Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 418/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
article: art. 71 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi T. i R. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...].12.2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących T. i R. W. kwotę 757 (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

W dniu 20 października 2011 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w S., w związku z wnioskiem B. S.A. z siedzibą w B., przeprowadzili kontrolę na działce nr geod. 3203/8 położonej w S. Oś. B. 3, stanowiącej własność T. i R. W. Podczas kontroli stwierdzono, że właściciele obiektu budowlanego, tj. warsztatu samochodowego z częścią socjalną nie prowadzą książki obiektu budowlanego oraz nie przeprowadzają stosownych przeglądów wynikających z art. 62 ustawy - Prawo budowlane. Ponadto stwierdzono, że właściciele nieruchomości dokonali zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń socjalnych oraz pomieszczeń warsztatu na funkcję mieszkalną, a także wykonali rozbudowę i nadbudowę przedmiotowego budynku. W związku z powyższymi ustaleniami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. zawiadomieniem z dnia 20 października 2011 r., poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku z warsztatu naprawy samochodów i maszyn rolniczych na funkcję mieszkalną, a także wyznaczył oględziny na dzień 7 listopada 2011 r. Przeprowadzone w wyznaczonym terminie oględziny, potwierdziły wcześniejsze ustalenia kontrolne i wykazały że w przedmiotowym budynku inwestorzy zmienili sposób użytkowania obiektu polegający na tym, że w miejscu warsztatu naprawczego wykonany jest pokój dzienny, w miejscu szatni wykonana została łazienka a w miejscu pomieszczenia socjalnego wykonano pomieszczenie gospodarcze. Obecni w trakcie oględzin inwestorzy oświadczyli, że zmiana sposobu użytkowania została dokonana w latach 1998 - 1999.

