Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 973/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 119 pkt 2, art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 § 1,  § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: § 13v ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 352 poz 9 art. 3 ust. 1-4, ust. 7
law: Rozporządzenie Komisji UE nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  do pomocy de minimis w sektorze rolnym.

SENTENCJA

Dnia 7 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2021 roku sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] kwietnia 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2019 roku M. Ż. zwróciła się o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy.

Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2020 roku, nr [...] Kierownik Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawiadomił Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przekazaniu zgodnie z właściwością teczek aktowych producenta M. Ż. ([...]) zawierających: wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, wniosek o przyznanie płatności na rok 2019, wnioski o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2019, wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 roku suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy, złożonych do Biura Powiatu [...] ARiMR w [...], jako organowi właściwemu do ich rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 roku, nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] odmówił M. Ż. przyznania wnioskowanej pomocy finansowej z tytułu wystąpienia suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi w 2019 r. mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na brak środków z tytułu pomocy de minimis w rolnictwie na rok 2020. W tym względzie organ wyjaśnił, że łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych przez państwo członkowskie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych nie mogła przekroczyć górnego limitu krajowego określonego w załączniku I, który w 2019 roku wynosił [...] euro zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym. W tym względzie jednak dnia [...] sierpnia 2020 roku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi obwieścił informację o całkowitym wykorzystaniu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie na rok 2020.

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 roku M. Ż. złożyła odwołanie zarzucając organom nierówne traktowanie i dyskryminację oraz wskazała na możliwość udzielenia pomocy w ramach nowego limitu pomocy. W konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 roku, nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji rozpatrując odwołanie podtrzymała argumentację organu I instancji.

Pismem z dnia [...] maja 2021 roku M. Ż. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2021 roku. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 2 i 3 oraz art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1408/2013 poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż w przypadku gdy wnioskodawca wnioskuje o wyższą kwotę niż limit pomocy de minimis jaki posiada (wyliczoną zgodnie ze stosownymi przepisami dotyczącymi danego programu), organ odmawia przyznania pomocy w całości, a nie tylko w części przekraczającej dostępny limit pomocy de minimis;

2) przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o odmowie przyznania pomocy.

W konsekwencji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zdaniem strony skarżącej stanowisko organów było niezgodne z wykładnią obowiązujących przepisów. Zdaniem skarżącej jedynie na zasadzie odstępstwa od art. 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 państwo członkowskie może decydować, że całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć [...] EUR w okresie trzech lat podatkowych, a całkowita łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych nie może przekroczyć górnego limitu krajowego określonego w załączniku II, z zastrzeżeniem warunków: w przypadku środków pomocy, które przynoszą korzyści tylko jednemu sektorowi produktów, całkowita łączna kwota przyznana w okresie trzech lat podatkowych nie może przekroczyć górnego limitu sektorowego określonego w art. 2 ust. 4; państwo członkowskie posiada krajowy rejestr centralny zgodnie z art. 6 ust. 2 (art. 3 ust. 3a). Oznacza to, że ustawodawca unijny wprowadził pojęcie górnego pułapu pomocy de minimis dla jednego przedsiębiorstwa oraz pojęcie górnego limitu krajowego i sektorowego. W odniesieniu do tych pojęć wskazuje się, że pomoc dotyczy przedsiębiorstwa, z tym, że jednemu przedsiębiorstwu państwo członkowskie nie może przyznać pomocy w wyższej wysokości niż określona w art. 3 ust. 2 rozporządzenia. Jak wynika z art. 3 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 okres trzech lat podatkowych ustala się przez odniesienie do lat obrotowych stosowanych przez przedsiębiorstwo w danym państwie członkowskim. Ponadto okres ten, stosownie do pkt 8 preambuły tego rozporządzenia, należy oceniać w sposób ciągły, co oznacza, że dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych. Dodatkowo pkt 13 tej preambuły wskazuje na potrzebę maksymalnego ograniczenia ryzyka przyznania pomocy ponad przyjęte limity przez państwa członkowskie, stanowiąc, że tak długo, jak dokładna kwota pomocy jest nieznana lub jeszcze nieznana, państwo członkowskie musi przyjąć, że kwota ta jest równa maksymalnemu poziomowi, aby zagwarantować, że połączenie kilku środków pomocy nie przekroczy pułapu ustanowionego w tym rozporządzeniu, oraz zastosować zasady dotyczące kumulacji pomocy. Sytuacja odnosząca się do wykorzystania środków przez inne podmioty uprawnione do pomocy była neutralna w przypadku ubiegania się przez skarżącą o przyznanie pomocy i powinna być uwzględniania w odniesieniu do spełnienia przez nią wskazanych powyżej kryteriów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.".

