Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 747/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 10
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 76 par. 3, art. 79a par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej również jako: "Zakład", "ZUS"), działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawy COVID-19"), odmówił I. B. (dalej jako: "strona", "skarżący", "wnioskodawca") prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 do 30 listopada 2020 r.

W uzasadnieniu ZUS podniósł, że we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach RDZ-B6 skarżący wskazał, że na dzień 30 września 2020 r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 90.02.Z - Działalność wspomagająca wystawianie przedstawień artystycznych. Według ustaleń organu na podstawie danych GUS według stanu na 31 października 2019 r. lub 30 listopada 2019 r. wnioskodawca zgłosił jako rodzaj przeważającej działalności kod PKD 59.11.Z - Działalność związana z produkcją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych. W związku z tym, w ocenie organu, nie został spełniony wymóg, by płatnik prowadził przeważającą działalność gospodarcza oznaczoną kodem PKD wskazanym w przepisie prawa i by przychód uzyskany z tej działalności w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40%

w stosunku do przychodu uzyskanego z tej samej działalności w listopadzie 2019 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie w całości powyższej decyzji oraz o obciążenie organu kosztami postępowania. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w październiku 2019 r.

i listopadzie 2019 r. prowadził działalność o przeważającym PKD 59.11.Z; natomiast od 4 września 2020 r. działalność o kodzie PKD 90.02.Z, ale praktycznie istotą jego działalności objętej obu porównywanymi kodami PKD było udostępnianie wizerunku dla celów komercyjnych innych podmiotów, w jednym przypadku dla potrzeb producentów filmów, nagrań wideo i programów a w drugim - działalnością wspomagającą wystawianie przedstawień artystycznych. O tym jak mało się różni lub wcale zakres przedmiotowy obu działalności świadczy to, że produkcja filmów, a nawet programów telewizyjnych, w pewnych okolicznościach może stanowić lub stanowi przedstawienia

o walorach artystycznych (niektóre filmy stanowią dzieła nawet w rozumieniu praw autorskich). Przedłożone wraz ze skargą faktury wystawione przy poprzednim

i obecnym PKD są bardzo zbliżone w treści i dotyczą praktycznie tych samych usług prowadzenia imprez lub konferansjerki imprez, co oznacza ten sam zakres przedmiotowy. Tak samo jest w przypadku faktury za prawa autorskie, gdyż umowa dotyczy praw do wizerunku kluczowych także przy prowadzeniu/konferansjerce imprez. Skarżący podniósł również, że niemożność wykonywania działalności literalnie określonej jako związana z "produkcją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych" była okolicznością całkowicie od niego niezależną, związaną bezpośrednio ze skutkami pandemii COVID -19. Zmiana wiodącego PKD miała czysto formalny charakter, gdyż stale była to ta sama działalność, której istotą było udostępnianie wizerunku związane

z obsługą różnego rodzaju imprez. Ze względu na powyższe, przy rozpatrzeniu wniosku o zwolnienie ze składek powinna być stosowana wykładnia celowościowa

i funkcjonalna, uwzględniająca jednolity charakter działalności w 2019 r. i w 2020 r., jak

i cel ustawodawcy, tj. pomoc podmiotom gospodarczym, które w wyniku pandemii obiektywnie znalazły się w trudnej sytuacji ekonomicznej.

W odpowiedzi na skargę ZUS, wnosząc o jej oddalenie, podniósł, że z uwagi na dokonaną 4 września 2020 r. zmianę w rejestrze REGON nie ma możliwości porównania przychodów osiągniętych w listopadzie 2020 r. do analogicznego okresu w 2019 r. i stwierdzenia, że wystąpił spadek przychodów z działalności o co najmniej 40%.

Postanowieniem z 16 lipca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2377/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

Strony postępowania nie wniosły zażalenia na powyższe postanowienie,

w związku z czym stało się ono prawomocne od 13 listopada 2021 r. W złożonych po upływie terminu do wniesienia zażalenia pismach strony skarżącej z 18 listopada 2021 r. (k. 72 akt sąd.) oraz pełnomocnika organu z 13 grudnia 2021 r. (k. 88 akt sąd.) podniesiono, że WSA w Olsztynie nie jest właściwy miejscowo do rozpoznania niniejszej skargi z uwagi na adres zamieszkania skarżącego w O. w województwie śląskim (kod pocztowy [...]).