Mając powyższe ustalenia na uwadze powiatowy organ nadzoru budowlanego, decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 2 w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nakazał inwestorom przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania w części warsztatowej budynku warsztatowo – mieszkalnego do funkcji warsztatu naprawy samochodów. W uzasadnieniu organ podał, że budynek warsztatu naprawy samochodów z częścią socjalną przeznaczoną do obsługi interesantów i zamieszkania tymczasowego został wybudowany na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] października 1983 r. wydaną przez Urząd Miasta i Gminy w S. Część warsztatowa składała się z pomieszczenia warsztatu z dwoma kanałami, pomieszczenia szatni oraz pomieszczenia socjalnego. Na dzień wszczęcia postępowania inwestorzy zmienili sposób użytkowania pomieszczenia warsztatu na pomieszczenie mieszkalne, tj. pokój dzienny, w pomieszczeniu szatni wykonali łazienkę, a w pomieszczeniu socjalnym wykonali pomieszczenie gospodarcze. Organ podał, że zgodnie z uchwałą nr XLII/319/06 z 31 marca 2006 r. (Dz. U. Woj. Podl. z 12 maja 2006 r. nr 129 poz. 1229) w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. w granicach administracyjnych i części obszaru gminy Sokółka zmienionego uchwałą nr XLII/325/09 Rady Miejskiej w S. z 12 października 2009 r. (Dz. U. Woj. Podl. z 5 listopada 2009 r. nr 214 poz. 2402) przedmiotowy budynek znajduje się na działce oznaczonej symbolem UR - tereny usług rzemiosła. Zgodnie z zapisem tej uchwały zawartym w § 9 ust. 2 pkt 1 na terenach usług dopuszcza się lokalizację wbudowanych w obiekty usług mieszkań służbowych lub właściciela obiektu. Zmiana funkcji warsztatowej na funkcję mieszkalną w budynku warsztatowo - mieszkalnym pozbawia go podstawowej funkcji usługowej. Wobec powyższego taka zmiana sposobu użytkowania jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli T. i R. W. i podali, że zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych pomieszczeń dokonali w latach 1998 - 1999. Natomiast organ nadzoru budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że zmiana sposobu użytkowania przedmiotowych pomieszczeń jest niezgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzonego uchwałą z 31 marca 2006 r. W ocenie odwołujących plan ten nie może stanowić podstawy do podjęcia decyzji w ich sprawie, gdyż zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń została dokonana 8 lat przed dniem obowiązywania tego planu. Odwołujący podali, że plan dopuszcza ulokowanie wbudowanych w obiekty usług mieszkań służbowych lub właściciela obiektu. W ich ocenie taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, albowiem lokalizacja mieszkania została dokonana w obiekcie usług tj. w warsztacie, który nadal spełnia swoją funkcję usługową.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że w niniejszej sprawie poza sporem jest okoliczność, iż zmiana sposobu użytkowania została wykonana w warunkach samowoli budowlanej w latach 1998 – 1999. W tej dacie obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu określonym w Dzienniku Ustaw z 2003 r., nr 207, poz. 2016. Wskazana ustawa w art. 71 ust. 3 dopuszczała legalizację samowolnej zmiany sposobu użytkowania po spełnieniu szeregu warunków. Z kolei stosownie do treści art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. nr 93, poz. 888), do samowolnych zmian sposobu użytkowania dokonanych przed dniem 31 maja 2004 r., a więc takich jak w niniejszej sprawie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem jest to ustawa - Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym w ww. Dzienniku Ustaw z 2003 r., na mocy którego został dopiero dodany art. 71a, w oparciu o który legalizuje się aktualnie samowolne zmiany sposobu użytkowania. W badanej sprawie niezbędnym jest analiza przepisów prawnych obowiązujących do 2004 r. Zgodnie z art. 71 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane "w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części". Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdzie organ l instancji nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku z uwagi przede wszystkim na niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy podał, że taka zmiana sposobu użytkowania, jak wykonana przez inwestorów, a polegająca na pozbawieniu budynku funkcji usługowej i pozostawienie tam wyłącznie funkcji mieszkalnej, jest niezgodna zarówno z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w S. nr XLII/319/06 z dnia 31 marca 2006 r., (Dz. U. Woj. Podl. z 12 maja 2006 r., nr 129, poz. 1229), zmienionym następnie uchwałą Rady Miejskiej w S. nr XLII/325/09 z 12 października 2009 r. (Dz. U. Woj. Podl. z 5 listopada 2009r., Nr 214, poz. 2402), jak i uprzednio obowiązującym planem zatwierdzonym uchwałą nr XIII/51/86 Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. z 21 marca 1986 r., (Dz. U. Woj. Białostockiego z 30 kwietnia 1986 r., nr 11, poz. 119). Zgodnie z aktualnie obowiązującym planem na terenie inwestycji obowiązuje zapis § 9 ust. 2 pkt 1, który dopuszcza lokalizację wbudowanych w obiekty usług mieszkań służbowych lub właściciela obiektu. Również uprzednio obowiązujący plan teren inwestycji przeznaczał pod zabudowę dla rzemieślników i należało zachować odpowiednią dla danego zakładu strefę sanitarną od istniejącej zabudowy mieszkalnej. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że dokonana samowolna zmiana sposobu użytkowania jest niezgodna z prawem miejscowym (planem zagospodarowania przestrzennego), gdyż ten dopuszcza istnienie części mieszkalnych, ale wbudowanych w obiekty usług. Skoro zatem inwestorzy zaprzestali w przedmiotowym obiekcie wykonywać działalność usługową i tę część przekształcili na mieszkalną, to dopuścili się zmiany sposobu użytkowania niezgodnego z przepisami. Wskazano, że analogiczne stanowisko zajął także Burmistrz S. w piśmie z [...] listopada 2011 r. znak: [...] (akta organu l instancji s. 59). Z tego względu (naruszeń prawa miejscowego) organy nadzoru budowlanego nie umożliwiły inwestorom legalizacji wykonanej zmiany, gdyż zgodnie z art. 32 ustawy - Prawo budowlane, zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę/zmianę sposobu użytkowania. Organy nadzoru budowlanego, podjęły decyzję o nakazaniu poprzedniego sposobu użytkowania, gdyż wdrożenie procedury legalizacyjnej mogłoby pociągnąć niekorzystne skutki dla inwestorów (obowiązki przedłożenia dokumentacji technicznej), a jej wynik zdaniem organów i tak byłby negatywny. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji podał, że ich nietrafność została wykazana uzasadnieniu decyzji. Ponadto organ odwoławczy wskazując na wyroki WSA w Białymstoku z 28 lipca 2011 r., II SA/Bk 283/11, Lex nr 1027836, WSA w Gdańsku z 11 maja 2011 r., II SA/Gd 249/11, Lex nr 795648 wywiódł, że wynika zasad zgodnie z którą należy stosować przepisy z daty realizacji inwestycji, natomiast zgodność z przepisami prawa miejscowego o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oceniać na datę podejmowania decyzji. Reasumując powyższe z uwagi na niezgodność zmiany sposobu użytkowania z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zarówno aktualnego, jak i uprzednio obowiązującego), organy nadzoru budowlanego zobowiązane były wydać decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, tj. przywrócić funkcję warsztatową. Wskazano, że w sprawie niniejszej możliwe jest korzystanie z części mieszkalnej, o ile jest to część wbudowana w obiekt usługowy.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wnieśli T. i R. W. i zarzucili naruszenie:

