Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1167/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 31 ust. 2a, art. 24 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
article: art. 25 ust. 1 pkt 4a i b
journal: Dz.U. 2009 nr 37 poz 286
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.45 ust. 1, art. 54
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. z dnia [...] lutego 2011 r. oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie wpisu pana W. G. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Minister wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) w związku z art. 31 ust. 2a ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65).

Zgodnie z ustalonym przez organy rozpatrujące sprawę stanem faktycznym, W. G. (wnioskodawca, skarżący) w dniu [...] czerwca 2006 r. wystąpił do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z wnioskiem o wpis na listę radców prawnych.

Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. uchwałą z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówiła wnioskodawcy wpisu na listę radców prawnych.

W dniu [...] września 2006 r. wnioskodawca przesłał do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. pismo zatytułowane "zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa", zarzucając radcom prawnym rozpoznającym jego sprawę, iż "działając wspólnie i w porozumieniu, przekraczają swoje uprawnienia poprzez przeprowadzenie merytorycznej weryfikacji kandydatów mającej na celu ocenę stopnia ich znajomości prawa oraz poprzez niedopełnienie swoich obowiązków, dokonując sprzecznej z prawem i orzecznictwem wykładni prawa, bezzasadnie odmówili mu wpisu na listę radców prawnych".

Pismo powyższe zostało potraktowane jako odwołanie od uchwały odmawiającej wpisu na listę radców prawnych. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] października 2006 r. nie uwzględniło odwołania i utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę.

W piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. skierowanym do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wnioskodawca zażądał nadania biegu jego zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa. Jednocześnie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI SA/WA 75/07.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II GSK 354/07 na skutek skargi kasacyjnej pana W.G. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt. VI SA/Wa 530/08 uchylił zaskarżoną uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2006 r. oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. o odmowie wpisu wymienionego na listę radców prawnych.

W dniu [...] listopada 2008 r. pan W.G. wezwał Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. do zapłaty kwoty 130.425,- zł. tytułem naprawienia szkody spowodowanej bezprawnym pozbawieniem go prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego przez okres 27 miesięcy.

W związku z treścią tego pisma członkowie Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. złożyli wniosek o wyłączenie ich od ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej wpisu wymienionego na listę radców prawnych.

Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Krajowa Rada Radców Prawnych w W. uwzględniła wnioski członków Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. i wyznaczyła do rozpoznania sprawy Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. .

Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. uchwałą z dnia [...] lutego 2010 r. odmówiła W.G. wpisu na listę radców prawnych podnosząc, iż wnioskodawca nie spełnia przesłanek wpisu na listę radców prawnych wskazanych w art. 25 ust. 1 pkt 4a i b ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach oraz ustawy - Prawo o notariacie, która weszła w życie z dniem 25 marca 2009 r. Ponadto Rada podniosła, że kandydat nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego z uwagi na zespół cech osobistych, charakter i zachowanie, w tym w kontaktach zawodowych. W ocenie Rady wymieniony nie jest w stanie wypełniać w sposób należyty obowiązków wynikających z przepisów ustawy o radcach prawnych.

Od powyższej uchwały wnioskodawca złożył odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. wnosząc o jej uchylenie i podjęcie decyzji zgodnej z oceną prawną i zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt. IV SA/Wa 530/08. Skarżący zarzucił, że uchwała narusza art. 153 p.p.s.a. i art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych.

Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymało w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podzieliło pogląd organu I instancji, że do rozpoznania wniosku mają zastosowanie przepisy ustawy w brzmieniu po nowelizacji.

Prezydium podniosło, że art. 10 ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. reguluje zakres stosowania przepisów dotychczasowych. Zdaniem Prezydium przepisy dotychczasowe nie mają zastosowania do spraw wszczętych i nie zakończonych przed organami samorządu, a zatem do tych spraw należy stosować przepisy nowe. W konsekwencji Prezydium podzieliło stanowisko Rady Okręgowej, iż wymieniony nie spełnia przesłanek określonych treścią art. 24 i 25 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym tym przepisom przez ustawę z dnia 20 lutego 2009 r.

Pan W.G. pismem z dnia [...] października 2009 r. odwołał się od powyższej uchwały Prezydium do Ministra Sprawiedliwości wnosząc o jej uchylenie i wpisanie go na listę radców prawnych.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...] Minister Sprawiedliwości uchylił uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...] o odmowie wpisu pana W.G. na listę radców prawnych w K. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w O.

W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości podkreślił, że organy wpisowe winny były rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do poglądu prawnego i wytycznych co do dalszego postępowania, wskazanych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 530/08. Ponadto, w decyzji podniesiono, iż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uzupełnienia postępowania dowodowego i ponownego rozważenia, czy skarżący daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r. kolejny raz odmówiła wnioskodawcy wpisu na listę radców prawnych, ponownie wyrażając pogląd, że wobec braku przepisów przejściowych w postępowaniach wszczętych przed dniem 25 marca 2009 r. winny znaleźć zastosowanie przepisy w brzmieniu po nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach oraz ustawy - Prawo o notariacie obowiązujące od dnia 25 marca 2009 r. Ponadto Rada podniosła, że wnioskodawca nie posiada nieskazitelnego charakteru, a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Od powyższej uchwały wnioskodawca złożył odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. wnosząc o zmianę uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. i wpisanie go na listę radców prawnych.

Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę podzielając w pełni argumentację organu I instancji. Jednocześnie Prezydium podniosło, że nie podziela poglądu Ministra Sprawiedliwości, iż organy samorządu radcowskiego związane są oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. Według Prezydium ocena prawna i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które zostały wydane w niniejszej sprawie, nie wiążą organów wpisowych, gdyż w międzyczasie nastąpiła zmiana stanu prawnego.

W.G. odwołał się do Ministra Sprawiedliwości od wskazanej uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych wnosząc o uchylenie uchwał organów samorządu radcowskiego i wpisanie go na listę radców prawnych.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Minister Sprawiedliwości uchylił uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. z dnia [...] lutego 2011 r., oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie wpisu pana W.G. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. .

Na decyzję Ministra Sprawiedliwości skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. oraz pan W. G., przy czym obaj skarżący wnieśli o jej uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1436/11 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że Minister Sprawiedliwości wydając decyzję kasacyjną w istocie uchylił się od obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy, naruszając przy tym przepisy postępowania, tj. art. 7 k.p.a. , art. 77 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a.

W postępowaniu toczącym się na skutek ww. wyroku zapadła decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2012 r.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] oraz Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] odmawiające wpisu pana W.G. na listę radców prawnych są słuszne, choć nie ze wszystkimi twierdzeniami w nich zawartymi należy się zgodzić.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości niezasadny jest pogląd organów samorządowych, że do sprawy dotyczącej wpisu wnioskodawcy winny mieć bezwzględnie zastosowanie przepisy ustawy o radcach prawnych w brzmieniu po nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie, która weszła w życie z dniem 25 marca 2009 r.

Nie można również podzielić stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej uchwale, że organy rozstrzygające ponownie sprawę nie były związane wskazaniami i poglądami wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II GSK 354/07 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 530/08, wydanymi w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Zdaniem Ministra organy samorządu radcowskiego błędnie uznały, iż zmiana przepisów prawnych występująca między orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II GSK 354/07 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 530/08, a uchwałami Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] oraz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [....], skutkowała koniecznością rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wpis na podstawie przepisów ustawy o radcach prawnych w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. Minister Sprawiedliwości podzielił stanowisko organu I instancji o braku przepisów przejściowych, ale jednocześnie odmiennie niż Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. uznał, iż nie oznacza to bezwzględnego obowiązku stosowania nowych regulacji.

Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 10 ustawy nowelizującej, postępowania w sprawach wniesionych do Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 31 ust. 2a w związku z art. 37 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 2, przed dniem wejścia w życie ustawy i niezakończone do dnia wejścia w życie tej ustawy prowadzone są na dotychczasowych zasadach.

Tak więc, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji należy stosować zasadę tak jak przy braku przepisów intertemporalnych i każdorazowo rozważyć, które przepisy materialnoprawne są korzystniejsze dla zainteresowanego, to jest czy obowiązujące w dacie zaistnienia zdarzenia inicjującego postępowanie, czy też obowiązujące w dacie rozstrzygania przez organ administracji.

Organ wyraził ponadto pogląd, iż brak przepisów intertemporalnych co do zasady zakłada powinność bezpośredniego stosowania nowego prawa, niemniej jednak zasada ta musi być wykładana w świetle standardów państwa prawnego wynikających z treści art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym milczenie ustawodawcy w zakresie przepisów intertemporalnych oznacza, iż organ administracji publicznej podejmując w indywidualnej sprawie decyzję o bezpośrednim stosowaniu nowych uregulowań każdorazowo musi rozważyć, czy nie doprowadzi to do skutków nie dających się zaakceptować z punktu widzenia konstytucyjnych zasad porządku.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości należało dokonać oceny prawnej przez pryzmat przepisów ustawy o radcach prawnych w brzmieniu przed, jak i po nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. i na tej podstawie zastosować w sprawie ten porządek prawny, który jest korzystniejszy dla wnioskodawcy.

Organ wskazał, iż w świetle ustalonego stanu faktycznego - W.G. w dniu [...] listopada 2000 r. ukończył wyższe studia magisterskie na Wydziale Prawa i Administracji na Uniwersytecie Ś. w K. W okresie od dnia [...] października 2001 r. do dnia [...] sierpnia 2003 r. odbył pozaetatową aplikację prokuratorską a od dnia [...] sierpnia 2003 r. do dnia [...] września 2004 r. aplikację etatową i w dniach: [...] – [...] października 2004 r. złożył egzamin prokuratorski z wynikiem pozytywnym. Po złożeniu egzaminu od dnia [...] maja 2005 r. do dnia [...] października 2005 r. był zatrudniony na stanowisku asystenta sędziego w Sądzie Rejonowym w T., a następnie został członkiem S. D. P. Natomiast od listopada 2007 r. do dnia dzisiejszego wymieniony pomaga żonie pani T. G. w prowadzeniu Kancelarii Radcy Prawnego z siedzibą w K. Pomoc ta obejmuje m.in. sporządzanie opinii prawnych, projektów umów, aktów prawnych i pism procesowych. Współpraca pana W.G. ze wskazaną Kancelarią ma charakter niesformalizowany. Wnioskodawcy nie łączy z tą Kancelarią umowa o pracę ani też umowa cywilnoprawna.

Analiza sytuacji wnioskodawcy prowadzi do wniosku, że organy wpisowe słusznie stwierdziły, że pan W.G. nie spełnia przesłanki określonej w art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu po nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2009 r.

Natomiast z zaleceń zawartych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II GSK 354/07 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 530/08, wynika, że wymieniony spełnia przesłankę z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 17 listopada 2006 r., tj. do dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 30/06 z dnia 8 listopada 2006 r. (Dz. U. Nr 206, poz. 1522), uprawniającą go do ubiegania się o wpis na listę radców prawnych. Jednocześnie jednak sądy wskazały, iż w ramach przesłanki rękojmiowej badaniu podlega "nieskazitelny charakter" wnioskodawcy.

Minister Sprawiedliwości podzielił zatem pogląd organów samorządu radcowskiego, które odmówiły wpisu na listę radców prawnych pana W.G. stwierdzając, że utracił on przymiot nieskazitelności charakteru i przez to nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Organy samorządu radcowskiego za okoliczności przemawiające za brakiem nieskazitelności charakteru i wiarygodności pana W.G. uznały jego publiczną wypowiedź na posiedzeniu Sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Prawa Człowieka w dniu [...] listopada 2008 r., w czasie której to wymieniony określił samorząd radców prawnych jako korporację leczącą kompleksy gorszego cechu. Zdaniem organów wpisowych tego typu stwierdzeń wnioskodawcy nie można rozważać tylko w kategoriach wypowiedzi przesądzonej, drażniącej lub odpychającej, lecz były to działania świadome, wkraczające nawet w granicę ochrony dóbr osobistych kilkunastu członków organu samorządu radców prawnych i ochrony dobrego imienia tego samorządu.

