Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 602/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Powszechny obowiązek obrony
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 39,  art. 45,  art. 60,  art. 83,  art. 92,  art. 93,  art. 100
journal: Dz.U. 2004 nr 241 poz 2416
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r.  o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie powołania do zasadniczej służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz określa, że nie podlega ona wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wojskowy Komendant Uzupełnień w C. kartą powołania z dnia [...]r., Seria [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 60 ust. 1 i 2 w związku z art. 83 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1 - 3, art. 93b ust. 1, art. 100 ust. 1 i 3 oraz art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 224, poz. 2416 z późn. zm.), powołał J.S. do zasadniczej służby wojskowej w jednostce wojskowej nr [...] w S., z terminem stawiennictwa w dniu [...]r.

J.S. złożył odwołanie od powyższej decyzji i jednocześnie wniósł o udzielenie odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na pobieranie nauki w Szkole A w C.

Postanowieniem z dnia [...]r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., zawiesił postępowanie w sprawie odwołania wniesionego przez J.S. do czasu rozpoznania zawartego w tym odwołaniu wniosku o udzielenie odroczenia z tytułu pobierania nauki.

Wojskowy Komendant Uzupełnień w C. decyzją nr [...] z dnia [...]r. nie udzielił J.S. odroczenia z tytułu pobierania nauki.

Postanowieniem z dnia [...]r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K., na podstawie art. 97 § 2 K.p.a. podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie powołania J.S. do odbycia zasadniczej służby wojskowej.

Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 45 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 42 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP orzekanie o udzieleniu poborowym odroczeń zasadniczej służby wojskowej należy do wojskowych komendantów uzupełnień. Wobec powyższego Wojskowy Komendant Uzupełnień w C. rozpoznał wniosek odwołującego w części dotyczącej udzielenia odroczenia i wydał negatywną decyzję z dnia [...]r. nr [...]. Dalej w oparciu o analizę akt stwierdził, iż odwołujący posiada ustaloną kategorię zdrowia "[...]" - [...] i w dniu wydania karty powołania nie zgłaszał żadnych formalno - prawnych przeszkód w odbyciu zasadniczej służby wojskowej, co więcej podpisał treść oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż nie ma żadnych przeszkód w odbyciu takiej służby.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w J.S. szczegółowo opisał przebieg postępowania administracyjnego i zaznaczył, że stan faktyczny opisany w uzasadnieniu decyzji nie odpowiada prawdzie. Zdaniem skarżącego został on wprowadzony w błąd przez pracownika WKU w C. odnośnie podpisanego oświadczenia o braku przeszkód do odbycia służby wojskowej, natomiast zamiar nauki zgłosił od pierwszego stawiennictwa w WKU w C., to jest w dniu [...]r. Nadto, w dniu wydania karty powołania skarżący posiadał już zaświadczenie nr [...] o przyjęciu do Zaocznej Szkoły A w C., którego pracownik WKU odmówił przyjęcia. Dodatkowo wskazał, że data złożenia przez niego oświadczenia i data wydania karty powołania różnią się ([...] i [...]r.) oraz załączył zaświadczenie potwierdzające złożenie dokumentów rekrutacyjnych do Szkoły A w C. na rok [...] i na Wydział [...] Politechniki C. (zaświadczenie z dnia [...]r.). Ostatecznie podniósł, iż nie jest możliwe odbywanie przez niego służby wojskowej z uwagi na rozpoczęcie nauki z dniem [...]r., do której prawo ma każdy obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, w oparciu o art. 70 ust. 1 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. wniósł o jej oddalenie i przywołał zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że skarżący korzystał z odroczenia zasadniczej służby wojskowej w okresie do dnia [...]r. z uwagi na pobieranie nauki w szkole średniej, zaś od dnia [...]r. z uwagi na studia na Politechnice C. Decyzją z dnia [...]r. skarżący został skreślony z listy studentów, co spowodowało utratę udzielonego mu odroczenia. Organ wskazał, iż dołączone do skargi zaświadczenia o rozpoczęciu procedury rekrutacyjnej na studia na rok akademicki [...] i złożenie dokumentów do szkoły zaocznej nie świadczą o pobieraniu nauki oraz stosownie do treści art. 39 ust. 1 pkt 4, 5 i 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, nie mogą stanowić podstawy do odroczenia służby wojskowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie odnotować należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem.

Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Tak przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne poprzedzające wydane zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone wadliwie, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik oraz zastosowanie wskazanych w niej przepisów prawa materialnego.

Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było powołanie skarżącego do czynnej służby wojskowej.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) powołanie do czynnej służby wojskowej następuje między innymi za pomocą kart powołania. Od decyzji o powołaniu do czynnej służby wojskowej służy powołanemu odwołanie (art. 60 ust. 2a cytowanej ustawy). Na podstawie art. 83 ust. 1 omawianej ustawy do odbycia zasadniczej służby wojskowej powołuje się poborowych przeznaczonych stosownie do art. 45 do tej służby oraz poborowych, którzy zgłosili się ochotniczo do jej odbycia.

Ustawodawca w art. 39 tej samej ustawy przewidział możliwość odroczenia zasadniczej służby wojskowej z określonych przyczyn, którego udziela się na udokumentowany wniosek poborowego. Zatem wydanie decyzji w sprawie odroczenia zasadniczej służby wojskowej następuje na podstawie udokumentowanego oraz uzasadnionego wniosku poborowego, co wynika również z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie udzielania odroczeń zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. Nr 118, poz. 800). Z powyższych przepisów wynika, iż do odbycia czynnej służby wojskowej może zostać powołany poborowy uznany za zdolnego do odbycia tej służby, który jednocześnie nie korzysta z odroczenia tej służby.

W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł odwołanie od decyzji o powołaniu do czynnej służby wojskowej (karty powołania). Jednocześnie w treści odwołania skarżący zawarł wniosek o odroczenie zasadniczej służby wojskowej ze względu na pobieranie nauki i przyjęcie do Szkoły A w C.

Organ odwoławczy, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, rozpatrzył odwołanie skarżącego, a jednocześnie Wojskowy Komendant Uzupełnień w C. faktycznie rozstrzygnął wniosek skarżącego o odroczenie zasadniczej służby wojskowej, gdyż w dniu [...]r. wydał decyzję nr [...] i nie udzielił mu odroczenia.

Przywołanie powyższych regulacji prawnych i zaistniałego w sprawie stanu faktycznego było niezbędne z uwagi na to, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej dokonanej w tut. Sądzie w dniu 29 stycznia 2009 r. była decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...]r., Nr [...], w sprawie odroczenia skarżącemu terminu odbycia zasadniczej służby wojskowej. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 630/08, uchylona została powołana decyzja z dnia [...]r.

W konsekwencji, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku tut. Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna wynika z uzasadnienia tego wyroku i dotyczy wykładni przepisów prawnych oraz sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Oznacza to, że ta ocena wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest, także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie, w tym również objęte obecnie rozpoznawaną sprawą powołania skarżącego do zasadniczej służby wojskowej.

Podkreślić w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie zawarte w powołanym wyroku wskazywało, iż z powodu dostrzeżonych uchybień formalnoprawnych wadliwie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej i uchylonej decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...]r., Nr [...], w sprawie odroczenia skarżącemu terminu odbycia zasadniczej służby wojskowej.

Nie sposób zatem uznać, że pomiędzy decyzją w przedmiocie odroczenia zasadniczej służby wojskowej a obecnie rozpoznawaną sprawą w przedmiocie powołania skarżącego do odbycia zasadniczej służby wojskowej, nie zachodzi związek przyczynowy tego rodzaju, że wynik tego pierwszego postępowania ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Dokonując oceny zasadności wniesionej obecnie skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta ma usprawiedliwione podstawy, gdyż istotny wpływ na treść zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia mieć będzie ponownie przeprowadzone postępowanie dowodowe i podjęte w tym zakresie, w oparciu o art. 39 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, nowe rozstrzygnięcie dotyczące odroczenia zasadniczej służby wojskowej skarżącego.

Zdaniem składu orzekającego, w niniejszej sprawie od daty wydania omawianego wyroku tut. Sądu z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 630/08, nie nastąpiła zmiana stanu prawnego, która wyłączyłaby obowiązek podporządkowania się organów dokonanej w nim ocenie prawnej wiążącej na przyszłość te organy, jak również związanej bezpośrednio z obecnym jej przedmiotem.

Niewątpliwie brak należytego wyjaśnienia wszystkich aspektów odroczenia zasadniczej służby wojskowej skarżącego może rzutować na wynik rozpatrywanej sprawy. Z podanych przyczyn zaskarżona decyzja jest zatem wadliwa i zachodzi konieczność jej usunięcia z obrotu prawnego.

Wskazania dla organu odwoławczego, które winny być uwzględnione przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wynikają wprost z przytoczonych wcześniej rozważań. Sprawą tego organu będzie rozpatrzenie odwołania skarżącego od powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej, ale wydając jakiekolwiek rozstrzygniecie organ ten uwzględni stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania poprzez uzyskanie informacji, co do sposobu rozstrzygnięcia w przedmiocie jej odroczenia.

W tym stanie rzeczy, skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy p.p.s.a. i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. oraz art. 45 i art. 60 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, orzeczono, jak w sentencji. Jednocześnie na mocy art. 152 ustawy p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja może być wykonana. Za takim rozstrzygnięciem przemawiała okoliczność, że upłynął już wyznaczony skarżącemu termin stawiennictwa do odbycia służby ([...]r.) i nie zachodziły przesłanki uzasadniające uchylenie przez Sąd również decyzji organu I instancji o powołaniu do czynnej służby wojskowej.