Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2709/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.
article: art. 11 ust. 4;
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity
article: art. 152 ust. 1; art. 154 par 1;
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 73; art. 74 par 2;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 55;
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) decyzją z [...] października 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Dyrektor NFZ) z [...] stycznia 2012 r., która nieuwzgłędniono odwołania K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej skarżąca) od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczenie opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie: badania tomografii komputerowej (TK) na obszarze: K., powiat k. Jako podstawę zaskarżonej decyzji podano art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.), dalej ustawa o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres obowiązywania umowy od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2016 r. w ww. rodzaju, na ww. obszarze. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia określono na nie większą niż 858.838,00 PLN na okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Oferenci przystępujący do konkursu, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego winni byli spełniać wymagania określone przez Prezesa NFZ wskazane w:

1. Zarządzeniu nr 46/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem nr 53/2011l/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, dalej zarządzenie 46/2011/DSOZ;

2. Zarządzeniu nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w prawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem nr 70/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 20 października 2011 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem 77/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 26 października 2011 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem 80/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 listopada 2011 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem 82/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 4 listopada 2011 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, dalej zarządzenie 54/2011/DSOZ;

3. Zarządzeniu nr 81/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 4 listopada 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów v rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, dalej zarządzenie 81/2011/DSOZ;

4. Zarządzeniu nr 31/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 4 lipca 2011 r. w sprawie wprowadzenia zmian w zarządzeniach Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wynikających z wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 15 kwietnie 2011 r. o działalności leczniczej.

Ogłoszenie o postępowaniu zawierało obligatoryjne elementy określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowani ich, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U z 2004 r. nr 273, poz. 2719), dalej rozporządzenie w sprawie postępowań konkursowych i rokowań. Publicznie zostały także opublikowane materiały i zarządzenia, na podstawie których przeprowadzono przedmiotowe postępowanie. Termin składania ofert w ustalono na dzień 23 listopada 2011 r., natomiast otwarcie ofert nastąpiło 25 listopada 2011 r. W przedmiotowym postępowaniu zostały złożone 2 oferty, w tym oferta skarżącej.

W części jawnej konkursu ofert Komisja konkursowa prowadząca postępowanie na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie postępowań konkursowych i rokowań, wezwana skarżącą do złożenia wyjaśnień w związku ze stwierdzeniem:

1. rozbieżności pomiędzy wykazanymi w formularzu ofertowym danymi dotyczącymi kodów komórki dla zakresu tomografii komputerowej (tj. część VII kodu resortowego - unikalny kod komórki organizacyjnej - 034, część VIII kodu resortowego - specjalność komórki organizacyjnej – [...]), a przedłożonym przez skarżącą wypisem, niezawierającym danych dotyczących ww. komórki organizacyjnej. Komisja konkursowa wezwała do przedłożenia aktualnego wypisu z rejestru podmiotów leczniczych, uwzględniającego posiadanie przez skarżącą komórki organizacyjnej realizującej świadczenia w zakresie badań tomografii komputerowej;

2. rozbieżności pomiędzy udzieleniem odpowiedzi "spełniam warunek w dniu złożenia oferty i będę go spełniać od początku obowiązywania umowy" na pytania zawarte w rozdziale 7.3 części VIII. 1 formularza ofertowego AOS w części dotyczącej posiadania urządzenia do rejestracji obrazów uzyskanych w trakcie badania a danymi zawartymi w wykazie zasobów, w których skarżąca nie wykazała wymaganego sprzętu.

W części jawnej konkursu Komisja konkursowa, zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt. 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert. Dnia [...] grudnia 2011 r. na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie postępowań konkursowych i rokowań, Komisja konkursowa przeprowadziła kontrolę skarżącej, celem porównania danych zawartych w ofercie ze stanem faktycznym. Na podstawie Karty Oceny Kontroli Komisja konkursowa opracowała Wynik Kontroli Oferenta z wnioskiem – stan zgodny z załączoną Kartą Oceny Kontroli Oferenta. Ostatecznie Komisja konkursowa w części jawnej przyjęła ofertę skarżącej do dalszego postępowania.

Z rankingu otwarcia wynika, iż oferta skarżącej zajęła 1 pozycję, z łączną liczbą punktów ocen; 39.89 w tym za: ofertę cenową - 11,89 pkt; ciągłość - 0 pkt; kompleksowość - 15 pkt; jakość - 0 pkt; dostępność - 13 pkt.

Następnie Komisja konkursowa na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy oświadczeniach, w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania, tj., których oferty spełniały stawiane wymagani i nie zostały odrzucone. Negocjacje ze skarżącą przeprowadzono dnia [...] grudnia 2011 r., w wyniku których ustało ocenę jednostkową 9,20 złotych w zakresie badania tomografii komputerowej (TK) oraz ilość świadczeń w wymiarze 93.351 punktów jednostkowych. Protokół końcowy z negocjacji został podpisany przez obie strony i zawiera on ostateczne (zbieżne) stanowiska stron w procesie negocjacji, co do ilości i ceny.

Dnia [...] grudnia 2012 r. został sporządzony ranking końcowy, zawierający wszystkie oferty. W wyniku uszeregowania ofert w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny i przy uwzględnieniu wyników negocjacji, Komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu, aż do wyczerpania wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu. W rankingu tym oferta skarżącej zajęła 2 pozycję, z łączną liczbą 41,15 punktów, w tym za: ofertę cenową - 13,15 pkt; ciągłość - 0 pkt; kompleksowość - 15 pkt; jakość - 0 pkt; dostępność - 13 pkt.

Ostatecznie Komisja konkursowa dokonała wyboru oferty, która zajmowała w rankingu końcowym pozycje 1, gdyż uzyskała ona 43 punkty i tym samym zamknięto listę oferentów, wyczerpując kwotę przeznaczoną na przedmiotowe postępowanie.

Komisja konkursowa dokonując dnia [...] grudnia 2011 r. rozstrzygnięcia postępowania, nie wybrała oferty skarżącej, ze względu na wyczerpanie środków finansowych, które zamawiający przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania.

Dyrektor NFZ nie uwzględnił odwołania skarżącej, wskazując że postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a w jego toku nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:

1. art. 149 ust. 1, art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o działalności leczniczej poprzez dokonanie wyboru świadczeniodawcy nieuprawnionego do świadczenia usług z zakresu badań tomografii komputerowej, a tym samym nie spełniającego wymaganych warunków określonych w przepisach prawa;

2. art. 97 ust. 3, art. 142 ust. 5 pkt 1 oraz art. 148 ustawy o świadczeniach poprzez dokonanie wyboru oferty, która nie zapewnia dostępności do świadczeń;

3. art. 142 ust. 5 pkt 1 i art. 148 ustawy o świadczeniach poprzez dokonanie wyboru oferty, która nie zapewnia kompleksowości udzielania świadczeń opieki zdrowotnej;

4. art. 150 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach poprzez zaniechanie unieważnienia postępowania w sytuacji, w której kwota najkorzystniejszej oferty przewyższała kwotę, którą Fundusz przeznaczy! na finansowanie świadczeń opieki zdrów ot n ej w danym postępowaniu;

5. art. 10 i art. 73 k.p.a. oraz art. 51 ust. 3 Konstytucji RP poprzez odmowę udostępnienia skarżącej pełnych akt postępowania i w konsekwencji uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów;

6. art. 152 ust. 1 i art. 154 ust. 4 ustawy o świadczeniach poprzez naruszenie prawa skarżącej do złożenia umotywowanego odwołania, w związku z odmową dostępu do akt postępowania i w konsekwencji uniemożliwieniem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Prezes NFZ wskazał, że kryteria oceny ofert i zasady przeprowadzenia konkursu zostały przedstawione oferentom w ogłoszeniu o zamówieniu. Ogłoszenie to zawierało kompletne informacje o aktach prawnych i przepisach, w oparciu o które przeprowadzony został konkurs, a także ocena i wybór ofert. Organ wskazał, że do obowiązków skarżącej należało zapoznanie się ze wskazanymi przepisami oraz z kryteriami oceny ofert i zasadami przeprowadzenia konkursu, bowiem były one jawne i znane uczestnikom postępowania przed złożeniem ofert. Organ przypomniał, że zasadami przeprowadzania postępowania, które określa ustawa o świadczeniach są w szczególności: równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania oraz przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur.

Prezes NFZ uznał, że Komisja konkursowa dokonała analizy dokumentów załączonych do oferty skarżącej i stwierdziła, że oferent posiadał odpowiednią komórkę organizacyjną. W księdze rejestrowej jest zarejestrowana komórka organizacyjna o nazwie: Z. (kod resortowy [...]), w którym wykonuje się m.in. usg, tomografię komputerową, rentgenodiagnostykę, angiografię. Zdaniem organu skarżąca błędnie nadaje dodatkowe znaczenie cyfrom zapisanym w numerze postępowania. Cyfry zawarte pomiędzy ostatnim, a przedostatnim ukośnikiem stanowią numerację wyróżniającą przedmiot postępowania, co dodatkowo go charakteryzuje i jest stosowane w celu ułatwienia przypisywania ofert do konkretnego przedmiotu postępowania. Tak więc nie można wprost odczytywać cyfr "[...]" użytych w numerze przedmiotowego postępowania, jako bezwzględnego warunku posiadania komórki organizacyjnej zarejestrowanej w rejestrze wojewody oznaczonej w części VIII kodu resortowego numerami "[...]".

