Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 419/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 994
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym  - tekst jedn.
article: art. 66 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 996
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi Wójta Gminy J. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dn. [...] kwietnia 2019 r. Nr [...] stwierdzające nieważność Zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy J. z dn. [...] lutego 2019 r. w sprawie odwołania A. S.z funkcji dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w G. [...].

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

W dniu [...] lutego 2019 r. Wójt Gminy J. wydał Zarządzenie Nr [...], odwołujące A. S. z dniem [...] lutego 2019 r. ze stanowiska Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w G. [...] bez wypowiedzenia. Zarządzenie zostało wydane m. in. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996).

W przedmiotowej sprawie, zgodnie z uzasadnieniem do zarządzenia, przyczynami odwołania dyrektora przez organ prowadzący, były:

1) jako główny zarzut, podjęcie przez grupę rodziców dzieci działań w celu przepisania dzieci do innych szkół, czego powodem miała być postawa Dyrektor S.,

co w ocenie Wójta spełnia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku," o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe oraz;

2) ograniczona współpraca z Poradnią Psychologiczną;

3) brak współpracy z Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w J.;

4) niezadawalająca współpraca z pracownikami szkoły,

5) brak współpracy Dyrektora PSP G. [...] z organem prowadzącym oraz przerzucanie kompetencji w sprawach podejmowania decyzji w zakresie wydatków na funkcjonowanie szkoły;

6) nie wykonanie polecenia wójta tj. przygotowania placu szkolnego w celu przygotowania uroczystości rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019.

Biorąc powyższe pod uwagę, organ prowadzący uznał, że decyzja rodziców

o przepisaniu uczniów do innych szkół wpłynęłaby destabilizująco na realizację zadań szkoły, która to szkoła wobec zbyt malej liczby uczniów musiałaby być zlikwidowana, zatem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora przez A. S. godzi w interes placówki jako interes szkolny.

Organ prowadzący wystąpił do [...] Kuratora Oświaty o wydanie opinii w sprawie odwołania Pani A. S. z funkcji Dyrektora. Opinia Kuratora jest negatywna. W ocenie Kuratora przedstawione przez organ prowadzący zarzuty dotyczące braku współpracy z GOPS i poradnią psychologiczną nie potwierdziły się. Analiza dokumentacji szkolnej nie wykazała nieprawidłowości. Kurator wydał opinię na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu 28 stycznia 2019 r. w Publicznej Szkole Podstawowej w G. [...], która to kontrola nie potwierdziła okoliczności wskazanych we wniosku wójta.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda [...] podniósł, że w jego ocenie powyższe zarządzenie Wójta Gminy J. zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 66 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo oświatowe.

Organ nadzoru wskazał, że zgodnie z tymże przepisem organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce oświatowej,

w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty,

a w przypadku szkoły i placówki artystycznej ministra kultury i dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego

bez wypowiedzenia.

W ocenie organu nadzoru, pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku",

o którym jest mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 wskazanej wyżej ustawy Prawo oświatowe, obejmuje tylko takie sytuacje, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania przez niego czynności z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego. Pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek" nie dotyczy każdego naruszenia prawa przez dyrektora i należy je rozumieć wąsko. Naruszenie prawa przez dyrektora musi być jednak na tyle istotne i poważne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie przez niego obowiązków w ramach funkcji kierowniczych, a także kierowanie przez niego sprawami szkoły.

Organ nadzoru, tytułem wskazania rozumienia ww. przesłanki wskazał,

że w orzecznictwie sądowo - administracyjnym utrwalony jest pogląd, że szczególnie

uzasadnionymi przypadkami nie są m.in.:

1) długotrwały konflikt dyrektora z radą pedagogiczną, czy rodzicami szkoły

(wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2017 r., II SA/Wa 276/17);

2) nieprawidłowości w prowadzeniu gospodarki finansowej (wyrok NSA z dnia

9 lipca 2010 r., I OSK 525/10);

3) uchybienia w zakresie organizacji pracy szkoły (wyrok NSA z dnia 23 września 2005 r., I OSK 91/05).

