Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1238/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-10-03 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 258 par. 3 oraz art. 245 par. 1 i par. 3 w zw. z art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W treści wniesionej skargi, działający przy pomocy fachowego pełnomocnika, Syndyk Masy Upadłości Spółki "A" w R. domagał się przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia z opłat sądowych. Żądanie to rozszerzył następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku wskazał zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków.

W uzasadnieniu powyższego podał, iż wnioskodawca z uwagi na prowadzone postępowanie upadłościowe z likwidacją majątku nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej w zakresie handlu olejami dla przemysłu i motoryzacji. Wprawdzie jego kapitał według KRS wynosi 150.000,00 zł, jednakże wartość posiadanych środków trwałych kształtuje się na poziomie 4.826,00 zł. Ponadto za ostatni rok obrotowy poniesiono stratę rzędu 82.229,68 zł, a stan środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 5.019,58 zł. Powyższa kwota skumulowana z dodatkowymi środkami w wysokości 4.700,19 zł, pochodzącymi z kasy, w całości przeznaczona będzie na bieżące koszty postępowania upadłościowego. Te wynoszą bowiem ok. 3.000,00 zł miesięcznie (bez wynagrodzenia Syndyka). Jednocześnie wskazano, że w majątku upadłego brak jest innych aktywów, których zbycie pozwoliłoby na uiszczenie wpisu sądowego. Wszystkie wierzytelności dochodzone są bowiem na drodze sądowej lub komorniczej.

Tymczasem jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości, z którego ustalono, że łączna wysokość ciążących na Spółce zobowiązań na dzień 6 maja 2011 r. wynosiła 1.998.210,53 zł, z czego 1.210.011,96 zł stanowiły wierzytelności publicznoprawne, a 643.880,57 zł wierzytelności wobec innych podmiotów. Wnioskodawca nie posiadał nieruchomości. Jego majątek trwały opiewał na kwotę 85.829,35 zł. Na powyższą składały się ruchomości w postaci telefonów, sprzętu komputerowego, serwerowni z wyposażeniem, mebli biurowych oraz towarów handlowych w postaci olejów silnikowych, płynów chłodniczych, płynów do spryskiwaczy szyb. Ponadto posiadał majątek finansowy o wartości 139.871,36 zł, z czego 894,33 zł stanowiły środki pieniężne zgromadzone w kasie, 11.170,45 zł środki na rachunkach bankowych oraz ok. 127.806,58 zł w postaci należności od dłużników. Odrębnym składnikiem majątkowym była nazwa marki "A", którą oszacowano na ok. 200.000,00 do 500.000,00 zł. Dodatkowo nadesłano spis inwentarza na dzień ogłoszenia upadłości wraz ze sprawozdaniem finansowym za pierwsze półrocze 2011 r., które to dokumenty stanowiły podstawę do stwierdzenia, że majątek dłużnika jest wystarczający na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, a nadto zeznania podatkowe CIT-8 za 2011 r., gdzie zadeklarowany przychód wynosił: 1.850.377,98 zł oraz 33.986,02 zł, i po potrąceniu kosztów jego uzyskania rzędu: 2.123.420,99 zł oraz 81.681,84 zł, przyniósł stratę w wysokości: 273.043,01 zł oraz 47.695,82 zł. Jednocześnie przedłożono raporty kasowe za ostatni kwartał, których saldo wynosiło: 4.700,19 zł (czerwiec), 3.327,85 zł (lipiec) i 3.824,10 zł (sierpień) oraz wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego w "B" , którego saldo za trzy ostatnie miesiące wynosiło: 2.505,42 zł (czerwiec), 5.019,58 zł (lipiec) i 2.256,68 zł (sierpień). Według oświadczenia Syndyka z dnia [...] r. w masie upadłości poza towarami handlowymi, których wartość oszacowano na: 9.221,02 zł i 38.547,75 zł, nie ma obecnie żadnych składników majątkowych będących środkami trwałymi. Prowadzone windykacje opiewają na następujące kwoty: 1.734,74 zł, 19.437,13 zł, 430,99 zł, 68,08 zł i 2.432,44 zł plus odsetki i koszty sądowe. Tymczasem niezaspokojone bieżące koszty postępowania upadłościowego wynoszą 35.972,08 zł – na dowód czego dołączono obszerną dokumentację źródłową.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę wykazane (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319).

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Fakt ogłoszenia upadłości w stosunku do Spółki "A" w żadnym wypadku nie powoduje konieczności przyznania jej prawa pomocy, chociażby z tego powodu, że ogłaszając upadłość w dniu [...] r. Sąd Rejonowy w G. uznał, że majątek dłużnika oszacowany na ok. 500.000,00 zł jest wystarczający na pokrycie kosztów tego postępowania. Wprawdzie ze sporządzonego przez Syndyka masy upadłości spisu z natury wynika, że na dzień 12 września 2012 r. poza towarami handlowymi, które wyceniono na kwotę: 9.221,02 zł i 38.547,75 zł nie ma już żadnych składników majątku będących środkami trwałymi (gdyż te wynosiły jedynie 4.826,00 zł), a posiadane wierzytelności w kwocie: 1.734,74 zł, 19.437,13 zł, 430,99 zł, 68,08 zł i 2.432,44 zł dochodzone są na drodze egzekucji komorniczej. To jednak z rachunku bankowego, którego saldo wynosiło: 2.505,42 zł (czerwiec), 5.019,58 zł (lipiec) i 2.256,68 zł (sierpień) ustalono, że suma uznań w tym okresie wynosiła: 5.688,40 zł, 5.510,46 zł. Dodatkowo w kasie saldo wynosiło: 4.700,19 zł (czerwiec), 3.327,85 zł (lipiec) i 3.824,10 zł (sierpień). W tej sytuacji nie zasługuje na aprobatę argumentacja Syndyka o konieczności przeznaczenia tychże środków na koszty postępowania upadłościowego, albowiem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie podkreśla się, iż realizacja celu postępowania upadłościowego nie może korzystać z pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi są w tym przypadku opłaty związane z prowadzeniem zainicjowanego postępowania sądowego. Brak jest bowiem ustawowych podstaw dla przyjęcia tego typu koncepcji (tak postanowienia NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11, Lex nr 948891 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II FZ 83/11, Lex nr 783857). Podobnie optymalizacja kosztów postępowania upadłościowego nie może stanowić podstawy przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku, skoro Spółka posiada jeszcze należności w łącznej kwocie 24.103,38 zł, których zgodnie z oświadczeniem Syndyka, nie udało się wyegzekwować, co jednak nie wyklucza ich ściągnięcia. Ponadto dysponuje towarami handlowymi, których wartość na dzień ogłoszenia upadłości wynosiła: 36.591,98 zł i 38.547,75 zł, a obecnie wynosi: 9.221,02 zł i 38.547,75 zł. Dlatego też nie sposób było uznać jakoby wnioskodawca zasługiwał na przyznanie prawa pomocy. Tym bardziej, że korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika, który reprezentuje go przed tut. Sądem. W tej sytuacji nieuzasadnione byłoby stwierdzenie, że upadła Spółka była w stanie ponieść dodatkowe i fakultatywne koszty związane z zastępstwem prawnym, a jednocześnie nie mogła ponieść obligatoryjnych kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa.

W świetle powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.