Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 972/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 43, art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) sędzia del. NSA Stefan Kowalczyk Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1108/15 w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd I instancji) po rozpoznaniu skargi B G (dalej: skarżący) na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Inspektor) z dnia [..] lutego 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, uchylił zaskarżone postanowienie.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia [..] grudnia 2014 r. Lubuski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę za przejazd pojazdem nienormatywnym. Decyzja została doręczona stronie 30 grudnia 2014 r. Termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 13 stycznia 2014 r., a odwołanie zostało nadane w dniu 14 stycznia 2014 r.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [..] lutego 2015 r. Inspektor stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

WSA w Warszawie uwzględnił skargę na powyższe postanowienie. Sąd wyjaśnił, że jeżeli na odwrocie poświadczenia odbioru pisma nie zakreślono, że doręczenia dokonano dorosłemu domownikowi, zaznaczając lub wskazując jednocześnie, że osoba ta podjęła się oddać przesyłkę adresatowi, to doręczenie nie spełnia wymogów z art. 40 § 1 ani z art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: k.p.a.

Znajdujące się w aktach rozpoznawanej sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji nie daje podstaw do ustalenia prawidłowości trybu jej doręczenia, ponieważ listonosz nie zakreślił pozycji, z której wynikałoby, że przesyłka została dostarczona dorosłemu domownikowi. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru znajduje się jedynie data oraz podpis osoby, która odebrała przesyłkę.

Inspektor zaskarżył wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi strony bądź przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w związku z art. 43 i art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że znajdujący się w aktach sprawy dowód doręczenia skarżącemu decyzji nie daje podstaw do ustalenia prawidłowości trybu jej doręczenia, podczas gdy Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Pani B G była domownikiem, który oprócz ww. decyzji organu I instancji odbierał także inne pisma w sprawie, na które skarżący reagował udzielając stosownych odpowiedzi, co więcej korespondencję kierowano na adres głównego miejsca prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, będący jednocześnie adresem do doręczeń (co wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej), taki adres wskazywała sama strona w korespondencji kierowanej do organu przed wydaniem decyzji w I instancji (vide: odpis z CEIDG, karta 7 akt sprawy), podobnie Pani B G odebrała zaskarżone postanowienie Inspektora z dnia [..] lutego 2015 r., natomiast analiza odwołania strony prowadzi do wniosku, że pismo to zostało sporządzone dnia [..] stycznia 2015 r. (zatem jeszcze przed upływem terminu do jego wniesienia, który kończył się dla strony dnia 13 stycznia 2015 r.), a pomimo tego strona zaniechała jego nadania w ustawowym terminie, przez co postępowanie organów było prawidłowe, doprowadziło do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, wobec czego zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu, zawierając przy tym uzasadnienie faktyczne i prawne, rzetelnie wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia i musiało doprowadzić do konstatacji, że strona od prawidłowo doręczonej decyzji organu I instancji wniosła odwołanie z uchybieniem terminu, a wobec braku wniosku o jego przywrócenie organ zasadnie stwierdził uchybienie terminu do jego złożenia, przy czym dyskredytować skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji nie może jedynie omyłka doręczającego polegająca tylko na zaznaczeniu okienka ze wskazaniem osoby adresata, zamiast oczywiście wskazania pełnoletniego domownika, który podjął się oddania przesyłki adresatowi, wobec oczywistego jej przekazania stronie skarżącej jeszcze przed upływem terminu do wniesienia odwołania, natomiast strona wskazując adres siedziby swej działalności, na który doręczono jej korespondencję (w tym i decyzję organu I instancji), nie może twierdzić, że osoba, która znajduje się w siedzibie jej przedsiębiorstwa nie jest osobą czynną w tym lokalu i upoważnioną do odbioru korespondencji w imieniu strony (lub osobą upoważnioną do odbioru jedynie niektórych przesyłek), gdyż w takim razie doręczenie nie mogłoby nigdy nastąpić.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie Inspektor opiera skargę kasacyjną na podstawie z art. 174 p.p.s.a. W ramach zarzutu kasacyjnego podnosi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 43, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., polegające na wadliwym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w rozpoznawanej sprawie decyzja organu I instancji orzekająca o karze dla B G za naruszenie przepisów u.t.d. została doręczona stronie z naruszeniem prawa, bo nie odznaczono na zwrotnym potwierdzeniu jej doręczenia, że została pozostawiona dorosłemu domownikowi, w sytuacji gdy dokonane doręczenie było prawidłowe, bo decyzję odebrała BG, która na podstawie akt sprawy była domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a., gdyż wcześniej odbierała pisma kierowane w sprawie do BG.

Przy tak ujętych zarzutach kasacyjnych skarga Inspektora nie ma prawnego uzasadnienia.

Trafnie podniósł Sąd I instancji, że zastępcze doręczenie pism w postępowaniu administracyjnym wiąże się z formalizmem, bo to właśnie ten formalizm musi być substytutywnym sposobem ochrony interesu prawnego strony, która nie odbiera pism osobiście. Sąd II instancji nie podziela w tym zakresie stanowiska zaprezentowanego przez Sąd I instancji, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ma znajdować się zobowiązanie domownika do doręczenia pisma adresatowi, bo taki obowiązek nie wynika z treści art. 43 k.p.a., jednak z tej treści wprost należy wywodzić, że dokument doręczenia decyzji ma wskazywać, że w przypadku nieobecności adresata pismo zostało doręczone dorosłemu domownikowi. Ten fakt ma wynikać z pokwitowania odbioru pisma, a nie z akt sprawy, bo przecież treść przepisu art. 43 k.p.a. nie odsyła do akt, a do pokwitowania. Tylko z faktu doręczenia pisma dorosłemu domownikowi może wypływać domniemanie, że osoba podjęła się oddania pisma adresatowi. W zakresie tego zobowiązania prawo nie wymaga innych działań jak tylko poprawne doręczenie pisma dorosłemu domownikowi.

Z tego powodu Sąd II instancji nie mógł uwzględnić skargi kasacyjnej Inspektora, co więcej nie mógł tego zrobić z powołaniem się na naruszenie treści art. 133 § 1 p.p.s.a. Podkreślić należy, że Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu, bo przecież wadliwy dowód doręczenia decyzji był częścią akt, więc Sąd I instancji orzekał na ich podstawie. A to, że inaczej ocenił znajdujące się w tych aktach dokumenty, niż czyni to organ, nie stanowi naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.