Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 394/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1-3, art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 7, art. 77 par. 1 i 4, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 1 pkt 1 i 2, par. 2 ust. 1-4, par. 4 ust. 2 i 3, par. 6 ust. 1, par. 50 ust. 1 i 2, par. 50a ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Dnia 28 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia

[...] listopada 2015 r., nr [...], przyznającą E.B., zamieszkałej w P., zwanej dalej skarżącą, płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] maja 2014 roku Skarżąca wystąpiła o przyznanie kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, załączając deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PRO W 2007-2013.

Na podstawie wniosku ustalono, iż Skarżąca deklaruje realizację w ramach:

– pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.1 - uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni [...] ha oraz w wariancie 2.3

- trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawienia) na powierzchni [...] ha

– pakietu 3 - ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.1 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni [...] ha.

W dniu [...] maja 2014 r. do Biura Powiatowego w P. wpłynęły następujące dokumenty:

- zawiadomienie z dnia [...] maja 2014 r., w którym Skarżąca poinformowała, iż: na wskazanych działkach ewidencyjnych nr [...] w sadach ekologicznych zaistniały okoliczności niezależne od Beneficjenta, powodujące likwidację sadu ekologicznego; po ocenie dokonanej przez biegłego d/s szkód, niezbędne jest zgłoszenie siły wyższej, bowiem z przyczyn niezależnych plantacja sadu, mimo zastosowania wszelkich dostępnych środków ochronnych i pomocy Koła Łowieckiego - nie daje szans na powodzenie.,

- opinia biegłego - ekspertyza wykonana w dniach od [...].04.2014 r. do [...].05.2014 r. wraz z analizą z oględzin uprawy jabłoni domowej oraz sporządzoną przez biegłego dokumentacją fotograficzną.

Na podstawie wniosku ustalono, iż Skarżąca deklaruje realizację wariantu 2.1 - uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na działkach rolnych:

- A - gryka o powierzchni [...] ha położona na działce ewidencyjnej nr [...],

- D - gryka o powierzchni [...] ha położona na działce ewidencyjnej nr [...],

- E - gryka o powierzchni [...] ha położona na działce ewidencyjnej nr [...],

- F - gryka o powierzchni [...] ha położona na działce ewidencyjnej nr [...].

Gospodarstwo rolne Skarżącej metodą analizy ryzyka, w dniu [...] marca 2014 r. zostało wytypowane do przeprowadzenia kontroli na miejscu w sprawie płatności rolnośrodowiskowych, która została przeprowadzona w dniach od [...] do [...] września 2014 r. przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego w Poznaniu. Jak wynika ze sporządzonego raportu z czynności kontrolnych, inspektorzy terenowi stwierdzili nieprawidłowości:

- w przypadku działki rolnej A o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha w ramach wariantu 2.1, inspekcja terenowa stwierdziła mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo, tj. [...] ha, tym samym zastosowano kod DR13+; jednocześnie inspektorzy terenowi stwierdzili, że działka rolna znajduje się na niezadeklarowanych przez rolnika działkach ewidencyjnych. Kontrolerzy zastosowali kod DR50 tj. granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku oraz kod DR52 tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, kod DR53 tj. stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania, kod DR22 tj. działka rolna jest niespójna. Stwierdzono uprawę gryki zwyczajnej.

- w przypadku działki rolnej B o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha w ramach wariantu 2.3 oraz 3.1.1 inspekcja terenowa stwierdziła równą powierzchnię użytkowaną rolniczo, tj. [...] ha. Kontrolerzy wykonujący pomiar, na przedmiotowej działce zastosowali kod DR50 tj. granice uprawy wykraczają poza granice działki/ek referencyjnej zadeklarowanej we wniosku oraz kod DR52 tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, kod DR53 tj. stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania.

