Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 547/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8,  art. 38
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 maja 2014 r., nr [...], podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, wydaną z upoważnienia Burmistrza Nysy, z dnia 31 stycznia 2014 r., nr [...], odmawiającą przyznania T. R. pomocy w formie zasiłku okresowego z pomocy społecznej. Zaskarżoną decyzję poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

W dniu 17 stycznia 2014 r., podczas przesłuchania, T. R. oświadczył, że oczekuje przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego z pomocy społecznej.

W następstwie rozpatrzenia powyższego wniosku, Kierownik Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie decyzją z dnia 31 stycznia 2014 r.,

nr [...], odmówił przyznania T. R. pomocy

w formie zasiłku okresowego z pomocy społecznej. Organ I instancji zauważył, że art. 38 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że zasiłek okresowy przysługuje

w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, natomiast prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej warunkuje kryterium dochodowe ustalone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823, dalej zwanym rozporządzeniem Rady Ministrów z 2012 r.) ustalone zostały następujące zweryfikowane kryteria dochodowe, które obowiązują od dnia

1 października 2012 r.: 1) dla osoby samotnie gospodarującej - w wysokości nieprzekraczającej 542 zł; 2) dla osoby w rodzinie - w wysokości nieprzekraczającej - 456 zł. Organ wskazał, że pojęcie dochodu zdefiniowane zostało w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 art. 8 cyt. ustawy nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia

w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ I instancji ustalił, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wskazał, powołując się na pismo Burmistrza Nysy z dnia 16 sierpnia 2013 r., że T. R. od dnia 2 sierpnia 2013 r. jest żonaty oraz, że pomimo zmiany stanu cywilnego nadal mieszka sam i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, natomiast żona zamieszkuje oddzielnie w [...] przy ul. [...]. Źródłem utrzymania strony w grudniu 2013 r. była renta w wysokości 690,55 zł, po uprzednich potrąceniach tytułem należności alimentacyjnych w wysokości 453,09 zł miesięcznie. Na podstawie zaświadczenia komornika z dnia 17 stycznia 2014r. sygn. akt [...], ustalono, iż w grudniu

2013 r. dwaj synowie wnioskodawcy otrzymali alimenty w kwocie po 190,81 zł. Suma alimentów świadczonych na rzecz innych osób wyniosła zatem 381,62 zł. Organ podkreślił, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej warunkuje kryterium dochodowe ustalone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, które dla T. R., jako osoby samotnie gospodarującej, wynosi 542 zł. Dochód wnioskodawcy wyniósł natomiast 690,55 zł i przekroczył kryterium dochodowe o 148,55 zł, w związku z powyższym T. R. nie był uprawniony do otrzymania zasiłku okresowego.

Jednocześnie organ zaznaczył, że w 2014 r. otrzymał na realizację zasiłków okresowych kwotę 1.742.000,00 zł i z tej formy pomocy korzysta około 1050 rodzin

i osób, natomiast w grudniu 2013 r. wpłynęły 854 podania o udzielenie pomocy, a

w styczniu 2014 r. (na dzień wydawania decyzji, tj. 31 stycznia 2014 r.) 1249 podań.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji T. R. wniósł

o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającej prawo materialne mające wpływ na wynik sprawy oraz naruszającej przepisy procedury, co istotnie wpłynęło na wynik sprawy, "ze wskazaniem wypłacenia zasiłku na poziomie zapewniającym minimum socjalne zapewniające wszelkie koszty utrzymania, jakie musi ponieść". Odwołujący wniósł też o zasądzenie na jego rzecz kosztów odwoławczych przepisanych ustawą. Zarzucił, że organ nie odniósł się do wcześniejszych wyroków WSA w Opolu, w których stwierdzono, iż z punktu widzenia zaspokajania potrzeb zakres pomocy społecznej nie jest ograniczony przedmiotowo i wymaga każdorazowo uwzględnienia wszelkich okoliczności w indywidualnej sprawie, przy czym przeznaczenie przez osobę ubiegającej się o przyznanie pomocy części uzyskiwanego dochodu na spłatę zadłużenia czynszowego może spowodować uszczuplenie jej budżetu, a tym samym pozbawić ją w tym zakresie środków do życia. Zdaniem odwołującego, organ nie wyjaśnił czym jest ciepły posiłek raz dziennie, talony żywnościowe, dary dla najbiedniejszej społeczności Unii Europejskiej, pomoc tytułem usług opiekuńczych. Odwołujący zarzucił, że organ odstąpił od omówienia, jakie ma zamiar podjąć działania wobec skarżącego, który jest obciążony wyrokiem o eksmisję

