Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 919/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 32 ust. 1, art. 37a pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M.S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z dniem [...] lipca 2016 r. sierż. M.S. z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji, bez zmian składników uposażenia, na podstawie art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.).

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] komisja lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Skład Orzekający uznała M.S. – policjantkę Ogniwa Kontroli Ruchu Drogowego Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji za zdolną do służby w Policji z ograniczeniem – czasowo niezdolną do służby na zajmowanym stanowisku. Przeciwwskazaniem została objęta praca z narażeniem na obciążenie kręgosłupa (dźwiganie, gwałtowne zmiany pozycji, nagłe zmiany ułożenia tułowia).

W uzasadnieniu wskazanego wyżej rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2016 r. Komendant Miejski Policji zwrócił uwagę, iż służba na stanowiskach policyjnych wymaga od policjantów pełnej sprawności fizycznej i psychicznej, zapewniającej właściwą realizację zadań służbowych, w tym również zdolności ruchowych (wielokrotne wsiadanie i wysiadanie z radiowozów, dźwiganie, nagłe zmiany pozycji ciała i wymuszona wielogodzinna pozycja ciała). W związku z brakiem stanowiska w KMP, na którym funkcjonariuszka z takim ograniczeniem mogłaby pełnić służbę, M.S. została przeniesiona do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji, w myśl art. 37a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Nadto na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., ze względu na interes społeczny tożsamy z interesem służby, wynikający z potrzeby zapewnienia właściwego funkcjonowania Policji i wykonywania jej ustawowych zadań mających wpływ na zapewnienie bezpieczeństwa obywateli, decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższego rozkazu personalnego M.S. wniosła odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji, zarzucając naruszenie:

- art. 37a ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędne przyjęcie, iż istnieją podstawy do zwolnienia jej z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji,

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niezbadanie całości okoliczności sprawy, złamanie zasady praworządności poprzez błędne, zbyt szerokie ustalenie zakresu czynności, których strona nie może wykonywać z uwagi na przeciwwskazania zdrowotne, a także błędne ustalenie, iż w KMP brak jest stanowiska, na którym mogłaby pełnić służbę.

Podnosząc powyższe zarzuty, wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji zgodził się z ustaleniami faktycznymi organu pierwszej instancji wskazując, iż w pkt 15 orzeczenia komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych składu orzekającego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] zawarto przeciwwskazania do pracy z narażeniem na obciążenie kręgosłupa, tzn. dźwiganie, gwałtowne zmiany pozycji, nagłe zmiany ułożenia tułowia. Ponowne badanie komisyjne wyznaczono na styczeń 2018 r.

W sytuacji, kiedy komisja lekarska wydała orzeczenie o czasowej niezdolności do służby policjanta, jednakże nie tak krótkiej, gdyż ponowne badanie M.S. wyznaczono na styczeń 2018 r., przy czym w okresie tym w myśl wskazań komisji lekarskiej istnieje szereg ograniczeń zdrowotnych tj. cały katalog przeciwwskazań prac, których nie może realizować, jedyną decyzją, jaką może podjąć przełożony do spraw osobowych, jest odsunięcie policjanta od wykonywania dotychczasowych obowiązków i przeniesienie go do swojej dyspozycji. Orzeczenia komisji lekarskiej mają byt w pełni autonomiczny, bowiem ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla organu i wymusza na nim podjęcie określonych czynności wobec policjanta w celu ochrony jego zdrowia. Zaskarżona decyzja podyktowana została nie tylko interesem społecznym, tożsamym z interesem służby, została wydana przede wszystkim w interesie policjanta, gdyż niemożliwym jest ze względów zdrowotnych pełnienie przez niego służby na obecnym stanowisku, natomiast przełożony nie może, wręcz nie ma prawa, dopuścić do służby policjanta na stanowisku, które nie jest bezpieczne dla jego zdrowia. W świetle ograniczeń wynikających z orzeczenia lekarskiego, w tym przypadku pracy na stanowiskach z narażeniem na obciążenie kręgosłupa (dźwiganie, gwałtowne zmiany pozycji, nagłe zmiany ułożenia tułowia) Komendant Miejski Policji słusznie postąpił wydając zaskarżoną decyzję, gdyż było to jedyne dostępne w tej sytuacji narzędzie prawne, którym mógł się posłużyć. W świetle powyższego mylny jest zarzut naruszenia art. 37a ust. 1 ustawy o Policji.