Prezes NFZ wyjaśnił, że w niniejszym postępowaniu wykaz przepisów został wskazany poprzez ich zamieszczenie pod ogłoszeniem o wszczęciu postępowania na stronie internetowej. Przepisy te nie nakładają na oferentów obowiązku posiadania komórki organizacyjnej zarejestrowanej w rejestrze przedsiębiorstw podmiotów leczniczych oznaczonej kodem "[...]". Tym bardziej nie można dokonywać uszczegółowienia przepisów korzystając z treści komunikatu zamieszczonego na stronie internetowej, który nie ma rangi przepisu prawa. Przywołany przez skarżącą komunikat dotyczy zmian w sprawozdawczości z zakresu list oczekujących i jest stosowany od lutego 2012 r. a został opublikowany w dniu 16 listopada 2011 r. Wprowadzone komunikatem zmiany spowodowały uaktualnienie słownika komórek organizacyjnych, w których udzielane są świadczenia podlegające sprawozdawczości. W stosunku do poprzednio obowiązującego słownika nastąpiło rozszerzenie o brakujące komórki spośród komórek wykazanych w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 września 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji gromadzonych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz. U. Nr 215, poz. 1273). Ponadto dopisano niewymienione w rozporządzeniu komórki to jest: pracownię tomografii komputerowej, pracownię tomografii komputerowej dla dzieci i zakład medycyny nuklearnej dla dzieci. Powyższy komunikat dotyczy technicznych aspektów procesu sprawozdawczości list oczekujących, a więc nie można jego mocą dokonywać doszczegółowienia wymagań stawianych świadczeniodawcom chcącym wziąć udział w postępowaniu konkursowym. Organ wskazał, że zgodnie z art. 146 ustawy o świadczeniach posiada kompetencje do określania przedmiotu postępowania, kryteriów jego oceny oraz warunków wymaganych od świadczeniodawców i czyni to w formie zarządzeń. Dlatego też komunikat, nawet pośrednio nie może mieć wpływu na ocenę uprawnienia do udzielania świadczeń wynikającego z posiadania komórki organizacyjnej. Ponadto zauważył, że postępowanie konkursowe zostało ogłoszone dnia [...] listopada 2011 r., a omawiany komunikat ukazał się [...] listopada 2011 r. Tak więc zasady prowadzenia postępowania zostały ustalone i upublicznione przed dniem ukazania się komunikatu, a zgodnie z zapisem art. 147 ustawy o świadczeniach wymagania nie podlegają zmianie w toku postępowania. Tym bardziej, więc – zdanie organu, nie można treści z komunikatu zastosować do interpretowania wymagań konkursowych.

Odnośnie wyboru – zdaniem skarżącej, oferty niewypełniającej warunku zapewnienia należytej dostępności do świadczeń, organ wskazał, że obaj oferenci złożyli oferty na pełną wartość zamówienia, dlatego Komisja konkursowa dokonując wyboru oferty, która uzyskała większą łączną ilość punktów oceny wyczerpała środki finansowe przewidziane w tym postępowaniu. W tej sytuacji wybór kolejnego oferenta – skarżącej, był niemożliwy. Prezes NFZ wskazał, że ustawa o świadczeniach nie przewiduje zabezpieczenia świadczeń w każdej lokalizacji kraju. Zatem można stwierdzić, iż w przedmiotowym postępowaniu konkursowym lokalizacja miejsca udzielania świadczeń przez oferentów, nie mogła stanowić kryterium oceny oferty. Podczas realizacji zadań, dotyczących kontraktowania świadczeń oddziały Funduszu są zobowiązane do przeprowadzenia analiz dostępności do świadczeń w obszarze ogólnego rozkładu terytorialnego, z uwzględnieniem różnych potrzeb świadczeniobiorców oraz specyfiki świadczenia usług medycznych w konkretnym rodzaju i zakresie świadczeń na danym terenie. Oczywistym jest, że przypadku wybrania w drodze konkursu ofert oferenta w konkretnej lokalizacji, zawsze będzie istniała niedogodność lokalizacyjna dla określonej grupy świadczeniobiorców. Jest to sytuacja nieunikniona przy ograniczonej ilości publicznych środków na finansowanie opieki zdrowotnej, a co za tym idzie ograniczonego wyboru oferentów. Mając powyższe na uwadze Prezes NFZ wskazał, że na terenie Wielkopolski świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w przedmiotowym zakresie zostały zabezpieczone w sposób wystarczający, w związku z powyższym uznał zarzut o ograniczeniu dostępności do świadczeń za nieuzasadniony.

Prezes NFZ stwierdził, że ocena ofert pod względem spełniania warunku kompleksowości jest jednym z elementów oceny. Oferta złożona przez skarżącą uzyskała 15 punktów w tym kryterium, natomiast oferta wybrana 0 punktów. Wynika to z udzielonej odpowiedzi na pytanie nr 6.1.1. zamieszczone w części VIII formularza ofertowego. Udzielenie odpowiedzi negatywnej skutkowało bowiem nieuzyskaniem dodatkowych punktów. Nie był to jednak warunek wymagany, dlatego negatywna odpowiedź nie powodowała wykluczenia oferenta z dalszego postępowania. Organ zaznaczył, że omawiane kryterium jest jednym z kryteriów oceny ofert i uzyskanie zerowej wartości ma jedynie wpływ na uzyskaną przez ofertę łączną ilość punktów oceny. Dopiero zsumowanie wszystkich punktów stanowi pełną ocenę oferty i podstawę do jej wybrania lub nie. Tak więc za całkowicie bezzasadny uznał Prezes NFZ stawiany Komisji konkursowej zarzut, iż dokonując wyboru oferty, która w kryterium kompleksowości uzyskała zero punktów, naruszyła przepisy regulujące prowadzenie postępowania.

Organ odwoławczy wskazał, że zadaniem Komisji konkursowej było wybranie najkorzystniejszej oferty, czyli takiej, która spełnia wszystkie warunki wymagane przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia i zarządzeniami Prezesa NFZ, oraz która uzyskała najwyższą ilość punktów w rankingu końcowym, a jej wartość mieściła się w przewidzianej wartości zamówienia. W rankingu otwarcia oferty umieszczono w kolejności, która powstała w zw. z odczytaniem danych umieszczonych w tych ofertach. Konkurent zaoferował wykonanie świadczeń za łączną wartość 1.305.000 złotych, gdzie cena jednostki rozliczeniowej wynosiła 14,50 złotych, a liczba świadczeń wynosiła 90.000. Tym samy oferta w kryterium ceny uzyskała wartość ujemną równią 42,63 pkt. Wskazana wartość była wyższa niż wartość zamówienia. Niemniej to nie spowodowało zdaniem Prezesa NFZ, że zaistniała przesłanka do unieważnienia postępowania na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach. Na pierwszym etapie postępowania konkursowego nie można bowiem określić, która ze złożonych ofert jest ofertą najkorzystniejszą. Sporządzenie rankingu otwarcia umożliwia jedynie przygotowanie przez Komisje konkursową propozycji negocjacyjnych, stanowiących podstawę do prowadzenia rozmów i ustalenia ostatecznej ilości świadczeń i ceny za jednostkę rozliczeniową. Organ wskazał, że o najkorzystniejszej ofercie można mówić dopiero na ostatnim etapie postępowania, tj. po sporządzeniu rankingu końcowego po zakończeniu negocjacji. Najkorzystniejszą ofertą jest zatem ta, która zajęła najwyższą pozycję w rankingu końcowym, a więc ta która uzyskała najwyższą ilość punktów oceny. Prezes NFZ wyjaśnił, że sytuacja o której mowa w art. 145 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach miałaby miejsce w przypadku pozostania w postępowaniu jednej oferty, która po przeprowadzeniu negocjacji wykazywałaby wartość wyższą niż wartość postępowania. Jednakże w przypadku, gdy w postępowaniu złożono więcej ofert, oferta o wartości przekraczającej wartość zamówienia zostanie sklasyfikowana na pozycji odpowiadającej uzyskanym przez tę ofertę ilości punktów. Nie będzie to równocześnie oferta najkorzystniejsza. Fakt zaoferowania wartości przekraczającej wartość zamówienia nie spowoduje więc unieważnienia postępowania, ani odrzucenia oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Prezes NFZ wskazał nadto, że w dniu składania ofert oferent jest zobowiązany spełniać warunki wskazane w przepisach dotyczących postępowania, zamieszczonych w ogłoszeniu o postępowaniu. Zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 6 zarządzenia nr 46/2011/DSOZ oferta ma zwierać ofertę ilościowo-cenową dla przedmiotu postępowania. Oferta jest następnie negocjowana w celu ustalenia ostatecznej liczby planowanych do udzielania świadczeń oraz ceny za te świadczenia. Zgodnie z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach Komisja konkursowa prowadzi bowiem negocjacje w powyższym zakresie, zatem aby oferta mogła zostać doprowadzona do tego etapu postępowania musi spełniać ona wymagane warunki. Warunkiem takim nie jest na pewno wskazanie wartości mniejszej niż wartość zamówienia. Prezes NFZ wyjaśnił, że ogłoszenie postępowania zawiera wartość maksymalną, jaką Funduszu przeznaczył na realizację świadczeń. Wartość ta jest górną granicą wartości, na jaką można zawrzeć umowy. Warunkiem wymaganym dla ważności oferty jest zaś wskazanie ceny za jednostkę rozliczeniową. W przypadku nie podania powyższych Komisja konkursowa odrzuca ofertę działając zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, wobec czego zarzut naruszenia przepisów ustawy o świadczeniach przez Komisję konkursową był bezzasadny.

Prezesa NFZ odnosząc się do zarzuty nieudostępnienia skarżącej akt sprawy uznał, że skarżąca skorzystała ze swego prawa do zapoznania się z dokumentami i wniosła uzupełnienie do odwołania. Organ podał, że do wglądu została udostępniona jej własna oferta wraz z oceną, dokonaną przez Komisję konkursową oraz dokumenty wytworzone przez Komisję konkursową w trakcie trwania postępowania, począwszy od ogłoszenia postępowania, aż do ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania. Prezes NFZ podał, że ww. dokumenty udostępniono zgodnie z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2011 r. (sygn. akt II GSK 264/10), gdzie stwierdzono, że nie przysługuje prawo zapoznania się w ofertami innych uczestników postępowania. W ocenie organu odmowa udostępnienia skarżącej oferty konkurencyjnej nie naruszała zasady jawności, określonej w art. 73 k.p.a, ani prawa wglądu do akt gwarantowanego w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP. Zdaniem organu odmowa nie ograniczyła skarżącej możliwości do czynnego uczestnictwa w postępowaniu, bowiem na podstawie przedstawionych jej dokumentów miała możliwość ustosunkowania się do przebiegu procesu konkursowego i zasadności przyznawania punktacji, której zasady zostały określone w zarządzeniach Prezesa NFZ. Odmowa nie miała też wpływu na ograniczenie prawa skarżącej do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora NFZ. Organ wskazał, że od momentu złożenia odwołania od rozstrzygnięcia Komisji konkursowej mają zastosowanie przepisy postępowania administracyjnego i zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczególnego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.

Od decyzji Prezesa NFZ skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie skargę, w której wnosząc o uchylenie oby ww. decyzji, zarzuciła naruszenie:

1. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 149 ust 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 103 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2012 r. nr 112, poz. 654 ze zm.), dalej u.dz.l. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora NFZ, podczas gdy w sprawie zachodziły podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż Dyrektor NFZ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie konkursowe w postaci wyboru świadczeniodawcy, którego oferta podlegała obligatoryjnemu odrzuceniu;

2. art. 138 § 2 w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora NFZ, podczas gdy w sprawie zachodziły podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż Dyrektor NFZ zaniechał podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym zebrania i rozpatrzenia, w sposób wyczerpujący, całego materiału dowodowego, co skutkowało wydaniem decyzji nie opartej na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego;

3. art. 138 § 2 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora NFZ, podczas gdy w sprawie zachodziły podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż Dyrektor NFZ w sposób niedostateczny i niepełny uzasadnił wydaną decyzję, a w szczególności pominął w uzasadnieniu okoliczności faktyczne mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

4. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. art. 97 ust. 3, art. 142 ust. 5 pkt 1 i art. 148 ustawy o świadczeniach poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora NFZ, podczas gdy w sprawie zachodziły podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż Dyrektor NFZ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie, które narusza zasadę dostępności do świadczeń;

5. art. 138 § 2 w zw. z art. 10 § 1, art. 73 § 1 i art. 74 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora NFZ, podczas gdy w sprawie zachodziły podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż Dyrektor NFZ pozbawił skarżącą wglądu do pełnych akt sprawy i w konsekwencji uniemożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów;

6. art. 138 § 2 w zw. z art. 74 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora NFZ, podczas gdy w sprawie zachodziły podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż Dyrektor NFZ odmawiając skarżącej wglądu do pełnych akt sprawy nie wydał w tym zakresie postanowienia;

7. art. 8 oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. nie podanie w uzasadnieniu decyzji motywów dla których decyzja Dyrektora NFZ uznana została za prawidłową, pomimo braku w niej wyjaśnienia, dlaczego konkretnie oferta skarżącej została gorzej oceniona od ofert pozostałych oferentów.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2004 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych dla zakładów opieki zdrowotnej oraz szczegółowych zasad ich nadawania (obowiązującym w czasie przeprowadzania konkursu - aktualnie zastąpionym analogicznym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowych zasad ich nadawania) komórką uprawnioną do udzielania świadczeń z zakresu badań TK jest komórka o kodzie resortowym [...] - pracownia tomografii komputerowej. Nadto posiadanie w ramach struktury organizacyjnej podmiotu leczniczego pracowni tomografii komputerowej (tj. komórki o kodzie [...]) było warunkiem udziału w niniejszym postępowaniu, narzuconym przez Dyrektora NFZ i wynikającym z następujących faktów:

1. w kodzie przedmiotowego postępowania Dyrektor NFZ umieścił kod komórki, w ramach której mają być udzielane świadczenia objęte tymże postępowaniem, odwołując się bezpośrednio do ww. systemu kodów resortowych,

2. w toku postępowania skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków w postaci wykazania w swej strukturze organizacyjnej komórki organizacyjnej nr [...] - pracownia tomografii komputerowej, jako warunku niezbędnego do dalszego rozpatrzenia jej oferty, a ponadto

3. w zaproszeniu skarżącej do podjęcia negocjacji w sprawie ustalenia liczby i ceny świadczeń opieki zdrowotnej wskazano, iż negocjacje te mają dotyczyć zakresu świadczeń, których kod oznaczono jako [...] - znowu odwołując się do oznaczeń charakteryzujących specjalność komórki organizacyjnej przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego zgodnie z systemem resortowych kodów.

Mając powyższe na uwadze skarżąca uznała, że wybór oferenta, który nie posiada pracowni tomografii komputerowej, stanowił rażące naruszenie obowiązujących przepisów. Jej zdaniem w niniejszym przypadku Dyrektor NFZ zobligowany był do zmiany rozstrzygnięcia konkursu ofert poprzez wybranie innego podmiotu niże obecnie wybrany, gdyż jego oferta winna zostać odrzucona na podstawie art. 149 ust 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach.

W ocenie skarżącej decyzja Dyrektora NFZ nie została wydana na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku koniecznego do wydania decyzji o przekonującej treści zgodnie z art. 7 k.p.a. W przypadku zadośćuczynienia ww. obowiązkom oraz ustalenia, że wybrana oferta zawiera nieprawdziwe dane, podlegałaby ona odrzuceniu na podstawie art. 149 ust.1 pkt 1 ustawy o świadczeniach. To z kolei spowodowałoby odmienne ukształtowanie wyniku postępowania konkursowego, w którym skarżąca z całą pewnością znalazłby się (wobec braku innych uczestników) powyżej "linii odcięcia", a więc jej oferta zostałaby w tym postępowaniu wybrana.

