Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1791/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37a
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 28 poz 143
law: Ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Sławomir Fularski (spr.), , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu i zapłaty odszkodowania – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego w [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej jako "Dyrektor WAM" lub "organ I instancji") decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "K.p.a." ) i art. 37a ust. 1 i 2 w związku z art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 28, poz. 143) zobowiązał W.S. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz do uiszczania opłat za używanie lokalu w wysokości [...] zł i opłat pośrednich w wysokości [...] zł, jak również zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego stanowiącego kwotę [...] zł za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu. Nadto ustalił, że zmiana wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich nie powoduje konieczności zmiany niniejszej decyzji, a o zmianie wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich strony będą powiadomione w trybie określonym przez rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie opłat za używanie lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. z 2010 r., Nr 233, poz. 1531).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że lokal mieszkalny nr [...] położony w [...] przy ul. [...] został przydzielony B.B. w wyniku przekwaterowania z lokalu przy ul. [...]. Przydział został dokonany na podstawie tymczasowego nakazu przydziału kwatery [...] z dnia [...] lipca 1963 r. i obowiązywał do dnia [...] grudnia 1963 r. W przydziale tym uwzględniono konkubinę M.P. jako żonę oraz S.B. B.B. zmarł. Po jego zgonie w lokalu pozostała M.P. bez uregulowanego tytułu prawnego. Z uwagi na zły stan zdrowia M.P. do opieki nad sobą zameldowała w 1985 r. na pobyt czasowy swoją kuzynkę W.S. z dziećmi. Zezwolenie to za zgodą wojskowych organów kwaterunkowych było przedłużane do [...] stycznia 1993 r. M.P. zmarła w dniu [...] stycznia 1994 r. W przedmiotowym lokalu pozostała W.S., która pismem z dnia [...] stycznia 1994 r. wystąpiła do Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] z prośbą o przydzielenie ww. lokalu na jej rzecz. Pismem nr [...] z dnia [...] marca 1994 r. wskazano zainteresowanej, że sprawa nie może zostać załatwiona w oczekiwany przez nią sposób i zajmuje ona przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. W związku ze śmiercią M.P. strona powinna była zwolnić zajmowany lokal i przenieść się do stałego miejsca zameldowania, tj. do miejscowości Z.M. Następnie, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1994 r. Szef Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] wezwał W.S. do zwolnienia zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego oraz przeprowadzenia się do poprzedniego miejsca zamieszkania. W związku z tym, że zainteresowana nie zwolniła ww. lokalu organ wystąpił w dniu [...] listopada 2003 r. do Sądu Rejonowego dla [...] z pozwem o opróżnienie lokalu mieszkalnego. Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. sygn. akt. [...] Sąd Rejonowy pozew odrzucił. Wobec tego, Dyrektor WAM pismem z dnia [...] lutego 2005 r. zawiadomił W.S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego, należnych opłat i odszkodowania za jego zajmowanie bez tytułu prawnego w trybie art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Następnie, organ decyzją z dnia [...] maja 2005 r. zobowiązał zainteresowaną do opróżnienia przedmiotowego lokalu wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami oraz zapłaty należnych opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia [...] lutego 2005 r. do dnia zwolnienia lokalu. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] września 2005 r. uchylił decyzję z dnia [...] maja 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Dyrektor WAM zobowiązał W.S. do opróżnienia przedmiotowego lokalu wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami oraz zapłaty należnych opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia zwolnienia lokalu. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązku opróżnienia uchylił i umorzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy. Na decyzję tą W.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 października 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 369/07) uchylił decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a ten z kolei organ uchylił decyzję Dyrektora WAM z dnia [...] września 2006 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ I instancji zauważył, że z dniem 1 lipca 2010 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dokonana ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 28, poz. 143). Zgodnie z art. 18 tejże ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy najmu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. W związku z powyższym podstawę materialnoprawną decyzji stanowi art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Na podstawie ww. przepisu osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań.

Dyrektor WAM wskazał, że z zaświadczenia o zameldowaniu wystawionego przez Urząd [...] w Dzielnicy [...] wynika, iż brak jest osób zameldowanych pod adresem spornego lokalu. W.S. jest zameldowana na pobyt stały pod adresem [...] w gminie [...]. Z pisma Starosty w [...] z dnia [...] września 2011 r. wynika, że ww. osoba wraz z mężem M.S. zamieszkują w miejscowości [...] w gminie [...], jest właścicielką nieruchomości o powierzchni [...] ha oraz dzierżawcą nieruchomości o powierzchni [...] ha. Z informacji ustalonych przez Komendę Powiatową Policji w [...] wynika, że pod adresem [...] zamieszkuje M.S. wraz z synem T.S. Natomiast, w lokalu mieszkalnym nr [...] położnym w [...] przy ul. [...] zamieszkuje W.S. wraz z synami W. i G.

W ocenie organu I instancji, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w stosunku do W.S. nie zachodzą przesłanki wynikające z przepisu art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Organ pismami z dnia [...] września 2012 r. i z dnia [...] stycznia 2013 r. wzywał pełnomocnika strony do dostarczenia dokumentów, które potwierdzałyby istnienie przesłanek wynikających z ww. przepisu odnośnie W.S. wskazując jednocześnie na możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Do dnia wydania niniejszej decyzji zarówno strona, jak i jej pełnomocnik nie zajęli jednak stanowiska w przedmiotowej kwestii.

Dalej organ podniósł, że razem z W.S. w przedmiotowym lokalu zamieszkują także jej dwaj synowie W.S. oraz G.S. Organ nie podjął jednak działań zmierzających do zobowiązania ww. osób do zwolnienia przedmiotowego lokalu w ramach obowiązujących przepisów, tj. art. 37a powoływanej wyżej ustawy. Wynikało to z faktu, że organ miał trudności z ustaleniem kto wraz z W.S. faktycznie i od kiedy zamieszkuje w przedmiotowym lokalu mieszkalnym.

Konkludując organ I instancji wskazał, że zainteresowanej nie przysługuje żaden tytuł prawny, tj. decyzja czy prawo najmu lokalu. Przede wszystkim zaś w obrocie prawnym znajduje się decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 1994 r. nakazująca zwolnienie lokalu wobec faktu, że strona jest osobą nieuprawnioną do lokalu mieszkalnego, w myśl przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, pochodzącego z zasobów wojskowych organów kwaterunkowych. Ponadto, fakt zameldowania nie rodzi praw do lokalu, bowiem służy ono wyłącznie celom ewidencyjnym. W sytuacji zajmowania przedmiotowego lokalu bez tytułu prawnego Dyrektor WAM zobowiązany jest do wydania wobec W.S. decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...], uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W.S. reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata. Decyzji organu I instancji pełnomocnik zarzucił:

1. obrazę przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polski w brzmieniu przed uchyleniem ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polski oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie wobec zaistnienia warunków nakazujących wystąpienie do sądu z pozwem o nakazanie opróżnienie lokalu mieszkalnego z orzeczeniem o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego;

naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów na jakich organ oparł się wydając zaskarżoną decyzję, co skutecznie uniemożliwia kontrolę tej decyzji;

obrazę przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polski w brzmieniu przed uchyleniem ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polski oraz niektórych innych ustaw poprzez jego wadliwe zastosowanie w stosunku do osoby posiadającej tytuł do lokalu na skutek sukcesji uniwersalnej w wyniku dziedziczenia.

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy pełnomocnik podniósł zarzut zasiedzenia przedmiotowego udziału w nieruchomości położonego przy ul. [...] w [...] przez W.S. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi WAM.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, że przed śmiercią M.P. nikt nie kwestionował jej prawa do lokalu ani nie zapewnił jej innego należnego lokalu. Akceptacja powyższej sytuacji przez ponad 30 lat może wskazywać na traktowanie jej jako osoby uprawnionej do posiadania lokalu. Zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzenia, że nie podjął on działań zmierzających do zwolnienia przedmiotowego lokalu z uwagi na fakt, iż istniały trudności z ustaleniem kto faktycznie i od kiedy zamieszkuje w przedmiotowym lokalu mieszkalnym wraz z W.S. budzą zdziwienie. Organ jednocześnie stwierdził bowiem, że razem z W.S. w przedmiotowym lokalu zamieszkują także jej dwaj synowie – W.S. i G.S. Organ wskazuje nadto, że w stosunku do zamieszkujących z W.S. dwóch synów, zastosuje zupełnie inną procedurę, skieruje bowiem do sądu powszechnego pozew o opróżnienie lokalu mieszkalnego. W konkluzji odwołania pełnomocnik podniósł zarzut zasiedzenia przedmiotowego udziału w nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] przez W.S. z uwagi na fakt, że spełnia ona wszystkie przesłanki przewidziane w art. 172 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej także jako "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 K.p.a. oraz art. 13 ust. 7 już wyżej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w związku art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010r. Nr 28, poz. 143) i art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. (Dz. U. z 2005r., Nr 41, poz. 398), utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu - powołując się na opisany już powyżej stan faktyczny i argumenty zawarte w decyzji organu I instancji - wskazał, że podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 37a powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 35 uchyliła dotychczasowy przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez organ I instancji przed dniem 1 lipca 2010 r., podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w tym art. 37a, w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji.

Zgodnie z art. 37a ust. 1 omawianej ustawy osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Natomiast stosownie do art. 37a ust. 2 wymienionej ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że tryb postępowania określony powyższymi normami prawnymi nie jest trybem fakultatywnym lecz obligatoryjnym, w sytuacji zaistnienia stanu faktycznego określonego w tychże przepisach. Dlatego też organ I instancji był zobligowany do wydania decyzji nakładającej obowiązek opróżnienia lokalu i uiszczania należnych opłat oraz odszkodowania, w przypadku stwierdzenia zajmowania lokalu bez tytułu prawnego. Przystępując do rozpatrywania sprawy dotyczącej zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego, należy przede wszystkim ustalić uprawnienia danej osoby do zamieszkiwania. W niniejszej sprawie bezspornym jest zaś fakt zajmowania przez stronę lokalu przy ul. [...] w [...], bez tytułu prawnego. Tytułem prawnym do powyższego lokalu dysponował B.B. na podstawie tymczasowego nakazu przydziału kwatery z dnia [...] lipca 1963 r., Nr [...], wydanego przez ówczesne wojskowe organy kwaterunkowe. Wraz z jego śmiercią tytuł prawny wygasł z mocy prawa. Pozostała w lokalu po śmierci wyżej wymienionego M.P. (ciotka strony) nie występowała o uregulowanie tytułu prawnego do lokalu. Zatem po jej śmierci zajmująca ten lokal W.S. również nie dysponuje tytułem prawnym. Nie zasługuje też na uwzględnienie prezentowany w odwołaniu pogląd, że akceptowanie przez organy kwaterunkowe ponad trzydziestoletniego zamieszkiwania M.P. wskazuje, że była ona traktowana jako osoba uprawniona do lokalu, a zatem po jej śmierci W.S., jako osoba wspólnie z nią zamieszkująca winna również być traktowana jako osoba uprawniona. Trudno obecnie, z uwagi na znaczny upływ czasu, oceniać dlaczego ówczesne wojskowe organy kwaterunkowe tolerowały taki stan rzeczy. Zauważyć jednak należy, że po śmierci M.P. (zm. [...] stycznia 1994 r.) organy jednoznacznie oceniły sytuację pozostałej w lokalu W.S. Już bowiem [...] czerwca 1994 r. decyzją Nr [...] Szef Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] wezwał wyżej wymienioną do zwolnienia zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. poprzez zaniechanie wystąpienia do sądu z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu z orzeczeniem o uprawnieniu do lokalu socjalnego organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Pismem bowiem z dnia [...] września 2012 r. organ I instancji wyczerpująco poinformował pełnomocnika strony o treści art. 45 ust. 3 ww. ustawy i wezwał do dostarczenia stosownych dokumentów, w przypadku spełniania przez stronę którejkolwiek z przesłanek. Odbiór pisma został potwierdzony w dniu [...] września 2012 r. Kolejne pismo w tym zakresie zostało skierowane do pełnomocnika strony w dniu [...] stycznia 2013 r. - odbiór potwierdzono [...] stycznia 2013 r. Do dnia wydania decyzji strona nie złożyła jednak żadnych dokumentów potwierdzających istnienie przesłanek uniemożliwiających prowadzenie postępowania o opróżnienie lokalu w trybie administracyjnym.

