Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 606/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Dnia 9 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2021 roku sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. – dalej także: "DIAS", zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. T. – dalej także: "Skarżący" lub "Strona", odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania o decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. – dalej także: "NUS", z dnia [...] 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r.

Z akt sprawy wynika, że NUS decyzją z dnia [...] 2020 r. nr [...] określił Stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2018 r. w wysokości 3.205,00 zł, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za miesiąc lipiec 2018 r. w wysokości 3.168,00 zł, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2018 r. w wysokości 3.028,00 zł, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2018 r. w wysokości 20.460,00 zł, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2018 r. w wysokości 10.914,00 zł.

Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało wysłane w dniu 30 grudnia 2020 r. za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP na adres pełnomocnika Strony, tj. [...]. Z akt sprawy wynika, że ww. decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 4 stycznia 2021 r., co znajduje potwierdzenie w UPD – Urzędowym Poświadczeniu Doręczenia (Identyfikator Poświadczenia: [...]) w pozycji dane poświadczenia - data odbioru: 2021-01-04; Identyfikator sprawy, której dotyczy odebrany dokument: [...].

Termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm.) – dalej: "O.p.", wynosi 14 dni od dnia doręczenia Stronie decyzji. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 18 stycznia 2021 r., zaś pełnomocnik Strony odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nadał w urzędzie pocztowym w dniu 11 marca 2021 r.

Pełnomocnik wskazał we wniosku, że NUS przesyłając decyzję (będącą załącznikiem), zatytułował pismo przewodnie jako "wniosek", co miało spowodować błędną interpretację co do faktycznej treści dokumentu będącego w istocie decyzją w sprawie. Stwierdził, że organ opisując błędnie osnowę pisma jako wniosek, wprowadził w błąd osobę, która odebrała pismo, co do faktycznej treści załącznika, co w efekcie, według pełnomocnika Strony, uniemożliwiło mu zapoznanie się z jego treścią oraz wniesienie odwołania w ustawowo określonym czasie.

Ponadto, podniósł, że decyzja w sprawie podatnika została przesłana w formacie XAdES, nieobsługiwanym przez ogólnodostępne programy, a w piśmie od organu nie zostały przekazane żadne informacje dotyczące w jaki sposób można zapoznać się z decyzją.

Pełnomocnik Skarżącego dodał, że powziął informację o wydaniu decyzji [...] marca 2021 r., poprzez bezpośrednią korespondencję ze stroną postępowania, po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności wraz z tytułem wykonawczym dostarczonym stronie dnia 5 marca 2021 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] 2021 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania o decyzji NUS z dnia [...] 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie decyzja została doręczona prawidłowo, a skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 4 stycznia 2021 r. Zatem termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji - zgodnie z art. 12 § 1 i 6 oraz art. 223 § 2 pkt 1 O.p. - upłynął w dniu 18 stycznia 2021 r., natomiast odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji nr [...] zostało nadane (co jest jednoznaczne z wniesieniem go do organu podatkowego) za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 11 marca 2021 r. Nastąpiło więc zdarzenie skutkujące przekroczeniem terminu procesowego, tj. terminu do wniesienia odwołania od decyzji.

DIAS uznał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, przedstawionych przez pełnomocnika Skarżącego argumentów oraz obowiązujących przepisów prawa, w przedmiotowej sprawie, nie zaistniały przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2020 r.

Pełnomocnik Strony działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 4, art. 50 §. 1, art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 oraz art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a.", wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie DIAS z dnia [...] 2021 r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1. art. 162 § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. wydanie postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania pomimo spełnienia przez Skarżącego wszystkich przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu;

2. art. 216 § 1 oraz art. 163 § 1 i § 2 w związku z art. 162 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., wobec stwierdzenia organu, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, podczas gdy wyjaśnienia wskazują na niezawiniony charakter uchybienia;

3. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 122, art. 180 § 1, 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez brak uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz błędne ustalenia faktyczne wynikające z dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Pełnomocnik Strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie DlAS do wydania postanowienia o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony podzielił argumentację zaprezentowaną w odwołaniu z dnia 11 marca 2021 r. Po raz kolejny podniósł zarzut wprowadzenia w błąd pracownika odbierającego pismo poprzez błędne wskazanie w osnowie pisma "Wniosek". Wskazał, że w swojej praktyce, jako profesjonalny pełnomocnik, otrzymuje on pisma poprzez skrzynkę ePUAP od innych organów (w tym organów podatkowych), oraz że nagłówki (treść osnowy pisma) posiadają inne oznaczenie niż "Wniosek". Powyższe, zdaniem pełnomocnika Skarżącego udowadnia fakt, że nie każdy dokument kierowany przez organy podatkowe musi mieć taką nazwę. Pełnomocnik Strony zauważył również, że nazwa załącznika nie zawierała pełnej nazwy informacji dotyczącej jej treści, a skrót "dec" nie jest tym samym oznaczeniem co "decyzja", oraz że organ powinien zachować co najmniej należytą staranność w tytułowaniu osnowy pisma jak i załączników w niej zawartych.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję lub postanowienie wydane przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania o decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r.

Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Stosownie do art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Powyższy przepis nie pozwala organom podatkowym na uznaniowy charakter działania w zakresie przywracania terminu, o czym świadczy sformułowanie "termin należy przywrócić", jednakże do wydania postanowienia o przywróceniu terminu (postanowienia o charakterze pozytywnym dla strony postępowania) konieczne jest kumulatywne spełnienie przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek w postaci uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz złożenia podania o przywrócenie terminu w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia wraz z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony, w rozpatrywanym przypadku - wraz z wniesieniem odwołania.

Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu DIAS w pierwszej kolejności winien ustalić prawidłowość doręczenia Stronie decyzji tego organu. Z treści art 162 § 1 O.p. wynika bowiem, że organ powinien przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Podkreślić należy, że instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy strona uchybi terminowi do dokonania czynności procesowej, którą w niniejszej sprawie było odwołanie od decyzji. Uchybić terminowi do wniesienia odwołania można jedynie wówczas, gdy decyzja została prawidłowo doręczona adresatowi. W niniejszej sprawie adresatem tym był pełnomocnik Skarżącej. Dopiero bowiem w momencie skutecznego doręczenia decyzji, otwiera się termin do wniesienia odwołania. Jeżeli decyzja nie zostanie prawidłowo doręczona, powyższy termin nie rozpoczyna swojego biegu. W takim zaś przypadku nie można mu uchybić. Jeżeli zatem strona złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zaś organ stwierdzi, że nie doszło do jego uchybienia, albowiem termin ten nie rozpoczął swojego biegu, jest zobowiązany do odmowy przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2016 r., I GSK 11/15 – dostępny, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl).

Sąd zauważa, że przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi Strony w dniu 4 stycznia 2021 r., zgodnie z art. 145 § 2 O.p., który stanowi, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie.

W przedmiotowej sprawie decyzja była doręczana pełnomocnikowi Strony - radcy prawnemu M. G. - za pośrednictwem platformy ePUAP na wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny, zgodnie z regulacją zawartą w art. 152a § 1 O.p. Stosownie do art. 152 § 3 O.p. w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne jeżeli adresat potwierdzi obiór pisma w sposób, o którym mowa w art. 152a § 1 pkt 3 O.p. Oznacza to, że adresat dokumentu elektronicznego potwierdza jego odebranie przez opatrzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację podpisującego. Wiążący dla ustalenia daty doręczenia pisma w postępowaniu podatkowym drogą elektroniczną jest zatem moment opatrzenia poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym następujący bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata.

