Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 563/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: § 3 ust. 1 pkt 1-3, ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie: WSA Jerzy Drwal, WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. (dalej: "organ" lub "Zakład") utrzymał w mocy decyzję własną z [...] września 2011r., nr [...] o odmowie umorzenia S. B. (dalej "skarżący") należności z tytułu składek.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

W dniu [...] lipca 2011 r. do organu wpłynął wniosek o skarżącego o umorzenie zaległych należności z tytułu składek.

Decyzją z [...] września 2011 r. organ odmówił skarżącemu umorzenia składek w części finansowanej przez płatnika składek na poszczególne ubezpieczenia w łącznej kwocie 47 719,76 zł, w tym: składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres maj 2002 r., od maja do sierpnia 2003 r., od maja do listopada 2004 r., lipiec 2005 r., wrzesień 2006 r. w kwocie 46 381,41 zł, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres od maja do sierpnia 2003 r., grudzień 2005 r. w kwocie 694,49 zł, Fundusz Pracy za okres od maja do sierpnia 2003 r., od maja do listopada 2004 r., lipiec 2005 r., wrzesień 2006 r. w kwocie 643,86 zł. Organ odmówił również umorzenia odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 115 490,00 zł.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] maja 2016 r., nr [...] organ utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2011 r.

Wyrokiem z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 970/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję z dnia [...] maja 2016 r.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ w wydaniu zaskarżonej decyzji brał udział pracownik podlegający wyłączeniu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] sierpnia 2017 r., Zakład utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2011 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 z późn. zm.), dalej jako "u.s.u.s." lub "ustawa o systemie ubezpieczeń" oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365).

Zakład podniósł, że zadłużenie z tytułu należnych składek figurujące koncie skarżącego objęte jest postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Oddziału ZUS w L., który w toku prowadzonego postępowania dokonał zajęcia rachunku bankowego. Postępowanie to formalnie nie zostało zakończone. Na obecnym etapie postępowania brak jest zatem możliwości stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia.

Organ wskazał następnie, że w Dziale II - Własność KW nr [...] urządzonej dla nieruchomości położonej w Lublinie przy ul. [...] skarżący figuruje jako współwłaściciel na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Ponadto posiada nieruchomość w postaci garażu, dla której urządzona jest KW nr [...].

Z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że skarżący z dniem [...] marca 2017 r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżący nie wskazał jednak wysokości ewentualnych dochodów osiąganych z tego tytułu. Bezpośrednio przez rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 11 stycznia 2016 r. do 9 stycznia 2017 r. skarżący miał przyznany zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 997,40 zł miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości 783,20 zł miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.

Organ ustalił, że skarżący mieszka w mieszkaniu siostry i z tego tytułu ponosi wydatki w wysokości połowy kosztów utrzymania mieszkania, tj. czynsz 126,45 zł i opłaty eksploatacyjne 175,98 zł. Ponadto ponosi koszty związane z leczeniem 100 zł oraz reguluje alimenty na syna w kwocie 650zł.

Zakład uznał, że sytuacja finansowa skarżącego w kontekście wysokości zadłużenia jest trudna. Organ podniósł jednak, że skoro skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej, to może dysponować dochodem, który będzie mógł przeznaczyć na systematyczną spłatę zadłużenia wobec Zakładu.

Organ podkreślił, że decyzją nr [...] z dnia 30 listopada 2016 r. Zakład określił warunki umorzenia należności na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551). Termin na spełnienie warunków do umorzenia upływa z dniem 4 stycznia 2018 r. Spłata należności z tytułu składek może następować w ramach systematycznych wpłat w wysokości uzależnionej od sytuacji finansowej.