Decyzja została wydana w głównej mierze w celu ochrony zdrowia M.S. i miała na celu zaprzestanie wykonywania przez nią prac objętych przeciwwskazaniem. Podstawą działania funkcjonariuszy Policji jest ich dyspozycyjność i zdyscyplinowanie, bowiem stosunek służbowy nie jest stosunkiem pracy, którego istotną cechą jest równorzędność stron, natomiast służba nie jest zwykłą pracą najemną. Stosunek służbowy ma charakter administracyjnoprawny, jest stosunkiem służby publicznej, w którym to przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. Porozumienia wymaga jedynie podjęcie decyzji o wstąpieniu do służby Policji, a nie ustalenie warunków jej pełnienia. Przełożony właściwy w sprawach osobowych może bez zgody policjanta przenieść go na inne stanowisko służbowe, gdyż ustawodawca pozostawił organowi swobodę decyzji w tym zakresie, jest on również uprawniony do oceny możliwości realizacji zadań przez policjanta na obecnie zajmowanym stanowisku i mianowania go na odpowiednie stanowisko według swojego uznania, zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w przypadku, gdy brak jest stanowiska, na którym policjant mógłby obecnie pełnić służbę, ma prawo przenieść go do swojej dyspozycji na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Tak też Komendant Miejski Policji miał prawo, a wręcz musiał (po otrzymaniu orzeczenia komisji lekarskiej, z którego wynikało, że nie może dopuścić policjanta do służby na obecnie zajmowanym stanowisku) wydać decyzję o zaskarżonej treści.

Za niezasadny został uznany zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Zaskarżona decyzja wydana została m.in. z uwagi na ograniczenia zdrowotne M.S., w celu niedopuszczenia jej do pracy na stanowisku, które byłoby niewskazane ze względu na ograniczenia, o którym mowa w orzeczeniu lekarskim. Przed wydaniem w/wym. decyzji, Komendant Miejski Policji zwrócił się do Inspektora BHP Zespołu ds. Dyscyplinarnych Skarg i Wniosków KMP o opinię, czy w Komendzie Miejskiej Policji są stanowiska policyjne, na których osoba uznana za zdolną do służby w Policji z ograniczeniem – czasowo niezdolna do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, przeciwwskazana praca z narażeniem na obciążenia kręgosłupa mogłaby pełnić służbę. Komendant Miejski Policji w piśmie skierowanym do Inspektora BHP w żadnej mierze nie przekroczył zakresu czynności, których M.S. nie może wykonywać, cytowane wyżej sformułowanie nie zostało w żaden sposób rozszerzone. W odpowiedzi na powyższe, Inspektor BHP Zespołu ds. Dyscyplinarnych Skarg i Wniosków KMP, poinformował, iż w jednostce tej nie ma stanowisk w służbie w Policji, gdzie funkcjonariusz nie będzie narażony m.in. na przeciążenia układu ruchu. Powyższe wynika z kart oceny ryzyka zawodowego, które zostały sporządzone na poszczególne stanowiska pracy/służby w KMP". Tak też, jedyną decyzją, jaką w tej sytuacji mógł podjąć Komendant Miejski Policji, było przeniesienie M.S. do swojej dyspozycji na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Ponadto bezzasadny był zarzut, że przełożony w sprawach osobowych rozszerzył zakres stanowisk, których M.S. nie może zajmować, przyjmując, że ograniczeniem dla niej jest wielokrotne wsiadanie i wysiadanie z radiowozów, dźwiganie, nagłe zmiany pozycji ciała, wymuszona wielogodzinna pozycja ciała. Zaskarżony rozkaz był konsekwencją orzeczenia komisji lekarskiej i ograniczeń w nim wskazanych, gdyż w ich świetle policjantka nie mogła dalej wykonywać obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, wydany został w oparciu o analizę przeprowadzoną przez Inspektora BHP w zakresie ściśle wskazanym w orzeczeniu. Służba na stanowiskach policyjnych wymaga od policjanta pełnej sprawności fizycznej i psychicznej, zapewniającej właściwą realizację zadań służbowych. Ponadto służba policjanta nie jest pracą administracyjną, zadania administracyjne w Policji wykonują pracownicy korpusu służby cywilnej. Powierzenie realizowania zadań służbowych przez policjanta z ograniczeniami zdrowotnymi takimi, jakie orzeczono wobec M.S., będzie niebezpiecznym dla jego zdrowia i sprzecznym z ustawowymi założeniami służby w Policji. Tak też słusznym jest stwierdzenie, że ograniczenia wynikające z orzeczenia komisji lekarskiej nie pozwalają na powierzenie policjantce czynności związanych potencjalnie z koniecznością podejmowania interwencji lub z narażeniem na atak fizyczny, wyklucza to np. możliwość skierowania policjantki do służby w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych, z uwagi na istnienie realnego ryzyka fizycznej agresji ze strony osób osadzonych.

