Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1035/97
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 1999-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Wykonanie warunków niezbędnych do stwierdzenia, że przywóz towaru wolny jest od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ /własność danej rzeczy oraz użytkowanie jej podczas pobytu za granicą/ musi być wykazane z chwilą dokonania zgłoszenia danej rzeczy do odprawy celnej.

TEZY

Wykonanie warunków niezbędnych do stwierdzenia, że przywóz towaru wolny jest od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ /własność danej rzeczy oraz użytkowanie jej podczas pobytu za granicą/ musi być wykazane z chwilą dokonania zgłoszenia danej rzeczy do odprawy celnej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Pawła K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 16 czerwca 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej z dnia 27 września 1995 r. (...) Dyrektor Urzędu Celnego w P. dopuścił do wolnego obrotu ma polskim obszarze celnym samochód marki Hunday Accent sprowadzony ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej przez Pawła K. i stwierdził, iż przedmiotowy samochód jest wolny od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./.

Następnie pismem z dnia 19 marca 1997 r. Główny Urząd Ceł w Warszawie zawiadomił Pawła K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymienionej wyżej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, albowiem w toku czynności sprawdzających stwierdzono, iż przedmiotowy samochód nie mógł być użytkowany podczas pobytu za granicą.

Decyzją (...) z dnia 14 kwietnia 1997 r. wydaną z upoważnienia Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie stwierdzono nieważność opisanej na wstępie decyzji, a to w oparciu o art. 158 par. 1 w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu powyższej decyzji naprowadzono, iż według zaświadczenia Konsulatu Generalnego RP w Nowym Jorku z dnia 24 sierpnia 1995 r. Paweł K. przebywał w USA za zgodą miejscowych władz na pobyt stały w okresie od 29 lipca 1992 r. do 17 września 1995 r. Przedłożony do odprawy celnej tytuł własności przedmiotowego samochodu zawiera napis "salvage", co - według pisma ww. Konsulatu z dnia 19 kwietnia 1995 r. - oznacza, iż taki pojazd nie może być dopuszczony do ruchu przed uzyskaniem pozytywnej oceny technicznej wydanej przez inspekcję stanową i wydaniem nowego tytułu własności nie zawierającego powyższego napisu.

Wobec powyższego samochód ten nie mógł służyć Pawłowi K. do użytku w czasie pobytu za granicą i wobec tego nie zachodziły podstawy do zwolnienia go od cła.

Następnie decyzją (...) z dnia 18 kwietnia 1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Przemyślu wymierzył Pawłowi K. cło /6.672,10 zł/ od przedmiotowego samochodu z powołaniem się na art. 14 ust. 1 pkt 7 "b", art. 23 i art. 77 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy Prawo celne, par. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357/, par. 1 Rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 19 lipca 1991 r. w sprawie ustanowienia norm ilościowych lub wartościowych towarów wolnych od cła (...) /Dz.U. nr 69 poz. 302 ze zm./.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia przedmiotowego samochodu od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 Prawa celnego, ponieważ pojazd posiadający dokument z napisem "salvage" nie mógł być dopuszczony do ruchu.

Paweł K. złożył odwołanie od powyższej decyzji i zarzucił, iż jest ona dla niego krzywdząca, ponieważ przed sprowadzeniem przedmiotowego samochodu zasięgał informacji w Urzędzie Celnym m.in. co do potrzeby uzyskania pozytywnej oceny technicznej przez inspekcje stanową i uzyskał odpowiedź, że taka ocena nie jest potrzebna a samochód kwalifikuje się do zwolnienia od cła w ramach mienia przesiedleńczego.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania, Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją (...) z dnia 16 czerwca 1997 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji z powołaniem się na art. 138 par. 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 4 ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo celne.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł naprowadził, iż mocy art. 14 ust. 1 pkt 7 Prawa celnego, wolne od cła były rzeczy stanowiące mienie osoby przesiedlającej się, jeżeli rzeczy te stanowiły własność tej osoby oraz służyły jej w czasie pobytu za granicą do użytku domowego, osobistego lub zawodowego albo do prowadzenia działalności gospodarczej. Według stanowiska wyrażonego w orzecznictwie /w przytoczonych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego/, użytkowanie samochodu występuje wówczas, jeśli samochód ten może poruszać się po drogach publicznych, a więc posiada tablice rejestracyjne oraz ważną polisę ubezpieczeniową. Paweł K. nabył przedmiotowy samochód w firmie Economy Auto Inc. w dniu 7 sierpnia 1995 r. /rachunek zakupu/ i otrzymał tytuł własności (...) opiewający na firmę Chrysler Insurance Co. z adnotacją, iż pojazd został zniszczony w wyniku powodzi i nie może zostać zarejestrowany celem użytkowania go na drogach. Z powyższego wynika, iż samochód ten nie mógł być dopuszczony do ruchu w USA i tym samym nie mógł służyć Pawłowi K. do użytku w czasie pobytu za granicą.

