Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 337/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji organu II instancji w części
W pozostałym zakresie skargę oddalono

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Krystyna Kutzner (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 18 stycznia 2003 r Nr [...] w przedmiocie zgłoszenia celnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie podatku akcyzowego, II. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2002 r Z. Ś. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki [...] , rok produkcji 1987 , przywieziony z Niemiec . Do zgłoszenia celnego skarżący załączył fakturę z dnia [...] marca 2002 r , określającą wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę [...] EUR . W zgłoszeniu celnym zastosowano stawkę celną obniżoną 0% właściwą dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej .

W tym samym dniu skarżący złożył pismo zatytułowane " Prośba" , skierowane do Głównego Urzędu Ceł o przywrócenie terminu i naliczenie wszelkich należności według zasad obowiązujących przed 10 marca 2002 r , na warunkach wyjątkowych , z pominięciem ustawowych terminów .

Dyrektor Urzędu Celnego w [...] , działając na podstawie art.23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) zakwestionował wiarygodność faktury i decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe oraz określił kwotę wynikająca z długu celnego w wysokości [...] zł i objął towar wnioskowaną procedurą.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że o zakwestionowaniu wiarygodności przedłożonej faktury zadecydowała przede wszystkim niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Wartość celna przedmiotowego samochodu została ustalona na podstawie art.29 Kodeksu celnego tj. metodą "ostatniej szansy" . Naczelnik Urzędu Celnego podniósł , że postępowanie w tej kwestii zostało opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej i opublikowane w formie załącznika do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz.U.Nr 80, poz.908 ). W świetle w/w przepisu przy ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów tą metodą można oprzeć się na katalogach lub specjalistycznych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych.

W rozpatrywanej sprawie organ celny przyjął kwotę [...] zł tj. wartość rynkową tego typu pojazdu według katalogu " Info-Ekspert " cz.A VI/2002 , którą następnie pomniejszono o 22 % z tytułu podatku VAT , o 65% z tytułu podatku akcyzowego oraz o 35% z tytułu cła. Wartość celna w/w pojazdu została ustalona na kwotę [...] EUR . Cło wymierzono według stawki celnej obniżonej 0 % .

Jednocześnie organ celny pouczył skarżącego , że kwotę należności wynikającą z długu celnego cło - [...] zł określoną w nin. Decyzji oraz podatek akcyzowy [...] zł oraz VAT [...] zł obliczone na odwrocie karty 6 i dokumentu SAD ( ... ) razem należności [...] zł ( ... ) należy wpłacić na konto Urzędu Celnego w [...] (... ) ".

Od powyższej decyzji skarżący odwołał się zarzucając, że przedłożone przez niego dokumenty dotyczące wartości zakupionego pojazdu są prawdziwe i nie było podstaw do ich kwestionowania.

Ponadto skarżący podniósł, że na granicy w [...] zgłosił się w dniu [...] marca 2002 r w nocy , jednak z powodu panującego tam bałaganu , czynności związane z odprawą celną zostały dokonane po północy w dniu [...] marca 2002 r. W związku z tym skarżący wniósł o " rozliczenie" go na zasadach obowiązujących przed dniem [...] marca 2002 r tj. przy uwzględnieniu stawki podatku akcyzowego w wysokości 6,4% .

Dyrektor Izby Celnej w [...] , działając na podstawie art.4 ust. 1 ustawy z dnia 20.03.2002 r o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz.365 ) , po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia 18 stycznia 2003 r uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i uznał zgłoszenie celne za prawidłowe.

Organ odwoławczy stwierdził , że zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód zaimportowany przez skarżącego , był przekazany w ramach Wspólnej Procedury Tranzytowej za notą tranzytową z dnia [...] marca 2002 r i z terminem dostarczenia do Posterunku Celnego w [...] do dnia [...] marca 2002 r. W wyznaczonym terminie skarżący zgłosił się we wskazanym miejscu , a. termin odprawy został wyznaczony na dzień [...] kwietnia 2002 r. Wszystkie wyznaczone terminy zostały przez skarżącego dochowane.

