Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2618/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 124
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 31 maja 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Po 275/16 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę kasacyjną [pic]


UZASADNIENIE

I OSK 2618/16

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M.D. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu [...] grudnia 2014 r. E. Sp. z o.o. w P. złożyła wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.), dalej u.g.n., o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w gminie L., obręb K., oznaczonej jako działka nr [...]o pow. [...]ha, stanowiącej własność M.D., poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej/dwutorowej linii 110 kV Ś. W wniosku wskazano, że działka objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] września 2003 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. (Dz.Urz. Województwa Wielkopolskiego Nr 174, poz. 3246). Z planu wynika, że na działce nr [...] wprowadza się ograniczenie wykorzystania terenu pod zabudowę z uwagi na przebieg linii energetycznej; obowiązuje dostosowanie podziałów geodezyjnych do przebiegu linii oraz uzgodnienie lokalizacji obiektów budowlanych z dysponentem sieci energetycznej.

We wniosku sprecyzowano, że planowana inwestycja polega na przebudowie linii po trasie istniejącej linii wysokiego napięcia poprzez wymianę wszystkich elementów linii (słupy z fundamentami, przewody i izolatory) na nowe elementy. Działka zlokalizowana jest pomiędzy istniejącymi słupami nr [...] i [...], a na jej terenie posadowiony jest słup nr [...], przy czym na odcinku od słupa nr [...] do słupa nr [...] (linia jednotorowa), nastąpi wymiana wszystkich elementów linii (konstrukcji wsporczych z fundamentami, przewodów, izolatorów) na nowe z zachowaniem dotychczasowego przebiegu. Powierzchnia zajęta przez pas ograniczenia na działce nr [...] wynosi [...]m2 przy długości projektowanej trasy linii na działce rzędu [...]m (po osi linii) i szerokości pasa ograniczenia dla linii określonej na 9,8 m. Na działce przewidziano również lokalizację słupa kratowego o wymiarach podstawy 5,96 m x 5,96 m. Przebieg linii oraz pasa technologicznego linii przez przedmiotową nieruchomość, a także lokalizacja słupa zilustrowane zostały na załączonej do wniosku mapie.

Wnioskodawca poinformował, że podjęto próbę przeprowadzenia rokowań z właścicielką nieruchomości w przedmiocie wyrażenia zgody na korzystanie ze spornej nieruchomości, jednakże oczekiwań wyrażonych przez strony nie dało się ze sobą pogodzić. Właścicielka nie wyraziła zgody na posadowienie dodatkowego słupa na działce oraz zakwestionowała szerokość pasa służebności przesyłu określoną na 9,8 m. W jej ocenie szerokość pasa służebności przesyłu winna wynosić 30 m, bo tyle wnosi strefa ochronna wskazana w planie miejscowym.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Starosta L., na podstawie art. 6 pkt 2 oraz art. 124 u.g.n., orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części ww. nieruchomości gruntowej. Przebieg trasy linii i grunty projektowane do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości określał załącznik graficzny decyzji.

Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia wniosła M.D.

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał przede wszystkim, że przebieg planowanej inwestycji jest tożsamy z przebiegiem linii nakreślonym w dokumentach planistycznych. Odnosząc się zaś do zarzutu zbyt wąskiego pasa ograniczenia własności organ stwierdził, że utożsamianie ograniczenia prawa własności dokonywanego w ramach właściwej procedury planistycznej i kompetencji gminy z ograniczeniem wynikającym z art. 124 ust. 1 u.g.n. jest nieprawidłowe. Skoro pas o szerokości 9,8 m jest wystarczający do pobudowania urządzeń infrastrukturalnych, a ponadto mieści się w granicach wyznaczonych planem miejscowym (po 15 m w każdą stronę od osi linii), to organ nie może odmówić wydania inwestorowi decyzji.

Wojewoda wskazał dalej, że wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest wyłącznie w odniesieniu do inwestycji celu publicznego, która polega na założeniu i przeprowadzeniu np. urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. W zakresie pojęcia "założenia i przeprowadzenia" urządzeń sieci energetycznych należy rozumieć czynności polegające na ich budowie - względnie przebudowie. Przedmiotowa linia ma zostać zdemontowana, zaś w jej miejscu pojawić się ma nowy obiekt o parametrach zbliżonych. Jak podkreślono, w efekcie zaplanowanej inwestycji w miejscu istniejącej obecnie linii wysokiego napięcia powstanie nowa linia energetyczna.

