Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 59/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 i 4, art. 3 pkt 3, art. 52.
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt 6 i 7.
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 9 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki sieci wodociągowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 9 grudnia 2011 r., nr [...], który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 142 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej K.p.a., art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zm.) – zwanej dalej Prawem budowlanym, uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 6 kwietnia 2011 r., nr [...] nakazującą J. P. rozbiórkę rozbudowanej instalacji wodociągowej zlokalizowanej w [...] przebiegającej od głównego przyłącza znajdującego się w ulicy [...] do studzienki wodomierza usytuowanej na działce nr A i na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał J. P. rozbiórkę rozbudowanej sieci wodociągowej zlokalizowanej w [...] przebiegającej od głównego przyłącza znajdującego się w ulicy [...] do studzienki wodomierza usytuowanej na działce nr A.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 25 czerwca 2008 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Kędzierzynie Koźlu poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, zwanego dalej też PINB, o samowolnie wykonanym przyłączu wody na terenie posesji w [...] przy ul. [...].

W dniu 18 lipca 2008 r. PINB dokonał oględzin, podczas których ustalił, że właścicielem w/w nieruchomości jest J. P. oraz, że na jego posesji znajduje się studzienka o wymiarach 1,41 x 0,99 m i głębokość 1,0 m, w której znajduje się licznik – wodomierz. Studzienka zlokalizowana jest w odległości 19,5 m od budynku mieszkalno - usługowego i 11,5 m od budynku baru letniego. Nadto organ ustalił, że obok studzienki z wodomierzem znajduje się wyprowadzona ponad grunt skrzynka hydrantowa, która nie jest wyposażona w żadne urządzenia.

W dniu 22 lipca 2008 r., P. W. p.o. Dyrektora Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...], dalej ZGKiM przedłożył PINB dokumenty, z których wynika to, że przeprowadzone przez pracowników Zakładu kontrole wykazały, że w instalacji wodnej, znajdującej się na posesji J. P., dokonano wcinki w przyłącze przed urządzeniem pomiarowym celem doprowadzenia wody do zaworu naziemnego umieszczonego nieopodal studni wodomierzowej.

W celu wyjaśnienia stanu faktycznego organ dokonał następujących przesłuchań.

W dniu 4 września 2008 r., w charakterze świadka, przesłuchano P. W., który zeznał, że przyłącze wody znajdujące się na posesji J. P. wykonane zostało w 1998 r., a w jego skład wchodzi główny przyłącz oraz zawór czerpalny wyprowadzony nad powierzchnię ziemi, wykonany przed urządzeniem czerpalnym. W przedmiotowym protokole przesłuchiwany oświadczył, że ZGKiM nie posiada dokumentów potwierdzających legalność tej inwestycji.

W dniu 11 września 2008 r. przesłuchana została N. B., która wskazała, że przedmiotowa instalacja wykonana została w 1998 r. przez jej męża – J. P.

W tej samej dacie organ przesłuchał J. P., który zeznał, że nie posiada pozwolenia na budowę przyłącza lub zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczne - budowlanej. W protokole z przesłuchania wskazał, że inwestycję realizował w oparciu o ustną zgodę Burmistrza [...], natomiast wcięcia do instalacji głównej oraz przyłącza w studzience dokonali pracownicy wodociągów pod nadzorem kierownika. Podniósł, że posiada jedynie umowy na dostarczenie wody od 2000 r. Ponadto podał, że instalacja wody ma długość 1500 m i średnicę 50 mm, wykonana jest w technologii PE, a miejsce dostarczania wody znajduje się tam, gdzie zlokalizowany jest wodomierz. Dodał, że ustnie ustalił z Burmistrzem i Dyrektorem Zakładu, że z chwilą przyłączenia instalacja przechodzi na rzecz ZGKiM [...].

W dniu 16 października 2008 r., w charakterze świadka, przesłuchany został W. M., zastępca dyrektora Zakładu z daty wykonania inwestycji, który oświadczył, że przedmiotowa instalacja realizowana była po powodzi w 1997 r. w latach 1998 - 1999, a jej inwestorem był J. P.

Również w tej samej dacie przesłuchany został J. B., Dyrektor ZGKiM [...] w dacie realizacji inwestycji, który zeznał, że Zakład nie przejął na własność przyłącza. Świadkowie: M. F. i A. K. wskazali, że mierzącą ok. 2,5 - 3,5 km długości inwestycję realizowano w 1998 r., a jej inwestorem i wykonawcą był J. P.

Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2008 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nakazał ZGKiM w [...] wstrzymanie robót budowlanych przy inwestycji polegającej na rozbudowie sieci wodociągowej, położnej w [...] na odcinku od głównego przyłącza znajdującego się w ul. [...] do studzienki wodomierzowej znajdującej się na dz. nr A w [...] i przedstawienie określonych dokumentów.

Pismem z dnia 17 grudnia 2008 r. P. W. p.o. dyrektora ZGKiM w [...] oświadczył, że Zakład nie jest stroną postępowania ponieważ nie jest ani sprawcą, ani właścicielem wykonanej przez J. P. samowoli budowlanej, w związku z czym nie poczuwa się on także do wykonania nakazu.

Pismem z dnia 2 stycznia 2009 r. ZGKiM wniósł o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej celem przedstawienia przez strony dokumentów potwierdzających własność instalacji wodociągowej.

Pismem z dnia 27 stycznia 2009 r. P. W. poinformował organ, że ZGKiM [...] nigdy nie przejmował spornych sieci bądź przyłączy na terenie sołectwa [...]. Na dowód powyższego do przedmiotowego pisma załączył sporządzoną przez starszego specjalistę ds. księgowych ZGKiM notatkę służbową, z której wynika, że w księgach ZGKiM nie istnieje zapis dotyczący zwiększenia majątku trwałego w wyniku przejęcia od osoby fizycznej sieci bądź przyłączy wodociągowych z terenu sołectwa [...], od 2000 r. do dnia dzisiejszego.

W dniu 5 lutego 2009 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna w trakcie, której nie zostały ujawnione nowe dowody w sprawie, które mogły przyczynić się do jej wyjaśnienia sprawy. W szczególności J. P. nie okazał oryginału umowy z 2000 r., dotyczącej dostawy wody.

Decyzją z dnia 23 marca 2009 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał ZGKiM w [...] rozbiórkę sieci wodociągowej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania J. P. oraz ZGKiM w [...], powyższa decyzja jak i poprzedzające ją postanowienie, decyzją z dnia 6 maja 2009 r., nr [...] zostały przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w całości uchylone, sprawa zaś przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim nie ustalił, kto jest inwestorem przedmiotowej inwestycji, a także jaki jest jej charakter oraz, czy w wyniku wykonanych prac powstał nowy obiekt budowlany.

Ponownie rozpoznając sprawę PINB w powiecie krapkowickim przeprowadził w dniu 16 czerwca 2009 r. oględziny, w trakcie których ustalił, że w istniejącej studzience wodomierzowej zlokalizowanej na posesji J. P., w odległości 19,5 m od budynku mieszkalno-usługowego oraz 11,5 m od baru letniego, znajduje się przewód zasilający instalację wodną o średnicy 50 mm, do którego podłączony jest licznik. Organ zauważył także, że od przewodu zasilającego, przed licznikiem nr 1, znajduje się odrębny przewód, do którego podłączony jest hydrant. Stwierdził także, że za licznikiem wodomierzowym nr 1 znajdują się cztery przewody instalacji wodociągowej, z których jeden ma przekrój o średnicy 32 mm, a pozostałe 3 - o średnicy 25 mm. Organ ustalił, że instalacja wykonana jest z przewodów PE, a przed licznikiem znajduje się zawór główny odcinający. W miejscu wcinki do przewodu zasilającego instalację, do której jest zamontowany hydrant istnieje drugi licznik wodomierzowy nr 2, do którego jest zamontowany przewód instalacji wodociągowej PE o średnicy przekroju 25 mm. Nadto z protokołu oględzin wynika, że instalacja nie posiada zaworu antyskażeniowego, a w miejscu wcinki do sieci wodociągowej instalacji zasilającej posesję J. P. nie stwierdzono żadnych urządzeń (uzbrojenia instalacji wodociągowej). W trakcie trwania oględzin J. P. oświadczył, że licznik nr 1 stanowi własność jego firmy, natomiast właścicielem licznika nr 2 jest K. K., na którego działkę rekreacyjną jest doprowadzana woda.

W ramach przeprowadzanych czynności PINB w powiecie krapkowickim przesłuchał w charakterze świadka W. M., który wskazał, że umowa z dnia 1 grudnia 2000 r., nr [...] o dostawę wody i odbiór ścieków, zawarta pomiędzy ZGKiM w [...] a J. P., stanowiła standardową umowę stosowaną przez Zakład i musiała zostać podpisana przez osoby widniejące na tej umowie. Nadto oświadczył, że treścią umowy mogła być jedynie dostawa wody, natomiast sieć nie została przekazana na rzecz ZGKiM [...]. Jako świadek przesłuchana została również A. M., która zeznała, że nie pamięta treści w/w umowy, jak również nie wie, gdzie została ona podpisana i gdzie może znajdować się jej oryginał. Zeznania o tożsamej treści złożył przesłuchany także jako świadek w omawianej sprawie J. W. Przesłuchany w charakterze świadka J. O. wskazał natomiast, że J. P. podczas posiedzenia komisji rewizyjnej oświadczył, że firma [...] wykonała dla niego instalację wodną od głównego rurociągu aż do studzienki na posesji, a od studzienki do budynku własnoręcznie wykonał z rodziną przyłącze.

Postanowieniem z dnia 17 września 2009 r., nr [...] PINB w powiecie krapkowickim, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nakazał J. P. wstrzymanie robót budowlanych przy inwestycji polegającej na rozbudowie instalacji wodociągowej, położnej w [...] na odcinku od głównego przyłącza znajdującego się w ul. [...] do studzienki wodomierzowej znajdującej się na dz. nr A w [...] i przedstawienie zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, zaświadczenie, którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnego na dzień opracowania projektu oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w terminie do 20 listopada 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że analiza zebranych dokumentów wskazuje, że wykonana instalacja wodna od głównego przyłącza zlokalizowanego w ulicy [...] do studzienki wodomierzowej znajdującej się na działce nr A nie może stanowić przyłącza, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę zbiorowym odprowadzeniu ścieków (t.j.: Dz. U. z 2006 r., Nr 123, póz. 858 z późn. zm.), gdzie przez przyłącze rozumie się odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym. Dalej organ wykazał, że wykonana przez inwestora instalacja wodociągowa jest wykonana za wodomierzami znajdującymi się w studzience zlokalizowanej na terenie należącym do J. P. Organ pierwszej instancji wykazał nadto, że przedmiotowa instalacja nie stanowi sieci wodociągowej, gdyż nie posiada ona uzbrojenia. Wobec powyższego organ uznał, że w sprawie mamy do czynienia z innego rodzaju siecią uzbrojenia terenu - budowlą, do której zastosowanie będzie miał art. 48 Prawa budowlanego. Jako podmiot zobowiązany do wykonania nałożonych nakazów wskazano J. P., który był inwestorem instalacji wodociągowej. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów.

Decyzją z dnia 14 grudnia 2009 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał J. P. rozbiórkę rozbudowanej instalacji wodociągowej zlokalizowanej w [...].

Po rozpatrzeniu odwołania J. P. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia 7 lipca 2010 r., nr [...] w całości uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że w aktach sprawy brak jest informacji o przebiegu sieci wodociągowej w ulicy [...], a także istotnych informacji, gdzie się ona kończy oraz jaka jest jej średnica. W decyzji kasacyjnej podkreślono, że w przypadku ustalenia, że istniejąca sieć wodociągowa kończyłaby się na skrzyżowaniu ul. [...] z drogą prowadzącą do działki J. P. to należałoby zbadać, czy nowo wykonana inwestycja stanowi dalszy odcinek sieci wodociągowej (jej rozbudowę), natomiast jeśli sieć przebiegałaby przez całą ulicę [...] to dopiero wówczas należałoby ustalić charakter zrealizowanej inwestycji i precyzyjne ją określić.

Ponownie badając sprawę organ pierwszej instancji pismem z dnia 20 lipca 2010 r. wezwał Spółkę "A" sp. z o.o. w [...], dalej WiK o dostarczenie książki obiektu budowlanego sieci wodociągowej biegnącej przez ulicę [...] wraz z dokumentacją powykonawczą. W odpowiedzi na powyższe pismo organu Prezes Zarządu w/w spółki przy piśmie z dnia 29 lipca 2010 r. wyjaśnił, że Spółka nie otrzymała od Gminy [...] (poprzedniego właściciela) żadnych dokumentacji technicznych dotyczących budowy tej budowli.

