Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 3201/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt 4 II SA/Wr 3201/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Sędziowie: NSA Tadeusz Kuczyński NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Agnieszka Figura po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) oraz art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.), pozbawił skarżącego C. O. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji ZW ZBoWiD we W. z tytułu działalności w Ruchu Oporu w okresie od [...] r. do [...]r. oraz podniósł, iż z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Policji we W. nr [...] z dnia [...] r. wynika, że skarżący był zatrudniony w organach Bezpieczeństwa Publicznego.

Powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) oraz art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach i stwierdzając, że skarżący nie przedłożył dowodów na okoliczność określoną w art. 21 ust. 3 ustawy, Kierownik Urzędu wywiódł, że biorąc powyższe pod uwagę należało orzec jak wyżej.

W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C. O. podał, że nigdy nie należał do PPR i PZPR. Oświadczył, iż fakt ten powodował, że był uznany za osobnika "niepewnego politycznie". Oświadczył też, że nie był zatrudniony w organach UBP, lecz w organach Milicji Obywatelskiej, "przy kontroli oszczędności zużycia paliwa kotłowego". Powołał się przy tym na zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Policji we W., w którym stwierdzono, że był zatrudniony w organach Milicji Obywatelskiej. Wskazując na powyższe wywodził, że nie spełnia warunku pozwalającego na odebranie mu uprawnień kombatanckich.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W motywach tego rozstrzygnięcia - podtrzymując dotychczasowe ustalenia i powołując się na wskazane uprzednio przepisy - podano, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdzono, iż postępowanie weryfikacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Wskazując, iż w piśmie odwoławczym skarżący twierdzi, że pracował w MO, a nie w organach UB, Kierownik Urzędu wywiódł, że teza ta nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Organ podniósł, że skarżący był zatrudniony w organach UB od [...] r. do [...] r. Powołał się przy tym na akta b.ZBoWiD oraz na zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Policji we W. nr [...] z dnia [...]r. i nr [...] z dnia [...]r.

Na powyższą decyzję C. O. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarżący wniósł o uznanie zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Podkreślił, iż podczas służby w organach Bezpieczeństwa Publicznego zajmował się zagadnieniem racjonalnej gospodarki materiałami opałowymi w kotłowniach oraz że nie był członkiem organizacji partyjnej, a ze służby został zwolniony dyscyplinarnie w wyniku niewłaściwego stosunku do organów Bezpieczeństwa Publicznego. W związku z powyższym skarżący uznał niezgodne z zasadami państwa prawa traktowanie go "równorzędnie z oprawcami, którzy rzeczywiście gnębili członków polskiego społeczeństwa". Następnie powołując się na zaświadczenie z dnia [...] r. stwierdził, że faktycznie był zatrudniony w organach Milicji Obywatelskiej. Podkreślił, że uprawnienia kombatanckie uzyskał z tytułu służby w Armii Krajowej oraz że jest wielokrotnie odznaczanym pionierem ziem odzyskanych.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.).

Przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) tej ustawy stanowi, iż uprawnienia określone w ustawie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do ust. 3 tego artykułu powyższego przepisu nie stosuje się wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.

W myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o kombatantach uprawnień kombatanckich pozbawia się osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3.

Z treści zaświadczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację we W. z dnia [...] r. Nr [...] wynika, że uznanie okresu działalności kombatanckiej skarżącego nastąpiło z tytułu działalności w Ruchu Oporu od [...]r. do [...] r.

Istotne jest przy tym, że z akt kombatanckich i z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Policji we W. z dnia [...]r. oraz ze świadectwa pracy nr [...] z dnia [...] r. wystawionego przez Komendę Wojewódzką Policji we W. wynika, iż skarżący od [...] (zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Policji we W. z dnia [...] r.) lub od [...]r. (świadectwo pracy nr [...] z dnia [...]r. wystawione przez Komendę Wojewódzką Policji we W.) do [...] r. był zatrudniony w organach Bezpieczeństwa Publicznego jako funkcjonariusz.

Ze świadectwa pracy nr [...] z dnia [...]r. wystawionego przez Komendę Wojewódzką Policji we W. wynika ponadto, że skarżący został zwolniony dyscyplinarnie - "w wyniku tzw. niewłaściwego stosunku do organów Bezpieczeństwa Publicznego".

Organ pozbawiając skarżącego uprawnień kombatanckich wskazał, że na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) i ust. 3 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione w strukturach UB i nie przysługują im one z żadnego tytułu.

Skarżący kwestionując pozbawienie go uprawnień kombatanckich podnosi, że podczas służby w organach Bezpieczeństwa Publicznego zajmował się zagadnieniem racjonalnej gospodarki materiałami opałowymi w kotłowniach oraz że nie był członkiem organizacji partyjnej, a ze służby został zwolniony dyscyplinarnie w wyniku niewłaściwego stosunku do organów Bezpieczeństwa Publicznego. Podkreśla, iż uprawnienia kombatanckie uzyskał z tytułu służby w Armii Krajowej. Twierdzi przy tym, że nie był zatrudniony w organach UBP, lecz w organach Milicji Obywatelskiej.

Analizując zebrany w niniejszej sprawy materiał dowodowy stwierdzić trzeba, iż nie jest przez nikogo kwestionowany fakt, że skarżący uprawnienia kombatanckie dostał za walkę z okupantem, którą prowadził uczestnicząc w czasie wojny w ruchu oporu w Armii Krajowej. Później jednak był on zatrudniony w strukturach resortu bezpieczeństwa publicznego. Fakt ten w świetle zgromadzonego w sprawie materiału nie budzi wątpliwości. Podkreślić należy, iż do momentu złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C. O. również faktu swojej służby w organach Bezpieczeństwa Publicznego nie kwestionował, lecz przeciwnie - potwierdzał. Zauważyć wypada, że ubiegając się w [...] r. o przyjęcie do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w życiorysie i w deklaracji skarżący podawał, że był zwerbowany do służby bezpieczeństwa oraz że pracował m.in. w "urzędzie bezpieczeństwa W. do [...] r.". Twierdził przy tym wówczas, że został zwolniony z UB na własną prośbę.

Wbrew twierdzeniom skarżącego z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Policji we W. z dnia [...]r. również jednoznacznie wynika, iż C. O. był funkcjonariuszem organów Bezpieczeństwa Publicznego. W zaświadczeniu tym bowiem wyraźnie stwierdzono: "Pan C. O. s.T., ur. [...]r., pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego od dnia [...] r. do [...] r. w charakterze funkcjonariusza. Zwolniony dyscyplinarnie." Co prawda w zaświadczeniu tym podano, że: "Akta osobowe nie zawierają informacji dot. udziału w/w w walkach z formacjami zbrojnego podziemia podczas zatrudnienia w organach Milicji Obywatelskiej". Z przytoczonego zdania jednak nie wynika, że skarżący nie był zatrudniony w organach UBP, lecz jedynie w organach Milicji Obywatelskiej. Pomijając nawet fakt, że przed wszczęciem postępowania weryfikacyjnego skarżący sam nigdy nie twierdził, iż był w MO, a nie w UB, zauważyć trzeba, że zaświadczenia dotyczące byłych funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego wystawiane są przez obecne komendy policji, które niejednokrotnie w takich zaświadczeniach odnosząc się do okresu służby danej osoby w UB, okres ten nazywają okresem "zatrudnienia w organach Milicji Obywatelskiej". Biorąc pod uwagę organizacyjne usytuowanie Milicji Obywatelskiej i organów Bezpieczeństwa Publicznego w strukturach podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych takie "ujednolicanie" nazewnictwa stosowanego w policyjnych (podobnie jak dawniej w milicyjnych) pismach nie budzi wątpliwości co do charakteru zatrudnienia osób, których zaświadczenia te dotyczą. Zauważyć przy tym wypada, że sam skarżący w skardze najpierw przyznawał fakt służby w organach Bezpieczeństwa Publicznego, podając jedynie, że w czasie jej pełnienia zajmował się zagadnieniem racjonalnej gospodarki materiałami opałowymi w kotłowniach oraz że nie był członkiem organizacji partyjnej, a ze służby został zwolniony dyscyplinarnie w wyniku niewłaściwego stosunku do organów Bezpieczeństwa Publicznego. Dopiero w dalszej części skargi, powołując się na zaświadczenie z dnia [...] r., stwierdził, podobnie jak wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż faktycznie był zatrudniony w organach Milicji Obywatelskiej.

Fakt służby skarżącego w organach Bezpieczeństwa Publicznego zobowiązywał Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do pozbawienia C. O. uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów, a więc także z tytułów, które - gdyby nie późniejsza służba w strukturach organów bezpieczeństwa publicznego - stanowiłyby podstawę do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich. W sprawie tej wyczerpane zostały bowiem przytoczone wyżej przesłanki z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Tak więc chociaż skarżący w przeszłości uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu, który - gdyby nie był później zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego - uprawniałby go do posiadania uprawnień kombatanckich, z uwagi na to późniejsze zatrudnienie we wspomnianych strukturach aparatu bezpieczeństwa Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zobowiązany był do pozbawienia go tych uprawnień. Nie ma natomiast żadnych dowodów na to, aby skarżący spełniał warunki określone w art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach. Jak trafnie podkreślił Kierownik Urzędu skarżący dowodów w tej kwestii nie przedstawił, pomimo poinformowania go o takiej możliwości. Podnoszone zaś w skardze okoliczności nie mają wpływu na treść poczynionych przez organ istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych i prawnych. Nie ma bowiem znaczenia to, czy skarżący faktycznie podczas służby w organach Bezpieczeństwa Publicznego zajmował się jedynie zagadnieniem racjonalnej gospodarki materiałami opałowymi w kotłowniach oraz to, że nie był członkiem organizacji partyjnej, a nawet, iż ze służby został zwolniony dyscyplinarnie w wyniku niewłaściwego stosunku do organów Bezpieczeństwa Publicznego. Przepisy ustawy o kombatantach nie przewidują możliwości uwzględnienia takich okoliczności i - o ile dana osoba nie wykaże, że w jej sprawie zachodzą okoliczności określone w art. 21 ust. 3 tej ustawy - do pozbawienia uprawnień kombatanckich wystarczy sam fakt pełnienia służby i zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, niezależnie od wykonywanych tam czynności i sposobu zakończenia służby.

W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby decyzja ta oraz decyzja ją poprzedzająca naruszały obowiązujące przepisy prawa i to w stopniu wymagającym wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Nie ma też prawa do oceniania słuszności obowiązujących przepisów i przyjętych w nich rozwiązań prawnych. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej.

W tej sytuacji - zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.