Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 721/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 § 1, art. 1a pkt 2, art. 33, art. 79 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Piotr Popek / spr. / WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia E. S. (dalej Skarżąca/Zobowiązana) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...],

w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną – zajęcie świadczeń

z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonane na podstawie zawiadomienia z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...].

W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął w stosunku do Skarżącej i prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2012 r., o numerach: [...] i [...], wystawionych przez Wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na należności z tytułu - odpowiednio - grzywny w celu przymuszenia oraz opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia.

Odpisy w/w tytułów wykonawczych zostały doręczone Skarżącej w dniu [...] lipca 2012 r. Zobowiązana, pismem z dnia [...] lipca 2012 r. wniosła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Następnie, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...], organ egzekucyjny zawiesił postępowania egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanej. Postanowieniem wydanym w dniu [...] sierpnia 2014 r., nr [...], wierzyciel uznał wniesione przez Zobowiązaną zarzuty w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. za nieuzasadnione.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] uznał zgłoszone przez Zobowiązaną zarzuty za bezzasadne.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., nr [...],[...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia Zobowiązanej utrzymał w mocy ww. postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] września 2016 r., znak: [...]

Po podjęciu zawieszonego postępowania, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] - dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej Zobowiązanej w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny. Organ rentowy wskazał, że Zobowiązana pobiera rentę rolniczą w wysokości 1 069,07 zł, a realizacja zajęcia rozpocznie się od należności za sierpień 2017 r.

W dniu [...] lipca 2017 r., Zobowiązana wniosła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W treści tego pisma Zobowiązana podniosła, że po doręczeniu jej postanowienia DIAS

z dnia [...] marca 2017 r., zwróciła się do Rzecznika Praw Obywatelskich z prośbą

o interwencję w sprawie. Jak wywodziła, wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest bezpodstawne, bowiem nie otrzymała decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę betonowego zbiornika. Zobowiązana zakwestionowała również dokonane przez organ egzekucyjny zajęcie świadczenia rentowego oraz wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny postanowieniem opisanym jak na wstępie oddalił skargę Zobowiązanej na zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Organ I instancji uzasadnił, że czynność egzekucyjna w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego

i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonana przedmiotowym zawiadomieniem spełnia wymogi przewidziane w obowiązujących przepisach prawa. Organ egzekucyjny w odniesieniu do zawartego w skardze wniosku Zobowiązanej

o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wskazał, że brak podstaw do wstrzymania prowadzonego postępowania.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Zobowiązana wniosła zażalenie na w/w postanowienie organu egzekucyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości z powodu przedawnienia i nieistnienia obowiązku, ewentualnie o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1856/16. W ocenie Zobowiązanej, postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] lipca 2017 r. oraz

z dnia [...] lipca 2017 r. są niezgodne z prawem, bezpodstawne i przedwczesne. Zobowiązana zakwestionowała również prawidłowość postępowania i decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazującej rozbiórkę betonowego zbiornika znajdującego się na działce Zobowiązanej.

Postanowieniem opisanym jak na wstępie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu, organ II instancji wyjaśniał, że po dokonaniu oceny prawidłowości zastosowanej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu świadczeń

z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, pod względem wykonawczym, nie stwierdził naruszenia przepisów prawa. Wskazał również, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny przewidziany

w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej: u.p.e.a.) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] i [...], które zostały doręczone Zobowiązanej w dniu [...] lipca 2012 r. Ponadto, czynność organu miała oparcie w przepisach w/w ustawy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał także, że przychyla się do poglądu wyrażonego przez organ I instancji, a mianowicie, że podniesiona przez zobowiązaną okoliczność dotycząca nieistnienia obowiązku objętego w/w tytułem wykonawczym nie podlega rozpoznaniu w ramach skargi na czynności egzekucyjne – w tym trybie nie podlegają bowiem rozpatrzeniu kwestie materialno – prawne stanowiące podstawę uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego.

Skarżąca w dniu [...] września 2017 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Zaskarżając je w całości, wniosła o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości z powodu przedawnienia i nieistniejącego już zobowiązania, względnie o wznowienie postępowania, albowiem dowody na których podstawie ustalone istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe – decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podała, że wydane postanowienie jest niezgodne z faktami rzeczywistymi, bezpodstawne, pomija i zataja istotne dowody i okoliczności mające znaczny wpływ na wyjaśnienie i rozstrzygnięcie sprawy egzekucyjnej. Jej zdaniem prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczy nie tylko zajęcia świadczeń rentowych, ale przede wszystkim dotyczy decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nakazującej rozbiórkę betonowego zbiornika oraz w sprawie wydania tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wobec Zobowiązanej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, czyli w granicach swojej kognicji bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, zaś stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli sądowej w perspektywie tak zakreślonych granic, stwierdzić przychodzi, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej jest prawidłowe, jako, że w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniesionej skargi na czynności egzekucyjne.