Od powyższego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji M.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie:

- prawa materialnego w postaci art. 37a ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędne przyjęcie, iż istnieją podstawy do zwolnienia jej z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji;

- przepisów postępowania, tzn. art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez nie zbadanie całości okoliczności sprawy, złamanie zasady praworządności poprzez błędne, zbyt szerokie ustalenie zakresu czynności, których M.S. nie może wykonywać z uwagi na przeciwwskazania zdrowotne, a także błędne ustalenie, iż w KMP brak jest stanowiska, na którym M.S. mogłaby pełnić służbę.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości.

W uzasadnieniu skargi podniosła m.in., iż wbrew twierdzeniom organu nie istnieją żadne przeszkody, aby powierzyć jej wykonywanie zadań na stanowisku biurowym (administracyjnym), zgodnych z wydanym orzeczeniem lekarskim, w którym stwierdzono przeciwwskazanie do pracy z narażeniem na obciążenie kręgosłupa, polegające na dźwiganiu, gwałtownej zmianie pozycji, nagłej zmianie ułożenia tułowia. Tylko taki zakres przeciwwskazań wynika z orzeczenia lekarskiego. W orzeczeniu lekarskim nie wskazano natomiast, iż skarżąca nie może wykonywać czynności polegających na wymuszonej wielogodzinnej pozycji ciała.

Powyższe ma ogromne znaczenie dla sprawy, albowiem stanowi błędną podstawę dla ustalenia zakresu pracy, która mogłaby być powierzona skarżącej. Wymuszona wielogodzinna pozycja ciała jest charakterystyczna nie tylko dla pracy policjantów, których zadaniem jest praca "w terenie", lecz również jest charakterystyczna dla wszystkich pracowników biurowych. Co więcej, to pracownicy biurowi są bardziej narażeni na pracę w takich warunkach, niż funkcjonariusze pracujący "w terenie".

W orzeczeniu lekarskim nie było mowy o przeciwwskazaniu do pracy z wymuszoną wielogodzinną pozycją ciała, zakres przeciwwskazań lekarskich wskazywał, iż skarżąca nie powinna pracować "w terenie", natomiast możliwe jest powierzenie jej mniej obciążającej pracy, m. in. biurowej (administracyjnej) – nie wymagającej pracy "w terenie". W świetle powyższego należy stwierdzić (co zostało pominięte w zaskarżonym rozkazie personalnym), iż powierzenie skarżącej pracy na stanowisku biurowym (administracyjnym) jest w pełni dopuszczalne. Żaden przepis prawa nie zabrania funkcjonariuszom Policji wykonywania pracy poza "terenem" w tym biurowej (administracyjnej) nie wymagającej wysiłku fizycznego. Co więcej, wielu policjantów taką pracę wykonuje, co organ celowo pomija w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Komendant przy ustalaniu zakresu stanowisk możliwych do powierzenia skarżącej powinien wziąć pod uwagę wszystkie stanowiska nie wymagające pracy "w terenie" w tym biurowe i administracyjne, powodujące konieczność pracy w wymuszonej wielogodzinnej pozycji ciała. Z treści zaskarżonego orzeczenia wynika natomiast pośrednio, iż takie ustalenia nie zostały dokonane. Komendant "poszukując" stanowisk pominął bowiem celowo stanowiska biurowe (administracyjne). Z ustaleń strony wynika, iż takich stanowisk policyjnych jest co najmniej kilka. Wolne stanowiska są m. in. w wydziale do spraw nieletnich, wykroczeń, pomieszczeń dla osób zatrzymanych, w wydziale dochodzeniowym, sztabie, wspomaganiu itp.

Organ w zaskarżonym rozkazie nr [...] nadmienił, że służba policjanta nie jest pracą administracyjną, zaś zadania administracyjne w Policji wykonują pracownicy korpusu służby cywilnej.