Pismem z dnia 20 sierpnia 2010 r. Zastępca Burmistrza [...] przesłał dokumentację projektową składającą się z opisu technicznego sieci wodociągowej dla wsi [...] oraz z planu sytuacyjno - wysokościowego z naniesieniem przebiegu sieci wodociągowej na ulicy [...].

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim pismem z dnia 10 września 2010 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Krapkowicach o udzielenie informacji dotyczącej przebiegu i przekroju sieci wodociągowej biegnącej w ulicy [...] w [...] oraz o udostępnienie dokumentów związanych z uwidocznieniem ich na mapach ewidencyjnych sieci. Dodatkowo organ wystąpił do Starostwa o przekazanie akt spraw w związku z udzielonymi pozwoleniami na budowę wydanymi na rzecz N. i J. P.: 1) nr [...] dotyczącego budowy zjeżdżalni oraz rozbudowy sali konsumpcyjnej; 2) nr [...] dotyczącego rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku gospodarczego z przeznaczeniem na cele turystyczno - wypoczynkowe z garażem, budowy przyłącza wodnego i kanalizacji sanitarnej; 3) nr [...] dotyczącego rozbudowy i przebudowy istniejącego budynku mieszkalno — gospodarczego z przeznaczeniem na restaurację oraz wykonaniem przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej.

W odpowiedzi na pierwsze pismo Starosta Krapkowicki pismem z dnia 22 września 2010 r. wyjaśnił, że sieć wodociągowa została zinwentaryzowana powykonawczo w 1991 r. Dodano, że sieć w80PVC zasila jedynie budynki zlokalizowane przed starorzeczem [...] i Jeziorem [...] i nie dochodzi do działki B. Wskazano, że sieć wodociągowa zlokalizowana na działce została uwidoczniona w 1991 r. (podczas aktualizacji mapy dla celów projektowych) i nie wkracza ona poza granice działki. Pomiary z 2002 r. i 2006 r. dotyczą jej rozbudowy i podłączenia do budowanych obiektów, lecz nie pozwalają na odpowiedź o przebieg sieci wodociągowej dochodzącej do działki B. Do pisma dołączono: 1) kopię szkicu polowego z 1999 r.; 2) kopię szkicu polowego z 2002 r.; 3) kopię szkicu inwentaryzacyjnego z 2006 r.; 4) kopię pierworysu mapy zasadniczej 474,.344.09; 5) kopię pierworysu mapy zasadniczej 474.344.09; 6) kopię pierworysu mapy zasadniczej 474.344.04; 7) kopię pierworysu mapy zasadniczej 474.342.253; 8) kopię pierworysu mapy zasadniczej 474.344.05. Starosta przesłał także dokumenty dotyczące udzielonych pozwoleń na budowę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim uzupełnił także materiał dowodowy o protokół oględzin z dnia 17 marca 2010 r. wraz ze schematem wyposażenia studzienki wodomierzowej z trasą instalacji wodociągowej, które zostały przeprowadzone na zlecenie organu.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2010 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane przy inwestycji polegającej na rozbudowie sieci wodociągowej zlokalizowanej w [...] przebiegającej od głównego przyłącza znajdującego się w ulicy [...] do studzienki wodomierza usytuowanej na działce nr A i nakazał J. P. przedłożenie zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, tj. czterech egzemplarzy projektu budowlanego, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w terminie do 20 lutego 2011 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że wykonana przez J. P. inwestycja jest rozbudową istniejącej sieci wodociągowej i nie może stanowić przyłącza, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, gdzie przez przyłącze rozumie się odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług waz z zaworem za wodomierzem głównym. Dalej organ wykazał, że wykonany przez inwestora przewód został zrealizowany od istniejącej sieci wodociągowej do studzienki wodomierzowej, w której zlokalizowane są liczniki wodomierzowe oraz zawory istniejących przyłączy wodociągowych zrealizowanych na podstawie odrębnych pozwoleń na budowę. Wobec powyższego organ uznał, że w sprawie mamy do czynienia z rozbudową sieci, na której wykonanie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, a jego brak skutkować musi zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego. Jako podmiot zobowiązany do wykonania nałożonych nakazów wskazano J. P., który był inwestorem instalacji wodociągowej.

W związku ze złożonym przez J. P. wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego ze względu na konieczność odtworzenia umowy o dostawę wody z dnia 1 grudnia 2000 r., nr [...] organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 18 stycznia 2011 r., nr [...] odmówił zawieszenia postępowania w sprawie.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia J. P. na powyższe postanowienie Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu postanowieniem z dnia 3 marca 2011 r., nr [...] utrzymał je w mocy uzasadniając, że przedmiotowa umowa o dostawę wody nie stanowi dowodu mającego istotne znaczenie w sprawie, w szczególności nie rozstrzyga ona o tym, kto jest inwestorem spornej sieci. Wyrokiem z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt: II SA/Op 187/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę J. P. na w/w postanowienie.

Decyzją z dnia 6 kwietnia 2011 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, działając na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał J. P. rozbiórkę rozbudowanej instalacji wodociągowej zlokalizowanej w [...] przebiegającej od głównego przyłącza znajdującego się w ulicy [...] do studzienki wodomierza usytuowanej na działce nr A. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że z zebranych dokumentów wynika, że wzdłuż ulicy [...] przebiega sieć o średnicy przekroju 100 mm do hydrantu umieszczonego na działce nr C. Od tego miejsca, jak wskazał organ, sieć ma średnicę przekroju 80 mm i biegnie dalej wzdłuż ulicy [...]. Organ podkreślił, że z dokumentów dostarczonych mu przez Urząd Miejski w [...] wynika, że w sieci o przekroju średnicy 80 mm biegnącej wzdłuż ulicy [...] na działce nr D dokonano wcinki do tej sieci przewodem o przekroju 50 mm i długości ok. 1,5 km zakończonego studzienką, znajdującą się na działce J. P. Organ pierwszej instancji wskazał, że wykonane roboty nie wypełniają ustawowej definicji przyłącza i stanowią rozbudowę istniejącej sieci wodociągowej biegnącej w ulicy [...]. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim wyjaśnił, że dla samowolnie wykonanych robót zastosowanie będzie miał art. 48 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, że skoro inwestor nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, to koniecznym jest nakazanie rozbiórki spornej inwestycji.

Z powyższą decyzją nie zgodził się J. P., który w złożonym odwołaniu wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji lub o stwierdzenie nieważności decyzji oraz zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Dodał, że w skarżonej decyzji jako datę budowy wskazano 1998 r., podczas gdy sprawa przed organem pierwszej instancji zawisła dopiero w 2006 r. Następnie odwołujący podważył wiarygodność dowodu w postaci zeznań świadków wskazując, że z byłą żoną N. B. toczy spór o podział majątku. Odnośnie zeznań M. F. podkreślił, że jest on w bliskich stosunkach z N. B., a na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia [...], sygn. akt: [...] pryw. został skazany za jego pobicie. Dodał, że wszyscy świadkowie działają przeciw niemu i są manipulowani przez Burmistrza [...]. Podniósł, że po podłączeniu jego gospodarstwa do sieci wodnej została ona przejęta przez ZGKiM w [...] na podstawie umowy z dnia 1 grudnia 2000 r., nr [...] i podał, że użytkownikiem sieci pozostaje także K. K., zatem wobec niego także powinno toczyć się postępowanie. Kolejno zarzucił, że co prawda pomagał w budowie sieci i częściowo ją finansował, co jednakże nie oznacza, że był tej sieci inwestorem. Odwołujący wskazał, że sprawa powinna być zawieszona do czasu rozpatrzenia jego wniosku o odtworzenie umowy. Jednocześnie podniósł, że nie zna się na budownictwie, w tym na wykonaniu sieci i przyłączy i nie może stwierdzić, czy instalacja stanowi sieć wodociągową czy budowlę, a stanowisko w tym zakresie mógłby wyrazić biegły z zakresu budownictwa wodnego.

Pismem z dnia 5 lipca 2011 r. organ odwoławczy zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w postaci przesłuchania świadka K. K. W tym celu PINB pismem z dnia 13 lipca 2011 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie częstochowskim o przesłuchanie świadka w ramach pomocy prawnej. W odpowiedzi na powyższe organ nadzoru budowlanego właściwy dla Częstochowy przesłał protokół przesłuchania świadka z dnia 12 sierpnia 2011 r., w którym K. K. zeznał, że jego budynek letniskowy znajdujący się w [...] został włączony do przyłącza wody w studzience J. P. Dodał, że przyłącze do jego nieruchomości zostało wykonane przez niego samego, natomiast włączenia do sieci wodociągowej dokonali pracownicy ZGKiM w [...]. Jednocześnie świadek podał, że posiada umowę na dostawę wody jednak nie posiada pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania inwestycji polegającej na wykonaniu przyłącza wodnego, nie posiada także warunków przyłączenia do sieci wodociągowej. Do protokołu dołączono: 1) umowę nr [...] o zaopatrzenie w wodę z dnia 13 lutego 2009 r. zawartą pomiędzy WiK Sp. z o.o. w [...] i K. K.; 2) umowę nr [...] o dostawę wody i odbiór ścieków z dnia 25 lipca 2003 r., zawartą pomiędzy ZGKiM w [...] i K. K.

Zaskarżoną decyzją z dnia 9 grudnia 2011 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 6 kwietnia 2011 r., nr [...] i na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał J. P. rozbiórkę rozbudowanej sieci wodociągowej zlokalizowanej w [...] przebiegającej od głównego przyłącza znajdującego się w ulicy [...] do studzienki wodomierza usytuowanej na działce nr A. W uzasadnieniu organ przypomniał, że przedmiotem postępowania jest inwestycja polegająca na połączeniu głównej sieci wodociągowej znajdującej się w ulicy [...] ze studzienką wodomierzową usytuowaną na dz. nr A. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezsporne pozostaje, na co wskazują wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie, że w/w roboty wykonane zostały w latach 1997 - 1999. Zwrócił uwagę, iż nie budzi wątpliwości fakt, że inwestycja wykonana została bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru jej realizacji właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Istota sprawy sprowadza się do ustalenia, z jakiego rodzaju obiektem mamy do czynienia i czy w ogóle podlega on regulacjom ustawy - Prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego inwestycja J. P.stanowi budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, albowiem przedstawione w tym przepisie wyliczenie budowli nie stanowi katalogu zamkniętego, co skutkuje tym, że każdy inny obiekt zbliżony wyglądem lub przeznaczeniem do rodzaju inwestycji wymienionych w powyższym przepisie może zostać zakwalifikowany jako budowla. Nadto organ argumentował, iż choć zrealizowanej inwestycji najbliżej jest do sieci uzbrojenia terenu - sieci wodociągowej, gdyż została ona zbudowana w celu doprowadzenia wody do działki odwołującego, to mając na uwadze treść protokołu oględzin z dnia 16 czerwca 2009 r., z którego wynika, że przedmiotowa instalacja nie stanowi sieci wodociągowej, gdyż nie posiada ona uzbrojenia, nie można jej zakwalifikować jako sieci technicznej. Zdaniem organu z racji pełnionej funkcji oraz rozwiązań technicznych inwestycję należy uznać za stanowiącą inną budowlę, której realizacja w dacie, budowy nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem obowiązujące w tym czasie przepisy ustawy - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414) nie przewidywały możliwości budowania tego rodzaju obiektów bez wcześniejszej zgody organów administracji architektoniczno - budowlanej. W konsekwencji zasadnym jest uznanie, że istniejąca w ulicy [...] sieć wodociągowa została rozbudowana o nowy odcinek, który mimo, że nie stanowi sieci wodociągowej w rozumieniu przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym, odprowadzeniu ścieków, funkcje taką pełni i stanowi budowlę, do której zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowlanego. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że rozważał, czy sporna inwestycja stanowi przyłącze, gdyż niewątpliwie łączy ona główną sieć wodociągową z działką J. P. i również tutaj dokonał oceny, że nie spełnia ona wszystkich wymagań dla tego rodzaju przedsięwzięcia. Niemniej jednak organ zauważył, iż w okresie powstania inwestycji, wykonanie przyłączy również wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którym odwołujący się nie legitymował, a w stosunku do samowolnie wybudowanego przyłącza Prawo budowlane przewiduje sankcje tożsame z samowolnym wybudowaniem budowli. Następnie organ stwierdził, że dokonanie rozbudowy o nowy obiekt służący dostarczaniu wody do nieruchomości J. P. bez wymaganego pozwolenia na budowę podlega rygorom art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazując na przepis art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązujący w dacie powstania obiektu stwierdził, iż art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego znajdzie zastosowanie w sprawie rozbudowy sieci wodociągowej. Opisując procedurę wynikającą z przepisu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, organ odwoławczy odnotował, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim prawidłowo ją zastosował i postanowieniem z dnia 1 grudnia 2000 r., nałożył na J. P. obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów i zaświadczeń. Pomimo jednak upływu terminu do wykonania nakazów wynikających z tego postanowienia J. P. żądanych dokumentów nie przedłożył, co zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego obligowało organ do nakazania rozbiórki budowli. Uzasadniając, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, organ odwoławczy wskazał że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim wadliwie określił inwestycję jako instalację. Podał, iż z całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, że sprawa dotyczyła rozbudowy sieci wodociągowej, natomiast akta sprawy były kompletne, a dowody wystarczające do reformacji rozstrzygnięcia w tym zakresie. Podniósł, iż nie bez znaczenia dla oceny prawidłowości powyższego działania pozostawał również fakt, że postanowienie organu powiatowego z dnia 1 grudnia 2010 r. także dotyczyło rozbudowy sieci wodociągowej, i w takim też zakresie prowadzone było postępowanie. Odnosząc się do postawionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy wskazał, że nie popiera zawartej w nich argumentacji. W szczególności w ocenie organu odwoławczego nie znajduje podstaw uznanie zeznań świadków za niewiarygodne, które to zeznania pozostają w znacznej mierze zbieżne z oświadczeniami strony. Nie można zatem przyjąć, że składane przez N. B., M. F. czy Burmistrza [...] oświadczenia i wyjaśnienia zmierzają do spiskowania przeciwko odwołującemu. Zdaniem organu są one bowiem ze sobą zgodne i spójne, znajdują potwierdzenie w zeznaniach innych osób, przesłuchanych w toku prowadzenia sprawy, a z zeznań tych wyłania się nie tylko data powstania inwestycji, ale także sposób jej wykonania. Nadto organ argumentował, że fakt wszczęcia w sprawie postępowania przez organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego w 2006 r. nie oznacza, że budowla wcześniej była legalna. Także ewentualny fakt zawarcia umowy na dostawę wody z dnia 1 grudnia 2000 r., nr [...] nie przesądza zdaniem organu o legalności inwestycji. Sama zaś umowa nie stanowi dowodu mającego istotne znaczenie w sprawie nie rozstrzyga bowiem o tym, kto jest inwestorem sieci. Organ podkreślił, że wobec oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt II SA/Op 187/11 skargi na ostateczne postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania brak jest podstaw do zawieszenia postępowania. Odnosząc się natomiast do faktu korzystania z wodociągu przez K. K. i wykonania przyłącza do jego domku letniskowego, organ zauważył, że sprawa ta może stanowić przedmiot odrębnego postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Uzyskane w toku prowadzonego postępowania zeznania świadka, nie pozwalają bowiem na przyjęcie, że sporna inwestycja wykonana została legalnie, jak też nie wskazują na Gminę [...], jako podmiot odpowiedzialny za jej realizację. Również podnoszony zarzut nie ustalenia rodzaju inwestycji, należało zdaniem organu odwoławczego uznać za chybiony. Zarówno bowiem PINB, jak i Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu posiadają wiedzę, doświadczenie i kwalifikację zawodowe do dokonania tego rodzaju oceny. Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem strony, że nie jest ona inwestorem budowli wskazując, iż skonstruowanie przepisu art. 52 Prawa Budowlanego na zasadzie alternatywy pozwala na wysunięcie wniosku, że w pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor niebędący jednocześnie właścicielem nieruchomości. Na powyższe stanowisko zwraca uwagę orzecznictwo, w którym wskazuje się, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. Ponieważ z akt niniejszej sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że J. P. sfinansował przedsięwzięcie (na co dołączył faktury), osobiście wykonywał część prac, był również ich inicjatorem przeto w ocenie organu nie może budzić wątpliwości fakt, że to on jako podmiot bezpośrednio zaangażowany w doprowadzenie wody do własnej nieruchomości, pozostaje inwestorem wykonanych robót. Tym samym organ skonstatował, iż wszystkie decyzje wydane w oparciu o przepisy Prawa budowlanego winne być kierowane do J. P., gdyż jest on jedynym inwestorem w omawianej sprawie.

Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się J. P., który wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi oraz z przesłuchania świadków. W skardze skarżący podniósł, iż był oczywiście zainteresowany wykonaniem prac i w tym celu częściowo zostały one przez niego sfinansowane, w żaden jednak sposób nie przesądza to jego zdaniem, że był ich inwestorem i organizatorem. Podkreślił, że na żadnym etapie wykonywania prac Urząd Miasta, ani ZGKiM nie żądały od niego dokumentów, co więcej Burmistrz Miasta i Dyrektorzy ZGKiM zapewniali go, że po pracach przyłączeniowych dokonają tzw. projektu powykonawczego. Zdaniem skarżącego powyższe oznacza, że nie można go uznać za inwestora, którym w jego ocenie jest Gmina [...], posługująca się wykonawcą robót - firmą [...], bądź ZGKiM. Skarżący argumentował, iż nie pozostaje, ani zarządcą ani właścicielem spornej sieci w związku z czym decyzja nie powinna była zostać skierowana do niego tylko do Burmistrza, spółki WiK bądź do ZGKiM, która zgodnie z podstępnie usuniętą z akt ZGKiM umową z 1 grudnia 2000 r., pozostawała inwestorem powstałej sieci. Jednocześnie skarżący powołując się na złożone wyjaśnienia K. K. wskazał, iż włączenia do sieci wodociągowej dokonali pracownicy ZGKiM w związku z czym nie rozumie on tego, iż w jego przypadku miało by być inaczej, a skoro tak to pracownicy ZGKiM wykonywali te prace w oparciu o jakiś projekt, uzgodnienia i pod czyimś kierownictwem. Nadto skarżący zarzucił organowi odwoławczemu brak ustaleń w zakresie innych użytkowników sieci wodociągowej, których jego zdaniem było aż jedenastu. W tym zakresie skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja godzi także w ich interes, albowiem może ona także ich pozbawić wody pitnej. W dalszej części skarżący zarzucił organowi, iż zebrane przez niego zeznania świadków nie pozostają wiarygodne. W tym zakresie skarżący wskazał, że przesłuchana w roli świadka N. B. jest jego byłą żoną zatrudnioną przez Burmistrza [...] natomiast M. F., który został skazany wyrokiem za napaść i pobicie skarżącego jest jej konkubentem. Nadto poinformował, iż świadek F. D., były stróż gospodarstwa skarżącego, w zamian za napisanie fałszywego oświadczenia otrzymał ofertę korupcyjną od Burmistrza [...]. Skarżący zauważył, że biorąc pod uwagę ustalony przez organ czas powstania inwestycji określany na rok 1998 powoływani w sprawie świadkowie urodzeni w roku 1984 w momencie powstawania inwestycji byli jeszcze dziećmi. W ocenie skarżącego także kierowane w stosunku do niego działania prawne ze strony Burmistrza w postaci niniejszej sprawy mają związek z tym, iż pozostaje on jego politycznym przeciwnikiem. Ponadto skarżący podniósł, iż w związku z tym, że nie posiada należytej wiedzy technicznej, żeby dokonać oceny, czy zrealizowane roboty spełniają definicję przyłącza i stanowią rozbudowę sieci wodociągowej czy też stanowią budowlę, organ powinien był dla zachowania równowagi stron powołać do sprawy biegłego. Zarzucił, że z uwagi na przekazany organowi odwoławczemu oryginał kosztorysu wraz z dowodem zapłaty za usługę przyłączeniową do sieci wodociągowej, którą wykonał ZGKiM, organ nie może twierdzić że to on dokonał wcinki do istniejącej sieci wodociągowej przy ul. [...] o przekroju 80 mm