Świadectwo przekroczenia granicy wystawione w Oddziale Celnym w [...] potwierdza datę przekroczenia granicy polskiej w dniu [...] marca 2002 r o godz .0:35 .

Organ celny przyznał , że na terenie Niemiec pojazd zgłoszono do odprawy wywozowej w dniu [...] marca 2002 r , potwierdza to niemiecki dokument Luftzettel - Kontrolna karta odpraw , w którym niemieckie służby celne odnotowały przyjazd o godz. 14:33 , a wyjazd o godz.22:40.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że w związku z faktem przekroczenia granicy polskiej w dniu 10 marca 2002 r , w świetle art.85 § 1 Kodeksu celnego , brak jest podstaw do zastosowania stawek podatku akcyzowego obowiązujących przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 marca 2002 r zmieniającego rozporządzenie w sprawie podatku akcyzowego.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził , że " w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] z dnia [...] .04.2002 r dokonanym przez skarżącego osobiście , wymiaru należności celnych dokonano stosując właściwe stawki celne i podatkowe ".

Odnosząc się do zarzutu niesłusznego - zdaniem skarżącego -zakwestionowania wartości celnej przedmiotowego pojazdu , organ celny stwierdził, że cena podana w dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego nie jest bezwzględnie wiążąca dla organów celnych. Wartość transakcyjna nie zawsze odpowiada wartości towaru . Ocena wiarygodności danych musi być oparta na obiektywnych przesłankach , jakimi w przypadku samochodów mogą być specjalistyczne katalogi cen pojazdów używanych na rynkach zagranicznych. Prawidłowo należało dokonać porównania z danymi wynikającymi z wydawnictwa " Eurotax Schwacke " nr 7/2002 , zawierającego uśrednione ceny samochodów używanych na reprezentatywnym dla krajów Unii Europejskiej rynku niemieckim.

Organ odwoławczy stwierdził , że organ I instancji nie dokonał porównania ani analizy wartości transakcyjnej z danymi zawartymi w katalogu "Schwackeliste " wydawnictwa Eurotax Schwacke. Na odwrocie zgłoszenia celnego znajduje się notatka służbowa funkcjonariusza celnego , iż w w/w wydawnictwie brak jest danych dotyczących wartości tego typu pojazdu. W wydanej decyzji organ I instancji ograniczył się jedynie do poinformowania , że zadeklarowana kwota nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru, gdyż cena wyrażona na umowie jest zbyt niska w stosunku do wartości rzeczywistej. Nie zostały natomiast ujawnione źródła danych służące do porównania wartości.

Organ odwoławczy przyznał , że zakwestionowanie wiarygodności ceny ujawnionej w umowie nastąpiło niezgodnie z zasadami badania zadeklarowanej wartości celnej oraz z naruszeniem zasady wyrażonej w art.121 Ordynacji podatkowej obligującej ograny do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do tych organów. Naruszona również została zasada wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek , którymi organy kierują się przy załatwianiu sprawy ( art.124 Ordynacji podatkowej).

W toku kontroli prawidłowości postępowania w sprawie porównano zadeklarowaną przez skarżącego wartość [...] EUR z danymi z katalogu "Schwackeliste. Pkw. Gelandewagen. Transporter" nr 3/2002 wydawnictwa EUROTAXSCHWACKE , Niemcy. W katalogu tym brak było danych dotyczących pojazdu z tego samego rocznika tj.1987 , dlatego też organ celny w oparciu o ten katalog dokonał kalkulacji spadku wartości pojazdu w związku z wiekiem i ustalił , że średni spadek wartości z tego tytułu wynosi 30%. Odliczając ten sam wskaźnik od wartości [...] EUR , określonej dla pojazdu z 1991 r organ odwoławczy doszedł do wniosku, że cena transakcyjna zadeklarowana przez skarżącego jest wiarygodna .

