Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1387/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a § pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska,, Bożena Pindel (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych - umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium lub SKO) – na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613; dalej: O.p.) – po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez podatnika G. O. na decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą umorzenia jego zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym od nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] za okres 2006-2012 w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł, za które ponosi odpowiedzialność solidarną z J. O. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Z załączonych do akt sześciu decyzji SKO z dnia [...] r. wynikają łączne zobowiązania pieniężne małżonków J. i G. O. za lata 2006-2011. Z uzasadnienia tych decyzji wynika, że przy ich wydaniu znalazł zastosowanie art. 68 § 2 O.p. Natomiast wobec podnoszonej przez podatników trudnej sytuacji życiowej odniesiono się do treści art. 67a § 1 O.p.

Wnioskiem z dnia 15 lipca 2012 r. podatnik zwrócił się do Prezydenta Miasta Z. o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości. Wyjaśnił, że wysokość podatku jest niewspółmierna do jego emerytury i częściowo niezasadna, zaś emerytura jest jego jedynym źródłem utrzymania. Do wniosku załączono oświadczenie, z którego wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną; łączny dochód netto rodziny wynosi [...] zł ([...] zł na osobę), natomiast miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą [...] zł. Ponadto z wyjaśnień wynika, że podatnik zaciągnął kredyt w kwocie [...] zł, którego rata miesięczna wynosi [...] zł (została uwzględniona w wydatkach). Podatnik posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] m2. Podkreślił, że jego żona jest inwalidą wymagającym intensywnego leczenia i specjalistycznej rehabilitacji (oświadczenie z dnia 13 lipca 2012 r., informacje te były potwierdzane w toku postępowania kolejnymi oświadczeniami). Do akt załączono dowody potwierdzające ponoszenie ww. wydatków. W piśmie z dnia 3 lutego 2013 r. podatnik podał, że po zakończeniu działalności hodowlanej część działki była wykorzystywana w charakterze rekreacyjnym, a kurnik jako magazyn narzędzi ogrodniczych. Podjął próbę wydzierżawienia działki i budynku, lecz bez rezultatu. Natomiast w piśmie z dnia 18 lutego 2013 r. dodał, że z powodu sprawowania opieki nad chorą żoną nie może brać nowych, absorbujących spraw. Nie podejmuje próby sprzedaży nieruchomości z uwagi na czasochłonność i koszty związane wyceną oraz zmianą statusu gruntu. Planuje wykorzystywać nieruchomość dla celów rekreacyjno-prozdrowotnych.

Decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji odmówił umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym od nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] za okres I rata 2006- II rata 2012 w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł. Organ ten dostrzegł ważny interes podatnika, lecz w jego ocenie wnioskowana pomoc byłaby niezasadna.

W odwołaniu podatnik wniósł o jej uchylenie. Nie zgodził się jakoby umorzenie jej zaległości podatkowych wiązać się miało z zanegowaniem obowiązku ponoszenia ciężarów publicznych i jest przejawem przerzucenia odpowiedzialności za podatki na obywateli. Dodał, że organ pierwszej instancji pominął jego żonę jako stronę postępowania.

SKO zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwołał się do przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Wyjaśnił kryteria ważnego interesu strony oraz interesu publicznego z jednoczesnym odwołaniem się do uznania administracyjnego, które ma miejsce wówczas, gdy administracja dla urzeczywistnienia stanu prawnego może wybierać między różnymi rozwiązaniami. Uznał, że co do zasady obowiązek udowodnienia okoliczności przemawiających za umorzeniem spoczywa na podstawie art. 122 O.p. na organie, lecz skoro strona powołuje się na swój ważny interes powinna je udowodnić lub wskazać, że wydanie decyzji pozytywnej leży w interesie publicznym. Zauważył, że w świetle art. 133 § 1 O.p. stroną postępowania jest nie tylko podatnik, który żąda czynności ale także ten którego ulga może dotyczyć. Zwrócił przy tym uwagę na solidarną odpowiedzialność podatników i stwierdził, że udzielenie ulgi jednemu dłużnikowi solidarnemu nie oznacza konieczności umorzenia zaległości pozostałym dłużnikom, dopiero wniesienie przez niego żądania skutkuje rozszerzeniem postępowania.

