Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1569/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 89 par. 2 w zw. z art. 86, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 69, art. 87 ust. 1 pkt 5, art. 97 ust. 1 pkt 2, art. 89 par. 2 w zw. z art. 86
journal: Dz.U. 2016 poz 1639
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant p.o. ref. staż. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Nadzoru Finansowego (zwana dalej organem/KNF/Komisją) decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. K. (zwanego dalej stroną/skarżącym) (zwanej dalej organem I instancji ) utrzymała w mocy od decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z [...] grudnia 2016 r. nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 800 000 złotych.

Organ I instancji decyzją z [...] grudnia 2016 r. nałożył na stronę karę pieniężną w ww. wysokości wobec stwierdzenia, że skarżący w związku z posiadaniem akcji spółki P. S.A. (zwaną dalej Spółką) w latach 2011-2012:

I. dwukrotnie naruszył art. 69 ust. 1 pkt 2 oraz art. 69 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzani instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1639 ze zm. dalej: ustawa o ofercie) gdyż:

1. nie dokonał w terminie, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, zawiadomienia Komisji i Spółki o zmniejszeniu w dniu [...] maja 2011 r. udziału w Spółce poniżej 5 % ogólnej liczby głosów oraz dokonał powyższego zawiadomienia Spółki z naruszeniem warunków określonych w art. 69 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie, gdyż nie podał w nim informacji o dacie zdarzenia powodującego zmianę udziału oraz podał nieprawdziwą informację o liczbie akcji posiadanych przed zmianą i ich procentowym udziale w kapitałę zakładowym Spółki oraz o liczbie głosów z tych akcji i ich procentowym udziale w ogólnej liczbie głosów,

2. nie dokonał w terminie, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, zawiadomienia Komisji i Spółki o zmniejszeniu w dniu 13 lipca 2012 r. udziału w Spółce poniżej 5 % ogólnej liczby głosów oraz dokonał powyższego zawiadomienia Komisji i Spółki z naruszaniem warunków określonych w art. 69 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie, gdyż nie podał w nim informacji o dacie zdarzenia powodującego zmianę udziału oraz podał nieprawdziwą informację o liczbie akcji posiadanych przed zmianą i ich procentowym udziale w kapitale zakładowym Spółki oraz o liczbie głosów z tych akcji i ich procentowym udziale w ogólnej liczbie głosów,

II. trzykrotnie naruszył art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, gdyż nie dokonał w terminie zawiadomienia Komisji i Spółki o:

1. zmniejszeniu w dniu [...] maja 2012 r. udziału w Spółce poniżej 25 % ogólnej liczby głosów,

2. zmniejszeniu w dniu [...] lipca 2012 r. udziału w Spółce poniżej 15 % ogólnej liczby głosów,

3. zmniejszeniu w dniu [...] lipca 2012 r. udziału w Spółce poniżej 10 % ogólnej liczby głosów,

III. czterokrotnie naruszył art. 69 ust. 2 pkt 2 ustawy o ofercie, gdyż nie dokonał w terminie zawiadomienia Komisji i Spółki o:

1. zmniejszeniu w dniu [...] listopada 2011 r. dotychczas posiadanego udziału ponad 33 % ogólnej liczby głosów o co najmniej 1 % ogólnej liczby głosów,

2. zmniejszeniu w dniu [...] grudnia 2011 r. dotychczas posiadanego udziału ponad 33 % ogólnej liczby głosów o co najmniej 1 % ogólnej liczby głosów,

3. zmniejszeniu w dniu [...] stycznia 2012 r. dotychczas posiadanego udziału ponad 33 % ogólnej liczby głosów o co najmniej 1 % ogólnej liczby głosów,

4. zmniejszeniu w dniu [...] stycznia 2012 r. dotychczas posiadanego udziału ponad 33 % ogólnej liczby głosów o co najmniej 1 % ogólnej liczby głosów,

IV. pięciokrotnie naruszył art, 69 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o ofercie, gdyż nie dokonał w terminie zawiadomienia Komisji i Spółki o:

1. zmniejszeniu w dniu [...] marca 2012 r. dotychczas posiadanego udziału ponad 10 % o co najmniej 2 % ogólnej liczby głosów,

