Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 69/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 pkt 2 i 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie SO del. Jarosław Szaro /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2012r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 69/13

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.M. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS) Oddział w B. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], którą, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2012 r., nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek z dnia 16.07.2012 r., złożony przez J.M. w przedmiocie umorzenia należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

W toku postępowania ZUS ustalił, że w dniu 28.06.2012 r. wnioskodawca przestał prowadzić działalność gospodarczą, co jednak nie stanowi samoistnej podstawy umorzenia należności. Przedmiotowe należności zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym, które na dzień opracowania wniosku nie zostało zakończone zaś organ nie stwierdził bezskuteczności egzekucji z uwagi na brak odpowiedniego majątku. ZUS stwierdził, że na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można przyjąć, że zachodzi całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ ustalił, że J.M. jest wraz z A.M., na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej właścicielem 1/3: działek nr [...] i nr [...], położonych w U. – Z. oraz lokalu mieszkalnego, znajdującego się w SW. przy ul. P. W związku z powyższym istnienie majątku nieruchomego uniemożliwia umorzenie należności ze względu na fakt, iż kwoty uzyskane z jego spieniężenia zaspokoją, oprócz kosztów postępowania także całość nieopłaconych należności. Koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym wynoszą 8,80 zł dlatego nie zachodzi przesłanka do umorzenia określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a ww. ustawy.

Odnosząc się do podstawy umorzenia należności, określonej w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ZUS wskazał, że umorzenie to jest ograniczone do sytuacji wyjątkowych, które zagrażałyby egzystencji zobowiązanego. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, umorzenie należności ma zastosowanie w sytuacjach skrajnych tj. groźba pozbawienia zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia potrzeb życiowych, poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej, przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie organ wywiódł, że źródłem utrzymania wnioskodawcy jest zatrudnienie w Biurze "A" B.Z., z czego uzyskuje dochody w wysokości 1.500 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca pobiera także rentę wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 595,26 zł netto.

ZUS wskazał, że podawana przez wnioskodawcę wysokość ciążących na nim zobowiązań alimentacyjnych, u osób fizycznych oraz z tytułu podatków nie została przez niego udokumentowana. Podobnie wydatki związane z utrzymaniem, leczeniem i wyjazdami do Kliniki Transplantologii w Warszawie nie zostały udowodnione.

Organ podniósł, że mimo, iż J.M. nie ma zapewnionego minimum socjalnego nie można stwierdzić, że w sprawie zachodzi zagrożenie dla dalszej egzystencji zwłaszcza, że wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości oraz nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej.

Odnosząc się do kwestii złego stanu zdrowia wnioskodawcy organ ustalił, że J.M. jest leczony z powodu przewlekłej choroby nerek w programie przewlekłej dializoterapii. Jednak wnioskodawca, mimo schorzeń jest zdolny do pracy i uzyskuje dochody, dlatego brak jest podstaw do umorzenia należności.

ZUS wskazał także, że ze stanu faktycznego sprawy nie wynika, by wnioskodawca poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Mając na względzie powyższe, wobec nie wykazania przez wnioskodawcę, że ze względu na stan zdrowia i sytuację rodzinną nie jest w stanie uregulować przedmiotowych należności oraz, że uregulowanie należności spowoduje negatywne konsekwencje dla niego i jego rodziny, ZUS, opisaną wyżej decyzją z dnia [...] września 2012 r. odmówił umorzenia przedmiotowych należności.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, J.M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie art. 28 ust. 3 pkt 2 i 3 i ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Odwołujący wskazał, że ZUS błędnie przyjął, iż jest on współwłaścicielem działek nr [...] i [...]. Po orzeczeniu przez Sąd Okręgowy w L. rozwodu między odwołującym a A.M., J.M. w dniu [...].04.2012 r., aktem notarialnym przeniósł udziały w ww. działkach na byłą żonę. W odniesieniu zaś do ww. lokalu użytkowego odwołujący wskazał, że w 2002 r. spółdzielnia przejęła to mieszkanie i dokonała jego sprzedaży. Stan prawny dotyczący ww. lokalu nie został uregulowany z winy spółdzielni, dlatego J.M. wniósł do Sądu Rejonowego w SW. o "sprostowanie stanu prawnego w księdze wieczystej ze stanem prawnym".