- w przypadku działki rolnej C o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha w ramach wariantu 2.3 oraz 3.1.1 inspekcja terenowa stwierdziła mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo, tj. [...] ha tym samym zastosowano kod DR13+. Kontrolerzy wykonujący pomiar, na przedmiotowej działce zastosowali kod DR52, tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania.

- w przypadku działki rolnej D o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha w ramach warianty 2.1 inspekcja terenowa, po przeprowadzeniu pomiarów stwierdziła większą powierzchnię użytkowaną rolniczo, tj. [...] ha, tym samym zastosowano kod DR13-. Jednocześnie inspektorzy terenowi stwierdzili, że działka rolna znajduje się na niezadeklarowanych przez rolnika działkach ewidencyjnych. Kontrolerzy wykonujący pomiar, na przedmiotowej działce zastosowali kod DR50 tj. granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku oraz kod DR52 tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, kod DR53 tj. stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania, kod DR29 tj. działka rolna jest położona na niezadeklarowanej działce referencyjnej np. drogi i rowy. Stwierdzona uprawa gryka zwyczajna. W uwagach inspektorzy terenowi wpisali: Działki pomierzone łącznie D+E+F.

- w przypadku działki rolnej E o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha w ramach warianty 2.1 inspekcja terenowa, po przeprowadzeniu pomiarów stwierdziła równą powierzchnię użytkowaną rolniczo, tj. [...] ha. Jednocześnie inspektorzy terenowi stwierdzili, że działka rolna znajduje się na niezadeklarowanych przez rolnika działkach ewidencyjnych. Kontrolerzy wykonujący pomiar, na przedmiotowej działce zastosowali kod DR50 tj. granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku oraz kod DR52 tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, kod DR53 tj. stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania, kod DR29 tj. działka rolna jest położona na niezadeklarowanej działce referencyjnej np. drogi i rowy. Stwierdzona uprawa gryka zwyczajna. W uwagach inspektorzy terenowi wpisali: Działki pomierzone łącznie D+E+F.

- w przypadku działki rolnej F o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha w ramach warianty 2.1 inspekcja terenowa, po przeprowadzeniu pomiarów stwierdziła równą powierzchnię użytkowaną rolniczo, tj. [...] ha. Jednocześnie inspektorzy terenowi stwierdzili, że działka rolna znajduje się na niezadeklarowanych przez rolnika działkach ewidencyjnych. Kontrolerzy wykonujący pomiar, na przedmiotowej działce zastosowali kod DR50 tj. granice uprawy wykraczają poza granice działki/ek referencyjnej zadeklarowanej we wniosku oraz kod DR52 tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, kod DR53 tj. stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania, kod DR29 tj. działka rolna jest położona na niezadeklarowanej działce referencyjnej np. drogi i rowy. Stwierdzona uprawa gryka zwyczajna. Podczas kontroli na miejscu wykonano fotografie. W uwagach inspektorzy terenowi wpisali: Działki pomierzone łącznie D+E+F.

Inspektorzy terenowi stwierdzili również nieprawidłowość L19 tj. pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym dla działki rolnej B.

W gospodarstwie rolnym Skarżącej w dniu [...] listopada 2014 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolne w zakresie wzajemnej zgodności. Sporządzono protokół, zgodnie z którym nie stwierdzono niezgodności.

W dniu [...] listopada 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w oparciu o weryfikację zebranego materiału dowodowego wydał decyzję o przyznaniu Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Organ przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł z tytułu wariantów 2.3 oraz 3.1.1, natomiast odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla wariantu 2.1.