- art. 71 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nakazaniu właścicielowi przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania w części warsztatowej w budynku warsztatowo - mieszkalnym do funkcji warsztatu naprawy samochodów w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie zachodzi podstawa do legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania a co za tym idzie organ w pierwszej kolejności powinien nakazać skarżących przedłożenie w określonym terminie projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych,

- art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy - Prawo budowlane, poprzez niezastosowanie polegające na nakazaniu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania w części warsztatowej w budynku warsztatowo - mieszkalnym do funkcji warsztatu naprawy samochodów w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie zachodzi podstawa do legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania,

- art. 49 ust. 1 i ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane polegające na niedokonaniu przez organ samorządu terytorialnego - w tym stanie faktycznym Burmistrza S. oceny zgodności samowolnie zmienionego przeznaczenia obiektu znajdującego się na nieruchomości skarżących z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu realizacji inwestycji, tj. w latach 1998 — 1999 i błędnego wbrew posiadanej kompetencji przyjęcia przez organ nadzoru budowlanego, że inwestycja zrealizowana przez skarżących jest sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego i że wdrożenie procedury legalizacyjnej mogłoby pociągać niekorzystne dla nich skutki a jej wynik, zdaniem organu i tak byłby negatywny,

- art. 7 kpa, 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niewyjaśnieniu przez organ w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy i rozpoznanie sprawy z naruszeniem słusznego interesu obywateli jak również niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wszechstronnego zebrania i rozważenia przez organ materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie mającego wpływ na jej wynik a w szczególności niezbadanie przez organ treści planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili realizacji inwestycji, tj. w latach 1998 - 1999, niewskazanie przez organ jak został opisany, zaewidencjonowany budynek skarżących w planie zagospodarowania przestrzennego, jak również niezasadne oparcie zaskarżonej decyzji na aktualnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego,

