu sprawozdawczym). Wobec powyższego niezastosowanie do nich wagi P34 i skorygowanie w tym zakresie wysokości części oświatowej subwencji ogólnej przypadającej dla strony w roku 2011 jest prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny także w powołanym wyżej wyroku zasadnie zauważył również, że z uwagi na opis wagi P34 cyt. "kwestią zasadniczą przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej w 2010 r. nie było to kiedy nieletni skierowany do młodzieżowego ośrodka wychowawczego stawał się wychowankiem, lecz to, że wychowanek korzystał z zakwaterowania w tym ośrodku. Innymi słowy niezależnie od tego czy nieletni stawał się wychowankiem z chwilą otrzymania przez kierownika ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania nieletniego do ośrodka, czy też dopiero z chwilą przyjęcia do tego ośrodka, to uwzględnienie takiego wychowanka w systemie informacji oświatowej z wagą P34 było możliwe tylko wówczas, gdy został już przyjęty do ośrodka i korzystał w nim z zakwaterowania". Powyższe sąd w składzie orzekającym w całości akceptuje i wskazuje, że treść opisu wagi P34 jest jasna i nie wymaga żadnych zabiegów interpretacyjnych. Tym samym podmiot zobowiązany do wpisywania danych do systemu informacji oświatowej nie powinien mieć żadnych wątpliwości, jacy wychowankowie mogą być ujęci w wadze P34. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ orzekający prawidłowo zinterpretował pojęcia mające znaczenie dla sprawy. Strona natomiast przy interpretacji pojęcia wychowanka pomija kwestię związaną z koniecznością zakwaterowania tego wychowanka, co miało niewątpliwie miejsce po [...] września 2010 r. Dlatego w sprawie nie jest sporne co należy rozumieć przez wychowanka i od jakiej daty nieletni staje się wychowankiem, gdyż aby zastosować powołaną wagę wymagane jest oprócz bycia wychowankiem, także zakwaterowanie takiej osoby. Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 3 i art. 4 ustawy o sio są zupełnie niezasadne. Odnośnie pozostałych zarzutów dotyczących kwestii wychowanka sąd poniżej szerzej przedstawi argumentację.

W związku z tym należy stwierdzić, że organ zasadnie przyjął, iż zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej między jednostki samorządu terytorialnego na 2011 rok mogli być uwzględnieni jedynie nieletni wykazani w Systemie Informacji Oświatowej, którzy według stanu na [...] września 2010 r. byli zakwaterowani i przebywali w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczy w G..

Słusznie także Minister Finansów zakwestionował wykazanie tych samych osób (wskazanych wyżej wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w G.) jako uczniów szkoły funkcjonującej w strukturach ośrodków, jak to miało miejsce w sprawie. Powyższe powoduje bezpodstawne objęcie takich osób wagami dedykowanymi uczniom takich szkół (wagi P1, P2, P26). Skoro osoby te zostały przyjęte do szkoły po terminie sprawozdawczym ([...] września 2010 r.), to nie zasadne było objęcie tych uczniów wagami P1 (0,38 dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5 000 mieszkańców - N1,i), P2 (1,40 dla uczniów z (...) gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia - N2,i), P26 (0,04 dla uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży - N26,i).

Należy też wyjaśnić, że art. 5a ust. 3 uso wskazuje, że środki niezbędne na realizację zadań oświatowych przez jednostki samorządu terytorialnego zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 czerwca 2001 r. (sygn. akt K 35/00) stwierdził, że "część oświatowa subwencji ogólnej nie jest jedynym źródłem finansowaniu zadań oświatowych (ani z konstytucji, ani też z żadnej z ustaw nie wynika jaka część wydatków oświatowych jednostki samorządu terytorialnego powinna być pokrywana z ogólnej subwencji oświatowej)" oraz że "sposób rozliczenia i rozdziału części oświatowej nie jest z założenia instrumentem refundacji kosztów poniesionych na realizację zadań oświatowych". Natomiast środków na utrzymanie podnoszonej w skardze "gotowości" do przyjęcia nieletniego, skarżący winien szukać w swych dochodach własnych (por. WSA w Warszawie z 3 czerwca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 12/15). Powyższe tym bardziej jest zasadne, że strona mogła ubiegać się o dofinansowanie z tytułu wzrostu zadań szkolnych i pozaszkolnych, polegającego na wzroście liczby uczniów przeliczeniowych w związku ze zwiększeniem łącznej liczby uczniów (wychowanków) w szkołach i placówkach prowadzonych (dotowanych) przez jednostki samorządu terytorialnego, w stosunku do danych przyjętych do naliczenia algorytmem części oświatowej subwencji ogólnej na 2011 r. z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011.