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a.), a więc również czynność polegającą na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci egzekucji ze świadczeń

z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej.

Należy wskazać, że skarga na czynności egzekucyjne ma charakter środka subsydiarnego i nie będzie dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach, gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu (tak np. wyroki NSA z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4503/97, z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99 czy WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007r., sygn. akt III SA/Wa 3474/06). Nie jest więc dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawy zarzutów, wskazanych w art. 33 § 1 u.p.e.a., również po upływie terminu do wniesienia zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11, LEX nr 1413364).

W związku z powyższym, organ, rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne, bada postępowanie egzekucyjne jedynie w wąskim zakresie, który sprowadza się do analizy dochowania wymogów ustawowych regulujących sposób

i wymogi zastosowania, tak jak w tym przypadku, konkretnego środka egzekucyjnego. Powyższy zakres badania skargi na czynności egzekucyjne również determinuje zasięg kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia. Nie jest przy tym możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Skarga na czynność egzekucyjną nie może zatem dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a., a w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnych czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny lubo nie podjęcia konkretnej czynności.

Mając powyższe uwagi na względzie, uznać należało, że orzekające

w sprawie organy dokonały pełnej i prawidłowej oceny czynności egzekucyjnej dokonanej w prowadzonym w postępowaniu egzekucyjnym, a polegającej na zajęciu świadczenia skarżącej, a wypłacanego jej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Trafnie przy tym wskazano, iż jednym ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, jest egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej. Zgodnie z art. 79 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu i zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń (art. 79 § 2 u.p.e.a.). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób (art. 79 § 4 pkt 1 u.p.e.a.). Z ustaleń i wywodów orzekających w sprawie organów wynika, iż wszystkie te obowiązki organ egzekucyjny wypełnił prawidłowo, a ustalenia te znajdują potwierdzenie w dołączonych do akt sądowych aktach egzekucyjnych. Brak jest zatem podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się bezpośrednio do dokonanej przez organ egzekucyjny czynności wskazać należy, iż do zajęcia wierzytelności ze świadczenia emerytalnego wykorzystano druk zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2310). Przedmiotowe zawiadomienie zostało podpisane przez osobę działającą z upoważnienie Naczelnika Urzędu Skarbowego

w Strzyżowie i zawierało wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zawiadomienie zawierało również prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia skargi, z którego to prawa skarżąca skorzystała.

Zauważyć jednocześnie należy, iż skarżąca w istocie nie wskazuje na dokonanie powyższych czynności przez organ egzekucyjny w sposób sprzeczny

z art. 1a pkt 12 lit. a i art. 79 u.p.e.a., zaś argumentacja wskazywana, jako uzasadnienie skargi zmierza w istocie do podważenia istnienia obowiązku, co zostało objęte art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i może stanowić zarzut egzekucyjny. Jednocześnie, jak już wskazano wyżej argumentacja taka nie może być skuteczna w przypadku skargi na czynności egzekucyjne.

Jeszcze raz powtórzyć, że skarga na czynności egzekucyjne służy zaskarżaniu czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym. W jej ramach dopuszczalne jest zatem podnoszenie takich zarzutów, które odnoszą się do formalnoprawnych elementów czynności egzekucyjnych, a nie materialnoprawnych, jak stara się uczynić to Skarżąca w niniejszej sprawie. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyroki NSA: z dnia 18 lutego 2017 r. sygn. akt II FSK 3047/15, z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13, z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13, z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13).

Końcowo podkreślenia wymaga, że jak wynika z akt administracyjnych, zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych zostały uznane przez wierzyciela za nieuzasadnione. Stanowisko to jest dla organu egzekucyjnego wiążące, dlatego też postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. organ egzekucyjny uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Na skutek wniesionego przez Skarżącą zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Kwestia podnoszonych przez Zobowiązaną zarzutów została zatem ostatecznie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu.

Z tych względów, nie dopatrując się podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił ją na podstawie art. 151 P.p.s.a.