Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1829/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy ze skargi U. w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] października 2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wystąpił z wnioskiem o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez M. H. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy nazwanej "umową o dzieło", u płatnika składek: U. w O. zwanego dalej [...] w O. w terminie od [...] marca 2016 roku do [...] marca 2016 roku.

Zakład wskazał, iż w trakcie realizowania umowy cywilnoprawnej nazwanej "umową o dzieło" M. H. była zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego z innego tytułu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakwestionował charakter powyższej umowy uznając, że czynności wykonywane przez M. H. de facto były wykonywane w ramach umowy o świadczenie usług, do których mają zastosowanie przepisy dotyczące umów zlecenia.

Z przekazanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokumentacji wynika, iż płatnik: U. w O. zawarł z M. H. umowę nazwaną "umową o dzieło" w dniu [...] marca 2016 roku której przedmiotem było przygotowanie i wygłoszenie wykładów wraz z prezentacją, utrwalonych w formie elektronicznej, dotyczących zastosowania systemów informatycznych w zwalczaniu chorób w ramach przedmiotu Epidemiologia weterynaryjna dla studentów III roku kierunku Weterynaria Wydziału Medycyny Weterynaryjne. Wykonawczyni za wykonane dzieło przysługiwało wynagrodzenie w wysokościach 150 zł brutto, płatne po protokolarnym odbiorze dzieła. Wykonanie umowy potwierdzone zostało protokołem odbioru dzieła z dnia [...] marca 2016 roku.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w załączeniu do wniosku przekazał ponadto kopię protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2020 roku znak sprawy: [...], aneks, zastrzeżenia wniesione przez płatnika składek do protokołu kontroli oraz informację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozpatrzeniu zastrzeżeń wniesionych przez płatnika składek.

Pismem z dnia [...] października 2020r. M. H. została poinformowana

o postępowaniu wszczętym w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz płatnika: U. w O. Ubezpieczona została również pouczona o prawie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu na każdym jego etapie. Strona odpowiedziała na zawiadomienie pismem z dnia [...] października 2020 roku, w którym potwierdziła, iż przedmiotem umowy, której dotyczy postępowanie było przygotowanie i wygłoszenie autorskiego wykładu.

W dniu [...] listopada 2020 r. Prezes NFZ powiadomił płatnika składek – U. w O. o wszczęciu postępowania w sprawie podlegania przez M. H. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy nazwanej "umową o dzieło".

W toku postępowania, ujawniony pełnomocnik płatnika, pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. wniósł o zawieszenie postępowania, uznając je za przedwczesne a jego wynik zależny od postępowań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w podobnych sprawach.

Organ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020r. odmówił zawieszenia postępowania uznając się za właściwy do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji w tej sprawie.

Kolejnym pismem w sprawie, z dnia [...] stycznia 2021 roku pełnomocnik płatnika złożył wniosek o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego. Organ uznał, że prowadzenie postępowania mediacyjnego w sprawie na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie znajduje uzasadnienia, o czym poinformował pełnomocnika płatnika pismem z dnia [...] lutego 2021r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 roku pełnomocnik płatnika odniósł się do sprawy, wskazując iż postępowanie w sprawie powinno zostać umorzone. W opinii pełnomocnika, przeprowadzony wykład nosił znamiona umowy o dzieło, a wykład miał charakter jednorazowy i stanowił samoistny byt, którym była realizacja programu zajęć. Dodatkowo pełnomocnik wskazał niejednolite stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w prowadzonych przez Zakład postępowaniach (dołączając do stanowiska decyzję innej osoby z postępowania prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych) a także podkreślił, iż Najwyższa Izba Kontroli w postępowaniu kontrolnym nie stwierdziła nieprawidłowości związanych z zawartą umową. Na powyższe twierdzenia pełnomocnik nie przedstawił dowodów. Dołączył natomiast stanowisko prof. U., dr hab. M. W., dotyczące w głównej mierze recenzji w naukowych postępowaniach awansowych, z której to opinii między innymi wynika, iż rezultatem umowy wykładu będzie prezentacja określonych treści, realizacja programu zajęć. Do stanowiska pełnomocnik płatnika dołączył również niepodpisaną kopię konspektu wykładu Pani M. H. z dnia [...] marca 2015 roku. Kolejnym pismem dnia [...] marca 2021 roku pełnomocnik ponownie przekazał stanowisko prof. U., dr hab. M.W. oraz konspekt wykładu Pani M. H.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r. nr [...]Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt. 24, art.102 ust.7 oraz art. 109 i art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 roku, poz. 1398 ze zm.), orzekł, że M. H. jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym

z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz płatnika składek: U. w O. w okresie: od dnia [...] marca 2016 roku do dnia [...] marca 2016 roku.

W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena rodzaju łączącej M. H. z płatnikiem U. w O. umowy nazwanej "umową o dzieło". Z treści jednobrzmiącej umowy wynika, że

podstawowymi obowiązkami M. H. było przeprowadzenie w dniu [...] marca 2016 r. wykładu.

Organ podkreślił, że nazwa umowy z wyeksponowaniem terminologii służącej podkreśleniu wybitnie charakteru umowy jako umowy o dzieło, nie są elementami decydującymi samodzielnie o rodzaju zobowiązania, w oderwaniu od oceny rzeczywistego przedmiotu tej umowy i sposobu oraz okoliczności jej wykonania. Granica między usługami a dziełem bywa płynna, zwłaszcza gdy umowa dotyczy usług. W takiej sytuacji należy dokonywać analizy spornych umów i to zarówno

z punktu widzenia zawartych w nich elementów prawnych jak i woli kierujących się przy ich zawarciu stron.

Organ wskazał, że w przypadku czynności polegających na przeprowadzeniu wykładu dla słuchaczy szkoły wyższej nie występuje żaden rezultat ucieleśniony

w jakiejkolwiek postaci. Są to wyłącznie staranne działania prowadzącego zajęcia, składające się na proces dydaktyczny. Przygotowanie materiałów szkoleniowych i przeprowadzenie zajęć/prelekcji/wykładów nie mogą być utożsamiane z wymaganym rezultatem. M.H. zobowiązała się na mocy umowy do starannego działania, a nie do powstania pewnego, osiągalnego i konkretnie zindywidualizowanego rezultatu w postaci np. "nauczenia" uczestników zajęć.

W przypadku umowy wykonanie przedmiotu umów nie pozwalało na znaczną swobodę wykonawcy, a zamykało się w ramach ścisłych oczekiwań zleceniodawcy związanych z profesjonalnym, rzeczowym i starannym przygotowaniem i przeprowadzeniem zajęć w oparciu o istniejące ramy i oczekiwania zlecającego. Rolą M. H. było przekazanie swojej wiedzy w praktyczny sposób lecz bez gwarancji iż wiedza ta zostanie opanowana przez uczestników zajęć. Nie będzie więc rezultatem dzieła samo przeprowadzenie cyklu autorskich zajęć/ćwiczeń ani też przygotowanie i opracowanie materiałów niezbędnych do przeprowadzenia wykładów.

Organ podzielił stanowiska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i uważa,

że przeprowadzony wykład nie miał charakteru wyjątkowego, nowatorskiego i niepowtarzalnego.

Ponadto, zdaniem organ, gdy granica między usługami a dziełem jest płynna, to za kryterium odróżniające uznaje się możliwość poddania umówionego rezultatu dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Sprawdzian taki jest zaś niemożliwy do przeprowadzenia, jeśli strony nie określiły, jak ma to miejsce

w niniejszym przypadku, w umowach cech i parametrów indywidualizujących dzieło. W analizowanej umowie ta kwestia została potraktowana szablonowo i ogólnikowo. Jest co prawda zapis § 7 o udzieleniu gwarancji na wykonane dzieło przez wykonawcę ale nie wynika z postanowień umowy, jakie okoliczności (przesłanki) miałyby prowadzić do uznania, że "dzieło" wykonane przez M.H. zawiera wady. Taki brak kryteriów określających pożądany przez zamawiającego wynik (rezultat) umów prowadzi do wniosku, że przedmiotem zainteresowania zamawiającego było wykonanie określonych czynności faktycznych mających na celu staranne działanie, a nie ich rezultat. Koresponduje z tym wnioskiem fakt, iż protokół odbioru dzieła

z dnia [...] marca 2016 r. w swej treści nie zawiera oznaczenia, czy dzieło zostało wykonane zgodnie z umową czy też nie. Potwierdza to tezę, iż zapisy

o odpowiedzialności wykonawcy za wady dzieł były szablonowe i zdawkowe,

a odbiorca rzekomego dzieła kwitował odbiór dzieła w sposób niestaranny, w sposób oczywisty nie badając jego prawidłowego wykonania

Dodatkowo, zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, iż wypłata i wysokość wynagrodzenia uzależnione były od określonych efektów pracy M. H. Pomiędzy wysokością wypłacanego wykonawcy wynagrodzenia, a jakością wykonanego "dzieła"- przeprowadzenia wykładu, nie było żadnej zależności i nie była ona w żaden sposób weryfikowana. Strony wprost w umowie, wskazując jej przedmiot ustaliły, iż dziełem będą 3 godziny wykładu, każda wyceniona na 50 zł brutto (3x50=150).

Zdaniem organu z charakteru czynności wykonywanych w ramach analizowanej umowy nazwanej "umową o dzieło" bezsprzecznie wynika, iż była ona wykonywana w ramach umowy starannego działania. Uznać zatem należy, iż ze względu na swój charakter, czynności te podlegają reżimowi prawnemu właściwemu dla umów zlecenia, w rozumieniu art. 750 k.c.

Ponadto umowa spisana została w sposób niejednoznaczny; miejsca gdzie strony winny zgodnie dokonać wyboru zgodnie z pouczeniem, pozostawiono nie oznaczone (§ 1pkt.5, §7 umowy) co podkreśla tylko sztampowość umowy i jej niejednoznaczność i niestaranność. Tak nieprecyzyjnie skonstruowana umowa nie pozwala na jej inną ocenę niż ta, dokonana w niniejszym postępowaniu. Dodatkowo strony na etapie postępowania wyjaśniającego nie złożyły żadnych wyjaśnień co do przedmiotu umowy, nie pozwalając organowi na zapoznanie się z ich stanowiskiem.

W oceni organu przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało,

że rzeczywistą wolą stron umowy było świadczenie usług, a nie wykonanie dzieła, gdyż to nie wynik, ale określone działania były istotne dla realizacji umów i z tych też działań M. H. de facto była rozliczana. Organ nie podzielił stanowiska pełnomocnika płatnika, iż zawarta umowa nosi znamiona umowy o dzieło, co wykazał w niniejszym postępowaniu, opierając się na ugruntowanym stanowisku judykatury

w podobnych sprawach, w całości odrzucając argumenty pełnomocnika.

Pismem z dnia [...] maja 2021r. U.

w O., skierował do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów:

I. prawa procesowego:

1. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenia stanu faktycznego sprawy, przejawiającego się:

a) prowadzeniem postępowania jedynie w oparciu o treść kserokopii akt sprawy przekazanych przez inny organ administracji publicznej, podczas gdy kserokopie mogą stanowić dowód, wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach;

b) brakiem zweryfikowania, czy kserokopie przekazane przez inny organ stanowią wierne odwzorowanie oryginalnych dokumentów (brak zapoznania się z oryginałami dokumentów);

c) brakiem ustalenia, jaki był rzeczywisty zakres postępowania toczącego się przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. i jakie jest ostateczne stanowisko ww. organu, co do zasadności prowadzenia postępowania;

d) zaniechaniem zapoznania się treścią dzieła stanowiącego przedmiot umowy;

e) brakiem ustalenia zgodnego zamiaru stron umowy, co do jej charakteru prawnego;

f) nieumożliwieniem skarżącemu wyrażenia stanowiska w przedmiocie toczącego się postępowania na żadnym jego etapie, mimo próśb skarżącego w tym zakresie (zebranie jedynie częściowego materiału dowodowego);

g) brakiem zapoznania się z treścią raportu NIK oraz brakiem ustalenia rekomendacji Ministerstwa Nauki . i Szkolnictwa Wyższego tj. nieprzeprowadzeniem wszelkich dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;

- co w konsekwencji skutkowało błędną interpretacją zawartej pomiędzy stronami umowy i w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie zawarta została umowa zlecenia, (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne);

2. art. 8, 9 k.p.a. i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa i zaufania do prawa, przejawiający się:

a) wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia bez zapoznania się przez organ

z oryginałami dokumentów dotyczących sprawy i bez zebrania całokształtu materiału dowodowego;

b) nieumożliwieniu skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy, przedłożenia dodatkowych wniosków dowodowych oraz wyrażenia swojego stanowiska;

c) nieuwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy (prowadzenie postępowania pod z góry założoną tezę);

d) dokonaniem oceny zawartej między stronami umowy bez zapoznania się

z wykonanym dziełem, co stanowi szczególnie istotny dowód w zakresie umowy

o dzieło;

e) pominięciem stanowiska NIK oraz stanowiska Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz nieuwzględnieniem utrwalonej praktyki w zakresie zawierania umów o dzieło,

f) nadmiernym dążeniem do szybkiego zakończenia postępowania, z pominięciem obowiązku organu co do wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania sprawy (nieuwzględnienie prymatu zasady prawdy materialnej);

- co w konsekwencji skutkowało błędnym przyjęciem, że w niniejszej sprawie zawarta między stronami umowa miała charakter umowy zlecenie (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne);

3. naruszenie 79a k.p.a. polegające na niepoinformowaniu skarżącego co do tego, jakie dokumenty winien przedłożyć i jakich informacji udzielić, których brak

w konsekwencji mógł doprowadzić do wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony;

3. art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji przejawiające się:

a) brakiem wskazania, jakie cechy przesądzają o charakterze umowy zawartej między stronami;

b) brakiem wskazania, z jakich przyczyn zawarta między stronami umowa nie może mieć charakteru umowy o dzieło, w szczególności brak odniesienia się do samego rezultatu umowy,

c) brakiem odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do konkretnych okoliczności sprawy i konkretnych postanowień umownych (lakoniczność, ogólnikowość uzasadnienia);

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 734 § 1 oraz art. 627 kc w zw. art. 66 ust. 1 pkt lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezasadne uznanie, że zawarta między stronami umowa ma charakter umowy, do której stosujemy przepisy dotyczące umowy zlecenie, podczas gdy umowa ta stanowi umowę o dzieło (nieobjętą obowiązkową składką na ubezpieczenie zdrowotne).

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty, podkreślając że zawarta między stronami umowa miała charakter umowy o dzieło, nie zaś umowy zlecenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym

w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym

i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny umowy zawartej przez skarżącego z uczestniczką postępowania. Spór dotyczy kwestii czy zawarta pomiędzy stronami umowa była umową o dzieło, czy też inną umową o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia i czy w związku z tym uczestniczka podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie tej umowy.

Zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności.

Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Istotą umowy zlecenia, w świetle art. 734 k.c. i nast., jest to, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu.

Sąd, biorąc pod uwagę mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy, uznał, że organ poczynił wyczerpujące ustalenia faktyczne i przeprowadziły wyczerpującą analizę stanu prawnego, dochodząc do prawidłowych wniosków,

że zakwestionowana umowa zawarta przez skarżącą z wykonawcą była umową

o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a nie umową o dzieło.

Zgodnie z treścią przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e z dnia 27 sierpnia 2004 r.

o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2021.1285) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (k.c.) dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. Osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jednocześnie

w myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Z kolei według art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz.121, ze zm.), dalej: "s.u.s.", obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. W myśl art. 6 ust 1 pkt 4 s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie

z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotem analizowanej umowy było opracowanie i wygłoszenie trzech godzin wykładu wraz z prezentacją, utrwalonych w formie elektronicznej, dotyczących zastosowania systemów informatycznych w zwalczaniu chorób w ramach przedmiotu: Epidemiologia weterynaryjna dla studentów III roku kierunku Weterynaria Wydziału Medycyny Weterynaryjnej.

W ocenie Sądu powyższe czynności miały prowadzić do rezultatu w postaci przeprowadzenia zajęć dydaktycznych na uczelni, jednakże nie były one charakterystyczne dla umowy o dzieło, gdyż wynikały z podjęcia określonych czynności wymagających starannego działania; były więc determinowane starannością działania, a nie konkretnym, sprawdzalnym rezultatem.

Z uwagi na powyższe za uzasadnioną należy uznać ocenę, że zawarta umowa nie przewidywała określonego rezultatu w postaci zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu przepisów k.c. czy też utworu w rozumieniu przepisów prawa autorskiego.

Obowiązki Zainteresowanej sprowadzały się do wykonywania typowych czynności związanych z pracą wykładowcy i nie budzi wątpliwości, że ich wykonanie stanowiło ciąg czynności faktycznych poddanych rygorowi starannego działania, zmierzających do nauczenia, czy też wytłumaczenia studentom zagadnień związanych z wykładaną materią, jednak bez gwarancji uzyskania określonej wiedzy. Wykonując sporną umowę Zainteresowana nie miała wpływu na to, czy uczestnicy zajęć nabędą wykładaną wiedzę. Umowa nie precyzowała, o jakie konkretnie dzieło miałoby chodzić. W szczególności umowa te nie przewidywała rezultatu w postaci zagwarantowania, że uczestnicy zajęć nauczą się wykładanej materii. Zainteresowana mogła jedynie zobowiązać się do starannego przeprowadzenia wszystkich czynności – prawidłowego przeprowadzenia wykładów. Wykładowca nie może zobowiązać się do tego, że uczeń/student z całą pewnością opanuje przekazywane zagadnienia na zakładanym poziomie, gdyż jest to kwestia indywidualnych zdolności, ambicji i wysiłku każdego słuchacza.

Praca wykładowcy polega na starannym działaniu, aby stosownie do założeń programowych przekazać określony zasób wiedzy uczestnikom kursu, motywować ich do nauki, czy sprawdzać postępy. Poziom opanowania materiału i umiejętności uczestników kursów nie może zostać uznany za rezultat w rozumieniu art. 627 k.c. Dodatkowo należy odnotować, że liczba wykonywanych godzin zajęć nadaje im charakter czynności powtarzalnych. Poziom osiągniętej wiedzy przez uczestników zajęć nie może być oceniany i traktowany jako rezultat w rozumieniu art. 627 k.c. (por. wyrok NSA z 10 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 2954/15).

Za oczywiste należy uznać, że w przypadku każdych zajęć dydaktycznych dobór teorii, metod edukacyjnych, czy sposobu prowadzenia zajęć jest zindywidualizowany przez osobę wykładowcy, co nie prowadzi do przekształcenia typowej usługi edukacyjnej w umowę rezultatu. Wkład w postaci wysiłku intelektualnego, wymaganego przy każdej pracy umysłowej, jest elementem obowiązku starannego działania (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 4624/16).

Praca wykładowcy polega na starannym działaniu, aby stosownie do założeń programowych przekazać określony zasób wiedzy uczestnikom kursu, motywować ich do nauki, czy sprawdzać postępy. Poziom opanowania materiału i umiejętności uczestników wykładów nie może zostać uznany za rezultat w rozumieniu art. 627 k.c. Dodatkowo należy odnotować, że liczba wykonywanych godzin zajęć nadaje im charakter czynności powtarzalnych.

Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w sprawie dotyczącej podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu emerytowanego profesora wyższej uczelni, wykonującego pracę na podstawie umowy nazwanej umową o dzieło, której przedmiotem było przygotowanie i prowadzenie zajęć dydaktycznych objętych planem studiów (wyrok z 10 maja 2016 r., sygn. akt II UK 217/15). Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia systemowa przepisów ubezpieczeniowych skorelowana z analizą art 627 k.c. oraz art. 750 k.c. w zw. z art. 734 k.c. prowadzi do wniosku, iż umowa dotycząca jednorazowego wykładu lub wykładu przeprowadzonego w czasie krótkotrwałego szkolenia może być przedmiotem umówionego dzieła, jeżeli dotyczy ściśle określonego tematu, a warunki umowy poddają się weryfikacji. Wykłady prowadzone w dłuższym okresie mogą być przedmiotem umowy o dzieło, jeżeli mają autorski charakter i zostaną ucieleśnione na przykład w postaci utworu audio-wizualnego, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.

W konsekwencji powyższego Sąd doszedł do przekonania, że Zainteresowana zobowiązała się jedynie do starannego przeprowadzenia wszystkich (powtarzalnych) czynności, przy czym fakt przeprowadzenia zajęć objętych zakwestionowaną umową na podstawie opracowanych wcześniej materiałów, nie stanowi rezultatu w rozumieniu art. 627 k.c. Tak ukształtowane zobowiązanie nie cechuje się elementami konstruktywnymi umowy o dzieło (por. wyroki NSA z 16 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1902/12, oraz z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 683/13 i II GSK 935/13).

W ocenie Sądu, Prezes NFZ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7

i art. 77 k.p.a.). Organ oparł swoje rozstrzygnięcia na prawidłowo zgromadzonym

w niniejszej sprawie materiale dowodowym, dokonując przy tym jego wszechstronnej, pełnej oceny. Ponadto należy uznać, że stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, zostało uzasadnione w sposób szczegółowo określony przez normę prawną wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

W następstwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, a także analizy argumentacji podniesionej przez stronę skarżącą, Prezes NFZ, wydając decyzję, prawidłowo zastosował stosowne przepisy prawa materialnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.