Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 533/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61a  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2014r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. W. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 533/14

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., Wojewoda [...]odmówił wszczęcia, na wniosek M. W., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]stycznia 2011 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] z o.o. w [...]pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej [...] wraz przyłączem energetycznym, na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w [...].

Po rozpatrzeniu zażalenia M. W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...]czerwca 2011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. utrzymał w mocy w/w postanowienie Wojewody [...].

Z akt sprawy wynikało, że M. W. będąc współwłaścicielką działki nr [...] (akt notarialny Rep. [...] nr [...]) nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...]z dnia [...]stycznia 2011 r, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. w [...]pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej [...].

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011r. M. W. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]zarzucając jej rażące naruszenie następujących przepisów prawa :

- art. 7, 8, 9, 11 i 107 § 3 K.p.a. ,

- art. 63 ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,

- art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane,

- § 2 i § 3 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Wojewoda [...]odmawiając wszczęcia postępowania na wniosek M. W. wskazał, że wyznaczony obszar oddziaływania stacji bazowej nr [...] obejmuje tylko działki nr [...], nr [...]i nr [...]. Planowana stacja w żaden sposób nie ogranicza prawa wnioskodawczyni jako współwłaścicielki działki nr [...]do korzystania z tej własności. Organ wskazał ponadto, że M. W. (pomimo wezwania pismem z dnia [...].04.2011r.) nie wykazała własnego interesu prawnego, wynikającego z prawa materialnego, jaki miał zostać naruszony przez pozwolenie na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy postanowienie Wojewody [...]wskazał w uzasadnieniu, że stacja telefonu komórkowej wraz przyłączem energetycznym zaprojektowana na działce nr ew. [...]jest oddalona od działki skarżącej o ok. 41 m i oddzielona od jej działki nr ew. [...]działką o nr ew. [...].

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie obejmuje swym zakresem działki o numerze ew. [...]. Położenie wskazanej działki względem nieruchomości inwestycyjnej wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania bądź korzystania z działki należącej do wnioskodawczym, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.

Wieża stalowa o wysokości 48,65 m, nie powoduje ograniczeń w zagospodarowaniu działki o numerze ew. [...]. Tak więc nieruchomość należąca do M. W. nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), jak również o przepis § 13 (przesłanianie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), przepis § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (m in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7 - 17) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z pózn. zm.).

Oprócz powyższego projektowana inwestycja nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (przepis § 271 i n. w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) usytuowanych na nich obiektów (zarówno istniejących, jak i potencjalnych), jak również nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd telekomunikacja).

Zdaniem organu odwoławczego, inwestycja nie niesie za sobą ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych (przepis § 314 w/w rozporządzenia z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów - Dz. U. z 2003 r. Nr 192. poz. 1883) bowiem zgodnie z tabelą, nr 2 załącznika nr 1 w/w rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r., jeżeli zakres częstotliwości pola elektromagnetycznego wynosi od 300 MHz do 300 GHz obszar, w którym średnia gęstość pól elektromagnetycznych przekracza wartość 0,1 W/m2 jest obszarem o ograniczonym sposobie zagospodarowania.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w aktach sprawy znajduje się mapa z naniesionym, przewidywanym rozkładem pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne (tj. 0,1 W/m2) wytwarzane przez anteny stacji w trzech azymutach, które swym zasięgiem nie obejmują działki skarżącej (nr ew. [...]).

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że M. W. może bez przeszkód zagospodarować należącą do niej nieruchomość - zwłaszcza w zakresie obiektów wskazanych wyżej - zaś projektowana inwestycja nie ogranicza jej w tym w najmniejszym stopniu.

M. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której zarzuciła, iż zaskarżone postanowienie narusza:

1) art. 6 oraz 104 § 1 oraz 2 k.p.a. w związku z art. 2 oraz 7 Konstytucji RP poprzez ustalenie stanu faktycznego oraz ocenę materiału dowodowego bez wszczęcia postępowania administracyjnego,

2) art. 7, 8, 9, 11 k.p.a. poprzez nie wskazanie przedmiotu sporu objętego analizą bez uwzględnienia również innych źródeł,

3) art. 3 pkt. 20 w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w powiązaniu z art. 63 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez nie ustalenie rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji. Naruszenie to miało polegać na braku ustaleniu rzeczywistego poziomu pola elektromagnetycznego występującego w miejscu planowanej inwestycji, braku zsumowania mocy anten sektorowych i radioliniowych nakładających się i kumulacji wszystkich źródeł w środowisku,

4) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie wglądu do akt oraz zapoznania się z materiałem dowodowym przed podjęciem rozstrzygnięcia merytorycznego.

Wyrokiem z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1826/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. W., na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2011r., utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...]z dnia [...]maja 2011 r., odmawiające wszczęcia, na wniosek M. W., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]stycznia 2011 r., oddalił skargę.

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...]z dnia [...]stycznia 2011 r.

Koniecznymi cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie, znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego.

Z projektu zagospodarowania terenu wynika, ze sporna stacja telefonii komórkowej wraz przyłączem energetycznym zaprojektowana na działce nr ew. [...]jest oddalona od działki skarżącej o ok. 41 m i oddzielona od w/w działki nr ew. [...]działką o nr ew. [...].

Sąd potwierdził ustalenia organu, że położenie wskazanej działki względem nieruchomości inwestycyjnej wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania bądź korzystania z działki należącej do wnioskodawczym, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.

Zdaniem Sądu analiza przeprowadzona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazuje jednoznacznie, że M. W. może bez przeszkód zagospodarować należąca do niej nieruchomość, a projektowana inwestycja nie ogranicza jej w tym w najmniejszym stopniu. Ponadto wnioskodawczyni - M. W. - nie wykazała, że jej działka znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji.

Sąd wskazał, że na podmiocie żądającym wszczęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r.. sygn. akt ii OSK 1572/09).

Dlatego też, uwzględniając istniejący stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie orzekania, organ odwoławczy po stwierdzeniu, że wnioskodawca postępowania nadzwyczajnego nie jest stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]stycznia 2011 r Nr [...].

M. W. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną domagając się uchylenia wyroku z powodu naruszenia art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. i zarzucając przeprowadzenie przez organy administracji postępowania nieważnościowego poza uregulowaniami zawartymi w przepisach, oraz zaakceptowanie tego stanu przez Sąd Wojewódzki, który jednocześnie przyjął, że w postępowaniu o charakterze formalnym, skarżąca mogła przedstawiać kontrdowody (jak pomiary i obliczenia), w sytuacji gdy organy nie przeprowadziły żadnych własnych ustaleń, co do mocy poszczególnych anten, od czego zależało ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji.

Wskazała, iż postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie powinno zawierać ocen o charakterze merytorycznym, a powołując się na orzecznictwo sądowe wskazano, że zaakceptowane przez Sąd Wojewódzki wady kontrolowanego postanowienia prowadziły w rezultacie do naruszenia art. 61a § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1987/12 - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy zarzutów naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. okazały się usprawiedliwione.

Sąd Wojewódzki dokonując oceny kontrolowanego postanowienia wydanego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., w którym organ, co do zasady, może wypowiedzieć się tylko co do okoliczności odnoszących się do braku podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego, nie dostrzegł, że organ administracji w istocie dokonał daleko idących materialnoprawnych ocen związanych z ustaleniem, czy nieruchomość skarżącej mieści się obszarze oddziaływania inwestycji, chociaż dyspozycja normy wyrażonej w art. 61 a § 1 k.p.a. stanowi wyłącznie podstawę do oceny formalnej, a nie rozstrzygania kwestii mających źródło w przepisach materialnych.

W ramach tej oceny formalnej, jeśli nie wystąpi konieczność odmowy zainicjowania postępowania z przyczyn niebudzących wątpliwości ze względu na brak interesu prawnego podmiotu domagającego się uruchomienia procedury administracyjnej, organ powinien wszcząć postępowanie i ustalić zasadność legitymacji procesowej tego podmiotu w postępowaniu merytorycznym.

W odniesieniu do postępowań mających za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji, art. 61 § 1a k.p.a. pełni funkcję zbliżoną do art. 149 § 3 k.p.a. W doktrynie wyraża się pogląd, który należy podzielić, że niezależnie od tego, czy podstawą do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania będzie art. 61a k.p.a., czy też art. 149 § 3 k.p.a., przesłanki ich stosowania są takie same. Mają charakter formalny i sprowadzają się do niedopuszczalności wszczęcia postępowania z powodów podmiotowych lub przedmiotowych (tak. S. Chmielewski, Art. 61a k.p.a. jako podstawa odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. "Monitor Prawniczy" Nr [...]).

Dokonanie przez organ oceny interesu prawnego podmiotu niebiorącego udziału w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, a następnie żądającego stwierdzenia nieważności tego pozwolenia, wykracza, prawie zawsze, poza granice oceny formalnej, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a. ze względu na konieczność zbadania i odniesienia się do zastosowanych w sprawie przepisów odrębnych, na podstawie których został wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego obszar oddziaływania. Organ przeprowadzić musi zatem postępowanie połączone z daleko idącą analizą okoliczności sprawy w świetle licznych przepisów prawa materialnego, od których zależy, czy pobliska nieruchomość mieści się obszarze projektowanego obiektu budowlanego. Taki zakres badania wykracza poza dyspozycję art. 61a § 1 k.p.a.

Zdaniem NSA, nie można zaakceptować poglądu wyrażonego w zaskarżonym wyroku, iż na żądającym wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ciąży obowiązek wskazania przepisu prawa materialnego, z którego wywodzi swój interes prawny. Wnioskodawca wskazuje najczęściej te okoliczności, które uzasadniają jego udział w takim postępowaniu, jednakże to na organie administracji (jak stanowi art. 7 i 9 k.p.a.) ciąży obowiązek dokonania ocen prawnych podawanych przez wnioskodawcę okoliczności, a w razie wątpliwości co do intencji wnioskodawcy wskazanie konsekwencji prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Przywołany przez Sąd Wojewódzki wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r.. sygn. akt II OSK 1572/09 wskazywał, że na podmiocie żądającym wszczęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialnoprawną, lecz wypełnienia tego obowiązku Naczelny Sąd Administracyjny upatrywał w tamtej sprawie w tym, że wnioskodawca ma to czynić "na podstawie ksiąg wieczystych, aktów notarialnych, czy też innych materiałów dowodowych, w celu stwierdzenia, iż żądanie skarżących pochodzi od podmiotu uprawnionego". Chodziło zatem w tamtej sprawie o to, że dostarczenie dowodów, czy też wskazanie dokumentów, które uzasadniałyby istnienie legitymacji procesowej może obciążać wnioskodawcę. Nie było zatem podstaw, aby z treści uzasadnienia cytowanego wyroku wyprowadzać, na użytek kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki sprawy, tak daleko idący wniosek, że organ administracji jest zwolniony z obowiązku oceny, czy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności dają podstawę do uznania tego podmiotu za stronę postępowania.

Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji rozstrzygnięcia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z kolei zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U., Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie p.p.s.a. ) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przewidziane w tym przepisie związanie wykładnią prawa dotyczy zarówno oceny w zakresie przepisów materialnoprawnych, jak i norm postępowania.

Odnosząc przywołane wyżej unormowania do realiów rozpatrywanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający ponownie związany był wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1987/12. Z tego powodu wszystkie rozważania na temat legalności zaskarżonego postanowienia muszą być rozpatrywane w oparciu o stanowisko wyrażone przez Sąd wyższej instancji.

W uzasadnieniu wyroku kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał w istocie daleko idących materialnoprawnych ocen związanych z ustaleniem, czy nieruchomość skarżącej mieści się obszarze oddziaływania inwestycji, chociaż dyspozycja normy wyrażonej w art. 61 a § 1 k.p.a. stanowi wyłącznie podstawę do oceny formalnej, a nie rozstrzygania kwestii mających źródło w przepisach materialnych.

W ramach tej oceny formalnej, jeśli nie wystąpi konieczność odmowy zainicjowania postępowania z przyczyn niebudzących wątpliwości ze względu na brak interesu prawnego podmiotu domagającego się uruchomienia procedury administracyjnej, organ powinien wszcząć postępowanie i ustalić zasadność legitymacji procesowej tego podmiotu w postępowaniu merytorycznym.

W odniesieniu do postępowań mających za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji, art. 61 § 1a k.p.a. pełni funkcję zbliżoną do art. 149 § 3 k.p.a. Postępowanie wydane na podstawie art. 61a k.p.a., ma charakter formalny i sprowadza się do niedopuszczalności wszczęcia postępowania z powodów podmiotowych lub przedmiotowych (tak. S. Chmielewski, Art. 61a k.p.a. jako podstawa odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. "Monitor Prawniczy" Nr [...]).

Dokonanie przez organ oceny interesu prawnego podmiotu niebiorącego udziału w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, a następnie żądającego stwierdzenia nieważności tego pozwolenia, wykracza, prawie zawsze, poza granice oceny formalnej, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a. ze względu na konieczność zbadania i odniesienia się do zastosowanych w sprawie przepisów odrębnych, na podstawie których został wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego obszar oddziaływania. Organ przeprowadzić musi zatem postępowanie połączone z daleko idącą analizą okoliczności sprawy w świetle licznych przepisów prawa materialnego, od których zależy, czy pobliska nieruchomość mieści się obszarze projektowanego obiektu budowlanego. Taki zakres badania wykracza poza dyspozycję art. 61a § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z poglądem, iż na żądającym wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ciąży obowiązek wskazania przepisu prawa materialnego, z którego wywodzi swój interes prawny. Wnioskodawca wskazuje najczęściej tylko okoliczności, które uzasadniają jego udział w postępowaniu, jednakże to na organie administracji (jak stanowi art. 7 i 9 k.p.a.) ciąży obowiązek dokonania ocen prawnych podawanych przez wnioskodawcę okoliczności, a w razie wątpliwości co do intencji wnioskodawcy wskazanie konsekwencji prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., który legł u podstaw wydanych postanowień, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. jest zatem możliwe przy zaistnieniu przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że żądanie osoby nie wszczyna postępowania administracyjnego tylko wówczas, gdy żądanie wszczęcia zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, tzn. z podania w sposób oczywisty wynika, że wnoszący składa je nie w swojej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1573/11). Przyjmuje się, że gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie negatywnego wyniku są podstawą do zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. W ocenie Sądu, ze względu na ochronę praw procesowych podmiotu występującego z określonym żądaniem, konieczne jest przyjęcie wykładni, zgodnie z którą zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, iż postanowienia organów obu instancji zostały uchylone, albowiem w jednakowy sposób naruszają art. 61a § 1 k.p.a. poprzez dokonanie ocen materialnoprawnych związanych z ustaleniem, czy nieruchomość skarżącej mieści się obszarze oddziaływania inwestycji, chociaż dyspozycja normy wyrażonej w art. 61 a § 1 k.p.a. stanowi wyłącznie podstawę do oceny formalnej, a nie rozstrzygania kwestii mających źródło w przepisach materialnych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy uwzględnią wskazaną wyżej wykładnię art. 61 a § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w punktach 1 i 2 sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.