Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 738/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust 1 i 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2015 r. sprawy ze skargi Zakładu Produkcji Rolnej w [...] spółka z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia ... 2015 r. Nr ... w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Kierownik Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa (dalej jaki ARiMR) w T. na podstawie:

- art. 7 ust. 1, 2b, art. 19 ust. 1 i 2, art. 24 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.),

- art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009 r., str. 651, ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009,

- art. 11 i art. 23-24 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31.1.2009, str. 16), zwanego dalej rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009,

- z uwzględnieniem przepisów art. 79 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009,

- art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1506/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20.12.2013, L. 347 str. 549),

- § 14g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121),

- oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a.,

przyznał "A" w K. sp. z o.o. w K. płatności na rok 2014 w wysokości ... zł, w tym:

jednolita płatność obszarowa w wysokości ... zł (wynikająca z pomniejszenia płatności o kwotę ... zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego),

płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych w wysokości ... zł (wynikająca z pomniejszenia płatności o kwotę ... zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego),

płatność cukrowa w wysokości ... zł (wynikająca z pomniejszenia płatności o kwotę ... zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego,

kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości ... zł (wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę ... zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości).

W uzasadnieniu organ wskazał, że ...2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w T. wpłynął wniosek odwołującej o przyznanie płatności na rok 2014. W przedmiotowym wniosku producent rolny ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni ... ha, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (ST) do powierzchni ... ha, płatności cukrowej.

W dniach od ...2014 r. w gospodarstwie rolnym producenta została przeprowadzona kontrola w zakresie wymogów wzajemnej zgodności (Cross Compliance) w obszarach: identyfikacja i rejestracja zwierząt, zdrowie publiczne, zdrowie roślin i zwierząt oraz dobrostan zwierząt. Z przedmiotowej kontroli sporządzono raport nr ..., w którym na podstawie danych z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt ARiMR za okres ...2014 - ...2014 r. stwierdzono, że posiadacz bydła nie zgłaszał faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w terminie do 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia (błąd BW 4). Z kontroli został sporządzony protokół, który został przekazany bezpośrednio po zakończeniu czynności kontrolnych. Producent nie wniósł zastrzeżeń do wyników kontroli.

Organ przyznał stronie płatność cukrową, płatność JPO do powierzchni stwierdzonej (... ha) oraz specjalną płatność obszarową do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych do powierzchni ... ha, pomniejszone o 3 % ze względu na stwierdzone w ramach kontroli CC nieprawidłowości w zakresie nieprzestrzegania norm i wymogów. Jednocześnie płatność JPO, ST i płatność cukrowa zostały zmniejszone przez organ z uwagi na zastosowanie współczynnika korygującego w związku z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z uwzględnieniem przepisów art. 79 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.

Ponadto przyznano producentowi rolnemu kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej (... zł) zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20.12.2013, L. 347 str. 549) w drodze odstępstwa od art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE Euratom) Nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) Nr 1605/2002 (Dz. U. L 298 z 26.10.2012, s. 1). Płatność ta również została pomniejszona o 3 % z uwagi na nieprzestrzeganie wymogów w zakresie wzajemnej zgodności.

"A" w K. sp. z o.o. w K. złożył odwołanie od

zastosowanych w powyższej decyzji pomniejszeń ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów:

jednolitej płatności obszarowej w wysokości ... zł,

specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych w wysokości ... zł,

płatności cukrowej w wysokości ... zł.

W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że podczas kontroli administracyjnej stwierdzono nie zgłoszenie faktu urodzenia bydła w terminie 7 dni od daty nastąpienia tego zdarzenia. Nieprawidłowość dotyczyła pięciu sztuk cieląt, w tym 4 sztuki zgłoszono jeden dzień po terminie, a 1 sztukę 5 dni po terminie. Zgłoszenie nieterminowe spowodowane było nieobecnością zootechnika w pracy z powodu urlopu, zostało ono złożone po powrocie 8 dnia. Zgłoszenie 1 sztuki 5 dni po terminie było konsekwencją podania przez pracownika złego numeru kolczyka. Wysokość całkowitego potrącenia dziesięciokrotnie przekracza wartość niezgodności, która wynosi ok. ... zł, tj. 5 szt. po ... zł. W każdym rodzaju działalności nieuniknione jest popełnianie błędów, a karanie tak wysoką kwotą za tak małe wykroczenie dowodzi, że w przyszłości należy zastanowić się nad dalszym prowadzenie produkcji rolniczej.

