Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 998/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 14, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Asesor WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza W. z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej Małgorzaty Wojciechowskiej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 28 lipca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia 14 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania M. W. z pobytu stałego w miejscowości W. przy ul. [...].

Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 02 września 2016 r. J. W. (dalej również jako: Wnioskodawczyni) wniosła o wymeldowanie z ul. [...] w W. swojej matki M. W. (dalej również jako: Skarżąca). Wniosek uzasadniono faktem zamieszkiwania przez M. W. pod adresem ul. [...] w W.. Wskazano, że Skarżąca nie zamieszkuje przy ul. [...] od lutego 2006 r i w mieszkaniu nie znajdują się żadne jej osobiste rzeczy.

Do wniosku załączono odpis z księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w W., (aktualny na dzień złożenia wniosku o wymeldowanie) w której ujawnionym właścicielem jest: J. Z. W..

Przesłuchana w dniu 06 września 2016 r. M. W. wyjaśniła, że zgodnie z zapisem zawartym w akcie notarialnym z dnia 07 lipca 2000 r. ma ona zapisane prawo dożywotniego i nieodpłatnego użytkowania lokalu przy ul. [...] w W.. Skarżąca wyjaśniła, że nie wymelduje się z tego lokalu dobrowolnie, bowiem nie może w nim przebywać z tego powodu, że córka (Wnioskodawczyni) zmieniła zamki na skutek czego Skarżąca nie może dostać się do lokalu. M. W. wskazała, że wprawdzie wyprowadziła się z lokalu przy ul. [...] po rozwodzie z mężem, ale po wypadku któremu uległ on w 2010 r. podjęła opiekę nad byłym mężem, jego matką oraz mieszkaniem. Skarżąca wskazała również, że po śmierci męża to córka zmieniła zamki w mieszkaniu, uniemożliwiając jej dostęp do mieszkania.

Przesłuchana w dniu 08 września 2016 r. J. W. wyjaśniła, że w mieszkaniu nie znajdują się żadne osobiste rzeczy jej matki, a także że Skarżąca nie posiada kluczy do lokalu (k.26 akt adm.). Wnioskodawczyni wskazała, że w mieszkaniu nie ma żadnych osobistych rzeczy jej matki ponieważ ona sama zabrała je ze sobą podczas wyprowadzki w lutym 2006 r. W dalszej kolejności Wnioskodawczyni podniosła, że koszty utrzymania mieszkania ponosiła wspólnie z ojcem.

W toku postępowania przesłuchani zostali wskazani przez Wnioskodawczynię świadkowie w osobach: M. M. (k. 27), J. P. (k.34), R. M. (k.35), którzy zgodnie zeznali że Skarżąca nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...]. Świadek M. wyjaśniła, przy tym że Skarżąca nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od czasu rozwodu, po którym się wyprowadziła.

W odpowiedzi na zapytanie organu I instancji Komenda Powiatowa Policji poinformowała, że M. W. zamieszkuje pod adresem: W., ul. [...] (k. 28). Ustalono również, że przed Sądem Rejonowym w W. pod sygnaturą IC [...] (bo sprawy o tej sygnaturze dotyczyło skierowane do sądu zapytanie organu I instancji) toczy się sprawa z powództwa M. W. przeciwko J. W. o opróżnienie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w W. (k.37).

Podczas przeprowadzonych w dniu 23 września 2016 r. oględzin w obecności Skarżącej i Wnioskodawczyni, ustalono, że w lokalu przy ul. [...] nie znajdują się żadne osobiste rzeczy Skarżącej, a lokal wygląda na niezamieszkany (k. 38).

Postanowieniem z dnia 23 września 2016 r. zawieszono postępowanie w sprawie wymeldowania M. W. (k.41). Zażalenie na to postanowienie złożyła J. W.. W dniu 24 października 2016 r. Wojewoda uchylił postanowienie z dnia 23 września 2016 r. o zawieszeniu postępowania o wymeldowanie Skarżącej stwierdzając, że w sprawie nie ziściły się przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skargę na to postanowienie wniosła do WSA w Poznaniu M. W., jednak Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 30 marca 2017 r. sygn. IV SA/Po [...] skargę tę oddalił (k.5).