i ma nakaz opuszczenia mieszkania. Zdaniem strony, z decyzji wynika, że na mieszkańcach [...] ciążył obowiązek jego utrzymania, kiedy to całkowicie był pozbawiony wszelkich środków do życia, na opłaty i leki. Organ nie wyjaśnił, jak to się stało, że kiedy była bardzo duża liczba bezrobotnych w gminie [...], to odwołujący uzyskiwał pomoc materialną w wartości przekraczającej jedną trzecią swojego dochodu. Natomiast z chwilą malejącego bezrobocia pomoc materialna automatycznie spadła do takiej wysokości, że skarżący znalazł się w sytuacji, kiedy nawet nie ma udzielanej pomocy w dotarciu do placówek zdrowia i jest pozbawiany prawa do ciepłego posiłku oraz talonów żywnościowych, jak również pomocy tytułem usług opiekuńczych. Odwołujący zarzucił, że we wrześniu i październiku był pozbawiony wszelkich środków pieniężnych do życia, a opiekunki są instruowane, że mają swoją pracę wykonywać tak, aby mienie skarżącego stopniowo było dewastowane. Zarzucił też, że organ powołuje się na orzeczenie niemające związku z obowiązującą ustawą o pomocy społecznej. Zdaniem strony, Ośrodek Pomocy Społecznej w Nysie uczynił niemal wszystko, aby skarżącemu nie wydawano paczek żywnościowych oraz, aby został pozbawiony pomocy wynikającej z programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Odwołujący podniósł, że kiedy Dyrektorem OPS w Nysie była inna osoba, to nie miał problemów z utrzymaniem mieszkania i opłatami, czy zapewnieniem niezbędnych podstawowych potrzeb, miał zapewnione posiłki, usługi opiekuńcze oraz pomoc

w dotarciu do placówek zdrowia i w zapewnieniu leczenia rehabilitacyjnego

i operacyjnego.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia 23 maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadniając swojej rozstrzygnięcie, na wstępie Kolegium wywodziło, że stosownie do art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U.

z 2013r., poz. 182 ze zm., dalej jako ustawa lub ustawa o pomocy społecznej), celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, oraz wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia

w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacji gdy obywatele nie mogą samodzielnie podołać określonym problemom. Zaznaczyło, że w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy wskazano, że rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Argumentowało, że stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

W rozporządzeniu Rady Ministrów z 2012 r. ustalono, że od 1 października 2012 r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł (§ 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 17 lipca 2012 r.).

SKO przywołało art. 8 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Zauważyło, w dalszym ciągu swoich wywodów, że przepisy art. 8 ust. 4 ustawy stanowią, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Następnie, SKO wytłumaczyło, że zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. W myśl art. 38 ust. 2 ustawy, zasiłek okresowy ustala się:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;

2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

Stosownie do art. 38 ust. 3 ustawy, kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między:

1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;

2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

Nadmienił organ odwoławczy, że jak wynika z art. 38 ust. 4 ustawy, kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Jak stanowi natomiast art. 38 ust. 5 ustawy, okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Zgodnie z art. 38 ust. 6 ustawy, rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego, o których mowa w ust. 2 i 3.

Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012r., sygn. akt I OSK 1222/12, (LEX nr 1291314), wskazało, że przyznanie zasiłku okresowego nie ma charakteru uznaniowego, bowiem spełnienie warunków do jego przyznania obliguje organ do jego przyznania. Natomiast uznaniu administracyjnemu pozostawiona jest (w określonych ramach) jego wysokość i okres pobierania, poprzez ustawowo określoną możliwość miarkowania. Akcentowano, że skoro ustawa o pomocy społecznej dopuszcza możliwość przyznania zasiłku okresowego w wysokości między określonymi przepisami maksimum i minimum, to orzekając w sprawie zasiłku organy pomocy społecznej obowiązane są kierować się ogólnymi zasadami przyznawania tej pomocy.

