Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 152/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 147 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28 ust. 1 ,art. 15 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 37a
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Nr III/16/2018 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka - obszar "D" I. Stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie: § 9 pkt 2 lit. d, § 19 pkt 5 i § 25 ust 5 pkt 6 jej części tekstowej; II. Zasądza od Gminy Miejskiej w Wieliczce na rzecz Wojewody Małopolskiego Kwotę 480,00 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda Małopolski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 grudnia 2018 r., nr III/16/2018 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Wieliczka - obszar D, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 31 grudnia 2018 r., poz. 9042 - w zakresie części tekstowej:

- § 9 pkt 2 lit. "d"

- § 19 pkt 5,

- § 25 ust. 5 pkt 6.

Strona skarżąca kwestionowanej uchwale zarzuca istotne naruszenie zasad sporządzania planu poprzez:

1) naruszenie art. 15 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 37a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i objęcie treścią planu miejscowego zagadnień wyłączonych spod regulacji planu miejscowego, a dotyczących ogrodzeń;

2) naruszenie art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i nałożenie na uczestników obrotu prawnego obowiązku sporządzenia dokumentacji hydrologicznej i geologiczno - inżynierskiej, stwierdzającej przydatność terenu do lokalizacji stacji paliw, na etapie projektu budowlanego:

3) naruszenie art. 5 ust 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez wprowadzenie zakazu lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków, w sytuacji gdy teren objęty planem miejscowym nie jest w całości pokryty siecią instalacji kanalizacyjnej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w ocenie Wojewody zaskarżona uchwała w zakresie określonym w petitum skargi została podjęta z istotnym naruszeniem zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W § 9 pkt 2 lit. d) skarżonej uchwały zawarto zakaz lokalizacji ogrodzeń z pełnych prefabrykowanych przęseł betonowych oraz blachy falistej i trapezowej. W ocenie strony skarżącej, wyznaczając w planie miejscowym zakazy odnoszące się do ogrodzeń, naruszono przepis art. 37a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zgodnie z przywołanym przepisem art. 37a (w brzmieniu nadanym im przez ustawę z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz.U z 2015 r., poz. 774 ze zm.) zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych oraz ogrodzeń ich gabarytów. Standardów jakościowych i rodzajów materiałów budowlanych z jakich mogą one być wykonane, rada gminy może ustalać w formie uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego. Równocześnie, w przepisach art. 37b - art. 37e ustawy o planowaniu (...) określona została procedura podejmowania uchwał w tym przedmiocie (tzw. Uchwały krajobrazowe). Ustawodawca wprowadził odmienne i złożone procedury podejmowania uchwały planistycznej oraz krajobrazowej.

W związku z wprowadzeniem art. 37a do ustawy o planowaniu (...), uchylony został art. 15 ust. 3 pkt 9 tej ustawy, który wskazując na zawartość planu miejscowego wymieniał również "zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane/

W tym miejscu należy podkreślić, iż zagadnienia ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, jako kwestie przeznaczone do uregulowania w odrębnej uchwale, w ocenie strony skarżącej, nie mogą być uznane za "zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego", o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu (...). Innymi słowy, zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, o jakich mowa w art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu (...), nie mogą się pokrywać z zagadnieniami, o których mowa w art. 37a tejże ustawy (tak też wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 19.10.2017 r., II SA/Wr 595/17).

Tym samym zapisy § 9 pkt 2 lit. d) skarżonej uchwały w sposób istotny naruszają zasady sporządzania planu miejscowego.

W § 19 pkt 5 skarżonej uchwały ustalony został zakaz lokalizacji indywidualnych oczyszczalni ścieków. Wskazany zapis miejscowego planu pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku m.in. przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażają nieruchomość w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.

Natomiast w myśl § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie "w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5m 3 na dobę (...)."

Wobec powyższego, zapisy planu miejscowego zawarte w §19 pkt 5 w sposób istotny naruszają zasady sporządzania planu miejscowego.

Zgodnie z treścią § 25 ust. 5 pkt 6 skarżonej uchwały "w przypadku lokalizacji stacji paliw, niezbędne jest wykonanie dokumentacji hydrologicznej i geologiczno-inżynierskiej, stwierdzającej przydatność terenu do jej lokalizacji, na etapie projektu budowlanego".

Nałożenie w planie miejscowym ww. obowiązku na uczestników obrotu prawnego, pozostaje w sprzeczności z art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym do projektu budowlanego załącza się "w zależności od potrzeb wyniki badań geologiczno - inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych."

O sporządzeniu i dołączeniu do wniosku o pozwolenie na budowę dokumentacji hydrologicznej oraz dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, tj. specjalistycznego opracowania, wskazującego możliwości i warunki posadowienia obiektów budowlanych (w zależności od ustalonej kategorii geotechnicznej gruntu), decyduje uprawniony projektant (wykonujący projekt budowlany) zobligowany przepisami odrębnymi do wykonania stosownych analiz, badań i opracowań w zakresie przydatności gruntu pod zabudowę - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych, oraz ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze. Zakres czynności wykonywanych przy ustalaniu geotechnicznych warunków posadawiania powinien być uzależniony od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej. Warunki gruntowe, zgodnie z zapisami przywołanego rozporządzenia, dzieli się na proste, złożone i skomplikowane. Warunki gruntowe złożone i skomplikowane kwalifikują obiekt budowlany do drugiej lub trzeciej kategorii geotechnicznej. W przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej, przepisy nakładają obowiązek opracowania dodatkowo dokumentacji badań podłoża gruntowego i projektu geotechnicznego. W przypadku obiektów budowlanych trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych warunkach gruntowych drugiej kategorii wykonuje się dodatkowo dokumentację geologiczno-inżynierską, zgodnie z przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze.

Przedstawione zagadnienia weryfikuje, ewentualnie wzywa do przedłożenia dokumentów w tym zakresie, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, który wydaje decyzję o pozwoleniu na budowę. Rada gminy nie została upoważniona do rozstrzygania przedstawionych zagadnień w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Materia podlegająca regulacji w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego została enumeratywnie wymieniona w przepisie art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazane tam zasady zagospodarowania terenów nie są tożsame z prawami i obowiązkami uczestników procesu budowlanego, które określone zostały w ustawie prawo budowlane oraz m.in. w ustawie Prawo geologiczne i górnicze i aktach wykonawczych.

Z przywołanych powyżej przepisów ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia w sprawie geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych wynika, że określając obowiązki inwestorów i organów administracji m.in. w ramach prowadzonego procesu budowlanego ustawodawca nie przewiduje generalnego obowiązku przeprowadzania badań hydrologicznych, czy geologiczno - inżynierskich we wszystkich przypadkach. Zatem, nie można nałożyć ustaleniami planu miejscowego zarówno na inwestora, jak i organy administracji, obowiązków większych niż te, które nakładają przepisy prawa powszechnie obowiązującego.

Wedle art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego to takie, które miało wpływ na merytoryczną zawartość aktów planistycznych.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła wnosi o jej oddalenie.

Wskazano, że budzące zastrzeżenia organu skarżącego zapisy odnoszą się do zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego (§ 9). Na podstawie art. 15 ust. 2 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo powyższe zasady i wymagania. Ponadto zgodnie z treścią § 4 pkt 5 Rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "ustalenia dotyczące wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych powinny zawierać w szczególności określenie zasad umieszczania w przestrzeni publicznej obiektów małej architektury, nośników reklamowych, tymczasowych obiektów usługowo - handlowych, urządzeń technicznych i zieleni, w tym określenie nakazów, zakazów, dopuszczeni i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów."

W zakresie ustaleń zawartych w § 19 pkt 5 uchwały wskazano, że podstawą dla formułowania ustaleń zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka - obszar D, była zasada zrównoważonego rozwoju. W ustaleniach określono podstawowe zasady zagospodarowania obszaru, w których ustalono zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, zasady ochrony środowiska i przyrody. Zostały w nim uwzględnione priorytetowe cele ochrony środowiska istotne w obszarze opracowania, wynikające z dokumentów ustanowionych na szczeblu wspólnotowym (dokumenty i dyrektywy Unii Europejskiej), rządowym, samorządowym (Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Małopolskiego, Strategia Rozwoju Województwa Małopolskiego, Plan Ochrony Środowiska Miasta i Gminy Wieliczka), przede wszystkim takie jak ochrona zasobów wód podziemnych i powierzchniowych oraz ochrona przed powodzią a także gospodarka odpadami, ochrona powietrza atmosferycznego, ochrona gleb i powierzchni ziemi i ochrona przyrody i bioróżnorodności. Obszar planu zlokalizowany jest w zasięgu Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 451 Subzbiornik Bogucice. Główne zbiorniki wód podziemnych to struktury geologiczne zasobne w wodę, które stanowią lub mogą stanowią w przyszłości strategiczne zasoby wód podziemnych do zaopatrzenia ludności i podstawowych gałęzi gospodarki, wymagających wody wysokiej jakości. Stanowią one najcenniejsze fragmenty jednostek hydrostrukturalnych i systemów wodonośnych, wymagające szczególnej ochrony.

