Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 593/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lipca 2021 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu wniosku T. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] postanowił:

I. uchylić własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2020 r. [...] zobowiązujące T. L., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] pod adresem: [...], [...], do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadu, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci wózka widłowego - paleciaka marki [...], o numerze identyfikacyjnym [...], sprowadzonego z terytorium [...] na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów o ww. kodzie, w części dotyczącej terminu jego wykonania;

II. utrzymać w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2020 r. w pozostałym zakresie;

III. określić termin wykonania niniejszego postanowienia, na nie dłuższy niż 30 dni od dnia jego doręczenia.

W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] Oddziału Celnego w [...] pismem z 23 kwietnia 2019 r. zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci wózka widłowego - paleciaka marki [...], o numerze identyfikacyjnym [...], przez T. L. będącego odbiorcą ww. odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium Polski.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznając przedmiotowy wózek widłowy za odpad, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. wezwał T. L., odpowiedzialnego za jego nielegalne przemieszczenie, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadu, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci wózka widłowego - paleciaka marki [...], o numerze identyfikacyjnym [...], sprowadzonego z terytorium [...] na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów o ww. kodzie, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia.

T. L. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, ponownie rozpatrując sprawę podniósł, że definicja pojęcia "odpad" została określona w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm.), zgodnie z którą przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt II OSK 2920/13, w którym wskazano, że "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Co równie istotne, zgodnie z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 79/15, decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za odpad ma jego stan w momencie sprowadzenia na terytorium Polski oraz wola jego poprzedniego posiadacza. Z powyższego wynika, że głównym kryterium kwalifikacji rzeczy jako "odpadu" jest postępowanie jej posiadacza. Według Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dla oceny tego, czy zaszło, "pozbycie się" danej substancji czy przedmiotu, istotne jest określenie przyczyn zastosowania tego zmienionego sposobu wykorzystania i intencji, skłaniających posiadacza do tej zmiany (np. nieprzydatność czy brak możliwości wykorzystania w dotychczasowy sposób), a także ewentualne konsekwencje (dla człowieka lub środowiska) tego nowego sposobu zastosowania (wyrok TS UE z dnia 15 czerwca 2000 r. w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97, wyrok TS UE z dnia 11 września 2003 r. w sprawie C-114/01). Przedmiot staje się zatem odpadem z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza, bowiem o tym, czy dana substancja lub przedmiot mogą być uznane za nieprzydatne w określonym miejscu lub czasie, decyduje ich dotychczasowy posiadacz.

W treści uzasadnienia organ wskazał, że sprowadzony przez skarżącego wózek widłowy w momencie zgłoszenia do procedury celnej bezsprzecznie był uszkodzony. Potwierdza to załączona do materiału dowodowego kopia formularza wniosku o przeprowadzenie oceny towaru, z której wynika, że przedmiotowy wózek posiada uszkodzone akumulatory, jest pordzewiały i niesprawny. Na stan techniczny wózka wskazuje również informacja zawarta w dokumencie Nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., która zgodnie z tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego potwierdza, że przedmiotem wysyłki był "używany wózek podnośnikowy, uszkodzony". Jednocześnie w dokumencie zakupu wózka z dnia [...] marca 2019 r, widnieje adnotacja "fϋr teile", co zgodnie z tłumaczeniem przysięgłym oznacza "na części". Wyżej opisane okoliczności, w ocenie GIOŚ, wskazują zatem, że poprzedni właściciel, z uwagi na stan techniczny wózka (niesprawny, pordzewiały, z uszkodzonymi akumulatorami), nie widział możliwości dalszego wykorzystania przedmiotowego wózka zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a jednocześnie umieszczona na dokumencie sprzedaży adnotacja "na części" w sposób jednoznaczny określa przeznaczenie przedmiotu nadane przez zbywającego, tj. jako źródło części zamiennych. Tym samym, w rozpatrywanym przypadku, zdaniem organu, zasadnie należało stwierdzić, że poprzedni właściciel wózka pozbył się go na rzecz strony, co stanowi przesłankę do uznania przedmiotowego wózka za odpad, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odniósł się również do informacji zawartych w formularzu wniosku o przeprowadzenie oceny towaru, jak i kopii adnotacji z kontroli dokumentacyjnej bez ustalonego podmiotu Nr [...], sporządzonych przez inspektorów [...] WIOŚ, z której wynika, że w oparciu o całość dokumentacji przedmiotowy wózek widłowy należy uznać za odpad jedynie w przypadku sprowadzenia go na części, natomiast w przypadku, gdy nie został on sprowadzony na części, to w świetle przedłożonych dokumentów nie można uznać go za odpad. Organ wskazał, że w ww. opinii [...] WIOŚ brak jest pewności czy przedłożony przez stronę na etapie sporządzania opinii kolejny dokument ([...]) z dnia [...] kwietnia 2019 r. potwierdzający sprzedaż towaru, jest zgodny ze stanem faktycznym i czy sprzedający ([...]) rzeczywiście sprzedał przedmiotowy wózek do naprawy. Z powyższych opinii, jak podkreślił organ, nie wynika więc, że inspektorzy WIOŚ jednoznacznie stwierdzili, że sporny przedmiot nie stanowi odpadu. Nie można więc zgodzić się z zarzutem skarżącego odnośnie naruszenia art. 8 kpa przez nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu sprawy stanowiska [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.

Organ odniósł się również do przedłożonego przez stronę kolejnego dokumentu zakupu z dnia [...] kwietnia 2019 r., w którym sprzedający wskazał, że przedmiotowy wózek nie jest przeznaczony na części i nie stanowi odpadu. Organ wskazał, że w przypadku międzynarodowego przemieszczania odpadów decydujące znaczenie do uznania danego przedmiotu za odpad ma jego stan w momencie przemieszczenia, ale przede wszystkim dowody z dokumentów, pozwalające ustalić zamiar poprzedniego posiadacza. Na poparcie swojego stanowiska, organ powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2793/12, gdzie orzeczono, że "w postępowaniach w przedmiocie międzynarodowego przemieszczenia odpadów, dotyczących uszkodzonych pojazdów przewożonych przez granicę, pierwszoplanowe znaczenie mają dowody z dokumentów, pozwalające ustalić przede wszystkim zamiar poprzedniego posiadacza oraz to, czy pojazd ten może poruszać się po drogach, czyli być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem". Biorąc pod uwagę powyższe, organ wyjaśnił, że w rozpatrywanym przypadku sporny wózek widłowy został zakupiony na terytorium [...] na podstawie dokumentu zakupu z dnia [...] marca 2019 r. z adnotacją "na części" i ten właśnie dokument towarzyszył przedmiotowemu wózkowi w momencie przemieszczenia oraz w dacie zgłoszenia go do procedury celnej. Tym samym przedłożony przez stronę na etapie wyjaśnień kolejny dokument (dokument zakupu z dnia [...] kwietnia 2019 r.), którym strona nie dysponowała w momencie przemieszczenia, w ocenie organu, pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Na potwierdzenie powyższego organ wskazał dodatkowo prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1466/10, w którym Sąd stwierdził, że "istotne są dokumenty "towarzyszące" pojazdowi w momencie jego sprowadzania, a których istnienie wskazuje na zaistnienie przesłanki pozbycia się, a późniejsze złożenie innych dokumentów, którymi skarżący nie dysponował w dacie przemieszczenia, nie może mieć wpływu".

W związku z tym, że w dacie ujawnienia nielegalnego przemieszczania odpadu, tj. dacie zgłoszenia przedmiotowego wózka do procedury celnej, przemieszczany wózek był uszkodzony (uszkodzone akumulatory, pordzewiały, niesprawny), co potwierdza analiza formularza wniosku o przeprowadzenie oceny towaru oraz informacja zawarta w dokumencie Nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., jak również przedmiotowemu wózkowi towarzyszył dokument wskazujący, że dalszym jego zastosowaniem, zgodnie z wolą poprzedniego posiadacza, nie było jego dalsze użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, lecz pozyskanie z niego części (adnotacja "fϋr teile" - "na części" widniejąca w dokumencie zakupu wózka z dnia [...] marca 2019 r.) w ocenie organu, powyższe dokumenty jednoznacznie potwierdzają stan techniczny wózka, jak i wolę poprzedniego właściciela, związaną z jego dalszym przeznaczeniem.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że definicja odpadu ma zastosowanie nie tylko do pojazdów przeznaczonych do ruchu drogowego, do których korzystania wymagane są konkretne uprawnienia. W rozpatrywanym przypadku, przedmiot postępowania, z uwagi na zmianę przeznaczenia potwierdzonego w dokumencie jego sprzedaży (adnotacja "na części"), a tym samym wypełnienia przesłanki pozbycia się wynikającej z definicji odpadu, uznać należało za odpad, bez względu na to czy przedmiot ten jest pojazdem pierwotnie przeznaczonym do poruszania się po drogach, czy też pojazdem nie jest.

Wózek w chwili przemieszczenia wyposażony był w akumulatory, płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające im właściwości odpadu niebezpiecznego, dlatego zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. należało go sklasyfikować jako odpad pod kodem 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy", do których wlicza się zużyte pojazdy wycofane z eksploatacji z różnych środków transportu (włączając maszyny pozadrogowe) oraz odpady z demontażu zużytych pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz z przeglądów i konserwacji pojazdów. Odpady sklasyfikowane pod kodem 16 01 04* nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia WE Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Przywóz do Polski odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w wymienionych załącznikach wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. T. L. stał się zatem odbiorcą odpadu sprowadzonego na terytorium Polski z naruszeniem zasad określonych w tytule II rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, co na podstawie art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia stanowiło nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów. Przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Nie ma również możliwości przypisania odpowiedzialności za przemieszczenie odpadu podmiotowi pozbywającemu się przedmiotowego wózka, gdyż dokonał on pozbycia się spornego wózka na rzecz skarżącego na terytorium [...]. W związku z tym odpowiedzialność za nielegalne przemieszczenie odpadu ponosi skarżący, który sprowadził odpad w postaci wózka na terytorium Polski.

Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że wobec okoliczności, że w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2020 r. organ pierwszej instancji zobowiązał skarżącego do jego wykonania w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty jego doręczenia, a jego wykonanie zostało wstrzymane postanowieniem organu odwoławczego i rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło po upływie powyższego terminu, utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy także w zakresie ww. terminu, skutkowałoby jego niewykonalnością. Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji organ odwoławczy uchylił w części dotyczącej terminu jego wykonania.

Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniósł T. L., który zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w przyjęciu, że w niniejszej sprawie wózek widłowy - paleciak stanowi odpad, a skarżący stał się nielegalnym odbiorcą odpadu w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w sytuacji gdy urządzenie nie stanowi pojazdu, a tym bardziej odpadu, a co za tym idzie skarżący nie dopuścił się procederu nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów,

- art. 8 kpa poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu sprawy stanowiska [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatury w [...] zawartego w adnotacji z kontroli dokumentacyjnej bez ustalonego podmiotu NR [...], który stwierdził, że w oparciu o całość posiadanej dokumentacji należy wskazać, że przedmiotowy wózek należy uznać za odpad jedynie w przypadku, jeśli został sprowadzony na części, natomiast jeśli nie został przeznaczony na części, to w świetle przedłożonych dokumentów nie można uznać go za odpad,

- art. 80 kpa poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niedokonanie wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego i uznanie, że "poprzedni właściciel z uwagi na stan techniczny wózka (niesprawny, pordzewiały, z uszkodzonymi akumulatorami) nie widział możliwości dalszego wykorzystywania przedmiotowego wózka zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem", gdy w zebranym materiale dowodowym brak jest dowodów na poparcie tego twierdzenia, a w konsekwencji ustalenie okoliczności faktycznie niezgodnie z prawidłami logiki - w innym przypadku organ wywiódłby, że pojazd nie jest odpadem - skoro bowiem nie istnieje dowód, że poprzedni właściciel nie widział możliwości dalszego wykorzystywania przedmiotowego wózka, intencją posiadacza było dokonanie transakcji handlowej sprzedaży urządzenia, a obiektywnie uznać należy, że urządzenie nie jest odpadem i można je naprawić, a więc nie ma podstaw do uznania, że wózek widłowy był w momencie sprowadzenia odpadem.

2. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o przemieszczaniu odpadów w związku z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez ich zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie wózek widłowy - paleciak stanowi odpad, a skarżący stał się nielegalnym odbiorcą odpadu w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w sytuacji gdy urządzenie nie stanowi odpadu, a co za tym idzie skarżący nie dopuścił się procederu nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz obszernie i szczegółowo odniósł się do zarzutów skargi. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W wyniku analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w nadesłanych aktach sprawy, Sąd nie stwierdził przywołanych w skardze naruszeń przepisów prawa, jak i naruszeń, które winien byłby wziąć pod uwagę z urzędu. Co więcej, Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organu uznającego sporny, uszkodzony, wózek za odpad, zasługuje na aprobatę. Zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do jednoznacznego stwierdzenia, że przedmiotowy wózek stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm.), że miało miejsce nielegalne przemieszczenie odpadu oraz że odbiorcą odpowiedzialnym za przemieszczenie jest T L.. Organ wykazał, że przesądzające w tej sprawie było zachowanie dotychczasowego posiadacza odpadu (pozbycie się odpadu) w chwili jego sprzedaży i wykazanie, że przedmiot postępowania w dacie przemieszczania przez granicę stanowił odpad. Zgodnie bowiem z powołanym powyżej art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Kluczowe znaczenie w definicji odpadu ma pojęcie "pozbycia się", które nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Jednocześnie uznaje się, że nie ma powodu, aby je rozumieć inaczej niż w języku potocznym, jako odsunąć coś od siebie, uwolnić się od czegoś. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08 (dostępny na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że pojęcie "pozbycia się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Analizy wymaga, czy w warunkach przedmiotowej sprawy sporny wózek może być zakwalifikowany jako odpad w rozumieniu definicji odpadu zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że sprowadzony przez skarżącego wózek widłowy w momencie zgłoszenia do procedury celnej bezsprzecznie był uszkodzony. Potwierdza to załączona do materiału dowodowego kopii formularza wniosku o przeprowadzenie oceny towaru, z której wynika, że wózek posiada uszkodzone akumulatory, jest pordzewiały i niesprawny. Na stan techniczny wózka wskazuje również informacja zawarta w dokumencie [...] z dnia [...] marca 2019 r., która zgodnie z tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego potwierdza, że przedmiotem wysyłki był "używany wózek podnośnikowy, uszkodzony". Ponadto w dokumencie zakupu wózka z dnia [...] marca 2019 r. widnieje adnotacja "fϋr teile", co według tłumaczenia przysięgłego oznacza " na części". Okoliczności te wskazują, że poprzedni właściciel, z uwagi na stan techniczny wózka (niesprawny, pordzewiały, z uszkodzonymi akumulatorami), nie widział możliwości dalszego wykorzystania przedmiotowego wózka zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a jednocześnie umieszczona na dokumencie sprzedaży adnotacja "na części" w sposób jednoznaczny określa przeznaczenie przedmiotu nadane przez zbywającego, tj. jako źródło części zamiennych. Tym samym, w rozpoznawanej sprawie zasadnie organ stwierdził, że poprzedni właściciel spornego wózka, pozbył się go na rzecz skarżącego, co stanowi przesłankę do uznania przedmiotowego wózka za odpad w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, zgodnie z którym przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia jest obowiązany.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odniósł się również do informacji zawartych w formularzu wniosku o przeprowadzenie oceny towaru, jak i kopii dokumentu Adnotacja z kontroli dokumentacyjnej bez ustalonego podmiotu Nr [...], sporządzonych przez inspektorów [...] WIOŚ, z której wynika, że w oparciu o całość dokumentacji przedmiotowy wózek widłowy należy uznać za odpad jedynie w przypadku sprowadzenia go na części, natomiast w przypadku, gdy nie został on sprowadzony na części, to w świetle przedłożonych dokumentów nie można uznać go za odpad. Organ wskazał, że w opinii [...] WIOŚ brak jest pewności czy przedłożony przez stronę na etapie sporządzania opinii kolejny dokument ([...]) z dnia [...] kwietnia 2019 r. potwierdzający sprzedaż towaru, jest zgodny ze stanem faktycznym i czy sprzedający ([...]) rzeczywiście sprzedał przedmiotowy wózek do naprawy. Z powyższych opinii nie wynika, że inspektorzy Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska jednoznacznie stwierdzili, że sporny przedmiot nie stanowi odpadu. Nie można więc zgodzić się z zarzutem skarżącego, że organ nie uwzględnił stanowiska [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Główny Inspektor Ochrony Środowiska dokonał oceny urządzenia z uwzględnieniem także zapisów w powyższej opinii [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę skarżącą w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a ocena tego materiału jest logiczna, nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów oraz wskazał prawidłową podstawę prawną, nie oznacza niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Okoliczność, że strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.

Organ odniósł się również do przedłożonego przez skarżącego kolejnego dokumentu zakupu z dnia [...] kwietnia 2019 r., w którym sprzedający wskazał, że wózek nie jest przeznaczony na części i nie stanowi odpadu. Stanowisko organu wskazujące, że w przypadku międzynarodowego przemieszczania odpadów decydujące znaczenie do uznania danego przedmiotu za odpad ma jego stan w momencie przemieszczenia, a przede wszystkim dowody z dokumentów, pozwalające ustalić zamiar poprzedniego posiadacza, jest prawidłowe. W postępowaniach w przedmiocie międzynarodowego przemieszczenia odpadów, dotyczących uszkodzonych pojazdów przewożonych przez granicę, pierwszoplanowe znaczenie mają bowiem dowody z dokumentów, pozwalające ustalić przede wszystkim zamiar poprzedniego posiadacza oraz to, czy pojazd ten może poruszać się po drogach, czyli być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Orzecznictwo sądów administracyjnych, na które powołuje się organ w uzasadnieniu inkryminowanej decyzji, jest jednolite w tym zakresie.

Biorąc pod uwagę, że wózek widłowy został zakupiony na terytorium [...] na podstawie dokumentu zakupu z dnia [...] marca 2019 r. z adnotacją "na części" i ten właśnie dokument towarzyszył przedmiotowemu wózkowi w momencie przemieszczenia oraz w dacie zgłoszenia go do procedury celnej, to przedłożony przez skarżącego na etapie wyjaśnień kolejny dokument (dokument zakupu z dnia [...] kwietnia 2019 r.), którym skarżący nie dysponował w momencie przemieszczenia, pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Istotne są bowiem dokumenty towarzyszące przedmiotowi w momencie jego sprowadzania, a których istnienie wskazuje na zaistnienie przesłanki pozbycia się, a późniejsze złożenie innych dokumentów, którymi skarżący nie dysponował w dacie przemieszczania, nie może mieć wpływu. W związku z tym, że w dacie ujawnienia nielegalnego przemieszczania odpadu, tj. w dacie zgłoszenia przedmiotowego wózka do procedury celnej, przemieszczany wózek był uszkodzony (uszkodzone akumulatory, pordzewiały, niesprawny), co potwierdza analiza formularza wniosku o przeprowadzenie oceny towaru oraz informacja zawarta w dokumencie [...] z dnia [...] marca 2019 r., jak również wózkowi towarzyszył dokument wskazujący, że dalszym jego zastosowaniem, zgodnie z wolą poprzedniego posiadacza, nie było jego dalsze użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, lecz pozyskanie z niego części (adnotacja "fϋr teile" - "na części" widniejąca w dokumencie zakupu wózka z dnia [...] marca 2019 r.), powyższe dokumenty jednoznacznie potwierdzają stan techniczny wózka, jak i wolę poprzedniego właściciela, związaną z jego dalszym przeznaczeniem. Po wydaniu tego dokumentu zakupu uszkodzony wózek stał się odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. W tym stanie faktycznym i prawnym, skarżący nabywając przedmiotowy pojazd, faktycznie nabył tylko odpad w postaci wózka widłowego – paleciaka. Więcej praw do niego nie mógł nabyć, albowiem decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za odpad ma jego stan w momencie sprowadzenia na terytorium Polski oraz wola jego poprzedniego posiadacza. Przedmiot staje się zatem odpadem z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza, ponieważ o tym, czy dana substancja lub przedmiot mogą być uznane za nieprzydatne w określonym miejscu lub czasie, decyduje ich dotychczasowy posiadacz. W związku z powyższym zasadnie organ uznał, że niemożliwe jest użytkowanie tego wózka zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, przypisując mu status odpadu.

Konsekwencją powyższego jest nieuwzględnienie zarzutów skargi.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że przedmiotowy wózek widłowy nie może stanowić odpadu, gdyż nie jest on nawet pojazdem oraz urządzeniem przeznaczonym do ruchu drogowego, a do jego korzystania brak jest konieczności posiadania prawa jazdy jakiejkolwiek kategorii, wyjaśnić należy, że z definicji odpadu zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach jednoznacznie wynika, że ma ona zastosowanie nie tylko do pojazdów przeznaczonych do ruchu drogowego, do których korzystania wymagane są konkretne uprawnienia, ale do każdego przedmiotu, a kryterium warunkującym uznanie tego przedmiotu za odpady jest wystąpienie przesłanki "pozbycia się". W rozpatrywanym przypadku, przedmiot postępowania, z uwagi na zmianę przeznaczenia potwierdzonego w dokumencie jego zakupu (adnotacja "na części"), a tym samym wypełnienia przesłanki "pozbycia się" wynikającej z definicji odpadu, zasadnie organ uznał sporny wózek za odpad, bez względu na to czy przedmiot ten jest pojazdem, czy też nim nie jest.

W tej sytuacji, zarzuty skargi, że organ dokonał dowolnego ustalenia stanu faktycznego oraz że błędnie uznał sporny wózek za odpad, są całkowicie chybione. Możliwość poprzedniego właściciela co do sposobu postąpienia z wózkiem wynika wyłącznie z dokumentu jego zakupu z poczynioną na nim adnotacją "na części". Prawa poprzedniego właściciela pojazdu wynikają wyłącznie z tego dokumentu i skarżący również nabył jedynie prawa z niego wynikające. W tym zakresie organ poczynił wystarczające ustalenia i prawidłowo ustalił charakter prawny i konsekwencje prawne wydania dla przedmiotowego wózka dokumentu zakupu z adnotacją "na części". Gdyby skarżący dysponował innym dokumentem dla tego wózka, w oparciu o ten dokument oceniana byłaby sytuacja prawna tego wózka. Jednakże wózek objęty niniejszym postępowaniem został sprowadzony na terytorium Polski z dokumentem, który uniemożliwia jego użytkowanie z pierwotnym przeznaczeniem z uwagi na jego stan techniczny.

Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 10) przedmiotowy wózek, prawidłowo został zakwalifikowany przez organ jako odpad o kodzie 16 01 04*, czyli zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy. Ponieważ w chwili przemieszczenia, wózek ten wyposażony był w akumulatory, płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy nadające im właściwości odpadu niebezpiecznego, należało go zakwalifikować do odpadów o wskazanym kodzie.

Wobec powyższego Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że sprowadzony przez niego wózek nie jest odpadem. Należy wziąć pod uwagę to, że ocena, czy sprowadzony przedmiot jest odpadem dokonywana jest na dzień sprowadzenia go do Polski.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1792), w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006 – Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów (jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów) w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Stosownie zaś do art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie przez odbiorcę lub, jeżeli jest to niewykonalne, przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu. Przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów). Sąd podziela więc stanowisko organu, że skarżący jest odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci przedmiotowego wózka widłowego - paleciaka.

Za prawidłowy uznać należy sposób zagospodarowania odpadu, gdyż zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom, które posiadają zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Odpady sklasyfikowane pod kodem 16 01 04* winny być przekazane do odbiorcy posiadającego zezwolenie na przetwarzanie odpadów o tym kodzie.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, swoje rozstrzygnięcie oparł na dokumentach, które zostały dołączone do akt sprawy, szczegółowo odniósł się do wszelkich twierdzeń i wniosków podnoszonych przez skarżącego, w sposób wyczerpujący uzasadnił dlaczego sprowadzony wózek widłowy - paleciak uznał za odpad i w sposób prawidłowy zastosował normy prawa materialnego. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi.

Z tych wszystkich względów, uznając, że w sprawie organ nie naruszył przepisów postępowania oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Odnosząc się zaś do wniosku organu zawartego w odpowiedzi na skargę o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić trzeba, że zwrot kosztów postępowania między stronami uregulowany został w dziale V rozdziale 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przepisach od art. 199 do art. 210. Jak wskazuje art. 199 tej ustawy, co do zasady strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwrot kosztów postępowania od organu przysługuje jedynie skarżącemu, nie zaś innym podmiotom biorącym udział w postępowaniu (organowi czy uczestnikom postępowania) i to tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, na co wskazuje art. 200 powyższej ustawy. Równocześnie przepis art. 208 powołanej ustawy upoważnia Sąd do nałożenia na stronę obowiązku zwrotu kosztów w całości lub w części wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała jednakże przesłanka przedstawiona w art. 208 powyższej ustawy, stąd także z tej przyczyny brak było podstaw do zasądzenia od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania.