Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 183/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono, że postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób przewlekły
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6, art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 35, 36 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 33 ust. 3, art. 114 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność i przewlekłość postępowania Komendanta Miejskiego Policji [...] w przedmiocie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby I. stwierdza, że Komendant Miejski Policji [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. oddala skargę w zakresie stwierdzenia bezczynności Komendanta Miejskiego Policji [...] oraz przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, III. w pozostałym zakresie odrzuca skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] września 2019 r. M.K. wniósł skargę na przewlekłość i bezczynność Komendanta Miejskiego Policji [...] oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w sprawie wszczętego w dniu [...] czerwca 2018 r. postępowania w przedmiocie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby w klatach 2006 – 2018. W skardze skarżący zawarł wnioski o:

- stwierdzenie przewlekłości i bezczynności organu I i II inst. z rażącym naruszeniem prawa,

- nałożenie na organ I i II inst. kary pieniężnej,

- zobowiązanie organu II inst. do doręczenia Sądowi całości akt postępowania,

- zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji do wyjaśnienia jakie czynności zostały przez niego powzięte w związku ze zgłoszonym przez stronę podejrzeniem popełnienia przestępstwa w zakresie fałszowania danych w systemie SESPol.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 28 maja 2018 r. wniósł do Komendanta Miejskiego Policji pismo z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia ilości wypracowanych nadgodzin. W odpowiedzi pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. organ powiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił, że od czasu wpływu wniosku do czasu wszczęcia postępowania organ pozostaje w bezczynności, nadto nieprawidłowo powiadamia stronę o wydłużeniu postępowania, nie uzasadnia, że sprawa jest szczególnie skomplikowana i wymaga dodatkowych czynności wykraczających poza normalne czynności. Zdaniem skarżącego zebranie materiału dowodowego w postaci kserokopii notatników służbowych, książki służby oraz grafików, należą do normalnych czynności, nie wymagających zwiększonego nakładu pracy. W związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania, a także bezczynnością organu strona skierowała do organu II inst. ponaglenie. W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji nieprawidłowo stwierdził, że doszło wyłącznie do przewlekłości postępowania, a naruszenie prawa nie miało miejsca. Organ II inst. wyznaczył termin do załatwienia sprawy, którego Komendant Miejski Policji nie dotrzymał. Organ prowadzący postępowanie nie wyjaśnił istotnej dla sprawy okoliczności dotyczącej przerobienia elektronicznego dokumentu, nie dokonał prawidłowych obliczeń adekwatnych do obszernego materiału dowodowego, odrzucał wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę postępowania, nie powiadamiał strony o kolejnym wydłużeniu terminu, a ostateczną decyzję z dnia [...] lutego 2019 r. wydał po wyznaczonym przez siebie terminie. Organ zaniżył w sposób istotny wypracowane nadgodziny, rażąco naruszył przepisy prawa administracyjnego. Pomimo wniesionego odwołania. Komendant Wojewódzki Policji w wydanej przez siebie decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. również nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zaniżył wypracowane nadgodziny, nie uwzględnił wniosków dowodowych strony, nie dokonał oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Organ II inst. pominął istotny w sprawie dowód w postaci wyjaśnienia okoliczności przerobienia elektronicznego systemu SESPOL w latach 2011 - 2012, na podstawie którego istnieje możliwość odtworzenia faktycznego czasu służby wnioskodawcy. Na podstawie ewidencji czasu służby innych policjantów zawartych w systemie SESPOL organ ma możliwość sprawdzenia z kim skarżący pełnił służbę, a następnie na podstawie nadgodzin wypracowanych przez innych funkcjonariuszy organ posiada możliwość odtworzenia brakujących okresów nadgodzin wypracowanych przez skarżącego, z której to możliwości organ nie skorzystał.

W odpowiedzi na skargę Komendant Miejski Policji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia [...] maja 2018 r. M.K. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji z wnioskiem o ustalenie ilości nierozliczonych nadgodzin z tytułu pełnienia przez niego służby w Komendzie Miejskiej Policji oraz w Ogniwie II w [...] Wydziału Konwojowego Komendy Wojewódzkiej Policji w latach 2015 – 2018 i wypłatę na ich podstawie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za niewykorzystany czas wolny od służby. Pismo wpłynęło do organu w dniu 30 maja 2018 r., z tą datą wszczęte zostało postępowanie administracyjne, o wszczęciu postępowania zawiadomiono stronę pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Następnie organ przedstawił tok postępowania zainicjowanego wnioskiem strony z dnia [...] maja 2018 r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę wydania przez organ I inst. decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. o przyznaniu M.K. ekwiwalentu pieniężnego za 0,5 godziny niewykorzystanego czasu wolnego od służby udzielanego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W ocenie Komendanta Miejskiego Policji w sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania. Organ prowadził postępowanie w czasie dłuższym niż wynika z przepisu art. 35 § 3 kpa, lecz było to uzasadnione następującymi okolicznościami:

1) zebranie materiału dowodowego wiązało się z występowaniem do innych jednostek Policji i oczekiwaniem na realizację złożonych wniosków oraz przeprowadzeniem innych dowodów, np. dowodów z przesłuchania świadków,

2) strona występowała z nowymi żądaniami zbadania innych okresów pełnienia służby, początkowo wniosek obejmował służbę w latach 2015 – 2018, a następnie strona wniosła o zbadanie okresu 2012 – 2014, a ostatecznie żądanie objęło również okres 2006 – 2012.

Organ wskazał, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie strona skarżąca była zawiadamiana z podaniem przyczyn zwłoki, wypełniony został zatem nakaz wynikający z art. 36 kpa.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 pażdziernika 2019 r. sprawa ze skargi na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania Komendanta Miejskiego Policji wyłączona została do odrębnego postępowania pod sygn. akt II SAB/Go 183/19, natomiast sprawa ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Komendanta Wojewódzkiego Policji prowadzona jest pod sygn. akt II SAB/Go 180/19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola legalności działalności administracji publicznej obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania winno być poprzedzone ponagleniem, o czym stanowi art. 37 kpa. Celem instytucji ponaglenia jest likwidacja bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej w trybie postępowania administracyjnego. Jeżeli działanie to nie przyniesie zamierzonego przez stronę skutku, może ona wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przy ocenie dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postepowania lub bezczynność organu nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego ponaglenia. W analizowanej sprawie pismami z dnia [...] września 2018 r. oraz z dnia [...] pażdziernika 2018 r. skarżący wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji ponaglenia w sprawie bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w sprawie załatwienia jego wniosku z dnia [...] maja 2018 r.

Ponaglenia te zostały rozpatrzone postanowieniami Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] pażdziernika 2018 r. oraz z dnia [...] pażdziernika 2018 r. Wobec powyższego stwierdzić należy, że tryb wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji został w niniejszej sprawie zachowany.

Rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] marca 2018 r., M.K. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2018 r. Wnioskiem z dnia [...] maja 2018 r. skarżący zwrócił się o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za niewykorzystany czas wolny od służby w latach 2015- 2018.

W myśl art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (DZ.U.2019 poz.161) w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1.

Stosownie do treści art. 114 ust. 1 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4:

1) odprawę;

2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, z wyjątkiem urlopu, o którym mowa w art. 83a ust. 1;

3) zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach z urzędu.

Prawo funkcjonariusza Policji do ekwiwalentu pieniężnego, przyznawanego na podstawie art. 33 ust. 3 w zw. z art.114 ust. 1 ustawy o Policji, na tle w indywidulanej sprawy rozstrzygane jest w formie władczej właściwego organu (art. 6f ustawy o Policji), która przybiera formę decyzji administracyjnej.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Należy zauważyć, że wprawdzie decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., a zatem przed wniesieniem skargi na bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I inst., Komendant Miejski Policji orzekł o przyznaniu M.K. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, jednak okoliczność ta nie powoduje bezzasadności wniesionej skargi. Uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że nie było rażące, także wtedy gdy akt kończący postepowanie został wydany przez organ po wniesieniu skargi lub nawet przed jej wniesieniem, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 17 pażdziernika 2012 r., I OSK 2443/12 i 13 listopada 2012 r., I OSK 2626/12 oraz wyroki NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. I OSK 17/13 i 8 maja 2013 r. II OSK 2873/13).

Wydanie przez organ administracyjny decyzji kończącej postępowanie nie zwalnia zatem wojewódzkiego sadu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy stany te miały miejsce z rżącym naruszeniem prawa. Skarżący może bowiem w takiej jak w niniejszej sprawie sytuacji poddać kontroli samą efektywność postępowania, nie wnoszą już skargi w zakresie zobowiązania do wydania aktu.

Kierując do organu administracji publicznej żądanie określonej treści, strona może domagać się rozstrzygnięcia o swoich prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, przy zachowaniu ogólnych zasad regulujących problematykę terminów załatwiania spraw administracyjnych. Dla stwierdzenia stanu bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich przyczyn akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem działania organu, przy czym okoliczności te mogą mieć znaczenie w razie rozstrzygania przez sąd o konieczności zastosowania oraz skali środków mających dyscyplinować organ przed popadaniem w powyższy stan na przyszłość.

Skarga wniesiona została na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przewlekłość postępowania obejmować będzie natomiast opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także przy nieuzasadnionym obiektywnie przedłużaniu terminu załatwienia sprawy. Sytuacje takie obejmować mogą np.: wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy, stan zastoju procesowego wynikający z zaniechania lub wadliwości działań organu. Dostrzec trzeba, że zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania związane jest z naruszeniem ustawowego terminu i przepisanej procedury do załatwienia sprawy. Skutkiem przewlekłości jest niezałatwienie sprawy w terminie, podobne w jak w przypadku bezczynności. W konsekwencji granice między tymi stanami mogą się zacierać. Także użycie przez ustawodawcę spójnika "lub" wskazuje, że stany te mogą występować łącznie. Dlatego może dochodzić do rozbieżnych interpretacji na tle konkretnych stanów faktycznych, czy w istocie właściwy jest zarzut bezczynności, czy przewlekłości.

Analiza sprawy dowiodła, że postępowanie prowadzone było przewlekle, natomiast organ nie dopuścił się bezczynności. Z akt administracyjnych sprawy wynika, ze wnioskiem z dnia [...] maja 2018 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji (dalej KMP) o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia ilości wypracowanych nadgodzin. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. KMP zwrócił się do Naczelnika Wydz. Prewencji Komendy Miejskiej Policji o udostępnienie niezbędnej dokumentacji w celu ustalenia ilości nadgodzin przepracowanych przez M.K. (grafiki służby, notatniki służbowe itp.). Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Naczelnik Wydz. Prewencji Komendy Miejskiej Policji poinformował KMP o tym, że w 2017 r. M.K. nie przepracował żadnych nadgodzin. W dniu [...] czerwca 2018 r. KMP wszczął postępowanie w sprawie ustalenia ilości przepracowanych przez M.K. nadgodzin w latach 2015 –2018. W tym samym dniu tj. [...] czerwca organ zwrócił się do strony postępowania o wskazanie ilości nadgodzin przepracowanych w latach 2015 –2018. W odpowiedzi pismem z dnia [...] lipca 2018 r. M.K. wskazał, że nie może się w tej sprawie wypowiedzieć i oczekuje na wyjaśnienie sprawy przez organ zgodnie z art. 77 § 1 kpa. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Naczelnik Wydz. Konwoju KWP poinformował organ prowadzący postępowanie, że w okresie od [...] stycznia 2015 do [...] listopada 2017 nie stwierdzono u skarżącego wypracowanych nadgodzin. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., wydanym na podstawie art. 36 § 1 kpa, organ poinformował stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczył kolejny termin jej załatwienia do dnia 28 lipca 2018 r. Postanowienia na podstawie art. 36 § 1 kpa wydane zostały następnie w daniach: [...] lipca 2018 r., [...] września 2018 r., [...] pażdziernika 2018 r., [...] grudnia 2018 r., [...] stycznia 2019 r. W tym czasie KMP przeprowadził czynności procesowe w postaci przesłań w charakterze świadków osoby zawnioskowane przez skarżącego – P. Z. i A. J. (w dniu [...] listopada 2018 r.) oraz G. T. (w dniu [...] grudnia 2018 r.), postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. odmówił uwzględniania wniosku skarżącego o powołanie biegłego w zakresie księgowości, nadto organ gromadził dokumentację dotyczącą ilości przepracowanych przez skarżącego nadgodzin w poszczególnych komórkach Policji, w których skarżący pełnił służbę w odpowiednich okresach czasu. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. skarżący zwrócił się o ustalenie jego prawa do ekwiwalentu pieniężnego za przepracowane nadgodziny w latach 2012 – 2014, w związku z czym pismem z dnia [...] listopada 2018 r. organ prowadzący postępowanie ponownie zwrócił się do Naczelnika Wydz. Konwoju KWP i Komendanta Powiatowego Policji o przesłanie dokumentacji dotyczącej czasu pracy skarżącego w latach 2012 - 2014. Stosowne dokumenty zostały nadesłane przez Komendanta Powiatowego Policji przy piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. Pismami z dnia: [...] września 2018 r., [...] pażdziernika 2018 r., [...] pażdziernika 2018 r., [...] pażdziernika 2018 r. i [...] stycznia 2019 r. na podstawie art. 10 § 1 kpa organ zawiadamiał stronę o możliwości zaznajomienia się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Na skutek wniesionych przez stronę ponagleń Komendant Wojewódzki Policji wydał postanowienia: z dnia [...] pażdziernika 2018 r., w którym stwierdził, że KMP nie dopuścił się bezczynności lecz dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 31 pażdziernika 2018 r.; z dnia [...] pażdziernika 2018 r., w którym stwierdził, że KMP dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia kopii dokumentów i zobowiązał organ do ich doręczenia do dnia 31 pażdziernika 2018 r. oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała rażącego charakteru.

W dniu [...] lutego 2019 r. KMP wydał decyzję w sprawie wypłaty skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby w okresie od [...] września 2006 r. do [...] kwietnia 2018 r. Decyzja została stronie doręczona w dniu 9 lutego 2019 r.

Przebieg postępowania przed organem I inst. dowodzi, że postępowanie to prowadzone było przewlekle.

Wprawdzie organ informował stronę o kolejnych przesunięciach terminów załatwienia sprawy, a podejmowane czynności mieściły się w tak wyznaczonych terminach, jednak zauważyć należy organ nie podejmował czynności zmierzające bezpośrednio do zakończenia sprawy. Uwzględniając specyfikę danego postępowania, którego rozstrzygnięcie w całości opiera się na dokumentacji dotyczącej czasu pełnienia przez funkcjonariusza służby w poszczególnych komórkach organizacyjnych Policji, w ocenie Sądu, należało podjąć odpowiednie środki organizacyjne w celu szybszego przekazywania informacji i zachowania terminów procesowych. Należy również zauważyć, że w sprawie podejmowane były czynności zbędne na danym etapie postępowania. Uwaga ta dotyczy zawiadomień kierowanych do strony w trybie art. 10 § 1 kpa. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawarte w treści art. 10 § 1 kpa. sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Dotyczy to zarówno postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji jest więc dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska. Tymczasem, jak wyżej wykazano, a co wynika z akt administracyjnych sprawy, zawiadomienie o prawach wynikających z art. 10 § 1 kpa kierowane było do strony wielokrotnie, w tym w sytuacji gdy materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do rozstrzygnięcia sprawy. Zauważyć należy, że - jak wskazuje na to materiał dowodowy - po kolejnych zawiadomieniach kierowanych do strony w trybie art. 10 § 1 kpa organ prowadził dalsze postępowania dowodowe, co oznacza iż materiał dowody nie był kompletny i nie pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia kończącego sprawę. W tej sytuacji czynności procesowe polegające na zawiadomieniu strony o możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji – z dnia [...] września 2018 r., [...] pażdziernika 2018 r., [...] pażdziernika 2018 r., [...] pażdziernika 2018 r. - należy uznać za czynności pozorne.

Wymaga podkreślenia, że organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, tj. sprawnie, szybko, skutecznie, biorąc pod uwagę ekonomikę podejmowanych działań. Działania administracji winny się więc charakteryzować swego rodzaju aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy. Takich czynności i działań w niniejszej sprawie zabrakło. Rozpoznawana sprawa mogła zostać załatwiona w terminie krótszym. Na gruncie zaistniałego stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone było dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy.

Podnieść w tym miejscu należy, że stan sprawy dowodzi, że organ nie pozostawał w bezczynności. W ustawowo określonych terminach procesowych KMP podejmował czynności procesowe oraz na podstawie art. 36 kpa zawiadamiał stronę o przyczynie niezałatwienia sprawy i wyznaczał kolejne terminy zakończenia postępowania. Podejmowane przez organ czynności nie zmierzały natomiast bezpośrednio do zakończenia postępowania. Taki sposób procedowania należy zakwalifikować jako przewlekłość, a nie bezczynność organu.

Z tych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że KMP dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt I wyroku).

W ocenie Sądu stwierdzona w sprawie przewlekłość nie miała rażącego charakteru.

Przewlekłość będzie miała charakter rażący, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z kwalifikowaną postacią przewlekłego prowadzenia postępowania. Na taką ocenę postępowania składa się z jednej strony charakter danej sprawy w całości opierającej się na dokumentach obejmujących okresy wieloletniej służby skarżącego w poszczególnych jednostkach organizacyjnych Policji , z drugiej natomiast - postawa procesowa skarżącego, który w toku postępowania rozszerzył wniosek o przyznanie ekwiwalentu o kolejne okresy pełnienia służby, co skutkowało koniecznością ponowienia procedury kompletowania dokumentacji. Na czasokres trwania postępowania miały również wpływ przeszkody związane z przeprowadzeniem zawnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania świadka G. T. Postanowieniem z dnia [...] pażdzeirnika 2018 r. organ dopuścił dowód z przesłuchania w charakterze świadków P. Z. i A. J. oraz G. T., przy czym ze względów leżących po stronie świadka G. T. został przesłuchany dopiero w dniu [...] grudnia 2018 r.

Stosownie do treści art. 149 § 2.p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Podnieść przy tym należy przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przyznanie tej sumy powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego, jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania (por. wyrok I OSK 442/2018). Wskazać należy, że składając wniosek o nałożenie na organ kary pieniężnej skarżący nie wykazał przesłanek przyznania mu tej formy rekompensaty, w szczególności nie wskazał jakiego rodzaju uszczerbek poniósł, bądź jakie negatywne dla niego skutki wynikają z przewlekłego prowadzenia postępowania w danej sprawie. Sąd rozpatrując z urzędu możliwość przyznania skarżącemu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie znalazł ku temu przesłanek. Podnieść również należy, że wobec wydania decyzji w dniu [...] lutego 2019 r., a zatem przed wniesieniem skargi na bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania, w ocenie Sądu, brak było podstaw do nałożenia na organ grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., która z założenia ma m.in. charakter dyscyplinujący wobec organu.

W tym stanie sprawy w punkcie II sentencji wyroku Sąd oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej. Wobec stwierdzenia, że prowadząc postępowanie w danej sprawie KMP nie dopuścił się bezczynności, skarga w tym zakresie została oddalona, o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku.

Wskazać należy, ze w skardze zawarte zostały wnioski, które w świetle art. 149 p.p.s.a. należy ocenić jako niedopuszczalne Dotyczy to następujących wniosków zawartych petitum skargi: zobowiązanie organu II inst. do doręczenia Sądowi całości akt postępowania, zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji do wyjaśnienia jakie czynności zostały przez niego powzięte w związku ze zgłoszonym przez stronę podejrzeniem popełnienia przestępstwa w zakresie fałszowania danych w systemie SESPol. W tym zakresie skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie III sentencji wyroku.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.