Odnosząc się do argumentów skarżącego podniesionych w toku prowadzonego postępowania w zakresie problemów zdrowotnych, organ stwierdził, że przedłożona dokumentacja medyczna niewątpliwie świadczy o problemach zdrowotnych skarżącego, jednak nie stanowi podstawy do umorzenia należności. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących na brak możliwości wykonywania p pracy bądź konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, tym bardziej, że jest osobą czynną zawodowo co potwierdza fakt, prowadzenia przez od marca 2017 r. działalności gospodarczej. Z tych przyczyn organ uznał, że sytuacja zdrowotna skarżącego nie może stać się przesłanką umorzenia należności w niniejszej sprawie.

Organ podkreślił, że osoba podejmująca się wykonywania działalności gospodarczej, bierze na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawnymi i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa, a niekorzystne skutki finansowe prowadzonej działalności przez zobowiązanego nie mogą być przerzucane na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - w konsekwencji na ogół obywateli. Zadłużenie z tytułu składek jest wynikiem uprzednio prowadzonej działalności gospodarczej, której celem, co do zasady, było osiągnięcie zysku finansowego. Powstałe w wyniku prowadzonej działalności negatywne konsekwencje finansowe nie zwalniają płatnika z odpowiedzialności za powstałe zobowiązania. Negatywne skutki działalności gospodarczej choć mają niewątpliwie charakter okoliczności obiektywnie istniejących, nie są okolicznościami, na które zobowiązany nie miał wpływu. Mieszczą się one w sferze działań objętych ryzykiem gospodarczym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. B. zaskarżył powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej umorzenie zaległych składek, ponieważ nie posiada oszczędności ani żadnego majątki. Od 2016 r. był zarejestrowany jako bezrobotny. Skarżący wskazał również na chorobę i niewielkie możliwości zarobkowe. Podniósł, że po uiszczeniu alimentów i kosztów utrzymania niewiele pozostaje mu na bieżące życie.

Odnosząc się do argumentu organu, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia zaległości, ponieważ zadłużenie objęte jest postępowaniem egzekucyjnym, skarżący stwierdził, że jest nieprawdziwy. Skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniu organu nie posiada aktualnie żadnego konta bankowego, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych przez skarżącego składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami.

Materialnoprawną podstawę powyższej decyzji stanowiły przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Przez należności z tytułu składek ustawa rozumie składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowe opłaty (art. 24 ust. 2). Wyjątek od zasady umarzania należności tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności przewiduje art. 28 ust. 3a ustawy, który stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określone zostały w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b ustawy rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz.1365 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy całkowita nieściągalność w rozumieniu ustawy, dająca podstawę do umorzenia należności zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Organ odniósł się do wszystkich wskazanych w at. 28 ust. 3 u.s.u.s. przesłanek i prawidłowo ustalił, że żadna z nich w sprawie niniejszej nie zachodzi. Skarżący ustalenia tego skutecznie nie podważył. Podniesiony w skardze zarzut, że skarżący nie posiada rachunku bankowego, a więc egzekucja z rachunku bankowego nie może być prowadzona, nie daje podstaw do uznania, że zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu wyżej podanym. Sam fakt prowadzenia lub nieprowadzenia egzekucji nie stanowi przesłanki uznania, że zachodzi całkowita nieściągalność należności. Zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi. Z ustaleń organu wynika, że prowadzona przez organ egzekucja nie została w żaden sposób formalnie zakończona, nie doszło zatem do stwierdzenia braku majątku. Okoliczność, że zajęcie rachunku bankowego nie mogło być dokonane, ponieważ skarżący rachunek ten zlikwidował, nie przesądza o braku majątku w rozumieniu art. 28 ust. 3 pkt 5.

Należy ponadto zauważyć, że z prawidłowych ustaleń organu wynika, że skarżący jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 78,6 m2 przy ulicy [...] w L. na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej (księga wieczysta nr [...]) oraz właścicielem garażu przy ulicy [...] (księga wieczysta nr [...]). Powyższe nieruchomości mają określoną wartość majątkową i - jak słusznie zauważył organ - mogą stanowić zabezpieczenie należności.

Nie jest zatem również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6).