Przy piśmie procesowym z 14 grudnia 2021 r. skarżący nadesłał kopię wyroku Sądu Okręgowego Wydział Pracy i Ubzepizecen Społecznych z [...], sygn. akt [...], wydanego w sprawie z odwołania skarżącego na decyzję ZUS w przedmiocie prawa do dodatkowego świadczenia postojowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

W związku z zarzutami stron postępowania w pierwszej kolejności wymagało wyjaśnienia, że zgodnie z art. 59 § 1 § 2 p.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu, przy czym sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem o przekazanie sprawy. Nie dotyczy to przekazania sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

W rozpoznawanej sprawie WSA w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość

i postanowieniem z 16 lipca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2377/21, przekazał sprawę sądowi właściwemu, za który uznał WSA w Olsztynie, mimo że miejsce zamieszkania strony skarżącej znajduje się na terenie województwa śląskiego, a więc w obszarze właściwości miejscowej WSA w Gliwicach. Postanowienie to nie zostało przez strony postępowania zaskarżone i stało się prawomocne od 13 listopada 2021 r. Zatem wobec treści przepisu art. 59 § 2 p.p.s.a. WSA w Olsztynie zobligowany był rozpoznać sprawę. Sąd, któremu przekazano sprawę jest bowiem związany postanowieniem

o przekazaniu, gdyż istnieje domniemanie, że sąd przekazujący prawidłowo ustalił sąd właściwy, a zmienić ten stan może jedynie zaskarżenie postanowienia o przekazaniu

w toku instancji.

Następnie wskazania wymaga, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa

i obowiązki stron, oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga jest zasadna.

W zaskarżonej decyzji Zakład, po przytoczeniu podstaw prawnych decyzji,

tj.: art. 31zq ust. 7 oraz art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, wskazał, że według danych rejestru REGON, podany we wniosku strony kod PKD nie odpowiada kodowi PKD

w październiku i listopadzie 2019 r., a tym samym ma możliwości porównania przychodów osiągniętych w listopadzie 2020 r. do analogicznego okresu w 2019 r.

i stwierdzenia, że wystąpił spadek przychodów z działalności o co najmniej 40%, co implikowało wniosek, że stronie nie przysługiwało prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

Skarżący wskazał natomiast, że organ niezasadnie oparł się na wskazanym

w GUS przeważającym PKD prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż jego przeważająca działalność nie uległa zmianie, a jej istotą było i jest udostępnianie wizerunku dla celów komercyjnych innych podmiotów. Według skarżącego, o tym, jaka jest przeważająca działalność, powinna decydować rzeczywiście prowadzona działalność.

Mając na uwadze tak zarysowany spór, przypomnieć należy, że zgodnie

z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień

30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia

z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne,

na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych,

za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony, jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Na podstawie zaś art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na uchybienie proceduralne organu rozpoznającego sprawę, które skutkowało tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy – tak w zakresie uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego – musiałby przejąć sąd administracyjny. W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają.

Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji opisanych wyżej elementów zabrakło. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja zawiera prawidłowo zredagowaną sentencję po której następuje uzasadnienie. W uzasadnieniu zacytowano treść przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, a następnie sformułowano stwierdzenie, że na podstawie danych GUS Zakład ustalił, że podany we wniosku strony kod PKD nie został potwierdzony w wykazie według stanu na 31 października 2019 r. lub na 30 listopada 2019 r., a tym samym ma możliwości porównania przychodów osiągniętych

w listopadzie 2020 r. do analogicznego okresu w 2019 r. i stwierdzenia, że wystąpił spadek przychodów z tej działalności o co najmniej 40%.

Taki sposób uzasadnienia, w ocenie Sądu, nie spełnia wyżej opisanych kryteriów, co uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości i legalności działań organu.

W szczególności organ całkowicie pominął twierdzenia wniosku, że strona osiąga dochody z działalności o kodzie PKD mieszczącym się w zakresie zwolnienia

z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Organ nie uwzględnił ponadto,

że przed zmianą dokonaną we wpisie z 4 września 2020 r. widniał w rejestrze kod PKD 59.11.Z, który również mieścił się w zakresie przedmiotowym zwolnienia. Zdaniem Sądu, organ przedwcześnie przyjął, że skarżący podlegał wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że strona spełniała kryterium prowadzenia przeważającej działalności według PKD wskazanych w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 oraz wymóg spadku przychodów z tej działalności.

Skład orzekający akceptuje i uznaje za własne stanowisko przedstawione

w orzeczeniach sądów administracyjnych, zgodnie z którym istotne jest ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) wnioskodawca faktycznie prowadził we wskazanej przez ustawodawcę dacie, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności gospodarczej figurował w tej dacie w rejestrze REGON. Stanowisko

to podzieliły m.in.: WSA w Szczecinie w wyroku z 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 955/20, WSA w Rzeszowie w wyrokach: z 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 255/21 i I SA/Rz 214/21, WSA w Białymstoku w wyrokach: z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt

I SA/Bk 140/21, z 5 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 171/21, WSA w Lublinie z 13 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 162/21, WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 19 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Go 210/21, WSA w Warszawie w wyrokach: z 14 maja 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 385/21, z 25 maja 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1178/21, WSA w Bydgoszczy w wyrokach z 25 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 194/21 i I SA/Bd 195/21, WSA

w Olsztynie w wyroku z 26 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 259/21, WSA w Opolu

w wyroku z 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Op 96/21 (orzeczenia opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Inne rozumienie pojęcia "przeważającej działalności" mogłoby powodować, że pomoc w postaci zwolnienia

z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w art. 31zo ustawy COVID-19 (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek), mimo że faktycznie nie prowadził takiej działalności gospodarczej na dzień założenia wniosku, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że właściwe zdefiniowanie pojęcia "przeważającej działalności" oraz dokonanie wykładni przepisów art. 31zo ust. 10 i ust. 11 ustawy COVID-19 ma doniosłe znaczenie w kontekście celów Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia

w prowadzeniu działalności). Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/tarczaantykryzysowa). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza

że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych.

Odwołując się natomiast do literalnego brzmienia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, wskazać należy, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności...". Przesłanki materialnoprawne udzielenia wsparcia

w postaci zwolnienia z opłacania składek zostały unormowane w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID. Wśród przesłanek tych nie uregulowano obowiązku legitymowania się przez wnioskodawcę odpowiednim wpisem w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. W ocenie Sądu, art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 normuje nie materialnoprawną przesłankę zwolnienia z obowiązku opłacania składek, lecz środek dowodowy o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku (...) dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON"). Normując w szczególny sposób zakres postępowania dowodowego w analizowanej kategorii spraw, uwzględniono istnienie domniemania faktycznego zakładającego, że wpis w rejestrze REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu. Określenie przez samego przedsiębiorcę rodzaju przeważającej działalności gospodarczej powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z datą wpisu działalność gospodarcza była prowadzona w oznaczonym zakresie. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne (wyrok NSA z 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06). Nie chodzi więc

o niedopuszczalność korygowania wynikającego z rejestru czasokresu prowadzenia działalności gospodarczej w określonym zakresie, lecz o powiązanie takiej czynności

z wynikami postępowania dowodowego.

Podkreślenia wymaga, że rejestr REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej. Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze REGON. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem), ma charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2215/05, Lex nr 257125; wyrok NSA z 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1010/13, Lex nr 1572566). Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Sam wpis do rejestru nie kreuje działalności per se. Nie tworzy on stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyrokach wydanych w sprawach, w których organ rentowy uzależniał stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe od uwidocznionego w rejestrze REGON rodzaju działalności w określonej dacie (wyroki SN: z 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12, i 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15), oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

Postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone na zasadach określonych

w przepisach k.p.a. (art. 31zq ust. 7 i ust. 8 ustawy COVID-19), a zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Dane pozyskiwane przez Zakład w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (zob. art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla Zakładu wiążące, ale przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny niż wynikający z danych pozyskanych przez Zakład z rejestru REGON.

Wbrew stanowisku organu, do żadnych innych wniosków nie uprawnia treść

art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19. Przepis ten określa sposób kwalifikacji działalności płatnika dla potrzeb udzielania wsparcia w ramach Tarczy Antykryzysowej. Nie wyklucza jednakże możliwości wykazania przez płatnika składek, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Zdaniem Sądu, przepis art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania wsparcia przedsiębiorcom, ale nie stanowi on o istotnej modyfikacji procesu dowodowego unormowanego w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Na gruncie k.p.a. nie obowiązuje bowiem formalna teoria dowodów, a organy obowiązane są dojść do prawdy materialnej. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony wszczynającej postępowanie administracyjne, ale Zakład przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Zakład powinien zatem przed wydaniem decyzji odmownej wskazać stronie przesłanki, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.).

Wskazać przy tym należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID-19, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r.

w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. poz. 2009). Nawiązano w nim do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą.

Zdaniem Sądu, pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, powinna być kierowana do podmiotów, które rzeczywiście prowadziły określony rodzaj działalności gospodarczej, a nie tym, które legitymują się określonym rodzajem wpisu w rejestrze REGON, niezależnie od tego, czy działalność taką faktycznie prowadziły. Takie formalne ograniczenie nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową, jak również prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. Wpis w rejestrze REGON nie ma charakteru pewnego,

tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało

o prawidłowości postępowania organu. Wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie jak oświadczenie we wniosku, które organ zupełnie pominął, prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, w toku postępowania nie zbadano zakresu faktycznie prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Organ nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia rzeczywistego zakresu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Postępowanie dowodowe

w sprawie ograniczono wyłącznie do sprawdzenia wpisów skarżącego w danych GUS. Zatem przedwczesny jest pogląd organu, że nie ma możliwości porównania przychodów z listopada 2020 r. do przychodu uzyskanego w analogicznym okresie 2019 r.

Z podanych względów Sąd ocenił kontrolowaną decyzję za wadliwą. Wydano ją przedwcześnie, z naruszeniem przepisów prawa materialnego (błędna wykładnia przepisów art. 31zo ust. 10 i ust. 11 ustawy COVID-19) oraz przepisów postępowania

w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (pominięcie art. 79a § 1 k.p.a.).

Rozpatrując ponownie sprawę, organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu, w szczególności organ powiadomi stronę o przesłankach, które nie zostały spełnione lub wykazane, umożliwiając jej tym samym realizację inicjatywy dowodowej. Organ przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pomimo zawartego w skardze wniosku Sąd nie orzekł o kosztach postępowania sądowego, albowiem w sprawie, z uwagi na jej przedmiot, skarżący korzystał

z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., a działając osobiście, nie wykazał, że poniósł wydatki niezbędne do celowego dochodzenia praw.