Mając powyższe na względzie zasadnym było zobowiązanie skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r.

Żaden z argumentów skargi nie wskazuje na wadliwość ustaleń stanu faktycznego czy błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi sąd wskazuje, że skarżąca w sposób zupełnie nieuprawniony zrównuje instytucje dotacji (art. 90 ust. 3a uso i powołane wyroki: NSA o sygn. II GSK 692/15 – mylnie wskazany jako II GSK 962/15 oraz WSA w Warszawie o sygn. akt V SA/Wa 182/16) z instytucją subwencji oświatowej. Są to dwie odmienne instytucje oparte na odmiennych podstawach prawnych. W sprawie wbrew twierdzeniom skarżącego, co zostało wyżej wykazane, spór nie dotyczy tego czy nieletni, którzy zostali skierowani do młodzieżowych ośrodków wychowawczych, ale jeszcze do nich nie dotarli na dzień sprawozdawczy, posiadają status wychowanka, tylko czy można tych nieletnich uznać za wychowanków korzystających z zakwaterowania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd powyżej wykazał, że aby objąć takie osoby wagą P34, to osoba taka musi korzystać z zakwaterowania w ośrodku, co w sprawie nie miało miejsca.

Z tych samych powodów bezzasadny okazał się również zarzut strony dotyczący naruszenia przepisów § 1 i następne rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz w młodzieżowym ośrodku socjoterapii (Dz.U. Nr 178, poz. 1833) poprzez błędną wykładnię pojęcia "wychowanek". Po pierwsze sąd wyjaśnia, zgodnie z tym co już było wskazywane, że przedmiotem sporu nie jest kwestia uznania danej osoby za wychowanka tego ośrodka, tylko kwestia czy osoba taka korzysta z zakwaterowania. Po wtóre przepisy te nie miały zastosowania w sprawie. Przepisy, te dotyczą procedury skierowania nieletniego do młodzieżowego ośrodka wychowawczego nie mającej jednak wpływu na wyliczenie części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 zgodnie z przepisami rozporządzenia. Nieletni bowiem z chwilą otrzymania skierowania do młodzieżowego ośrodka wychowawczego nie stawał się jednocześnie wychowankiem korzystającym z zakwaterowania w ośrodku, ani uczniem szkoły funkcjonującej w jego strukturach. Wychowankiem zakwaterowanym stawał się nieletni przyjęty fizycznie do placówki. Także powołana przez stronę zmiana w regulacji prawnej w zakresie procedury skierowania i doprowadzenia do młodzieżowych ośrodków wychowawczych nieletnich (rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach Dz.U. poz. 1872) nie potwierdza stanowiska strony. Pomijając już fakt, że przepisy tego rozporządzenia nie mogły mieć zastosowania ze względu na datę wejścia i w życie, to zasadnie zauważył organ odwoławczy, że wprowadzone zmiany korespondują z innymi wprowadzonymi zmianami. Mianowicie od dnia 1 stycznia 2017 r. dodano nową wagę P46 dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, skierowanych lecz niedoprowadzonych do ośrodka - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (zmiana dokonana w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2016 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2017 - Dz. U. poz. 2298). Podkreślenia natomiast wymaga, że wagi - dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, skierowanych lecz niedoprowadzonych do ośrodka - nie przewidywały rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego obowiązujące w latach poprzednich. Powyższa zmiana miała charakter gruntowny i wprowadziła nową instytucję wychowanka skierowanego i niedoprowadzonego do ośrodka. Tym samym w żaden sposób nie można tej zmiany traktować jako zmiany doprecyzowującej.

Zdaniem sądu także pozostałe zarzuty, w tym w szczególności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, nie zostały w sprawie naruszone w sposób nakazujący wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego. Strona w skardze zarzuca organowi naruszenie art. 7, 77, 8 i 7a kpa.