Dyrektor NFZ nie uczynił zadość także art. 107 § 1 i 3 k.p.a., albowiem w uzasadnieniu swojej decyzji nie zajął stanowiska w odniesieniu do całości materiału zgromadzonego w postępowaniu konkursowym, tj. w szczególności do oferty złożonej przez drugiego z oferentów. Tymczasem zgodnie z powołanym przepisem, w uzasadnieniu faktycznym decyzji winno znaleźć się stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz jasne uzasadnienie zdania organu, a w szczególności podające na jakiej podstawie uznał organ pewne fakty za prawdziwe. Zdaniem skarżącej ograniczenie się organu jedynie do przedstawienia pozycji skarżącej w całym postępowaniu w oderwaniu od innych uczestników, pozbawia możliwości poznania metod działania Komisji konkursowej oraz zbadania prawidłowości i zgodności z prawem jej pracy, w tym prawidłowości oceniania pozostałych oferentów w toku postępowania konkursowego. To z kolei determinuje niemożliwość podnoszenia zarzutów i ich uzasadnienia oraz w znacznym stopniu ogranicza możliwość odwołania się od decyzji.

W ocenie skarżącej przedmiotowe postępowanie nie zapewniło należytej dostępności. Wybór jednego tylko świadczeniodawcy dla tak dużego obszaru w znacznym stopniu ogranicza dostęp do świadczeń. Przede wszystkim świadczeniobiorcy, zwłaszcza mający problem z samodzielnym poruszaniem się, mają utrudniony kontakt ze świadczeniodawcą. Skutkiem wyboru jednego tylko podmiotu jest znaczne wydłużenie się kolejek opiekujących. Wreszcie takie rozstrzygniecie stwarza ryzyko całkowitego pozbawienia świadczeniobiorców dostępu do świadczeń, albowiem w sytuacji awarii sprzętu na całym obszarze nie będzie żadnego innego podmiotu gotowego do wykonania badań w ramach umowy z Funduszem. Wobec powyższego - zdaniem skarżącej, Dyrektor NFZ winien był zmienić rozstrzygnięcie konkursu ofert poprzez wybranie większej liczby świadczeniodawców, w i tym skarżącej. Tymczasem Dyrektor, a następnie Prezes NFZ, wbrew obowiązującym przepisom usankcjonowali rozstrzygnięcie nie gwarantujące dostępności do świadczeń.

Skarżąca zarzuciła, że organ w przedmiotowej sprawie bezprawnie powołał się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Podkreśla, że wszelkie dane dotyczące struktury organizacyjnej podmiotu leczniczego, w szczególności takie jak funkcjonujące w danym podmiocie komórki organizacyjne i zakres udzielanych w nich świadczeń, są ujęte w jego księdze rejestrowej, która jest jawna i ogólnodostępna. Ponadto, zgodnie z § 11 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w miejscu udzielania świadczeń, świadczeniodawca jest zobowiązany do podania do wiadomości świadczeniobiorców informacji o godzinach i miejscach udzielania świadczeń w poszczególnych zakresach świadczeń. Ponadto ma on obowiązek umieszczenia wewnątrz budynków siedziby i jednostek organizacyjnych informacji dotyczących: imion i nazwisk osób kierujących pracą komórki organizacyjnej, a w przypadku ambulatoryjnej opieki zdrowotnej - także imion i nazwisk osób udzielających świadczeń oraz godzin i miejsc udzielania świadczeń; miejsc i godzin udzielania świadczeń przez podwykonawców; zasad zapisów na porady i wizyty; oraz informacji o możliwości i sposobie zapisania się na listę oczekujących. Tak więc – w ocenie skarżącej, nie można mówić o jakiejkolwiek tajemnicy w odniesieniu do danych, które zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa podlegają obowiązkowi podania do publicznej wiadomości, tym bardziej, że znaczna ich część jest powszechnie dostępna na platformie internetowej Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą. Skarżąca odwołała się do wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 28 października 2005 r. VISA/Wa 1010/05. Jednocześnie zarzuciła, że nie wydanie w sprawie postanowienia o odmowie wglądu do akt spowodowało, iż nie mogła ona złożyć odwołania i naruszało w ten sposób jej interes prawny.

Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, że stosowanie zasady jawności akt sprawy w sposób przyjęty przez NFZ sprawia, że cały proces weryfikacji rozstrzygnięcia konkursu, a dalej prawidłowości decyzji Dyrektora NFZ de facto staje się iluzoryczny. Uczestnicy tego postępowania dysponują bowiem jedynie wiedzą nt. kryteriów oceny ofert, ale nie mogą już tych kryteriów odnieść do konkretnych ofert i wskazywać na konkretne uchybienia przy ich ocenie.

Skarżąca zarzuciła Prezesowi NFZ, że nie wskazał motywów, dla których uznał, że decyzja Dyrektora NFZ jest prawidłowa oraz nie wyjaśnił dlaczego oferta skarżącej została oceniona gorzej od oferty świadczeniodawcy wybranego. W szczególności nie wyjaśniono (ani też nie umożliwiono skarżącej samodzielnej weryfikacji) różnic w punktacjach skarżącej i konkurenta, wynikających z oceny kryterium jakości.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w jej treści podstawą prawną – stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.,

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa NFZ narusza przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, jest zdania, że prezentowane stanowisko Prezesa NFZ, zgodnie z którym odmowa udostępnienia stronom skarżącym dokumentacji ofertowej, złożonej przez konkurencyjnych świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu konkursowym, wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego – budzi uzasadnione wątpliwości.