W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 18 kwietnia 2012 r., skarżący w związku z toczącą się sprawą przed Sądem Rejonowym w Kędzierzynie – Koźlu o odtworzenie umowy o dostawę wody i odbiór ścieków, przedłożył odpisy złożonych w tamtej sprawie zeznań świadków.

Pismem z dnia 4 maja 2012 r., skarżący zawnioskował o odroczenie rozpoznania skargi do czasu uzyskania odpisu z zeznań Burmistrza [...] składanych w prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Kędzierzynie Koźlu w sprawie o odtworzenie umowy o dostawę wody i odbiór ścieków.

Na rozprawie z dnia 24 maja 2012 r., skarżący podtrzymał wniosek o odroczenie rozprawy i w całości argumentację przedstawioną w skardze. Jednocześnie oświadczył, że nitka wodociągowa prowadzona była od ulicy [...] wzdłuż ulicy [...] do jego posesji. Wskazał, że działał w zaufaniu do organów państwa, posiadał także zgodę odpowiednich organów ale wszystkie ustalenia prowadzone były ustnie przez co przez wiele lat żył w przekonaniu, że wykonana w dobrej wierze inwestycja zrealizowana została zgodnie z przepisami. Podniósł także, że żaden organ nigdy nie informował go, że taka dokumentacja winna być w sprawie sporządzona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych kryteriów Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez procedujące w sprawie organy nadzoru budowlanego przepisów prawa.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 grudnia 2011 r.,którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 6 kwietnia 2011 r., nr [...] i nakazano J. P. rozbiórkę rozbudowanej sieci wodociągowej zlokalizowanej w [...] przebiegającej od głównego przyłącza znajdującego się w ulicy [...] do studzienki wodomierza usytuowanej na działce nr A.

W pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, jakie przepisy prawa mają zastosowanie w rozpatrywaniu sprawy rozbiórki rozbudowanej sieci wodociągowej.

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwana dalej ustawą, weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. Do spraw wszczętych po tej dacie, jak również wszczętych wcześniej lecz niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się jej przepisy (art. 103 ust. 1). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, że prace budowlane przy spornej budowli prowadzone były po dniu 1 stycznia 1995 r., kiedy to weszło w życie Prawo budowlane z 1994 r. Powyższe wynika nie tylko z zeznań świadków, ale także z twierdzeń samego skarżącego J. P.i, który podał, że w 1998 r. wykonane zostały prace polegające na połączeniu głównej sieci wodociągowej znajdującej się na ul. [...] ze studzienką wodomierzową znajdującą się na jego posesji, tj. na działce nr A.

Mając na uwadze rok realizacji inwestycji (1998 r.) oraz datę wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie (czerwiec 2008 r.) do likwidacji samowoli budowlanej, polegającej na samowolnej budowie obiektu budowlanego bez uzyskania stosownej decyzji organu administracji, popełnionej po 1 stycznia 1995 r. zastosowanie mają przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przepisy prawa budowlanego uległy wprawdzie nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 8 października 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. z 2008 r., Nr 206, poz. 1287), gdyż zmianie podlegało właśnie brzmienie art. 48 ustawy, lecz ustawa zmieniająca nie zawierała przepisów intertemporalnych, co oznacza, że w sprawie zastosowanie znajdują w zakresie likwidacji samowoli budowlanej przepisy ustawy z daty orzekania.

Dokonując kwalifikacji spornej inwestycji zgodzić należy się z organami nadzoru budowlanego, że wyczerpuje ona przesłanki uznania jej za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy. Art. 3 pkt 3 ustawy za budowlę rozumie każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Zauważyć, przy czym należy, iż powyższe wyliczenie zawarte w przytoczonym przepisie nie jest kompletne i nie stanowi zamkniętego katalogu. Służy ono ułatwieniu zakwalifikowania określonego obiektu do kategorii budowli w sytuacji, gdy obiekt posiada cechy tożsame lub znacznie zbliżone do jednego z wymienionych w tym przepisie oraz gdy stanowi całość techniczno - użytkową.

Sąd w niniejszym składzie aprobuje stanowisko organu odwoławczego, który wywiódł, że z racji pełnionej funkcji oraz rozwiązań technicznych sporną inwestycję należy uznać za stanowiącą budowlę z art. 3 pkt 3 ustawy, gdyż choć najbliżej jej do sieci uzbrojenia terenu – sieci wodociągowej, bowiem została ona zbudowana w celu doprowadzenia wody do działki skarżącego, to jednak z uwagi na to, iż nie posiada ona uzbrojenia, co wynika z protokołu oględzin z dnia 16 czerwca 2009 r., nie może stanowić sieci wodociągowej, o której jest mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r., o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 z późn. zm). Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 7 w/w ustawy siecią są przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego. Przypomnieć należy w tym miejscu, że przedmiotowa inwestycja, łączy główną sieć wodociągową z działką skarżącego, nie stanowi także przyłącza wodociągowego, bowiem nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 2 pkt 6 ustawy o zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zgodnie, z którym przyłączem wodociągowym jest odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy wraz zaworem za wodomierzem głównym.

