Wyrok NSA, sygn. akt III SA 576/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 6
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Biuro rachunkowe nie może przejąć obowiązku podatkowego podatnika wynikającego z ustawy.

Organy podatkowe zasadnie pominęły oświadczenie biura rachunkowego o "przejęciu konsekwencji" związanych z rzekomym niezłożeniem dokumentu "VAT-6".

TEZY

Biuro rachunkowe nie może przejąć obowiązku podatkowego podatnika wynikającego z ustawy.

Organy podatkowe zasadnie pominęły oświadczenie biura rachunkowego o "przejęciu konsekwencji" związanych z rzekomym niezłożeniem dokumentu "VAT-6".


UZASADNIENIE

Urząd skarbowy wymierzył spółce cywilnej K. podatek od towarów i usług za okres od 5 lipca 1993 r. do 31 października 1993 r. w kwocie 42.079.000 zł.

W uzasadnieniu decyzji podano, że spółka nie złożyła w terminie określonym w art. 48 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oświadczenia o wyborze zwolnienia na podstawie art. 14 ust. 6 tej ustawy. Skoro spółka nie prowadziła również ewidencji, o której mowa w art. 27 ust. 4 ustawy, obroty opodatkowano stawką 22 procent na podstawie ust. 5 pkt 1 tego artykułu. Obroty ustalono na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów /191.267.000 zł/.

Urząd skarbowy nie dał wiary wspólnikom spółki cywilnej oraz biuru rachunkowemu, że oświadczenie o wyborze zwolnienia zostało wysłane listem poleconym 3 września 1993 r. Biuro rachunkowe przedstawiło dowód nadania listu poleconego i stwierdziło, że w liście - obok oświadczenia spółki - znajdowało się kilka oświadczeń innych podatników.

Oceniając powyższe dowody, organ pierwszej instancji zauważył że z potwierdzenia nadania listu poleconego wynika jedynie fakt, iż adresatem listu był urząd skarbowy. Nie wiadomo natomiast, co zawierała przesyłka. Skoro zaś sprawdzenie ewidencji wpływu korespondencji wykazało, że do urzędu nie wpłynęło oświadczenie spółki, to nie można dać wiary podatnikowi, iż zostało ono wysłane.

Wspólnicy odwołali się od decyzji urzędu skarbowego, kwestionując tezę organu podatkowego o niezłożeniu przez podatnika wymaganego oświadczenia. Zwrócili uwagę, że oświadczenia podatników M. i W. znajdujące się w tej samej kopercie dotarły do adresata. Zaakcentowali fakt posiadania dowodu nadania listu poleconego. Ponadto wyrazili pogląd, że art. 14 ust. 6 ustawy ich nie dotyczy, gdyż działalność rozpoczęli 1 stycznia 1993 r., a zatem nie "w ciągu roku", jak mówi wspomniany przepis. W końcowej części odwołania podnieśli okoliczność, że pierwsze dwie usługi transportowe wykonali już 29 i 30 grudnia 1992 r., co ich zdaniem zwalniało spółkę od obowiązku złożenia oświadczenia VAT-6. Do odwołania dołączyli pisemne potwierdzenia dwóch osób, które zleciły im w 1992 r. wykonanie usług transportowych.

Izba skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję akcentując wewnętrzną sprzeczność wersji wspólników, którzy raz twierdzą, że działalność zaczęli 1 stycznia 1993 r., a drugi raz utrzymują, iż miało to miejsce 29 grudnia 1992 r. Na podstawie przesłuchania osób zlecających usługi transportowe w grudniu 1992 r. izba skarbowa ustaliła, że stroną umów była osoba fizyczna M. /jeden ze wspólników/, a nie spółka. Ponadto data "1 stycznia 1993 r." wynika z takich dowodów, jak: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zgłoszenie obowiązku podatkowego w podatku obrotowym, zgłoszenie rejestracyjne podatnika podatku od towarów i usług /dokonane 7 grudnia 1993 r./, rachunek nr 1 z 11 stycznia 1993 r. oraz protokół zeznania wspólnika. W konsekwencji izba przyjęła, że działalność gospodarczą spółka rozpoczęła w styczniu 1993 r.