W uzasadnieniu organ wskazał w szczególności, że Skarżąca dokonała nieuprawnionej zmiany wariantu 2.9 na 2.1 wbrew regulacji rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Do reszty działek zastosowano powierzchnię udowodnioną.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła m.in., że organ nie przeprowadził w ogóle postępowania dowodowego, a skarżąca prawidłowo wypełniła deklarację podając rzeczywisty obraz użytków rolnych. W ocenie skarżącej brak jest jednoznacznego przepisu, który zakazywałby zmiany uprawy na 2014 r. Organ winien wyjaśnić skarżącej jaki wniosek mogła zmienić i w jakim terminie.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu, decyzją z dnia [...] marca 2016 r., wskazaną we wstępie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że sporna pozostaje kwestia możliwości dokonania zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2014 r., które zostało zmienione przez beneficjenta w sposób nieuprawniony. Organ podkreślił, że tylko w 2013 r. była dopuszczalna zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem z 2009 r.). W roku 2013 Skarżąca realizowała wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) z uprawą jabłoń domowa, natomiast zgłoszenie zmiany zobowiązania nastąpiło w roku 2014, wraz z deklaracją nowego wariantu 2.1 Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania). Rzeczywisty termin rozpoczęcia realizacji zmienionego zobowiązania przypada na miesiąc maj 2014 r. Organ zaznaczył również, że to beneficjent otrzymujący pomoc powinien dołożyć należytej staranności, aby dotrzymać warunków na jakich pomoc ma być przyznana. Skarżąca nie wypełniła podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2014 r. na gruncie użytkowanym w 2013 r. jako sad ekologiczny, co uprawniałoby ją do otrzymania płatności za realizację wariantu 2.9.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję w części dot. wariantu 2.1 w zakresie zmniejszenia płatności przez organ I instancji, Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji organu I instancji w pierwszym jej punkcie i w tej części przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ponadto o uznanie siły wyższej w uprawie Skarżącej i zasądzenie kosztów.

Skarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie:

1. Art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 zgodnie z którym, jeżeli w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego nie są przestrzegane podstawowe wymogi w zakresie zarządzania lub zasady dobrej kultury rolnej zgodną z ochroną środowiska i jeżeli jest to wynikiem działania lub zaniechania, które można przypisać bezpośrednio beneficjentowi składającemu w danym roku wniosek o płatność, wtedy na podstawie szczegółowych zasad, o których mowa w ust. 4 redukuje się płatność lub wyklucza się beneficjenta, poprzez jego pominięcie, podczas gdy redukcję lub wykluczenie z płatności można zastosować jedynie po stwierdzeniu winy lub zaniechania beneficjenta. Ponadto nawet w wyniku zaniedbania redukcja nie może przekroczyć 5% i tylko w przypadku niepodjęcia po wezwaniu działań naprawczych.

2. Art. 75 ust. I Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, z późn. zm.), poprzez jego pominięcie, natomiast jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 Rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności.

3. Art. 28c. Ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z art. 51 Rozporządzenia nr 1698/2005, poprzez jego pominięcie a zgodnie z którym zmniejszenia i redukcji płatności nie stosuje się, jeżeli nie można przypisać winy beneficjentowi.

4. Art. 54 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1122/2009 w zw. z art. 24 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 poprzez jego nie zastosowanie i uwzględnienia raportów z kontroli dot. pomiarów wykonanych z ich naruszeniem i pomimo przyjęcia, że kontrola powierzchni jest nieweryfikowalna - pomniejszono płatność.

5. § 9 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., poprzez jego niezastosowanie i odmowę części płatności, pomimo nie wyjaśnienia sprawy w danym roku podczas gdy na większości działek ustalono, iż powierzchnia jest nieweryfikowalna.

6. Art. 3 ust. 2 pkt 2 Ustawy o płatnościach oraz art. 3 ust. 1 tej Ustawy w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego, co skutkuje brakiem możliwości stwierdzenia prawidłowej podstawy prawnej.

7. Art. 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady WE Nr 146/2008 z dnia 14 lutego 2008 r. zmieniające rozporządzenie WE nr 1782/2003 ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia. (Dz.Urz. UEL 2008, 46 str), poprzez jego pominięcie, a zgodnie z którym drobne uchybienia skarżącego zgodne z ochroną środowiska nie mają wpływu na sankcje w płatności.