Gmina Wieliczka znajduje się w zasięgu Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 451 Subzbiornik Bogucice. Został on wyznaczony na podstawie "Dokumentacji hydrogeologicznej określającej warunki hydrogeologiczne w związku z ustanawianiem obszarów ochronnych Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 451- Subzbiornik Bogucice" z 2011 r., w której określono jego granice oraz granice projektowanego obszaru ochronnego. Wody podziemne należące do GZWP 451 należy uznać jako element środowiska o niewielkiej odporności na degradację. Zdolność do regeneracji (powrót do stanu zbliżonego do tego, jaki występował przed wystąpieniem presji na środowisko) jest niewielka - zakładając, że następuje wyłącznie pod wpływem procesów naturalnych. Lokalizowane w obszarze opracowania przedsięwzięcia powinny być obwarowane warunkami minimalizującymi negatywne oddziaływanie na wody podziemne. Możliwe oddziaływanie w obszarach zmiany planu na wody dotyczy wód podziemnych oraz powierzchniowych. Wprowadzanie nowego zainwestowania może powodować negatywne oddziaływanie na ich stan i jakość. Zważywszy na to, oraz na położenie obszarów objętych zmianą planu w zasięgu GZWP nr 451 Subzbiornik Bogucice wrażliwego na zanieczyszczenia, zadecydowało o ustaleniach, które w możliwie maksymalnym stopniu ograniczą niekorzystne oddziaływanie.

Wskutek realizacji nowej zabudowy zwiększeniu ulegnie ilość wytwarzanych ścieków sanitarnych. Dla projektowanego zainwestowania kubaturowego projekt planu wprowadza obowiązek podłączenia do zbiorczego systemu kanalizacji. Rozbudowa i przebudowa kanalizacji sanitarnej i opadowej zabezpieczy wody podziemne przed wzrostem poziomu zanieczyszczeń. Uporządkowany sposób odprowadzania nieczystości ma na celu eliminację zagrożenia, jakie stanowią sposoby indywidualne (tj. zbiorniki wybieralne, indywidualne oczyszczalnie ścieków). Szczególnie indywidualne oczyszczalnie ścieków często nie stanowią żadnego zabezpieczenia wód podziemnych oraz gruntu przez zanieczyszczeniem, a wręcz przeciwnie (jak w przypadku oczyszczalni drenażowych) są poważnym źródłem zakażenia bakteriologicznego wód podziemnych, powierzchniowych i również gleby. Zgodnie z ustaleniami planu miejscowego ochrona wód podziemnych jest realizowana poprzez poszczególne ustalenia planu w tym zakaz lokalizacji indywidulanych oczyszczalni ścieków i obowiązku podłączenia istniejącego i projektowanego zainwestowanie do zbiorczego systemu kanalizacji (do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej dopuszcza się odprowadzenie nieczystości ciekłych do szczelnych zbiorników wybieralnych (szamb).

Ze względu na powyższe a także zlokalizowanie przeważającej części obszaru w zasięgu obszaru narażonego na zalanie w przypadku zniszczenia lub uszkodzenia wału przeciw powodziowego, zasadnym jest w ustaleniach planu miejscowego zakazanie lokalizacji indywidualnych oczyszczalni ścieków.

Odnosząc się do trzeciego z zarzutów podniesiono, że obszar planu zlokalizowany jest w zasięgu Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 451 Subzbiornik Bogucice. Główne zbiorniki wód podziemnych to struktury geologiczne zasobne w wodę, które stanowią lub mogą stanowić w przyszłości strategiczne zasoby wód podziemnych do zaopatrzenia ludności i podstawowych gałęzi gospodarki, wymagających wody wysokiej jakości. Stanowią one najcenniejsze fragmenty jednostek hydrostrukturalnych i systemów wodonośnych, wymagające szczególnej ochrony. Gmina Wieliczka znajduje się w zasięgu Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 451 Subzbiornik Bogucice. Został on wyznaczony na podstawie "Dokumentacji hydrogeologicznej określającej warunki hydrogeologiczne w związku z ustanawianiem obszarów ochronnych Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 451- Subzbiornik Bogucice" z 2011 r., w której określono jego granice oraz granice projektowanego obszaru ochronnego. Wody podziemne należące do GZWP 451 należy uznać jako element środowiska o niewielkiej odporności na degradację. Zdolność do regeneracji (powrót do stanu zbliżonego do tego, jaki występował przed wystąpieniem presji na środowisko) jest niewielka - zakładając, że następuje wyłącznie pod wpływem procesów naturalnych. Tak więc lokalizowane w obszarze opracowania przedsięwzięcia powinny być obwarowane warunkami minimalizującymi negatywne oddziaływanie na wody podziemne. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 2019 poz. 1839) stacje paliw zaliczone są do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (par. 3 ust.1 pkt 35). W sytuacji lokalizacji takich przedsięwzięcia istotne są uwarunkowania środowiskowe i gruntowe. Wprowadzanie nowego zainwestowania, w tym przede wszystkim stacji paliw, może powodować negatywne oddziaływanie na stan i jakość wód podziemnych. Zważywszy na to, oraz na położenie obszarów objętych zmianą planu w zasięgu GZWP nr 451 Subzbiornik Bogucice wrażliwego na zanieczyszczenia, zadecydowało o ustaleniach, które w możliwie maksymalnym stopniu ograniczą niekorzystne oddziaływanie. Zasadnym zatem jest rozpoznanie warunków hydrogeologicznych w przypadku sytuowania przedsięwzięć mogących zanieczyścić wody podziemne, tj. stacji paliw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie w całości.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na zasadzie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Mając na uwadze zakreśloną przez ustawę kognicję sądów administracyjnych podnieść należy, iż podstawę rozstrzygnięcia sądu w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 147 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przywołany powyżej przepis art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. wskazuje natomiast na to, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Skoro zatem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc aktu prawa miejscowego, to ocena zasadności skargi winna odbyć się na podstawie przesłanek z art. 147 § 1 p.p.s.a.

Sąd uwzględniając skargę może, stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdzić jej nieważność w całości lub części albo stwierdzić, że została wydana z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przeciwnym razie skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., jako bezzasadna podlegać będzie oddaleniu w całości lub w części.

Skarga Wojewody Małopolskiego została wniesiona na podstawie art. 93 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm., dalej: u.s.g.)

Stosownie do art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.

Wniesiona skarga Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 grudnia 2018 r., nr III/16/2018 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Wieliczka - obszar D, opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 31 grudnia 2018 r., poz. 9042 jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Odnosząc się do pierwszego podniesionego przez skarżącego zarzutu, tj. naruszenia przez Miasto i Gminę Wieliczka art. 15 ust. 2 i 3 w zw. z art. 37a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2021 poz. 741 z późn. zm.; dalej: u.p.z.p.) poprzez wpisanie w § 9 pkt 2 lit. d uchwały nr III/16/2018 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Wieliczka – obszar D. (dalej: uchwała) zakazu lokalizacji ogrodzeń pełnych z prefabrykowanych przęseł betonowych oraz blachy falistej i trapezowej, należało przyznać rację stronie skarżącej. Art. 15 ust 2 u.p.z.p. określa obligatoryjne elementy planu miejscowego, natomiast art. 15 ust. 3 u.p.z.p. wskazuje elementy, które powinny się w nim znaleźć w zależności od potrzeb. Zgodnie z art. 37a ust. 1 u.p.z.p., rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Natomiast w art. 37b – 37e u.p.z.p. określone zostały procedury podejmowania uchwał w tym przedmiocie. Ustawodawca wprowadził odmienne i złożone procedury podejmowania uchwały planistycznej oraz krajobrazowej. W związku z wprowadzeniem art. 37a do u.p.z.p. uchylony został art. 15 ust. 3 pkt 9 tej ustawy, który wskazując na zawartość planu miejscowego wymieniał również zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Należy przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było wyeliminowanie materii objętej uchwałą wydawaną na podstawie nowej normy kompetencyjnej zawartej w art. 37a u.p.z.p. z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Co do zasady, rada gminy nie utraciła zatem kompetencji do określania zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury oraz ogrodzeń, jednakże według nowej regulacji, winna to uczynić w odrębnej niż plan miejscowy uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego, chyba że znajdują zastosowanie przepisy przejściowe zawarte w art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz.U. 2015 poz. 774 z późn. zm.), co w niniejszej sprawie nie zachodzi (wyrok WSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt. II OSK 1046/19, LEX nr 3099324, Wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 752/18, LEX nr 2571232, Wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1447/18, LEX nr 2678858).