W ocenie organu nadzoru, Wójt Gminy J. jako organ prowadzący szkoły nie wykazał, że działania dyrektora mieściły się w kryteriach "szczególnie uzasadnionych przypadków", że są to przypadki wyjątkowe, nagłe czy nadzwyczajne. Analiza zachowania dyrektora wymaga określenia, czy jego działanie było dotknięte bezprawnością w postaci naruszenia obowiązków wynikających z pełnionego stanowiska, a także czy było nacechowane winą w postaci lekkomyślności, niedbalstwa, czy też rażącego niedbalstwa, które mieszczą się w pojęciu naruszenia obowiązków pracowniczych.

Wskazywany przez organ prowadzący główny zarzut wobec Dyrektora szkoły, będący bezpośrednią przyczyną wydania zarządzenia o odwołaniu, a mianowicie protokół

z dnia [...] stycznia 2019 r. ze spotkania z rodzicami uczniów wskazujący na złą atmosferę w szkole i brak współpracy - nie może być argumentem za natychmiastowym odwołaniem dyrektora z funkcji, jako szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu wskazywanego przepisu.

Istotne znaczenie dla oceny niniejszej sprawy ma treść opinii Kuratora Oświaty, gdzie zawarto szczegółową analizę głównego zarzutu organu prowadzącego - istoty konfliktu z niektórymi rodzicami uczniów. Organ nadzoru w pełni podziela konkluzję opinii Kuratora Oświaty, iż brak jest podstaw tak prawnych, jak i faktycznych, do przypisania dyrektorowi szkoły odpowiedzialności w tym zakresie.

Z powyższych względów nie można uznać działania organu wykonawczego gminy za uzasadnione, co skutkuje stwierdzeniem nieważności analizowanego zarządzenia.

W skardze z dn. 20 maja 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] Wójt Gminy J. ( dalej także jako: "skarżący"), podniósł następujące zarzuty:

1. Rażące naruszenie prawa - art. 91 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 66 ust.1 pkt.2 prawa oświatowego przez przyjęcie, że zarządzenie nr [...] Wójta

Gminy J. w przedmiocie odwołania Dyrektora Szkoły zapadło z naruszeniem

prawa, gdyż nie było podstaw do odwołania dyrektora Szkoły, podczas gdy prawidłowa ocena sytuacji prowadzi do wniosku, że zarządzenie Wójta jest prawidłowe i były pełne przesłanki do odwołania Dyrektora Szkoły, zaistniał bowiem szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający jego odwołanie.

2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego

rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że brak jest podstaw "faktycznych i prawnych" do przypisania dyrektorowi placówki odpowiedzialności za konflikt z "niektórymi rodzicami uczniów" w sytuacji gdy odwołana dyrektor nie jest akceptowana przez ponad połowę rodziców dzieci uczęszczających do szkoły. Na około 90 uczących się w szkole dzieci, rodzice ponad 70 z nich wystosowali do Wojewody i Kuratorium wniosek zawierający żądanie nie przywracania jej na stanowisko.

3. Naruszenie art. 7,8, 9,10 i 11 kpa, oraz art. 77 par.1 kpa, przez pominięcie do podstawy ustaleń praktycznie wszystkich argumentów przedstawionych w uzasadnieniu zarządzenia Wójta nr [...] świadczących o istnieniu szczególnie

uzasadnionego przypadku przemawiającego za odwołaniem Dyrektora Szkoły, oraz

naruszenie wszelkich zasad rzetelności prowadzonego postepowania przez Wojewodę.

4. Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie odnosi się ponadto w żaden sposób do innych argumentów zawartych w uzasadnieniu zarządzenia Wójta nr [...]

i całkowicie je pomija.

