Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 33/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt 2 i ust. 6, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: par. 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 159 poz 1128
law: Rozporzadzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart  kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 5 lit. a, b i c
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 2010 nr 168 poz 16 art. 1 ust. 3 lit. b
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z  jednostek pojazdowych oraz kart kierowców

SENTENCJA

Dnia 21 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki X w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] o nałożeniu na Spółkę X w [...], zwaną dalej skarżącą, kary pieniężnej w wysokości [...] zł i nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Podczas kontroli przedsiębiorstwa Skarżącej, przeprowadzonej w dniach [...].04.2016 r. - [...].05.2016 r., stwierdzono naruszenia, wskazane w protokole kontroli z dnia [...].05.2016 r. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do wykonywania przewóz drogowych określonych w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz przepisach wykonawczych do powyższej ustawy; przestrzeganie przepisów ruchu drogowego w zakresie transportu drogowego na zasadach określonych w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997 r., Nr 98, poz. 602, ze zm.), zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR, sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970r. (Dz. U. z 1999r. Nr 94, poz. 1086 i 1087 ze zm.) oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 874). Zakres kontroli obejmował okres od 26.04.2015 r. do 26.04.2016 r. Strona posiadała licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniała średnio [...] kierowców. Jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia wskazano naruszenie:

– Art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U z 2013 r., poz. 1414, ze zm.) i załącznika nr 3 Ip. 3.3, wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, i określona z tego tytułu kara pieniężna stanowi kwotę [...] zł;

– Ip. 5.4.1 i 5.4.2. skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę co skutkowało wymierzeniem kary w wysokości [...] zł;

– Ip. 6.3.7 nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień, przy określeniu kary pieniężnej na kwotę [...] zł;

– Ip. 6.3.9 udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy - za każdy dzień, kara pieniężna [...] zł;

– lp. 6.3.11 załącznika nr 3 tj. naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę, kara pieniężna [...] zł;

– Ip. 6.3.12 przez naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd, kara pieniężna [...] zł.

Wobec powyższych naruszeń Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji wskazując w uzasadnieniu, iż organ I instancji błędnie zinterpretował i zastosował przepisy. Skarżąca spółka podniosła, iż zatrudniła odpowiednio wykwalifikowaną osobę, która prawidłowo wczytywała dane cyfrowe i osoba ta została wyposażona w odpowiednie oprogramowanie oraz urządzenie do wczytywania danych z kart kierowców oraz tachografów cyfrowych. Podczas szkolenia osoba ta została poinformowana o obowiązku sczytywania danych raz na 28 dni a przypadku danych z tachografów cyfrowych raz na 90 dni. Odnośnie naruszenie przepisu lp. 6.3.7. Skarżący podniósł, iż nie wie dlaczego nie uznano pliku dostarczonego w dniu [...] kwietnia 2016 r. dotyczącego pojazdu o nr rej. [...]. Plik ten został ponownie dostarczony w dniu [...] czerwca 2016 r. Strona podkreśliła, ze korzysta z tego samego oprogramowania co służby kontrolne, ale ilość aktualizacji dostarczanych przez producenta w ciągu roku każe domniemywać, że nie jest to oprogramowanie idealne. Zdaniem strony oprogramowanie może wskazywać naruszenia, których nie ma, bowiem, jak twierdzi producent, jest to tylko narzędzie i producent nie bierze odpowiedzialności za błędy. Ponadto brak danych spowodowany był wykonywaniem przez kierowców zadań przewozowych pojazdami należącymi do strony, jednak na rzecz innego przedsiębiorstwa, w którym na ten czas zostali zatrudnieni. Zdaniem strony organ I instancji naruszył art. 92 b oraz art. 92 c ustawy o transporcie drogowym, bowiem kierowcy dopuścili się naruszeń bez jej wiedzy. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie decyzji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., wskazaną we wstępie, Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, odnosząc się szczegółowo do poszczególnych naruszeń, wskazał w szczególności, że odnośnie lp. 6.3.11 załącznika nr 3 z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U z 2013 r. poz. 1414, ze zm., zwanej dalej: u.t.d.), tj. sankcjonującego naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę w wysokości 500 zł organ II instancji zważył, że w [...] przypadkach – kierowców [...] – przedsiębiorca nie przedstawił wcześniejszego pliku, na podstawie którego można byłoby stwierdzić powyższe naruszenie, natomiast w przypadku kierowcy [...] przedsiębiorca nie przekroczył ustawowego terminu na wczytanie danych z karty kierowcy, zatem zasadne było uchylenie kary w łącznej kwocie [...] zł, natomiast zasadne było nałożenie na skarżącą kary w przypadku pozostałych [...] kierowców w łącznej wysokości [...] zł. Odnośnie lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. sankcjonującego naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd w wysokości 500,00 zł zasadne było nałożenie na skarżącą kary w łącznej wysokości [...] zł (za pojazdu o nr rej. [...] oraz [...]) Odnośnie naruszenia polegającego na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy (lp. 6.3.9), sankcjonowanego karą pieniężną w wysokości 300,00 złotych za każdy dzień organ uznał za zasadne nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł. za brak naniesienia aktywności jak kierowcy [...] przejechali z Niemiec do Polski w poszczególnych dniach. W zakresie lp. 6.3.7, sankcjonującego nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy dzień organ wskazał, że zasadne było nałożenie na spółkę kary w łącznej wysokości [...] zł za poszczególne naruszenia (w tym [...] zł za nieokazanie danych z tachografu cyfrowego z pojazdu o nr rej. [...] za okres [...] dni czy też za nieokazanie danych z kart kierowców w kwotach: [...] zł). W zakresie lp. 3.3 organ wskazał, że zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z ustawą, bowiem w sprawie doszło do naruszenia art. 32a u.t.d., który jednoznacznie stanowi, iż do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. Powyższy dokument jest wymagany w trakcie wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terenie UE, w sytuacji gdy kierowca nie jest obywatelem państwa członkowskiego UE. W rozpatrywanej sprawie świadectwo kierowcy dla obywatela Białorusi [...] zostało wydane po wykonaniu wskazanych w decyzji przejazdów. Odnośnie lp. lp. 5.4.1 i lp. 5.4.2 sankcjonujących skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 50 złotych oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 100 złotych – zasadne było nałożenie na skarżącą kary za ww. naruszenia dokonane przez kierowców [...] w łącznej wysokości [...] zł. Organ zauważył, że łączna kara za wszystkie ww. naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wyniosła [...] zł, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d. została ograniczona do 20 000 złotych. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że w toku postępowania administracyjnego strona nie przedstawiła dowodów wskazujących, które przewozy kierowcy wykonywali na rzecz innego przedsiębiorstwa. Skarżący nie przedstawił także żadnych umów użyczenia pojazdów, które mogłyby potwierdzić, że pojazdy znajdujące się w posiadaniu strony były wykorzystywane przez inny podmiot. organ I instancji, który wziął pod uwagę wszystkie dowody przedstawione przez stronę podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa. Pismo, na które powołuje się strona w odwołaniu, zawierające plik z danymi cyfrowymi urządzenia rejestrującego znajdującego się w pojeździe o nr rej. [...] zostało przez nią dostarczone już po zakończeniu kontroli i odebraniu protokołu kontroli. Wskazane dokumenty strona powinna przedstawić przed zakończeniem kontroli, na co wskazuje treść naruszeń, o których mowa w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ odniósł się również do programów stosowanych przy kontroli wskazując, że nie jest to przedmiotem szczegółowej regulacji ze strony ustawodawcy, oprogramowanie to nie podlega więc legalizacji. W sprawie, w ocenie organu, nie zaszły przesłanki do zastosowania art. 92b i 92c u.t.d.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ew. o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przedmiotowej decyzji zarzucono:

– naruszenie art. 6, 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie odpowiedzialności przez organy administracji publicznej stany faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzji

– naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w szczególności art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 pkt 1 poprzez ustalenie błędnej odpowiedzialności za naruszenia, za które skarżąca jako przewoźnik nie miała wpływu

– naruszenie art. 10 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 poprzez częściowe przytoczenie treści ww. przepisu, pomijając istotny zapis o odpowiedzialności przedsiębiorstwa w sytuacji gdy przedsiębiorstwo nie miało wpływu na powstałe naruszenie

– złe obliczenie liczby kierowców co skutkowało nałożeniem wyższej kary podczas kontroli w przedsiębiorstwie

W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że kontrola została zawężona do [...] miesięcy w zakresie czasu pracy, natomiast nałożone kary wykraczają poza ten okres. Ponadto w okresie 6 miesięcy przed kontrolą zatrudnionych było średnio 10 kierowców, zatem kara powinna wynosić 15.000,00 zł – w protokole kontroli ani decyzjach nie określono dokładnie średniej ilości zatrudnionych. Ponadto skarżąca stwierdziła błąd w protokole kontroli – liczenie kierowców zaczęto od liczby [...], a nie 1 (wyszło zatem [...], zamiast [...]). Organ błędnie podał również zakres kontroli od [...].04.2015 do [...].04.2016 lub organ I instancji błędnie przeprowadził kontrolę ograniczając się do okresu [...].11.2016 oraz [...].12.2016. Terminy wczytywania danych z karty kierowcy i tachografu w większości przypadków były zachowane. Organ I instancji powinien zostać wezwany do złożenia poprzednich plików cyfrowych, natomiast oprogramowanie przedsiębiorcy nie informowało, że plik nie zawiera danych – nie ma prawnego obowiązku sprawdzania plików – w tym zakresie skarżąca wnosi o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Skarżąca podniosła, że organ wskazał, że otrzymał dane, jednak nałożył karę. Ponadto część kierowców była zatrudniona gdzie indziej, a jedynie korzystali z pojazdów skarżącej, stąd skarżąca nie mogła okazać danych do niej nie należących. Niezrozumiałe dla skarżącej jest nieuwzględnienie ręcznych wpisów kierowców. Ponadto kierowca omyłkowo zadeklarował symbol obcego państwa podczas nauki obsługi tachografu – należało przesłuchać kierowcę, czego organ nie dokonał. Skarżąca stwierdziła ponadto, że kierowca wykonujący przewóz drogowy nie potrzebuje świadectwa kierowcy. Do stwierdzenia naruszeń doprowadziła samowolna inicjatywa kierowcy, zaś organ wybiórczo stosuje przepisy. Skarżąca odniosła się również do art. 92b i 92c u.t.d.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów, należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie,

Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej stanowi m.in. art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414, zwanej dalej u.t.d.), zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 20 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (ust. 3 pkt 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (ust. 6).

Ustawodawca w załączniku nr 3 w poz. 3.3 przewidział karę za naruszenia polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

W poz. 5.4.1 i 5.4.2 załącznika nr 3 przewidział karę za naruszenia polegające na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku – o czas do jednej godziny i za każdą następna godzinę.

W poz. 6.3.7 załącznika nr 3 wskazał na naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień.

W poz. 6.3.9 załącznika nr 3 wskazał na naruszenie polegające na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień.

W poz. 6.3.11 załącznika nr 3 wskazał na naruszenie polegające na niedochowaniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.

W poz. 6.3.12. załącznika nr 3 wskazał na naruszenie polegające na niedochowaniu obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd.

Ustalenia faktyczne dokonane przez organy w kontrolowanej sprawie w odniesieniu do poszczególnych pozycji naruszeń wskazanych w załączniku nr 3, w ocenie Sądu nie budzą wątpliwości. W wyniku przeprowadzonej kontroli, którą objęto zatrudnionych na umowę o pracę lub na podstawie innych umów w przedsiębiorstwie skarżącego kierowców, na podstawie m.in. danych z kart kierowców, danych cyfrowych lub innych dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdu, danych z tachografów cyfrowych stwierdzono wskazane wyżej naruszenia, co odnotowano w protokole kontroli.

Wbrew zarzutowi skargi, jak wynika zarówno z zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli – kontrolą został objęty okres od kwietnia 2015 r. do kwietnia 2016 r. Niezrozumiałe są przy tym zarzuty, że cofnięto się do danych z sierpnia 2016 r. w momencie, gdy kontrola była dokonywana przed tym okresem (w dniach od [...] kwietnia do [...] maja 2016 r.). Ponadto, jak wynika zarówno z protokołu kontroli oraz wydanych na jego podstawie decyzji, kary zostały nałożone z tytułu naruszeń stwierdzonych za kontrolowany okres.

Jak ponadto wynika z protokołu kontroli – skarżący zatrudniał na umowę o pracę w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli [...] kierowców. Ponadto na podstawie umów cywilnoprawnych skarżąca spółka korzystała z usług kolejnych [...] kierowców. Niewątpliwie zatem została przekroczona liczba 11 średnio zatrudnionych kierowców przez skarżącą.

W zakresie odnoszącym się do kwestii prawidłowości okresu wczytywania kart organ Inspekcji Transportu Drogowego, na skutek przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego stwierdził, że skarżący dopuścił się deliktu administracyjnego określonego w lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten normuje naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy, przewidując z tego tytułu karę pieniężną w wysokości 500 zł – za każdego kierowcę. W ocenie organu administracji publicznej skarżący dopuścił się powyższego naruszenia w odniesieniu do [...] kierowców.

W tym miejscu wskazać wobec tego należy, że stosownie do regulacji rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE Seria L z 2006 r. Nr 102, poz. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie 561/2006") – przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem tego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE Seria L z 1985 r. Nr 370, poz. 8 ze zm., dalej: "rozporządzenie 3821/85") – zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego (art. 10 ust. 5 lit. a ppkt. i tego rozporządzenia). Pojęcie "wczytywanie danych" jest przy tym rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s rozporządzenia 3821/85, to jest jako kopiowanie wraz z podpisem cyfrowym części lub całego zbioru danych zapisanych w pamięci danych pojazdu lub w pamięci karty tachografu, które są niezbędne do ustalenia zgodności z przepisami zawartymi w rozporządzeniu 561/2006 (art. 10 ust. 5 lit. b rozporządzenia 561/2006). Komisja może natomiast, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane (art. 10 ust. 5 lit. c rozporządzenia 561/2006).