2. zmniejszeniu w dniu [...] marca 2012 r. dotychczas posiadanego udziału ponad 10 % o co najmniej 2 % ogólnej liczby głosów,

3. zmniejszeniu w dniu [...] maja 2012 r. dotychczas posiadanego udziału ponad 10 % o co najmniej 2 % ogólnej liczby głosów,

4. zmniejszeniu w dniu [...] czerwca 2012 r. dotychczas posiadanego udziału ponad 10 % o co najmniej 2 % ogólnej liczby głosów,

5. zmniejszeniu w dniu [...] lipca 2012 r. dotychczas posiadanego udziału ponad 10 % o co najmniej 2 % ogólnej liczby głosów,

V. naruszył art. 69 ust. I pkt 1 oraz art. 69 ust. 4 pkt 2 ustawy o ofercie, gdyż nie dokonał w terminie, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, zawiadomienia Komisji o przekroczeniu 33 1/3 ogólnej liczby głosów w Spółce w dniu [...] listopada 2011 r. oraz dokonał powyższego zawiadomienia Spółki i Komisji z naruszeniem warunków określonych w art. 69 ust. 4 ustawy o ofercie, gdyż podał nieprawdziwą informację o liczbie akcji posiadanych przed zmianą i ich procentowym udziale w kapitale zakładowym Spółki oraz o liczbie głosów z tych akcji i ich procentowym udziale w ogólnej liczbie głosów,

VI. naruszył 69 ust. 4 pkt 2 ustawy o ofercie, gdyż dokonując zawiadomienia Komisji i Spółki o zmniejszeniu w dniu [...] lutego 2012 r. udziału w Spółce poniżej 33 % ogólnej liczby głosów w Spółce, podał nieprawdziwą informację o liczbie akcji posiadanych przed zmianą i ich procentowym udziale w kapitale zakładowym Spółki oraz o liczbie głosów z tych akcji i ich procentowym udziale w ogólnej liczbie głosów,

VII. naruszył art. 69 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie, gdyż dokonując zawiadomienia Komisji i Spółki o zmniejszeniu w dniu [...] maja 2012 r. udziału w Spółce poniżej 20 % ogólnej liczby głosów, nie podał informacji o dacie zdarzenia powodującego zmianę udziału oraz podał nieprawdziwą informację o liczbie akcji posiadanych przed zmianą i ich procentowym udziale w kapitale zakładowym Spółki oraz o liczbie głosów z tych akcji i ich procentowym udziale w ogólnej liczbie głosów.

Zdaniem organu I instancji stopień naruszenia przepisów ustawy o ofercie przez stronę jest wysoki. Wskazano na powtarzalność zachowań inwestora. Skarżący ignorował fakt, że przepisy ustawy o ofercie obligują go - jako znaczącego akcjonariusza - do rzetelnego i terminowego śledzenia stanu posiadania akcji oraz informowania o zmianach w nim zachodzących. Jego postępowanie przyczyniło się do wprowadzenia szkodliwego dla rynku stanu dezinformacji, albowiem jego uczestnicy nie wiedzieli jaką liczbą głosów dysponują poszczególni akcjonariusze oraz nie mogli ocenić charakteru (kierunku) zmian zachodzących w akcjonariacie. Zdaniem organu, kierunek zmian w akcjonariacie był jednoznaczny, gdyż strona konsekwentnie wyprzedawała posiadane przez siebie akcje.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zaskarżyła decyzję w całości, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a, i umorzenie postępowania odwoławczego; względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w całości; względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania podnosząc argumenty szczegółowo opisane we wniosku.

Wniosła nadto o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka i uzupełnienie materiału dowodowego.

Rozpoznając ponownie sprawę KNF wskazała, że skarżący zobowiązany był do szczególnej dbałości o prawidłowe wypełnianie obowiązków związanych ze znacznymi pakietami akcji. Podniosła, że systematycznie, na przestrzeni kilkunastu miesięcy, zbywał akcje Spółki na rynku regulowanym (transakcje kupna były incydentalne i o nieistotnym wolumenie). Zbywane akcje były natomiast nabywane albo w wyniku umów cywilnoprawnych, albo w drodze objęcia akcji nowej emisji. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że w analizowanym okresie kurs akcji Spółki systematycznie spadał.