Decyzją z dnia ... 2015 r. ... Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), art. 7 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164) w zw. z art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 308), § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434), dalej zwane rozporządzeniem w sprawie liczby punktów i art. 71 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że reguły ustalające przyznawanie płatności bezpośrednich zawarte są zarówno w przepisach prawa krajowego jak i w prawodawstwie wspólnotowym. Spośród przepisów prawa krajowego reguły te zawarte są w szczególności w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w brzmieniu na kampanię 2014 r. w związku z art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu ... roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy, wysokość płatności bezpośredniej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.

Z akt sprawy wynika, że w dniach ...2014 r. gospodarstwo rolne producenta zostało poddane kontroli w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt przez Inspekcję Weterynaryjną - Powiatowy Inspektorat Weterynarii w T.. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości polegające na nie zgłaszaniu faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie do 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia. Na podstawie danych z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt prowadzonego przez ARiMR w odniesieniu do zgłoszeń za okres ...2014 r. - ...2014 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii ustalił, że nie wszystkie zdarzenia w siedzibie stada dotyczące bydła były zgłaszane w ustawowym terminie 7 dni od dnia wystąpienia zdarzenia. Zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie liczby punktów, stwierdzonemu w toku kontroli na miejscu naruszeniu wymogów w raporcie z czynności kontrolnych przypisana została liczba punktów w ramach oceny wagi wykrytych naruszeń w zakresie zasięgu, dotkliwości i trwałości. Suma liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności wyniosła 9 (zasięg - 3, dotkliwość - 1, trwałość - 5).

Ogólne zasady stosowania zmniejszeń kwot płatności bezpośrednich lub wykluczeń z tych płatności ze względu na nieprzestrzeganie norm i wymogów zostały określone w art. 23 i art. 24 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, natomiast szczegółowe zasady zostały uregulowane m.in. w art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w przypadku, gdy stwierdzona w gospodarstwie rolnym niezgodność wynika z zaniedbania rolnika, stosuje się pomniejszenie każdej kwoty płatności bezpośrednich, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, płatności cukrowej oraz płatności do pomidorów, płatności do krów i owiec co do zasady w wysokości 3 % całkowitej kwoty płatności. Na podstawie oceny zawartej w raporcie z kontroli na miejscu istnieje możliwość zastosowania sankcji w wysokości 1 % lub 5 % całkowitej kwoty płatności. Ponieważ suma liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności wyniosła 9, procent sankcji za niespełnienie wymogu BW 4 zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia. w sprawie liczby punktów wyniósł 3 %. W związku z powyższym kwota zmniejszeń wyniosła dla poszczególnych grup płatności odpowiednio:

w przypadku JPO – ... zł (3% x ... zł);

w przypadku ST - ... zł (3% x ... zł);

w przypadku zwrotu dyscypliny finansowej - ... zł (3% x ... zł);

w przypadku płatności cukrowej – ... zł (3% x ... zł).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ I instancji prawidłowo odniósł do wydanej decyzji ustalenia zawarte w protokole z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności oraz prawidłowo określił wysokość zmniejszeń.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 204, poz. 1281 ze zm.), posiadacz zwierzęcia gospodarskiego - bydła, zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni.

Liczba punktów składających się na ocenę wagi stwierdzonej niezgodności została określona przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w myśl przepisów rozporządzenia w sprawie liczby punktów, w tym załączników do tego rozporządzenia, czyli z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Na tej podstawie organ I instancji, działając zgodnie z obowiązującymi przepisami, miał obowiązek zastosowania sankcji w wysokości 3 %. Jednocześnie producent nie wniósł do Powiatowego Lekarza Weterynarii w przysługującym mu terminie zastrzeżeń do wyników kontroli.

Odnosząc się z kolei do przyczyn opóźnienia w terminowym zgłoszeniu zdarzeń organ odwoławczy wskazał, że ani okoliczność urlopu pracownika, ani krótki termin opóźnienia w przypadku czterech sztuk bydła wynoszący jeden dzień, nie mogą zostać wzięte pod uwagę przy stosowaniu zmniejszeń z tytułu stwierdzonej niezgodności. Składając wniosek producent oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności, tym samym skutki działań i zaniedbań - tak pozytywne jak i negatywne obciążają odwołującego. W system przyznania płatności wpisany jest system kontroli prawidłowości przyznawanej pomocy, odwołujący się m.in. do systemu identyfikacji i rejestracji producentów, gruntów oraz inwentarza. Powoduje to konieczność wypełniania przez ubiegających się o pomoc rolników obowiązków, jakie wynikają z ustalonych zasad dotyczących kontroli wniosków pomocowych. W załączniku nr 5 do rozporządzenia w sprawie liczby punktów ustawodawca przewidział sankcje z tytułu tak umyślnego jak i nieumyślnego działania producenta rolnego (bez różnicowania tego zachowania), zaś jedynie w przypadku celowego działania zastosowanie mają odpowiednio wyższe sankcje (minimum 15%) z załącznika nr 6 do cyt. rozporządzenia.

W rozpatrywanej sprawie brak jest również podstaw do zastosowania przepisu art. 37a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym zmniejszenia lub wykluczenia, o których mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, nie stosuje się, jeżeli zmniejszenie albo wykluczenie w odniesieniu do płatności bezpośrednich (jednolita płatność obszarowa, oddzielna płatność z tytułu owoców miękkich), płatność do pomidorów, płatność cukrowa, specjalna płatność obszarowa do powierzchni roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, płatność do tytoniu oraz płatności do krów i owiec wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według ostatniego kursu wymiany walut, ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem 1 października 2014 r. W przypadku, gdy podczas kontroli na miejscu w odniesieniu do danego naruszenia zostanie stwierdzona waga dla kryterium trwałości - nieodwracalna (5 pkt), wówczas taka niezgodność nie może być naprawiona i w takiej sytuacji, w odniesieniu do płatności bezpośrednich, zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, nie należy stosować odstąpienia od stosowania sankcji nawet w przypadku, gdy kwota zmniejszenia nie przekracza równowartości 100 euro.

Biorąc pod uwagę cytowane powyżej przepisy oraz stan faktyczny sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. złożył "A" w K. sp. z o.o. w K. zarzucając jej naruszenie

a) przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy tj.:

art. 71 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego błędne zastosowanie,

art. 54 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

b) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,tj.:

art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewskazanie konkretnych przypadków nie zgłaszania faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia nastąpienia zdarzenia, a jedynie przyjęcie, że "nie wszystkie zdarzenia w siedzibie stada (...) były zgłaszane w ustawowym terminie 7 dni od dnia wystąpienia zdarzenia", a co za tym idzie naruszenie zasady prawdy obiektywnej i dowolną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów,

art. 8 k.p.a. poprzez nie prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej z uwagi na niewskazanie przypadków naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli zgodności oraz niezrozumiałe przyznanie ocen wagi wykrytych naruszeń,

art. 11 k.p.a. polegające na nie wyjaśnieniu przez organy obu instancji, jakimi przesłankami kierowały się załatwiając sprawę.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w przypadku gdy stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika, stosuje się obniżkę. Obniżka ta z zasady stanowi 3 % całkowitej kwoty, jednak na podstawie oceny przedstawionej przez właściwy organ kontroli w części sprawozdania z kontroli zawierającej ocenę zgodnie z art. 54 ust. 1 lit. c, agencja płatnicza może jednak podjąć decyzję o obniżeniu tego współczynnika do 1 % lub o zwiększeniu go do 5 % całkowitej kwoty lub w przypadkach, o których mowa w art. 54 ust. 1 lit. c akapit drugi, odstąpić od nałożenia jakichkolwiek obniżek.

W przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, że skarżąca zaniedbała nałożonych na nią przez prawo obowiązków. Przeciwnie, dołożyła wszelkich starań, by móc uczynić zadość wszelkim wymogom prawa, wyznaczając osobę odpowiedzialną oraz w przypadku jej nieobecności - osobę ją zastępującą oraz zapewniając dostęp do łącza internetowego pozwalającego na zgłoszenie zdarzeń w stadzie za pomocą platformy elektronicznej. O tym, że działania skarżącej były skuteczne, świadczy choćby fakt, że ponad 99% zdarzeń w stadzie zgłaszanych było w przewidzianym ustawą terminie do organu. Skarżąca wskazała w odwołaniu od decyzji (jako, że te dane i informacje nie wynikały z protokołu kontroli zgodności), że zgłoszenie po terminie zdarzeń związanych z urodzeniem, śmiercią lub przewozem bydła miało miejsce pięciokrotnie, natomiast czterokrotnie zgłoszenie nastąpiło w 8 dniu po zdarzeniu, jednokrotnie zaś w 13 dniu po zdarzeniu. W żadnym razie przekroczenia terminu zgłoszenia zdarzenia nie były jednak wynikiem zaniedbania, a związane były z urlopem pracownika odpowiedzialnego i nieprzewidzianą jednoczesną nieobecnością zastępującej go osoby (konieczność opieki nad dzieckiem), czy problemami z elektronicznym zgłaszaniem zdarzeń w stadzie. Korzystanie z platformy pozwalającej na zgłoszenia elektroniczne obarczone jest ryzykiem, że mimo wysłania elektronicznego zgłoszenia przekazane informacje nie zostaną wprowadzenie do systemu teleinformatycznego Agencji, w którym jest prowadzony rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych.

Biorąc pod uwagę to, że w skarżąca łącznie posiada ok. 750 sztuk bydła, a odsetek stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 0,66(6) %, należy uwypuklić, że zaistniałe nieprawidłowości mają znikomy charakter. Tym samym tak charakter nieprawidłowości jak i opóźnienie w zgłoszeniu zdarzeń kierownikowi biura powiatowego miały charakter wyjątkowy i nie stanowią przejawu zaniedbania skarżącej. Mając na względzie fakt, że nie doszło do zaniedbania, nieuprawnionym było zastosowanie przez organy obniżki, jako że cytowany przepis pozwala na nałożenie na producenta swoistej sankcji za nieprawidłowości będące wyłącznie wynikiem jego zaniedbania.

Przepis art. 54 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stanowi o wymogach stawianych sprawozdaniu z kontroli. Chodzi m.in. o to, że powinien składać się z części zawierającej ocenę wagi wykrytych niezgodności w odniesieniu do każdego aktu prawnego i/lub normy na podstawie kryteriów "rozmiaru", "zasięgu", "trwałości", oraz "powtarzalności" zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/2009 wraz ze wskazaniem wszelkich czynników, które powinny prowadzić do zwiększenia lub zmniejszenia obniżki, którą należy zastosować. W przedmiotowej sprawie raport z czynności kontrolnych z ...2014 r. w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt nie przedstawia wszelkich niezbędnych w tym zakresie elementów, tj. przede wszystkim nie zawiera czynników (a więc choćby okoliczności, o których mowa powyżej), które powinny prowadzić do zmniejszenia obniżki, czy odstąpienia od jej zastosowania.

Mając na uwadze powyższe zaskarżona decyzja narusza wskazane przepisy prawa materialnego, co stanowi przesłankę do jej uchylenia.