W zakresie zarzutu kwestionującego prawidłowość prowadzonych rokowań organ odwoławczy stwierdził, powołując się na znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwa, że rokowania prowadziły osoby umocowane przez inwestora.

Organ II instancji wskazał także, że zgodnie z art. 124 ust. 7 u.g.n. to decyzja ostateczna stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej, a nie mapa stanowiąca jej załącznik.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła M.D.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że z punktu widzenia ustawy o gospodarce nieruchomościami bez znaczenia pozostaje czy prowadzone prace mają stanowić budowę nowej infrastruktury, czy też przebudowę infrastruktury już istniejącej. W zakresie pojęcia "założenia i przeprowadzenia" urządzeń sieci energetycznych należy bowiem rozumieć czynności polegające na ich budowie - względnie przebudowie. Kwalifikacja robót, jakie mają być przeprowadzone, może mieć znaczenie jedynie w przypadku dalszego toku procesu inwestycyjnego, jakim jest wystąpienie z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Jednakże, w ocenie Sądu, realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia może być poprzedzona wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 124 u.g.n.

Sąd Wojewódzki wskazał także, że działka nr [...] objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy L., który wprowadza na jej obszarze ograniczenie wykorzystania terenu pod zabudowę z uwagi na przebieg linii energetycznej; obowiązuje dostosowanie podziałów geodezyjnych do przebiegu linii oraz uzgodnienie lokalizacji obiektów budowlanych z dysponentem sieci energetycznej.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że obszar ograniczenia w decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. nie musi odpowiadać obszarowi określonemu w aktach planistycznych. O ile ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a zatem musi się ono mieścić w granicach wyznaczonych w planie, o tyle błędem byłoby sztywne ujmowanie obu tych ograniczeń w tych samych kategoriach. Organ bada zgodność wniosku inwestora z ustaleniami planistycznymi oraz weryfikuje niezbędny oraz konieczny dla realizacji inwestycji obszar ograniczenia, w którego granicach mają być zlokalizowane urządzenia elektroenergetyczne.

Odnosząc się do zarzutu związanego z prawidłowością prowadzonych rokowań Sąd Wojewódzki wskazał, że rokowania w niniejszej sprawie prowadziły osoby umocowane przez inwestora: M.R. (pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2014 r.), M.S. (pełnomocnictwo z dnia [...] listopada 2012 r.) i R.C. (pełnomocnictwo z dnia [...] listopada 2012 r.). Jak wynika z treści komparycji projektu umowy o ustanowienie służebności przesyłu, miała ona zostać zawarta pomiędzy S. S.A. z siedzibą w G., będącej wykonawcą i działającej na rzecz spółki E., a właścicielem nieruchomości. Udzielone przez E. tym osobom pełnomocnictwa w punkcie 2 zawierały upoważnienie do "podejmowania kontaktów z właścicielami nieruchomości, celem uzyskania zgody na realizowanie budowy lub przebudowy sieci elektroenergetycznej znajdującej się na nieruchomościach należących do łych właścicieli'" (pełnomocnictwo udzielone M.R.) lub upoważnienie do "przeprowadzania rokowań z właścicielami nieruchomości w celu uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" (pełnomocnictwa udzielone M.S. i R.C.). Wprawdzie pełnomocnictwa nie uprawniały do zaciągania w imieniu i na rzec spółki E. zobowiązań finansowych lub o podobnym charakterze poza wymaganymi przez urzędy opłatami związanymi z uzyskaniem decyzji i pozwoleń niezbędnych do realizacji prac projektowych, jednak nie może to stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości umocowania przedstawicieli inwestora. Ponadto § 5 projektu umowy o ustanowienie służebności przesyłu przewidywał, że zapłaty proponowanego wynagrodzenia dokona wykonawca (tj. S. S.A.), a nie inwestor. Choć M.R., M.S. i R.C. prowadząc rokowania działali na rzecz spółki E., to zaciągali zobowiązania jedynie na rzecz S. S.A., a zatem nie wykroczyli poza ramy udzielonego im przez spółkę E. umocowania. M.R., M.S. oraz R.C., z uwagi na treść pełnomocnictw z dnia [...] listopada 2013 r. (nr [...], nr [...], nr [...]), udzielonych przez S. S.A., wbrew twierdzeniu skarżącej, mogli zatem zaoferować świadczenie wzajemne, tj. wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. W treści ww. pełnomocnictw wyraźnie zostało wskazane, że obejmują one m.in. prawo do przeprowadzania rokowań i podpisywania w imieniu spółki umów z właścicielami nieruchomości pod liniami (m.in. 110 kV relacji Ś.) w celu uzyskania na rzecz E. prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane (pkt 1 pełnomocnictw), a także prawo do negocjowania warunków ustanowienia na rzecz E. Sp. z o.o. służebności przesyłu, w tym w szczególności wysokości wynagrodzeń (odszkodowań). W pełnomocnictwach zawarte jest również stwierdzenie, że "podpisanie przez pełnomocnika umowy lub złożenie oświadczenia skutkującego powstaniem zobowiązań finansowych musi być poprzedzone uzyskaniem pisemnej zgody, pod rygorem nieważności, Zarządu S. S.A.". W aktach sprawy znajdują się wymagane zgody (z dnia [...] września 2014 r. oraz z dnia [...] grudnia 2014 r.), co czyni zadość wskazaniom zawartym w powyższych pełnomocnictwach.

Odnosząc się zaś do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o przedłożoną przez wnioskodawczynię mapę sporządzoną przez mgr inż. J.S., która nie została sporządzona przez uprawnionego geodetę na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej, Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 124 ust. 7 u.g.n. to decyzja ostateczna, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej, a nie mapa stanowiąca jej załącznik. Ustawodawca nie nakłada na organ obowiązku stosowania załączników graficznych przedstawiających format i sposób ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. O ile określenie zakresu oraz przebiegu ograniczenia, poprzez integralne włączenie tego elementu, jest czynnością pożądaną, o tyle nie jest obligatoryjne. Ustawodawca nie nakłada również obowiązku, aby ewentualna mapa stanowiąca załącznik do decyzji miała być sporządzona przez uprawnionego geodetę.

Sąd Wojewódzki uznał także za bezzasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W sprawie spełnione zostały przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2016 r. skargę kasacyjną wniosła M.D. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu:

I. Naruszenie prawa materialnego:

1/ art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości ustanowionego w sposób sprzeczny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] września 2003 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to jest w zakresie określenia szerokości pasa ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na 9,8 m, podczas gdy z zapisów w planu wynika, że strefa ochronna linii 110kV Ś. na nieruchomości skarżącej wynosi 30 metrów (po 15 m w każdą stronę od osi linii);

2/ art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym i bezzasadnym przyjęciu, że planowane prace stanowią nową inwestycję celu publicznego, nie zaś przebudowę obiektu istniejącego i w konsekwencji skutkujące utrzymaniem w mocy sprzecznej z prawem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości;

3/ art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na błędnym uznaniu, że przepis ten można stosować również w przypadku przebudowy infrastruktury istniejącej, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy sprzecznej z prawem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości;

4/ art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez jego błędna wykładnię i w konsekwencji błędne i bezzasadne przyjęcie, że wnioskodawczyni E. sp. z o.o. przeprowadziła rokowania z właścicielem nieruchomości w sposób legalny, podczas gdy osoby zastępujące wnioskodawczynię w toku rzekomych rokowań nie były upoważnione do zaciągania jakichkolwiek zobowiązań finansowych, a ponadto rzekome rokowania nie obejmowały udzielenia przez właściciela nieruchomości zgody na wykonanie robót co do pełnego zakresu pasa ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości ustalonego na podstawie zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem prowadzone "rokowania" miały charakter czynności pozornych i nie mogły doprowadzić do skutecznego dokonania czynności prawnej (zawarcia umowy) pomiędzy E. sp. z o.o. a skarżącą, obejmującej wyrażenie przez właściciela nieruchomości zgody na wykonanie prac na przedmiotowej nieruchomości i uzgodnienie warunków porozumienia stron;

5/ art. 42 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 124 ust. 7 u.g.n. w zw. z § 28 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów, poprzez utrzymanie w mocy decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wydanej w oparciu o przedłożoną przez wnioskodawczynię mapę, która została sporządzona przez mgr inż. J.S., który nie był uprawniony do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii jako osoba nielegitymująca się uprawnieniami zawodowymi w dziedzinie geodezji i kartografii, która to mapa nie została nadto oparta na wyrysie z mapy ewidencyjnej oraz wypisie z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków oraz nie została zaopatrzona w klauzulę właściwego organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków stwierdzającą, że przeznaczone są do dokonywania wpisów w księgach wieczystych, co w konsekwencji uniemożliwia w przyszłości ujawnienie ograniczeń wynikających z decyzji Starosty L. z dnia [...] października 2015 r. w prowadzonej dla działki nr [...] księdze wieczystej oraz uczynienie przedmiotowej mapy załącznikiem nr [...] do tejże decyzji.

II. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1/ art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., w zw. z art. 107 § 3, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 7 k.p.a., poprzez brak odniesienia się w orzeczeniu Sądu I Instancji do zarzutów skarżącej dotyczących niewyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracyjny zebranego w sprawie materiału dowodowego dotyczącego przebiegu prowadzonych między stronami rozmów oraz stanu technicznego odcinka linii 110kV Ś. posadowionego na nieruchomości skarżącej, w szczególności poprzez nieodniesienie się do faktu pominięcia wnioskowanego przez skarżącą dowodu z oględzin nieruchomości oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na twierdzeniach wnioskodawczyni,

2/ art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie, pomimo wniosku zawartego w skardze, uzupełniającego postępowania dowodowego z załączonego do skargi dokumentu w postaci zawiadomienia o wydaniu decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] marca 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, pomimo że przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowodowałoby przedłużenia postępowania.

Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. Sp. z o.o. w P. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do dystrybucji płynów, pary, gazów energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie takie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Autor skargi kasacyjnej w pkt I ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi I instancji, że błędnie uznał za legalne ustanowienie ograniczenia sposobu korzystania z działki nr [...]w sposób sprzeczny z planem miejscowym. W decyzji orzeczono bowiem o takim ograniczeniu w zakresie pasa o szerokości 9,8 m, choć plan miejscowy przewiduje strefę ochronną o szerokości 30 m (po 15 m w każdą stronę od osi linii 110 kV Ś.).

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wprowadzony uchwałą nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] września 2003 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. w obrębie miejscowości K. wprowadza, w § 5 ust. 5 pkt 2 lit. e) w związku z § 1 ust. 1, ograniczenie wykorzystania działki geodezyjnej o numerze ewidencyjnym [...] pod zabudowę z uwagi na przebieg linii energetycznej. Jednocześnie obowiązuje dostosowanie podziałów geodezyjnych do przebiegu linii oraz uzgodnienie lokalizacji obiektów budowlanych z dysponentem sieci energetycznej. Na załączniku nr 1a do ww. uchwały wykreślono przebieg linii. Dlatego zasadne jest stanowisko Sądu I instancji, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości było zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Zgodzić się również należy z tezą, że obszar ograniczenia w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n nie musi odpowiadać obszarowi określonemu w dokumentach planistycznych. Oczywiście szerokość pasa ograniczającego określona w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. musi się mieścić w granicach strefy ochronnej wskazanych w planie miejscowym, jednakże granice te nie muszą się pokrywać. Przecież pas ochronny 30 m określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie jest tożsamy z pasem ochronnym wskazanym przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Zasadnie podnosi inwestor w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że pas technologiczny wskazany w jego wniosku ma umożliwić przedsiębiorstwu przesyłowemu prowadzenia prac modernizacyjnych na nieruchomości, jak również zapewnić możliwość wjazdu na działkę celem usunięcia awarii, czy też przeprowadzania prac konserwatorskich. Szerokość tego pasa została wskazana jako niezbędna do przeprowadzenia wszystkich prac związanych z inwestycją, a zarazem wystarczająca dla przedsiębiorcy przesyłowego do właściwego korzystania z urządzenia przesyłowego w przyszłości, zgodnie z jego przeznaczeniem. Szerokość pasa 9,8 m ustalona przez organ na wniosek inwestora znajduje zatem uzasadnienie w potrzebach przedsiębiorstwa przesyłowego.

Tymczasem skarżąca konsekwentnie podnosi przez całe postępowanie, że znaczenie dla niej utracił cały obszar o łącznej szerokości 30 metrów z uwagi na niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia i mienia związane z korzystaniem z tej części nieruchomości, a decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości będzie stanowić postawę do wypłaty ewentualnego odszkodowania wyłącznie za ograniczenie sposobu korzystania z obszaru o szerokości 9,8 metrów, nie zaś za całą powierzchnię nieruchomości dotkniętej skutkami powstania planowanej infrastruktury przesyłowej tj. do obszaru o szerokości 15 metrów po obu stronach od osi linii. Jednak skarżąca zdaje się nie zauważać, że wyznaczenie strefy ochronnej o szerokości 15 m po obu stronach linii nie miało żadnego związku z wnioskiem inwestora.