Odwołał się również do przepisu art. 68 § 2 pkt 2 O.p. i stwierdził, że decyzja SKO z dnia [...] r. dotycząca łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r. została doręczona podatnikom w dniu 16 lutego 2012 r., w jego ocenie zobowiązanie za ten rok nie powstało a tym samym zaległość podatkowa objęta wnioskiem o umorzenie wynosi [...] zł (a nie [...] zł). Jednocześnie zauważył, że z akt sprawy nie wynika data powstania zaległości podatkowej za 2012 r., lecz skoro decyzja za ten rok podatkowy została wydana w dniu [...] r., a wysokość zobowiązania ustalono na kwotę [...] zł, z czego pierwsza i druga rata wyniosła łącznie [...] zł i podatnicy ich nie zapłacili – łączna wartość zaległości podatkowych objętych niniejszym postępowaniem wynosi [...] zł, zaś kwota odsetek od tych zaległości [...] zł (razem [...] zł). W dalszej części uzasadnienia decyzji wskazał, że ocena istnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych musi uwzględniać stan sprawy istniejący w dacie wydania decyzji, co poparł orzecznictwem sądów administracyjnych.

Odnosząc się natomiast do sytuacji materialnej podatnika wspomniał, że z akt sprawy nie wynika, iż dysponował on oszczędnościami a jedynym jego majątkiem jest gospodarstwo rolne o powierzchni [...] m2. Dalej stwierdził, że deklaracje podatkowe na podatek rolny i podatek od nieruchomości podatnicy sporządzili w dniu 10 listopada 2011 r. tj. po terminach przewidzianych ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.) oraz ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 849, ze zm.), z przekroczeniem ustawowego 14-dniowego terminu.

Zdaniem organu bezpośrednią przyczyną powstania zaległości podatkowych strony nie jest fakt skumulowania ich wartości za lata 2007-2011 i powiększenie o kolejne niezapłacone w terminie raty podatku za 2012 r., lecz utrzymywanie majątku, którego nie jest wraz z małżonką w stanie sfinansować. Za przyczynę trudności uznał utrzymywanie majątku, którego podatnik wraz z żoną nie może sfinansować. Udzielenie wnioskowanej ulgi nie pozwoli mu pokonać trudności, bowiem zaległości podatkowe (przy utrzymaniu nieużytkowanego już gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] m2) będą dalej powstawały. Jednocześnie zauważył, że strony wywiązują się z zobowiązań względem banku, nie czyniąc przy tym żadnych starań, by uregulować swe zobowiązania podatkowe. Strony nie wnosiły o rozłożenie spłaty zaległości podatkowych na raty. Podatnik nie poczynił także żadnych starań w celu pozyskania źródeł finansowania majątku będącego przyczyną nawarstwiania się zaległości podatkowych. Umorzenie zaległości podatkowych nie uchroni stron przed powstaniem kolejnych, o ile nie pozyskają źródła finansowania posiadanego gospodarstwa rolnego. W ocenie organu zbycie tego majątku pozwoliłoby nie tylko na zapobieżenie powstaniu kolejnych zaległości podatkowych, lecz przede wszystkim pozyskanie środków na zapłaty już istniejących.

Kontynuując Kolegium podkreśliło, że jeżeli w ocenie podatnika wysokość zobowiązań podatkowych nie została ustalona prawidłowo, powinien żądać ich weryfikacji w innych postępowaniach; z mocy art. 128 O.p. decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego stanowi konsekwencje niezapłacenia w terminie zobowiązań podatkowych.

SKO zapewniło, że organ pierwszej instancji, w trybie przewidzianym w art. 123 § 1 O.p., zapewnił J. O. czynny udział w toku postępowania doręczając jej wszelkie pisma a przed wydaniem decyzji umożliwił jej wypowiedzenie co do zebranych dowodów. Jednocześnie stwierdziło, że J. O. nie wnosiła o udzielenie jej ulgi, zatem organ pierwszej instancji nie rozważał przesłanek umorzenia tych zaległości w stosunku do żony podatnika.

W skardze na decyzję wydaną przez Kolegium podatnik zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do wznowienia postępowania. Wniósł o:

- uchylenie decyzji w całości,

- zasądzenie zwrotu nienależnie pobranego podatku wraz z odsetkami,

- zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podał, że pobrany podatek został nieprawidłowo naliczony. Podatkiem należnym jest podatek od gruntu, gdyż budynki inwentarskie nie podlegały i nie podlegają opodatkowaniu. Do skargi załączył "Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów – z upoważnienia ministra – na zapytanie nr 2558 w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków administracyjnych będących własnością osób prawnych, zajmujących się produkcją rolną".

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

W odpowiedzi na zarzuty skargi podało, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. nie można weryfikować prawidłowości decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych, bowiem z mocy art. 128 O.p. są one ostateczne.

Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę i oświadczył, że wniosek o umorzenie złożył tylko z tego powodu, aby umożliwić organowi pierwszej instancji "honorowe" wycofanie się z błędnej decyzji o opodatkowaniu budynków inwentarskich na jego nieruchomości. Na pytanie Sądu podał, że kwestionował wymiar podatku lecz jego skarga została odrzucona. Podtrzymał pogląd, że podatek jest nienależny a żądanie tak wysokiej kwoty nierealne. Podał także, że za kolejne lata podatkowe płacił podatek i od decyzji się nie odwoływał. Dodał, że zaległość za lata 2006-2011 została w całości wyegzekwowana z jego emerytury i według jego rozeznania nie ma żadnych zaległości. Uważa, że należy mu się zwrot uiszczonego wpisu a w razie uwzględnienia skargi Prezydent Miasta Z. powinien go przeprosić za niesprawiedliwe postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Kontroli Sądu – w ramach art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. odmawiającej umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2006-2012 (pierwsze dwie raty).

Na etapie odwołania zarzuty skarżącego koncentrowały się na kwestionowaniu przyczyn odmowy umorzenia zaległości podatkowej, w tym naruszenia przez organ przepisu art. 67a O.p. Na etapie postępowania międzyinstancyjnego (pismo skarżącego z dnia 14 września 2015 r.) skarżący wyraził sprzeciw wobec toczącego się postępowania egzekucyjnego a jednocześnie przedłożył pismo (to samo, które załączył do skargi), które miało pomóc organowi "w podjęciu właściwej decyzji". Natomiast na etapie skargi skarżący kwestionuje już tylko sam wymiar podatku podnosząc, że budynki inwentarskie nie powinny podlegać opodatkowaniu.

Sądowi z urzędu wiadomo, że prawomocnym postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 467/12 tut. Sąd odrzucił skargę podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2006.

Oznacza to, że wszystkie wydane przez organy podatkowe decyzje dotyczące wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego podatnika i jego żony za lata 2006-2012 są ostateczne.

Zgodnie z art. 128 O.p. decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Zasada wyrażona w tym przepisie ma służyć zachowaniu pewności obrotu prawnego, ponieważ chodzi o zapewnienie podmiotom stosunku prawnopodatkowego ochrony praw nabytych. W doktrynie prawa podkreśla się również, że wprowadzono pojęcie "decyzji ostatecznej" do ustawodawstwa w celu "zapewnienia niezbędnej stabilizacji porządku prawnego". Nie oznacza to jednak, że są one bezwzględnie niewzruszalne. Zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego nie może bowiem być celem samym w sobie. Ustawodawca dopuszcza zatem możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie możliwe wyeliminowanie rozstrzygnięć wadliwych. Celowi temu służą tzw. nadzwyczajne środki wzruszeń decyzji ostatecznych. Zostały one enumeratywnie wymienione w ustawie Ordynacja podatkowa. Są to:

1) uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania podatkowego (art. 240-246 O.p.),

2) stwierdzenie w całości lub w części nieważności decyzji ostatecznej (art. 247-252 O.p.),

3) uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej, dotkniętej innymi wadami niż w trybach wyżej określonych (art. 253-256 O.p.).

Jeszcze innym rodzajem możliwości wyeliminowania decyzji przez organ podatkowy w pierwszej instancji jest stwierdzenie jej wygaśnięcia. Rozstrzygnięcie zapadłe w tym trybie ma charakter deklaratoryjny (jedynie potwierdzający). Instytucję tę regulują przepisy art. 258-259 O.p. (por. S. Presnarowicz, Komentarz do art. 128 ustawy - Ordynacja podatkowa; publ. System Informacji Prawnej Lex).

Zatem poza kompetencjami Sądu pozostają wszystkie merytoryczne kwestie podnoszone przez skarżącego a dotyczące wadliwego opodatkowania przez organy budynków inwentarskich. W postępowaniu dotyczącym rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości podatkowej nie rozpoznaje się ponownie sprawy co do istoty, nie może się takie postępowanie przerodzić w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym na nowo bada się wszystkie zarzuty.

Wskazać należy, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada trwałości decyzji ostatecznych wyrażona w powołanym wyżej przepisie art. 128 O.p. Natomiast zasada wyrażona w art. 212 O.p. – która stanowi, że organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia – odnosi się do stabilizacji (trwałości) rozstrzygnięcia konkretnej sprawy i wyraża się (co do zasady) w braku możliwości zmiany z urzędu własnego stanowiska wyrażonego w decyzji. Jej istota polega więc na tym, że organ który wydał decyzję nie może dokonać jej weryfikacji w ten sposób, iż doprowadzi do zmiany sytuacji prawnej adresata decyzji, która została ukształtowana poprzez treść zawartego w decyzji rozstrzygnięcia w inny sposób, jak tylko w przypadkach ściśle określonych przepisami prawa.