Odwołujący podniósł również, że ZUS nie uwzględnił okoliczności, iż Sąd Rejonowy w T. odmówił ogłoszenia jego upadłości ze względu na brak majątku, wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania, co powinno zostać potraktowane jako okoliczność przemawiająca za przyjęciem "całkowitej nieściągalności" w niniejszej sprawie. ZUS nie uwzględnił także stanu zdrowia odwołującego w szczególności, że cierpi na martwicę nerek, jest po nefrektomii nerek i czeka na rozpychanie pęcherza w celu umożliwienia przeszczepu nerki.

Uznając, że zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są nieuzasadnione, ZUS opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu ZUS podtrzymał ustalenia poczynione w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do przesłanki umorzenia należności ze względu na przewlekłą chorobę ZUS wskazał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.M. przedstawił dokumentację, z której wynika, że od 10 lat cierpi na niewydolność nerek, niedokrwistość, nadciśnienie tętnicze, wtórną nadczynność tarczycy, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa i przeszedł obustronną nefrektomię. W związku z powyższym stwierdzono, że stan zdrowia został udokumentowany, jednak nie jest to wystarczająca przesłanka do umorzenia przedmiotowych należności. W ocenie ZUS, mimo, że odwołujący cierpi na wiele schorzeń i wymaga leczenia, to nie ma orzeczonej niezdolności do pracy, pracuje i osiąga z tego tytułu dochody.

ZUS stwierdził, że w sprawie nie zachodzą sytuacje określone w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie można więc przyjąć, że nastąpiła całkowita nieściągalność zwłaszcza, że Naczelnik Urzędu Skarbowego oraz Komornik Sądowy nie stwierdzili bezskuteczności egzekucji. Przedstawione przez J.M. argumenty, dotyczące przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ww. ustawy został wzięte pod uwagę w zaskarżonej decyzji. Nowe okoliczności udokumentowane przez odwołującego tj. fakt nieposiadania żądnego majątku nieruchomego oraz zły stan zdrowia oznaczają, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy. Jednak te nowe okoliczności nie mają wpływu na zmianę zaskarżonej decyzji.

J.M. zaskarżył decyzję ZUS do sądu administracyjnego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 28 ust. 3 pkt 2 i 6 i art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Skarżący ponownie powołał się na postanowienie Sądu Rejonowego w T. o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z przyczyn określonych w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Orzeczenie to w ocenie skarżącego potwierdza fakt całkowitej nieściągalności. Skarżący podniósł, że źródła dochodu w postaci wynagrodzenia w kwocie 1116,86 zł i renty w wysokości 595 zł z trudem wystarczają na przeżycie i pokrycie kosztów leczenia. Twierdzenia ZUS, iż dochody te stanowią podstawę spłacania należności i nie przesądzają o trudnej sytuacji finansowej są zdaniem skarżącego niedorzeczne. Skarżący podniósł także, że w razie spłacania przedmiotowych należności zostałby pozbawiony niezbędnych środków na leki. ZUS nie uwzględnił ponadto, że skarżący jest także po operacji nowotworowej.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Zdrowotnych Oddział w B. wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych uprzednio w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, gdyż w toku postępowania administracyjnego organ nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych zaistniałych w niniejszej sprawie.

Podstawę prawną odmowy umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stanowiły w niniejszej sprawie odpowiednie przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W szczególności, art. 28 ust. 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Zgodnie z art. 28 ust. 3 ww. ustawy całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto, na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a określono natomiast w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr 141 poz. 1365). Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, można umorzyć należne składki na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w sytuacji:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Jak wynika z treści ww. uregulowań, organ wydając decyzje na podstawie przytoczonych wyżej przepisów prawa korzysta z uznania administracyjnego. Nie oznacza to jednak, ze dopuszczalnym jest dokonywanie dowolnych ustaleń, w oderwaniu od okoliczności faktycznych zaistniałych w sprawie. Na organie rozpatrującym sprawę ciąży bowiem obowiązek wnikliwej analizy wszystkich okoliczności faktycznych, by możliwym było dokonane rzetelnej oceny pod względem zaistnienia przesłanek, umożliwiających umorzenie przedmiotowych należności.