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji a także zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że organ w pierwszej kolejności powinien podjąć wszelkie czynności zmierzające do zalegalizowania samowolnej zmiany użytkowania. Dopiero w sytuacji, gdy skarżący nie wykonaliby nałożonego na nich obowiązku przedstawienia stosownych dokumentów wówczas organ mógłby nakazać w drodze decyzji zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ od razu nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania bez umożliwienia dokonania czynności mających na celu zalegalizowanie samowoli budowlanej. Nadto w ocenie skarżących organ nadzoru budowlanego przekroczył przyznane mu z mocy prawa kompetencje, albowiem samodzielnie stwierdził, że inwestycja jest sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego i wdrożenie procedury legalizacyjnej mogłoby pociągać niekorzystne dla inwestorów skutki a jej wynik zdaniem organu i tak byłby negatywny. Założenie to jest błędne, gdyż dopiero po przeprowadzeniu procedury legalizacyjnej i całego postępowania dowodowego w tym zakresie można stwierdzić, czy dojdzie od legalizacji samowoli budowlanej i jaka będzie wysokość opłaty legalizacyjnej. Nadto skarżący podnieśli, że organ nadzoru budowlanego nie ma kompetencji do badania zgodności samowolnie zmienionego przeznaczenia obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego. Kompetencje w tym zakresie ma właściwy organ samorządu terytorialnego, w tym stanie faktycznym Burmistrz S. Dlatego też to jedynie Burmistrz S. mógł dokonać oceny zgodności samowolnie zmienionego przeznaczenia obiektu z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowej sprawie nie doszło do zbadania zgodności samowolnie zmienionego przeznaczenia obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującego latach 1998 - 1999. Skarżący podali, że w dniu 20 lutego 2012 r. uzyskali pozwolenie na użytkowanie rozbudowy wraz z nadbudową części mieszkalnej budynku mieszkalno -warsztatowego o powierzchni użytkowej 39,2 m2 i kubaturze 206,31 m2 na działce nr geod. 3203/8. Wskazali, że wywiązali się wówczas z ciążącego na nich obowiązku zmierzającego do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa, poprzez przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego wykonanej rozbudowy. W ocenie skarżących do zrealizowanej przez nich inwestycji nie można stosować aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w chwili jej realizacji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie nakazania inwestorom – T. i R. W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania w części warsztatowej budynku warsztatowo – mieszkalnego do funkcji warsztatu naprawy samochodów. Podstawę materialnoprawną tego nakazu stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. Powodem wydania rozstrzygnięcia o takiej treści była niezgodność zmiany sposobu użytkowania z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zarówno aktualnego, jak i obowiązującego w dacie zmiany sposobu użytkowania).

W kontrolowanej przez Sąd sprawie bezspornym jest to, że inwestorzy w latach 1998-1999 r. w sposób samowolny dokonali zmiany sposobu użytkowania, wybudowanego na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] października 1983 r. wydaną przez Urząd Miasta i Gminy w S. warsztatu napraw samochodów z częścią socjalną przeznaczoną do obsługi interesantów i zamieszkania tymczasowego, w ten sposób, że część warsztatową zmieniono na mieszkanie, w pomieszczeniu szatni wykonano łazienkę a w pomieszczeniu socjalnym wykonano pomieszczenie gospodarcze.

Instytucja zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części podlegała znaczącym zmianom w kolejnych nowelizacjach ustawy – Prawo budowlane. Wejście w życie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888), zniosło obowiązek uzyskiwania decyzji administracyjnej zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zastępując go obowiązkiem dokonania zgłoszenia tego zamierzenia właściwemu organowi. Z kolei ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 163, poz. 1364), która weszła w życie w dniu 26 września 2005 r. ograniczono pojęcie zmiany sposobu użytkowania w szczególności do sytuacji określonej w art. 71 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.

W przedmiotowej sprawie z uwagi na to, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła 1998-1999 zastosowanie musiały znaleźć przepisy ustawy - Prawo budowlane, obowiązujące przed wejściem w życie przywołanej noweli z 16 kwietnia 2004 r. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 3 tej noweli do samowolnej zmiany sposobu użytkowania dokonanej przed dniem 31 maja 2004 r. nie ma zastosowania przepis art. 71a - Prawa budowlanego (dodany nowelą). W tych przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia na treści art. 71 ust. 3 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 maja 2004 r. Zgodnie z tą regulacją, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Spór w sprawie niniejszej sprowadza się do dwóch kwestii a mianowicie czy organy powinny zastosować w pierwszej kolejności procedurę legalizacyjną oraz czy zgodność dokonanej zmiany sposobu użytkowania oceniać należy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie dokonania zmiany czy w dacie wydawania decyzji.

Zdaniem skarżącego organy w pierwszej kolejności powinny podjąć wszelkie czynności zmierzające do zalegalizowania samowolnej zmiany użytkowania oraz ocena zgodności samowolnie zmienionego przeznaczenia obiektu powinna być dokonana z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego latach 1998 - 1999. Zdaniem organu brak zgodności inwestycji z ustaleniami planu wyklucza prowadzenie postępowania legalizacyjnego. Odnośnie oceny zgodności inwestycji z ustaleniami planu, podać należy, że z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż podziela on stanowisko zgodnie z którym przy takiej ocenie wiążące są ustalenia planu obowiązujące na datę wydania decyzji. Niemniej jednak asekuracyjnie organ przeanalizował zapisy aktualnie obowiązującego planu jak i planu obowiązującego w dacie wykonania samowolnej zmiany sposobu użytkowania.

W ocenie Sądu przyjąć należy, że legalizacja samowolnej zmiany sposobu użytkowania jest możliwa wówczas, gdy zmiana ta pozostaje w zgodzie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi w dacie wydania decyzji. Stanowisko to jest dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyroki NSA z 24 stycznia 2007 r., II OSK 205/06, z 6 listopada 2007 r., II OSK 1454/06, z 8 października 2007 r., II OSK 1318/06 oraz wyroki WSA w Gdańsku z 3 czerwca 2008 r., II SA/Gd 109/08 i z 14 maja 2009 r., II SA/Gd 417/08 wszystkie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co prawda orzeczenia te dotyczą nakazu wydania rozbiórki obiektu budowlanego, ale na co słusznie wskazuje organ odwoławczy, podają zasadę wykładni prawa budowlanego zgodnie z którą stosuje się przepisy obowiązujące w dacie realizacji inwestycji natomiast zgodność z ustaleniami planu dotyczy daty podejmowania decyzji. W świetle powyższego stwierdzić należy, że stanowisko skarżących dotyczące tego iż ocena zgodności powinna być dokonana z zapisami planu obowiązującego na datę inwestycji nie zasługuje na uwzględnienie.

Na datę wydawania kwestionowanej decyzji obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla miasta S. w granicach administracyjnych i części obszaru gminy S. z 31 marca 2006 r. (Dz. U. Woj. Podl. z 12 maja 2006 r. nr 129 poz. 1229) zmieniony uchwałą nr XLII/325/09 z 12 października 2009 r. (Dz. U. Woj. Podl. z 5 listopada 2009 r. nr 214 poz. 2402). Z zapisów tego planu wynika, że przedmiotowy budynek znajduje się na działce oznaczonej symbolem UR - tereny usług rzemiosła. Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 na terenach usług dopuszcza się lokalizację wbudowanych w obiekty usług mieszkań służbowych lub właściciela obiektu. W ocenie organu z powyższego zapisu planu wynika, że korzystanie z części mieszkalnej jest możliwe o ile jest to część wbudowana w obiekt usługowy. Natomiast zmiana funkcji warsztatowej na funkcję mieszkalną w budynku warsztatowo - mieszkalnym pozbawia go podstawowej funkcji usługowej i jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. Istotnie z zapisu § 9 ust. 2 pkt 1 planu można wnioskować, że dla terenu oznaczonego symbolem UR przewidziano przeznaczenia: podstawowe – usługi i przeznaczenie dopuszczalne – funkcja mieszkalna wbudowana w obiekt usług jako mieszkanie służbowe lub mieszkanie właściciela obiektu. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że postanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie mogą być interpretowane z jednej strony w sposób nadmiernie ograniczający prawa właściciela z drugiej zaś nadmiernie rozszerzający ograniczenia praw właścicielskich, tak aby nie naruszało to istoty prawa własności (vide: wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., II OSK 490/05, Lex nr 196696, wyrok WSA w Warszawie z 28 stycznia 2009 r., VII SA/Wa 1666/08, Lex nr 569171, WSA w Krakowie z 8 czerwca 2011 r., II SA/Kr 611/11, Lex nr 821557). Należy również podzielić pogląd, że każda wybrana przez inwestora zabudowa będzie dopuszczalna według planu miejscowego, skoro nie jest wykluczona ustaleniami tego planu (vide: wyrok NSA z 25 listopada 2009 r., II OSK 586/09, Lex nr 589047). Podobnie w wyroku z 9 września 2008 r. WSA w Bydgoszczy (II SA/Bd 499/08, Lex nr 526447) stwierdził, że stanowisko organów administracji budowlanej, dokonujących interpretacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób dopuszczający przeznaczenie tylko wyraźnie wskazane w planie, a odrzucające wszystkie inne przedsięwzięcia nie sprzeciwiające się podstawowemu przeznaczeniu, których w dodatku wyraźnie nie zabroniono, nie zasługuje na uznanie. Przyjąć zatem należy, że każde zagospodarowanie terenu, mieszczące się w przyjętych planem miejscowym zasadach zabudowy i zagospodarowania terenu, należy zakwalifikować jako zgodne z planem, a sposób zagospodarowania określony jako podstawowy nie może być traktowany jako zagospodarowanie obowiązkowe każdej działki geodezyjnej, warunkujące realizację zagospodarowania dopuszczalnego (vide: wyrok WSA w Gliwicach z 27 sierpnia 2008 r., II SA/GL 264/08, Lex nr 518455, WSA we Wrocławiu z 21 września 2011 r., II SA/Wr 374/11, WSA w Olsztynie z 17 kwietnia 2012 r., II SA/Ol 111/12, lex nr 1145821). W sprawie niniejszej mamy do czynienia z następująca sytuacją: inwestorzy decyzją z dnia [...] października 1983 r. uzyskali pozwolenie na budowę obejmującą budynek mieszkalny o powierzchni 95 m2, powierzchnia całkowita 218 m2, powierzchnia użytkowa 120m2, kubatura 658 m3 i 6 izb oraz garaż, budynek warsztatowy o powierzchni zabudowy 133 m2, powierzchni użytkowej 136 m2, powierzchni całkowitej 217 m2, kubaturze 593 m3. Pozwolenie zostało wydane zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego m. S. zatwierdzonego uchwałą z [...] stycznia 1973 r. Jak wynika z wyjaśnień inwestorów zwartych w piśmie z 15 marca 2012 r. na podstawie przedmiotowego pozwolenia wybudowali oni zakład ślusarski wraz z częścią socjalną. Domu rodzinnego nie wybudowali, gdyż w miejscu w którym miał stanąć, przechodziły dwie linie wysokiego napięcia. W 1993 r. inwestorzy przy tej samej ulicy kupili działkę na której wybudowali dużo większy warsztat, w związku z czym budynek po zakładzie ślusarskim został pusty i w konsekwencji w latach 1998-1999 inwestorzy dokonali w nim lokalizacji mieszkania. Z powyższego wynika, że pierwotnie inwestorzy mieli pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na przedmiotowej działce, aktualnie w postanowieniach planu nie został zawarty zakaz zabudowy mieszkaniowej. Przeciwnie taki rodzaj zabudowy dla omawianego terenu został wprost przewidziany. Dlatego też w ocenie Sądu, stanowisko organów zgodnie z którym należało nakazać przywrócenie stanu poprzedniego z uwagi na brak zgodności z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego jest błędne. Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu oraz fakt, że inwestorzy w dniu 20 lutego 2012 r. uzyskali pozwolenie na użytkowanie rozbudowy wraz z nadbudową części mieszkalnej budynku mieszkalno – warsztatowego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., nr 270) orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na fakt, że stwierdzone przez sąd uchybienie miało miejsce już na etapie postępowania przed organem I instancji i nie zostało wyeliminowane przez organ odwoławczy, orzeczono o uchyleniu obydwu decyzji wydanych w sprawie. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy. Do kosztów zaliczono wpis sądowy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru ustalone przy uwzględnieniu charakteru sprawy i niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

majac powyzsze