Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1988/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 40a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2164
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - teskt jedn.
article: art. 15
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18 art. 2 ust. 1 lit. b, art. 7, art. 17, art. 18
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 106 poz 24  art. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiające niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania  rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr  1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi. (Wersja skodyfikowana)
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 376 poz 21  art. 2
law: Dyrektywa 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy  porównawczej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 1988/19

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKIK) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., którą wymierzono przedsiębiorcy R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: Spółka, Strona, Skarżąca) w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2164 z późn. zm.), karę pieniężną w wysokości 5 127 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej dwóch partii produktów o łącznej wartości 179 898 zł.

Jak wynika z akt, podczas kontroli przeprowadzonej w dniach [...] sierpnia 2018 r. przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...], w magazynie strony pobrano do badań laboratoryjnych m.in. próbkę produktu o nazwie "Czekolada ROSHEN mleczna z całymi orzechami laskowymi" o masie netto 90 g, oznaczonego datą minimalnej trwałości "najlepiej spożyć przed: 23.03.2019", datą produkcji i numerem partii "23.03.2018 2 L2303182", wyprodukowanego na Ukrainie, importowanego przez stronę, zwanego dalej "czekoladą" - w ilości 5 opakowań, z partii liczącej 35 640 opakowań o łącznej wartości 149 688 zł (4.20 zł/op.).

Z tej samej partii produktu pobrano i zabezpieczono także dodatkową próbkę w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań laboratoryjnych (próbkę kontrolną), którą pozostawiono w kontrolowanej placówce pod nadzorem do czasu jej zwolnienia.

W czasie tej samej kontroli sprawdzono oznakowanie pięciu partii produktów o łącznej wartości 207 745,75 zł, kwestionując jedną z nich. tj. "Candy Nut - nugat (33 %) i delikatny karmel (37,5 %) z orzeszkami arachidowymi i chrupkami ryżowymi w mlecznej czekoladzie" o masie netto 1 kg (1 000 g), oznaczony datą minimalnej trwałości "najlepiej spożyć przed: 03.07.2019", datą produkcji i numerem partii "03.07.2018 1", importowany przez stronę, zwany dalej "nugatem" - liczącą 1 425 opakowań o łącznej wartości 30 210 zł (21,20 zł/op.), z uwagi na naruszenie przepisów załącznika VII część III pkt 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79. (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013 s. 671 z późn. zm.), poprzez bezzasadne użycie dla jednego ze składników nugatu nazwy produkt mleczny zagęszczony sugerującej, że jest on wytworzony wyłącznie z mleka, podczas gdy zawierał on w swoim składzie mieszaninę tłuszczów i olejów roślinnych (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy). Po nazwie tego składnika wymieniono następujące składniki: "mleko odłuszczone (27%), cukier, mieszaninę tłuszczów i olejów roślinnych (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy) i laktozę". Taki sposób oznakowania nugatu, w ocenie organu, wprowadzał konsumentów w błąd co do właściwości środka spożywczego, w tym co do jego charakteru i składu.

Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, do którego załączniki stanowią: protokoły pobrania próbki i próbki kontrolnej produktu z [...] sierpnia 2018 r., odpowiednio nr: 04561 i 04563, oświadczenie osoby upoważnionej przez stronę z [...] sierpnia 2018 r. dotyczące reprezentatywności próbek, zestawienie artykułów rolno-spożywczych skontrolowanych pod względem oznakowania oraz zdjęcia wykonane w toku kontroli.

Jak wykazały badania organoleptyczne i fizykochemiczne wykonane przez Laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w [...] (nr akredytacji: [...]), czekolada nie odpowiadała wymaganiom jakościowym z uwagi na stwierdzoną niższą zawartość składników stałych (orzechów), tj. przy użyciu metody wagowej o zakresie akredytacji od 15.0 % do 60.0 % stwierdzono: 15,1 % i 14.4% ±0.7 %, podczas, gdy w składzie czekolady na opakowaniu zadeklarowano 18% orzechów laskowych smażonych w całości - co udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia [...] września 2018 r.

Pismem z 1 marca 2019 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2164 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o jakości handlowej", kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej dwóch ww. partii produktów o łącznej wartości 179 898 zł, informując przy tym o prawie do czynnego udziału w postępowaniu. Wezwał jednocześnie stronę do przekazania informacji o wielkości jego obrotów i przychodu za ostatni rok rozliczeniowy.

Strona nie przedłożyła żądanych informacji o wielkości jej obrotów i przychodu za rok 2018, w związku z czym w piśmie z 29 marca 2019 r. skierowano do niej ponowne wezwanie w tym zakresie. Nadto pismem z 29 marca 2019 r. organ zwrócił się o powyższe informacje do Krajowej Administracji Skarbowej (Urzędu Skarbowego [...]).

Strona przekazała ww. informacje w piśmie z 8 kwietnia 2019 r., w postaci oświadczenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. [...] WIJH, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 5 127 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej dwóch partii produktów o łącznej wartości 179 898 zł.

Pismem z 17 maja 2019 r. strona złożyła do Prezesa UOKiK odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 2 kpa.

Strona zarzuciła naruszenie przepisów: pkt 2 i 5 części III załącznika VII do rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 oraz art. 7, 17 i 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 304 z 22.11.2011 s. 18 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011".

Organ odwoławczy na wstępie przywołał przepisy mające znaczenie w sprawie.

I tak, zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zra.), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 178/2002", podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.

W świetle art. 8 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazw ą lub firmą jest w prowadzany na rynek dany środek spożywczy lub - jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej - importer danego środka na rynek Unii Europejskiej. Z artykułu tego wynika też, że podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za informację na temat żywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych (ust. 2); zaś bez uszczerbku dla ust. 2-4, podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymogów praw a dotyczącego informacji na temat żywności i odpowiednich przepisów krajowych mających znaczenie dla ich działalności i upewniają się, że wymogi te są spełnione (ust. 5).

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Pojęcie jakości handlowej zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 5 tej ustawy jako cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.

Obowiązujące w zakresie obrotu żywnością regulacje prawne, w tym rozporządzenie (WE) nr 178/2002. tworzą podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów. Według art. 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością, zaś według art. 16, odnoszącego się do etykietowania, reklamy i prezentacji żywności lub pasz, informacje udostępnione na ich temat w jakikolwiek sposób nie mogą wprowadzać konsumentów w błąd.

Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji (ust. 1 lit. a); a także informacje te muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta (ust. 2).

Załącznik VII do rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 w części III, zatytułowanej: "Mleko i przetwory mleczne" stanowi, że:

■ do celów niniejszej części pojęcie "przetwory mleczne" oznacza produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przy założeniu że można dodać substancje konieczne do ich wytworzenia, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka (pkt 2 akapit pierwszy);

■ nazwy, o których mowa m.in. w pkt 2, nie mogą być stosowane do produktów innych niż te, o których mowa w tym punkcie (pkt 5 akapit pierwszy);

■ w odniesieniu do produktów innych niż opisane w pkt 1 2 i 3 niniejszej części nie wolno używać żadnej etykiety, dokumentu handlowego, materiału reklamowego ani żadnej formy reklamy określonej w art. 2 dyrektywy Rady 2006/114/WE, ani żadnej formy prezentacji, które wskazywałyby, implikowałyby lub sugerowałyby, że produkt ten jest produktem mleczarskim (pkt 6 akapit pierwszy). Jednak w odniesieniu do produktu, który zawiera mleko lub przetwory mleczne lub nazwy, o których mowa w pkt 2 akapit drugi niniejszej części (np. serwatka, śmietanka, masło) mogą być stosowane tylko do opisania jego podstawowych surowców i wymienienia jego składników, zgodnie z dyrektywą 2000/13/WE lub rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011 (pkt 6 akapit drugi).

Stosownie do art. 40a ust 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Ustalając wysokość kar pieniężnych, organ na mocy art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, uwzględnia: stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jego obrotów i przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. W myśl art. 40a ust. 5c tej ustawy, w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu można odstąpić od wymierzenia tej kary.

Organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w magazynie należącym do skarżącej ustalono, że wprowadzone do obrotu dwie ww. partie produktów o łącznej wartości 179 898 zł, będące własnością ww. przedsiębiorcy, były niezgodne z wymaganiami jakości handlowej, tj.:

1) jedna ww. partia czekolady o łącznej wartości 149 688 zł (35 640 opakowań), z uwagi na stwierdzoną niższą zawartość składników stałych (orzechów), tj. przy użyciu metody wagowej o zakresie akredytacji od 15,0 % do 60.0 % stwierdzono: 15.1 % i 14.4% ± 0.7 %, podczas, gdy w składzie czekolady na opakowaniu zadeklarowano 18 % orzechów laskowych smażonych w całości (według sprawozdania z badań nr [...] z dnia [...] września 2018 r.);

2) jedna ww. partia nugatu o łącznej wartości 30 210 zł (1 425 opakowań), z uwagi na bezzasadne użycie dla jednego ze składników nugatu nazwy wskazującej na produkt mleczarski, podczas gdy zawiera! on w swoim składzie mieszaninę tłuszczów i olejów roślinnych (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy), wprowadzającej konsumentów w błąd co do właściwości środka spożywczego, w tym co do jego charakteru i składu,

co nosiło znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 3 tej ustawy oraz skutkowało wymierzeniem stronie kary pieniężnej w wysokości 5 127 zł.

Jak wynika z art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1-3 tego artykułu, wymierza w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej.

Organ podkreślił, że strona nie kwestionowała rozstrzygnięcia organu I instancji w odniesieniu do partii czekolady. Kwestionowała natomiast ustalenia odnoszące się do partii nugatu.

Spółka podniosła w pkt 1 odwołania zarzut naruszenia przepisów pkt 2 i 5 części III załącznika VII do rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, poprzez uznanie, ze dla jednego ze składników nugatu nazwa "produkt mleczny zagęszczony" została użyta bezzasadnie. W jej ocenie, przywołane przepisy nie odnoszą się do rozpatrywanego przypadku. Podniosła, ze brak było przeszkód dla użycia terminu: "produkt mleczny zagęszczony", nie mającego legalnej definicji, dla nazwy składnika złożonego. Podkreśliła różnicę pomiędzy pojęciami: "produkty" i "przetwory". W jej ocenie uprawnione było użycie terminu: "produkt mleczny zagęszczony" dla produktu złożonego, w którym przeważał wagowo produkt mleczny, jakim jest mleko odtłuszczone, znajdujące się na pierwszym miejscu w wykazie, w kolejności wagowej. Opisany został więc jako "mleczny" (co oznacza bazujący na mleku, tak. jak np. czekolada mleczna, deser mleczny), co z kolei pozwala założyć, iż tak będzie rozumiany przez przeciętnego konsumenta.

W ocenie Prezesa UOKiK, zarzut stawiany w pkt 1 odwołania był niezasadny. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisami załącznika VII część III rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, pojęcie "przetwory mleczne" oznacza produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przy założeniu że można dodać substancje konieczne do ich wytworzenia, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka (pkt 2 akapit pierwszy); nazwy, o których mowa w pkt 1. 2 i 3, nie mogą być stosowane do produktów innych niż te, o których mowa w tych punktach (pkt 5 akapit pierwszy); zaś w odniesieniu do produktów innych niż opisane w tych punktach nie wolno używać m.in. żadnej etykiety, ani żadnej formy prezentacji, które wskazywałyby, implikowałyby lub sugerowałyby, że produkt ten jest produktem mleczarskim (pkt 6 akapit pierwszy). Z przepisów7 tych wynika, że przetwory mleczne to produkty, które są wytwarzane wyłącznie z mleka, a więc winny zawierać jego składniki i nie jest dopuszczalne, aby jakikolwiek ze składników mleka został zastąpiony, nawet częściowo, poprzez dodatek innego składnika. W takim produkcie mleko może być poddawane różnym technologicznym procesom jego przetwarzania (np. odtłuszczeniu) oraz zmianom dotyczącym jego składu, pod warunkiem że zmiany te ograniczają się do dodania lub usunięcia naturalnych składników mleka (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 czerwca 2017 r w sprawie C-422/16 Verband Sozialer Wettbewerb e. V. przeciwko TofuTown.com GmbH).