Paweł K. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie lub o stwierdzenie jej nieważności, jako wydanej z naruszeniem art. 8, art. 9 i art. 10 Kpa.

W skardze ponowił zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji odnośnie uzyskania stosownej informacji w Posterunku Celnym w Krośnie i w Urzędzie Celnym w Przemyślu i naprowadził, że skoro działał w zaufaniu do wyjaśnień udzielonych mu przez organy celne, to nie może obecnie z tego tytułu ponosić szkody.

Zarzucił także, iż powołane w uzasadnieniu decyzji organu II instancji orzeczenia pochodzą z 1996 r. podczas, gdy samochód został sprowadzony w 1995 r., a nadto, że decyzja organu I instancji o wymiarze cła została wydana po upływie kilku dni po wydaniu decyzji przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji zwalniającej od cła, co uniemożliwiło mu obronę jego praw i czynny udział w postępowaniu.

Dodatkowo przedłożył oświadczenie /kserokopię/ (...) Agencja Sprzedaży Samochodów w stanie Nowy Jork stwierdzające, iż agencja ta wydzierżawiła Pawłowi K. swoja agencyjną tablicę rejestracyjną z ubezpieczeniem na okres od 8 sierpnia 1995 r. do 30 sierpnia 1995 r. w celu użytkowania i przewozu przedmiotowego samochodu na terenie USA.

W odpowiedzi na skargę, Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, ustosunkował się także do dodatkowych zarzutów skarżącego w zakresie naruszenia zasad postępowania uznając je za nieuzasadnione.

Rozpoznając wniesioną skargę, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 21 i art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd bada zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany rodzajem i zakresem zarzutów podniesionych w skardze.

Kontrola Sądu odnosi się do tego stanu prawnego, jaki miał zastosowanie do okoliczności faktycznych ustalonych w danej sprawie i do tej decyzji, jaka zapadła w określonym postępowaniu; stąd też w niniejszej sprawie dotyczy przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 - przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 22 czerwca 1995 r. /Dz.U. nr 89 poz. 434/ i nie obejmuje cyt. wyżej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 14 kwietnia 1997 r. jako zapadłej w odrębnym - pod względem procesowym - postępowaniu.

W sprawie niesporna jest okoliczność, że skarżący Paweł K. - według zaświadczenia Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Nowym Jorku z dnia 24 sierpnia 1995 r. - przebywał w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej w okresie od dnia 29 lipca 1992 r. do 17 września 1995 r. na stały pobyt, za zgodą miejscowych władz. Według dokumentów przedłożonych do zgłoszenia celnego /przekroczenie granicy w dniu 16 września 1995 r./, przedmiotowy samochód Hundai Accent nabył od firmy Economy Auto Incorporated w dniu 8 sierpnia 1995 r. i uzyskał też tytuł własności /certificate of title/ ale wystawiony na firmę Chrysler Insurance Co. z zapisem o niemożności rejestracji /not to registered for higway use/ oraz z napisem: salvage vehicle.

Według informacji zawartych w piśmie Konsula Generalnego RP z dnia 19 kwietnia 1995 r. skierowanym do Głównego urzędu Ceł w Warszawie, adnotacja "salvage" oznacza, iż samochód taki nie może być dopuszczony do ruchu na terenie USA, dopóki nie uzyska pozytywnej oceny inspekcji stanowej i nie otrzyma nowego tytułu własności.

Powyższa adnotacja wskazuje bowiem, że samochód jest po wypadku, został odzyskany po kradzieży itd., a zatem dopuszczenie go do ruchu wymaga przeprowadzenia stosownych badań technicznych. Ponadto w przypadku nabycia samochodu z tytułem własności wystawionym na inną osobę, nabywca zobowiązany jest do uzyskania "własnego" tytułu własności w stosunkowo krótkim terminie /1-5 dni w zależności od stanu/.

Zgodnie z zasadą powszechności cła wyrażona w art. 4 ust. 1 Prawa celnego, przywóz towarów z zagranicy podlega cłu, z wyjątkami ściśle określonymi. Taki wyjątek przewidziany jest między innymi w art. 14 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy, zgodnie z którym, wolny jest od cła przywóz towarów /w ramach ustanowionych norm/, które stanowią mienie osoby przesiedlającej się, jeśli towary te /rzeczy/ służyły tej osobie "do użytku osobistego, domowego lub zawodowego albo do prowadzenia działalności gospodarczej".

W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący Paweł K. wykazał się statusem osoby przesiedlającej się, nie przekroczył norm ilościowych towarów i przedłożył wymagane dokumenty, natomiast kwestia sporną jest, czy spełnił pozostałe warunki do zastosowania w stosunku do nie zwolnienia celnego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego już wielokrotnie stwierdzano, iż wykazanie powyższych warunków tj. własności danej rzeczy oraz użytkowania jej podczas pobytu za granicą do chociażby jednego ze wskazanych wyżej celów, musi być wykazane z chwilą dokonania zgłoszenia danej rzeczy do odprawy celnej, tzn. rzeczy, które służyły danej osobie za granicą, muszą stanowić jej własność w chwili dokonania zgłoszenia celnego. W sprawie niniejszej organy celne nie kwestionują prawa własności skarżącego Pawła K. do przedmiotowego samochodu, natomiast stoją na stanowisku, iż przedłożone przez niego dokumenty wykluczają możliwość korzystania /użytkowania/ przez niego przedmiotowego samochodu za granicą tj. na terenie Stanów Zjednoczonych.

Stanowisko powyższe w świetle przytoczonych wyżej okoliczności nie nasuwa zastrzeżeń, skoro zapisy w dokumentach dotyczących tegoż samochodu wskazują, iż ze względu na unormowania prawne na terenie Stanów Zjednoczonych, samochód ten nie mógł być dopuszczony do ruchu, a istota użytkowania samochodu wiąże się nierozłącznie z możliwością jego poruszania się po drogach.

Nie zmienia tej oceny treść oświadczenia - przedłożonego w postępowaniu sądowym - Agencji Sprzedaży Samochód odnośnie wydzierżawienia skarżącemu tablicy rejestracyjnej /z ubezpieczeniem/ "w celu użytkowania i przewozu jego samochodu", bo jeśli samochód nie mógł być dopuszczony do samodzielnego ruchu na drogach bez przeprowadzenie stosownych badań, to posiadania tablicy rejestracyjnej nie mogło "niwelować" tego zakazu. Skarżący zresztą w toku postępowania oraz w skardze nie twierdzi, że faktycznie korzystał z przedmiotowego samochodu na terenie Stanów Zjednoczonych.

Powoływanie się przez skarżącego na udzielone mu informacje /czy obietnice/ odnośnie zwolnienia przedmiotowego samochodu od obowiązku uiszczania cła, nie może odnieść skutku, gdyż - jak wskazano wyżej - obowiązek ten jest obowiązkiem powszechnym, nie występującym tylko w przypadkach prawem przewidzianym. W tej sytuacji o istnieniu obowiązku zapłaty cła lub o braku takiego obowiązku rozstrzygają przepisy obowiązującego prawa na podstawie których uprawnione organy wypowiadają się w postaci decyzji lub innego aktu przewidzianego prawem, a nie w postaci innych wypowiedzi.

Odnośnie kolejnego zarzutu skarżącego podnieść należy, iż naruszenie przepisów postępowania jest podstawa do uchylenia przez Sąd decyzji tylko wtedy, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/. W niniejszej sprawie - jak wskazano wyżej - przedmiotem "pierwotnej decyzji organu I instancji, ale na podstawie tych samych dowodów /dokumentów/ jakie zostały przedłożone przy dokonaniu zgłoszenia celnego. W postępowaniu odwoławczym skarżący żadnych innych dowodów nie przedłożył i nie podnosił też - podobnie jak w skardze - żadnych okoliczności, które miałyby wpływ na inną ocenę tych dowodów. Jeśli więc w zakresie merytorycznej treści rozstrzygnięcia istotne znaczenie miały dokumenty już istniejące i wynikające z nich okoliczności faktyczne nie kwestionowane przez skarżącego, to szybkie podjęcie decyzji przez organ I instancji nie może być uznane za naruszenie praw skarżącego, który odnośnie decyzji Prezesa GUC w przedmiocie stwierdzenia nieważności poprzedniej decyzji organu I instancji został pouczony o trybie jej kwestionowania.

Biorąc pod uwagę naprowadzone wyżej okoliczności, Sąd nie znalazł podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji i wobec tego skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu w oparciu o art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.