Ostatnio wskazane upoważnienie Komisji wykonane zostało przez wydanie rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE Seria L z 2010 r. Nr 168, poz. 16, dalej: "rozporządzenie 581/2010"). W rozporządzeniu tym jednoznacznie zastrzeżono, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły tego rozporządzenia). W jego art. 1 ust. 3 lit. b przewidziano z kolei, że maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.

Przywołane regulacje unijne znalazły także odpowiednie odzwierciedlenie na poziomie krajowym. W § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. Nr 159, poz. 1128 ze zm., "dalej: "rozporządzenie Ministra Transportu") przewidziano bowiem, że dane z karty kierowcy podmiot pobiera:

1) co najmniej raz na 28 dni;

2) przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy;

3) przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe;

4) w przypadku utraty ważności karty kierowcy;

5) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.

Dane z karty kierowcy mogą być pobierane częściej niż co 28 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy (§ 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu).

Bezsporne pomiędzy stronami niniejszego postępowania sądowego pozostaje to, że regulacje krajowe nie mogą być odczytywane w oderwaniu od regulacji unijnych i konieczne jest – przy obliczaniu terminu, w jakim podmiot wykonujący przewozy drogowe zobowiązany jest wczytać dane z karty kierowcy – uwzględnienie wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Jak przyjmuje się również w orzecznictwie sądów administracyjnych dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia 581/2010) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem 561/2006 (por. pkt 1 preambuły rozporządzenia 581/2010). Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe. Nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg sczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. Może wchodzić w grę stosowanie sankcji administracyjnej (np. kary pieniężnej) tyko wówczas gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy z okresem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Dlatego organy Inspekcji Transportu Drogowego obowiązane są uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy. Wątpliwości co do tej kwestii nie pozostawiają opisane wyżej przepisy rozporządzenia 581/2010 (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2396/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie kontrolowanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że Główny Inspektor Transportu Drogowego sprostał ostatnio wskazanemu obowiązkowi uwzględniając, przy wymierzeniu kary pieniężnej za naruszenie z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Okoliczność ta bezsprzecznie wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdzie organ ten, w odniesieniu do poszczególnych kierowców uwzględnionych przy rozstrzyganiu wyszczególnił dni, w których skarżący wczytywał dane z ich karty kierowcy, podając jednocześnie, które z tych czynności zostały dokonane z przekroczeniem powyższego terminu – z uwagi na upływ zbyt dużej liczby (28) dni zarejestrowanej działalności.

Wskazany wyżej art. 92a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która w odróżnieniu od odpowiedzialności określonej w art. 92 u.t.d. oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Zauważyć należy, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca prowadzący to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10). Powyższy przepis stwarza zatem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przedsiębiorcy. Przy czym, ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 ustawy, których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, nie można interpretować rozszerzająco.

Zgodnie z treścią art. 92 b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Przepis art. 92 c ust. 1 u.t.d. wskazuje natomiast, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, jak wskazano wyżej, organy prawidłowo ustaliły i oceniły, że stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia należało zakwalifikować, jako wskazane w załączniku nr 3 do u.t.d naruszenia skutkujące nałożeniem kary. Jednocześnie, w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń, zdaniem Sądu, organy również prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec skarżącej regulacji art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 u.t.d.

Organy zasadnie stwierdziły, że skarżący nie wykazał prawidłowej organizacji i wykonywania przewozów z zachowaniem norm czasu pracy kierowców. W zakresie kwestionowanego naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, strona nie okazała w trakcie dokonywanej kontroli danych cyfrowych, wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu przez konkretnych kierowców i w okresach wskazanych precyzyjnie w decyzji organu II instancji. Bez znaczenia dla konieczności nałożenia kary za powyższe naruszenie jest to, dlaczego strona nie okazała tych danych w trakcie kontroli. Nie jest bowiem badany w przedmiotowym postępowaniu stopień zawinienia strony w kwestii nieokazania powyższych danych.

Podkreślenia wymaga, że kara orzeczona wobec skarżącej i tak uległa ograniczeniu z [...] zł do 20.000,00 zł na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do jego powstania.

W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się zatem do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Podkreślenia wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowaniu środków dyscyplinujących. Przyjmuje się, że okoliczności wskazane w ww. przepisie powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2011 r., II GSK 510/10 oraz z dnia 20 października 2010 r., II GSK 936/09).

Wymienione przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.

W kontrolowanej sprawie skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując jednocześnie wszechstronnej oceny zebranego w toku kontroli materiału dowodowego, który legł u podstaw zaskarżonych decyzji. Ponadto, stanowisko wyrażone w decyzji będącej przedmiotem skargi, organ II instancji uzasadnił w sposób wymagany przez normę określoną w art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ) oddalił skargę.