Przypominając stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji i godząc się z tymi ustaleniami, Kolegium zauważyło, że prawo do świadczeń pieniężnych

z pomocy społecznej warunkuje kryterium dochodowe ustalone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, które dla T. R. jako osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Dochód wnioskodawcy wyniósł natomiast 690,55 zł i przekroczył kryterium dochodowe o 148,55 zł. Wobec powyższego, T. R. nie był uprawniony do otrzymania zasiłku okresowego.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdziło iż są one niezrozumiałe, gdyż nie dotyczyły rozpatrywanej sprawy. Kwestia przyznania, czy też odmowy przyznania innych świadczeń z pomocy społecznej, co podnosił odwołujący, jest przedmiotem odrębnych postępowań. Natomiast przedmiot postępowania, objętego decyzją z dnia 31 stycznia 2014 r., dotyczył jedynie zasiłku okresowego. Z uwagi na fakt, iż dochód strony w grudniu 2013 r. przekroczył kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, w przekonaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, brak było podstaw do przyznania tego świadczenia.

Rozważając natomiast zawarty w odwołaniu wniosek o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania odwoławczego w postępowaniu o zasiłek okresowy, wskazało, że do postępowania przed Kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, m. in. przepisy o opłatach i kosztach (art. 79 ust. 7 K.p.a.). Na mocy art. 263 K.p.a. w związku z art. 56 K.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron,

w przypadkach osobistego stawiennictwa osobie, która stawiła się na wezwanie, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona bez swojej winy została błędnie wezwana do stawienia się, które przyznaje się według przepisów

o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Organ administracji publicznej może do nich zaliczyć także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Skoro sprawa o zasiłek okresowy toczyła się na wniosek strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nie było podstaw do zastosowania przepisów o kosztach postępowania.

W imieniu skarżącego, ustanowiony z urzędu pełnomocnik, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, żądając uchylenia w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 maja 2014 r.

Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 2 ust. 1; art. 3 ust. 1, 3 i 4; art. 8 ust. 1, 3 i 4 w związku z art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Z ostrożności procesowej, pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a.; w związku z art. 85 K.p.a z art. 107 § 3 K.p.a.; w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na pobieżnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz nieuwzględnienia zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Rozwijając przestawione zarzuty pełnomocnik skarżącego argumentował, że organ drugiej instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie uwzględnił potrąceń alimentacyjnych, które spowodowały, że skarżący uzyskuje dochód na poziomie uprawniającym go do otrzymania pomocy w formie zasiłku okresowego. Nadto w przekonaniu skarżącego, ustalony stan faktyczny powinien skutkować przyznaniem odpowiedniej pomocy w formie zasiłku okresowego. Natomiast organy obu instancji w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego dopuściły się naruszenia prawa strony do obiektywnego rozpatrzenia sprawy w kwestii dotyczącej tzw. uznania administracyjnego. Organ pierwszej instancji nie dokonał analizy sytuacji faktycznej w jakiej znalazł i nadal znajduje się T. R., zaś organ odwoławczy nie zweryfikował tej sytuacji, powielając błędy poprzednika, przez co skarżone orzeczenie dotknięte jest istotnym naruszeniem prawa formalnego i materialnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu

w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a.

Rozpatrując skargę Sąd nie stwierdził, aby wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 maja 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie

w sprawie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku okresowego.

Trafnie organy uznały i przyjęły, że zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), dalej ustawa lub ustawa o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego m.in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy, zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie.

Stosownie do art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy kwota zasiłku okresowego, ustalona zgodnie z ust. 2, nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby.

Art.. 38 ust. 4 ustawy przewiduje, że kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20,00 zł miesięcznie. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej, na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5 ustawy).