Okoliczność, że skarżący jest właścicielem nieruchomości (mieszkania i garażu) o określonej wartości majątkowej nie pozwala także na uznanie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 (zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należność). Należy ponadto zwrócić uwagę, że jak prawidłowo ustalił organ, skarżący podjął w toku postępowania działalność gospodarczą i jest zarejestrowany jest w CEIDG (Centralna Ewidencja Działalności Gospodarczej) jako osoba prowadząca działalność gospodarczą.

Wobec tego, że nie został spełniony warunek całkowitej nieściągalności zadłużenia, organ rozważył w dalszej kolejności przesłanki umorzenia należności określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 3a ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Niezależnie zatem od określonych w art. 28 ust. 2 przesłanek nieściągalności, w przypadku osób będących płatnikami składek, organ zobowiązany jest rozważyć możliwość umorzenia należności z uwagi na okoliczności wskazane w § 3 ust. 1 rozporządzenia.

Zgodnie z tym przepisem Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przepisy rozporządzenia umożliwiają zatem organowi umorzenie należności z tytułu składek w szczególnych, wyjątkowych sytuacjach.

Organ prawidłowo ustalił, że żadna z tych sytuacji nie zachodzi w przypadku skarżącego. Ustalenie to oparte zostało o zebrane w sprawie dowody, szczegółowo przeanalizowane i poddane ocenie zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a. Organ rozważył wyczerpująco wszystkie istotne okoliczności dotyczące sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, które - zgodnie z powołanymi przepisami - powinny być brane pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o umorzenie należności z tytułu składek.

Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył szereg dokumentów stwierdzających wysokość stałych miesięcznych opłat, ponoszonych przez skarżącego oraz dokumentów wskazujących na jego sytuację majątkową oraz stan zdrowia.

Skarżący miał zatem możliwość wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to dla niego zbyt ciężkie skutki.

Skarżący złożył m.in. oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, decyzję o Miejskiego Urzędu Pracy w L. z [...] stycznia 2016 r. o uznaniu za osobę bezrobotną oraz zaświadczenie z MUP L. z [...] kwietnia 2016 r. o pozostawaniu osobą bezrobotną z prawem do zasiłku w okresie od 11 stycznia 2016 r. do 9 stycznia 2017 r., kartę wypłat świadczeń z MUP w L. oraz faktury VAT za gaz, energię elektryczną, wystawione na nazwisko siostry skarżącego – A. B., formularz PIT-37 za 2016 rok.

Wszystkie przedstawione przez skarżącego dokumenty zostały przez organ uwzględnione w toku ponownego rozpoznawania sprawy i omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że skarżący jest rozwiedziony, mieszka w mieszkaniu stanowiącym własność siostry i z tego tytułu ponosi wydatki w wysokości połowy kosztów utrzymania mieszkania, w tym czynsz 126,45 zł oraz opłaty w wysokości 175,98 zł. Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Opłaca ponadto alimenty na syna w wysokości 650 zł oraz ponosi koszty leczenia w wysokości 100 zł. Takie wydatki wskazał sam skarżący i organ ich nie zakwestionował.

Organ ustalił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że bezpośrednio przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej skarżący otrzymywał w okresie od 11 stycznia 2016 r. do 9 stycznia 2017 r. zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 997,40 zł miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni oraz w wysokości 783,20 zł w okresie kolejnych dni prawa do zasiłku. Nie sposób nie zauważyć, wysokość zasiłku była niższa od wykazywanych przez skarżącego wydatków.

Z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że od [...] marca 2017 r. skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług weterynaryjnych. Skarżący nie przedstawił jednak żadnych informacji na temat wysokości dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, mimo że miał taką możliwość.

Wyjaśnić więc w tym miejscu należy, że to rzeczą skarżącego jest wykazanie osiąganych dochodów w celu umożliwienia organowi pełnej i rzetelnej oceny możliwości płatniczych skarżącego. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że organ może umorzyć należności, jeżeli zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie opłacić tych należności. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że ciężar dowodzenia okoliczności mających uzasadniać istnienie przesłanek umorzenia spoczywa na wnioskodawcy, albowiem z faktu ich istnienia wywodzi on określone skutki prawne (patrz m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 430/12 oraz wyrok z 9 października 2013 r., sygn. akt II GSK 922/12).