Ponadto organy wpisowe upatrywały braku omawianego przymiotu po stronie pana W.G. (tj. braku nieskazitelności) w całkowicie nieuzasadnionym działaniu wnioskodawcy polegającym na zawiadomieniu organów ścigania o popełnieniu przestępstwa przez członków samorządu radcowskiego rozpoznającego jego wniosek o wpis na listę radców prawnych.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, pogłębiona analiza dotychczasowej drogi życiowej i zawodowej pana W.G. w świetle wyżej przytoczonych poglądów orzecznictwa i doktryny prowadzi do wniosku, iż podzielić należy pogląd organów wpisowych, że wymieniony nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, gdyż jego zachowanie wskazuje na brak przymiotu nieskazitelnego charakteru.

W okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć trzeba, że publiczna wypowiedź wnioskodawcy podczas posiedzenia Sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz całkowicie nieuzasadnione złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez członków samorządu mogą negatywnie świadczyć o całokształcie postawy etyczno - moralnej wymienionego oraz prowadzić do uznania, że nie daje on rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zdarzenia te mimo swej jednostkowej natury nacechowane są intensywnym, negatywnym oddziaływaniem godzącym w samorząd.

Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż organy samorządu radców prawnych odmawiając wnioskodawcy wpisu na listę radców prawnych nie przekroczyły granic tzw. "uznania administracyjnego", o którym mowa w art. 7 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu, organy uprawnione są do własnej oceny interesu społecznego i słuszności interesu obywatela i każdorazowo o treści podejmowanego rozstrzygnięcia decydują okoliczności konkretnego przypadku.

Ujawnione w toku rozpoznania sprawy zachowania oraz wypowiedzi pana W. G., w tym m.in. - stenogram z posiedzenia Sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP z dnia [...] listopada 2008 r., podważają odpowiedzialność, wiarygodność oraz nieskazitelny charakter wymienionego, a także dyskwalifikują go w sferze etyczno- moralnej. Brak tych cech po stronie wnioskodawcy podważa jego przydatność do wykonywania zawodu radcy prawnego, jako zawodu zaufania publicznego sprawowanego, zarówno w interesie wymiaru sprawiedliwości, jak i przyszłych klientów. Wyrażanie w taki sposób poglądów pomimo, że mieści się w granicach wolności słowa, to jednak może być uznane za przejaw braku poszanowania dla organów samorządu radcowskiego, a tym samym nie respektowania przez wymienionego zasad etyki zawodowej i niepodporządkowania się w przyszłości uchwałom tych organów.

Na decyzję Ministra Sprawiedliwości pan W.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący zarzucił decyzji, że została wydana z naruszeniem:

- art. 45 ust. 1 i 54 Konstytucji RP oraz art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez wyrażenie poglądu, iż korzystanie przez skarżącego z konstytucyjnego prawa do sądu poprzez inicjowanie postępowania karnego oraz korzystanie z konstytucyjnej wolności publicznego wyrażania poglądów może podlegać ocenie zgodności z punktu widzenia art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych,

- przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku pana W.G. o wpis na listę radców prawnych ma ustalenie, czy wnioskodawca spełnia przesłankę wynikającą z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, który stanowi, iż na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Podkreślić należy, iż "rękojmia" to poręczenie, zagwarantowanie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego będzie wykonywany prawidłowo. W związku z tym brak rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania, odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym. Prognozowanie o prawidłowym wykonywaniu zawodu radcy prawnego, oparte na dotychczasowym zachowaniu kandydata, niewątpliwie wynika z oceny jego charakteru, ale się do niej nie ogranicza,

W okolicznościach niniejszej sprawy organy samorządu radcowskiego odmówiły wnioskodawcy wpisu na listę radców prawnych uznając między innymi, że utracił on przymiot nieskazitelności charakteru i przez to nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż organy samorządu zawodowego miały prawo dokonać samodzielnej oceny tej przesłanki. Dokonana ocena nie była dowolna i znajdowała uzasadnienie w przepisach prawa.

Pogłębiona analiza dotychczasowej drogi życiowej i zawodowej pana W.G. doprowadziła do zasadnego wniosku, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Jego zachowanie wskazuje bowiem na brak przymiotu nieskazitelnego charakteru.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 45 ust. 1 i art. 54 Konstytucji RP oraz art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Wbrew twierdzeniom skarżącego organy samorządu zawodowego nie odmówiły mu prawa do wyrażania swoich poglądów, korzystania z konstytucyjnego prawa do sądu, ani też z konstytucyjnej wolności publicznego przekazywania informacji. Uznały natomiast, że osoba ubiegająca się o wstąpienie do zawodu radcy prawnego powinna powstrzymać się od obraźliwych opinii o tym zawodzie. Rodzi to bowiem uzasadnione obawy co do respektowania w przyszłości przez wnioskodawcę zasad etyki zawodowej i uchwał podejmowanych przez organy tego samorządu. Z kolei złożenie przez kandydata ubiegającego się o wpis na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. o popełnieniu przestępstwa przez członków Rady tej Izby mogło z jednej strony świadczyć o lekceważącym stosunku do korporacji, zaś z drugiej strony o próbie wywierania presji na organ w celu uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia jego wniosku.

Całkowicie bezzasadny jest również zarzut skarżącego, iż przy wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2012 r. doszło do naruszenia przepisów: art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 k.p.a.

Minister Sprawiedliwości utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. o odmowie wpisu pana W.G. na listę radców prawnych, działał zgodnie z obowiązującymi normami prawnymi, uwzględniając orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Przesłanki rozstrzygnięcia zostały należycie wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a., decyzja zawiera wskazanie faktów uznanych za udowodnione, jak również przytoczenie przepisów prawa wraz z ich wyjaśnieniem, stanowiących podstawę jej wydania. Rozważania sytuacji prawnej pana W.G. nie ograniczyły się jedynie do przytoczenia stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia przezeń wniosku o wpis na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. , lecz również dotyczyły analizy sytuacji prawnej wymienionego na podstawie zmienionego stanu prawnego obowiązującego po dniu 25 marca 2009 r.

Nie ma także racji skarżący twierdząc, że decyzja narusza zasady wyrażone w art. 7 kpa.

Zauważyć należy, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w odniesieniu do decyzji uznaniowych pewną wskazówkę interpretacyjną stanowi art. 7 kpa, dotyczący uznania administracyjnego, w myśl którego organy administracji uprawnione są do własnej oceny interesu społecznego i słuszności interesu obywatela i każdorazowo o treści podejmowanego rozstrzygnięcia decydują okoliczności konkretnego przypadku. Wbrew wywodom zawartym w skardze pana W. G., interes obywatela winien być «słuszny» w rozumieniu obiektywnym, a nie może być wyprowadzany z własnego tylko jego przekonania opartego na poczuciu krzywdy i nierówności (wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1744/96).

Wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło również, do naruszenia zasady o jakiej mowa w art. 8 kpa. O takim naruszeniu można by mówić jedynie wtedy, gdy ten sam organ, przy zaistnieniu takiego samego stanu faktycznego dokonałby różnej interpretacji przepisu (wyrok z dnia 29 listopada 2005 r. WSA, sygn. VI SA/Wa 1638/05, wyrok z dnia 25 stycznia 2006 r. WSA, sygn. VI SA/Wa 1796/05), co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. Zważyć należy, że organ administracji publicznej był zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co nastąpiło w niniejszej sprawie.

Skarżący nie powołał się na żadne nowe okoliczności, które przemawiałyby za zmianą decyzji. Treść skargi sprowadza się jedynie do polemiki ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, które zostało wyczerpująco uzasadnione w decyzji z dnia [...] marca 2012 r.

Z uwagi zatem na wydanie zaskarżonej decyzji zgodnie z prawem bez cech dowolności i bez przekroczenia granic uznania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.