Należy zauważyć, że kontroli sądowej nie podlega samo uznanie lecz to, czy zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania spełniającego wymogi określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 80 k.p.a. kwestię, czy dana okoliczność została udowodniona należy ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Na organie administracji publicznej ciąży zaś obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Nie można także pominąć wagi obowiązku wyrażonego w art. 7 k.p.a. tj. podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zatem za niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego należy uznać działanie organu, polegające na nieustosunkowaniu się do argumentów podnoszonych przez stronę, pominięciu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy materiału dowodowego bądź wydanie rozstrzygnięcia wbrew zasadom doświadczenia życiowego.

Podstawą bowiem uchylenia decyzji opartej na uznaniu administracyjnym jest stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, takie naruszenie przepisów postępowania nastąpiło w niniejszej sprawie. W zaskarżonej decyzji organ oceniając, czy zaistniały przesłanki pozwalające uznać, że w stosunku do skarżącego nastąpiła całkowita nieściągalność, nie odniósł się do podniesionej w odwołaniu okoliczności, iż sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika. Z dołączonych zaś przez skarżącego dokumentów bezspornie wynika, że Sąd Rejonowy w T., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt V 1 GU 5/12 oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości J.M. stwierdzając, że niewypłacalność dłużnika ma charakter oczywisty, gdyż ten nie posiada wystarczającego majątku, który po spieniężeniu mógłby być wykorzystany na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego i na zaspokojenie wierzycieli. ZUS Oddział w B. nie ustosunkował się należycie do zaistnienia w sprawie przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nie wskazał w jakim stopniu fakt oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości z przyczyny określonej w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 1112 ze zm.) ma wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych należności. Odnosząc się do spełnienia przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń (...) organ poprzestał jedynie na wskazaniu, że oczywistym jest, że w sprawie nie zachodzi ta okoliczność. Stwierdzenie to pozostaje w całkowitej sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym zatem należy uznać, że organ w tym zakresie naruszył nie tylko opisane wyżej regulacje art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. ale także zasadę przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Tymczasem organ pominął milczeniem dowód w postaci znajdującego się w aktach sprawy odpisu opisanego wyżej orzeczenia o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości skarżącego. Należy także zauważyć, że ZUS jako wierzyciel nie wskazał, jakie dostrzegł możliwości egzekwowania zaległych składek w drodze przymusowej. Takie zaś sprecyzowanie jest koniecznym w sprawie mając na względzie uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w którym wskazano na oczywistą niewypłacalność dłużnika a także uznaną przez organ okoliczność, iż skarżący nie jest już współwłaścicielem ww. nieruchomości, nie posiada więc majątku, który można spieniężyć.

W dalszej kolejności należy odnieść się do stwierdzenia organu, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka pozwalająca na umorzenie, o której mowa w § 3 pkt 3 ww. rozporządzenia tj. przewlekła choroba zobowiązanego. Z dokumentacji dołączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że skarżący cierpi na przewlekłą niewydolność nerek i z tego powodu przeszedł obustronną nefrektomię, choruje na nadciśnienie tętnicze, wtórną nadczynność przytarczyc, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Ma także chorobę nowotworową i przeszedł resekcję języka oraz węzłów chłonnych. W związku z powyższym, w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że skarżącego należy uznać za osobę przewlekle chorą a tym samym za osobę, która ze względu na sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie dla niej skutki (§ 3 pkt 3 ww. rozporządzenia). Nie sposób się zgodzić ze stwierdzeniem organu, iż przewlekła choroba zobowiązanego nie może stanowić podstawy do ubiegania się o umorzenie należności gdyż nie pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu, pozwalającego na uregulowanie należności. Stanowisko to nie uwzględnia bowiem okoliczności niniejszej sprawy. Niewątpliwie natężenie i waga chorób, na jakie cierpi skarżący sprawia, że jego możliwości zarobkowe są ograniczone a ogólna sytuacja życiowa i związane z tym widoki na przyszłość nie rokują w chwili obecnej poprawy. Konieczność skomplikowanego leczenia (w tym związanego z chorobą nowotworową) generuje znaczne koszty i sprawia, że w celu zabezpieczenia własnej egzystencji skarżący jest zmuszony przeznaczać znaczną część dochodu na leki oraz dojazdy do kliniki. Należy także uwzględnić, że zgodnie z przedstawioną dokumentacją medyczną, skarżący jest poddawany czasochłonnym hemodializom. Oznacza to, że czas poświęcony przez skarżącego na działalność zarobkową jest ograniczony a tym samym możliwość zarobkowania jest znacznie ograniczona. Obecne dochody skarżącego wystarczają na pokrycie niezbędnych kosztów związanych z codziennym funkcjonowaniem oraz koniecznością leczenia, brak jest natomiast okoliczności pozwalających na przyjęcie, że sytuacja skarżącego może w przyszłości ulec poprawie tak, by możliwe było opłacenie należności bez stwarzania zagrożenia dla własnej egzystencji.

