Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 358/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35 ust. 1 lit. a, b,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant: - sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej: "Skarżąca", "Grupa", "Spółka" lub "Strona") decyzją z [...] grudnia 2015 r., znak: [...], Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: "Dyrektor" lub "organ I instancji") z [...] sierpnia 2015 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w okresie od 27 grudnia 2013 r. do 26 grudnia 2014 r., tj. jest za pierwszy rok korzystania z pomocy na wspieranie grup producentów rolnych.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na podstawie decyzji z [...] października 2014 r. nr [...] Spółka otrzymała pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych", objętą Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za okres od 27 grudnia 2013 r. do 26 grudnia 2018 r. Skarżąca złożyła [...] stycznia 2015 r. wniosek o płatność za okres od [...] grudnia 2013 r. do [...] grudnia 2014 r., tj. za pierwszy rok korzystania z pomocy.

Od 1 do 9 czerwca 2015 r. inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę na miejscu w siedzibie [...] Sp. z o. o. oraz w gospodarstwach rolnych członków grupy tj. w: siedzibie [...] Sp. z o.o., w gospodarstwie [...], w siedzibie [...] Sp. z o.o. oraz w gospodarstwie [...]. Spółka została również wezwana przez organ I instancji do złożenia wyjaśnień.

Postanowieniem z [...] lipca 2015 r. Dyrektor włączył do postępowania dotyczącego wniosku Grupy o przyznanie płatności za pierwszy rok działalności, dokumenty zgromadzone w sprawie ubiegania się o przyznanie płatności w ramach tego samego programu za okres od [...] października 2007 r. do [...] października 2012 r. przez grupę "[...]" Sp. z o.o.

Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. organ I instancji odmówił przyznania Grupie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w okresie od 27 grudnia 2013 r. do 26 grudnia 2014 r.

Strona złożyła odwołanie od tej decyzji. Po jego rozpoznaniu, Prezes ARiMR decyzją z [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji omówił powiązania rodzinne, kapitałowe i majątkowe pomiędzy członkami Grupy. Wskazał, że Grupa została zawiązana w dniu [...] listopada 2013 r. przez 5 wspólników (członków) tj.:

1. [...],

2. [...] Sp. z o.o.

3. [...] Sp. z o.o.

4. [...],

5. [...].

Na podstawie informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi z Rejestru przedsiębiorców - stan na dzień [...] kwietnia 2015 r. - ustalił, iż udziałowcami jednego z członków Grupy: [...] Sp. z o.o. są [...], pełniąca w Spółce funkcję Prezesa Zarządu i posiadająca 50% udziałów oraz [...] posiadający 50% udziałów. Wspólnikami innego członka Grupy – spółki [...] są [...] (Prezes Zarządu) i [...], którzy posiadają w Spółce po 50% udziałów.

Za istotne w sprawie Prezes ARiMR uznał ponadto, iż członek Grupy - [...], działa jako "Gospodarstwo Specjalistyczne Ferma [...]", czyli producent rolny prowadzący wspólnie z mężem [...] gospodarstwo rolne. Organ odwoławczy przedstawił bazę produkcyjną wszystkich członków Grupy, wskazując posiadane przez nich obiekty inwentarskie, produkcyjne, ich lokalizację i powierzchnię. Zwrócił uwagę, że baza produkcyjna [...] Sp. z o.o. składa się z 1 obiektu-tuczarni zlokalizowanej w miejscowości [...]. Obiekt ten jest dzierżawiony na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] października 2012 r. od [...]Sp. z o.o. Zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym jedynym wspólnikiem [...] Sp. z o.o. jest [...]. Baza produkcyjna [...] Sp. z o.o. składa się z 1 hali tuczowej zlokalizowanej na fermie [...]. Obiekt ten jest również dzierżawiony na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] października 2012 r. z [...] Sp. z o.o.

W ocenie organu II instancji, istotne dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie są zależności pomiędzy podmiotami tworzącymi Grupę [...] i Grupę [...] Sp. z o.o. Zależności dotyczą zarówno miejsca prowadzenia działalności przez oba podmioty, struktury własnościowej oraz powiązań osobowych pomiędzy poszczególnymi podmiotami wchodzącymi w skład obu Grup.

W ocenie organów administracji Grupa [...] Sp. z o.o. powstała na bazie składu osobowego spółki "[...]" Sp. z o.o., która korzystała z pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 30 października 2007 r. do 29 października 2012 r. W czasie, gdy [...] Sp. z o.o. wnioskowała o płatność za jej piąty rok działalności, w skład tej Grupy wchodziły: [...] Sp. z o.o., w której po 50 % udziałów posiadali [...] oraz [...] , [...], [...], [...] Sp. z o.o., której właścicielem posiadającym 100% udziałów był [...] oraz [...].

Odwołując się do przepisów unijnych organ administracji przypomniał, że w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 1698/2005 odnoszącego się do kwot i stawek wsparcia, zostały określone maksymalne limity przyznawanego wsparcia poprzez określenie, że górna granica jako odsetek produkcji wprowadzonej do obrotu podczas pierwszych pięciu lat po uznaniu grupy za grupę producentów wynosi w poszczególnych latach: 5%, 5%, 4%, 3% oraz 2% dla produkcji wprowadzonej do obrotu do wartości 1 000 000 EUR, a także 2,5%, 2,5%, 2,0%, 1,5% oraz 1,5% przez odpowiednio pierwszy, drugi, trzeci, czwarty i piąty rok dla produkcji skierowanej na rynek przekraczającej 1 000 000 EUR, ale w odniesieniu do każdego z pierwszych pięciu lat nieprzekraczająca kwoty 100 000, 100 000, 80 000, 60 000, 50 000 EUR odpowiednio przez pierwszy rok, drugi rok, trzeci rok, czwarty rok i piąty rok działalności danej grupy producentów rolnych.

W ocenie organów administracji, istnienie limitów wysokości przyznawanej corocznie pomocy finansowej wskazuje, że wyodrębnienie dwóch grup producentów rolnych ([...] Sp. z o.o., korzystającej z pomocy finansowej w okresie od 30 października 2007 r. do 29 października 2012 r. oraz [...] Sp. z o.o.) w zakresie tej samej branży przez te same osoby miało na celu zwielokrotnienie pomocy, poprzez obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych". Tworząc Grupę [...] Sp. o.o., członkowie Grupy będący poprzez powiązania osobowe i właścicielskie związani z grupą [...] usiłowali przedłużyć okres pobierania pomocy finansowej z 5 do 10 lat. Według organów, gdyby członkowie grupy [...] [...] Sp. o.o. nie stworzyli nowej grupy producentów, to nie mogliby już czerpać korzyści finansowych z tytułu programu pomocowego.

W ocenie organów administracji również podział bazy produkcyjnej należącej do członka "[...]" Sp. z o.o., tj. [...] Sp. z o.o., poprzez wydzierżawienie obiektów produkcyjnych w miejscowości [...] poszczególnym członkom Grupy "[...]" Sp. z o.o., miało na celu dekoncentrację tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego podmiotu celem umożliwienia produkcji produktu, ze względu na który Grupa powstała, dwóm nowopowstałym członkom Grupy, tj. [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. Utworzenie "[...]" Sp. z o.o. z 5 członków, z których 2 członków prowadzi działalność rolniczą na dzierżawionych obiektach/gruntach, będących w posiadaniu wcześniej podmiotu, będącego członkiem innej grupy producentów rolnych, która z rokiem 2012 zakończyła korzystanie z 5 letniego okresu wsparcia wskazuje, iż w sprawie doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa, w celu spełnienia wymogu określonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych, zgodnie z którym, minimalna liczba członków grupy zajmującej się produkcją drobiu powinna wynosić 5 producentów.

Opisany sposób utworzenia i funkcjonowania Grupy w ocenie organów administracji był sprzeczny z celami prawa wspólnotowego, miał na celu ominięcie przepisów dotyczących ograniczeń w zakresie płatności dla grup producentów rolnych i uzyskanie wsparcia na poziomie nieograniczonym limitami finansowymi określonymi w rozporządzeniu nr 1698/2005.

Z tej przyczyny organy administracji stwierdziły, iż w sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 zgodnie z którymi, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W przedmiotowej sprawie Grupa wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 oraz załączniku do rozporządzenia nr 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń, poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 oraz załączniku do rozporządzenia nr 1698/2005, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem Grupy dotyczącym błędnych ustaleń w zakresie dzierżawy budynków w [...]. W ocenie organu II instancji przekazane w złożonym odwołaniu informacje, iż [...] Sp. z o.o. jest głównym dzierżawcą masy spadkowej gospodarstwa rolno hodowlanego [...] i nie było członkiem [...] Sp z o.o. nie zaprzeczają ustaleniom organu I instancji, iż spółki [...] oraz [...] dzierżawią obiekty na podstawie umów dzierżawy zawartych z podmiotem [...] Sp. z o.o.

Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji publicznej oraz zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.

Skarżąca wskazała zarzuty naruszenia:

1. art. 35 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 r. z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L277), poprzez uznanie, iż [...] Sp z. o.o. została utworzona niezgodnie z celem wskazanym w tym przepisie,

2. art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE,EURATOM) nr 2988/25 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WEL 312/1), poprzez jego zastosowanie i uznanie, że Grupa stworzyła sztuczne warunki dla uzyskania korzyści.

W ocenie Skarżącej organy administracji dokonały wybiórczej analizy zebranego materiału dowodowego, nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy i dokonały błędnej oceny, iż Grupa stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego działania.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Grupa uzupełniła skargę zarzucając wydanym decyzjom błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez podniesienie przez organy wobec Grupy zarzutu dekoncentracji produkcji.

Zanegowała twierdzenia organów, iż [...] Sp. z o.o. (były członek [...] sp. z o.o) podzieliła swoje gospodarstwo i wydzierżawiła nowo powstałym podmiotom i jednocześnie członkom [...] Sp. z o.o. nieruchomości na których działalność w zakresie produktu dla którego zawiązano GPR, prowadziła [...] Sp. z o.o. Strona wskazała, że wydzierżawiającym nieruchomości była faktycznie [...] Sp. z o.o., która to Spółka nigdy nie była członkiem [...] Sp. z o.o.

W ocenie Strony nie można również uznać, że grupa [...] Sp. z o.o. powstała na bazie składu osobowego grupy [...] Sp. z o.o., a skład osobowy grupy [...] Sp. z o.o. oraz [...] [...] Sp. z o.o. w momencie utworzenia Grupy był podobny, a nawet taki sam. Strona podkreśliła że skład obu grup wchodziły inne osoby fizyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Czyni to nie tylko na podstawie samej treści decyzji, ale i akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), w tym akt administracyjnych.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.

Na wstępie Sąd wskazuje, że organy administracji wydały zaskarżone decyzji w oparciu o prawidłowo ustaloną podstawę prawną. Wskazać należy, że zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określone zostały zarówno na mocy przepisów unijnych jak i krajowych.

Na gruncie przepisów unijnych istota pomocy przedstawiona została w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) stosowanym w sprawie na podstawie art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., zgodnie z którym, wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu:

dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup,

wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych,

ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Przepisy wykonawcze do rozporządzenia 1698/2005 zostały zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 ze zm.). Z treści przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Zgodnie z art. 43 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. (Dz.U.UE.L.2014.181.48) rozporządzenie 65/2011 traci moc z dniem 1 stycznia 2015 r., jednak stosuje się je wobec wniosków o płatność złożonych w odniesieniu do roku 2014.

Na gruncie prawa krajowego zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Powyższe cele zawarte są również w ustawie o grupach producentów rolnych i ich związkach.

Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do dokonania przez Sąd oceny tego, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i czy dokonane ustalenia stanowiły wystarczającą podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w okresie od 27 grudnia 2013 r. do 26 grudnia 2014 r., tj. za pierwszy rok korzystania z pomocy przez Grupę, a więc, czy na podstawie przeprowadzonego postępowania w sprawie wniosku o przyznanie płatności za pierwszy rok jej działalności organy prawidłowo stwierdziły, że działania podejmowane przez Grupę miały znamiona "stworzenia sztucznych warunków", aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Ocena kwestii tworzenia "sztucznych warunków" wymaga przede wszystkim badania celu wsparcia określonego w przepisie art. 35 ust. 1 rozporządzenia 1689/2005. Organy oceniając wnioski o przyznanie pomocy finansowej za poszczególne lata funkcjonowania Grupy powinny stwierdzić, czy podejmowana działalność służy realizacji celu, dla którego wsparcie finansowe jest wypłacane.

Zauważyć należy, że zwrot "sztuczne stworzenie warunków" nie został zdefiniowany przez prawodawcę unijnego, nie ma także odpowiednika w prawie polskim. Prawodawca unijny posługuje się konstrukcją prawną, która nie jest spójna z pojęciami stosowanymi przez polskiego ustawodawcę. W polskim kodeksie cywilnym użyte zostały zwroty "czynność prawna podjęta w celu obejścia ustawy" oraz "czynność pozorna". W ramach tych dwóch instytucji prawnych została zatem podjęta próba ustalania znaczenia zwrotu "sztucznie stworzone warunki". Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy (in fraudem legis) jest to czynność wprawdzie nieobjęta zakazem prawnym, ale przedsięwzięta w celu osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Czynności mające na celu obejście ustawy zawierają pozór zgodności z ustawą. Ich treść nie zawiera elementów wprost sprzecznych z ustawą, ale skutki, które wywołuje i które objęte są zamiarem stron naruszają zakazy lub nakazy ustawowe. Polega ona na takim ukształtowaniu jej treści, która z punktu widzenia formalnego (pozornie) nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości (w znaczeniu materialnym) zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez nią zakazane. Chodzi zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem (patrz: Dorota Łobos–Kotowska "Sztuczne tworzenie warunków dla uniknięcia zmniejszenia płatności" w: "Rocznik stowarzyszenia prawników agrarystów", tom XII, redakcja tomu: profesor zwyczajny Stanisław Prutis, Temida 2, Białystok 2014.).

Każdorazowo, badając sprawę pod kątem zaistnienia wystąpienia sztucznych warunków do przyznania płatności, organ musi mieć na uwadze kwestie dotyczące celu jej przyznawania. Jakkolwiek za wymagające wyjątkowej czujności organu uznać należy takie okoliczności sprawy, gdy pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w transakcji występują powiązania osobowe, prawne, ekonomiczne i organizacyjne, to dopiero zbadanie przyczyny utworzenia takiej, a nie innej struktury organizacyjnej podmiotu(ów) oraz ocena jej w świetle celów udzielania pomocy określonych ściśle w aktach prawa unijnego i krajowego oraz negatywna kwalifikacja rezultatów tego badania prowadzą do konkluzji, że doszło w takim przypadku do stworzenia "sztucznych warunków", a tym samym wypełniona została dyspozycja przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 (Przemysław Litwiniuk, "Z problematyki nadużycia prawa przez beneficjenta Wspólnej Polityki Rolnej" w "Przegląd Prawa Rolnego Nr 2 (15) – 2014, str. 45-63).

W ocenie Sądu organy badające zasadność wypłaty pierwszej transzy płatności na rzecz grupy producentów rolnych prawidłowo ustaliły stan faktyczne sprawy i na jego podstawie prawidłowo uznały, że grupa [...] Sp. z o.o. została utworzona, aby uzyskać korzyści finansowe sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Przedstawiony na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych ciąg zdarzeń pozwala przyjąć, że utworzenie Grupy, doprowadziło do sytuacji przeciwnej do warunku wskazanego w art. 35 pkt 1 lit b rozporządzenia nr 1698/2005, a więc zamiast ukierunkowania działań na wspólne wprowadzaniu towarów do obrotu przez członków Grupy, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych, doprowadziło do sztucznego rozdrobnienia produkcji, mającego na celu umożliwienie skorzystania ze wsparcia finansowego dla członków Grupy.