5. Naruszenie art. 10§1 kpa, przez nie zapewnienie stronie czynnego udziału

w toczącym się postępowaniu.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postepowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi Wójt Gminy J. podniósł, że Wojewoda [...] wydając zaskarżone rozstrzygnięcie całkowicie pominął okoliczności świadczące o tym, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki w pełni uzasadniającego odwołanie dotychczasowego dyrektora. Skarżący podniósł, że A. S. pełniąc stanowisko dyrektora PSP w G. [...] nie poradziła sobie z rozwiązaniem sytuacji, jaka zaistniała w szkole, a w szczególności w klasie IV.

Doszło do sytuacji, że rodzice uczniów stracili zaufanie do dyrektora i zwracali się

kilkukrotnie o pomoc do Wójta Gminy J. i Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Rodzice uczniów kategorycznie żądali odwołania Pani A. S. z funkcji dyrektora a w czasie ferii zimowych złożyli wnioski o przyjęcie ich dzieci do Szkoły Podstawowej w B. [...] w gminie M..

Opisując w dalszej treści uzasadnienia pozostałe ww. przyczyny odwołania A. S. ze stanowiska dyrektora PSP w G. [...], Wójt Gminy J. w konkluzji podniósł, że w sprawie w jego ocenie zaistniał szczególny uzasadniony przypadek, o którym stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Stosownie do powołanego przepisu organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Skarżący organ podniósł argumentacje sprowadzającą się do stwierdzenie,

że podjęcie przez rodziców ostatecznej decyzji, a co za tym idzie, podjęcie pierwszych kroków w kierunku przepisania swoich dzieci do innych szkół (m.in. do szkoły

w B. [...]), których powodem była postawa Dyrektor A. S., spełnia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Ta ostateczna decyzja rodziców (po wyczerpaniu wcześniejszych prób porozumienia z dyrektorem szkoły), wpłynęłaby bardzo destabilizująco

na realizację zadań szkoły, która z powodu zbyt małej liczby uczniów musiałaby zostać zlikwidowana. Byłaby to bardzo niekorzystna sytuacja dla dzieci i ich rodziców zamieszkujących w G. [...] (zmuszonych do dowożenia dzieci do innych szkół) oraz dla nauczycieli, którzy straciliby pracę. Świadczy to o tym, że dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora przez A. S. godziło w interes placówki jako interes publiczny.

Konkludując, skarżący podniósł, że odwołanie A. S. ze stanowiska dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w G. [...] jest zgodne

z prawem tj. przepisem art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, gdyż zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" polegający w szczególności na niezapewnieniu dzieciom właściwej opieki psychologicznej i w konsekwencji podjęcie decyzji

o przeniesienie dzieci do innej szkoły. Motywy odwołania znalazły wyraz

w uzasadnienie wydanego przeze Wójta Gminy J. zarządzenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o odrzucenie skargi albowiem naruszony został przepis art. 98 ust.3 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż skarżący nie dołączył do skargi stosownego dokumentu stanowiącego podstawę wniesienia skargi.

W przypadku udokumentowania istnienia aktu będącego podstawa wniesienia skargi, Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1279 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.) rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało podjęte zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.

Przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie stanowiło rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dn. [...] kwietnia 2019 r., którym stwierdzono nieważność zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy J. z dn. [...] lutego 2019 r. w sprawie odwołania A. S. z funkcji dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w G. [...].

W pierwszej kolejności należy się odnieść do wniosku Wojewody [...] o odrzucenie skargi. W ocenie Sądu, wniosek o odrzucenie skargi nie jest zasadny. Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U.

z 2018 r., poz. 994 ze zm.) [dalej: u.s.g.], do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.

Przepis ten, co podkreślano wielokrotnie w orzecznictwie, powinien być interpretowany w sposób najszerzej uwzględniający prawo organu samorządu terytorialnego do zbadania przez sąd administracyjny legalności rozstrzygnięć nadzorczych. Z literalnego brzmienia przepisu wynika, że podstawą wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Celem tego przepisu jest zapewnienie takiego stanu rzeczy, aby przed wniesieniem skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze ten organ gminy, którego akt został unieważniony, podjął wewnętrzne rozstrzygnięcie, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem nadzorczym i uważa, że należy wnieść skargę na to rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 27 lutego 1992 r.,

III AZP 53/94). Wójt Gminy J., który podjął zarządzenie, którego dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, jest jednocześnie tym organem, który reprezentuje Gminę J. na zewnątrz i jest uprawniony do podpisania skargi do sądu administracyjnego. W tej sytuacji odrzucenie skargi podpisanej przez organ uprawniony do jej reprezentowania tj. przez Wójta Gminy J. z tego tylko powodu, że ten organ wydał takowe zarządzenie już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, byłoby w ocenie sądu nadmiernie formalistyczne i pozbawiłoby organ samorządu terytorialnego prawa do zbadania legalności rozstrzygnięcia nadzorczego. Z tego względu, w tym stanie faktycznym, Sąd nie uwzględnił wniosku o odrzucenie skargi.

Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia sprawy zaznaczyć należy,

że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole, dla której organem prowadzącym jest gmina następuje w formie zarządzenia organu gminy. Odwołanie

to ma charakter kompetencji władczej przysługującej organowi na podstawie przepisów prawa administracyjnego. Mimo, że ma ono charakter personalny, nie jest aktem prywatnoprawnym, gdyż obsada stanowiska dyrektora jest formą zarządzania szkołą publiczną, co wchodzi w zakres administracji publicznej.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Organ nadzoru o nieważności orzeka w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały, w rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości,

że powyższy termin został przez Wojewodę zachowany.

Rozstrzygnięcie nadzorcze o nieważności uchwały (zarządzenia) zapada w razie ustalenia, że jest ona dotknięta wadą kwalifikowaną polegającą na tego rodzaju sprzeczności z prawem, która jest "czymś więcej" niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa (por. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak – Postępowanie w sprawach nadzoru nad działalnością komunalną, Warszawa 1995, str. 28). Rozstrzygnięcie nadzorcze musi jednoznacznie wskazywać, jaki przepis prawa został uchwałą naruszony i na czym

to naruszenie polegało. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2000 r. w sprawie o sygn. III SA 397/00 (ONSA z 2001 r., z. 3, poz. 117) stwierdził,

że stosując środek nadzorczy, uprawniony do tego organ jest zobowiązany w sposób nie budzący wątpliwości do wykazania sprzeczności postanowień badanej uchwały

z prawem, wyjaśniając sens przepisów, które w jego ocenie zostały naruszone.

Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje, że istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały organu gminy

to naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Te same zasady organ nadzoru stosuje badając zgodność z prawem podjętego przez właściwy organ gminy zarządzenia.

Zauważenia wymaga, że odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły ma charakter kompetencji władczej organu jednostki samorządu terytorialnego, związanej

z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty. Nie oznacza to jednak, że organ prowadzący ma pełną swobodę w tym względzie. Personalny charakter prawny uchwały lub zarządzenia organu prowadzącego o odwołaniu dyrektora z funkcji kierowniczej w żaden sposób nie odbiera temu aktowi owego publicznoprawnego charakteru i nie wyłącza możliwości kontrolowania tego rodzaju aktów w trybie nadzoru, zaś jego wykonywanie w tego typu sprawach nie może być postrzegane w kategoriach ograniczania konstytucyjnie chronionej samodzielności organu (art. 171 ust. 1 i 2 Konstytucji RP).

Oceniając legalność rozstrzygnięcia nadzorczego sąd administracyjny zobligowany jest do zbadania zgodności z prawem zarządzenia organu samorządu terytorialnego, którego nieważność stwierdził organ nadzoru. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.

Zgodnie z tym przepisem organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury

i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

W realiach niniejszej sprawy dyrektora szkoły odwołano ze stanowiska w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, a więc z uwagi na zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku. Przepis ten (podobnie jak uprzednio obowiązujący art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty) wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze i stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna (por. wyroki NSA: z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 933/10;

z dnia 1 lipca 2015 r. sygn. akt 978/15). Podkreślenia wymaga, że omawiany art. 66 ust. 1 pkt 2 w przewidzianych w nim sytuacjach - nie ustanawia obowiązku, lecz jedynie przewiduje możliwość odwołania dyrektora z funkcji kierowniczej przez właściwy organ, nie podając przy tym wprost żadnych kryteriów oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku". Niemniej skoro ustawodawca do zwrotu "uzasadniony przypadek" - dodał kwalifikator "szczególnie", to nie może ulegać wątpliwości, że położył akcent na to właśnie określenie, zawężając zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn, jest nie do przyjęcia.

Należy przyjąć zatem, że pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" oznaczać może albo nagłe zdarzenie powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie prawa przez dyrektora, czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. Wobec tego szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym, odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających.

Brak szybkiej reakcji organu prowadzącego placówkę na postępowanie dyrektora w sposób naturalny osłabia, a nawet z upływem czasu może znosić, możliwość odwołania z funkcji dyrektora na podstawie omawianego przepisu (por. wyrok NSA

z dnia 27 września 2012 r. o sygn. I OSK 1615/12).

Sąd zwraca uwagę, że za przyjęty i utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się pogląd, iż nie wszystkie zastrzeżenia do pracy dyrektora szkoły mogą uzasadniać zastosowanie przewidzianego w omawianym przepisie odwołania tej osoby z zajmowanego stanowiska w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia. Nawet negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej szkoły lub innych zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły, a zwłaszcza odmienna wizja prowadzenia placówki oświatowej, czy też konflikt z organem prowadzącym lub współpracownikami, nie mieszczą się bowiem w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (w uprzednim stanie prawnym, a obecnie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe) i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły

w trybie tego przepisu (por. wyroki NSA: z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 2018/10, z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 3346/15).

Jak wskazano w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt

II SA/Ol 215/15, również poważny konflikt pomiędzy dyrektorem szkoły a radą pedagogiczną czy radą rodziców, nawet jeżeli miał on miejsce, nie mieści się w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków". Zasygnalizować tu można, że konflikty

w pracy i skargi na pracodawcę nie są bowiem okolicznościami wyjątkowymi.

Zaznaczenia wymaga, że jeżeli w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe przewidziana jest możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego "w przypadkach szczególnie uzasadnionych", to można użyć stwierdzenia, że podstawą odwołania dyrektora określoną w tym przepisie nie mogą być przypadki zwyczajne, typowe – bazujące na negatywnej ocenie pracy czy wykonania bieżących zadań nauczyciela – dyrektora szkoły.

Analiza przypadków uznanych w dotychczasowym orzecznictwie za przypadki szczególnie uzasadnione dowodzi, że orzecznictwo konsekwentnie przyjmuje, że w tym przepisie chodzi o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości,

że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych.

Sąd stwierdza, że w sprawie niniejszej Wójt Gminy J. nie dokonał logicznego

i przekonywującego zastosowania wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.

Z akt postępowania prowadzonego przez organ nadzoru wynika, że głównym

i zasadniczo przesądzającym powodem odwołania A. S. z funkcji dyrektora PSP w G. [...] było pismo rodziców uczniów sugerujące złą atmosferę w szkole, brak współpracy z dyrektorem oraz zapowiedź przeniesienia uczniów do innej placówki szkolnej. Powyższe zawarte jest w treści protokołu z dn. 10 stycznia 2019 r.

ze spotkania z rodzicami uczniów szkoły i stanowi dla Wójta Gminy J. podstawowy dowód zaistnienia przesłanki z art. 66 ust.1 pkt.2 ustawy prawo oświatowe.

W ocenie Sądu tego rodzaju sytuacje nie mogą być kwalifikowane jako wyczerpujące przesłankę z cyt. art. 66 ust.1 pkt. 2 ustawy prawo oświatowe.

W funkcjonowaniu placówek oświatowych, w tym szkół różnych kategorii mogą występować sytuacje problematyczne, nawet konfliktowe, ale nie może stanowić to podstawy do subiektywnej interpretacji i przyjmowania kwalifikacji "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 66 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo oświatowe.