Organ wskazał, że regulacja z art. 69 ust. 2 ustawy o ofercie służy zapewnieniu uczestnikom rynku możliwości śledzenia zmieniającego się, bieżącego zaangażowania w Spółkę osób posiadających znaczne pakiety akcji, które - dokonując transakcji na tych pakietach - mogą istotnie wpływać na kurs akcji. Przy założeniu, że akcjonariusze prawidłowo wypełniają obowiązki, o których mowa w art. 69 ustawy o ofercie, uczestnicy rynku mają bieżący wgląd w zaangażowanie głównych akcjonariuszy w Spółkę. Zdaniem organu informacja o stanie posiadania akcji Spółki przez skarżącego nie była na bieżąco aktualizowana, a ponadto sporządzane przez niego zawiadomienia nie odpowiadały wymogom przepisu art. 69 ustawy o ofercie. Skarżący informował "zbiorczo" o transakcjach zawartych w określonym okresie, nie informując jednak o dacie transakcji prowadzącej do przekroczenia określonego progu, ani nie podając rzetelnej informacji o liczbie akcji posiadanych bezpośrednio przed zmianą. Uczestnicy rynku nie otrzymywali prawdziwego rzetelnego obrazu zaangażowania skarżącego w akcjonariat Spółki, zaś nade wszystko nie mogli ustalić źródła znacznej podaży akcji Spółki. Przekazywanie na bieżąco informacji o systematycznej wyprzedaży akcji przez skarżącego mogło być dla uczestników rynku cenną; wskazówką inwestycyjną, ponieważ już dwa miesiące po "wyjściu" strony ze Spółki, Spółka zaczęła informować o serii niekorzystnych dla niej zdarzeń. Zdaniem organu posiadanie znacznego pakietu akcji spółki publicznej wiąże się z koniecznością bieżącego obserwowania zmian w kapitale zakładowym spółki. Ze względu na wskazany powyżej standard należytej staranności, należy przyjąć, że akcjonariusz posiadający znaczący udział, co do zasady, powinien dowiedzieć się o zmianie swojego udziału z chwilą gdy do niej doszło.

Zdaniem KNF informacja jest jednym z najważniejszych aspektów rynku, wymagającym regulacji i nadzoru ze strony organów państwa. Zasada ta została dookreślona m.in. w dyrektywie nr 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym oraz zmieniająca dyrektywę 2001/34/WE (Dz. U. UE L. z 2004 r. Nr 390, s. 38 ze zm.. dalej: "dyrektywa nr 2004/109/WE") oraz dyrektywie Komisji nr 2007/14/WE z dnia 8 marca 2007 r. ustanawiającej szczegółowe zasady wdrożenia niektórych przepisów dyrektywy 2004/109/WE w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym (Dz. U. UE L. z 2007 r., Nr 69: s. 27, dalej: "dyrektywa nr 2007/14/WE"), które zostały wdrożone do polskiego ustawodawstwa na podstawie ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej (...) (Dz.U. Nr 231, poz. 1547), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2009 r. i szczegółowo opisane w decyzji.

W ocenie KNF zakres postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją z [...] stycznia 2016 r. istotnie różnił się od zakresu niniejszego postępowania, zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Przepis art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie nakłada obowiązki związane ze znacznymi pakietami akcji na podmioty działające w porozumieniu opisanym w tym przepisie. Natomiast przepis art. 87 ust. 4 pkt 1 tej ustawy wprowadza domniemanie prawne działania w porozumieniu przez określone w tym przepisie kategorie podmiotów. Postępowanie prowadzone pod sygn. [...] zostało wszczęte w związku z powzięciem przez Komisję podejrzenia nieprawidłowego wypełniania obowiązków notyfikacyjnych przez podmioty, które łączyły relacje wskazujące na możliwość zastosowania instytucji domniemania działania w porozumieniu (małżonkowie, wstępni/zstępni). Jednakże ustalony w toku postępowania zakres transakcji dokonywanych przez strony nie dał podstaw do stwierdzenia, że działały one w porozumieniu w zakresie nabywania akcji (jak stanowi art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie), gdyż zmiany stanu posiadania akcji Spółki wynikały ze zbywania tych akcji. Przedmiotem umorzonego postępowania nie była nieprawidłowość wypełniania obowiązków ustawowych przez skarżącego.

Zdaniem organu przy wydawaniu przedmiotowej decyzji nie powołano nieistniejące przepisy prawa lub przepisy nie spełniające wymagań podstawy prawnej działania organów administracji polegającego na wydaniu decyzji administracyjnych. Wskazuje, że przepis art. 97 ust. i pkt 2 ustawy o ofercie został uchylony ustawą zmieniającą. Jednakże odnieść się należy, o czym była mowa w zaskarżonej decyzji, do art. 58 ust. 2 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym "Za zachowania zaistniałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stanowiące naruszenie przepisów ustawy zmienianej w art. 33, w brzmieniu dotychczasowym, sankcję administracyjną wymierza się według przepisów dotychczasowych, chyba że sankcja administracyjna wymierzona według przepisów ustawy zmienianej w art. 33, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza dla strony postępowania". Zatem sankcja administracyjna w niniejszej sprawie została wymierzona według przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, gdyż sankcja wymierzona według przepisów nowych nie jest względniejsza dla strony postępowania, bowiem wysokość maksymalnej kary pieniężnej, jaką można wymierzyć osobie fizycznej nie zmieniła się.

Organ wskazał, że podstawa prawna zaskarżonej decyzji jest właściwa na dzień wydania decyzji. W związku z tym decyzja została na właściwej podstawie prawnej.

W ocenie KNF nie doszło do naruszenia naruszeń wskazanych przepisów k.p.a.

Zdaniem organu strona miała zagwarantowany pełny dostęp do akt postępowania i miała możliwości odniesienia się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nadto strona nie podała do jakich to okoliczności nie mogła się odnieść w niniejszym postępowaniu i jaki miały one wpływ na wynik sprawy.

Organ stwierdził, że ustalając karę pieniężną w ramach uznania administracyjnego, wziął pod uwagę wszystkie przesłanki określone w art. 97 ust. 1g ustawy o ofercie co szczegółowo zostało opisane w decyzjach. Zadaniem KNF nałożona kara w wysokości 800 000 zł pozostaje w ścisłym związku przyczynowo- skutkowym ze stwierdzonymi przez organ nadzoru naruszeniami, wyrażając tym samym stopień naganności zachowania skarżącego. Podkreślono, że strona 17-krotnie dopuściła się naruszenia art. 69 ustawy o ofercie w związku z posiadaniem akcji Spółki w latach 2011-2012. Tym samym doszło do naruszenia równowagi informacyjnej na rynku regulowanym, a także zasady transparentności, która jest istotna dla prawidłowego funkcjonowania rynku kapitałowego. Ponadto KNF wskazała, że miała na uwadze względy prewencyjne i represyjne, jakie ma spełniać kara.

Skargę na powyższą decyzję oraz decyzję organu I instancji wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów formalnych jak i materialnych w szczególności art. 11 ust. 5 ustawy 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 196 ze zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji; art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie (uchylonej ustawą z dnia 31 marca 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 615, która wchodzi w życie 4 czerwca 2016 r. ) w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie o przepis prawa nieistniejący w dniu wydawania decyzji, skutkujący stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji w trybie 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej bez podstawy prawnej; naruszenie art. 69 ust. 3 ustawy o ofercie poprzez jego niezostawanie i brak ustalenia czy obowiązek informacyjny powstał po stronie skarżącego. Wskazywał na niewłaściwą wykładnie przepisów i pominięcie okoliczności, iż warunkiem koniecznym do ustalenia obowiązku informacyjnego jest wykazanie terminu, w którym strona dowiedziała się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się o niej dowiedzieć

