Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 917/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 7a i art. 8
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. L. kwotę 680 zł /słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi R.L., reprezentowanego przez fachowego pełnomocnika, jest decyzja Wojewody z dnia [...] lipca 2019 r., znak [...], wydana względem skarżącego o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości na rzecz A S.A. z siedzibą w [...] (dalej zwana Spółką) w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej 110 kV na trasie B.– S.

Na podstawie przesłanych do Sądu akt ustalono, iż wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 r., pełnomocnik Spółki wystąpił do Starosty [...] o zobowiązanie R.L. do udostępnienia wnioskującej działki o nr. 2100/5 w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej 110 kV przebiegającej na trasie B.– S. Do wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej do udostępnienia załączono projekt techniczny remontu opisujący planowane na działce prace oraz specyfikację techniczną słupa istniejącego i planowanego do posadowienia.

Starosta decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], orzekł o odmowie zobowiązania właściciela nieruchomości o nr 2100/5, położonej w G. w/w Spółce w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej. W decyzji tej wyjaśniono, iż biorąc pod uwagę całość materiału, a w szczególności przedłożoną przez wnioskodawcę specyfikację techniczną w postępowaniu wyboru wykonawcy dokumentacji projektowej w branży elektroenergetycznej zakładającą opracowanie dokumentacji techniczno-prawnej dla linii 110 kV oraz szczegóły projektu technicznego wymiany stanowisk słupowych stwierdzono, że zamierzenie inwestycyjne prowadzone przez Spółkę na działce R.L. o nr 2100/5 w G. nie ma charakteru remontu istniejącej linii elektroenergetycznej, a stanowi przebudowę i nie spełnia przesłanek określonych treścią art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.; zwana dalej u.g.n.). W związku z powyższym należało odmówić zobowiązania właściciela przedmiotowej nieruchomości do jej udostępnienia Spółce. Zauważono również, że w sytuacji gdy organ nie posiada dostępu do dokumentacji związanej z budową i eksploatacją w zakresie związanym z jej parametrami oraz wskazującej na jakich zasadach linia dotychczasowa była wybudowana, eksploatowana i konserwowana, to właściwy organ nie posiada możliwości, aby dokonać prawidłowej oceny zasadności złożonego wniosku.

Odwołanie od decyzji Starosty o odmowie zobowiązania właściciela nieruchomości do jej udostępnienia na zasadzie art. 124b u.g.n. złożyła wnioskująca Spółka. Podkreślono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez niedokonanie wnikliwej i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz brak wyjaśnienia stanu faktycznego i wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia. Dopuszczono się naruszenia art. 124b ust. 1 u.g.n. w związku z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202; zwana dalej u.P.b.), poprzez niewłaściwe zastosowanie tych regulacji i przyjęcie, że planowana inwestycja polegająca na remoncie napowietrznej linii energetycznej nie ma charakteru remontu, a stanowi przebudowę. W uzasadnieniu odwołania uwypuklono w szczególności, iż celem prowadzonych robót nie jest modernizacja istniejącej sieci. Zaprojektowanie linii z przewodami roboczymi AFL - 6 240 mm² odnosi się do faktu, iż wg najnowszych norm nie można projektować na słupach z przewodami roboczymi AFL - 6 120 mm². Wymieniane będą jedynie słupy, które mają być dostosowane do przenoszenia takich przewodów, a same przewody nie będą wymieniane. Na skutek remontu nie zmieni się długość ani lokalizacja linii. Nie ulegną zmianie także parametry techniczne tej linii jak moc przesłana przez linię energetyczną, napięcie robocze czy wytwarzane pole elektroenergetyczne.

Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję Starosty w całości i orzekł w tym zakresie o zobowiązaniu właściciela lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości położonej w miejscowości G. oznaczonej jako działka ewidencyjna o nr 2100/5, do udostępnienia jej na rzecz A S.A. z siedzibą w [...] w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej 110 kV na trasie B. S. W decyzji określono także niezbędny obszar nieruchomości przeznaczonej do udostępnienia celem wykonania prac, zaznaczony na załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji. Ustalono także, że obowiązek udostępnienia nieruchomości polega na umożliwieniu osobom upoważnionym przez wnioskodawcę wstępu na nieruchomość w celu wykonania wszelkich czynności związanych z remontem linii energetycznej, w tym wymiany istniejącego słupa oraz dojazdu umożliwiającego wykonanie tych czynności na okres nieprzekraczający 1 miesiąca, licząc od momentu rozpoczęcia prac. Zobowiązaną również Spółkę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po dokonaniu czynności związanych z remontem linii energetycznej, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania.

W uzasadnieniu decyzji streszczono stan faktyczny sprawy oraz przytoczono przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i u.P.b. Wskazano, iż stanowisko słupowe - kratowe znajdujące się na działce o nr. 2100/5 w G. zostanie zdemontowane, a w jego miejsce zostanie zamontowane nowe stanowisko słupowo - kratowe. Na skutek remontu istniejące przewody robocze oraz przewód odgromowy zostaną przeniesione na nowe stanowisko. Nie zmieni się długość oraz lokalizacja linii. Ponadto, nie ulegną zmianie także parametry techniczne linii, tj. moc przesyłana przez linię energetyczną wysokiego napięcia, napięcie robocze linii napowietrznej 110 kV, czy wytwarzane pole elektroenergetyczne. Celem remontu nie jest modernizacja istniejącej sieci. Wskazany cel zaprojektowanie linii z przewodami roboczymi AFL 6 240 mm² odnosi się do faktu, iż wg najnowszych norm nie można projektować linii na słupach z przewodami roboczymi, AFL - 6 120 mm². Zastąpienie starych słupów nowymi nie spowoduje, iż w miejsce pierwotnej powstanie nowa substancja, gdyż wykonywanie w istniejącym obiekcie liniowym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego niebędącego bieżącą konserwacją. W ocenie organu odwoławczego Starosta [...], wydając decyzję dysponował niezbędną dokumentacją pozwalającą na ocenę pełnego zakresu planowanych prac. W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się protokół z rokowań przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2018 r., pomiędzy Spółką, a Właścicielem nieruchomości. W toku postępowania pełnomocnik właściciela działki poinformował, iż nie wyraża zgody na zaproponowane przez Spółkę warunki. Zatem wnioskodawczyni – odwołująca się Spółka - spełniła obowiązek wykazania braku zgody właściciela nieruchomości, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na udostępnienie nieruchomości na podstawie art. 124b u.g.n. Końcowo podkreślono, iż decyzja Wojewody jako decyzja organu drugiej instancji jest ostateczna z chwilą wydania i podlega wykonaniu. Tym samym wywiera taki sam skutek jak ewentualna decyzja wydana przez organ I instancji na podstawie art. 124b ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA) na opisaną wyżej decyzję Wojewody wniósł R.L. Skarżący zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W skardze zarzucono Organowi naruszenie art. 7, 77 § 1 K.p.a., ze względu na nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W treści skargi podano, że remont ma zostać wykonany na całej trasie przebiegu linii elektroenergetycznej, a ponadto nowy słup będzie posiadać inne wymiary, aniżeli słup istniejący, natomiast nowo zaprojektowane przewody robocze mają większe przekroje. Powyższe wynika z dokumentacji zalegającej w aktach sprawy. Przedmiotowe zmiany dotyczą większości parametrów nowo zaprojektowanych słupów i poszczególnych elementów przewodów elektroenergetycznych. W ocenie Skarżącego Wojewoda niewłaściwie zatem ustalił, iż w sprawie nie dochodzi do zmiany parametrów uzasadniających zakwalifikowanie planowanych przez wnioskodawcę prac do przebudowy. Tym samym Organ naruszył art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 oraz art. 3 pkt 7a u.P.b. ze względu na ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że inwestycja objęta wnioskiem stanowi remont. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 138 §1 pkt 2 K.p.a., z powodu uchylenia decyzji organu I instancji, podczas gdy właściwe było zastosowanie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. i utrzymanie zaskarżonej decyzję w mocy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 2 września 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 917/19 WSA wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Na skutek zażalenia wniesionego przez A S.A. z/s w [...] Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. akt I OZ 1080/19 uchylił zaskarżone postanowienie i jednocześnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga jako uzasadniona, została przez Sąd uwzględniona.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2475). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie reformatoryjna decyzja Wojewody. Organ odwoławczy mocą swego aktu uwzględnił odwołanie Spółki poprzez uchylenie w całości decyzji Starosty [...] i jednocześnie zobowiązał właściciela działki o nr 2100/5, położonej w miejscowości G., do udostępnienia tej nieruchomości na rzecz Spółki, w celu wykonania czynności polegających na remoncie napowietrznej linii energetycznej 110 kV. Wojewoda w oparciu o zebrane dowody uznał, że czynności wnioskującej o udostępnienie nieruchomości Spółki będą polegać wyłącznie na wymianie słupa na nowy kratowy serii PSK-1/240.