Tymczasem, w omawianym przypadku w składzie nugatu wykazano składnik złożony o nazwie "produkt mleczny zagęszczony" po której wykazano następujące składniki: " mleko odłuszczone (27 %). cukier, mieszaninę tłuszczów i olejów roślinnych (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy) i laktozę, a więc oprócz mleka odtłuszczonego w ilości 27 %, w produkcie tym występowały także inne składniki, w tym pochodzenia roślinnego, takie jak: mieszanina tłuszczów i olejów (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy).

Tak więc, organ odwoławczy stwierdził, że nazwa "produkt mleczny zagęszczony" wskazywała na produkt mleczarski, tj. wyprodukowany wyłącznie z mleka (z uwzględnieniem zastrzeżenia, o którym mowa w punkcie 2 załącznika VII część III rozporządzenia (UE) nr 1308/2013), a użycie jej dla jednego ze składników nugatu, który w swoim składzie zawierał mieszaninę tłuszczów i olejów roślinnych (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy), było niedopuszczalne w świetle przepisów załącznika VII część III pkt 2, 5 i 6 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013.

Odnosząc się do argumentów strony zawartych w odwołaniu, że przywołane przepisy nie odnoszą się do rozpatrywanego przypadku i nie powinny mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż użyta na etykiecie nugatu nazwa składnika złożonego to "produkt mleczny zagęszczony", podczas gdy wskazane przepisy dotyczą ..przetworów mlecznych" (jako całych produktów), organ odwoławczy przywołał Część III załącznika VII rozporządzenia 1308/2013. Wskazał, iż jak stanowi punkt 6 akapit drugi, że w odniesieniu do produktu, który zawiera mleko lub przetwory mleczne, nazwa mleko lub nazwy, o których mowa w pkt 2 akapit drugi niniejszej części mogą być stosowane tylko do opisania jego podstawowych surowców i wymienienia jego składników, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 1169/2011. Oznacza to, że nazwy te nie mogą być użyte w nazwie wyrobu, w skład którego wchodzą jeszcze inne składniki. Organ wyjaśnił nadto, że nie każdy produkt jest przetworem, ale każdy przetwór jest produktem - "produkt" jest więc pojęciem szerszym od "przetworu" i na tyle ogólnym, że przy zestawieniu go z wyrażeniem "mleczny zagęszczony" może być utożsamiany również z przetworem mlecznym lub innym produktem z mleka, którym w rzeczywistości nie jest. Produkt mleczny występujący w wykazie składników nugatu był składnikiem złożonym, w którym naturalny składnik mleka (tłuszcz mleczny) został zastąpiony mieszaniną tłuszczów i olejów roślinnych. Nie sposób w ocenie organu odwoławczego przychylić się do poglądu strony wyrażonego w odwołaniu, że w omawianym przypadku doszło do rozciągnięcia obostrzeń prawnych zastrzeżonych dla słowa "przetwory" dla innych wyrażeń, a w związku z tym do niedopuszczalnego rozszerzenia zakresu stosowania przepisów prawa żywnościowego.

Odnosząc się do argumentów strony o braku definicji legalnej "produktu mlecznego zagęszczonego", oraz że jest to nazwa opisowa składnika w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. p) rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, która została użyta poprawnie, gdyż w składzie tego składnika złożonego najwięcej było mleka odtłuszczonego i w tym sensie opisano go jako "mleczny", organ zwrócił uwagę, że w świetle przepisów tego rozporządzenia, do nazewnictwa składników mają zastosowanie te same zasady co do nazewnictwa środków spożywczych, a więc nazwą produktu jest jego nazwa przewidziana w przepisach prawa, nazwa zwyczajowa lub nazwa opisowa, przy czym tą ostatnią jest nazwa zawierającą opis produktu, który jest wystarczająco jasny dla konsumentów, aby umożliwić im poznanie rzeczywistego charakteru tego produktu i odróżnienie go od innych produktów, z którymi może zostać pomylony. Zdaniem Prezesa UOKiK, użycie w nazwie składnika złożonego określenia "produkt" w żaden sposób nie charakteryzuje tego składnika, przeciwnie do przywołanej w odwołaniu nazwy czekolada, która jednoznacznie wskazuje na rodzaj produktu, zaś po uzupełnieniu go opisem "mleczny zagęszczony" powoduje, że produkt ten może zostać mylnie odebrany przez konsumenta jako produkt uzyskany wyłącznie z mleka i ewentualnie innych koniecznych substancji do jego wytworzenia, a którym w rzeczywistości nie jest. Organ zaznaczył, że w sytuacji, w której stosuje się nazwę "produkt mleczny zagęszczony", bez określenia jego rodzaju, nie da się porównać do sytuacji, w której stosuje się takie nazwy, jak np. "czekolada mleczna" czy "deser mleczny", gdzie wyrazy czekolada, deser w skazują jednoznacznie na rodzaj produktu.

Prezes UOKiK dodał na marginesie, że określenie "produkt" ma swoją definicję ustaloną w przepisach odrębnych, np. w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1930 z późn. zm.) i należy przez nie rozumieć dostarczoną przez przedsiębiorcę, zarówno odpłatnie jak i nieodpłatnie rzecz ruchomą przeznaczoną do użytku konsumentów lub nadającą się do takiego użytku (...) oraz w ustawie z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2016 r. poz. 2047), która produkt określa w podobny sposób, jak ustawa o Inspekcji handlowej. Definicję "produktu przetworzonego" (inaczej przetworu) można natomiast odnaleźć w art. 2 ust. 1 lit. o) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. U. UE L 139 z 30.4.2004 s. 1 z późn. zm.), gdzie produkty przetworzone oznaczają środki spożywcze uzyskane w wyniku przetworzenia produktów nieprzetworzonych. Produkty te mogą zawierać składniki, które są niezbędne do ich wyprodukowania lub do nadania im specyficznego charakteru. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że określenie "produkt" jest pojęciem ogólnym i znacznie szerszym niż "przetwór", ale żadne z nich nie wskazuje na rodzaj produktu i zdaniem Prezesa UOKiK. nie powinno jako takie stanowić nazwy lub części nazwy produktu w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011.

Wobec powyższego organ zaaprobował ustalenia kontrolne, wskazujące, iż przedmiotowy nugat został oznakowany w sposób nieprawidłowy i naruszający przepisy załącznika VII część III pkt 2. 5 i 6 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, poprzez bezzasadne użycie dla jednego ze składników nugatu nazwy "produkt mleczny zagęszczony". Tym samym uznał, że nie można zgodzić się zarzutem strony o zastosowaniu powyższych przepisów w sposób nieuzasadniony.