W zgłoszeniu celnym kwota długu celnego została określona w kwocie [...] zł, dlatego sentencja decyzji organu I instancji określająca kwotę długu celnego w tej samej wysokości była nieprawidłowa. Istotą weryfikacji zgłoszenia celnego nie był dług celny , lecz wartość celna samochodu , dlatego należało decyzję pierwszoinstnacyjną wyeliminować z obrotu prawnego.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący wniósł o uznanie , że zgłoszenia celnego dokonał przed dniem [...] marca 2002 r , gdyż z powodu bałaganu panującego na granicy formalności związane z przywozem samochodu przeciągnęły się do dnia [...] marca 2002 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podnosząc , że cena transakcyjna zadeklarowana przez skarżącego była ceną wiarygodną.

Na rozprawie w dniu [...] października 2005 r skarżący oświadczył, że jego skarga dotyczy stawki podatku akcyzowego w związku z datą przekroczenia granicy i przyjęcia zgłoszenia celnego .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz.1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

W rozpatrywanej sprawie istota sporu dotyczy stawki podatku akcyzowego z tytułu importu samochodu dokonanego przez skarżącego. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że skarżący domagał się zastosowania stawki podatku akcyzowego w wysokości 6,4% obowiązującej do dnia [...] marca 2002 r . Okoliczność ta została również potwierdzona na rozprawie przez skarżącego . W związku z tym do skarżącego zastosowanie miał w tym przypadku art. 11 b ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r Nr 11, poz.50 ze zm.) , który w brzmieniu obowiązującym w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego stanowił , że jeżeli podatnik kwestionuje obliczenie podatków z tytułu importu towarów, o których mowa w art. 11 ust.2 , lub istnienie obowiązku podatkowego , może on w terminie miesiąca od dnia pobrania tych podatków przez organ celny , wystąpić do organu podatkowego , właściwego dla podatnika , z żądaniem wydania decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz w sprawie zwrotu niesłusznie pobranej kwoty.

Tej treści pouczenie zawierał egzemplarz dokumentu SAD przeznaczony dla strony.

W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że w sprawie zastosowano " właściwe stawki celne i podatkowe " , co oznacza , że organ ten rozstrzygnął w zakresie podatku akcyzowego pomimo , że nie był uprawniony do orzekania w tej kwestii . Organ pierwszej instancji nie wydawał decyzji określającej podatek akcyzowy , a jedynie wystąpił w roli płatnika tego podatku, dokonując stosownych obliczeń w zgłoszeniu celnym . Organ odwoławczy nie mógł więc orzekać o słuszności ( bądź nie ). stawki podatku akcyzowego w obliczeniu tej należności dokonanej na dokumencie SAD .

Mając powyższe-na uwadze , Sąd działając na podstawie art. 134 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo w zakresie dotyczącym określenia podatku akcyzowego , z powodu naruszenia właściwości rzeczowej. Naruszenie przepisów o właściwości , bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia , zawsze powoduje nieważność decyzji . W związku z powyższym w tej części należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art.247 § 1 pkt.1 Ordynacji podatkowej .

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego daty zgłoszenia celnego i uznania , że czynność ta została dokonana w dniu [...] marca 2002 r , jak tego domaga się skarżący , a nie w dniu [...] marca 2002 r, jak przyjęły to organy celne , należy stwierdzić że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny ustalony przez organy celne nie jest sporny - przekroczenie granicy polskiej w Oddziale Celnym w [...] Dolnym Urzędu Celnego w [...] nastąpiło w dniu [...] marca 2002 r , co potwierdza świadectwo przekroczenia granicy. Ani organy celne , ani Sąd nie są uprawnione do przyjęcia innej daty zgłoszenia celnego , niż wynika to ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów. Przepisy prawa nie przewidują możliwości " uznania" innej daty , jak tego domaga się skarżący. Stanowiska tego nie mogła zmienić argumentacja skargi wskazująca na bałagan i opieszałość funkcjonariuszy.

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpatrywanej sprawie organy celne nie naruszyły przepisy prawa materialnego w zakresie dotyczącym daty dokonania zgłoszenia celnego .

Odnośnie wartości celnej sprowadzonego przez skarżącego samochodu Dyrektor Izby Celnej uznał zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym wartość celną za wiarygodną , a zatem rozstrzygnięcie w tym zakresie jest zgodne z wolą i żądaniem skarżącego .

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji.