Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 642/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 138 art. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze sprzeciwu M. C. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2015r. J. K. (inwestor) wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Rozbudowa istniejącej fermy drogi, obejmująca budowę 10 nowych budynków inwentarskich o łącznej obsadzie 604 800 stanowisk dla brojlerów kurzych (2420 DJP), na działkach o numerze ewidencyjnym [...], [...] i [...] w miejscowości C., gmina B.. Do wniosku dołączono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, sporządzony przez firmę E. .

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...], Wójt Gminy B. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zamierzona inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w myśl § 2 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397 ze zm. – dalej "rozporządzenie"), że analizowany obszar przeznaczony pod inwestycję nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś obowiązujące na części tego terenu studium określa go symbolem "7.M1 – strefa mieszkalno-usługowa" przy pozostałej części bez wyodrębnionego oznaczenia literowego i cyfrowego. Organ przywołał zakres i cel zamierzonego przedsięwzięcia, scharakteryzował obszar sąsiedni inwestycji wskazując, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa i mieszkaniowo-usługowa znajduje się od strony północno-zachodniej w odległości 180m i ok. 210m od granicy fermy, opisał proces produkcji oraz szacowaną ilość produkowanego obornika. Organ wskazał, że w procesie produkcyjnym przekroczone zostanie dopuszczalne prawem zagęszczenie brojlerów. Dalej stwierdził, że z uwagi na bliskie położenie gminnego ujęcia wody w C. (w odległości ok. 550 m) od terenu inwestycji Wójt zwrócił się do inwestora o uzupełnienie informacji w zakresie istniejących warunków hydrogeologicznych, wpływu inwestycji na jakość wód podziemnych i propozycji jej monitoringu, który uznał za nieobligatoryjne wykonanie takiego monitoringu oraz przedstawił wyjaśnienia w przedmiotowej kwestii. Przywołał okoliczność pojawienia się licznych skarg i protestów względem zamierzonej inwestycji po ogłoszeniu informacji o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, dotyczących przede wszystkim uciążliwości odorowej, spodziewanego skażenia wód podziemnych oraz spadek wartości nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji. Organ przywołał nadto okoliczność wydania w toku postępowania postanowienia Wójta o odmowie wyłączenia A. Z. – Kierownika Referatu Ochrony Środowiska Urzędu Gminy B. od udziału w postępowaniu administracyjnym, o co inwestor wniósł pismem z [...] listopada 2017r. podnosząc, że pracownik ten demonstrował swoje negatywne stanowisko względem zamierzonej inwestycji, a nadto jest właścicielem nieruchomości w gminie B. . Z podobnym wnioskiem inwestor wystąpił względem J. C. – Zastępcy Wójta Gminy B. , w wyniku czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r., [...] o odmowie wyłączenia wyżej wymienionego, będącego piastunem organu – Wójta Gminy B. - od załatwienia sprawy dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zamierzonej inwestycji. Organ wskazał, że Rada Gminy B. negatywnie ustosunkowała się do planowanej inwestycji, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B., postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r., odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia dla zamierzonej inwestycji. Organ powołał się na argumentację zawartą w postanowieniu RDOŚ, wskazując, ze jest związany treścią tego rozstrzygnięcia. Powołał opracowanie "Dodatek do dokumentacji hydrologicznej dla potrzeb ustanowienia strefy ochrony pośredniej komunalnego ujęcia wody z utworów czwartorzędowych w miejscowości C. Gm. B. , powiat bydgoski" sporządzone przez A. w B., podkreślający znaczenie ochrony gminnego ujęcia wody w C. , poprzez ustanowienie strefy ochrony pośredniej dla tego ujęcia. Organ wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie wydał opinii względem zamierzonej inwestycji w ustawowym terminie, a zatem uznać należy, że nie zgłosił zastrzeżeń. Wyjaśniwszy zasadność nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej w toku postępowania organ stwierdził, że w postępowaniu spełniono warunki formalne, o których mowa art. 21 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1235 ze zm. – dalej "u.i.o.ś.") w zakresie ogłoszeń publicznych oraz udziału społeczeństwa w postępowaniu. Wskazał, że analiza oddziaływania zamierzonej inwestycji na środowisko przeprowadzona w oparciu o art. 80 ust. 1 u.i.o.ś., jak i wynik uzgodnień oraz ustaleń wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego (raport wraz z uzupełnieniami, dokumentacja geologiczna, petycje i pisma mieszkańców, wyjaśnienia, stanowiska inwestora) doprowadził do wniosku, że należy odmówić zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

W odwołaniu od powyższej decyzji J.K., na mocy art. 142 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm. – "k.p.a."), zaskarżyła także postanowienie RDOŚ z dnia [...] listopada 2017r. odmawiające uzgodnienia przedmiotowej decyzji, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2017r. nr [...] w sprawie odmowy wyłączenia Wójta Gminy B. od załatwienia sprawy w przedmiocie wniosku o wydanie warunków środowiskowych oraz postanowienie Wójta Gminy B. z [...] grudnia 2017r., [...] o odmowie wyłączenia A. Z. od załatwienia sprawy w przedmiocie wniosku skarżącej o wydanie warunków środowiskowych. Powyższym aktom inwestor zarzucił szereg naruszeń prawa procesowego i materialnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu, po przywołaniu stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy wskazał, że inwestor przedłożył organowi pierwszej instancji raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko [...] października 2015r., zatem – z racji na treść art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015r., poz. 1936) – w sprawie znajdują zastosowanie przepisy u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016r. Organ przytoczył treść art. 71 ust. 1, art. 59 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. oraz § 2 ust. 2 pkt 1 i § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Stwierdził, że wiążący charakter stanowiska zajętego przez RDOŚ, tj. organ uzgadniający, wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska tego organu, zatem organ I instancji prawidłowo odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, będąc związany stanowiskiem RDOŚ.

Oceniając prawidłowość postanowienia RDOŚ, zaskarżonego w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że skoro objęta kontrolowanym postępowaniem inwestycja znajduje się w obszarze jednolitej części wód podziemnych oznaczonym europejskim kodem PLGW600043, zaliczonym do regionu wodnego Warty oraz w obszarze jednolitej części wód powierzchniowych oznaczonym europejskim kodem PLRW600001883829 – Górny Kanał Noteci, zaliczonym do regionu wodnego Warty, to zarówno ze złożonego raportu oddziaływania na środowisko, jak i z wymaganego ustawą uzgodnienia z RDOŚ powinno wynikać w sposób niebudzący wątpliwości, że realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełniania przesłanek z art. 38 lit. j ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne. Według organu z treści postanowienia RDOŚ nie da się takiego wniosku wywieść w sposób niebudzący wątpliwości, ponieważ organ nie wykazał, że cele, o których mowa w art. 81 ust. 3 u.i.o.ś., nie zostaną osiągnięte, a ocena powinna zostać przeprowadzona w odniesieniu do wskaźników jakości wód zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2016r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz.U. z 2016r., poz. 1187) oraz w oparciu o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych (Dz.U. z 2011r., nr 258, poz. 1649). Organ przywołał założenia zawarte w raporcie i jego uzupełnieniach dotyczące oddziaływania inwestycji na jakość wód powierzchniowych i podziemnych. Stwierdził, że RDOŚ arbitralnie przyjął, że nadmiar rozpuszczonych składników mineralnych (azot i fosfor) zawartych w pomiocie kurzym, które przedostaną się do wód podziemnych, przyczynia się do pogorszenia stanu tych wód. Organ odwoławczy wskazał na niespójność stanowiska RDOŚ w tej kwestii, albowiem z jego postanowienia wynika, iż zdecydowana większość wspomnianych składników jest wydalana wraz z odchodami oddziałując tym samym negatywnie na środowisko jedynie przy niewłaściwym sposobie zagospodarowania nawozów naturalnych. W ocenie organu odwoławczego powyższe założenie, skonfrontowane z planem zagospodarowania obornika zawartym w uzupełnionym raporcie, jest niewystarczającym argumentem za odmową wydania uzgodnienia. Zdaniem organu odwoławczego RDOŚ powinien odnieść się do konkretnych postanowień raportu oraz dokonać jego weryfikacji poprzez zważenie nie tylko zagrożeń wynikających z realizacji planowanego przedsięwzięcia, ale także działań minimalizujących i ograniczających negatywne oddziaływanie na wody powierzchniowe i podziemne; wskazał nadto, że RDOŚ może nałożyć na inwestora konkretne warunki realizacji planowanej inwestycji, w tym dotyczące zagospodarowania obornika. Odnosząc się do stanowiska RDOŚ w zakresie niespełnienia przez inwestora warunku maksymalnego zagęszczenia brojlerów, organ odwoławczy stwierdził, że RDOŚ nie wykazał w oparciu o jakie dane i obliczenia doszedł do powyższego wniosku, nieznana jest też metodyka obliczeń autora raportu, i w tym zakresie RDOŚ winien wezwać inwestora do złożenia stosownych wyjaśnień, aby uzasadnienie odmowy uzgodnienia inwestycji zawierało konkretne i weryfikowalne stanowisko organu uzgadniającego.