Spółka podniosła w pkt 2 odwołania zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 7, 17 i 18 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 poprzez uznanie, że użyta dla jednego ze składników nugatu nazwa "produkt mleczny zagęszczony" była nieprawidłowa i wprowadzała konsumentów w błąd. Podkreśliła, że składniki tego składnika złożonego były wykazane w nawiasie po jego nazwie, co gwarantuje dostarczenie pełnej informacji na temat produktu oraz brak możliwości mylnego zrozumienia jego składu. Na tej podstawie, a także powołując się na model przeciętnego konsumenta, uznała, że uważny i ostrożny konsument uzyska wszystkie niezbędne informacje o produkcie, w związku z czym nie można mówić o niewłaściwej jakości handlowej w rozpatrywanym przypadku.

W ocenie organu odwoławczego powyższe zarzuty są niezasadne. Przepisy rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 stanowią w art. 7, że informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać konsumentów w błąd w szczególności co do właściwości środka spożywczego, w tym m.in. co do jego charakteru i składu (ust. 1 lit. a); oraz informacje te muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta (ust. 2); w art. 17, że nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach prawa; przy czym w przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się jego nazwę opisową (ust. 1), zaś w art. 18, że składniki oznaczane są ich szczegółowymi nazwami, o ile mają one zastosowanie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 i w załączniku VI (ust. 2), gdzie załącznik ten stanowi w część E pkt 1, że składnik złożony może być włączony do wykazu składników pod własną nazwą, w zakresie, w jakim jest to przewidziane przez prawo lub przyjęte zwyczajowo, w przeliczeniu na jego całkowitą masę, pod warunkiem, że natychmiast po nim występuje wykaz jego składników. W niniejszej sprawie, poza sporem pozostaje fakt, że nazwa "produkt mleczny zagęszczony" była nazwą składnika złożonego wykazanego w składzie nugatu, zaś bezpośrednio po tej nazwie podano wykaz jego składników, tj. "mleko odłuszczone (27 %), cukier, mieszaninę tłuszczów i olejów roślinnych (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy) i laktozę". Wątpliwości budzi jedynie fakt, że składnik ten włączono do składu nugatu pod tą nazwą, podczas gdy w swoim składzie zawierał on mieszaninę tłuszczów i olejów roślinnych (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy), a więc nie był produktem mlecznym.

Organ ponownie przytoczył przepisy załącznika VII część III pkt 2, 5 i 6 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, z których wynika, że dla produktów innych niż przetwory mleczne, nie wolno używać żadnych oznaczeń, a tym bardziej nazw, które wskazywałyby, implikowałyby lub sugerowałyby, że produkt ten jest produktem mleczarskim. Niewątpliwie, nazwa "produkt mleczny zagęszczony" wskazuje na produkt mleczarski, a więc użycie jej tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, dla jednego ze składników nugatu, który w swoim składzie zawierał składniki pochodzenia roślinnego w postaci mieszaniny tłuszczów i olejów (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy) było niedopuszczalne i bezzasadne. Nazwa ta była bowiem nieadekwatna do składników, których wykaz znajdował się w nawiasie, bezpośrednio po niej.

Organ podkreślił, że na gruncie prawa żywnościowego, w szczególności cytowanych wyżej przepisów art. 7 ust. 1 lit. a) i ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, oznakowanie wprowadzające konsumentów w błąd to nie tylko oznakowanie nieprawdziwe lub mylące, ale także niepełne, niewystarczająco precyzyjne i wieloznaczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2017 r. sygn. akt II GSK 3530/15). Tym samym, wszystkie elementy oznakowania muszą być podane w sposób precyzyjny i spójny ze sobą, gdyż mogą mieć wpływ na postrzeganie produktu przez konsumenta.

Zdaniem Prezesa UOKiK, brak spójności między nazwą składnika złożonego i jego składem powodował u konsumentów dezorientację i wprowadzał ich w błąd. Wbrew temu, co stara się wykazać strona w odwołaniu, podanie pełnego składu składnika złożonego i to bezpośrednio po jego nazwie nie zwalnia podmiotów znakujących środki spożywcze od stosowania nazw adekwatnych do tego składu, a więc zgodnie z prawem i przede wszystkim niewprowadzających konsumentów w błąd. Co prawda, żadne regulacje prawne nie zwalniają konsumenta z obowiązku czytania składu składnika złożonego, jednakże przedsiębiorca jest odpowiedzialny za umieszczanie na opakowaniu precyzyjnych i spójnych ze sobą informacji.

Nie ulega wątpliwości, że przeciętny konsument jest osobą dobrze poinformowaną, uważną i racjonalną, jednakże nie można wykluczyć, że taki konsument nie dokona zakupu przedmiotowego nugatu nie sugerując się informacją o nazwie jego składnika złożonego, która wywoływała mylne wyobrażenia o produkcie i w dodatku była nieadekwatna do jego składu. Dodać należy, że konsument jest słabszym uczestnikiem obrotu, zaś opisany sposób oznakowania nugatu nie pozwalał mu na łatwą identyfikację jego charakteru i składu, a tym samym nie wyczerpywał zobowiązania strony do udzielenia rzetelnej informacji na ten temat.

Organ podkreślił, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce dotyczącej m.in. oznakowania środków spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób, nawet potencjalnie, wprowadzić konsumentów w błąd. również część konsumentów. Konsument ma prawo nabywać produkty zgodnie z jego własnymi oczekiwaniami, świadomie wybierając te, które odznaczają się pożądanymi przez niego cechami jakościowymi. Nierespektowanie tych zasad powoduje naruszenie interesu konsumenta.

Wobec powyższego, organ odwoławczy podzielił ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji w toku kontroli, wskazujące, iż przedmiotowy nugat został oznakowany w sposób nieprawidłowy i naruszający przepisy załącznika VII część III pkt 2. 5 i 6 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, w związku z art. 7 ust. 1 lit. a) i ust. 2. art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, poprzez bezzasadne użycie dla jednego ze składników nugatu nazwy wskazującej na produkt mleczarski, wprowadzającej konsumentów w błąd co do właściwości produktu, w tym co do jego charakteru i składu.