M. W. w przewidzianym ustawą terminie wniosła odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wyjaśniając, że faktem jest, że obecnie przebywa ona pod adresem przy ul. [...] w W.. Jednak wskazała, że wynika to z faktu, iż od ponad roku nie ma ona dostępu do mieszkania przy ul. [...] w W..

Decyzją z dnia 28 lipca 2017 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję z dnia 14 listopada 2016 r. o wymeldowaniu M. W. (k.9).

Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wskazał, że w myśl art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2017, poz. 657 ze zm. – dalej jako: ustawa o ewidencji ludności)organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust 1 ustawy o ewidencji ludności, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust 2 tej ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Ustawowymi przesłankami wymeldowania są opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania sią.

W ocenie organ odwoławczego, w toku postępowania ustalono, że Skarżąca od 2006 r. nie mieszka w spornym lokalu, jak również, że w lokalu tym nie ma jej rzeczy. Wskazano, że Skarżąca nie posiada kluczy do mieszkania, a jedynie do budynku oraz że od 01 września 2015 r. przebywa w lokalu przy ul. [...] w W.. Wyrażono stanowisko, że Skarżąca dobrowolnie wyprowadziła się z lokalu przy ul. [...] w 2006 r. po rozwodzie z mężem, zabierając swoje osobiste rzeczy. Organ II instancji, uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że trzech świadków potwierdziło, że Skarżąca nie zamieszkuje przy ul. [...]. Ustalenia te potwierdziła Komenda Powiatowa Policji w W., natomiast przeprowadzone oględziny lokalu dowiodły, że nie jest on zamieszkiwany i nie znajdują się w nim żadne rzeczy Skarżącej.

W dalszej kolejności organ wskazał, że opuszczenie lokalu przez Skarżącą ma charakter trwały. Wojewoda podkreślił, że treść zeznań złożonych przez Skarżącą potwierdza fakt, że nie zamieszkiwała ona w spornym lokalu od 2006 r. Podkreślono, że nie można opieki nad mężem, teściową i lokalem mieszkalnym utożsamiać z zamieszkiwaniem w nim. Podkreślono, że nie można za koncentrację życiowych spraw uznać opieki nad mieszkaniem i członkami rodziny.

Organ II instancji podkreślił nadto, że Skarżąca nie podjęła środka prawnego zmierzającego do ponownego zamieszkania w spornym lokalu. Tymczasem – jak wyjaśniono – osobie której naruszono posiadanie lokalu przysługuje prawo wystąpienia do sądu powszechnego z powództwem o przywrócenie posiadania. Podkreślono, że nie można utożsamiać pozwu o opróżnienie lokalu z pozwem od przywrócenie posiadania.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że drugą przesłanką uzasadniającą wymeldowanie jest dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu, o czym decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania w nim. W ocenie organu odwoławczego, argumenty podnoszone przez Skarżącą w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ sama Skarżąca potwierdziła, że lokal opuściła, a ustalenia okoliczności sprawy wskazują, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny.

W przewidzianym ustawą terminie M. W. wniosła skargę do sądu administracyjnego domagając się uchylenia w całości decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze podniesiono, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy. Skarżąca podniosła, że mieszkanie przy ul. [...] co najmniej od czerwca 2010 r. (od czasu podjęcia opieki nad ciężko chorym mężem) do października 2015 r. (do czasu wymiany zamków przez Wnioskodawczynię) – ponownie – stało się miejscem jej zamieszkania i koncentracji interesów życiowych. Skarżąca powtórzyła, że wystąpiła przeciwko J. W. z pozwem o wydanie lokalu, tak więc nie jest trafne stanowisko organów, co do dobrowolności i trwałości opuszczenia przez nią mieszkania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 – dalej jako: ppsa) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie jej, jak również decyzji ją poprzedzającej.

Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że M. W. w lutym 2006 r. wyprowadziła się z mieszkania przy ul. [...] w W.. Kwestią bezsporną pozostaje również fakt, że Skarżąca obecnie zamieszkuje w W. przy ul. [...]. Nie rodzi również wątpliwości stron, ani Sądu, że w 2010 r. Skarżąca podjęła opiekę nad chorym mężem, teściową oraz lokalem.

Istota sporu sprowadza się do momentu oraz dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu przy ul. [...] w W. przez M. W.. Kwestią budzącą zasadnicze kontrowersje jest status Skarżącej jako osoby zamieszkującej w spornym lokalu w okresie od roku 2010 do 2015.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 35 ustawy z dnia z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej jako: ustawa o ewidencji ludności), zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że do wymeldowania konieczne jest opuszczenie lokalu przez daną osobę oraz niedokonanie przez nią wymeldowania się.

Stosownie do art. 28 ust.4 ustawy o ewidencji ludności, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Powinność i jednocześnie uprawnienie do zameldowania w żaden sposób nie wiąże się z prawem do lokalu, a służy jedynie zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności.

W świetle okoliczności fatycznych rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności omówienia wymaga istota ewidencji ludności. Nie może bowiem budzić uzasadnionych wątpliwości, że postępowanie meldunkowe - nie służy - ochronie prywatnych interesów prawnych, a jego - jedynym celem - jest, aby stan ewidencji ludności pozostawał w zgodności ze stanem faktycznym. To właśnie m.in. cel, któremu służy ewidencja ludności nakładał na organy obu instancji obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ustalenia te nie zostały, w ocenie Sądu poczynione w sposób jednoznaczny. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, treści wyjaśnień złożonych przez samą Skarżącą i zeznań przesłuchanych świadków przyjęcie ustaleń, że Skarżąca dobrowolnie i trwale wyprowadziła się z lokalu przy ul. [...] oraz, że ostatecznie nastąpiło to w 2006 r. było co najmniej przedwczesne.

Analiza zgromadzonego w aktach sprawy nie pozwala na przyjęcie – jak uczyniły to organy obu instancji – jednoznacznych ustaleń co do okoliczności opuszczenia przez Skarżącą lokalu przy ul. [...]. Podkreślić trzeba, że oceniając wolę, zamiar Skarżącej w zakresie opuszczenia miejsca pobytu należało mieć na uwadze nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma zatem to, czy okoliczności zaistniałe w sprawie potwierdzają wolę Skarżącej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (vide: m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. II OSK 1577/09, Lex nr 746658).

Fakt zamieszkiwania Skarżącej przy ulicy [...] w W. jest bezsporny. W toku postępowania nie poczyniono jednak jednoznacznych ustaleń co do roku i okoliczności ostatecznego opuszczenia przez M. W. lokalu przy ul. [...] w W..

Nie ulega wątpliwości, że z akt sprawy nie wynika ani kiedy ostatecznie, ani w jakich okolicznościach wyprowadziła się M. W. z lokalu przy ul. [...] w W.. Zauważyć należy, że J. W. zeznała, że Skarżąca dobrowolnie wyprowadziła się ze spornego lokalu w 2006 r. po rozwodzie z mężem i zabrała wówczas swoje osobiste rzeczy. Jednocześnie, sama Skarżąca utrzymuje, że jakkolwiek opuściła mieszkanie w 2006 r., to jednak do niego wróciła w 2010 r. Organy obu instancji zeznań Skarżącej w tym zakresie, w żaden sposób nie zweryfikowały. Tymczasem, jest to okoliczność mająca zasadnicze znaczenie dla stwierdzenia zaistnienia przesłanek wymeldowania. W toku postępowania przed organem I instancji Skarżąca wyjaśniła, że pomimo rozwodu, po wypadku męża w 2010 r., zaopiekowała się nim i jego matką oraz mieszkaniem. Podkreślić należy, że pomimo treści protokołu przesłuchania M. W., organ I instancji, nie podjął żadnych czynności celem ustalenia, czy sprawowana opieka nad – jak podkreśla Skarżąca – ciężko chorym mężem i jego matką wiązała się z faktycznym zamieszkaniem w mieszkaniu przy ul. [...]. W ogóle nie poczyniono ustaleń w zakresie charakteru powrotu Skarżącej do lokalu przy ul Słodowej. W żaden sposób nie odniesiono się do wyjaśnień Skarżącej, co do tego że w okresie wakacyjnym roku 2014 wraz z mężem odnowili wyposażenie spornego lokalu mieszkalnego i że w lokalu tym znajdowały się osobiste rzeczy Skarżącej. Z zeznań Skarżącej wynika też, że utraciła swoje, znajdujące się w spornym mieszkaniu, osobiste rzeczy w roku 2015, kiedy po śmierci męża jej córka dokonała wymiany zamków do mieszkania przy ul. [...] uniemożliwiając jej w ten sposób dostęp do tego lokalu (k.17). W protokole z wizji przeprowadzonej w dniu 23 września 2016 r. odnotowano słowa M. W., która wskazywała, że z mieszkania zniknęły jej pamiątki, naczynia, obrusy i pościele – więc przedmioty osobistego użytku (k.38). Te wyjaśnienia nie zostały w żaden sposób zweryfikowane, a tymczasem poddają w wątpliwość prawidłowość przyjętych przez organy ustaleń o dobrowolnym opuszczeniu lokalu przez Skarżącą w roku 2006. Okoliczność ta nie została zbadana również przez organ II instancji, pomimo że w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej Skarżąca podniosła, że "od ponad roku nie ma dostępu do mieszkania przy ul Słodowej". W toku postępowania przed organem I instancji przesłuchano wprawdzie trzech świadków. Nie zostali oni jednak przesłuchani na okoliczność momentu opuszczenia spornego lokalu przez Skarżącą, a jedynie potwierdzili, że M. W. nie zamieszkuje przy ul. [...]. Tymczasem, sam fakt zamieszkiwania Skarżącej przy ul. [...] pozostaje niesporny. Sporny jest moment opuszczenia lokalu przy ul. [...] przez Skarżącą. Podkreślić należy, że Wnioskodawczyni wskazuje, że nastąpiło to w 2006 r., a Skarżąca jakkolwiek tej okoliczności nie kwestionuje, to utrzymuje też, że do lokalu po tej dacie powróciła, oraz że utraciła dostęp do mieszkania dopiero w 2015 r., po śmierci męża którym się opiekowała. W tym kontekście, nie mogą zostać uznane za rozstrzygające zeznania świadek M., która jako jedyny z powołanych przez organ świadków zeznała, że Skarżąca nie mieszka przy ul. [...] od czasu rozwodu. Organ nie przesłuchał, bowiem żadnego świadka na okoliczność powrotu M. W. do mieszkania przy ul. [...], pomimo że jest to zasadniczy argument podnoszony przez Skarżącą w toku postępowania. Organy nie podjęły, bowiem czynności celem ustalenia, czy po 2006 r. Skarżąca powtórnie zamieszkała w lokalu opuszczonym po rozwodzie w 2006 r. Uchybienia organów, co do ustaleń faktycznych są tym bardziej znaczące, że w złożonej do sądu skardze M. W., wprost podniosła, że od czerwca 2010 r. do października 2015 r. sporny lokal ponownie stał się miejscem jej zamieszkania. Zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwala jednak na weryfikację stanowiska Skarżącej, bowiem żaden z przeprowadzonych w toku postępowania dowodów nie wyjaśnia okoliczności ewentualnego powtórnego zamieszkania Skarżącej przy ul. [...]. Powołanych świadków należało zatem przesłuchać nie tylko na okoliczność samego faktu opuszczenia mieszkania przez Skarżącą, ale również przybliżonej daty i okoliczności tego zdarzenia oraz co do faktu jej zamieszkiwania przy ul. [...] od 2010 r. do 2015 r.