Natomiast kryteria uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepis ten ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe. Zgodnie

z owym przepisem prawa, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej,

z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", (...) - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego

z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca

2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823) ustalono, że kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna nie została oparta na zasadzie powszechności.

W myśl art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów

z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu

z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Przepis ten w ust. 4 stanowi, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

Powyższe regulacje wskazują, że katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu są zamknięte na gruncie ustawy o pomocy społecznej.

W ocenie Sądu podkreślić należy, że pomoc społeczna jest instytucją publiczną mającą na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które nie dysponują środkami finansowymi na poziomie ustalonego kryterium dochodowego.

Podkreślenia przy tym wymaga, że przyznanie lub odmowa przyznania świadczenia może nastąpić jedynie po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności danej sprawy, a wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona przez wskazanie, dlaczego dokonano takiego, a nie innego rozstrzygnięcia - zgodnie z regułami wynikającymi z art. 6 i art. 7 K.p.a.

Przechodząc w tym miejscu do kwestii ustalonego przez organy dochodu skarżącego, nie budzi wątpliwości Sądu, iż miesięczny dochód jakim on dysponuje przekracza obowiązujące kryterium dochodowe, co tym samym uprawniało organ do wydania decyzji odmawiającej przyznanie przedmiotowego świadczenia. Źródłem utrzymania strony w grudniu 2013 r. , a więc w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, była renta w wysokości 1.221,82 zł (zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r.). Ze świadczenia tego zostało dokonane potracenie w kwocie 453 zł. Po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 149,65 zł, kwota do wypłaty dokonanej przez ZUS wyniosła 619,08 zł. Właściwie zatem organy obu instancji uznały, że dochodem strony we wskazanym okresie była renta w wysokości 690,55 zł, bowiem przy świadczeniu rentowym realizowane są potracenia tytułem należności alimentacyjnych w wysokości 381,62 zł. Na podstawie zaświadczenie komornika sądowego z dnia 17 stycznia

2014 r. (sygn. akt [...]) ustalono, że w grudniu dwaj synowie skarżącego otrzymali alimenty w kwocie po 190,81 zł.

W świetle powiedzianego powyżej niezasadny jest zarzut skarżącego dotyczący błędnego ustalenia wysokości dochodu skarżącego poprzez niepomniejszenie dochodu o kwotę alimentów. Wskazać należy, że z przepisu art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób pomniejsza dochód w rozumieniu tego przepisu a zatem "sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na źródło i tytuł ich uzyskania". Taka treść wskazuje na to, że chodzi o alimenty, do których świadczenia osoba była zobowiązana w analizowanym miesiącu, i które rzeczywiście świadczyła w tym danym miesiącu. Podnieść należy, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających wysokość zapłaconych alimentów.

Zauważyć przyjdzie, że ustalenie dochodu, o którym stanowi art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy

o pomocy społecznej nie może obejmować kosztów ponoszonych w związku

z egzekucją alimentów, a więc wynagrodzenia komornika, kosztów korespondencji oraz operacji bankowych, (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku

z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 528/11, LEX 984776).

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych prawidłowo organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego dotyczącego stycznia 2014 r., skoro w tym czasie miesięczny dochód skarżącego przekraczał kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej.

Jeżeli dochód osoby przekraczał kwotę 542 zł, to czyni to niemożliwym przystąpienie przez organ do badania, czy w danej sprawie wystąpiła ocenna przesłanka w postaci konieczności zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, takiej jak: pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, a także drobnych remontów i napraw w mieszkaniu.

W takiej sytuacji organ prawidłowo odmawia przyznania świadczeń pieniężnych

z pomocy społecznej takich jak zasiłek okresowy czy zasiłek celowy (zgodnie z art. 38

i art. 39 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).

Prawidłowe jest więc stanowisko obu organów orzekających w sprawie, że skarżący jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuacją życiową, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a zatem zasadna jest odmowa przyznania skarżącemu pomocy społecznej w formie wnioskowanego świadczenia.

W świetle powyższego decyzje obu instancji uznać należy za prawidłowe.

Nie naruszają bowiem one w sposób istotny zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W tej sytuacji skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak w sentencji wyroku.