Z lektury akt administracyjnych wynika, że w sieci o przekroju średnicy 80 mm biegnącej wzdłuż ulicy [...] na działce nr D dokonano wcinki do tej sieci przewodem o przekroju 50 mm i długości ok. 1,5 km zakończonego studzienką o wymiarach 1,41 x 0,99 m i głębokość 1,0 m, w której znajduje się licznik – wodomierz., znajdującą się na działce J. P. Studzienka zlokalizowana jest w odległości 19,5 m od budynku mieszkalno - usługowego i 11,5 m od budynku baru letniego. Roboty budowlane wykonane zostały bez pozwolenia na budowę. Okoliczność ta jest niesporna.

W konsekwencji należało zatem zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, iż istniejąca w ulicy [...] wodociągowa sieć uzbrojenia terenu została rozbudowana o nowy odcinek i element, który mimo, że nie stanowi sieci wodociągowej w rozumieniu przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, z uwagi na brak uzbrojenia terenu, funkcję taką pełni, doprowadzając wodę do działki skarżącego i tak jak wodociągowa sieć uzbrojenia terenu stanowi budowlę, do której zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowlanego. Realizacja spornej inwestycji zakwalifikowanej jako budowli w dacie jej budowy nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązujące w tym czasie przepisy ustawy - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414) nie przewidywały bowiem możliwości budowania tego rodzaju obiektów bez wcześniejszej zgody organów administracji architektoniczno – budowlanej. Wskazać należy, iż zgodnie z obowiązującym wówczas art. 28 Prawa Budowlanego, roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 Prawo budowlane. Wśród robót wymienionych w art. 29 i 30 Prawa budowlanego nie były wymienione roboty polegające na rozbudowie sieci uzbrojenia terenu, stąd na budowę nowego odcinka sieci uzbrojenia terenu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę.

Podnieść należy, że analogiczne stanowisko, powstałe na tle nieuzbrojonej sieci telewizji kablowej, zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt IV SA 462/98, w którym Sąd ten przyjął, że na budowę jakiejkolwiek inwestycji stanowiącej element sieci uzbrojenia terenu nieodzowne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że skoro przewody sieci telekomunikacyjnej uznane są wprost jako sieć uzbrojenia terenu to sieć telewizji kablowej jest fizycznie identyczna jak sieć telekomunikacyjna i służy także do przesyłania określonej formy informacji; nie ma zatem żadnych podstaw do uznania, że sieć telewizji kablowej nie stanowi uzbrojenia terenu. Budowa sieci telewizji kablowej wymaga, zatem pozwolenia na budowę, a skoro taka sieć została wykonana bez pozwolenia na budowę, trafna jest decyzja nakazująca rozbiórkę takiej sieci jako samowoli budowlanej.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszego postępowania stwierdzić należało, iż dokonanie rozbudowy sieci wodociągowej o nowy odcinek - obiekt służący dostarczaniu wody do nieruchomości skarżącego, bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegało rygorom art. 48 Prawa Budowlanego. Dodać należy przy tym, że przez budowę zgodnie z ówcześnie obowiązującym (w dacie budowy) art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego należało rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę i przebudowę oraz modernizację obiektu budowlanego.

Organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy dokonały kwalifikacji obiektu, objętego nakazem rozbiórki oraz przeprowadziły postępowanie w trybie art. 48 ustawy. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego zasadnie uznały, czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji, że inwestorem był skarżący oraz że z uwagi na niewykonanie przez skarżącego obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 1 grudnia 2010 r. nie jest możliwe prowadzenie postępowania legalizacyjnego i konieczne jest orzeczenie nakazu jego rozbiórki,

Następną istotną dla rozstrzygnięcia kwestią jest to, czy to skarżący zobowiązany winien być zobowiązanym do dokonania obowiązku, o którym stanowi art. 48 ustawy.

Zgodnie z treścią art. 52 ustawy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.

W przepisie tym określono podmioty zobowiązane do wykonania obowiązków związanych z popełnioną samowolą budowlaną. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości to, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki winien być adresowany do inwestora, lecz dotyczy to takiego inwestora, który legitymuje się tytułem prawnym do obiektu. Zatem nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu (por. np. wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r., a akt II OSK 522/06 - Lex nr 339391; wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 158/07 - Lex nr 468723, wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1468/10; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 51/11 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wybór adresata decyzji wymienionych w treści art. 52 ustawy, w tym decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1, jest więc uzależniony nie tylko od kolejności podmiotów wymienionych w jego treści, ale również od możliwości realizacji przez ten podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności samej decyzji w konkretnych okolicznościach danej sprawy.

Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49 b, art. 50 a oraz art. 51 p.b. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że nakaz usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem i nie kto inny jak sprawca samowoli w pierwszej kolejności jest obciążony nakazem wykonania tego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 2059/98 – niepubl; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 359/10 – Lex nr 755572). Pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 ustawy Prawo budowlane oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1234/08 - Lex nr 552842, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści art. 18 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wynika, że inwestorem jest podmiot, do którego obowiązków należy zorganizowanie procesu budowlanego.

Odnosząc powyższego do realiów sprawy podkreślić należy, że pozwolenia na budowę nie można zastąpić żadnymi innymi decyzjami, uzgodnieniami, czy też czynnościami cywilnoprawnymi. Zeznania, zatem skarżącego, jak również argumenty podnoszone w składanych odwołaniach, że wykonywał przedmiotową inwestycję w oparciu o ustne uzgodnienia z Burmistrzem [...] czy ówczesnymi Dyrektorami ZGKiM w [...] nie tylko nie zwalniają skarżącego z wykonania obowiązku określonego w art. 48 ust. 1 ustawy, ale wręcz wskazują i uzasadniają uznanie, że to właśnie na niego, jako inwestora winien być nałożony ten obowiązek. Organy administracji w tym zakresie, dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przeprowadziły logiczny wywód, z którego wynika, że to skarżący był inwestorem, a przy realizacji inwestycji polegającej na doprowadzeniu wody od sieci wodociągowej znajdującej się na ulicy [...] do wodomierzy znajdujących się w studzience zlokalizowanej na jego posesji prowadził uzgodnienia zarówno z Burmistrzem [...], jak i ówczesnym Dyrektorem ZGKiM w [...].