Kolegium uznało zasadność zarzutu wobec zaskarżonego postanowienia Wójta z dnia [...] grudnia 2017r. o odmowie wyłączenia pracownika od załatwienia sprawy, albowiem organ I instancji w ogóle nie zbadał, czy w sprawie spełniona została przesłanka z art. 24 § 3 k.p.a., tj. nie ocenił, czy podnoszona przez inwestora okoliczność wyrażenia przez A. Z. w trakcie sesji Rady Gminy w dniu [...] października 2017r. negatywnego stanowiska względem zamierzonej inwestycji jeszcze przed zakończeniem postępowania administracyjnego, stanowi okoliczność uprawdopodobniającą istnienie wątpliwości co do bezstronności pracownika organu.

W odniesieniu do postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017r., organ wskazał, że wypowiedział się już w tym postanowieniu w sprawie wyłączenia Wójta Gminy B. od załatwienia sprawy, a ewentualne zarzuty przeciwko postanowieniu mogą być podnoszone w sprzeciwie do sądu administracyjnego.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że Wójt Gminy B. dowolnie określił krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu, albowiem niewystarczającym powodem dla uznania za stronę jest zgłoszenie przez wnioskodawcę argumentu dotyczącego spodziewanego spadku wartości jego nieruchomości, tak jak niewystarczającym jest ustalenie bez uprzedniego postępowania wyjaśniającego, że wszyscy wnioskujący o dopuszczenie do udziału w postępowaniu narażeni będą na oddziaływanie inwestycji.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że skoro decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o postanowienie w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, które, na skutek stwierdzonych uchybień zostało uchylone w całości, stąd decyzję organu I instancji również należało w całości uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dodatkowo za samodzielną podstawę uchylenia przedmiotowej decyzji organ odwoławczy uznał brak ustalenia kręgu stron postępowania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

M. C. (skarżący) zgłosił sprzeciw od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił wydanie z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., mimo braku przesłanek do uchylenia w całości decyzji I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie wskazał takiego naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można rozpatrzyć sprawy do co istoty. W ocenie skarżącego organ odwoławczy uchylił decyzję I instancji w oparciu o stwierdzone naruszenia przepisów prawa materialnego zawartych w u.i.o.ś., a nie przepisów postępowania, o czym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto skarżący zakwestionował zarzuty organu odwoławczego względem dokonanych przez organ I instancji ustaleń dotyczących stron postępowania, podnosząc, że postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej, ze względu na swój potencjalnie szeroki zasięg, jest postępowaniem szczególnym, co zostało uwzględnione przez organ I instancji.