Kwestie przewidziane do uregulowania w uchwale podejmowanej na podstawie art. 37a ust. 1 u.p.z.p. - choć wiążą się z kształtowaniem przestrzeni publicznej oraz szczegółowymi warunkami zagospodarowania terenów w potocznym znaczeniu - to nie mogą być uznane za tożsame lub mieszczące się w pojęciu "wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych" w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p., czy też "szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1046/19, LEX nr 3099324).

Odnosząc się do drugiego podniesionego przez skarżącego zarzutu, tj. naruszenia przez Miasto i Gminę Wieliczka art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 2021 poz. 888 z późn. zm., dalej: u.c.p.g) poprzez wpisanie w § 19 pkt 5 uchwały zakazu lokalizacji indywidualnych oczyszczalni ścieków, należało przyznać rację stronie skarżącej.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Stosownie do art. 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2019 poz. 1065), w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska.

Ze wskazanych powyżej przepisów wynika, że nie można w planie narzucić nakazu podłączania obiektów przeznaczonych na pobyt ludzi wyłącznie do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Może, bowiem wystąpić sytuacja braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, pomimo że sieć taka istnieje. Ponadto ustawodawca zastrzegł, że przyłączenie do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w określoną w przepisach przydomową oczyszczalnię ścieków. Takich zaś sytuacji nie przewiduje zakwestionowany przez Wojewodę § 19 pkt 5 uchwały (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/OI 505/18; wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 939/15, LEX nr 2002990).

Gmina w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie może zakazać właścicielowi nieruchomości położonej na terenie, na którym sieć kanalizacyjna nie jest zrealizowana, budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z uwagi na planowaną w przyszłości budowę sieci kanalizacyjnej, gdyż jest to niezgodne z powołany powyżej przepisami i pozbawia właściciela nieruchomości uprawnienia wyraźnie przyznanego mu przez ustawodawcę.

Odnosząc się do trzeciego podniesionego przez skarżącego zarzutu, tj. naruszenia przez Miasto i Gminę Wieliczka art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. 2020 poz. 1333 z późn. zm.; dalej: p.b.) oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. 2018 poz. 1935 z późn. zm.) poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i nałożenie na uczestników obrotu prawnego obowiązku sporządzenia dokumentacji hydrologicznej i geologiczno – inżynierskiej, stwierdzającej przydatność terenu do lokalizacji stacji paliw, na etapie projektu budowalnego w § 25 ust. 5 pkt 6 uchwały, należało przyznać rację stronie skarżącej.

Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. d p.b., projekt budowlany zawiera - w zależności od potrzeb - dokumentację geologiczno-inżynierską lub geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.

Przepis art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. d p.b. stanowi, że jednym z elementów projektu budowlanego są w zależności od potrzeb wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych. Skoro w przepisie prawa budowlanego przyjęto, że takie wyniki badań należy wykonać w zależności od potrzeb, to wymóg dołączenia do projektu wyników badań geodezyjno-inżynierskich i geotechnicznych warunków posadowienia budynku nie jest obligatoryjny. Oznacza natomiast to, że projektant konstrukcji obiektu budowlanego może decydować o tym, czy w danej sprawie występuje potrzeba przeprowadzenia badań geologiczno - inżynierskich, a jeżeli taka potrzeba istnieje, wyniki tych badań dołączane są do projektu budowlanego. (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1510/16, LEX nr 2220965, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1740/11, LEX nr 1361604).

Przyznana radzie gminy kompetencja w zakresie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz samodzielność kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy nie oznacza dowolności.

Akty planistyczne nie mogą wykraczać poza unormowania ustawowe. Rada gminy jest związana granicami przedmiotowymi zakresu planu miejscowego wyznaczonymi przez przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co oznacza, że samodzielnie może określać treść regulacji objętej planem wyłącznie w granicach upoważnienia zawartego w m.in. art. 15 u.p.z.p. Nałożenie dodatkowych obowiązków na uczestników procesu budowlanego (niewynikających z obowiązującego porządku prawnego) przez radę gminy nie mieści się w ramach określania zasad zagospodarowania terenu.

Z opisanych względów Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.