Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 322/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-10-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 260, 245 par.1, art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 23 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 15 września 2017 r. o sygn. akt I SA/Sz 322/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2013 r. p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

"[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. (zwana dalej "Spółką", "Skarżącą"), reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia 17 lipca 2017 r. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 322/17, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. Jednocześnie ze skargą kasacyjną do Sądu wpłynął wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że nie posiada środków niezbędnych do wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej. Bieżące dochody Spółki są przeznaczane na zakup towaru oferowanego do sprzedaży, opłaty publicznoprawne, wynagrodzenia pracowników oraz pokrycie kosztów utrzymania hal magazynowych i biura Spółki. Obecna sytuacja Spółki jest bardzo zła: kapitał własny na dzień 30 kwietnia 2017 r. według bilansu kształtuje się na poziomie "[...]" [...] zł. Stan kasy w Spółce na dzień 30 czerwca 2017 r. wynosi [...] zł oraz [...] euro. Spółka zaciągnęła kredyt w rachunku bieżącym z limitem [...] zł i na dzień 30 czerwca 2017 r. wykorzystała kwotę [...] zł. Wskazano także na zaciągnięte pożyczki u udziałowca w wysokości [...] koron szwedzkich oraz [...] euro, z czego [...] koron szwedzkich musiała zaciągnąć na spłatę zobowiązania wobec urzędu skarbowego z tytułu zakwestionowanego w przedmiotowej sprawie prawa do odliczenia podatku naliczonego podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2013 r. i 2014 r. w wysokości [...] zł (kwota główna plus odsetki) i w obecnej sytuacji nie jest w stanie ich spłacać. Poniesienie przez Spółkę kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej) wymagać będzie zaciągnięcia dodatkowych zobowiązań finansowych, co spowoduje pogłębienie jej złej sytuacji finansowej i wpłynie na dalsze funkcjonowanie w sposób znaczący.

W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł, zysk za ubiegły rok [...] zł, strata z lat ubiegłych [...] zł (powstała w wyniku zakwestionowania prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego).

Spółka wskazała cztery rachunki bankowe (w tym dwa w walucie obcej – euro i sek), których stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił odpowiednio: "[...]" [...] zł; [...] euro; [...] sek; [...] zł.

Spółka wskazała, że miesięczne wydatki na bieżącą działalność wynoszą ok. [...] zł, w tym na: podatek od nieruchomości, wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie majątku, materiały podstawowe do bieżącej produkcji, paliwo, energię elektryczną, usługi transportowe, usługi telekomunikacyjne, opłaty bankowe, opłaty komunalne, koszty na bieżące remonty oraz pozostałe koszty. Wskazano także na spłatę rat pożyczek od udziałowca w wysokości [...] koron szwedzkich i [...] euro plus odsetki.

Spółka, wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 3 sierpnia 2017 r., nadesłała kopie: bilansu sporządzonego na dzień 30 kwietnia 2017 r. oraz na dzień 30 czerwca 2017 r.; rachunku zysków i strat, obejmujące okresy od 1 maja 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. oraz od 1 maja 2017 r. do 30 czerwca 2017 r.; deklaracji VAT-7 za miesiące kwiecień 2017 r., maj 2017 r. i czerwiec 2017 r.; zeznania o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od 01.05.2016 r. do 30.04.2017 r. CIT-8 (przychody w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, dochód [...] zł, strata [...] zł).

Nadesłano również wyciągi z rachunków bankowych, raporty kasowe za okres od 1 lutego 2017 r. do 3 sierpnia 2017 r., rozliczenia kosztów i przychodów za okres od 1 maja 2017 r. do 31 lipca 2017 r., zestawienia sald i obrotów za maj 2017 r. i czerwiec 2017 r. zapisane na płycie CD. Informacje te zostały odczytane, a płyta dołączona do akt sprawy.

Ponadto, w uzupełnieniu materiału dowodowego, przedłożono w formie wydruku podpisanego przez główną księgową oraz prokurenta Spółki:

– rozliczenie kosztów i przychodów za okres od 1 maja 2017 r. do 31 lipca 2017 r. (na dzień 31 lipca 2017 r. przychody w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, zysk brutto [...] zł);

– zestawienie sald i obrotów za okres od maja 2017 r. do lipca 2017 r.;

– raporty kasowe za okres od 1 lutego 2017 r. do 3 sierpnia 2017 r.

Postanowieniem z dnia 15 września 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (dalej: "Referendarz") odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że oceniając sytuację finansową Skarżącej na podstawie złożonych przez nią oświadczeń i obszernych dokumentów źródłowych oraz analizując stan faktyczny ustalony w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy (przy uwzględnieniu ciążącego na Skarżącej obowiązku poniesienia wpisów sądowych od dwóch złożonych w tutejszym Sądzie skarg kasacyjnych, które wynoszą łącznie [...] zł, tj. [...] zł w sprawie I SA/Sz 322/17 i [...] zł w sprawie I SA/Sz 323/17), Referendarz doszedł do wniosku, że Spółka nie wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Odwołując się do wynikających z materiału dowodowego danych, świadczących o ciągłej aktywności gospodarczej Spółki (brak informacji co do zawieszenia czy też zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej), istnieniu majątku o znacznej wartości, uzyskiwaniu znacznych przychodów i zysków, a także możliwości pozyskania środków z dopłat wspólników, kapitału zapasowego, Referendarz stwierdził, że udzielenie Skarżącej wsparcia przez Skarb Państwa oznaczałoby swoistego rodzaju jej uprzywilejowanie, i uznał, że jej wniosek przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.

Odpis postanowienia Referendarza wraz z uzasadnieniem doręczono Skarżącej w dniu 21 września 2017 r.

W dniu 25 września 2017 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) Skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia Referendarza, kwestionując wyrażone w nim stanowisko i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia.

Skarżąca podniosła, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawiona została jej trudna sytuacja materialna i finansowa oraz że wskazano, iż Spółka nie posiada obecnie środków niezbędnych do wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej. Spółka przywołała dane i informacje, jakie zawarła w uzasadnieniu wniosku, i stwierdziła, że Referendarz nie wziął tego jednak pod uwagę, uznając, że wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Skarżącej natomiast, jej wniosek o przyznanie prawa pomocy spełnia warunki, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., do przyznania tego prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W ocenie Skarżącej, jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym. Nie zmieniają tego faktu okoliczności wynikające z załączonych do niniejszego sprzeciwu dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, w szczególności wysokość kapitału zapasowego (wielkość kapitału zapasowego wcale przecież nie oznacza, że Spółka dysponuje środkami finansowymi na opłacenie kosztów postępowania sądowego), możliwość (w sytuacji Spółki teoretyczna) otrzymania dopłat od wspólnika. Skarżąca podniosła, że niezrozumiałe dla niej jest twierdzenie, że Spółka prowadząc działalność gospodarczą musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia bądź z bieżącej działalności lub ze zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Na brak możliwości pozyskania przez Spółkę środków pieniężnych nie mają wpływu - wbrew twierdzeniom Referendarza - ciągła aktywność gospodarcza Spółki, istnienie majątku, teoretyczna możliwość pozyskania środków z dopłat wspólników, kapitał zapasowego. W tym też sensie błędny jest pogląd, że udzielenie jej wsparcia przez Skarb Państwa oznaczałoby swoistego rodzaju jej uprzywilejowanie. Spółka przywołała stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2014 r. (sygn. akt I FZ 375/14), że: "Powołanie się przez sąd pierwszej instancji na okoliczność posiadania nieruchomości, nie oznacza automatycznie, że skarżący jest zmuszony do ich sprzedaży. Posiadany majątek może przecież przynosić potencjalne korzyści jak np. służyć jako zabezpieczenie pożyczki". Powyższe, zdaniem Spółki, wprost wskazuje, że pomiędzy posiadanym majątkiem a możliwością opłacenia kosztów postępowania sądowego nie istnieje "automatyzm", na który wskazano w skarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.

Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje się jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).

Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Natomiast art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.

Z przepisów tych wyraźnie wynika, że jedynym kryterium, jakim kieruje się sąd rozpatrując wniosek w przedmiocie prawa pomocy, są możliwości finansowe wnioskującego. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, świadczy o tym użyty we wskazanym przepisie zwrot: "...gdy (osoba prawna) wykaże...". Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a. in principio, który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.

Podkreślić przy tym należy, że słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 p.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158).

Wykazanie braku środków niezbędnych do pokrycia kosztów postępowania jest warunkiem niezbędnym do uzyskania ulgi w postaci prawa pomocy, nie kreuje jednak po stronie skarżącej roszczenia o jego przyznanie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć zatem miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy istnieje realne zagrożenie niezrealizowania przez stronę przysługującego jej prawa do sądu. Stanowisko to potwierdzone zostało w orzecznictwie i piśmiennictwie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H.Beck, wydanie 2, Warszawa 2013, s. 855-856).

Z tego powodu strona skarżąca musi nie tylko uprawdopodobnić, ale i udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec tego, stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., jej obowiązkiem było wykazanie, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Na obecnym etapie postępowania, koszty sądowe od dwóch złożonych w tutejszym Sądzie skarg kasacyjnych, wynoszą łącznie [...] zł. W niniejszej sprawie jest to kwota [...] zł.