Sąd natomiast rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe zasady należy podnieść, że w opinii orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, nie narusza ona przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on w zasadzie bezsporny, a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż zaległość podatkowa powstała w następstwie niewywiązywania się skarżącego z zobowiązania z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego.

Zasadniczą podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Postępowanie w przedmiocie ulg płatniczych wszczynane jest zatem na wniosek podatnika, a decyzje wydawane w tym postępowaniu oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym, w ramach którego ustawodawca pozostawił organowi wybór pomiędzy równoprawnymi rozstrzygnięciami i odstąpił od określenia przesłanek, których zaistnienie obligowałoby organ do uwzględnienia wniosku podatnika. Ponadto prawodawca uwarunkował zastosowanie omawianych ulg płatniczych ważnym interesem podatnika oraz interesem publicznym, nie definiując tych pojęć. W konsekwencji użyte w art. 67a § 1 O.p. zwroty "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" nie mają stałego zakresu treści i ustalonego, niezmiennego znaczenia. Są to więc klauzule generalne, odsyłające do ocen pozaprawnych. Z tych powodów w identyfikowaniu powyższych pojęć szczególnego znaczenia nabiera orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym, jak również w piśmiennictwie przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 60/11; Lex nr 1151366, wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są także na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Ważnego interesu podatnika jako przesłanki umorzenia zaległości podatkowej, nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Pojęcie ważnego interesu podatnika należy rozumieć możliwie szeroko, lecz jego wystąpienia nie można upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej, jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1489/10; Lex nr 1145406).

Natomiast istnienie przesłanki interesu publicznego wiąże się z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, w tym płacenia podatków. Względy społeczne wymagają i przemawiają za tym, żeby zobowiązania podatkowe były realizowane, a podatnik bez należytej rozwagi nie był z nich zwalniany. Wierzyciel podatkowy (organ pierwszej instancji) – w przeciwieństwie do wierzyciela w cywilnoprawnych stosunkach zobowiązaniowych – z punktu widzenia zasady równości i powszechności opodatkowania nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością publicznoprawną (umorzenie zaległego podatku, w tym odsetek) (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Po 781/10; Lex nr 750106). Przy ocenie "interesu publicznego" należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 443/10; Lex nr 751533).

Okoliczności te zostały w sposób przekonujący przedstawione w decyzjach organów podatkowych. Dodać należy, że pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" stanowią warunki skorzystania przez organ podatkowy z uznania. Organ podatkowy dysponuje pewnym marginesem swobody zarówno w odniesieniu do wykładni tych pojęć, jak i oceny sytuacji faktycznej sprawy. Tej swobody nie można jednak utożsamiać z uznaniem administracyjnym. Weryfikacja istnienia przesłanek udzielenia ulgi, o jakiej mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poddana jest bowiem rygorom postępowania podatkowego. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami niedookreślonymi wymaga od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, czy też nie. Natomiast z samym uznaniem będziemy mieli do czynienia dopiero wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi istnienie jednej z tych przesłanek lub obu łącznie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, tylko decyzja będzie miała charakter związany. Uznanie nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu" (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 426/10; Lex nr 1083134).

Przybliżona powyżej specyfika orzekania organów podatkowych w przedmiocie ulg płatniczych determinuje zakres sądowej kontroli tych rozstrzygnięć. Jak wyjaśniono w przywołanym już wyroku NSA z dnia 26 lipca 2011 r. "kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale poprawność postępowania dowodowego i wyciągniętych zeń wniosków co do tego, czy dany stan faktyczny wypełnia użyte w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. pojęcia niedookreślone ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Kontrola sądowa nie powinna więc odnosić się do kryteriów celowościowych czy słusznościowych".

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem przedstawionych powyżej kryteriów tej oceny skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych jest zgodna z prawem. Skarżący na etapie postępowania sądowego nie podjął się polemiki z ich oceną i wywiedzionymi z nich niekorzystnymi wnioskami, tym niemniej zakres dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych nie budzi zastrzeżeń Sądu orzekającego.