Niezrozumiałym dla skarżącej jest, że od momentu przeniesienia jej do dyspozycji Komendanta Miejskiego te stanowiska są również obecnie zajmowane tymczasowo przez dwóch policjantów. Przykładowo – w biurze przepustek (recepcja w Policji) zatrudniono dwóch policjantów. Policjanci ci nie ukończyli szkoły z powodu zwolnień lekarskich. Komendant zatrudnił ich tam tymczasowo, gdyż nie ma dla nich pracy w terenie. Wobec tych policjantów Komendant nie orzekł przeniesienia do jego dyspozycji, tak jak w przypadku M.S.. Dostali oni bowiem stanowiska tymczasowe, administracyjne a do tego zajmowane dotychczas przez pracowników korpusu służby cywilnej i pracują oni w umundurowaniu, zatem wbrew stanowisku organu istnieją stanowiska pracy nie wymagające wysiłku dla policjanta, a nawet dla dwóch policjantów, powyższe nie zostało uwzględnione w przypadku skarżącej, co świadczy wprost o dyskryminowaniu jej i nierównym traktowaniu.

Stanowiska administracyjne mogą być bez przeszkód powierzone skarżącej z uwagi na jej wykształcenie administracyjne, tzn. ukończone studia o kierunku administracji publicznej. Orzeczone wobec niej przeciwwskazania zdrowotne mają charakter czasowy, zatem nawet zasadne jest powierzenie stanowiska tymczasowego, np. zwolnionego przez osobę przebywającą na zwolnieniu chorobowym, macierzyńskim, wychowawczym, itp. Czasowe ograniczenie rokuje bowiem poprawę i powrót do zdolności i pracy na poprzednim stanowisku.

Zapis dokonany przez Inspektora BHP, iż w KMP nie ma stanowisk w służbie w Policji, gdzie funkcjonariusz nie będzie narażony m.in. na przeciążenie układu ruchu jest zbyt szeroki, albowiem może dotyczyć również przeciążenia nadgarstka od pisania. Zapis ten jest nieadekwatny do specyfiki ograniczeń skarżącej i wprost skutkuje błędnymi ustaleniami, mającymi wpływ na treść wydanej decyzji.

Nie polega również na prawdzie twierdzenie Komendanta, jakoby na stanowiskach policyjnych w KMP wymagana była pełna sprawność fizyczna i psychiczna. Powyższemu stwierdzeniu przeczy to, iż w KMP służbę pełnią policjanci posiadający orzeczenie lekarskie komisji o zdolności do służby z ograniczeniami.

Dodatkowo przeciwwskazania zdrowotne wydane wobec skarżącej i pogorszenie jej stanu zdrowia nastąpiło w bezpośrednim związku ze służbą. Tym samym za krzywdzące i niezgodne z zasadami współżycia społecznego należy uznać zwolnienie jej z zajmowanego stanowiska z tego właśnie powodu i uniemożliwienie jej pracy na innym, adekwatnym stanowisku w Policji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Na rozprawie ustanowiony przez skarżącą profesjonalny pełnomocnik podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze, wnosząc jednocześnie o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo zwrócił uwagę, iż w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ mówi jedynie o obawach czy skarżąca sprosta nałożonym na nią obowiązkom, a nie iż w rzeczywistości ma to miejsce, co stanowi podstawę do zastosowania przepisu art. 37a ustawy o Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego rozkazu personalnego wykazało, że skarga podlegała oddaleniu.

Stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 355 – w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonego rozkazu personalnego) do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania policjanta ze stanowisk służbowych właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Na podstawie tego przepisu właściwy komendant ma prawo m.in. do zwolnienia policjanta ze stanowiska służbowego. Przepis nie określa kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach, ustawodawca pozostawił uznaniu administracyjnemu decydowanie o zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska. Zatem rozstrzygnięcia wydane na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy mają charakter uznaniowy, których ramy wyznacza art. 7 k.p.a.

Stosunek służbowy funkcjonariusza Policji jest stosunkiem administracyjnoprawnym. Dla stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia służby w tzw. służbach mundurowych, cechą szczególną i charakterystyczną jest podległość służbowa, której znaczny zakres sprawia, że w stosunkach tych nie występuje równorzędność tworzących je podmiotów. Przełożony funkcjonariusza zyskuje bowiem znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego (wyrok NSA z 27 kwietnia 2011 r., I OSK 665/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Co do zasady sądowa kontrola rozstrzygnięć uznaniowych jest ograniczona, nie obejmuje ona celowości zaskarżonej decyzji. Sąd bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowody i dokonał wyboru określonego załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. Należy przy tym wskazać, że postępowanie dotyczące zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji komendanta nie jest całkowicie dowolne, gdyż jest ograniczone art. 7 k.p.a. (wyrok WSA w Kielcach z 13 czerwca 2012 r., II SA/Ke 246/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozkaz personalny wydany na podstawie przepisów ustawy o Policji w swej istocie rodzajem decyzji administracyjnej (wyrok NSA z 28 maja 1993 r., II SA 1425/92, LEX 10477).

Brzmienie przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o Policji może wskazywać, iż jest to przepis wyłącznie o charakterze kompetencyjnym, w którym określono jedynie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych, nie określono natomiast żadnych kryteriów i przesłanek, którymi winny kierować się organy przy podejmowaniu rozstrzygnięć w przedmiotowych sprawach. Jednakże w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, z uwagi na brak regulacji w tym przedmiocie, możliwe jest zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2011 r., I OSK 1118/10, LEX nr 951934, wyrok NSA z 27 sierpnia 2013 r., I OSK 1736/12, a także z 22 listopada 2013 r., I OSK 2169/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – błędnie określony w zaskarżonym rozkazie personalnym oraz poprzedzającym go rozkazie personalnym organu pierwszej instancji jako "art. 37a ust. 1". W myśl tego przepisu policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.

Przepis ten statuuje możliwość utworzenia szczególnej grupy kadrowej – pozostającej w dyspozycji komendanta lub grupy stanowisk tymczasowych, w której na pewien czas zostają umieszczeni policjanci o czasowo nieuregulowanym statusie służbowym. Grupa ta stanowi przejściowe ujęcie ewidencyjne, do czasu mianowania na kolejne stanowisko służbowe lub zwolnienie ze służby. W grupie tej umieszcza się policjantów w okresie korzystania z urlopów wychowawczych czy bezpłatnych, przebywających na długotrwałych zwolnieniach lekarskich i oczekujących na komisyjne orzeczenia o stanie zdrowia, zwolnionych z dotychczasowych stanowisk, a przed mianowaniem na kolejne, powracających z dłuższego oddelegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją, a także w czasie wykonywania funkcji w związkach zawodowych (W. Kotowski, Komentarz do art. 37a ustawy o Policji, system informacji prawnej LEX).

Ponieważ zaskarżonym rozkazem personalnym skarżąca została zwolniona z zajmowanego dotychczas stanowiska, zaistniała przesłanka do przeniesienia jej do dyspozycji przełożonego na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy, po którym zostanie podjęta decyzja co do jej dalszej służby. Przepis art. 37a pkt 1 ustawy o Policji został zatem prawidłowo zastosowany.

W rozpatrywanej sprawie orzeczeniem [...] Komisja lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych skład orzekający u skarżącej M.S. wielopoziomową dyskopatię odcinka lędźwiowego-krzyżowego kręgosłupa, stan po zabiegu operacyjnym krążka miedzykręgowego odcinka L5-S1. Skarżąca została uznana zdolną do służby w Policji z ograniczeniem – czasowo niezdolna do pełnienia służby na ostatnio zajmowanym stanowisku. Komisja stwierdziła istnienie przeciwwskazań do pracy z narażeniem na obciążenia kręgosłupa doprecyzowując w uzasadnieniu, iż chodzi o dźwiganie, gwałtowne zmiany pozycji, nagłe zmiany ułożenia tułowia. Termin ponownego badania komisyjnego wyznaczono na styczeń 2018 roku.

Porównanie treści opisanego wyżej orzeczenia komisji lekarskiej z dnia [...] czerwca 2016 r. z treścią rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2016 r. istotnie wskazuje, iż organ ten rozszerzył zakres orzeczonych wobec skarżącej przeciwwskazań o wymuszoną wielogodzinną pozycję ciała, jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ drugiej instancji w zaskarżonym rozkazie personalnym nie powielił bowiem tego błędu, biorąc pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia jedynie przeciwwskazania zawarte w orzeczeniu komisji lekarskiej. Stwierdzenie na temat "wymuszonej, wielogodzinnej pozycji ciała" pojawia się w zaskarżonym rozkazie personalnym w stanie faktycznym sprawy, gdzie organ odwoławczy zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść rozstrzygnięcia pierwszej instancji, a następnie w końcowym fragmencie uzasadnienia (str. 4 zaskarżonego rozkazu personalnego), gdzie organ stwierdził, iż jest to jedna z podstawowych i oczywistych czynności, jakie wykonuje policjant w czynnej służbie. Jednakże analizując przesłanki zastosowania wobec skarżącej przepisu art. 37a pkt 1 ustawy o Policji organ odwoławczy brał pod uwagę jedynie przeciwwskazania wynikające z orzeczenia komisji lekarskiej z dnia [...] czerwca 2016 r.