Podstawy materialnoprawne wydanej przez Organ decyzji wyraża art. 124b ust. 1 u.g.n. W myśl treści tej regulacji: Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Obowiązek o jakim mowa podlega egzekucji administracyjnej, co z kolei wynika z art. 124b ust. 5 u.g.n.

Trzeba zauważyć, iż w art. 124b ust. 1 u.g.n. ustawodawca określił warunki dopuszczalności wydania decyzji nie tylko w postaci wykazania braku zgody dysponenta praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości uprawnionemu podmiotowi, ale też w postaci wykazania okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Otóż dopuszczalnym celem udostępnienia nieruchomości może być wyłącznie potrzeba wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii publicznej infrastruktury technicznej o przeznaczeniu przesyłowym, jak np. linie energetyczne. Powyższy przepis nie może być stosowany do niewymienionych w nim działań inwestycyjnych jak np.: budowa czy przebudowa obiektu budowlanego. W odniesieniu do tego rodzaju robót budowlanych znajduje zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n., który warunkuje wprowadzenie ograniczeń prawa własności zgodnie z planem miejscowym, a dopiero w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sąd zauważa, iż w myśl art. 50 ust. 2a ustawy z dnia 27 marca 2004 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945, ze zm.; dalej zwana u.p.z.p.), w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa sieci, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.; zwana dalej u.P.b.), a więc m.in. sieci elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV, wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przez budowę w myśl art. 3 pkt 6 u.P.b. należy zaś rozumieć nie tylko wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W rezultacie, jeżeli na terenie objętym wnioskiem o zezwolenie, plan miejscowy nie obowiązuje to inwestor w celu uzyskania zezwolenia o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. powinien posiadać decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie tylko w przypadku zamiaru zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz zmiany jego formy architektonicznej, czy również zaliczenia inwestycji do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, ale także budowy, a w tym odbudowy, nadbudowy i rozbudowy sieci elektroenergetycznej.

W przedmiotowej sprawie, istota sporu dotyczy wyjaśnienia celu zajęcia nieruchomości, który przez inwestora został określony w treści wniosku, a następnie w odwołaniu Spółki jako remont linii energetycznej. Konieczne zatem jest posłużenie się definicjami legalnymi wynikającymi z prawa budowlanego, które wyjaśniają jak należy tłumaczyć pojęcie remontu i przebudowy. Zgodnie z art. 3 pkt 8 u.P.b. przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Natomiast przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego – art. 3 pkt 7a u.P.b. Koniecznym jest także zwrócenie uwagi na te pojęcia, które składają się na budowę obiektu budowlanego, do których należy rozbudowa, czyli roboty odróżnianie przez ustawodawcę od przebudowy. Otóż rozbudowa skutkuje zmianą charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która jednak nie prowadzi do powstania żadnego nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu wcześniej istniejącego. W wyniku rozbudowy nie powstaje nowy obiekt budowlany czy też nowa substancja budowlana. Rozbudowany budynek pozostaje tym samym obiektem w rozumieniu u.P.b. (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 1318/16, LEX). Rozbudową będzie w szczególności w przypadku obiektu liniowego jakim jest droga zwiększenie powierzchni zabudowy (zob. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r. o sygn. II OSK 1303/16, LEX).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wymiana słupów i lin, czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Każda sprawa dotycząca remontu obiektu budowlanego rozpoznawana przez organ jest indywidualna i wymaga szczegółowego ustalenia stanu faktycznego. Wymianę elementów obiektu należy pojmować w powiązaniu z konkretną budowlą. Remont obiektu liniowego może polegać na wymianie zużytych jego fragmentów na nowe, takie jak liny czy słupy. Ważne jest, aby przy tego typu robotach nie doszło do zmiany parametru długości (wydłużenia linii napowietrznej), czy parametrów technicznych takich jak moc przesyłu i zwiększenie pola elektromagnetycznego. Nie może również dojść do innego usytuowania słupów niż tych usuniętych. W takiej sytuacji, zakres prac będzie stanowił przebudowę, a nie remont.