Sąd zwraca uwagę, że pełnomocnik Strony nie zakwestionował faktu doręczenia decyzji, co więcej, we wniosku o przywrócenie terminu wprost stwierdził, że decyzja została doręczona mu w dniu 4 stycznia 2021 r. i tego dnia zostało wygenerowane się UPD (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia), które stanowi dowód na skuteczne doręczenie rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie decyzja podatkowa została doręczona prawidłowo, a skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 4 stycznia 2021 r. Zatem termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji - zgodnie z art. 12 § 1 i 6 oraz art. 223 § 2 pkt 1 O.p. - upłynął w dniu 18 stycznia 2021 r., natomiast odwołanie zostało nadane (co jest jednoznaczne z wniesieniem go do organu podatkowego) za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 11 marca 2021 r. Nastąpiło więc zdarzenie skutkujące przekroczeniem terminu procesowego, tj. terminu do wniesienia odwołania od decyzji.

W tych okolicznościach rację bytu miał wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, rozważenia zatem wymaga, czy Strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu termin do wniesienia odwołania.

W literaturze oraz w orzecznictwie wskazuje się, że o braku winy w uchybieniu terminu procesowego można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że zachowanie terminu stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (zob. P. Pietrasz, Komentarz aktualizowany do art. 162 ustawy – Ordynacja podatkowa [w:] L. Etel (red.), R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2018; a także wyrok NSA z 18 sierpnia 2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Dlatego strona wnioskująca o przywrócenie terminu zobowiązana jest do uprawdopodobnienia, że dołożyła należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przy której doszło do uchybienia terminu. W przypadku kiedy za stronę działa pełnomocnik, o wadach oświadczenia woli, dobrej lub złej wierze, zachowaniu należytej staranności, co do zasady, należy rozstrzygać na podstawie okoliczności zachodzących po stronie pełnomocnika, a nie mocodawcy. Dlatego też w odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników (adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych) należy oczekiwać większej staranności w podejmowaniu przez nich czynności procesowych, zwłaszcza surowiej ocenia się przesłanki braku winy w kontekście przywrócenia terminu do dokonania czynności. Działanie pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym czy też doradcą podatkowym ma bowiem charakter profesjonalny, rodzący odpowiedzialność za działanie w imieniu swojego mocodawcy, a jednocześnie oparty na zaufaniu mocodawcy wobec pełnomocnika.

Nie sposób w związku z tym oceniać stopnia zaniedbań profesjonalisty na równi z takimi samymi zaniedbaniami, które poczyniłaby osoba samodzielnie dochodząca swoich interesów w postępowaniu przed organami podatkowymi. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że skutki działania pełnomocnika ponosi strona. Ona też ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., I FSK 853/08). Podkreślenia wymaga nadto, że uprawdopodobnienie jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, że strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny. Uprawdopodobnienie to środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) o jakimś fakcie (por. S. Babiarz i inni, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2007, Wydanie 4, str. 578).

O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 września 2014 r., I SA/Po 282/14).

W orzecznictwie wskazuje się również, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyroki NSA: z dnia 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99; z dnia 1 marca 1999 r., II SA 45/99; z dnia 19 września 2000 r., I SA 1072/00). Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., III SA 1259/98). Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek prezentacji dowodu w celu uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Aby uprawdopodobnić brak swojej winy, strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. UNIMEX, Wrocław 2012, s. 744).

Uwagi te należy odnieść do pełnomocnika, przy czym jego staranności jako profesjonalisty należy stawiać wyższe wymagania. Przystępując do oceny przesłanki braku winy w uchybienia terminu, Sąd całkowicie aprobuje pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 lutego 2017 r., III SA/Wa 869/16, iż zarówno brak możliwości odbioru pisma z platformy ePUAP, jak i brak możliwości odczytu pisma na tej platformie, mogą być uznane za okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu, jednakże należy uprawdopodobnić wystąpienie tych okoliczności.

Pełnomocnik Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał we wniosku, że NUS przesyłając decyzję (będącą załącznikiem), zatytułował pismo przewodnie jako "wniosek", co miało spowodować błędną interpretację co do faktycznej treści dokumentu będącego w istocie decyzją w sprawie. Stwierdził, że organ opisując błędnie osnowę pisma jako wniosek, wprowadził w błąd osobę, która odebrała pismo, co do faktycznej treści załącznika, co w efekcie, według pełnomocnika Strony, uniemożliwiło mu zapoznanie się z jego treścią oraz wniesienie odwołania w ustawowo określonym czasie. Ponadto, podniósł, że decyzja w sprawie podatnika została przesłana w formacie XAdES, nieobsługiwanym przez ogólnodostępne programy, a w piśmie od organu nie zostały przekazane żadne informacje dotyczące w jaki sposób można zapoznać się z decyzją.