Nadto jego zdaniem brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i dokonania oceny, czy skarżący dołożył należytej staranności w kontrolowaniu swojego stanu posiadania akcji Spółki w związku z jego pisemnymi zeznaniami z [...] maja 2014 r. i podnoszonymi okolicznościami związanymi z brakiem przebywania w kraju oraz brakiem dostępu do informacji o swoim stanie posiadania. Wskazywał na dokonanie ustaleń faktycznych w sposób sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, poprzez przyjęcie, że brak spełnienia obowiązku informacyjnego strony miał charakter istotny w sytuacji gdy okoliczność ta wymaga zasięgnięcia wiadomości specjalnych (opinii biegłego) a nadto przykładowo w okresie od [...] do [...] listopada 2011 r. akcje Spółki jak wynika z informacji dostępnej na stronie uległy zmianie o zaledwie 1 %, a więc zbycie przez skarżącego w tym okresie 528 482 akcji z wolumenu obrotu wynoszącego 6 306 544 sztuk nie miało żadnego wpływu na rynek, a nadto, iż w przedmiotowym okresie akcje Spółki uległy wzrostowi a nie spadkowi. Dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie w sposób sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, poprzez brak odniesienia się do pisemnych zeznań skarżącego z [...] maja 2014 r. i podniesionych tam okoliczności oraz pisemnego oświadczenia K. w zakresie dotyczącym udziału strony w działalności S..

Jego zdaniem prowadzone postępowania są identyczne pod względem faktycznym, albowiem organ wszczynając postępowanie w niniejszej sprawie i je dalej prowadząc nie powoływał się na inne ustalenia faktyczne niż te które już były przedmiotem oceny wyrażonej decyzją ostateczną bez względu na to, że była to decyzja o umorzeniu postępowania.

Wskazał, że organ nie dokonał analizy zeznań strony z punktu widzenia przepisów art. 69 ustawy o ofercie zgodnie z którym termin obowiązku powstaje od dnia, w którym strona dowiedziała się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się o niej dowiedzieć.

Jego zdaniem ustalenia organu w zakresie wymierzonej kary są dowolne i nieadekwatne do zachowania zarzucanego stronie.

W związku z powyższym wnosił uchylenie w całości zaskarżonej decyzji KNF z [...] maja 2017 r. i poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] grudnia 2016 r. oraz wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Prawomocnym postanowieniem z 20 września 2017 r., VI SA/Wa 1569/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] maja 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] grudnia 2016 r., nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 800 000 złotych.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

W ocenie Sądu na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, który jest tożsamy ze stanem faktycznym ustalonym w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji.

Publikując kolejne raporty bieżące Spółka z opóźnieniem informowała o zbywaniu akcji przez skarżącego. Ostatecznie poinformowano, że skarżący przestał być akcjonariuszem Spółki, nie podano jednak daty zbycia akcji oraz podano nieprawdziwą liczbę akcji posiadanych przed zmianą uprawniających do wykonywania głosów. Z dokumentów otrzymanych z B. S.A. wynika, że rozrachunek ww. transakcji miał miejsce w dniu transakcji

W świetle brzmienia przepisu art. 69 ustawy o ofercie, dniem od którego biegnie ustawowy termin do przekazania przez akcjonariusza informacji nie jest dzień, w którym otrzymał on zawiadomienie o przeprowadzonych transakcjach od przedsiębiorstwa prowadzącego działalność maklerską (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 17 stycznia 2007 r., VI SA/Wa 1663/06) co szczegółowo zostało opisane w decyzji.

Zasadnie KNF wskazuje, że przepis art. 69 ustawy o ofercie wprowadza odpowiedzialność opartą na zasadzie należytej staranności. Podmiot posiadający udziały w spółce publicznej, wahające się w okolicach progów, z którymi ustawodawca wiąże powstanie określonych w ustawie o ofercie obowiązków, powinien dołożyć należytej staranności w kontrolowaniu swojego stanu posiadania akcji (tak m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 541/08).

Skarżący zobowiązany był do szczególnej dbałości o prawidłowe wypełnianie obowiązków związanych ze znacznymi pakietami akcji. KNF ustaliła, że systematycznie, na przestrzeni kilkunastu miesięcy, zbywał akcje Spółki na rynku regulowanym (transakcje kupna były incydentalne i o nieistotnym wolumenie). Zbywane akcje były natomiast nabywane albo w wyniku umów cywilnoprawnych, albo w drodze objęcia akcji nowej emisji. Nie bez znaczenia pozostaje tu fakt, że w analizowanym okresie kurs akcji Spółki systematycznie spadał.

Zasadnie ustalono, że w tym czasie zachodziła istotna zmiana w akcjonariacie - akcje wyprzedawał syn prezesa zarządu Spółki, w dodatku były to akcje, które skarżący nabył od swojego ojca (M. K. nabył od J. K. w drodze darowizny 2 080 200 akcji - raport bieżący nr [...] z dnia [...] marca 2011 r.; następnie nabywał od ojca pakiety po 1 000 000 akcji - raport bieżący nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., raport bieżący nr [...] z [...] sierpnia 2011 r., raport bieżący nr [...] z dnia [...] września 2011 r.). Za każdym jednak razem, zaraz po przekazaniu akcji przez J. K. na rachunek syna były one z tego rachunku zbywane. Zasadnie wskazano, że regulacja z art. 69 ust. 2 ustawy o ofercie służy zapewnieniu uczestnikom rynku możliwości śledzenia zmieniającego się, bieżącego zaangażowania w Spółkę osób posiadających znaczne pakiety akcji, które - dokonując transakcji na tych pakietach - mogą istotnie wpływać na kurs akcji. Przy założeniu, że akcjonariusze prawidłowo wypełniają obowiązki, o których mowa w art. 69 ustawy o ofercie, uczestnicy rynku mają bieżący wgląd w zaangażowanie głównych akcjonariuszy w Spółkę. Informacja o stanie posiadania akcji Spółki przez skarżącego nie była na bieżąco aktualizowana, a ponadto sporządzane przez niego zawiadomienia nie odpowiadały wymogom przepisu art. 69 ustawy o ofercie. Skarżący informował "zbiorczo" o transakcjach zawartych w określonym okresie, nie informując jednak o dacie transakcji prowadzącej do przekroczenia określonego progu, ani nie podając rzetelnej informacji o liczbie akcji posiadanych bezpośrednio przed zmianą. Uczestnicy rynku nie otrzymywali prawdziwego rzetelnego obrazu zaangażowania skarżącego w akcjonariat Spółki, zaś nade wszystko nie mogli ustalić źródła znacznej podaży akcji Spółki. Przekazywanie na bieżąco informacji o systematycznej wyprzedaży akcji przez skarżącego mogło być dla uczestników rynku cenną; wskazówką inwestycyjną, ponieważ już dwa miesiące po "wyjściu" skarżącego ze Spółki, Spółka zaczęła informować o serii niekorzystnych dla niej zdarzeń. W przypadku zaś, gdy na rynku regulowanym ma miejsce asymetria informacyjna między jego uczestnikami, to występuje wówczas nieuczciwe wykorzystanie informacji przez uczestnika transakcji dysponującego pełniejszą wiedzą kosztem podmiotu gorzej poinformowanego. W konsekwencji transakcje na rynku prowadzą do nieoptymalnej alokacji zasobów w gospodarce i są obarczone większym ryzykiem.

Organ prawidłowo twierdzi, że naruszenia dokonane przez skarżącego polegały na braku przekazywania w terminie zawiadomień o zmianie stanu posiadania (art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie) oraz na dokonywaniu niektórych zawiadomień z naruszeniem wymogów określonych w ustawie o ofercie (art. 69 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie). Oba rodzaje naruszeń były w tym przypadku istotne. Należy podzielić stanowisko, że celem art. 69 ustawy o ofercie nakazującym ujawnianie stanu posiadania akcjonariuszy jest zapewnienie jak najwyższego poziomu przejrzystości w zakresie informacji dotyczących struktury akcjonariatu w spółce. Cel ten jest realizowany zarówno poprzez ujawnianie przekraczania progów określonych jako określony udział w ogólnej liczbie głosów, jak i przez ujawnianie przez znacznego akcjonariusza zmian swojego stanu posiadania o co najmniej 2 % (jeżeli akcjonariusz ten posiada od 10 do 33 % ogólnej liczby głosów) lub o co najmniej 1 % (w przypadku gdy akcjonariusz posiada ponad 33 % ogólnej liczby głosów). Uregulowania te pozwalają śledzić pozostałym uczestnikom rynku zmiany zaangażowania znacznych inwestorów w akcjonariat Spółki, co stanowi realizację zasady transparentności rynku kapitałowego. Zasada transparentności stanowi natomiast podwalinę rynku kapitałowego, bez której nie mógłby on prawidłowo funkcjonować. W myśl tej zasady całość infrastruktury rynku kapitałowego służyć ma równemu dostępowi do informacji. Zasada ta jest kardynalna z tego powodu, że rynek kapitałowy jest szczególnie wrażliwy na informacje dotyczące instrumentów finansowych. Treść informacji wpływać może na aktualny i przyszły kurs rynkowy papierów wartościowych. Informacja jest jednym z najważniejszych aspektów rynku, wymagającym regulacji i nadzoru ze strony organów państwa i zasada ta została dookreślona m.in. w dyrektywie nr 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym oraz zmieniająca dyrektywę 2001/34/WE (Dz. U. UE L. z 2004 r. Nr 390, s. 38 ze zm.. dalej: "dyrektywa nr 2004/109/WE") oraz dyrektywie Komisji nr 2007/14/WE z dnia 8 marca 2007 r. ustanawiającej szczegółowe zasady wdrożenia niektórych przepisów dyrektywy 2004/109/WE w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym (Dz. U. UE L. z 2007 r., Nr 69 s. 27, dalej: "dyrektywa nr 2007/14/WE"), które zostały wdrożone do polskiego ustawodawstwa.

Z chwilą wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 69 ust. 2 ustawy o ofercie następuje dla nabywcy znacznego pakietu akcji obowiązek powiadomienia o tychże zmianach w terminie określonym w ust. 1 art. 69 tej ustawy. Równocześnie zawiadomienie takie powinno zawierać informacje określone w art. 69 ust. 4 ustawy o ofercie, w tym o dacie i rodzaju zdarzenia powodującego zmianę, o liczbie akcji posiadanych przed zmianą i po zmianie, ich procentowym udziale w kapitale zakładowym spółki oraz o liczbie głosów z tych akcji i ich procentowym udziale w ogólnej liczbie głosów. Równie ważne jak terminowość, jest rzetelność w przekazywaniu wymaganych informacji. Uczestnicy rynku powinni otrzymywać kompletny, aktualny i wiarygodny obraz akcjonariatu Spółki i wpływu poszczególnych znacznych akcjonariuszy na nią. M. K. był akcjonariuszem w spółce publicznej posiadającym określony (znaczny) udział w ogólnej liczbie głosów w Spółce, to w związku z tym organ prawidłowo wskazał, że ciążył na nim obowiązek zawiadomienia Komisji oraz Spółki o zmianie tego udziału w terminie określonym w art. 69 ustawy o ofercie.

Organ prawidłowo wskazał, że stopień naruszenia przepisów ustawy o ofercie przez skarżącego jest wysoki. Skarżący ignorował fakt, że przepisy ustawy o ofercie obligują go - jako znaczącego akcjonariusza - do rzetelnego i terminowego śledzenia stanu posiadania akcji oraz informowania o zmianach w nim zachodzących. Postępowanie skarżącego przyczyniło się do wprowadzenia szkodliwego dla rynku stanu dezinformacji, albowiem jego uczestnicy nie wiedzieli jaką liczbą głosów dysponują poszczególni akcjonariusze oraz nie mogli ocenić charakteru (kierunku) zmian zachodzących w akcjonariacie a kierunek ten był jednoznaczny, gdyż skarżący konsekwentnie wyprzedawał posiadane przez siebie akcje.

Organ w zaskarżonej decyzji wskazał i zasadnie podtrzymał pogląd, że postępowanie nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Zakres postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją z [...] stycznia 2016 r. istotnie różnił się od zakresu niniejszego postępowania, zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Przepis art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie nakłada obowiązki związane ze znacznymi pakietami akcji na podmioty działające w porozumieniu opisanym w tym przepisie. Natomiast przepis art. 87 ust. 4 pkt 1 tej ustawy wprowadza domniemanie prawne działania w porozumieniu przez określone w tym przepisie kategorie podmiotów. Postępowanie prowadzone pod nr [...] zostało wszczęte w związku z powzięciem przez Komisję podejrzenia nieprawidłowego wypełniania obowiązków notyfikacyjnych przez podmioty, które łączyły relacje wskazujące na możliwość zastosowania instytucji domniemania działania w porozumieniu (małżonkowie, wstępni/zstępni). Jednakże ustalony w toku postępowania zakres transakcji dokonywanych przez strony nie dał podstaw do stwierdzenia, że działały one w porozumieniu w zakresie nabywania akcji (jak stanowi art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie), gdyż zmiany stanu posiadania akcji Spółki wynikały ze zbywania tych akcji. Przedmiotem umorzonego postępowania nie była nieprawidłowość wypełniania obowiązków ustawowych przez skarżącego.

Zdaniem Sądu przy wydawaniu przedmiotowej decyzji nie powołano się na nieistniejące przepisy prawa lub przepisy nie spełniające wymagań podstawy prawnej działania organów administracji polegającego na wydaniu decyzji administracyjnych. Przepis art. 97 ust. i pkt 2 ustawy o ofercie został uchylony ustawą zmieniającą. Zgodnie z art. 58 ust. 2 ustawy zmieniającej: "Za zachowania zaistniałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stanowiące naruszenie przepisów ustawy zmienianej w art. 33, w brzmieniu dotychczasowym, sankcję administracyjną wymierza się według przepisów dotychczasowych, chyba że sankcja administracyjna wymierzona według przepisów ustawy zmienianej w art. 33, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza dla strony postępowania". Zatem sankcja administracyjna w niniejszej sprawie została wymierzona według przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, gdyż sankcja wymierzona według przepisów nowych nie jest względniejsza dla strony postępowania, bowiem wysokość maksymalnej kary pieniężnej, jaką można wymierzyć osobie fizycznej nie zmieniła się a decyzja została na właściwej podstawie prawnej.

Zarzut naruszenie art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie poprzez jego niewłaściwą wykładnię i pominięcie okoliczności, że warunkiem koniecznym do ustalenia obowiązku informacyjnego jest wykazanie terminu, w którym Strona dowiedziała się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się o niej dowiedzieć jest zdaniem Sądu bezzasadny, co szczegółowo zostało opisane w decyzji.

Skarżący był informowany przez Komisję o załączaniu przez nią do akt postępowania określonych dokumentów. Nadto Komisja wielokrotnie pouczała Stronę o przysługującym jej prawie przeglądania akt, z którego to prawa Strona skorzystała. Wobec czego prawo strony do aktywnego udziału w postępowaniu zostało zachowane. Strona miała zagwarantowany pełny dostęp do akt postępowania miała możliwości odniesienia się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zasadne jest twierdzenie KNF, że Strona nie podała do jakich to okoliczności nie mogła się odnieść w niniejszym postępowaniu i jaki miały one wpływ na wynik sprawy.

Zarzut naruszenie art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez brak wyznaczenia rozprawy administracyjnej i przesłuchanie świadka J. K. sąd również uznał za bezzasadny. Organ wezwał Stronę i przeprowadził rozprawę administracyjną. Wnioskowany przez Stronę świadek, nie stawił się. Przeprowadzenie dowodu z zeznań J. K. w ocenie Sądu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, co zostało wyjaśnione w decyzji.

KNF dokonało oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, na okoliczność ustalenia wpływu transakcji Strony na innych uczestników rynku giełdowego, ustalenia czy ten wpływ miał charakter znaczący, jak się przedstawiał w poszczególnych okresach, gdy Strona zbywała akcje Spółki nie ma znaczenia dla sprawy. Bez względu na ewentualny wpływ na wartość akcji spółki to skarżący ma konkretny obowiązek, który wskazano w zaskarżonej decyzji i wyżej.

Istotną okolicznością, którą organ wziął pod uwagę jaka miała wpływ na wysokość kary, jest fakt, że skarżący dopuszczał się nieprawidłowość przez okres ponad roku.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. Rozstrzygając sprawę – organ oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.