Organ pierwszej instancji ustalił, że podatnik wraz z żoną w okresie objętym postępowaniem byli współwłaścicielami nieruchomości położonej w Z. o pow. [...] m2 ([...] m2 – tereny mieszkalne, [...] m2 – drogi), zabudowanej budynkiem o pow. [...] m2 (o wys. [...] -[...] m) i [...] m2 (o wys. powyżej [...] m) oraz gruntów ornych o pow. 0,[...] ha (klasa IIIa) i o pow. [...] ha (klasa IIIb). Ponadto byli współwłaścicielami mieszkania położonego w Z. o pow. [...] m2. Z materiału dowodowego nie wynika, aby wystąpiły zdarzenia losowe uniemożliwiające zapłatę podatku. Sytuacja strony nie ma cech wyjątkowości nawet z uwagi na brak możliwości podjęcia dodatkowej pracy. Organ słusznie zauważył, że znaczenie w sprawie ma istota podatku od nieruchomości, który jest podatkiem typu majątkowego, a więc zależnym tylko od faktu posiadania nieruchomości, nie zaś od tego czy nieruchomość przynosi dochody czy straty lub czy podatnik dysponuje środkami na zapłatę podatku. Organ ponadto poddał analizie oświadczenia składane przez skarżącego, z których wywiódł, iż skoro ze względu na chorobę żony nie jest w stanie zająć się sprzedażą nieruchomości może w tym zakresie udzielić pełnomocnictwa dzieciom. Natomiast skoro działkę chce przeznaczyć na cele rekreacyjne, to jej wielkość ([...] m2) przewyższa zwyczajowo przyjętą wielkość działek przeznaczonych na ten cel. Zauważyć przy tym należy, że składane w toku postępowania oświadczenia przez skarżącego cechuje pewna sprzeczność, bowiem z jednej strony chce zachować działkę (na cele prozdrowotne) a z drugiej strony podnosi trudności w jej sprzedaży.

Organ odwoławczy jednoznacznie zaaprobował to stanowisko, co oznacza, że dokonał zbieżnej z organem pierwszej instancji oceny zaistnienia przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p. Przedstawione przez ten organ wywody umożliwiają pełną ocenę sytuacji strony i dlatego w ocenie Sądu zasługują na aprobatę. Dotyczy to zarówno przyczyn powstania zaległości, okresu w którym one narastały, jak również aktualnej sytuacji życiowej, majątkowej, zdrowotnej skarżącej oraz konsekwencji ewentualnego postępowania egzekucyjnego.

Sąd podkreśla, że umorzenie zaległości podatkowej jest odstępstwem od zasady ponoszenia ciężarów publicznych, dlatego też chcąc skorzystać z tej instytucji skarżący winien wykazać przesłanki do skorzystania z ulgi, ponadto je uzasadnić i udokumentować. W świetle ustaleń poczynionych przez organ podatkowy nie można uznać, że powstanie zaległości miało charakter obiektywny. Stan faktyczny, co wyżej już podkreślono, został ustalony w sposób wyczerpujący i pełny. Organ odniósł się do wszelkich twierdzeń skarżącej i ocenił wszystkie podane przez nią argumenty.

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia art. 67a § 1 O.p. a postępowanie, wbrew zarzutom skargi, przeprowadzono z zachowaniem zasad wynikających z art. 120, art. 121,art. 122, art. 124, art. 180 i art. 187 O.p. W aktach sprawy znajdują się dokumenty świadczące o wszechstronnym zbadaniu w toku postępowania sytuacji podatnika oraz podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przedstawiona sytuacja skarżącego została oceniona zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego i racje strony. Organy podatkowe umożliwiły zarówno skarżącemu jak również jego małżonce czynny udział w prowadzonym postępowaniu i kierując się zasadą prawdy obiektywnej wydały rozstrzygnięcia w oparciu zgromadzony materiał dowodowy, który w sposób wyczerpujący został przez nie oceniony. Świadczy o tym zarówno treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i dokonana ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi. Sąd podziela dokonaną przez organ ocenę prawną, która znajduje swoje oparcie w obowiązującym stanie prawnym, a także opiera się na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów i nie można jej zarzucić dowolności.

W zaskarżonej decyzji organ przedstawił w zobiektywizowany sposób okoliczności dotyczące powstania zaległości oraz w możliwym do realizacji stopniu, sytuację życiową i majątkową skarżącego, a także ewentualne konsekwencje wdrożenia czynności egzekucyjnych. Zdaniem Sądu dokonana ocena nie tylko nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, ale jest przekonywująca.

Wobec powyższego, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Nie znalazł również innych naruszeń prawa, które miałyby lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Uznając więc ostatecznie, że zaskarżona decyzja w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych odpowiada prawu, skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.