Pełnomocnik Strony w skardze powtórzył powyższą argumentację uznając, że DIAS w zaskarżonej decyzji nie wziął pod uwagę powyższych wyjaśnień, które wskazywały na faktyczny brak zawinienia w niniejszej sprawie.

Sąd stwierdza, że powyższe twierdzenia pełnomocnik Skarżącego są gołosłowne, gdyż nie zostały poparte żadnymi dowodami lub dokumentami. Samo zaś powołanie się na przesłanie rozstrzygnięcia w formacie nieobsługiwanym przez ogólnodostępne programy nie wystarczy do uznania, że pełnomocnik Strony uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

DIAS w zaskarżonym postanowieniu słusznie zauważył, że zgodnie z załącznikiem nr 2 (część A pkt. 1.3) rozporządzenia Rady Ministrów z 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2247) do wymiany danych zawierających dokumenty tekstowe, tekstowo-graficzne lub multimedialne stosuje się m.in. format pdf. Podobne wnioski co do dopuszczalności użycia formatu pdf płyną z lektury załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych. Z kolei, zgodnie ze standardami przyjętymi przez Ministerstwo Cyfryzacji (por. https://epodrecznik.mc.gov.pl), podpis elektroniczny może przybrać dwojaką formę. Po pierwsze, formę odrębnego pliku wobec dokumentu w postaci pliku źródłowego (np. może to być format XadES) i jest to tzw. podpis zewnętrzny. Strona otrzymuje wówczas w korespondencji elektronicznej dwa pliki. Po drugie, podpis elektroniczny może być jednak zawarty również w jednym pliku wraz dokumentem źródłowym i jest to tzw. podpis wewnętrzny (lub "otoczony" albo "otaczający"). - Strona wówczas otrzymuje tylko jeden plik w korespondencji elektronicznej. Decyzja Organu I instancji została przesłana Pełnomocnikowi tylko w pojedynczym pliku o rozszerzeniu .xades, który to plik zawierał zarówno przedmiotową decyzje jak i jego podpis. Wyżej wymieniony plik .pdf w całości został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym Zastępcy Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.. - formatem .xades, gdzie struktura pliku .pdf zawarta jest w kodzie samego podpisu elektronicznego. Oznacza to, że przesłany do pełnomocnika Strony plik był niewątpliwie w formacie .pdf zgodnym z Krajowymi Ramami Interoperacyjności, który dodatkowo zawierał podpis elektroniczny o rozszerzeniu .xades.

Sąd wyjaśnia, że istnieją różne formaty podpisów elektronicznych. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy zastosował zewnętrzny format XAdES. Typ zewnętrzny podpisu elektronicznego wyodrębnia drugi plik, który zawiera wyłącznie podpis elektroniczny w formacie XAdES. Sama decyzja podatkowa pozostaje w drugim pliku w formacie PDF, który to plik może być otworzony przez powszechnie dostępne programy do edycji plików. Innymi słowy, w korespondencji elektronicznej na ePUAP w załącznikach strona postępowania otrzymuje dwa pliki: jeden z rozszerzeniem PDF (i jest to decyzja podatkowa) oraz drugi plik z rozszerzeniem XADES (i jest to plik z samym zewnętrznym podpisem elektronicznym).

Sąd podkreśla, że organy podatkowe realizując ustawowy obowiązek doręczenia korespondencji drogą elektroniczną mają podstawy do przyjęcia domniemania, że pełnomocnikowi lub podatnikowi, który oświadcza, że korespondencję należy kierować do niego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, znane są metody postępowania i narzędzia informatyczne uwierzytelniające i weryfikujące taką korespondencję.

Nie zasługuje więc na aprobatę Sądu zarzut pełnomocnika Skarżącego, będącego radcą prawnym, że organ przesyłając decyzję (będącą załącznikiem), zatytułował pismo przewodnie jako "wniosek", co miało wpływ na błędną interpretację co do faktycznej treści dokumentu będącego w istocie decyzją w sprawie.