W protokole nie znalazły się informacje o tym, których dokładnie sztuk bydła nie zgłoszono w terminie, czy nie zgłoszono ich w ogóle, czy też zgłoszono po upływie przewidzianego prawem terminu oraz ile dni po upływie terminu powiadomiono ARiMR. Mimo to kontrolujący ocenił wykryte naruszenia według zasięgu, dotkliwości i trwałości odpowiednio na 3, 1 i 5 punktów.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie liczby punktów można przyznać 1 lub 3 punkty, w ramach kryterium zasięgu 1, 3 lub 5 punktów, natomiast w ramach kryterium trwałości 3 lub 5 punktów. Tym samym przyjąć należy, że ustawodawca uznał, iż w przypadku wykrytej niezgodności w ramach kryterium trwałości przyznać można 3 lub 5 punktów. W przedmiotowej sprawie przyznano najwyższą możliwą ilość punktów w ramach tego kryterium, tj. 5, mimo że zdarzenia nieprawidłowe miały miejsce wyjątkowo i nie stanowiły zaniedbania ani skarżącej, ani jej pracowników, a niezgodność była drobna, niezawiniona i niecelowa. Jak wynika z protokołu, w dacie kontroli w siedzibie stada przebywało 736 sztuk bydła, zaś nieprawidłowość, dotyczyła urodzeń 5 sztuk, przy czym zgłoszenie nastąpiło odpowiednio czterokrotnie 1 dzień po terminie, a jednokrotnie 5 dni po terminie określonym wymogami prawa.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270), dalej p.p.s.a., sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca zaskarżyła decyzję organu I instancji jedynie w zakresie, w jakim organ ten zastosował zmniejszenia z tytułu jednolitej płatności obszarowej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw strączkowych i motylkowych drobnonasiennych oraz płatności cukrowej. W tym też zakresie, będąc związany granicami zaskarżenia, procedował organ odwoławczy i w związku z tym Sąd winien odnieść się do zarzutów skargi dotyczących zastosowania przez organ tych zmniejszeń, tj. 3 % wskazanego w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie liczby punktów. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 37c ustawy z dnia z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, która miała zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 1 z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Cyt. ustawa weszła w życie dnia 15.03.2015 r., natomiast decyzja organu I instancji pochodzi z ...2015 r.

Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt w zw. z art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego jest zobowiązany do zgłaszania właściwym władzom wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie; ten maksymalny termin wynosi co najmniej trzy dni i nie przekracza siedmiu dni od dnia jednego z tych zdarzeń (...). Skarżąca potwierdziła, że nie dokonała takich zgłoszeń w łącznie 5 przypadkach, co znalazło odzwierciedlenie w protokole kontroli przeprowadzonej przez Inspekcję Weterynaryjną - Powiatowego Inspektora Weterynarii w T. Szczególnie podkreślić należy, że skarżąca nie zakwestionowała wyników tej kontroli, w tym liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności, a do czego miała prawo na podstawie art. 31 ust. 7 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zgodnie z nim, w przypadku gdy kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli (...), może w terminie 3 dni od dnia doręczenia protokołu zgłosić, na piśmie, odpowiednio powiatowemu lekarzowi weterynarii lub dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, zastrzeżenia do ustaleń zawartych w tym protokole, o czym skarżąca została pouczona (vide k. 98v. akt adm.). Skoro skarżąca nie uczyniła tego, nie można zarzucić organom orzekającym w niniejszej sprawie, że oparły się na wynikach ww. kontroli. W szczególności organy nie mogły samodzielnie ustalać liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności, natomiast sam fakt dopuszczenia się przez skarżącą zaniedbań był bezsporny, skoro sama przyznała ona ich wystąpienie, natomiast kwestionowała jedynie ilość przyznanych jej punktów i tym samym dolegliwość (wysokość) zastosowanych zmniejszeń. Mając na uwadze stan faktyczny w niniejszej sprawie organy prawidłowo określiły wysokość pomniejszenia płatności na 3 % początkowej kwoty stosując sposób wyliczenia sankcji wynikający z załącznika nr 5 do rozporządzenia w sprawie liczby punktów.

Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, że pomimo braku rozważań organów w tym zakresie, Sąd dokonał własnej oceny zasadności przyznania skarżącej odpowiednio: 3 pkt – zasięg, 1 pkt – dotkliwość, 5 pkt – trwałość. Cyt. rozporządzenie w załączniku Nr 3 Tabela II precyzyjnie określa ilość punktów, jaka winna być przyznana za konkretną niezgodność. Pod pkt 5 ww. tabeli wskazano na sytuację, kiedy "Stwierdzono, że posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia", czyli tę, która wystąpiła w analizowanej sprawie. W tym zakresie za zasięg można przyznać 3 lub 5 pkt. Inspektor Weterynaryjny przyznał 3 pkt, czyli najmniejszą możliwą ilość, co wynika z dalszego zapisu następującego po Tabeli II. Wynika z niego, że kiedy zasięg jest ograniczony do gospodarstw rolnego należy przyznać właśnie 3 pkt. Również za dotkliwość przyznano minimalną liczbę punktów, tj. 1, ponieważ niezgodność dotyczyła do 7 zwierząt w stadzie liczącym powyżej 69 zwierząt. Za trwałość przewidziano przyznanie 3 lub 5 pkt. Z wyjaśnień do Tabeli II wynika, że organ mógł przyznać:

a) 3 pkt - odwracalna oraz możliwa jest identyfikacja zwierzęcia lub rolnik posiada stosowne dokumenty dotyczące zwierzęcia,

b) 5 pkt - nieodwracalna lub nie jest możliwa identyfikacja zwierzęcia oraz rolnik nie posiada stosownych dokumentów dotyczących zwierzęcia.