Zauważyć również należy, że zarówno Skarżąca, jak i Wnioskodawczyni są zgodne, co do tego, że Skarżąca nie posiada kluczy do spornego lokalu, bowiem w 2015 r. J. W. wymieniła zamki. Skarżąca wskazuje, że nie zamieszkuje spornego lokalu, ponieważ nie posiada kluczy do niego. Okoliczności, które towarzyszyły ostatecznemu opuszczeniu lokalu przez M. W. nie zostały zbadane w toku postępowania administracyjnego. Jedną kwestię stanowi bowiem fakt braku dostępu do lokalu, a odrębną kwestią są okoliczności i przybliżona data z którą dostęp ten został utracony.

Moment ostatecznego opuszczenia lokalu przez Skarżącą ma o tyle doniosłe znaczenie, że o trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy, jak wskazały same organy, zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania.

Skarżąca podnosi nie ma możliwości realizacji woli przebywania w spornym lokalu przy ul. [...] ponieważ nie ma kluczy do lokalu – co jest bezsporne. Dokonując w konkretnej sprawie oceny dobrowolności opuszczenia lokalu przez osobę, która ma być wymeldowana, organ obowiązany jest ustalić okoliczności, w których to opuszczenie nastąpiło oraz zbadać, czy istnieje wola osoby powrotu do lokalu. W uzasadnieniach decyzji obu instancji podkreślono, że Skarżąca nie zainicjowała postępowania o nakazanie wydania lokalu mieszkalnego, co – jak wskazano - dowodzi że opuszczenie przez nią lokalu przy ul. [...] miało charakter dobrowolny. Zgodzić się należy, że usunięciu z lokalu na drodze prawnej można się sprzeciwić w drodze powództwa posesoryjnego w trybie art. 344 § 1 Kodeksu Cywilnego. Sąd podziela wyrażany w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że nieskorzystanie w odpowiednim czasie z tego środka prawnego świadczyć może o dobrowolnej zmianie miejsca pobytu przez daną osobę (por. np. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, LEX nr 78937 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Adminstracyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 459/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszenia (art. 344 § 2 k.c.). W tym kontekście należy zwrócić uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze – Skarżąca już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego przedłożyła noszący prezentatę Sądu Rejonowego w W. pozew o nakazanie wydania lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w W.. Na dokumencie tym widniała odręcznie naniesiona sygnatura. Organ I instancji, w toku podejmowanych czynności zwrócił się do Sądu Rejonowego w W. o informację czy pod sygnaturą I C [...] toczy się postępowanie o nakazanie wydania lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na tak sformułowane pytanie, organ uzyskał odpowiedź, że w sprawie toczy się postępowanie o opróżnienie lokalu. Organy obu instancji, pomimo jednoznacznej treści pozwu o nakazanie wydania lokalu, na którym widnieje prezentata Sądu Rejonowego w W., a także odpowiedzi co do przedmiotu sprawy zarejestrowanej pod sygn. IC [...] nie podjęły jednak żadnych działań, w celu wyjaśnienia, czy w Sądzie tym toczy się również sprawa o nakazanie wydania spornego lokalu. Nie zwrócono się w tej sprawie ani do Sądu Rejonowego w W., ani do samej Skarżącej. Okoliczności te mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem jeżeli by Skarżącą pozbawiono dostępu do lokalu – jak wskazuje - w październiku 2015 r., to termin określony w art. 344 § 2 k.c. upływałby w 2016 r., kiedy jak utrzymuje Skarżąca zainicjowano postępowanie w sprawie nakazania wydania lokalu. A w takim przypadku stwierdzenie faktu wystąpienia o nakazanie wydania lokalu we wrześniu 2016 r. przeczyłoby ustaleniom o dobrowolności działań Skarżącej.