Organ odwoławczy podkreślił, że ww. decyzja nakłada obowiązek opróżnienia lokalu tylko na W.S. Inne osoby zamieszkujące wraz z ww. w przedmiotowym lokalu zostaną wezwane do jego dobrowolnego opróżnienia zgodnie z obecnie obowiązującym przepisem art. 29b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od daty doręczenia wezwania. W przypadku niezastosowania się do wezwania w ustalonym terminie, przeciwko tym osobom, na podstawie art. 29b ust. 2 ww. ustawy zostanie skierowany do sądu powszechnego pozew o opróżnienie lokalu. Natomiast argumenty podnoszone przez stronę w odwołaniu, uzasadniające - jej zdaniem - uzyskanie prawa do lokalu w drodze dziedziczenia na zasadach ogólnych w ramach sukcesji uniwersalnej nie mogą być rozważane, bowiem nie jest to przedmiotem prowadzonego postępowania. Podobnie orzekanie w kwestii zasiedzenia przedmiotowego lokalu, co podnosi pełnomocnik strony w odwołaniu, nie należy do kompetencji organów administracji publicznej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W.S. reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata (dalej jako "skarżąca"). Podtrzymując w niej w całości argumentację i zarzuty zawarte w odwołaniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik dodatkowo podniósł, że skarżąca podjęła decyzję o wystąpieniu do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział Cywilny, w przedmiocie zasiedzenia udziału w przedmiotowej nieruchomości położonego przy ul. [...] w [...], na jej rzecz.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że tytułu prawnego do zajmowania ww. lokalu skarżąca nie ma od początku zamieszkiwania w tym lokalu, jako osoba opiekująca się M.P. Nigdy nie nabyła uprawnień do tego lokalu z uwagi na swą sytuację w trybie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej po śmierci osoby, którą się opiekowała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.").

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy WAM obu instancji nie naruszyły bowiem prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W sprawie nie doszło w szczególności do naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się zaś takich naruszeń przepisów postępowania, które by mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 37a powoływanej już wyżej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. W dniu 1 lipca 2010 r. weszła wprawdzie w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 35 uchyliła dotychczasowy przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Niemniej jednak, zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez organ I instancji przed dniem 1 lipca 2010 r., zatem podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w tym art. 37a, w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji.

Zgodnie z art. 37a ust. 1 omawianej ustawy osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Natomiast stosownie do art. 37a ust. 2 wymienionej ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań.

Słusznie wskazuje organ odwoławczy, że tryb postępowania określony powyższymi normami prawnymi nie jest trybem fakultatywnym lecz obligatoryjnym, w sytuacji zaistnienia stanu faktycznego określonego w tychże przepisach. Dlatego też organy obu instancji były zobligowane do wydania decyzji nakładającej obowiązek opróżnienia lokalu i uiszczania należnych opłat oraz odszkodowania, w przypadku stwierdzenia zajmowania lokalu bez tytułu prawnego.

Przede wszystkim jednak zgodzić się należy z organami, że skarżąca w niniejszej sprawie nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu. Tytułem prawnym stanowiącym podstawę prawną do zajmowania lokalu mieszkalnego należącego do zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, jak zresztą zauważył już tutejszy Sąd w poprzednio wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 369/07 jest m. in. decyzja administracyjna (art. 29 i 37 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej). Sąd ww. wyrokiem uchylił wprawdzie poprzednio wydaną przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego, uiszczenia opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich i odszkodowania, ale uczynił to jedynie z przyczyn proceduralnych. W uzasadnieniu swojego wyroku stwierdził jednak, że z zebranego w sprawie przez organ materiału dowodowego wynika, iż sama skarżąca nie kwestionuje braku tytułu do przedmiotowego lokalu. Sąd zauważył również, że argumenty uzasadniające zdaniem skarżącej uzyskanie prawa do lokalu mieszkalnego w drodze dziedziczenia, mogą być przedmiotem odrębnego postępowania. Wskazał, że argumentacja zawarta w złożonej skardze, a odnosząca się do możliwości dziedziczenia lokalu mieszkalnego, nie ma żadnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, ponieważ jej przedmiotem jest opróżnienie lokalu mieszkalnego, uiszczenie opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich i odszkodowania. Takie określenie przedmiotu oznacza, jak zauważył Sąd, że bada on zaskarżoną decyzję jedynie we wskazanym wyżej zakresie i nie ma możliwości wypowiadania się co do podstaw warunkujących przyznanie tytułu prawnego do lokalu.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1434/2005, opubl. Lex Polonica nr 400400). Związanie wskazaniami sądu administracyjnego oznacza powinność ścisłego, przy zachowaniu wszelkich zasad postępowania wyjaśniającego, wypełnienia zaleceń Sądu, przy wyeliminowaniu jakichkolwiek niejasności czy choćby dwuznaczności odnoszących się do ustaleń stanu faktycznego. Inny sposób procedowania czyniłby kontrolę sądową iluzoryczną i pozbawioną sankcji w postaci możności powtórnej weryfikacji stanowiska właściwego w sprawie organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 119/2004, opubl. LexPolonica nr 420541).

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organy WAM, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. prawidłowo uwzględniły ocenę prawną, jak i wskazania zawarte w wyroku z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 369/07. Z zebranego przez organy WAM w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że skarżąca zajmuje przedmiotowy lokal mieszkalny nie posiadając do niego żadnego tytułu prawnego. Nie przysługuje jej bowiem żadne prawo do zajmowania lokalu np. na podstawie decyzji administracyjnej czy umowy najmu. Stan faktyczny w tej kwestii nie zmienił się od chwili wydania wyroku tutejszego Sądu z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 369/07. Skoro skarżąca nie posiada tytułu prawnego do zajmowania lokalu, a pomimo tego lokal ten zajmuje, to organy miały nie tylko prawo, ale i obowiązek wydania decyzji zobowiązującej do jego opróżnienia, jak również do uiszczenia stosownych opłat za jego używanie i zapłaty odszkodowania. W toku postępowania skarżąca nie wykazała bowiem - pomimo wezwań organu, że istnieją jakiekolwiek negatywne przesłanki o których mowa w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Organy WAM obu instancji wydały przy tym swoje rozstrzygnięcia stosując właściwe przepisy prawa materialnego.

Wyjaśnić również należy, że argumenty podnoszone przez stronę skarżącą w toku postępowania, zarówno przed organami administracji, jak i przed Sądem, uzasadniające - jej zdaniem - uzyskanie prawa do lokalu w drodze dziedziczenia na zasadach ogólnych w ramach sukcesji uniwersalnej czy też w drodze zasiedzenia przedmiotowego lokalu w ogóle nie podlegają kontroli sądu administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.