Zmiana parametrów technicznych linii napowietrznej musi wynikać z dokumentacji technicznej przewidzianych w ramach remontu elementów linii. Przy linii energetycznej zmiana parametrów użytkowych skutkująca przebudową tego obiektu, będzie z pewnością polegać na zwiększeniu mocy, bądź na zwiększeniu wytwarzania pola elektromagnetycznego, co może być skutkiem zmian w przekroju używanych przewodów roboczych. W orzecznictwie przyjmuje się, iż zmiana parametrów technicznych nie zależy od wymiany zużytego słupa na nowy, nowszej generacji, czy też zastąpienia linii napowietrznej lepszymi o nowszej technologii. Uważa się za racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii (drewniane słupy, nieizolowane przewody) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (betonowe słupy, izolowane przewody). Zatem działania polegające na wymianie zużytych jej elementów, przewodów i słupów, mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 u.P.b. (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 983/17, oraz z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. I OSK 1006/17, LEX). W ocenie Sądu, użycie nowych słupów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów, niż wykorzystane w stanie pierwotnym.

Mając powyższe względy na uwadze, słuszność należało przyznać stronie skarżącej, która trafnie zwraca uwagę na możliwość wykonania w ramach planowanej przez Spółkę inwestycji innych robót budowlanych niż remont napowietrznej linii energetycznej w zakresie słupa o nr 71 na działce o nr 2100/5, poprzez wymianę przewodów energetycznych na przewody o zwiększonym przekroju oraz wymianę istniejącego słupa na słup o innych wymiarach, w stosunku do istniejącego.

Z akt sprawy wynika, że przyczynami odmowy udostępnienia nieruchomości skarżącego podanych przez Starostę w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., o nr [...], było uznanie, że zamierzenie inwestycyjne prowadzone przez A S.A. z/s w [...] nie ma charakteru remontu, a należy je zakwalifikować jako przebudowę polegającą na wymianie istniejącego na słupie linii roboczych AFL-6 120 mm² na projektowane AFL- 6 240 mm². Ponadto wskazano, że w sytuacji gdy Organ nie posiada dostępu do dokumentacji związanej z budową i eksploatacją linii (w zakresie związanym z jej parametrami) oraz wskazującej na jakich zasadach dotychczasowa linia była wybudowana, konserwowana i eksploatowana – czy w oparciu o posiadane prawo do terenu czy bezumownie – organ nie może dokonać prawidłowej oceny pod kątem zasadności wniosku. W przypadku, gdyby wnioskodawca dysponował uprzednio prawem do terenu objętego wnioskiem, wydanie decyzji w zakresie zgłoszonego żądania byłoby bezprzedmiotowe. Starosta w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r., wezwał pełnomocnika Spółki do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie pełnej dokumentacji projektowej dotyczącej planowanych prac na całym obiekcie liniowym oraz dokumentacji technicznej, w której podane będą aktualne parametry linii. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik strony wyjaśnił w piśmie z dnia [...] marca 2019 r., że Organ dysponuje wystarczającą dokumentacją pozwalającą na ocenę pełnego zakresu planowanych prac.

Należy zgodzić się również z Organem pierwszej instancji, że zgodnie z załączonym do wniosku o wydanie zezwolenia projektem technicznym, prace na działce skarżącego miałyby polegać na zdemontowaniu istniejącego na niej stanowiska słupowego nr 71 wraz fundamentami i zamontowaniu nowego słupa na nowo wykonanych fundamentach, czasowym demontażu przewodów linii i ponownym ich montażu po zakończeniu posadowienia nowego słupa. Natomiast zgodnie z rysunkami technicznymi przy wniosku nastąpi również wymiana przewodów linii AFL-6 120 mm² na przewody typu AFL – 6 240 mm². Ponadto zgodnie z rysunkiem załączonym do wniosku adresowanego do Starosty, zmianie ulegną parametry przewodów odgromowych z O/FL 50mm na AFL-1,7 70 mm.

Spółka w swym odwołaniu zakwestionowała te ustalenia, a zarzut ten został przez Wojewodę podzielony, co skutkowało uwzględnieniem w całości wniesionego odwołania. Wojewoda kasując w/w decyzję, stwierdził że zastąpienie starych słupów nowymi nie spowoduje, iż w miejsce pierwotnej linii powstanie nowa substancja, gdyż wykonywanie w istniejącym obiekcie liniowym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego niebędącego bieżącą konserwacją. Organ odwoławczy powołał się także na stanowisko WSA w Rzeszowie w sprawie o sygn. II SA/Rz 65/19, LEX, gdzie stwierdzono, że pomimo zmiany wysokości słupa elektroenergetycznego i zmiany parametrów fundamentów ze względu na szerszy rozstaw ramion, to nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego i jego formy architektonicznej, zaliczenia do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Sąd rozpoznający skargę w niniejszej sprawie tego poglądu nie podziela. Powołana wyżej ustawowa definicja przebudowy nie pozwala kwalifikować jako remontu czynności, które jak ustalił prawidłowo Starosta będą polegać na wymianie przewodów roboczych i odgromowych na nowe o większym przekroju, częściowej rozbiórce linii energetycznej, wznoszeniu słupa od nowa i to dodatkowo o zupełnie innych parametrach w zakresie szerokości i wysokości. Według przedłożonej przez Spółkę wraz z wnioskiem dokumentacji, przedsięwzięcie będzie polegać na zdemontowaniu stanowiska słupowego typu ONII±0 serii S120, a następnie zamontowaniu nowego stanowiska słupowo-kratowego typu M150+2,5 serii PSK-1/240. Nowy słup posiada zmienione w stosunku do obecnego stanu parametry techniczne w zakresie nominalnej rozpiętości przęsła, kąta załomu, a co najważniejsze także wysokości oraz wymiarów w osi kotew. Nie sposób zaprzeczyć, iż podane dane odpowiadają pojęciu parametrów technicznych obiektu budowlanego bowiem są wielkościami liczbowymi wyznaczającymi granice fizyczne obiektu przestrzennego. Wyszczególnione przez Spółkę zmiany podanych wyżej parametrów technicznych fragmentu linii zlokalizowanej na działce strony skarżącej, powodują, że Starosta, jak również strony skarżące mogą mieć słuszność co do tezy o planowanej przez Spółkę przebudowie linii. Błędna ocena stanu faktycznego sprawy dokonana przez Organ odwoławczy w kontekście ustawowych definicji remontu i przebudowy miała wpływ na wynik sprawy, jako że modyfikacja przewodów, wysokości i szerokości słupa, a także jego fundamentów, musi skutkować zmianą kwalifikacji projektowanej inwestycji Spółki, którą określono we wniosku o wydanie zezwolenia jako remont. Z uwagi zaś na niedostarczenie żądanej przez Starostę dokumentacji projektowej dotyczącej planowanych prac na całym obiekcie liniowym, nie można mieć pewności czy zamierzone przez Spółkę roboty nie odpowiadają powołanemu wyżej pojęciu rozbudowy linii elektroenergetycznej, co potwierdzałyby projektowane na działce skarżącego istotne zmiany poszerzające obiekt w zakresie wymiarów dotyczących wysokości słupa (z obecnego 22,40 m na 25,15 m) oraz rozpiętości kotew (z obecnych 4m x 4m na 4,36m x 4,36m), czy grubości użytych przewodów liniowych, które wbrew twierdzeniom Spółki mają ulec zmianie według przedłożonej przez nią dokumentacji projektowej z AFL – 6 120 mm² na AFL – 6 240 mm². To ustalenie znajduje potwierdzenie także w specyfikacji technicznej, z której wynika że istniejącą linię 110 kV należy zaprojektować na linię z przewodami roboczymi AFL - 6 240 mm².

Kwestia zmiany wymiarów obiektu budowlanego nie może być obojętna dla dopuszczalności stosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 6, 7a, 8 u.P.b. Remontem nie są bowiem takie roboty budowlane, które skutkują zmianą parametrów technicznych obiektu budowlanego, co nastąpi jeżeli zakładane przez Spółkę modyfikacje zostaną wprowadzone zgodnie z treścią załączonych do podania dokumentów technicznych. Dlatego Organ odwoławczy błędnie kwalifikując opisane roboty, nieprawidłowo zastosował w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem nie wykazał przekonujących powodów dla zreformowania decyzji Starosty o odmowie zobowiązania właściciela nieruchomości do jej udostępnienia na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n.