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Strona zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych zanegowała twierdzenia organów, iż [...] Sp. z o.o. (były członek grupy [...] Sp. z o.o.) podzieliła swoje gospodarstwo i wydzierżawiła nowo powstałym podmiotom i jednocześnie członkom grupy [...] Sp. z o.o. tj. [...] Sp. z o.o. oraz [...]Sp. z o.o., nieruchomości na których działalność w zakresie produktu dla którego zawiązano Grupę, wcześniej prowadziła grupa [...] Sp. z o.o.

Strona wskazała, że wydzierżawiającym nieruchomości była faktycznie [...] Sp. z o.o., która to Spółka nigdy nie była członkiem grupy [...] Sp. z o.o. W ocenie Skarżącej błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził organy do niesłusznego podniesienia wobec Spółki zarzutu decentralizacji produkcji. Strona zakwestionowała również ustalenia organów, że grupa [...] Sp. z o.o. powstała na bazie składu osobowego grupy [...] Sp. z o.o., a skład osobowy grupy [...] Sp. z o.o. oraz grupy [...] Sp. z o.o. w momencie utworzenia Grupy był co najmniej podobny. Strona podkreśliła, że w skład obu grup wchodziły całkowicie inne osoby fizyczne i prawne.

W ocenie Sądu zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego nie może doprowadzić do uznania, że organy administracji naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona ocena zgromadzonych dowodów i dokonanych na ich podstawie ustaleń nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy niezbicie wykazały istnienie powiązań osobowych i kapitałowych pomiędzy członkami grupy [...] i grupy [...] W istocie w skład obydwu grup producentów rolnych wchodziły różne podmioty: osoby fizyczne lub prawne, ale analiza struktury osobowej i własnościowej podmiotów – spółek kapitałowych wchodzących w skład tych grup - wskazuje na istnienie ścisłych powiązań.

Co do zasady zgodzić należy się z argumentami Spółki, iż organizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych. Jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy członkami grup producentów rolnych [...] i [...] wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, pozwala stwierdzić, na skutek zawiązania spółek kapitałowych, które wchodziły w skład wskazanych grup producentów rolnych – zostały stworzone "sztuczne warunki", aby uzyskać korzyści finansowej dla grup producentów rolnych, ale pozostające w sprzeczności z celami przyznania płatności dla takich grup producenckich określonymi w przepisach prawa wspólnotowego.

Istotne jest w sprawie, że w piątym roku korzystania z pomocy finansowej przez grupę [...] - jedynym właścicielem jednego z członków grupy tj. [...] Sp. z o.o. był [...]. [...] był również członkiem tej grupy (jako osoba fizyczna) oraz właścicielem połowy udziałów w spółce [...]. W tej samej spółce 50% udziałów należało do [...]. Członkami grupy [...] w piątym roku działalności były również [...] oraz [...] – [...]

Skład [...] Sp. z o.o. wchodziły natomiast spółki z o.o.: [...] i [...], [...] oraz [...] i [...]. Wspólnikami [...] Sp. z o.o. byli [...] i [...], a spółki [...]: [...] i [...].

Wskazać należy, że [...] był również jedynym właścicielem [...]Sp. z o.o., a więc podmiotu, z którym spółki z o.o.: [...] (której [...] jest współwłaścicielem) i [...] podpisały umowy dzierżawy nieruchomości z budynkami inwentarskimi w miejscowości [...]. Powołane okoliczności zostały opisane w stanie faktycznym sprawy przez organy administracji. Równocześnie w uzasadnieniu decyzji organy administracji wskazały, iż spółki [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. dzierżawią obiekty na podstawie umów zawartych z podmiotem [...] Sp. z o.o.

W skardze Skarżąca wyjaśniła, że [...]Sp. z o.o. jest głównym dzierżawcą masy spadkowej gospodarstwa rolno hodowlanego [...].

W ocenie Sądu Skarżąca nie zdołała skutecznie zakwestionować stanowiska organów, zgodnie z którym powstanie grupy .... stało się możliwie na skutek utworzenia spółek [...] i [...] których bazę produkcyjną stanowiły nieruchomości z obiektami inwentarskimi w [...]. Organy administracji ustaliły, że jedynym właścicielem [...] Sp. z o.o. oraz właścicielem 50 % udziałów w [...] Sp. z o.o. jest [...]. Uznając, że dzierżawcami nieruchomości w [...] były spółki [...] oraz [...], a wydzierżawiającym spółka [...] Sp. z o.o. wskazać należy, że te same nieruchomości były dzierżawione przez członków grupy [...] [...] Sp. z o.o. w czasie, gdy ten podmiot korzystał w pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych. Organy ustaliły, że obiekty usytuowane w [...], użytkowane były przez członków grupy [...] [...] Sp. z o.o.: [...] Sp. z o.o., [...], [...] na podstawie umów dzierżaw zawartych z [...] w dniu [...] czerwca 2008 r.

Następnie nieruchomości w [...] zostały dzierżawione spółkom [...] oraz [...] a więc spółkom, które weszły w skład grupy [...] Sp. z o.o.

Przedstawiona chronologia zdarzeń pozwala uznać za zasadne stanowisko organów, zgodnie z którym podział bazy produkcyjnej grupy [...], poprzez wydzierżawienie części gospodarstwa w [...] spółkom [...] i [...], spowodowało decentralizację produkcji tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego [...] Sp. z o.o., celem umożliwienia produkcji [...] Sp. z o.o. i ... Sp. z o.o., a więc dwóm członkom innej grupy. Utworzenie Grupy, zdaniem Prezesa ARiMR, doprowadziło do sytuacji przeciwnej do celu wskazanego w art. 35 ust. 1 pkt b rozporządzenia nr 1698/2005, tj. do rozdrobnienia produkcji, aby umożliwić dwóm nowo utworzonym podmiotom wykazywaniem się jakąkolwiek produkcją a w konsekwencji umożliwienie tym podmiotom wejście w skład nowo tworzonej grupy producentów rolnych. Dzięki opisanej konstrukcji Grupa uzyskała pomoc finansową w ramach działania programu, ale pomoc ta nie służyła realizacji celów wskazanych w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005.

W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo wywiodły, że Grupa została utworzona w celu uzyskania płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" w pięcioletnim okresie wypłaty pomocy finansowej, po upływie pięcioletniego okresu poboru dofinansowania przez grupę [...]. Z uwagi na powiązania personalne i własnościowe członków obydwu grup, właściwy jest wniosek, że tworząc Grupę, jej członkowie dążyli do przedłużenia okresu pomocy finansowej z 5 do 10 lat. Prawidłowo organ zwrócił uwagę na limity przyznawanego wsparcia finansowego dla grup producentów rolnych. Zostały one określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 1698/2005 w ten sposób, że górna granica wsparcia stanowi odsetek produkcji wprowadzonej do obrotu podczas pierwszych pięciu lat po uznaniu grupy za grupę producencką. W ocenie Sądu organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów twierdząc, że z uwagi na limity pomocy finansowej, po upływie pięcioletniego okresu wypłaty środków pieniężnych grupie [...] (korzystającej z pomocy finansowej od 30 października 2007 r. do 29 października 2012 r.) w zakresie tej samej branży przez te same osoby utworzono grupę [...] Sp. z o.o. aby zwielokrotnić pomoc finansową.

Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów art. 35 ust. 1 lit b rozporządzenie 1698/2005. W konsekwencji zaistniały przesłanki wskazujące na stworzenie przez Grupę sztucznych warunków do otrzymania pomocy (art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011).

Chronologia kolejnych zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy wskazuje, że zamiarem osób zawiązujących Grupę [...] Sp. z o.o. oraz jej poszczególnych członków było działanie mające na celu w pierwszej kolejności ominięcie warunków wskazanych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności otrzymanie płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych", ale w innym cellu niż określone w założeniach działaniach "grupy producentów rolnych".

W ocenie Sądu, organ w sposób wyczerpujący i zgodnie z przepisami procesowymi wyjaśnił zarówno dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.