Ponadto nie można tracić z pola widzenia, iż bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonej decyzji włączono do akt sprawy pismo inspektora do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej KMP z dnia [...] lipca 2016 r., z którego wynika, iż na tę datę w KMP nie było stanowisk w służbie w Policji, gdzie funkcjonariusz nie byłby narażony m.in. na przeciążenia układu ruchu, co wynika z kart oceny ryzyka zawodowego, sporządzonych na poszczególne stanowiska pracy/służby w KMP (k. 125 akt osobowych skarżącej). Pismo to zostało sporządzone na wcześniejsze pisemne zapytanie organu, w którym jako istniejące przeciwwskazania przywołano dźwiganie, gwałtowne zmiany pozycji, nagłe zmiany ułożenia tułowia – zgodnie z treścią orzeczenia komicji lekarskiej z dnia [...] czerwca 2016 r. (k. 124 akt osobowych skarżącej).

Dodatkowo pismem z dnia [...] lipca 2019 r., a więc już po wydaniu rozstrzygnięcia pierwszej instancji, natomiast przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego drugiej instancji, zwrócono się do innych komendantów miejskich Policji na terenie województwa, a także Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji o dokonanie rozpoznania w tych jednostkach pod kątem stwierdzenia, czy istnieje stanowisko, na którym skarżąca mogłaby pełnić służbę. W piśmie tym również podano jedynie przeciwwskazania wymienione w orzeczeniu komisji lekarskiej z dnia [...] czerwca 2016 r. Dodać przy tym należy, iż na zapytanie to Komendant Miejski Policji otrzymał odpowiedzi negatywne.

W tej sytuacji zawarty w skardze zarzut bezpodstawnego rozszerzenia orzeczonych wobec skarżącej przeciwwskazań do wykonywania czynności służbowych o wymuszoną wielogodzinną pozycję ciała należy uznać za nie zasługujący na uwzględnienie.

Odnosząc się z kolei do zawartej w skardze argumentacji na temat istnienia w KMP stanowisk nie wymagających pracy "w terenie", w szczególności stanowisk biurowych i administracyjnych oraz do wskazania, iż na stanowiskach tych zatrudnieni są inni policjanci, a nie pracownicy cywilni Policji, należy zwrócić uwagę, iż po pierwsze, skarżąca sama wskazała, że stanowiska te są już zajęte przez innych policjantów. Po drugie natomiast, nawet gdyby w KMP (czy też innych jednostkach Policji na terenie województwa) były wakaty na stanowiskach związanych z praca biurową czy administracyjną, którą mogliby wykonywać policjanci w służbie czynnej, to analizowanie przez Sąd możliwości i celowości zatrudnienia konkretnego funkcjonariusza na tego rodzaju stanowisku niewątpliwie wykraczałoby poza zakres kompetencji sądów administracyjnych. Jak już bowiem wcześniej wskazano, w myśl art. 32 ust. 1 ustawy o Policji mianowanie policjanta na dane stanowisko służbowe, przenoszenie oraz zwalnianie policjanta ze stanowiska służbowego zostało pozostawione uznaniu właściwego komendanta. Kryteria tych decyzji uznaniowych nie zostały w ustawie ściśle określone, jednakże nie ulega wątpliwości, iż głównym kryterium nie jest w tym przypadku interes strony postępowania administracyjnego (czyli funkcjonariusza), lecz interes publiczny, który w tego rodzaju sytuacjach przybiera postać dobra służby. Kontrola sądowa rozstrzygnięć opartych na zasadzie uznania administracyjnego, wydawanych na podstawie ustawy o Policji, jest ze swej istoty ograniczona jedynie do ustalenia czy rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności i czy zostało wyczerpująco uzasadnione (por. wyrok NSA z 22 września 2009 r., I OSK 77/09, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozkazu personalnego nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie ma podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób stronniczy, przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów bądź granice uznania administracyjnego, czy też prowadziły postępowanie mając na celu wydanie orzeczenia o ustalonej z góry treści. W sprawie zostały zastosowane prawidłowe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego spełnia wymogi wynikające z art. 107 k.p.a.

Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego rozkazu personalnego z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.