W niniejszej sprawie znamienne jest, że organ prowadzący placówkę oświatową

w sposób jednostronny uznał, iż okoliczności konfliktu w PSP w G. [...] pomiędzy dyrektorem szkoły a częścią rodziców na tle zachowania jednego z uczniów klasy IV, są na tyle poważne że mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Jednocześnie Wójt Gminy J., jako organ prowadzący ww. placówkę oświatową, nie uznał za zasadne uzyskanie w odniesieniu do sytuacji w szkole stanowiska statutowych organów szkoły, tj. Rady Pedagogicznej i Rady Rodziców, a poprzestał i uznał za wystarczające do podjęcia zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły ustaleń z zebrania z częścią rodziców uczniów szkoły potwierdzonych ww. protokołem z dn. [...] stycznia 2019r.

Pozostałe wskazane w zarządzeniu o odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły powody, zostały zakwestionowane w opinii kuratora oświatowego z dn. [...] lutego 2019 r. wydanej na podstawie kontroli przeprowadzonej w tej szkole przez zespół wizytatorów. W ocenie Kuratora przedstawione przez organ prowadzący zarzuty dotyczące braku współpracy z GOPS i poradnią psychologiczną nie potwierdziły się, a analiza dokumentacji szkolnej nie wykazała nieprawidłowości organizacyjnych

w funkcjonowaniu szkoły, w tym przypadków konfliktowych pomiędzy dyrektorem

a pracownikami szkoły.

Samo powołanie się na brak właściwej współpracy dyrektora z rodzicami uczniów i niektórymi pracownikami administracyjnymi szkoły, brak współpracy z GOPS

w J., brak współpracy z organem prowadzącym oraz przerzucanie kompetencji w sprawach podejmowania decyzji w zakresie wydatków na funkcjonowanie szkoły,

czy nie wykonanie polecenia przygotowania placu szkolnego na uroczystości rozpoczęcia roku szkolnego, mają charakter ogólnikowy i przede wszystkim nie stanowią uzasadnienia dla zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku pozwalającego na odwołanie dyrektora szkoły w trakcie trwania roku szkolnego w myśl art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.

Reasumując, w świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że organ nadzoru przeprowadził prawidłową wykładnię regulacji prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego wyznaczającej przesłanki dopuszczalności odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W pełni zasadnie wywiódł, że oparcie pierwszej przesłanki na przedmiotowym ograniczeniu negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań na "przypadkach szczególnie uzasadnionych", wymaga przyjęcia wykładni zawężającej do kwalifikowanych sytuacji, w których ze względu na stopień naruszeń obowiązków nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczych i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. W niniejszej sprawie nie wykazano takiego rodzaju uchybień wykonywania zadań, które wymagały natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora (w trakcie roku szkolnego).

Mając powyższe na uwadze, należy w pełni podzielić stanowisko Wojewody [...], że powołane przez organ prowadzący okoliczności nie wypełniały przesłanki szczególnie uzasadnionych przypadków kwalifikujących do natychmiastowego odwołania A. S. z funkcji dyrektora szkoły na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Szczególnie uzasadnione przypadki oznaczają sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Musi być ono przy tym na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 10 k.p.a. stwierdzić należy, że nie są one uzasadnione. Wskazać tu należy, że nie każde naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem decyzji czy rozstrzygnięcia poddanej kontroli sądu. Zarzut naruszenia ww. przepisu poprzez niezawiadomienie strony

o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku

z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn.. akt I OSK 2572/12 wskazał cyt.: "Zarzut naruszenia

art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym

i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych."

Natomiast w kontrolowanej sprawie skarżący nie tylko nie wskazał związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., a rozstrzygnięciem sprawy

ale przede wszystkim nie wykazał jakich czynności procesowych nie mógł wykonać

w związku z niezawiadomieniem strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania podniesionych w skardze.

Konkludując, w ocenie Sądu Wojewoda [...] prawidłowo stwierdził,

iż zarządzenie Nr [...] Wójta Gminy J. jest sprzeczne z prawem i jako akt na mocy art. 91 ust. 1 u.s.g. jest nieważny.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.