Podzielić należy stanowisko organu, że sytuacja skarżącego nie pozwala na jednorazowe i natychmiastowe spłacenie należności. Jak słusznie zauważa jednak organ, należność może być spłacana w ratach, odpowiednich do możliwości skarżącego.

W świetle przedstawionych okoliczności brak podstaw do uznania, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Jeśli chodzi natomiast o dwie pozostałe przesłanki umorzenia należności określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia, stwierdzić należy, że skarżący nie wskazuje na żadną sytuację, która mogłaby być potraktowana jako poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, co powodowałoby, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (pkt 2). Nie można też mówić o przesłance wskazanej w punkcie 3 - przewlekłej chorobie zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Schorzenia skarżącego, na które się powołuje i przedstawia liczna dokumentację lekarską nie spowodowały, że utracił on trwale zdolności do pracy. Co więcej, z akt sprawy wynika, że skarżący od dnia [...] marca 2017 r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług weterynaryjnych i nie została ona zawieszona, ani też skarżący nie zaprzestał wykonywania tej działalności gospodarczej. Stan zdrowia skarżącego pozwala mu zatem na pracę i uzyskiwanie dochodów.

Jak już była o tym mowa, skarżący jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 78,6 m2 oraz właścicielem garażu. Skarżący posiada więc określony majątek, który może być przedmiotem skutecznego postępowania egzekucyjnego.

Wyjaśnić należy, że nawet zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisach art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i § 3 ust. 2 rozporządzenia oznacza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 1694/14 oraz z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 217/12). Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.

Konstrukcja uznania charakteryzuje się tym, że ustawodawca określając w hipotezie normy prawnej przesłanki podjęcia przez organ administracji publicznej działania, jednocześnie pozostawia organowi swobodę wyboru w zakresie wyboru spośród dopuszczonych przez ustawodawcę sposobów rozstrzygnięcia sprawy.

Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności organu. Działając w oparciu o uznanie organ zobligowany jest przede wszystkim do zachowania wszystkich standardów proceduralnych. Organ zobowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, dalej jako "k.p.a."). Ponadto swobodę wyboru rozstrzygnięcia organu ogranicza wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego (publicznego) i słusznego interesu strony. Zasada ta obliguje organ do podjęcia decyzji w sprawie po dokładnym wyważeniu wchodzących w grę konkurujących ze sobą wartości ogólnospołecznych i indywidualnych. Ponadto, mając do wyboru różne możliwe sposoby rozstrzygnięcia sprawy, organ powinien wybrać rozwiązanie zgodne ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny.

Wybór rozstrzygnięcia dokonany przez organ w ramach uznania administracyjnego może być zaakceptowany jako zgodny z prawem tylko wówczas, gdy będzie się opierał na w pełni wyjaśnionych okolicznościach faktycznych sprawy oraz gdy będzie zgodny z nakazem należytego wyważenia interesu publicznego i indywidualnego w konkretnie rozpatrywanym przypadku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny.

Względy interesu publicznego w postaci ochrony stabilności systemu finansowania ubezpieczeń społecznych, zasada równości w zakresie obowiązków ubezpieczonych i płatników nakazują traktowanie instytucji umorzenia należności jako wyjątkowej, zastrzeżonej dla naprawdę trudnych i wyjątkowych przypadków życiowych.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji finansowej skarżącej oraz w sposób wyczerpujący i jasny uzasadnił swe rozstrzygnięcie, zarówno pod względem prawnym, jak i faktycznym. Wiek, stan zdrowia oraz sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadniały przyjęcia, że w przypadku skarżącego zachodzi wyjątkowa sytuacja uzasadniająca umorzenie należności .

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.).