DIAS w zaskarżonym postanowieniu przekonywująco wywiódł, że tytuł pisma "wniosek" jest generowany automatycznie przez system i pojawia się przy każdym wysłanym dokumencie w formie elektronicznej i za każdym razem jest taki sam, zaś pracownicy organów podatkowych nie mają możliwości ingerowania w jego nazwę. Właściwą informacją o treści załącznika była sama nazwa załącznika, która brzmi następująco: [...].docx.pdf.xades. Dokładnie ten sam sposób pełnomocnik Strony informowany był o wszelkich czynnościach podejmowanych w sprawie przez Organ I instancji w toku postępowania podatkowego. Dla przykładu DIAS wskazać na następujące pisma:

- postanowienie nr [...] z dnia [...] 2020 r., przedłużające termin zakończenia postępowania podatkowego, nazwa przesłanego drogą elektroniczną załącznika: post_VAT_18_termin. docx.pdf.xades,

- postanowienie nr [...] z dnia [...] 2020 r., informujące o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, nazwa przesłanego drogą elektroniczną załącznika: post_VAT_zapoznanie.docx.pdf.xades.

Podkreślenia zatem wymaga, że decyzja organu I instancji nie była pierwszym dokumentem doręczanym pełnomocnikowi drogą elektroniczną, co więcej, nie był to pierwszy dokument przesłany w postaci pliku z rozszerzeniem pdf.xades. Brak jest potwierdzenia w aktach przedmiotowej sprawy, że pełnomocnik Skarżącego zgłaszał problemy z wyświetleniem i odczytaniem pliku w momencie jego wystąpienia, jak i terminie późniejszym.

Takie działanie pełnomocnika, a więc podjęcie interwencji u administratora platformy ePUAP w sytuacji, gdy stwierdził on nieprawidłowości techniczne w działaniu platformy powodujące niemożność odczytu pisma (decyzji), niewątpliwie mogłoby uprawdopodobnić fakt wystąpienia problemów technicznych, a co za tym idzie tezę o braku skutecznego doręczenia tej decyzji oraz świadczyć o starannym działaniu występującego w imieniu Spółki pełnomocnika. Jednakże w toku postępowania zarówno administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego pełnomocnik Skarżącego nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności, bądź dowodów, które podjęcie takiej interwencji mogłyby wykazać, bądź choć uprawdopodobnić, co czyni te twierdzenia gołosłownymi (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2019 r., II FSK 1542/17).

Dotyczy to również innych zawartych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń pełnomocnika Strony. Pełnomocnik Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminie oraz skardze wskazywał, że pismo na platformie ePUAP zostało odebrane przez osobę, która została wprowadzona w błąd co do faktycznej treści pisma skierowanego przez Organ. Sąd odnosząc się do powyższego stanowiska stwierdza, że niezasadny jest zarzut wprowadzenia w błąd pracownika kancelarii poprzez niewłaściwe doręczenie korespondencji z organu podatkowego. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt II FSK 1119/20 Strona ponosi konsekwencje działań swoich pracowników. W klauzuli "należytej staranności", która jest punktem odniesienia dla oceny braku winy, o którym mowa w art. 162 § 1 O.p. zawarta jest odpowiedzialność Strony postępowania podatkowego za dobór osób, które reprezentują ją w stosunku do podmiotów zewnętrznych, w tym organów państwowych i doręczycieli pocztowych. Tutejszy Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko i przyjmuje je za swoje.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że w świetle przedstawionych przez pełnomocnika Skarżącego argumentów oraz obowiązujących przepisów prawa w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2020 r. DIAS w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo zatem zastosował art. 162 O.p., gdyż pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi.

Sąd nie znalazł również podstaw do uznania argumentów zawartych w skardze dotyczących naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 122, art. 180 § 1, 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz błędne ustalenia faktyczne wynikające z dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że zawarte w skardze zarzuty są niezadane i należy skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalić.

aj