W ocenie sądu w żaden sposób Minister Finansów nie naruszył wskazanych przepisów. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z powyższą zasadą koresponduje art. 77 § 1 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie sądu z powyższego organ w całości się wywiązał, zebrał cały materiał dowodowy (w sprawie nie jest sporne, że 4 wychowanków zostało zakwaterowanych po 30 września, sporna jest jedynie ocena tego stanu faktycznego) i ten materiał dowodowy, w ocenie sądu, w sposób prawidłowy ocenił. Odniósł się zarówno do twierdzeń skarżącej, jak również do stanowiska prezentowanego przez MEN, zasadnie uznając te stanowiska za nietrafne. Sąd w tym miejscu wskazuje, że w całości podziela argumentację organu odwoławczego odnoszącą się do opinii MEN. W zaskarżonej decyzji organ przytoczył podstawy prawne rozstrzygnięcia, wyjaśnił je i zasadnie uznał, że skarżący nienależnie uzyskał część oświatową subwencji ogólnej za rok 2011. Przedstawiona przez organ argumentacja jest logiczna i spójna, oparta przede wszystkim na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a także na orzecznictwie sądowoadministracyjnym i wzbogacona o akty pozaprawne, takie jak np. Instrukcja wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.9.

Należy podkreślić, że nieodpowiadające oczekiwaniom strony rozstrzygnięcie sprawy, zwłaszcza, gdy - jak w przedmiotowej sprawie - chodzi o ustalenie wysokości zobowiązania pieniężnego, nie stanowi o prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. Organ w toku postepowania zebrał dowody i w sposób prawidłowy je ocenił. Co więcej w sprawie sporny nie jest stan faktyczny, tylko jego ocena w kontekście obowiązujących przepisów prawa. Podkreślenia również wymaga, że organ w swoim postępowaniu zawsze był konsekwentny (liczyło się zawsze zakwaterowanie wychowanka w ośrodku) i tylko na skutek orzecznictwa ta kwestia przez pewien czas budziła wątpliwości interpretacyjne. Obecnie, zgodnie z tym co zostało wyjaśnione wyżej, na skutek jednolitego orzecznictwa NSA kwestia konieczności zakwaterowania wychowanka w ośrodku aby zastosować np. wagę P34 również nie budzi wątpliwości.

Słusznie także organ uznał, że poruszona przez stronę kwestia dotycząca wydatkowania naliczonej części oświatowej subwencji ogólnej nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zasadnie wyjaśniono, że jednostki samorządu terytorialnego mogą - w granicach określonych przepisami prawa - swobodnie wydatkować środki pieniężne uzyskane w ramach subwencji ogólnej. Subwencja jest to forma stałego dofinansowania (wspomagania) jednostek samorządu terytorialnego, realizowana z zastosowaniem zobiektywizowanych kryteriów. Do istoty subwencji ogólnej należy, że nie jest ona z założenia przeznaczona na konkretne cele. Jej przeznaczenie jest uzależnione od decyzji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Oznaczanie niektórych części składowych subwencji jako np. "oświatowej" należy odnosić do podstaw przyjmowanych przy ustalaniu wysokości danej części subwencji. Zatem - zgodnie z budżetową zasadą jedności materialnej - środki finansowe przekazywane jednostkom samorządu terytorialnego w formie subwencji ogólnej, zwiększają zasoby zgromadzone z innych źródeł i nie można żądać ich przeznaczania na finansowanie konkretnie wskazanych wydatków. Tym samym bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 7, 77 oraz art. 8 kpa.

Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 7a kpa, gdyż przepis ten, jak prawidłowo wyjaśnił Minister Finansów w zaskarżonej decyzji, nie miał zastosowania w sprawie. Przepis ten na mocy art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017 poz. 935) wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. i miał zastosowanie tylko do postępowań wszczętych po tej dacie (art. 16 ww. ustawy). Natomiast w sprawie postępowanie zostało wszczęte [...] października 2015 r. Co więcej, w ocenie sądu, w sprawie nie ma żadnych wątpliwości co do treści normy prawnej.

Na zakończenie sąd wskazuje, że Minister Finansów wydając zaskarżoną decyzję w całości wypełnił wytyczne WSA w Warszawie zawarte w wyroku z 18 stycznia 2018 r., V SA/Wa 667/17, a więc uzupełnił akta administracyjne i odniósł się do pisma MEN z [...] lipca 2016 r., a także zwrócił uwagę na zmianę regulacji prawnych w zakresie procedury skierowania i doprowadzenia do młodzieżowych ośrodków wychowawczych nieletnich oraz w zakresie systemu informacji oświatowej.

Mając powyższe na względzie sąd uznał, że wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Ponadto sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

W tym stanie rzeczy, uznając decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.