Jeżeli chodzi natomiast o sprawę oświadczenia z art. 14 ust. 6 ustawy, to nie wykazano aby przesyłka polecona zawierała deklarację VAT-6 spółki K. Organ podatkowy przyznaje fakt otrzymania przesyłki, jednakże były w niej tylko oświadczenia podatników M. i W.

Wspólnicy wnieśli skargę na decyzję izby skarbowej i zarzucili, że wbrew twierdzeniom organów podatkowych, w urzędzie skarbowym nie prowadzi się ewidencji wpływu wszystkich dokumentów. W szczególności deklaracje VAT-6, przesłane pocztą, nigdy nie były i nie są ewidencjonowane, nawet jeżeli przesyłka jest polecona. Z kolei na dowodzie nadania przesyłki poleconej nie ma nawet miejsca do wymienienia symboli dziesięciu różnych deklaracji podatkowych. W urzędzie skarbowym zdarzały się już fakty zaginięcia dokumentów.

Skarżący zarzucili wreszcie, że do protokołu kontroli dołączyli oświadczenie biura rachunkowego, które przyjęło na siebie wszelkie konsekwencje związane z rzekomym niezłożeniem dokumentu o nazwie VAT-6. Organy podatkowe nie wzięły pod uwagę tego oświadczenia.

W piśmie uzupełniającym z 6 czerwca 1994 r. wspólnicy poinformowali, że po upływie pół roku urząd skarbowy odnalazł deklarację VAT-6 spółki cywilnej P, wysłaną razem z deklaracjami podatników M. i W. Do tej pory organy podatkowe utrzymywały, że spółka ta, podobnie jak spółka K nie złożyła deklaracji.

W kolejnych dwóch pismach spółka wniosła o przesłuchanie w charakterze świadków właściciela biura rachunkowego i pracownicy urzędu skarbowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle dowodów powołanych przez izbę nie do podważenia jest ustalenie, że spółka rozpoczęła działalność w styczniu 1993 r., a umowy przewozu z 29 i 30 grudnia 1992 r. zawarł we własnym imieniu jeden ze wspólników spółki K.

Nie można też zgodzić się z poglądem podniesionym w odwołaniu, że art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie dotyczy wspólników spółki K. Użyty w tym przepisie zwrot "rozpoczęcie czynności w ciągu roku podatkowego" oznacza rozpoczęcie ich w dowolnym dniu roku, w tym także w dniu 1 stycznia.

Wbrew poglądowi skarżących, biuro rachunkowe nie może przejąć obowiązku podatkowego podatnika wynikającego z ustawy. Organy podatkowe zasadnie więc pominęły oświadczenie tego biura o "przyjęciu konsekwencji" związanych z rzekomym niezłożeniem dokumentu VAT-6.

Trafnie natomiast zauważyli skarżący, że organy podatkowe nie wyjaśniły należycie, czy dokument ten został złożony. Z faktu, iż w urzędzie skarbowym nie ma wspomnianego dokumentu nie można jeszcze wyprowadzać wniosku, że nie został on wysłany. Nie może być skuteczne powołanie się przez urząd skarbowy na bliżej nieokreśloną ewidencję, skoro nie dołączono do akt jej odpisu. Nie wiadomo co ta ewidencja zawiera, czy obejmuje jedynie ilość przesyłek, czy też także ich zawartość i przedmiot poszczególnych pism. Co więcej, teza izby skarbowej, że przesyłka nadana 3 września 1993 r. przez biuro rachunkowe zawierała jedynie oświadczenia podatników M. i W. została obalona faktem późniejszego odnalezienia deklaracji spółki P. Sprawa nie została zatem wyjaśniona w sposób wymieniony przez art. 7, art. 77 i art. 107 par. 3 Kpa, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 3 Kpa i orzeczenie o kosztach postępowania zgodnie z art. 208 Kpa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy izba skarbowa została zobowiązana do dołączenia do akt odpisu ewidencji wpływu korespondencji prowadzonej we wrześniu 1993 r. przez urząd skarbowy oraz przesłuchania w charakterze świadków pracowników biura rachunkowego i właściwych pracowników urzędu skarbowego, w tym wnioskowaną przez skarżących pracownicę tego urzędu.