Mając na względzie powyższe rozważania należy stwierdzić, że w sytuacji skarżącego trudno doszukać się realnych możliwości pozwalających na pozyskanie środków finansowych umożliwiających zaspokojenie przedmiotowych należności. Organ wskazując, że fakt nieposiadania przez skarżącego majątku nieruchomego oraz okoliczności dotyczące jego stanu zdrowia nie były znane na etapie wydawania decyzji I instancji uznał, że te nowe okoliczności nie mają wpływu na zmianę zaskarżonej decyzji. Jednak nie był w stanie wskazać z jakiego majątku, wobec bardzo złego stanu zdrowia skarżący mógłby pokryć przedmiotowe należności.

Niezależnie od uchybień związanych z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego Sąd wskazuje, że organ rozpatrujący sprawę dopuścił się także innego naruszenia przepisów postępowania. Na decyzji ZUS z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], oprócz podpisu Zastępcy Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działającego z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Z.U., figurowały również podpisy dwóch innych pracowników – Specjalisty E.C. oraz Specjalisty D.P.. Natomiast na decyzji ZUS z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] oprócz podpisu Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B., działającego z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Z.W. widnieją także podpisy Starszego Inspektora I.S., ww. Z-cy Dyrektora Z.U. oraz Naczelnika Wydziału Realizacji Dochodów M.M.

W ocenie Sądu, zamieszczenie wielu podpisów pod decyzjami budzi uzasadnione przypuszczenie, że rozstrzygnięcia zostały podjęte przez organ kolegialny. Tymczasem statut Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie przewiduje udzielania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych upoważnienia do wydawania decyzji dla grupy pracowników, działających jako organ quasi - kolegialny. Powyższego nie zmienia również fakt, że podpisy zostały pogrupowane w sposób, który mógłby ułatwić wyodrębnienie nazwiska osoby, która podjęła decyzję w imieniu organu, od nazwisk pozostałych pracowników, którzy jedynie brali udział w jej przygotowaniu. Nawet gdyby przyjąć, że taka technika dowodzi różnej wagi podpisów figurujących w różnych miejscach decyzji nie sposób nie zauważyć, że w miejscu, które w zaskarżonej decyzji oraz w poprzedzającej ją decyzji zostało przeznaczone na podpis osoby wydającej w imieniu organu decyzję, widnieją odpowiednio trzy i cztery podpisy (por. wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 804/09, z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 233/09, z dnia 18 maja 2010r., sygn. akt II SA/Wr 837/09, publ.https://cbois.nsa.gov.pl).

Z uwagi na opisane wyżej uchybienia, w stopniu mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) uchylić zaskarżoną decyzję. Sąd orzekł także o uchyleniu poprzedzającej decyzji z dnia [...] września 2012 r., nr [...], zgodnie z art. 135 P.p.s.a., gdyż było to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ weźmie pod uwagę ocenę prawną, wyrażoną w niniejszym wyroku.

O niewykonaniu decyzji opisanych w sentencji, do chwili uprawomocnienia się wyroku Sąd orzekł w oparciu o art. 152 P.p.s.a.

Sąd zaniechał orzekania o kosztach sądowych, gdyż skarżący na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. zwolniony był z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.