8. Art. 77 k.p.a. poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a oparcie się jedynie na bazie danych w ARiMR i fotografiach z ortofotomap, które nie pokrywają się z pomiarami wykonanymi na miejscu i dokonanie pomniejszenia powierzchni upraw przez organ prowadzący postępowanie bez wiarygodnego uzasadnienia.

9. Art. 78 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie wyjaśnień strony dotyczących przeznaczenia sadów, oraz przedkładanych w toku rozpoznawania sprawy do wglądu dokumentów, potwierdzających stan faktyczny uprawy, co skutkowało nieadekwatnym uzasadnieniem decyzji do stanu faktycznego.

10. Art. 107 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji, a w szczególności jej podstawy prawnej.

11. Brak zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło uzupełnienie tezy dowodowej przez stronę i naruszyło jej prawa do obrony.

12. Art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez jego niezastosowanie a zgodnie z którym zmniejszenia i wykluczenia z pomocy określa się jedynie na podstawie przepisów Unii Europejskiej, a te wskazane przez organ nie mają w niniejszym przypadku zastosowania, ponadto wszelkie przepisy unijne nakładają na organ obowiązek wykazania w toku kontroli, iż uchybienia lub niedotrzymanie programu wynika z winy rolnika, czego w niniejszym przypadku dostrzec nie sposób.

13. § 47 rozporządzenia rolno środowiskowego MRiRW (Dz. U. Nr z 2013, poz. 361, ze zm.), poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie niewłaściwej podstawy prawnej dla części decyzji w zakresie wariantu 2 - rolnictwo ekologiczne, albowiem do rolnika realizującego zobowiązanie podjęte przed 2013 rokiem zastosowanie ma § 5 rozporządzenia z 2009 roku, o którym mowa w § 58 w/w Rozporządzenia z 2013 r., gdzie jego prawidłowa interpretacja i zastosowanie winna dopuszczać dla skarżącego który wszczynał zobowiązanie przed 2013 r. zmianę wariantu - tym bardziej, że wykonał tą zmianę po 4 listopada w 2013 r. o czym zaświadcza plan działalności rolnośrodowiskowej i zmiana do niego, czyli po zmianie § 50 w/w Rozporządzenia i poprzez dodanie § 50a przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w listopadzie 2013 r. poprzez dopuszczenie możliwości zmiany wariantów dla rolników, którzy rozpoczęli zobowiązanie na podstawie Rozporządzenia z 2009r.

14. Art. 50 czy 38 ust. 1 oraz 2 nowego Rozporządzenia z 2013 r. poprzez ich błędne ich zastosowanie do skarżącego, w trakcie realizacji zobowiązania, przez co pozbawiono go możliwości zmiany uprawy mimo wystąpienia siły wyższej w sadzie, co narusza art. 2 Konstytucji RP i zasadę zakazu działania prawa wstecz.

15. § 45 ust. 7a Rozporządzenia z dnia 15/03/2014 poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w sprawach wszczętych i niezakończonych w zakresie pojęcia siły wyższej zastosowanie ma aktualnie obowiązująca definicja

W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącej w dużej mierze przytoczył treść odwołania oraz rozwinął argumentację powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Na wstępie wskazać należy, iż na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny możliwości dokonania zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego skarżącej w 2014 r.

Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem jej legalności, w pierwszej kolejności oceny wymaga kwestia czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania.

Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę organy administracyjne nie naruszyły przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – (Dz. U. z 2007 r., nr 64, poz. 427, ze zm., dalej jako: u.w.r.o.w.) do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dalsze przepisy art. 21 cyt. ustawy u.w.r.o.w. zawierają postanowienia modyfikujące przewidziane w kpa zasady postępowania. W szczególności w ust. 3 art. 21 ustawy stanowi się, że strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto w art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy wprost wyłączone zostało stosowanie art. 81 kpa. Nie oznacza to jednak, że organy orzekające w sprawach przyznania płatności rolniczych zwolnione są z obowiązków przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami dowodzenia, logiki i swobodnej oceny dowodów.

W art. 21 ust. 2 pkt 1 wyraźnie stwierdzono bowiem, że organ "stoi na straży praworządności (co jest modyfikacją zasady z art. 7 k.p.a.) oraz "jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy " (co stanowi modyfikację obowiązku z art. 77 § 1 k.p.a., pominięto obowiązek zebrania materiału dowodowego). Zastosowanie mają pozostałe reguły postępowania dowodowego z k.p.a., w tym w szczególności art. 80, który organ obliguje do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nadto, zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a., fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Jeżeli więc organowi znane są z urzędu określone fakty, to ma obowiązek, niezależnie od inicjatywy strony, uwzględnić je w dokonywanej ocenie, wyczerpująco rozpatrując cały materiał dowodowy. Na tle rozpoznawanej sprawy wskazać także należy, że wymienione wyżej modyfikacje reguł postępowania administracyjnego mają swe podstawy w specyfice postępowań o przyznanie płatności, które inicjowane są wnioskiem ubiegającego się o dopłatę rolnika, pozostawiając jego woli, czy i w jakim zakresie chce skorzystać z pomocy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały bez naruszenia cytowanych wyżej przepisów postępowania. Poczynione ustalenia faktyczne uwzględniają bowiem cały materiał dowodowy i wszystkie wynikające z niego okoliczności. Materiał ten zebrany został prawidłowo i jest kompletny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Konieczne ustalenia faktyczne, które - jak wyżej wspomniano - co do zasady wynikają z norm prawa materialnego, zostały poczynione, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. W ocenie sądu uzasadnienia decyzji w pełni odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., wskazując obszernie i trafnie przyjęte ustalenia, dowody na których się oparto oraz podstawy prawne.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, zwane dalej: rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z 2013 r. określa w § 1 pkt 1 i 2 szczegółowe warunki i tryb przyznawania wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", zwanej dalej "płatnością rolnośrodowiskową", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanym dalej "Programem", w tym, m.in. tryb składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej; szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

Stosownie do dyspozycji § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2013 r., płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku (§ 2 ust. 2). Zawartość planu działalności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 2 ust. 3).

Do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio (§ 2 ust.4).

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów:

1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone;

2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne;

3) uchylony;

4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000;

5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000;

6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie;

7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie;

8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód;

9) Pakiet 9. Strefy buforowe.

Stosownie do treści § 4 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe:

1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;

2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego;

3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.

Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia (§ 4 ust. 3).

Skarżąca złożyła tylko jedną fakturę potwierdzającą zakup sadzonek w roku 2010 (k. 216 akt administracyjnych) i mając na uwadze jak wskazał organ odwoławczy wielkość deklarowanej uprawy liczba sadzonek została wykorzystana do jej obsadzenia.

Stosownie do § 6 ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany.

Przepisy tego rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany w ramach pakietu 2. - rolnictwo ekologiczne, w szczególności gdy zmiana zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 4, 7, 8 polega na:

4) zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno środowiskowej ;

7) zmianie wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inny z tych wariantów;

8) zmianie wariantu pierwszego lub drugiego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 realizowanych na gruntach rolnych, na których jest uprawiana mieszanka wieloletnia traw albo mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, na wariant trzeci lub czwarty tego pakietu, jeżeli grunty rolne, na których są uprawiane te mieszanki, stały się trwałymi użytkami zielonymi;

W myśl § 50 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 roku, rolnik, który podjął zobowiązanie rolno środowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.), w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 roku. Natomiast § 50 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 roku stanowi: "Zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego realizowanego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, jest niedopuszczalna, z wyjątkiem zmiany wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne realizowanych na gruntach, na których są uprawiane truskawki lub poziomki na wariant pierwszy, drugi, piąty, szósty, siódmy lub ósmy pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2.

Stosownie do treści § 50a ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., w 2013 r. dopuszczalna jest również zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, z późn. zm.), polegająca na zmianie:

1) miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, lub

2) rośliny uprawianej w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach któregokolwiek z tych wariantów, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów, lub

3) wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne

- jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty, nie ulegnie zmianie.

Sąd podziela stanowisko organu, iż § 50a rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., dający możliwość zmiany podjętego zobowiązania w ramach pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w szerszym zakresie niż § 50 miał zastosowanie tylko w 2013 r. Natomiast wprowadzone zmiany wymienionego rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 roku ogłoszone w Dz. U. 2014, poz. 324 z dnia 15 marca 2014 r. przewidują dokonanie zmian, w ramach pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne, które jednak nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. W obecnym stanie prawnym nie ma możliwości zmiany w 2014 r. wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w ramach którego uprawiane są drzewa owocowe na inny wariant tego pakietu. W związku z powyższym, zdaniem Sądu prawidłowo odmówiono skarżącej przyznania płatności w ramach wariantu 2.1 uprawy rolnicze na których w 2013 roku był sad, a co do których w 2014 roku dokonano zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego niezgodnie z przepisami.

Należy podkreślić, że w związku z tym, iż w 2014 r. uznano działania siły wyższej, organ odstąpił od ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.

Zdaniem Sądu skarżąca nie mogła samowolnie dokonać zmiany wariantów realizowanych w ramach pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne z wariantu 2.9 na wariant 2.1.

Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. rolnik składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych zobowiązuje się m.in.: do przestrzegania wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu, niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznawanie, przedłużanie, korzystanie lub dalsze wypłacanie płatności rolnośrodowiskowej ; o każdej zmianie powstałej w okresie trwania złożonych przez producenta zobowiązań, w szczególności jeżeli zmiana dotyczy wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni; utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami oraz przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Treść powołanych powyżej zobowiązań zawarta jest we wzorze wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, który skarżąca podpisała. Skarżąca była tym samym zobligowana do dochowania powinności związanych z realizacją zadeklarowanego przez nią w ramach płatności rolnośrodowiskowej wariantu.

Zdaniem Sądu organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego. Okoliczność, że z zebranego materiału dowodowego skarżąca wyciągnęła inne wnioski niż organ, nie świadczy o naruszeniu wymienionych wyżej przepisów przez organ, a wskazuje, iż skarżąca w istocie akceptuje swoje uprawnienia do pozyskania płatności, jednocześnie ignorując obowiązki w tym zakresie.

Mając na uwadze poszczególne zarzuty skargi podkreślić należy, że stanowią one w istocie powtórzenie zarzutów odwołania od decyzji organu I instancji, do których organ odwoławczy odniósł się.

Uznać należy, że stwierdzone przez organ nieprawidłowości dotyczące braku spełnienia przez skarżącą warunków uprawniających do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. uprawniały organ do odmowy przyznania przedmiotowej płatności rolnośrodowiskowej dla wariantu 2.1.

Sąd za niezasadne uznał również pozostałe zarzuty skargi mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz wskazaną przez organy argumentację, którą to podziela.

W ocenie sądu, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, nie uchybiając zasadom procedury administracyjnej. Należycie i dokładnie wyjaśniono stan faktyczny poprzez wszechstronne rozważenie materiału dowodowego. Prawidłowo przeprowadzono także kontrolę w gospodarstwie rolnym skarżącej i właściwie doręczono protokół z kontroli. Skarżąca miała zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego i z prawa tego korzystała.

Podnieść należy, iż organy Agencji dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie wystąpienia i rodzaju nieprawidłowości, co skutkowało przyznaniem skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. w pomniejszonej wysokości. Struktura tych płatności oraz wysokość zastosowanej sankcji oraz jej wyliczenie zostały precyzyjnie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powołaniem na mające zastosowanie w sprawie regulacje krajowe i unijne.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.