Skarżący wskazał też, że organ odwoławczy nie doręczył stronom postępowania uzupełnienia do odwołania inwestora zawierającego szereg załączników, przez co uniemożliwił złożenie stronom stosownych wniosków. Nadto akta sprawy udostępnione skarżącemu do wglądu stanowiły zbiór luźnych, nieuporządkowanych kart, stąd nie może mieć pewności, że udostępnione zostały mu wszystkie dokumenty sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw jest niezasadny.

Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości decyzji stanowiącej przedmiot sprzeciwu w niniejszej sprawie, wyjaśnienia wymaga, że zakres kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny określony został w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018r., poz. 1302; w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a."), tj. decyzji uchylającej decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, określanej mianem decyzji kasacyjnej.

Wynika z tego, że instytucja sprzeciwu służy wyłącznie skontrolowaniu, czy decyzja organu drugiej instancji została oparta na art. 138 § 2 k.p.a., według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. Natomiast konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyroki NSA z 14 lutego 2017r., II OSK 1386/15 oraz z dnia 15 grudnia 2016r., II OSK 1427/16 dostępne na stronie - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyraźne ograniczenie zakresu kontroli jedynie do zasadności wydania tego konkretnego rozstrzygnięcia procesowego oznacza, że poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej w tym postępowaniu pozostają kwestie właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego. Tym samym sprzeciw odróżnia się od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w odniesieniu do której sąd, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie skarżący podnosi, że organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na postawie art. 138 § 2 k.p.a. nie wskazało na naruszenie przepisów postępowania, ale na naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ("u.i.o.ś."). Owe wskazanie przez Kolegium naruszenie przepisów prawa materialnego było związane z dokonaną oceną postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. ("RDOŚ") z dnia [...] listopada 2017r., o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., zgodnie z którym jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

Z treści art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. wynika zatem, że dysponowanie przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach uzgodnieniem RDOŚ jest niezbędnym elementem prawidłowo tj. zgodnie z prawem przeprowadzonej procedury wydawania ww. decyzji.

Należy zwrócić w tym miejscu uwagę, że stosownie do art. 77 ust. 7 u.i.o.ś. do uzgodnienia z art. 77 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się m.in. art. 106 § 5 k.p.a. zgodnie z którym na zajęte przez organ w drodze postanowienia stanowisko przysługuje zażalenie. Z uwagi na fakt, iż uzgodnienie o którym mowa w art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. ma niezaskarżalny charakter, w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że ma do tego rozstrzygnięcia zastosowania przepis art. 142 k.p.a. wedle którego postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Pomimo że decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uzależniona jest od niezaskarżalnego i istotnie kształtującego ją postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, w szczególności w przypadku odmowy uzgodnienia warunków jego realizacji, to jednak powinno ono podlegać wnikliwej kontroli organu odwoławczego. Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, że niezaskarżalne i nieweryfikowalne postanowienie wydane w postępowaniu akcesoryjnym będzie bezwzględnie dyktować wynik postępowania głównego. Wobec faktu, że organ pierwszoinstancyjny wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym jako związany tym postanowieniem, nie może go oceniać - to do jego kontroli uprawnionym jest organ nadrzędny, rozpoznający odwołanie od decyzji głównej. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 maja 2017r. sygn. akt II SA/Kr 314/17, wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2014r. sygn. akt VIII SA/Wa 594/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2013r. sygn. akt II OSK 2396/11 oraz wskazane w wyroku WSA w Warszawie postanowienie NSA z 15 grudnia 2009r., II OSK 1886/09).

Złożone w przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji Wójta w swojej treści wprost, na podstawie art. 142 k.p.a. zaskarża zapadłe w toku postępowania postanowienia, na które nie przysługiwało zażalenie, w tym na postanowienie RDOŚ z [...] listopada 2017r. o odmowie uzgodnienia warunków przedsięwzięcia. Obowiązkiem Kolegium w takim przypadku była zatem merytoryczna ocena ww. postanowienia.

Dokonując ten oceny Kolegium wskazało na braki uzgodnienia RDOŚ w zakresie rozstrzygnięcia, czy realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na terenie dorzecza oraz w zakresie rozstrzygnięcia, czy inwestor spełnia warunek maksymalnego zagęszczenia brojlerów.

W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że w ramach rozpatrywania sprzeciwu od decyzji kontrola sądu administracyjnego jest wyraźnie ograniczona jedynie do zasadności wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (tj. pod kątem podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a ), co oznacza, że poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej w tym postępowaniu pozostają kwestie właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego. Ponadto odnośnie kwestii oceny uzgodnienia RDOŚ, jak słusznie stwierdził NSA w postanowieniu z 15 grudnia 2009r., II OSK 1886/09 - wprawdzie nie przysługuje odrębna skarga do sądu administracyjnego na uzgodnienie RDOŚ (wobec tego, iż jest postanowienie, od którego nie przysługuje zażalenie), jednakże w przypadku skargi do sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań sąd, stosownie do art. 135 p.p.s.a., dokonując kontroli tej decyzji obowiązany będzie uwzględnić również ewentualne uchybienia w zastosowaniu przepisów prawa materialnego czy procesowego, jakich mógł się dopuścić organ współdziałający przy wydawaniu swego postanowienia. Pogląd ten został wyrażony na tle stosowania art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 153 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. w aspekcie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, tym niemniej zachowuje aktualność także na tle obowiązujących przepisów u.i.o.ś.

Prowadzi to do wniosku, że kontrola dokonywana przez Sąd w ramach rozpatrywania sprzeciwu od decyzji w przedmiotowej sprawie nie może objąć oceny, czy Kolegium dokonało słusznej merytorycznej oceny uzgodnienia RDOŚ. Taka kontrola Sądu będzie możliwa w przypadku zaskarżenia decyzji organu odwoławczego o środowiskowych uwarunkowaniach w drodze skargi, a nie sprzeciwu. Tym niemniej w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że Kolegium dokonało oceny uzgodnienia RDOŚ wskazując konkretne uchybienia, przedstawiając także konkretną, szczegółową argumentację w oparciu o adekwatne przepisy prawa. Nie jest to zatem ocena pozorna, mająca na celu jedynie przedłużenie postępowania. Należy też zauważyć, że dostrzeżone uchybienia Kolegium zakwalifikowało jako naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 9, 77 § 1 i 80 k.p.a. – wobec stwierdzenia, że RDOŚ sformułował jedynie ogólnikowe motywy podjętego rozstrzygnięcia, opierające się na wątpliwościach organu co do wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Konsekwencją tak dokonanej oceny Kolegium jest wyeliminowanie z postępowania uzgodnienia RDOŚ. Tymczasem – jak wyżej wskazano - decyzją środowiskowa nie może zostać wydana, gdy organ nie dysponuje prawidłowym (wydanym zgodnie z prawem) postanowieniem – uzgodnieniem RDOŚ.

W tej sytuacji wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji opartej o wadliwe uzgodnienie RDOŚ należy uznać za wydaną za naruszeniem przepisów postępowania, a uzyskanie ponownego uzgodnienia RDOŚ, pozbawionego wad wskazanych przez Kolegium, należy uznać za sytuację, w której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zaskarżona sprzeciwem decyzja Kolegium została zatem wydana przy spełnieniu przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż sądowi w urzędu znana jest okoliczność, iż równolegle z niniejszym postępowaniem administracyjnym z wniosku J. K. dotyczącym środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia "Rozbudowa istniejącej fermy drobiu, obejmująca budowę 10 nowych budynków inwentarskich o łącznej obsadzie 604 800 stanowisk dla brojlerów kurzych (2420 DJP), na działkach o numerze ewidencyjnym [...], [...] i [...] w miejscowości C., gmina B. , toczy się analogiczne postępowanie z wniosku A. F. dotyczące środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia polegającego również na rozbudowie istniejącej w sąsiedztwie fermy drobiu obejmującej budowę pięciu nowych budynków inwentarskich o łącznej obsadzie 311000 stanowisk dla brojlerów kurzych (1244 DJP) na działce ewid. nr [...] w miejscowości C. (sprawa pod sygn. II SA/Bd 641/18), co winno zostać uwzględnione i szczegółowo rozważone w niniejszym postępowaniu w aspekcie spełniania wymogów środowiskowych i zagrożenia dla chociażby ujęć wód. Podobnie organ I instancji, jak również organ uzgadniający winny skupić szczególną uwagę na istniejących powiązaniach organizacyjnych, technologicznych i innych pomiędzy tymi działającymi już i jaki i uwzględniając parametry planowanej rozbudowy przedsięwzięć, a także powiązaniem wynikającym z uzupełnień raportu – gospodarstwem rolnym D. i C. F. (w tym działka nr. ewid.[...] w C. ). W aspekcie zasady przezorności i zachowania odpowiednich parametrów środowiskowych istotne jest bowiem rozważenie kumulacji oddziaływań szkodliwych dla środowiska, w tym szczególności wód podziemnych i gleby.

Dodatkowo podkreślenia wymaga, że każda sprawa administracyjna mieści się w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa materialnego, a przesłanki wynikające z tych przepisów rzutują bezpośrednio na określone obowiązki organów w zakresie stosowania przepisów postępowania, a przede wszystkim postępowania dowodowego i wyjaśniającego. Oznacza to, że zastosowanie lub wykładnia przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej, może mieć zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a zatem czy doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji kasacyjnej. W tym też znaczeniu rozpoznając sprawę ponownie na skutek odwołania organ II instancji dokonuje wykładni lub oceny zastosowania przez organ I instancji przepisów prawa materialnego. Pierwszeństwo ma zatem nie ocena, czy konkretne przepisy prawa materialnego powinny w danej sprawie stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia o określonej treści, ale ocena, czy konieczność zastosowania danych przepisów prawa materialnego skutkuje koniecznością przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w określonym zakresie.

Nadto organ odwoławczy prawidłowo argumentował także przyczynę uwzględnienia odwołania w zakresie obejmującym (na podstawie art. 142 k.p.a.) niedostateczne rozważenie sprawy w zakresie wniosku inwestora o wyłączenie pracownika organu pierwszej instancji, na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. Sąd w całości aprobuje i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone w tym zakresie na stronie 14 uzasadnienia skarżonej decyzji Kolegium.

Zasadnie także, jako spełniającą przesłankę art. 138 § 2 k.p.a., Kolegium wskazało okoliczność braku właściwego ustalenia kręgu stron postępowania, w szczególności w związku z brakiem rozważania przez organ I instancji, czy wnioskujący o uznanie za stronę (106 osób) będą narażeni na oddziaływanie inwestycji oraz brakiem w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów dla nieruchomości, których właścicielami lub współwłaścicielami są podmioty, którym organ pierwszej instancji przyznał przymiot stron postępowania.

Ustalenie kręgu stron postępowania winno mieć oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. W realiach sprawy administracyjnej oznacza to ustalenie przepisu prawa materialnego z którego dana osoba wywodzi prawo do uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony. Jeżeli prawo to wywodzone jest z prawa własności do nieruchomości, okoliczność tę należy ustalić i udokumentować poprzez wypis z ewidencji gruntów lub odpis księgi wieczystej danej nieruchomości. W opisanym wyżej przypadku zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia nie mieści się w dyspozycji art. 136 k.p.a. Organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym ma bowiem kompetencję do przeprowadzenia tylko uzupełniającego postępowania dowodowego, natomiast zakres postępowania odwoławczego w analizowanej kwestii, choćby ze względu na jej obszerność, wykracza poza granice takiego postępowania, o którym mowa w art. 136 k.p.a., a działanie takie w oczywisty sposób naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu sprzeciwu.