Jednocześnie w ocenie Prezesa UOKiK nie sposób jest zarzucić organowi pierwszej instancji niezgodności w ocenie oznakowania przedmiotowego nugatu jako wprowadzającego konsumentów w błąd, ani też zarzucić w związku z tym naruszenie przepisów art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, z uwagi na wymierzenie stronie kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu m.in. tego spośród dwóch zakwestionowanych produktów.

Należy zauważyć, że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, który wprowadza mechanizm polegający na tym, że każdy, w stosunku do kogo zostanie ustalone, iż wprowadził do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej, podlega karze pieniężnej określonej w tym przepisie. Zdaniem organu, z dotychczasowej, utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wynika, że przepis ten jest wyrazem odpowiedzialności administracyjnej, która ma charakter obiektywny, a więc ma on zastosowanie już za sam fakt zachowania naruszającego taki przepis. Dla ustanowienia tej odpowiedzialności ma zatem znaczenie nie tyle to, w jaki sposób doszło do naruszenia prawa, ale to, czy zostały wprowadzone do obrotu produkty o niewłaściwej jakości handlowej (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 21 października 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1000/16 i 16 września 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 741/16; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 31 października 2014 r. sygn. akt 1304/13 i 6 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1654/12).

Strona jako profesjonalista na rynku miała obowiązek znać i stosować obowiązujące przepisy prawa związane z wykonywaną przez nią działalnością. Była ona zobowiązana do wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych odpowiadających jakości handlowej, w tym prawidłowo oznakowanych. Tymczasem, strona wskazane w decyzji organu pierwszej instancji przedmiotowe produkty o niewłaściwej jakości handlowej wprowadziła do obrotu, co skutkowało wymierzeniem jej stosownej kary pieniężnej.

Zdaniem organu, [...] WIIH był uprawniony do wymierzenia stronie kary pieniężnej w granicach przewidzianych przepisem art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, a więc w wysokości od 500 zł do 899 490 zł (5 x 179 898 zł), gdzie górna jej granica stanowi pięciokrotną wartość korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej dwóch ww. partii produktów o łącznej wartości 179 898 zł, przy uwzględnieniu przesłanek wymienionych w art. 40a ust. 5 tej ustawy. Organ zaznaczył, że za korzyść majątkową [...] WIIH właściwie przyjął wartość zakwestionowanych produktów, według stanu na dzień kontroli, tj. kwotę 179 898 zł (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 23 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 684/11 i 23 kwietnia 2013 r. sygn. II GSK 247/12).

Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ustalając wysokość kary pieniężnej, organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny wszystkich przesłanek określonych w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, tj. stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności strony na rynku artykułów rolno-spożywczych, wielkości jej obrotów i przychodu za rok 2018 oraz wartości kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych, co znajduje swój wyraz w treści zaskarżonej decyzji. Stronie wymierzono karę w wysokości 5 127 zł, która mieści się w granicach ustawowych i stanowi zaledwie 0,57 % maksymalnej kary, jaką można było nałożyć na stronę.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, kary za naruszenie prawa żywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Zdaniem Prezesa UOKiK, wymierzona stronie kara pieniężna będzie właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby do obrotu były wprowadzane tylko produkty odpowiadające jakości handlowej, a ponadto spełni ona swoją funkcję prewencyjną, skłaniając stronę do przestrzegania przepisów o jakości handlowej, przede wszystkim z uwagi na wykazane powyżej niedopełnienie obowiązków pod względem zapewnienia prawidłowej i rzetelnej informacji o oferowanych produktach. W jego ocenie, w stanie faktycznym sprawy, wymierzenie stronie kary pieniężnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, jak również ustalenie jej wysokości, było prawidłowe i zgodne z prawem.

Tym samym, zawarty w odwołaniu wniosek strony o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, a także jako wniosek ewentualny o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w celu przeprowadzenia poprawnego i wyczerpującego postępowania dowodowego, na podstawie art. 138 § 2 Kpa, należało uznać za niezasadny.

Spółka wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie:

1. pkt 2 i 5 części III załącznika do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007, dalej jako: rozporządzenie nr 1308/2013 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.);

2. art. 7, 17, 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 roku w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektyw Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE. Dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004, dalej: rozporządzenie nr 1169/2011 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz 15 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując jednocześnie dotychczasowe stanowisko oraz związaną z nim argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019.2167) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.2019.2325 t.j. - zwanej dalej p.p.s.a.). Podkreślić należy, że w badaniu legalności Sąd nie jest związany zarzutami i granicami skargi.

Dokonując analizy przedmiotowej sprawy Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi. Tym samym należało uznać, iż rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zawarte w decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa, natomiast argumenty zawarte w skardze są bezzasadne.

Zaznaczenia na wstępie wymaga, iż skarga dotyczy decyzji o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu nieprawidłowo oznakowanych dwóch rodzajów produktów spożywczych, jednak zawarte w niej zarzuty dotyczyły wyłącznie jednego rodzaju produktu. Generalnie należy też stwierdzić, że zarzuty zawarte w skardze są tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu.

Jako pierwszy stawiany jest w skardze zarzut naruszenia pkt 2 i 5 części III załącznika do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Według skarżącej, ww. przepisy nie odnoszą się do rozpatrywanego przypadku i nie powinny mieć zastosowania w stanie faktycznym sprawy. W tym zakresie strona twierdziła, że nazwa składnika użytego na etykiecie to "produkt mleczny zagęszczony" natomiast przepisy, na które powołuje się organ II instancji dotyczą "przetworów mlecznych" - rozumianych jako całe produkty. W opinii skarżącej, pojęcia te niezasadnie zostały potraktowane jako synonimiczne. Podnosiła ona, że zakwestionowany składnik jest "produktem mlecznym złożonym" w rozumieniu definicji zawartej w pkt 2.2 dokumentu o nazwie Ogólny Codex Standard Stosowania Terminów Mleczarskich (CODEX STAN 206-1999), zgodnie z którym produkt mleczny złożony jest produktem, dla którego mleko, produkt mleczny lub składniki mleczne są istotną częścią w znaczeniu ilościowym w produkcie końcowym do spożycia, pod warunkiem, że składniki niepochodzące z mleka nie mają na celu zastąpienia ani w części, ani w całości jakiegokolwiek składnika mleka. Według skarżącej, zakwestionowanemu produktowi mlecznemu zagęszczonemu nie można przypisać właściwości i rygorów prawnych przewidzianych dla "przetworu mlecznego".

Ponadto, zgodnie z pkt 3 część III Załącznika VII do rozporządzenia nr 1308/2013 pojęcia "mleko" oraz nazwy stosowane do przetworów mlecznych mogą być stosowane również w połączeniu ze słowem lub słowami oznaczającymi przetwory złożone, których żadna część nie zastępuje mleka ani nie ma w zamierzeniu zastępować żadnego składnika mleka i w których mleko lub produkt mleczny są częścią zasadniczą zarówno w kategoriach ilości, jak i charakterystyki produktu.

Odnosząc się do przedmiotowego zarzutu, należy przede wszystkim odwołać się do - niebudzących zastrzeżeń Sądu - ustaleń organu, co do znaczenia pojęć "produkt" i "przetwór". Wg Słownika języka polskiego PWN "produkt" oznacza coś co zostało wyprodukowane i jest przeznaczone na sprzedaż, natomiast "przetwór" to produkt uzyskany z jakiegoś surowca (najczęściej spożywczego) przez jego przeróbkę. Taki sposób ujmowania "produktu" i "przetworu" występuje w prawie żywnościowym - zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1169/2011 produkty przetworzone oznaczają środki spożywcze uzyskane w wyniku przetworzenia produktów nieprzetworzonych. Z powyższego wynika więc, że "produkt" jest pojęciem szerszym, zawierającym w sobie "przerób", co w praktyce oznacza, że każdy "przetwór" jest "produktem", natomiast nie każdy "produkt" jest "przetworem".

Następnie należy przywołać pkt 2 akapit I załącznika VII do rozporządzenia nr 1308/2013, zgodnie z którym do celów niniejszej części pojęcie "przetwory mleczne" oznacza produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przy założeniu że można dodać substancje konieczne do ich wytworzenia, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Takimi substancjami koniecznymi są np. enzymy spożywcze i kultury drobnoustrojów oraz sól w przypadku serów innych niż świeże i topione niezbędne do produkcji. Należy podzielić pogląd organu, iż nie są nimi tłuszcze roślinne. W spornym wyrobie o nazwie opisowej Candy Nut Nugat (33%) i delikatny karmel (37,5%) z orzeszkami arachidowymi i chrupkami ryżowymi w mlecznej czekoladzie, występujący w nim składnik złożony pod nazwą "produkt mleczny zagęszczony" składał się z mleka odtłuszczonego (27%), cukru, mieszaniny tłuszczów i olejów roślinnych (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy), laktozy. Składnikami mleka w tym wyrobie są jedynie mleko odtłuszczone i laktoza. Tak więc, ww. produkt mleczny zagęszczony w myśl przywołanego wyżej przepisu nie mógł nosić w nazwie określenia mleczny. Wskazuje na to jednoznacznie również przepis zawarty w załączniku VII Część III punkt 6 akapit drugi, zgodnie z którym w odniesieniu do produktu, który zawiera mleko lub przetwory mleczne, nazwa "mleko' lub nazwy, o których mowa w pkt 2 akapit drugi niniejszej części, mogą być stosowane do opisania jego podstawowych surowców i wymienienia jego składników, zgodnie z dyrektywą 2000/13/WE lub rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011. W ocenie Prezesa UOKiK nazwy "produkt mleczny ..." nie można uznać za opis podstawowych surowców tego produktu, w sytuacji, gdy mleko odtłuszczone stanowiło zaledwie 27 % tego wyrobu, zaś występujący jeszcze jeden składnik mleka - laktoza był na ostatnim miejscu w wykazie składników, czyli było go najmniej. Jak wskazał organ, mleko odtłuszczone nie było mlekiem zagęszczonym, dlatego znalazło się na pozycji pierwszej. Gdyby w wykazie składników było podane jako mleko zagęszczone, z pewnością nie byłoby na pierwszym miejscu.

W analizowanym przypadku wydaje się za słuszne zastosować podejście jakie w odniesieniu do masła przewiduje przepis art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz.U. UE L 106/24 z 24.4.2007 r.). Przepis ten wskazuje, że nazwy "masło" można używać tylko w przypadku produktów złożonych, których zasadniczą częścią w rozumieniu art. 2 ust. 3 rozporządzenia (EWG) nr 1898/87, jest masło, o ile produkt ostateczny zawiera co najmniej 75% tłuszczu mlecznego i był wyprodukowany wyłącznie z masła w rozumieniu części A1 załącznika do rozporządzenia (WE) nr 2991/94 oraz innego dodanego składnika (-ów) wymienionego (-ych) w opisie (ust. 1); nazwa masło może być używana w odniesieniu do produktów złożonych zawierających mniej niż 75%, ale co najmniej 62 % tłuszczu mlecznego, jeśli spełnione są inne wymagania wyszczególnione w ust. 1 i jeżeli nazwa produktu zawiera termin "produkt maślany" (ust. 2).

Z tego samego względu, w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania pkt 3 części III załącznika VII, zgodnie z którym pojęcie "mleko" oraz nazwy stosowane do przetworów mlecznych mogą być stosowane również w połączeniu ze słowem lub słowami oznaczającymi przetwory złożone, których żadna część nie zastępuje ani nie ma w zamierzeniu zastępować żadnego składnika mleka w których mleko lub produkt mleczny są częścią zasadniczą - zarówno w kategoriach ilości, jak i charakterystyki produktu. W przypadku "produktu mlecznego złożonego" w niniejszej sprawie mleko nie jest częścią zasadniczą, co wynika z podanego składu, zgodnie z którym mleko odtłuszczone stanowi 27%. Należy też mieć na względzie, że drugim warunkiem zezwalającym na zastosowanie nazwy "mleko" lub nazwy przetworu mlecznego jest brak zastępowalności składników mleka przez pozostałe części przetworu mlecznego. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie, jak zasadnie wskazał organ, taka zastępowalność występuje.

Tak więc na aprobatę zasługuje stanowisko organu, zgodnie z którym "produkt mleczny zagęszczony" nie należy do grupy produktów wymienionych w pkt 1 (mleko), pkt 2 (przetwory mleczne) i pkt 3 (przetwory złożone), zaś konsekwencją powyższego jest naruszenie przez Skarżącego zakazu zawartego w pkt 5 części III załącznika VII zgodnie z którym, nazwy o których mowa w pkt 1, 2 i 3, nie mogą być stosowane do produktów innych niż te, o których mowa w tych punktach.

Należy także stwierdzić, iż skarżąca podając na oznakowaniu Nugatu w wykazie składników "produkt mleczny zagęszczony" o składzie: "mleko odtłuszczone (27%), cukier, mieszanina tłuszczów i olejów roślinnych (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy) i laktoza" naruszyła również pkt 6 części III załącznika VII zgodnie z którym, w odniesieniu do produktów innych niż opisane w pkt 1, 2 i 3 niniejszej części nie wolno używać żadnej etykiety, dokumentu handlowego, materiału reklamowego ani żadnej formy reklamy, określonej w art. 2 dyrektywy Rady 2006/114/WE 167), ani żadnej formy prezentacji, które wskazywałyby, implikowałyby lub sugerowałyby, że produkt ten jest produktem mleczarskim.

Nie można uznać za zasadny pogląd skarżącej co do całkowitego braku tożsamości produktu mlecznego i przetworu mlecznego. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że obydwa określenia dotyczą branży mleczarskiej, z tym że produkt mleczny obejmuje produkty przetworzone jak i nie przetworzone, zaś przetwór mleczny obejmuje tylko produkty przetworzone. Brak jest podstaw do zakwestionowania poglądu organu co do tego, iż tak "produkt mleczny" jak i "przetwór mleczny" winny spełniać normy handlowe ustanowione w części III załącznika VII do rozporządzenia nr 1308/2013. Fakt, że dla przetworów mlecznych używa się również określenia produkty mleczne potwierdza anglojęzyczna wersja językowa ww. przepisów, która posługuje się terminem "milk products", podczas gdy w wersji polskiej występuje termin "przetwory mleczne."

Jak wyżej wskazano na przykładzie masła używanego w składnikach złożonych, nazwy "produkt mleczny zagęszczony" nie można również uznać za prawidłową na gruncie normy zawartej w akapicie drugim punktu 6 Części III Załącznika VII ww. rozporządzenia. Stanowisko skarżącej oparte na różnicach pojęciowych produktu mlecznego i przetworu mlecznego należało w tej sytuacji uznać za bezzasadne.

Ponadto, w oparciu o pkt 3 części III załącznika VII, skarżąca poddała w wątpliwość istnienie środków pozwalających organowi na stwierdzenie, czy żadna część produktu nie zastępuje mleka, oraz czym jest część zasadnicza.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy przypomnieć, że na oznakowaniu opakowania jest wskazane, że w skład "produktu mlecznego zagęszczonego" wchodzi "mleko odtłuszczone (27%), cukier, mieszanina tłuszczów i olejów roślin (tłuszcz palmowy, olej słonecznikowy), laktoza." Zgodnie z załącznikiem VII tytuł III pkt 1 lit. d) mleko odtłuszczone to mleko poddane obróbce termicznej, którego zawartość tłuszczu została obniżona do nie więcej niż 0,50 %.

Skoro w składzie "produktu mlecznego zagęszczonego" występuje jednocześnie mleko pozbawione tłuszczu mlecznego i mieszanina tłuszczów, to zdaniem Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia, aby ww. mieszanina zastępowała brakujący składnik, czyli tłuszcz mleczny.

Należy przy tym zaznaczyć, iż w zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, czym jest część zasadnicza. Skład "produktu mlecznego zagęszczonego" wskazuje, że mleko odtłuszczone stanowi 27% całego składu produktu zagęszczonego. Ilość ta odnosi się do mleka niezagęszczonego, podczas gdy produkt jest zagęszczony. Gdyby tę ilość mleka przedstawić w ilości zagęszczonej, na co wskazuje nazwa produktu, z pewnością mleko nie byłoby na pierwszym miejscu w wykazie składników. Powyższe dowodzi, że nazwa produkt mleczny nie była adekwatna do wykazu składników.

Zarzut naruszenia pkt 2 i 5 części III załącznika VII do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 należało zatem również uznać za bezzasadny.

Należy również podzielić stanowisko organu co do tego, że przytoczony przez Stronę akt - "Ogólny Codex Standard Stosowania Terminów Mleczarskich" (CODEXD STAN 206-199) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Strona wskazywała na zawarte w tym akcie definicje "mleka", "produktu mlecznego" i "produktu mlecznego złożonego" . W szczególności przywoływała definicję produktu mlecznego złożonego, przez który należy rozumieć produkt dla którego mleko, produkt mleczny lub składniki mleczne są istotną częścią w znaczeniu ilościowym w produkcie końcowym do spożycia, pod warunkiem że składniki niepochodzące z mleka nie mają na celu zastąpienia ani w części ani w całości jakiegokolwiek składnika mleka.

Należy zgodzić się z organem, iż ww. dokument zawiera jedynie wskazania co do stosowania terminologii mleczarskiej, zaś przytoczona przez Stronę definicja nie wskazuje na słuszność jej stanowiska, ponieważ definicja ta nie rozstrzyga, czy składniki niepochodzące z mleka zastępują czy też nie zastępują jakiegokolwiek składnika mleka.

Kolejnym podnoszonym przez skarżącą zarzutem jest zarzut naruszenia art. 7, 17 i 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011.

W opisanym zakresie strona wywodziła, że użyta w oznakowaniu nazwa "produkt mleczny zagęszczony" spełnia wymogi określone w art. 7 ust. 2 ww. rozporządzenia, wszystkie informacje zawarte na etykiecie są zgodne ze stanem faktycznym i nie wprowadzają w błąd. Składniki wymienione w nawiasie po podaniu nazwy gwarantują dostarczenie konsumentowi pełniej informacji na temat produktu i nie ma możliwości mylnego zrozumienia składu produktu. W ocenie skarżącej, uważny i ostrożny konsument uzyska wszelkie niezbędne informacje o produkcie, zatem nie ma mowy o jego niewłaściwej jakości handlowej. Ponadto według skarżącej zostały spełnione wymogi dotyczące nazwy oraz wykazu składników środka spożywczego ustanowione w art. 17 i 18 oraz załączniku VII do rozporządzenia nr 1169/2011. W jej ocenie, w stanie faktycznym sprawy nie było podstaw do zastosowania art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej.

W tym miejscu należy podkreślić, iż zgodnie z motywem IV preambuły do rozporządzenia nr 1169/2011 generalną zasadą prawa żywnościowego jest zapewnienie konsumentom podstawy do dokonywania świadomych wyborów dotyczących spożywanej przez nich żywności i uniemożliwienie jakichkolwiek praktyk, które mogłyby wprowadzić konsumenta w błąd.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. a ) rozporządzenia nr 1169/2011 informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Przy czym, zgodnie z art. 7 ust. 2 informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta.

Definicja informacji na temat żywności jest zawarta w art. 2 ust. 2 lit. a) w/w rozporządzenia, zgodnie z którym są "informacje na temat żywności" oznaczają informacje dotyczące danego środka spożywczego udostępniane konsumentowi finalnemu za pośrednictwem etykiety, innych materiałów towarzyszących lub innych środków, w tym nowoczesnych narzędzi technologicznych lub przekazu ustnego.

Zdaniem Sądu należy przyjąć, że do informacji na temat żywności należy między innymi nazwa produktu. Znajduje tu zastosowanie art. 17 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego.

W przypadku składników środka spożywczego, a więc i w przedmiotowej sprawie, zastosowanie znajduje art. 18 ust. 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym składniki oznaczane są ich szczegółowymi nazwami, o ile mają one zastosowanie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 i w załączniku VI. Zgodnie z pkt 1 części E załącznika VI składnik złożony może być włączony do wykazu składników pod własną nazwą, w zakresie, w jakim jest to przewidziane przez prawo lub przyjęte zwyczajowo, w przeliczeniu na jego całkowitą masę, pod warunkiem że natychmiast po nim występuje wykaz jego składników.

Musiało być zatem uznane za bezzasadne stanowisko strony, zgodnie z którym użyta w oznakowaniu nazwa "produkt mleczny zagęszczony" oraz wszystkie informacje zawarte na etykiecie są zgodne ze stanem faktycznym i nie wprowadzają w błąd. Zgodnie bowiem z normą zawartą w pkt 1 części E załącznika VII, składnik może być włączony do wykazu składników pod nazwą własną, jednak wyłącznie w zakresie, w jakim jest to przewidziane przez prawo. Tymczasem, zgodnie z pkt 5 części III załącznika VII, nazwy o których mowa w pkt 1, 2 i 3, nie mogą być stosowane do produktów innych niż te, o których mowa w tych punktach. Podkreślić raz jeszcze należy, iż "produkt mleczny zagęszczony" nie należy do kategorii "Mleko i produkty mleczne", a więc w przypadku tego składnika nie jest możliwe włączenie go do wykazu składników pod taką nazwą, ponieważ zachodzi brak spójności pomiędzy nazwą tego składnika a jego składem.

Ponownie przywołując regulację art. 7 rozporządzenia nr 1169/2011 należy wskazać, że oznakowanie wprowadzające w błąd to zarówno oznakowanie nieprawdziwe i mylące, jak również niepełne, niewystarczająco precyzyjne jak i wieloznaczne.

Tym samym, brak spójności między nazwą składnika złożonego a jego składem podanym na opakowaniu produktu wprowadza potencjalnego konsumenta w błąd.

Nie można też zaakceptować twierdzenia strony, że "Uważny i ostrożny konsument, a taki jest model przeciętnego konsumenta, uzyska wszelkie niezbędne informacje o produkcie". Wynika to z faktu, że wprawdzie przeciętny konsument jest co do zasady osobą dobrze poinformowaną, uważną i racjonalną, to jednak jest słabszym uczestnikiem obrotu i nie można wykluczyć, że dokona zakupu przedmiotowego produktu (nugatu) sugerując się informacją o nazwie składnika złożonego (por. glosę do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2014 r. III SK 34/13: "Przeciętny konsument to zespół cech składających się na jego "przeciętność" (dostateczne poinformowanie, uwaga, ostrożność).

Zdaniem Sądu, cecha "przeciętności" konsumenta pozwala oczekiwać od niego - oczywiście w pewnych granicach - wiedzy i orientacji co do realiów obrotu gospodarczego. Jednak niepełna, bądź nierzetelna informacja narusza jego zdolność do dokonania właściwego wyboru.

Należy zwrócić uwagę, że według przepisu art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, podmiotem prowadzącym przedsiębiorstwo spożywcze odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub - jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii - importer danego środka na rynek Unii. Przepis powyższy odpowiedzialnością za uchybienie prawidłowości informacji w przedmiocie wprowadzenie na rynek krajowy żywności obciąża właśnie importera, a więc w wypadku rozpoznawanej sprawy - skarżącą, która nie może się "ekskulpować" przerzucając całość odpowiedzialności na "uważnego" konsumenta .

Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że ustalenia poczynione w sprawie wskazują w sposób jednoznaczny, że skarżąca bezzasadnie użyła dla jednego ze składników produktu (nugatu) nazwy ("produkt mleczny zagęszczony") sugerującej, iż jest to produkt mleczarski, co stanowi wprowadzenie konsumentów w błąd co do właściwości produktu, w tym jego charakteru i składu. Powyższe stanowi naruszenie pkt 2, 5, i 6 części III załącznika VII do rozporządzenia nr 1308/2013 w zw. z art. 7 ust.1 lita. ) i ust.2, art. 17 ust.1 i art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011. Zasadnie więc, zarówno organ I jak i II instancji, uznał, że przedmiotowy produkt nie odpowiada jakości, a zatem zachodzą podstawy do wymierzenia kary pieniężnej na podst. art. 40a ust.1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej.

Nie mógł być też uznany za zasadny zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 15 kpa. Nie można uznać, aby Prezes UOKiK ograniczył się wyłącznie do ustosunkowania się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu. Stanowisko organu w przedmiocie aprobaty dla ustaleń faktycznych organu I instancji oraz dokonanej przezeń subsumcji jest w ocenie Sądu jasne i czytelne. Wynika z niego również fakt powtórnego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie.

Biorąc powyższe pod uwagę, również i ten zarzut należy uznać za chybiony.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.