Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2076/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, asesor WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant Iwona Kosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2005 r. sprawy ze skargi E. L. i Z. J. na decyzję Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...]; 2. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz E. L. i Z. J. kwotę po 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. L. i Z. J. od decyzji Wojewody M. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1988 r. nr [...] przekazującej w zarząd na rzecz [...] Zakładów Przemysłu [...] nieruchomość o pow. [...] m2 położonej przy ul. [...] w W. - uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1988 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [...] października 1988 r. nr [...] Zastępca Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. przekazał w zarząd [...] Zakładom Przemysłu [...] grunt położony w W. przy ul. [...].

Dnia [...] stycznia 1992 r. Z. J. i E. L., spadkobierczynie byłego właściciela nieruchomości S. J., złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, twierdząc, że decyzja z dnia [...] października 1988 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, gdyż organ, oddając grunt w zarząd na rzecz [...] Zakładów Przemysłu [...] decyzją z dnia [...] października 1988 r., nie rozpatrzył wniosku skarżących o oddanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste, złożonego wcześniej, bowiem w dniu [...] lipca 1988 r.

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1988 r. twierdząc, iż wydanie decyzji o oddaniu przedmiotowego gruntu w zarząd nie było uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia ewentualnych roszczeń osób trzecich - byłych właścicieli.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. skarżące wniosły odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania decyzji zgodnie z wnioskiem.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydając zaskarżoną decyzję dnia [...] lutego 2003 r. stwierdził, że E. L. i Z. J. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1988 r. nie wykazały, że decyzja ta narusza ich interes prawny. Wnioskodawczynie nie były stroną postępowania zakończonego tą decyzją i obecnie nie przysługuje im żaden prawnorzeczowy tytuł do tej nieruchomości. Zdaniem organu, skoro skarżące nie miały przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1988 r., to należało uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. i orzec o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1988 r.

Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] E. L. i Z. J. wniosły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzut naruszenia art. 28 kpa, przez błędne przyjęcie, że skarżące nie mają interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1988 r.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznał skargę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja naruszyła art. 28, 10 § 1 oraz art. 61 § 4 kpa.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga E. L. i Z. J. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], mocą której organ uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1988 r.

Obie decyzje, zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i organu drugiej instancji, zostały doręczone skarżącym - E. L. i Z. J. – które są spadkobiercami poprzedniego właściciela nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, z późn. zm.). Ze znajdującego się w aktach administracyjnych postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lutego 1991 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po S. J., zmarłym dnia [...] października 1975 r. wynika, że spadek po S. J. nabyły żona M. S. oraz córki Z. J., E. L. i K. F. – po ¼ części. Jednakże, z akt sprawy wynika, że zarówno wdowa jak i jedna z córek poprzedniego właściciela nieruchomości – nie zostały zawiadomione o toczącym się postępowaniu.

Zgodnie z art. 28 kpa, stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Organ administracji państwowej obowiązany jest zatem ustalić, czy wszystkie strony, w myśl art. 28 kpa, zostały zawiadomione o toczącym się postępowaniu, a jeśli nie zostały zawiadomione – organ administracji ma obowiązek zawiadomić je.

Obowiązek organu zawiadomienia o postępowaniu wszystkich stron wynika również z art. 10 § 1 kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu skutkuje naruszeniem prawa, które stanowi przesłankę wznowieniową, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Art. 64 § 1 kpa wymaga, aby o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Przepis ten obowiązuje również w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a niniejsze postępowanie zostało wszczęte dnia [...] stycznia 1992 r. z wniosku Z. J. i E. L., spadkobierczyń byłego właściciela nieruchomości S. J., o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z dnia [...] października 1988 r., jako wydanej rażącym naruszeniem art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U z 1989 r. Nr 14, poz. 74, z późn. zm.), gdyż organ oddając grunt w zarząd na rzecz [...] Zakładów Przemysłu [...] nie rozpatrzył wcześniej złożonego wniosku skarżących, o oddanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste.

Zdaniem Sądu, stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W przypadku nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (...), interes prawny dawnych właścicieli gruntów [...] lub ich spadkobierców wiąże się z dochodzeniem roszczeń dekretowych, wykazywaniem, że określone czynności dotyczące tych nieruchomości, dokonane zostały z pokrzywdzeniem osób uprawnionych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.