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności odmówienia skarżącej udzielenia pomocy finansowej.

W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko, które prezentuje organ w zaskarżonej decyzji. Wnioskowana przez Skarżącą pomoc finansowa producentowi rolnemu nie mogła być przyznana z uwagi na przekroczenie górnego limitu krajowego pomocy de minimis w rolnictwie.

Zgodnie z § 13v ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015, poz. 187 ze zmianami), w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy. Zgodnie z ust. 2 pkt 2 tego paragrafu, pomoc jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej.

Zasady udzielania pomocy de minimis w rolnictwie zostały określone w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.U.UE L 352 z dnia 24 grudnia 2013 r.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Komisji 1408/2013 uważa się, że środki pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 Traktatu i dlatego są zwolnione z wymogu zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełniają warunki określone w niniejszym rozporządzeniu. W ust. 2 art. 3 ww. rozporządzenia wskazano, że całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć [...] euro w okresie trzech lat podatkowych. Natomiast art. 3 ust. 3 rozporządzenia 1408/2013 stanowi, że łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych przez państwo członkowskie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych nie może przekroczyć górnego limitu krajowego określonego w załączniku. Pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w dniu, w którym przedsiębiorstwo uzyskuje prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis temu przedsiębiorstwu (art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji 1408/2013). Dodatkowo jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis zostałyby przekroczone pułapy de minimis, górny limit krajowy lub górny limit sektorowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 3a, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia (art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji nr 1408/2013). Na podstawie art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/2013, państwo członkowskie przyznaje nową pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem dopiero po upewnieniu się, że nie podniesie ona całkowitej kwoty pomocy de minimis przyznanej danemu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego odnośne pułapy, górny limit krajowy i górny limit sektorowy, o którym mowa w art. 3 ust. 2, 3 i 3a oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym rozporządzeniu są przestrzegane.

W ocenie Sądu z uwagi na przekroczenie górnego limitu krajowego, po dacie jej przekroczenia pomoc nie mogła zostać już przyznana żadnemu producentowi. Z uwagi na powyższe uzasadnienie decyzji nie miało wpływu na jej rozstrzygnięcie. Należy wskazać, iż w dniu [...] sierpnia 2020 r. w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej - Monitor Polski, pod pozycją 741 ogłoszono Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 sierpnia 2020 r., w którym na podstawie art. 31a ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 362 oraz z 2019 r. poz. 730 i 1063) w pkt 2 lit. a ogłoszono, że wysokość wykorzystanego krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis na dzień [...] sierpnia 2020 r. wynosi w rolnictwie [...] euro. Wobec powyższego z uwagi na osiągnięcie przez Polskę krajowego limitu pomocy de minimis w rolnictwie, pomoc z tytułu złożonych wniosków o pomoc de minimis - susza, nie była już udzielana. W rozpoznawanym przypadku organy administracji trafnie uwzględniły informację o całkowitym wykorzystaniu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie na 2020 r. W konsekwencji organy zasadnie odmówiły skarżącej przyznania pomoc stosując bezpośrednio skuteczne przepis art. 3 ust 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 w okolicznościach jakie miały zastosowanie w takim samym zakresie od momentu ogłoszenia powyższego obwieszczenia do wszystkich podmiotów ubiegających się o pomocy finansową. W tym względzie nieistotne były już pozostałe ograniczenia dotyczące udzielenia pomocy de minimis, gdyż bez względu na ich spełnienie nie było możliwości udzielenia stosownej pomocy w całym kraju wobec wszystkich tego rodzaju wnioskodawców.

W tych okolicznościach przytoczony przez skarżącą przykład sposobu obliczania pomocy de miminis merytorycznie nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na wykorzystanie krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie i rybołówstwie. W takiej sytuacji bezzasadny okazał się zarzut błędnego zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymanie w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o odmowie przyznania pomocy. Argumentacja przedstawiona przez M. Ż. nie zasługiwała na uwzględnienie, a zasadnym było odmówienie przyznania skarżącej pomocy finansowej.

Powyższe rozważania bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a.,