Podsumowując powyższe rozważania należy podkreślić, że dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd miał na uwadze fakt, że w myśl art. 133 ppsa, Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W przekazanych Sądowi aktach brak dokumentów, które potwierdzałyby stanowiące fundament zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej ustalenia organów, co do okoliczności i ostatecznej daty opuszczenia lokalu przy ul. [...] przez Skarżącą. Akta sprawy nie potwierdzają, aby te elementy w ogóle były w toku postępowania weryfikowane. Wobec faktu złożenia przez Skarżącą na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego pisma zatytułowanego "pozew o nakazanie wydania lokalu mieszkalnego w W. ul. [...]", na którym widnieje prezentata Sądu Rejonowego w W., same tylko ustalenia, że pod sygnaturą I C [...] toczy się pomiędzy Skarżącą a jej córką inne postępowanie, nie dowodzi faktu, że przed tym samym sądem nie toczy się inne postępowanie, właśnie o nakazanie wydania spornego lokalu. Ustalenie tej okoliczności będzie miało zasadnicze znaczenie dla sprawy w sytuacji gdy jednoznacznie zostanie ustalone, kiedy konkretnie i w jakich okolicznościach Skarżąca opuściła lokal przy ul. [...]. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy tych kwestii nie wyjaśnia.

Należy też podkreślić, że na organach ciążą obowiązki prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 8 kpa) oraz zasady przekonywania (art. 11 kpa), które wyrażają się w obowiązku stosownego uzasadnienia decyzji. Podkreślenia wymaga, że zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 107 § 3 kpa znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 11 kpa zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej nie wynika na czym konkretnie organ opiera swoje ustalenia, że Skarżąca nie wystąpiła o nakazanie wydania lokalu przy ul. [...], skoro do akt sprawy złożyła ona pismo dowodzące tej okoliczności z prezentatą Sądu, w którym pismo miało zostać złożone.

W kontekście dokonanej przez organy obu instancji oceny materiału dowodowego podkreślić należy, że w toku czynionych ustaleń organ miał prawo dać wiarę zeznaniom J. W., co do dobrowolnego opuszczenia lokalu przez Skarżącą w 2006 r. Powinien jednak te zeznania zestawić z całokształtem materiału dowodowego i wyjaśnić dlaczego daje wiarę im, jednocześnie uzasadniając dlaczego odmawia wiary wyjaśnieniom Skarżącej. W sytuacji gdy żaden ze świadków (łącznie z R. M.) nie był przesłuchiwany na okoliczność przybliżonej daty opuszczenia lokalu przez Skarżącą, należy stwierdzić, że materiał dowodowy nie potwierdza ustaleń organów. Żaden ze świadków poza Wnioskodawczynią nie zeznawał również co do okoliczności opuszczenia spornego lokalu przez Skarżącą. Ustalenia organów zgodnie z zasadą pisemności wyrażoną w art. 14 kpa muszą być dokumentowane. W badanej sprawie prawidłowość ustaleń co do momentu i okoliczności ostatecznego opuszczenia lokalu przez Skarżącą, wymyka się kontroli Sądu, bowiem ustalenia te nie znajdują oparcia w przedstawionym materiale dowodowym.

Ustosunkowując się natomiast do podnoszonej w toku postępowania kwestii wystąpienia o opróżnienie lokalu, podkreślić należy że to zagadnienie zostało w sposób jednoznaczny przesądzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyroku z dnia 30 marca 2017 r., sygn. IV SA/Po [...], jako pozostające bez wpływu na bieg postępowania w sprawie wymeldowania.

Reasumując, zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą wydano z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11, art. 14 art. 107 § 3 kpa. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organów będzie powtórne przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu jednoznacznego ustalenia i udokumentowania w aktach sprawy stanu faktycznego. W przypadku powtórnego stwierdzenia, że ziściły się ustawowe przesłanki uzasadniające wymeldowanie Skarżącej z lokalu przy ul. [...] w W. rzeczą organu będzie oparcie swojego stanowiska na poczynionych i udokumentowanych w aktach sprawy ustaleniach, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności jednoznacznego ustalenia okoliczności i roku w którym nastąpiło ostatecznie opuszczenie lokalu przy ul. [...] przez M. W.. Rzeczą organów będzie również ustalenie czy przed Sądem Rejonowym w W. toczy się również inna niż zarejestrowana pod sygn. IC [...] sprawa zainicjowana przez M. W., dotycząca nakazania wydania lokalu mieszkalnego w W. przy ul. [...].

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa orzekł – jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania, na które składa się kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 ppsa - w pkt. 2 sentencji wyroku.