Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 883/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 46 §  36, art. 58 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 2 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Województwa Mazowieckiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 685/19 o odrzuceniu skargi Województwa Mazowieckiego na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 406/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Województwa Mazowieckiego na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2019 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do występowania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi.

Pomimo doręczenia odpisu zarządzenia w dniu 27 lutego 2019 r. wezwanie pozostało bez odpowiedzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę przytoczył treść art. 34 oraz art. 37 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że pomimo zakreślonego terminu oraz zawartego pouczenia o skutkach braku uzupełnienia braków formalnych skargi, pełnomocnik nie nadesłał stosownego pełnomocnictwa. Wobec powyższego skargę należało odrzucić.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Województwo Mazowieckie, zarzucając naruszenie art. 37 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 34 P.p.s.a. i art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. przez ich błędną wykładnię i uznanie, że w sytuacji gdy w złożonej za pośrednictwem organu skardze pełnomocnik wyraźnie powołuje się na działanie za stronę na podstawie pełnomocnictwa, którego odpis znajduje się w aktach sprawy organu za pośrednictwem którego pełnomocnik wnosi skargę, sąd może uznać, że skarga zawiera braki formalne i w konsekwencji wzywa do przedłożenia pełnomocnictwa a po upływie terminu wyznaczonego w wezwaniu stwierdza odrzucenie skargi, gdy prawidłowa wykładnia przepisów prowadzi do wniosku, że w takiej sytuacji pełnomocnik jest prawidłowo umocowany.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę.

Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Ponadto w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 ww. ustawy, z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.

Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału właściwie wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W terminie wyznaczonym w zarządzeniu z dnia 10 stycznia 2019 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi nie nadesłano wymaganego pełnomocnictwa, a zatem zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu stwierdzić należy, że ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych czy też w innym postępowaniu sądowym była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak pogląd jednolity, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 i art. 46 § 3 P.p.s.a. (w poprzednim brzmieniu) pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą. Tym samym, dokonując pierwszej czynności w danej sprawie (rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne), należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis.

Obecne brzmienie art. 46 § 3 P.p.s.a. zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie. Aktualnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego uwierzytelniony odpis (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt II FZ 165/17 i II FZ 282/17, z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I OZ 994/17 oraz z dnia 15 stycznia 2018 r., sygn. akt II FZ 814/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarga na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r. została wniesiona niewątpliwie po wejściu w życie ustawy zmieniającej, a zatem właściwie Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentu pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu. Wykazanie się pełnomocnictwem na etapie postępowania administracyjnego nie zwalniało bowiem z obowiązku złożenia ww. dokumentu przed sądem.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.