W uzasadnieniu sprzeciwu Spółka zakwestionowała argumentację Referendarza, dotyczącą: bieżących dochodów, które są przeznaczone wyłącznie na zakup towaru oferowanego do sprzedaży, opłaty publicznoprawne, wynagrodzenia pracowników oraz pokrycie kosztów utrzymania hal magazynowych i biura. Zdaniem Spółki, Referendarz nie wziął pod uwagę, że sytuacja ekonomiczna i finansowa Spółki jest bardzo zła, co potwierdza w szczególności wysokość kapitału własnego na dzień 30 kwietnia 2017 r. według bilansu na poziomie "[...]" [...] zł. Spółka podkreśliła, że taka sytuacja oznacza zagrożenie dla jej dalszej działalności, a ponadto strata przewyższająca sumę kapitałów zapasowego oraz połowę kapitału zakładowego stanowi podstawę do zwołania przez zarząd zgromadzenia wspólników w celu powzięcia uchwały w przedmiocie dalszego istnienia Spółki. W jej ocenie, powyższego nie zmieniają dane dotyczące wysokości kapitału zapasowego, czy teoretyczna możliwość otrzymania dopłat od wspólnika.

Sąd za prawidłowe uznał stanowisko Referendarza wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż wynik finansowy Spółki za rok 2016 oraz okres od 1 maja 2017 r. do 31 lipca 2017 r. jak również informacje przedstawione i wynikające z przedłożonych dokumentów, nie przesądzają, że jest ona pozbawiona majątku i nie miała możliwości zgromadzenia środków w celu pokrycia kosztów postępowania sądowego. Sąd podziela, pogląd zgodnie, z którym osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, musi natomiast wykazać podjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do zdobycia funduszy.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, które podziela również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, które z kolei są skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez osoby prowadzące działalność gospodarczą. Fakt ponoszenia kosztów działalności gospodarczej jest związany z istotą aktywności gospodarczej nastawionej na zysk, nie ma zatem podstaw do przerzucania konieczności ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa tylko z tego powodu, że koszty działalności są wysokie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I GZ 599/15; z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt I GZ 698/15; z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt I GZ 637/15 i I GZ 636/15 - te orzeczenia i następne dostępne w bazie orzeczeń NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd podkreśla, że z materiału zgromadzonego w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy wynika: kapitał podstawowy rzędu [...] zł, aktywa trwałe o wartości [...] zł (które wzrosły w stosunku do stanu na dzień 30 czerwca 2017 r.), aktywa obrotowe w wysokości [...] zł (które wzrosły w stosunku do stanu na dzień 30 czerwca 2017 r.), kapitał własny wynoszący "[...]" [...] zł (na dzień 30 kwietnia 2017 r.) i "[...]" [...] zł (na dzień 30 czerwca 2017 r.), zobowiązania na dzień 30 kwietnia 2017 r. wynoszące [...] zł (na dzień 30 kwietnia 2017 r.) i [...] zł (na dzień 30 czerwca 2017 r.), stan środków w kasie i na rachunkach bankowych w kwocie [...] zł (na dzień 30 kwietnia 2017 r.) i [...] zł (na dzień 30 czerwca 2017 r.). Ponadto dane znajdujące się w zgromadzonym materiale dowodowym potwierdzają, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą (odnotowuje obrót) i dokonuje rozrachunków z kontrahentami.

Nie bez znaczenia pozostają także wartości w zakresie danych widocznych w rachunku zysków i strat, tj.: kosztów działalności operacyjnej, w tym usługi obce ([...]zł – na dzień 30 kwietnia 2016 r., [...] zł – na dzień 30 kwietnia 2017 r., [...] zł – na dzień 30 czerwca 2017 r.), wynagrodzenia ([...] zł

– na dzień 30 kwietnia 2016 r., [...] zł – na dzień 30 kwietnia 2017 r., [...] zł – na dzień 30 czerwca 2017 r.); a także danych widocznych w bilansie, tj.: kapitałów (funduszy) własnych ([...]zł – na dzień 30 kwietnia 2016 r., "minus" [...] zł – na dzień 30 kwietnia 2017 r., "[...]" [...] zł – na dzień 30 czerwca 2017 r.), kapitału podstawowego, który nie ulega zmianie ([...] zł), kapitału zapasowego - ([...] zł – na dzień 30 kwietnia 2016 r., "[...]" [...] zł – na dzień 30 kwietnia 2017 r., "[...]" [...] zł – na dzień 30 czerwca 2017 r.). Na uwagę zasługuje znaczący wzrost wartości usług obcych oraz wynagrodzeń według stanu na dzień 30 kwietnia 2016 r. i 30 kwietnia 2017 r.

Sąd zwraca również uwagę, że doszło do obniżenia kapitału własnego i kapitału rezerwowego Spółki. W niniejszym przypadku wartość, zwłaszcza tego pierwszego wskaźnika uległa drastycznemu obniżeniu.

Sąd dostrzega argumentację Spółki, że ujemna wartość kapitału własnego stanowi przesłankę do podjęcia decyzji o zasadności dalszego istnieniu Spółki. Wskazać jednak należy, że wysokość kapitału własnego ulega zmianom na skutek dostosowywania jej do zmieniających się potrzeb związanych z działalnością jednostki, a ujemny kapitał własny może ulec poprawie poprzez podjęcie przez Spółkę odpowiednich kroków. Do działań takich zaliczyć można wniesienie przez wspólników dopłat, podwyższenie kapitału zakładowego, przekształcenie zobowiązań spółki w kapitał zakładowy, umorzenie wierzytelności wspólnika wobec spółki, realizacja rezerw zawartych w składnikach majątku, przeszacowanie majątku na podstawie przepisów o rachunkowości.

Pamiętać należy, że kolejne wyniki finansowe nadal mogą wykazywać stratę, wówczas zarząd może nawet zdecydować o przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego w oparciu o uchwałę o rozwiązaniu spółki powziętą przez wspólników we właściwym trybie przewidzianym w Kodeksie spółek handlowych. Nie ulega wątpliwości, że ujemny kapitał może również doprowadzić do niewypłacalności Spółki. W takim przypadku może również nastąpić ogłoszenie upadłości przez wierzycieli, co jednak jest możliwe jedynie po spełnieniu wszystkich warunków określonych w Prawie upadłościowym i naprawczym.

Sąd zwraca uwagę, że Spółka ani w uzasadnieniu wniosku, ani w uzasadnieniu sprzeciwu nie wskazała, czy podejmuje jakiekolwiek czynności zmierzające do zmniejszenia zagrożenia dalszego istnienia Spółki zjawiskiem niewypłacalności. Poprzestała natomiast na wywodzie dotyczącym konsekwencji, jakie niesie za sobą ujemny kapitał własny. W związku z tym przenoszenie kosztów związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowymi na Skarb Państwa, podczas gdy Spółka prowadzi w dalszym ciągu aktywną działalność gospodarczą świadomie utrzymując złą sytuację finansową, stanowi jak słusznie wskazał Referendarz nieuzasadnione uprzywilejowanie Spółki.

Przechodząc do okoliczności związanych z pozostawaniem przez Spółkę w obrocie gospodarczym, dostrzeżenia wymaga, że Spółka nie znajduje się w stanie likwidacji, upadłości, czy restrukturyzacji. W aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdziłyby ww. okoliczności. Tym samym Spółka pozostaje podmiotem praw i obowiązków na dotychczasowych zasadach.

Kolejnym elementem, na który uwagę zwrócił Referendarz, jest możliwość wniesienia przez wspólników Spółki dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1577) przewiduje możliwość zobowiązania wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Na tle tego przepisu wskazuje się, że dopłaty wspólników mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 146/14). Natomiast bierność w kwestii ewentualnej zmiany umowy spółki, bądź podjęcia innych działań skutkujących dokonaniem przez wspólników wpłat do spółki dodatkowych sum, nieobjętych powołanym przepisem, stanowi kolejny argument przemawiający za odmową przyznania wnioskowanego prawa pomocy i brakiem podstaw do traktowania w sposób uprzywilejowany (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt II FZ 971/15; z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt II FZ 812/15). Ze względu na powyższe możliwości, udzielenie żądanego wsparcia ze środków publicznych oznaczałoby takie właśnie uprzywilejowanie Skarżącej.

Odnośnie powyższego, Sąd uznał, że wyjaśnienia Spółki dotyczące zobowiązania wspólników do dopłat nie są wystarczające. Podkreślić należy, że subiektywne uznanie, iż wniesienie dopłat jest rozwiązaniem teoretycznym nie jest wystarczającym argumentem. Tym samym brak dofinansowania Spółki przez wspólników należy odczytywać jako niechęć wspólników do kontynuowania procesu, co nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. W rezultacie Spółka nie wykazała, że podjęła niezbędne kroki w celu zdobycia funduszów na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem.

Dodatkowo Sąd wskazuje na utrwalony w orzecznictwie pogląd, że podmiot który nie wykazał, iż utracił płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinien partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 147/08; z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 265/08; z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08).

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że Referendarz prawidłowo odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie wykazano bowiem przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. art. 260 § 1-§ 3 p.p.s.a., orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.