Zdaniem Sądu, oczywistym jest, że prowadząc postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przestrzegając zasad tego postępowania, Fundusz nie może naruszać reguł wynikających zarówno z ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), jak i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). Niemniej ograniczenia wynikające z powyższych ustaw w zakresie przestrzegania norm w nich zawartych, nie mogą naruszać jednocześnie zasad obowiązujących w postępowaniu odwoławczym prowadzonym według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie sposób zatem akceptować stanowiska organów NFZ, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy nie może w sposób całkowity podlegać jakiemukolwiek ujawnieniu innym świadczeniodawcom. Owszem, uznać trzeba, iż nie mogą w toku postępowania odwoławczego podlegać ujawnieniu dane zawarte w ofercie, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe, w tym tzw. dane wrażliwe, niemniej w świetle art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, trudno byłoby wykazać naruszenia zasad prowadzenia postępowania w oparciu o materiał dowodowy, w którym nie byłoby jakiegokolwiek dostępu do danych wynikających z ofert konkurencyjnych świadczeniodawców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest wskazać w tym miejscu, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa pogląd, iż Fundusz ma prawo ograniczyć dostęp uczestnika postępowania konkursowego, który przegrał konkurs do ofert konkurencyjnych świadczeniodawców (tak m.in. NSA /w:/ wyroki z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 264/10 oraz II GSK 265/10, czy też wyrok z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 554/10).

Niemniej należy wyraźnie podkreślić, iż powyższe orzeczenia NSA nie zapadły jednogłośnie.

I tak, zdaniem Sądu, warto zwrócić uwagę, że sędzia NSA składający zdanie odrębne do wyroku II GSK 265/10, nie bez racji zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w treści uzasadnienia obu tych wyroków nie wskazał, które przepisy z wyżej powołanych ustaw zostały naruszone, aby uzasadniały taką odmowę. Ponadto – zdaniem sędziego NSA wnoszącego zdanie odrębne – NSA nie odniósł się również do treści przepisu art. 73 k.p.a., który ma zastosowanie w sprawie, regulujący prawo strony wglądu do akt w każdym stadium postępowania. Dalej sędzia NSA wskazał, że postępowanie toczące się przed Dyrektorem Oddziału Wojewódzkiego NFZ oraz Prezesem NFZ jest postępowaniem administracyjnym, gdyż złożone odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania złożone zostało na podstawie art. 154 § 1 ustawy o świadczeniach. Złożone odwołanie otworzyło postępowanie administracyjne, do którego mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie niewyłączonym przez przepisy tej ustawy. Zdaniem sędziego NSA, o ile otwarte jest już postępowanie administracyjne, to musi dojść do ujawnienia i zbadania wszystkich okoliczności związanych ze sprawą. Także z punktacją, ofertami, uzasadnieniem punktacji, itp., gdyż jest to skutek ocen dokonanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych w ogłoszeniu. Zdaniem sędziego NSA, odmowa stronie udostępnienia pełnych akt sprawy, pomimo złożonego w tym względzie wniosku, narusza art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sędzia NSA zwrócił również uwagę na fakt, iż akta, których stronie nie udostępniono, nie były objęte klauzulą poufności, o której mowa w art. 55 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), co oznacza, że nie było innych podstaw prawnych, aby jawność akt stronie w postępowaniu administracyjnym wyłączyć. Konkludując, zdaniem sędziego NSA wnoszącego zdanie odrębne do w/w wyroku, wprowadzenie zastępczych barier, jak to uczynił NSA w analizowanych sprawach, w powiązaniu z ogólnymi zasadami wynikającymi z zacytowanych ustaw w kontekście powyższych wywodów i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne, co oznacza, że stronę bezpodstawnie pozbawiono prawa do obrony, skoro nie miała prawa wglądu do całości akt, aby przedstawić i uzasadnić stawiane zarzuty.

Z kolei sędzia NSA, który złożył zdanie odrębne do wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 554/10, wskazał, że z treści powołanego w tym orzeczeniu przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wynika, że istotnym wymogiem dla powołania się przez stronę na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa jest podjęcie odpowiednich działań zastrzegających ochronę danych i informacji składanych do akt postępowania administracyjnego, przykładowo przez umieszczenie klauzuli "poufne". Jednocześnie sędzia NSA stwierdził, że nawet, gdyby materiały pochodzące od konkurenta, zawierały odpowiednią klauzulę chroniącą tajemnicę przedsiębiorstwa, to i tak organ obowiązany byłby, uwzględniając stanowisko konkurenta, wydać odpowiednie postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Taki bowiem wymóg przewiduje przepis art. 74 § 2 k.p.a. Sędzia NSA wskazał ponadto, że w sytuacji, w której dochodzi do kolizji praw procesowych, o których mowa w art. 73-74 k.p.a., z prawem strony do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, organ powinien poszukiwać kompromisu, który – zdaniem sędziego wnoszącego zdanie odrębne - jest możliwy w granicach obowiązującego prawa. I tak, gdy strona zastrzega ochronę danych i materiałów przedkładanych do akt sprawy, wówczas – zdaniem sędziego NSA - organ mógłby zastosować odpowiednio przepis art. 55 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) w związku z art. 74 § 2 k.p.a. W myśl powołanego artykułu przedsiębiorca przekazujący podczas postępowania o udzielenie koncesji informacje stanowiące tajemnice przedsiębiorstwa, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, może zgłosić wniosek, aby informacjom tym była nadana klauzula poufności (ust. 1). W takiej sytuacji informacjom nadaje się klauzulę poufności, pod warunkiem, że przedsiębiorca: 1) przekazując informacje, uzasadni swoje żądanie i 2) z przekazanych informacji sporządzi streszczenie, które może zostać udostępnione innym uczestnikom postępowania (ust. 2). Wówczas informacje, którym nadano klauzulę poufności, nie mogą być udostępniane innym uczestnikom postępowania bez zgody przedsiębiorcy przekazującego informacje (ust. 3).

W uzupełnieniu powyższych rozważań należy także wspomnieć o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia w sprawie o sygn. akt II GSK 121/12.W treści uzasadnienia tego wyroku wyrażono pogląd na temat zastosowania w postępowaniu administracyjnym przed organami Funduszu art. 73 - 74 k.p.a., regulujących prawa strony (uczestników postępowania) do wglądu do akt sprawy i wynikający z tego obowiązek organu prowadzącego postępowanie administracyjne udostępnienia tych akt. Zgodnie z tym stanowiskiem "(....) akta sprawy administracyjnej to dokumenty zgromadzone i wytworzone w danej, konkretnej sprawie administracyjnej. Stąd wniosek, że akta postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie są, nie stają się automatycznie z chwilą wniesienia odwołania aktami sprawy administracyjnej. Mogą, a nawet powinny być przez organ do postępowania administracyjnego włączone, stosownie do potrzeb tego postępowania. Jeżeli zatem np. organ ma za zadanie skontrolować zgodność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, to musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. W takim przypadku zarówno oceny poszczególnych ofert, jak i oferty powinny być włączone do akt kontrolnego postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatruje się w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej dostatecznych podstaw prawnych do wyłączenia stosowania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Funduszu przepisów art. 73 - 74 k.p.a. Potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych można natomiast zaspokoić korzystając z innych, odpowiednich regulacji prawnych, np. odpowiednio art. 55 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Na uwagę zasługuje fakt, że w sprawach ze skarg na decyzje podejmowane w omawianym postępowaniu administracyjnym, dbałość o ochronę informacji dotyczących świadczeniodawców wykazują przede wszystkim organy Funduszu, a nie świadczeniodawcy. Pomijając już, że pogląd co do niestosowania w tym postępowaniu administracyjnym przepisów art. 73 i 74 k.p.a. nie ma prawnego uzasadnienia, to należy zauważyć, że jego zaakceptowanie mogłoby prowadzić do istotnego ograniczenia możliwości rozpatrzenia przez organ sprawy według zasad określonych w k.p.a., gwarantujących przeprowadzenie rzeczywistej, rzetelnej kontroli zaskarżonego wyniku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (...)".

W konsekwencji, że Prezes NFZ, rozpatrując sprawę ponownie powinien szczegółowo uzasadnić powody ewentualnej odmowy udostępnienia stronie skarżącej wglądu do pełnych akt postępowania, w tym do ofert innych uczestników spornego postępowania konkursowego, wydając odpowiednie postanowienie.

Sąd jest zdania, że na tyle, na ile jest to możliwe, należy chronić prawo procesowe strony do udostępnienia materiałów znajdujących się w aktach sprawy, w zakresie, o którym mowa w przepisach art. 73 i art. 74 k.p.a. W przeciwnym przypadku może dochodzić do trudnych do zaakceptowania sytuacji ograniczających zasadę prawdy materialnej, ze szkodą dla interesu społecznego ( w szczególności pacjentów) i uzasadnionego interesu strony.

Według Sądu, powyższe wartości mogły doznać istotnego uszczerbku w następstwie działania organów obu instancji wydających w niniejszej sprawie decyzje administracyjne rozstrzygające odwołanie.

Jednocześnie ponownie rozpatrując sprawę Prezes NFZ po rozstrzygnięciu kwestii udostępnienia akt sprawy w sposób wskazany wyżej, będzie miał na względzie stanowisko strony skarżącej dotyczące przeprowadzenia porównania punktacji przyznanej konkurentowi, który wygrał konkurs w odniesieniu do punktacji otrzymanej przez skarżącą. Umożliwi to praktyczne skontrolowanie respektowania zasady równego traktowania przy ustalaniu rankingu świadczeniodawców pod względem zgodności z wymaganiami stawianymi świadczeniodawcom.

W tym stanie rzeczy rozważanie przez Sąd pozostałych zarzutów skargi byłoby na tym etapie przedwczesne.

Biorąc pod uwagę wskazane uchybienia organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że uchylona decyzja Prezesa NFZ nie będzie podlegać wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku, działając w tym zakresie na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Sąd, orzekając o zwrocie kosztów postępowania, oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a.

-----------------------

13