W kontekście powyższego nie ma również znaczenia zawarta przez skarżącego z ZGKiM umowa o dostawę wody z dnia 1 grudnia 2000 r., nr [...], której odtworzenia domaga się skarżący przed sądem powszechnym albowiem, nie przesądzi ona o legalności wykonanej przez skarżącego inwestycji. Nadto uzyskane w toku prowadzonego postępowania zeznania świadka, nie pozwalają na przyjęcie, że sporna inwestycja wykonana została legalnie, jak też nie wskazują na Gminę [...], czy ZGKiM, jako podmiot odpowiedzialny za jej realizację. Zrealizowana przez skarżącego inwestycja nie została także przejęta na własność Gminy [...], czy ZGKiM i okoliczność ta nie może budzić wątpliwości wobec treści zapisów w księgach ZGKiM w [...], w których nie istnieje zapis dotyczący zwiększenia majątku trwałego ZGKiM w wyniku przejęcia od osoby fizycznej sieci bądź przyłączy wodociągowych z terenu sołectwa [...], od 2000 r. do dnia dzisiejszego.

W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego podważające zeznania przesłuchanych w sprawie świadków. Pozostają one bowiem w znacznej mierze zbieżne z oświadczeniami strony, są ze sobą spójne, a tym samym zasługują na uznanie ich za wiarygodne. Ponadto znajdują potwierdzenie w zeznaniach innych osób, przesłuchanych przez organy w toku procedowania, a z zeznań tych wyłania się nie tylko data powstania inwestycji, ale także sposób jej wykonania.

Za zasadny nie został uznany także zarzut skarżącego, że nie pozostaje on inwestorem budowli. W świetle poglądów doktryny inwestorem jest osoba fizyczna albo prawna, bądź też jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, która przeznacza środki finansowe na realizację określonej inwestycji budowlanej. Inwestorem jest osoba, która organizuje i finansuje budowę" (wyrok NSA z 21 listopada 2001 r., sygn. SA/Rz 597/00, Lex Polanica nr 354876). Nadto zgodnie z art 52 ustaw, na co wskazywano już wyżej, w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. Z akt sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że to skarżący sfinansował inwestycję (na co dołączył faktury), osobiście wykonywał część prac, był także ich inicjatorem i organizatorem. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że to on jako podmiot bezpośrednio zaangażowany w doprowadzenie wody do własnej nieruchomości, pozostaje inwestorem wykonanych robót. Nadto skarżący, a to wobec nie przejęcia wykonanej inwestycji do majątku Gminy [...] oraz ZGKiM w [...] jest on właścicielem tej budowli. Tym samym stwierdzić należało, iż organy zasadnie skierowały decyzje do skarżącego.

Podnoszony przez skarżącego zarzut dotyczący konieczności powołania biegłego w celu ustalenia rodzaju inwestycji, należało zdaniem Sądu uznać za chybiony. Zarówno, bowiem organ I instancji, jak i Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu posiadają wiedzę, doświadczenie i kwalifikację zawodowe do dokonania tego rodzaju oceny.

W sprawie doszło, zatem do samowolnego wykonania przez inwestora, którym był skarżący budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy.

Zauważyć należy, że likwidacja samowoli budowlanej może polegać na orzeczeniu nakazu rozbiórki bądź na jej legalizacji. Legalizacja obiektu budowlanego łączy się z koniecznością spełnienia określonych przesłanek. Dostrzegając możliwość legalizacji popełnionej samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora postanowieniem z dnia 1 grudnia 2010 r., nr [...], określone obowiązki wymienione w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Skarżący nie przedłożył żądanych dokumentów. W konsekwencji powyższych ustaleń oraz wobec niewykonania przez skarżącego obowiązków nałożonych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krapkowicach z dnia 1 grudnia 2010 r., w celu zalegalizowania istniejącej samowoli, właściwy organ nadzoru budowlanego zobligowany był do zastosowania art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

Art. 48 ust. 4 ustawy stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, który przewiduje, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli zaistnieją zatem przesłanki do wydania nakazu rozbiórki, tj. stwierdzenie niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na budowę i niewykonanie obowiązków wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego (a taka sytuacja wystąpiła w sprawie), organ nie może odstąpić od wiążącego go obowiązku wydania nakazu rozbiórki. Ustawa nie uzależnia orzeczenia nakazu rozbiórki od przyczyn zaistnienia braku pozwolenia na budowę, czy też przyczyn niewykonania obowiązków nałożonych w celu ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 ustawy. Co więcej żaden przepis Prawa budowlanego nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. W szczególności w postępowaniu tym organy administracji nie mogą odstąpić od nakazu rozbiórki z powołaniem się na zasady współżycia społecznego. Przy popełnieniu samowoli budowlanej nie mają bowiem znaczenia przyczyny naruszenia przepisów Prawa budowlanego ani wina, czy jej brak. Nawet najbardziej szczytne cele nie mogą ekskulpować podmiotu, który takiej samowoli dopuścił się. Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja organu nadzoru budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki ma charakter związany, a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora.

Odnosząc się do faktu korzystania z wodociągu przez K. K. i wykonania przyłącza do jego domku letniskowego, podnieść należy, iż sprawa ta jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, może stanowić przedmiot odrębnego postępowania przed organem nadzoru budowlanego.

W rezultacie powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowe były bowiem ustalenia organu odwoławczego co do charakteru obiektu podlegającego rozbiórce jak i to, że zasadnicze warunki legalizacji określone w postanowieniu z dnia 1 grudnia 2010 r., nr [...] nie zostały spełnione, co uzasadniało w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy - Prawo budowlane nakaz rozbiórki.

Odnosząc się do wniosku skarżącego, który zawarty został w skardze jak i podtrzymany na rozprawie o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z przesłuchania zawnioskowanych świadków, to w tym zakresie stwierdzić należy, że ustawodawca nie przewidział w przepisach procedury sądowoadministracyjnej takiego uprawnienia Sądu. Art. 106 § 3 P.p.s.a stanowi bowiem, że Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z tego też względu niedopuszczalnym było uzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez skarżącego.

Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.