Nie można pominąć, że choć planowana przez Spółkę inwestycja dotyczy obiektu liniowego, to wnioskowana przez nią decyzja ma ograniczać prawo własności w odniesieniu do konkretnej nieruchomości. Z perspektywy podmiotu władającego nieruchomością roboty budowlane dotyczyć mają przede wszystkim słupa energetycznego zlokalizowanego w obszarze jego prawa. Nie są zaś prowadzone w odniesieniu do całego obiektu liniowego, co odpowiadałoby wyłącznie spojrzeniu i interesom inwestora. Zezwolenie o jakie wnioskuje Spółka dotyczy konkretnej nieruchomości ze znajdującym się na niej fragmentem obiektu liniowego. Należy o tym pamiętać, bowiem to własność skarżącego ma ulec uszczupleniu poprzez konieczność znoszenia planowanych robót budowalnych i skutków tych robót. Dlatego konieczne jest rozważenie jak planowane roboty budowlane i w tym ich skutki, będą oddziaływać na tą konkretną nieruchomość zajętą przez element obiektu liniowego, który z punktu widzenia właściciela nieruchomości nie jest obiektem liniowym, tylko słupem którego obecność musi znosić. Jeżeli w obszarze tej nieruchomości zajętej przez linię energetyczną ma nastąpić modyfikacja fragmentu linii, nieodpowiadająca remontowi, to nie nastąpi ziszczenie się przesłanek do zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. W kontekście art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP przewidujących ochronę prawa własności, ze wszech miar słuszne jest stanowisko, że wszelkie przewidziane w u.g.n. ograniczenia praw rzeczowych muszą być interpretowane ściśle, tj. bez dokonywania wykładni rozszerzającej pojęcia remontu czy konserwacji. Do tego sprowadzałoby się odmienne definiowanie robót polegających na remoncie na gruncie stosowania przepisów u.P.b. oraz u.g.n.

Ponieważ istotne w sprawie dowody w postaci załączników do projektu technicznego planowanej inwestycji, specyfikacji technicznej stanowiącej załącznik nr 1a do SIWZ, które potwierdzają zastrzeżenia strony skarżącej oraz prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego przez Starostę, zostały przez Wojewodę błędnie ocenione, to nie wykazano możliwości pozytywnego zastosowania względem wnioskującej Spółki art. 124b ust. 1 u.g.n., który nie pozwala w jego ramach na udostępnienie nieruchomości w celu dokonania przebudowy czy budowy linii energetycznej.

Resumując, zaskarżona do WSA decyzja Wojewody nie odpowiada przepisom art. 7, 77, 80, 107 § 3, 138 § 1 pkt 2 K.p.a., w zw. z art. 124b ust. 1 u.g.n. oraz art. 3 pkt 6, 7a i 8 u.P.b. Naruszenie przez Wojewodę wskazanych regulacji procesowych i materialnoprawnych miało istotny wpływ na wynik sprawy, ukształtowany w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Wojewoda rozpozna odwołanie, uwzględniając stanowisko Sądu na temat oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wynikających z tego skutków dla procesu stosowania art. 124b ust. 1 u.g.n.

Organ odwoławczy uwzględni także, że zgodnie ze stanowiskiem przyjmowanym przez NSA w wyroku z 6 lutego 2018 r., I OSK 1812/17, LEX, roboty (czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8) u.P.b. wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, muszą polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego (nie stanowiąc bieżącej konserwacji), jednakże bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a u.P.b.), w tym bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, bowiem zmiana w tym zakresie prowadzi do rozbudowy lub nadbudowy. Wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału), może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe tego urządzenia i związanych z nim przewodów oraz przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej (tak NSA w wyroku z dnia 6 grudnia 2016 r., I OSK 1509/16; i wyroku z dnia 8 grudnia 2015 r., I OSK 604/14, CBSOA). Jeżeli zatem Wojewoda na podstawie art. 124b u.g.n. ustali (m.in. na podstawie szczegółowej dokumentacji projektowej i technologicznej), że planowane prace budowlane doprowadzą do zmiany parametrów takich, jak np. wysokość lub szerokość urządzeń lub przewodów liniowych (np. w zakresie określonego słupa elektroenergetycznego), napięcie lub natężenie elektroenergetyczne albo moc pola elektroenergetycznego (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., I OSK 983/17, LEX nr 2403748), to powinien przyjąć, że tego rodzaju prace nie stanowią prac remontowych w rozumieniu art. 124b u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8) u.P.b., i winny zostać zakwalifikowane jako inny rodzaj robót budowlanych, np. przebudowa, rozbudowa.

Z tych zatem przyczyn należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., obejmując nimi uiszczony wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego wykonanego przez radcę prawnego.