Ograniczenie takie wprowadził plan miejscowy w 2003 r. i funkcjonowało ono przez 11 lat do czasu złożenia przez inwestora wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n. Bez tego wniosku ograniczenia związane ze strefą ochronną o szerokości 30 m nadal by obowiązywały. Stąd roszczenia skarżącej nie powinny być zgłaszane w trakcie postępowania prowadzonego w trybie art. 124 u.g.n. Odszkodowania z tytułu uniemożliwienia lub ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, będące skutkiem uchwalenia bądź zmiany planu miejscowego lub też wydania decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego, jest wypłacane na podstawie art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez właściwą gminę.

Z uwagi na brak przepisów prawa określających szerokość pasów technologicznych, pasów ochronnych dla linii elektroenergetycznych, pasy ochronne każdorazowo wyznaczane są przez inwestora. Postanowienia § 55 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, jak również § 77 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, na które powołuje się autor skargi kasacyjnej, nie stanowią podstawy prawnej do określania szerokości pasa technologicznego niezbędnego do korzystania z linii elektroenergetycznej przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Powyższe przepisy reagują wyłącznie kwestie odległości, w jakiej mogą być sytuowane stanowiska pracy, składowiska wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń od napowietrznych linii elektroenergetycznych.

Z kolei ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1812 ze zm.), na którą powołuje się autor skargi kasacyjnej, ma zastosowanie tylko do inwestycji wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy i dotyczy linii elektroenergetycznych najwyższych napięć, tj. linii o napięciu 400 kV. Natomiast do inwestycji niewymienionych w załączniku, jak również do linii o niższych napięciach, stosuje się przepisy u.g.n.

Niezasadny jest także zarzut sformułowany w pkt I ppkt 2 i 3 skargi kasacyjnej. Nie można się bowiem zgodzić z tezą, że decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości może dotyczyć wyłącznie zezwolenia na realizację całkowicie nowej inwestycji celu publicznego, nie zaś przebudowy obiektu istniejącego.

Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. Inna interpretacja uniemożliwiałaby przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej, skoro art. 124b u.g.n. dotyczy wyłącznie prac związanych z bieżącą konserwacją, remontem czy usuwaniem awarii. Tak więc okoliczność istnienia napowietrznej linii energetycznej nie może stać na przeszkodzie, aby inwestor prowadził roboty budowlane przy tej inwestycji związane z jej przebudową. Przedwczesne są również obawy autora skargi kasacyjnej, że zamiarem inwestora jest legalizacja samowolnie wybudowanej linii. Decyzja wydana w trybie art. 124 u.g.n. nie reguluje bowiem uprawnień inwestora w zakresie rozpoczęcia robót budowlanych, a stanowi jedynie o dysponowaniu przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Prace budowlane natomiast inwestor będzie mógł prowadzić dopiero po uzyskaniu stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. W trakcie postępowania zmierzającego do wydania takiej decyzji właściwy organ architektoniczno-budowlany będzie musiał rozważyć, czy wniosek o jej wydanie nie dotyczy samowoli budowlanej.

Nie można również podzielić argumentacji zaprezentowanej w pkt I ppkt 4 skargi kasacyjnej, jakoby osoby działające w imieniu inwestora nie były należycie umocowane do prowadzenia z nią rokowań o uzyskanie zgody na wykonanie prac.

W myśl art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Przebieg rokowań przeprowadzonych ze skarżącą został szczegółowo opisany przez pełnomocnika inwestora we wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości Do wniosku dołączone zostały dokumenty przedstawiające przebieg rokowań wraz z pełnomocnictwami. Rokowania w niniejszej sprawie były prowadzone przez osoby umocowane przez inwestora, co szczegółowo wykazał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, stąd nie jest konieczne po raz kolejny szczegółowe przytaczanie dat i numerów udzielonych pełnomocnictw, jak też ich dokładnego zakresu. Wystarczy stwierdzenie, że udzielone przez inwestora pełnomocnictwa zawierały upoważnienie do podejmowania kontaktów z właścicielami nieruchomości, celem uzyskania zgody na realizowanie budowy lub przebudowy sieci elektroenergetycznej znajdującej się na nieruchomościach należących do tych właścicieli lub też upoważnienie do przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości w celu uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W umowie zwartej pomiędzy inwestorem a wykonawcą inwestycji, tj. S. S.A. została uregulowana kwestia pozyskania tytułów prawnych do dysponowania nieruchomościami, przez które przebiega przebudowywana linia. Inwestor wskazał, że wykonawca winien podjąć kroki niezbędne do ustanowienia przez właścicieli nieruchomości na rzecz inwestora służebności przesyłu lub też uzyskania innych tytułów prawnych do nieruchomości. Wszelkie związane z tym koszty wynagrodzeń i odszkodowań zobowiązany jest ponieść wykonawca inwestycji. Pełnomocnicy prowadząc rokowania działali na rzecz E. Sp. z o.o., zaś zaciągali zobowiązania na rzecz S. S.A. Tym samym pełnomocnicy prowadzący rokowania ze Skarżącą mogli zaoferować świadczenie wzajemne w postaci wynagrodzenie z tytułu ustanowienie służebności przesyłu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tym samym zarzutów skarżącej dotyczących braku umocowania osób prowadzących z nią negocjacje. Budzą one tym większe zdziwienie, że główną przeszkodą pozytywnego zakończenia rokowań była okoliczność węższego ujęcia przez inwestora pasa gruntu potrzebnego do przeprowadzenia prac (9,8 m), niż oczekiwała tego skarżąca (30 m), co miało wpływ wyłącznie na wysokość odszkodowania, a nie na umocowanie osób negocjujących. Podkreślić też należy, że obaw co do braku takiego umocowania skarżąca pozbyć się powinna najpóźniej w chwili potwierdzenia przez inwestora, czyli spółkę E., umocowania osób prowadzących negocjacje.

Nie mógł również przynieść oczekiwanego rezultatu zarzut naruszenia art. 124 ust. 7 u.g.n. W myśl tego przepisu decyzja zezwalająca na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

Oczywiste jest, że zakres ograniczenia w decyzji administracyjnej prawa własności musi być ściśle określony. Powinna ona zatem wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione. Osiągnięto je poprzez określenie zakresu ograniczenia w formie graficznej w postaci mapy. Mapy tej nie musiał sporządzić geodeta, nie musiała ona też spełniać wymogów stawianych przez wskazane przez autora skargi kasacyjnej przepisy. Mapa ta bowiem pełni jedynie funkcję uzupełniającą do decyzji. Podstawą wpisu w księdze wieczystej jest wyłącznie decyzja. Załącznik do niej w niniejszej sprawie obrazuje jedynie określenie zakresu ograniczenia w formie graficznej.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 , art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 7 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wprost wskazał, że mając na uwadze ustalenia poczynione w uzasadnieniu wyroku, za bezzasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Skoro spełnione zostały wszystkie przesłanki ograniczające sposób korzystania z nieruchomości określone w art. 124 ust. 1 u.g.n., to zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stwierdzenie takie musi oczywiście oznaczać, że organ przeprowadził w sposób właściwy postępowanie administracyjne i zebrał w sprawie cały materiał dowodowy.

Zasadnie podnosi przy tym inwestor w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że organ prowadzący postępowania na podstawie art. 124 u.g.n. nie jest zobowiązany i uprawniony do badania stanu linii elektroenergetycznej posadowionej na nieruchomości, której dotyczy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Stąd też nie było potrzeby dokonywania oględzin linii na nieruchomości skarżącej..

Nie mógł też przynieść oczekiwanego rezultatu zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Pomijając już okoliczność, że Sąd I instancji dysponował decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] marca 2014 r, skarżąca załączyła ją bowiem do skargi, a więc znajdowała się już w aktach sprawy, to podkreślić należy, że w sprawie nie było konieczności przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu w postaci zawiadomienia o jej wydaniu. Starosta wydając decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości zobligowany jest wyłącznie zbadać, czy wniosek dotyczy inwestycji celu publicznego i czy decyzja ta będzie zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Poza tym skarżąca, domagając się przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z ww. dokumentu, starała się wykazać, że ograniczenie sposobu korzystania z jej nieruchomości powinno obejmować pas 30 m, a więc szerszy niż przyjęte 9,8 m, co jak już wyżej wykazano było żądaniem nieuprawnionym.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.