W tym zakresie brak jest dokładnego wyjaśnienia przyznania akurat 5 pkt, jednak, co należy ponownie przypomnieć, skarżąca nie kwestionowała wyników kontroli. Nawet jednak gdyby przyjąć, że organ winien przyznać najmniejszą możliwą ilość punktów, czyli 3, wówczas suma punktów uzyskanych przez skarżącą wynosiłaby 7, co w świetle Załącznika Nr 5 do rozporządzenia w sprawie ilości punktów i tak zobowiązywałoby organ do zastosowania zmniejszenia w wysokości 3 %. Nawet jeśli zatem doszłoby do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania w tym zakresie, to i tak nie miałoby ono wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.).

W analizowanej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w myśl którego zmniejszenia lub wykluczenia, o których mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, nie stosuje się, jeżeli to zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006. Zmniejszenie w niniejszej sprawie niewątpliwie przekracza tę kwotę.

Nie mogły mieć również zastosowania uregulowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, ponieważ jej art. 71 ust. 1 daje co prawda możliwość zmniejszenia współczynnika z 3 % do 1 %, jednakże organ był w tym zakresie związany treścią rozporządzenia w sprawie liczby punktów, w którym skonkretyzowano, kiedy możliwe jest takie obniżenie współczynnika do 1 %, a skarżąca tych warunków nie spełniła.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zarzuty skargi były niezasadne. Organy nie naruszyły bowiem przepisów prawa materialnego w postaci art. 71 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a., ponieważ organy w należyty sposób ustaliły stan sprawy i wyjaśniły jakimi przesłankami się kierował rozpoznając sprawę. Ustalenie przez organy konkretnych przypadków nie zgłaszania faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła nie miało znaczenia dla sprawy, skoro skarżąca wprost przyznała wystąpienie takich okoliczności i nie kwestionowała wyników kontroli Inspekcji Weterynaryjnej. Nie naruszono również art. 8 k.p.a., ponieważ organy prowadziły postępowanie w prawidłowy sposób, który nie mógł powodować braku zaufania strony do władzy publicznej.

Ponadto należy wskazać, nawiązując do ww. zarzutów skargi dotyczących nie wyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz nie przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, na odrębności postępowań administracyjnych związanych z przyznawaniem rolnikom między innymi płatności w oparciu o ustawę z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 173). Nie ulega wątpliwości, że kwestia przyznania rolnikowi płatności, w tym również w pomniejszonej wysokości, jest indywidualną sprawą administracyjną rozstrzyganą w postępowaniu administracyjnym według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 21 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji wydawanych przez organy ARiMR stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy tejże ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 tej ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Powyższe reguły stanowią powtórzenie zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, z zaznaczeniem wszakże ich pewnej odrębności. Pierwszą z nich jest zasada praworządności, która odzwierciedlają postanowienia art. 7 k.p.a. Według zaś reguły drugiej, organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Warto tu przypomnieć, że druga z zasad została ograniczona w stosunku do ogólnej reguły ujętej w art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ na organ został nałożony obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, jednakże bez zobowiązania tego organu do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do zebrania materiału dowodowego. Wprowadzenie takiego uregulowania nie może pozostać bez związku z zasadą rozłożenia ciężaru dowodu. Rozwiązania przyjęte w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy ARiMR wskazują, że to strona musi wykazywać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów i nie może oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jak stanowi art. 21 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Na organach nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodu na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (wyrok NSA z dnia 24.04.2013 roku, II GSK 241/12, Lex nr 1337138, wyrok NSA z 25.10.2011 r., II GSK 1075/10, Lex nr 1070205).

Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalić.