Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1161/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 19, 24
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 28 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 19 lipca 2013 r., nr 9002-2013-000938 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 10.05.2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. wpłynął wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2012 Gospodarstwa Rolnego "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W. We wniosku tym producent rolny ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 445,46 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 306,15 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) oraz płatności cukrowej.

Ponadto w dniu 26.07.2012 r. strona złożyła zmianę do wniosku, która nie została uwzględniona w trakcie rozpatrywania wniosku ze względu na złożenie jej po wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 14 i art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1 ze zm.).

W dniu 3.12.2012 r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności.

W dniach od 26.11.2012 r. do 4.12.2012 r. odbyła się kontrola na miejscu z tytułu programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007 - 2013.

W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości na oznaczonych działkach rolnych. Ustalono, że powierzchnia działek rolnych: A/A1, F/F1, G/G1, HH/HH1, I/I1, P, X, Z/Z1, AA/AA1, AC i AG jest mniejsza od powierzchni deklarowanej we wniosku i powierzchnia przedeklarowania wyniosła - dla JPO 8,76 ha, dla UPO 3,04 ha i dla PZ 5,72 ha. W przypadku działek rolnych: C/C1, E/E1, K/K1, L/L1, M, S, T i AD/AD1 stwierdzono, że powierzchnia deklarowana we wniosku jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej podczas kontroli o 2,08 ha dla JPO, o 1,68 ha dla UPO i o 0,40 ha dla PZ. W wyniku manualnej kompensaty ustalono powierzchnię przedeklarowania dla JPO na poziomie 6,68 ha, dla UPO 1,36 ha i dla PZ 5,32 ha.

Kopia raportu z czynności kontrolnych została przekazana producentowi, natomiast oryginał raportu został przekazany do Biura Powiatowego ARiMR w M. celem odniesienia wyników w nim zawartych do toczącego się postępowania. Strona nie wniosła odwołania od wyników ww. kontroli.

W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono niespełnienie norm w zakresie dobrej kultury rolnej, tj. N.02. Kod oznacza, iż stwierdzono, że rolnik uprawiał na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej ten sam gatunek rośliny: pszenicę, owies, żyto lub jęczmień dłużej niż 3 lata i przed rozpoczęciem uprawy tej rośliny w 4 roku lub 5 roku nie wykonał określonych czynności. Nie wykonał zabiegu przyorania słomy lub międzyplonów, lub obornika w ilości co najmniej 10 ton na hektar albo wymieszania słomy z glebą lub wymieszania międzyplonów z glebą lub nie prowadził uprawy międzyplonów, lub nie złożył oświadczenia o zamiarze wykonania takiego zabiegu do właściwego w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów i wsparcia specjalnego kierownika biura powiatowego ARiMR, w terminie do dnia 9 czerwca roku: poprzedzającego rok, w którym zamierza wykonać taki zabieg wiosną, w którym zamierza wykonać taki zabieg jesienią. Stwierdzona nieprawidłowość dotyczyła działki rolnej G, położonej na działce ewidencyjnej nr 295.

W związku z powyższym w dniu 19.04.2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2, art. 24 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164), zwana dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ", art. 57 ust. 3, art. 58 , art. 71 i 79 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. (JE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009" oraz w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą", §17a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.) oraz art. 23 - 24 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31.1.2009, str. 16), zwanego dalej "rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009" z uwzględnieniem przepisów art. 79 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009 r., str. 1, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2012, wydał decyzję Nr 0035-2013-000000860 na mocy, której przyznał stronie płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do powierzchni stwierdzonej podczas postępowania, tj. JPO do 438,78 ha (pomniejszoną o 9.780,32 zł, czyli o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną) i UPO do 304,79 ha Ponadto płatność JPO i płatność cukrowa zostały pomniejszone ze względu na nieprzestrzeganie norm i wymogów. Jednocześnie organ I instancji przyznając wnioskodawcy uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatność zwierzęcą zastosował zmniejszenie przedmiotowych płatności zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ powołał się na wyniki przeprowadzonych kontroli: w dniu 3.12.2012 r. (w zakresie wzajemnej zgodności) i w dniach od 26.11.2012 r. do 4.12.2012 r. (z tytułu programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007 – 2013).

Stwierdzono, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 1,5224%. Zgodnie zaś z art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W związku z powyższym początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona o kwotę w wysokości 9780,32 zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę, pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną (6,68 ha).

Organ stwierdził również nieprzestrzeganie norm oraz wymogów, gdyż zgodnie z art. 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.) zmniejsza się całkowitą kwotę płatności, która ma być przyznana w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności, a podczas kontroli na miejscu stwierdzono niezgodności z tytułu wzajemnej zgodności.

W zakresie uzupełniającej płatności podstawowej organ I instancji zwrócił uwagę, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 wynosiła 306,15 ha, natomiast powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 306,15 ha, przy czym powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli na miejscu wynosiła 304,79 ha. Wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających muszą być położone na działkach rolnych, do których przyznano jednolitą płatność obszarową. Z tego też względu powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wyniosła 0,4462% w związku z czym stwierdzono, iż na podstawie § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną oraz wówczas, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej 304,79 ha.

Stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz.1309) i wynosi 211,80 zł. Początkowa kwota uzupełniającej płatności podstawowej wyniosła 64 554,52 zł, lecz kwota ta została pomniejszona przez orzekający organ ze względu na zastosowane zmniejszenia, zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012.

Zwrócono uwagę, że łączna kwota przyznanych płatności: bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wyniosła 435.354,67 zł, co przy kursie wymiany euro 4,1038 zł stanowi kwotę 106.085,74 euro należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 101.085,74 euro zastosować 10% zmniejszenie płatności uzupełniających. Całkowita kwota zmniejszenia płatności uzupełniających wyniosła 10.108,57 euro, z czego proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla płatności uzupełniającej do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) wyniosła 31.354,68 złotych, co stanowi 7.640,40 euro. O kwotę tą została pomniejszona kwota uzupełniającej płatności podstawowej.

Ponadto organ wyjaśnił, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 została zadeklarowana powierzchnia 105,36 ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO, TUZ), a zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) do powierzchni tej przysługuje płatność zwierzęca, o ile są spełnione warunki określone w przywołanym rozporządzeniu. Po przeprowadzonej kontroli na miejscu powierzchnia stwierdzona trwałych użytków zielonych wyniosła 100,04 ha (powierzchnia zawyżenia wynosi 5,32 ha).

Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, wyliczona na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe w ocenie organu wyniosłą 92,65 DJP, dlatego powierzchnia maksymalna została ustalona na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą i wyniosła 67,93 ha.

Początkowa kwota płatności została naliczona do powierzchni stwierdzonej i wyniosła 20 853,83 zł, lecz kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowane zmniejszenia, zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012. O ile więc całkowita kwota zmniejszenia płatności uzupełniających wyniosła 10.108,57 euro, to proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych wyniosła 10.128,88 złotych, co stanowi 2468,17 euro i o kwotę tą została pomniejszona uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

W zakresie płatności cukrowej orzekający organ wskazał, że początkowa kwota płatności wyniosła 38 513,35 zł, lecz ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, początkowa kwota płatności została pomniejszona ze względu na

nieprzestrzeganie norm oraz wymogów określonych przepisem art. 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.), na podstawie którego zmniejsza się całkowitą kwotę płatności, która ma być przyznana w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Owe niezgodności w ocenie organu potwierdzają wyniki przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzające nieprzestrzeganie wyżej wskazanych norm na działce rolnej G, położonej na działce ewidencyjnej nr 28 (województwo [...] (obszar wiejski w gminie miejsko-wiejskiej), nazwa obrębu N.).

W odwołaniu od powyższej decyzji Gospodarstwo Rolne "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosło o ponowne rozpatrzenie złożonego wniosku, argumentując, że wykonana kontrola została przeprowadzona w bardzo trudnych warunkach pogodowych (m-c grudzień). Strona podniosła również, że w każdym wykonanym pomiarze na działkach nie uwzględniono nachyleń i skłonów występujących na kontrolowanych działkach, które pokrywają w niektórych przypadkach 70% działki.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Zdaniem organu odwoławczego, decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazano, że w niniejszej sprawie Gospodarstwo Rolne "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W. ubiegało się o przyznanie płatności: JPO do powierzchni 445,46 ha, UPO do powierzchni 306,15 ha, płatności zwierzęcej i płatności cukrowej. W dniach 26.11.2012 r. - 04.12.2012 r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola na miejscu z tytułu programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007-2013. W myśl art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 123/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1 ze zm.), kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Zdaniem organu II instancji kontrola ta miała zbadać kwalifikowalność gospodarstwa do płatności, przez kontrolę powierzchni działki rolnej i sposobu jej rolniczego wykorzystania. W wyniku podjętych czynności kontrolnych zostało ustalone przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do płatności: JPO o 6,68 ha, UPO o 1,36 ha i PZ o 5,32 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. po analizie raportu stwierdził, że kontrola gospodarstwa rolnego strony została przeprowadzona w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi procedurami, wszystkie nieprawidłowości zostały utrwalone w dokumentacji, a wyniki odzwierciedlają stan faktyczny istniejący w dniu kontroli.

Odnosząc się do zarzutu odwołującego się, iż kontrola została przeprowadzona w bardzo trudnych warunkach pogodowych (m - c grudzień) Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. stwierdził, iż w trudnych warunkach pogodowych odbyła się jedynie kontrola działki rolnej M, w dniu 4.12.2012 r. i wówczas na przedmiotowej działce leżał śnieg, jednak nie było go na tyle dużo, aby uniemożliwić przeprowadzenie kontroli. Podkreślono, że wynik tej kontroli potwierdził deklarację rolnika zawartą we wniosku.

Organ odwoławczy uznał również za bezzasadny zarzut, iż w każdym wykonanym pomiarze na działkach nie uwzględniono nachyleń i skłonów występujących na kontrolowanych działkach, które pokrywają w niektórych przypadkach 70% działki, bowiem zgodnie z przepisami prawa geodezyjno -kartograficznego, żaden pomiar powierzchni i odległości nie może być prowadzony po ukształtowaniu powierzchni terenu, a wszystkie pomiary prowadzi się w tzw. rzucie ortogonalnym – prostopadłym.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR zebrany w sprawie materiał dowodowy w całości potwierdza ustalenia zawarte w protokołach z czynności kontrolnych, dlatego w wyniku powtórnej weryfikacji dokumentacji pokontrolnej organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń dokonanych w postępowaniu przed organem I instancji.

W skardze do sądu Gospodarstwo Rolne "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzuciła decyzji organu odwoławczego:

• naruszenie art. 31 ust. 3 i ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez niezawiadomienie skarżącego o przeprowadzanej kontroli,

• naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez złamanie zasady zaufania skarżącego do organów administracji państwowej,

• naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez błędne sporządzenie decyzji, która nie posiada uzasadnienia faktycznego oraz prawnego.

Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o:

• dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści odwołania na okoliczności w nim wymienione,

• uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

• wezwanie organu do przedstawienia skarżącemu wyników dokonanych pomiarów w celu ich weryfikacji z wynikami firmy [...] oraz dla weryfikacji, czy organ dokonał pomiaru wszystkich działek skarżącego wraz z wynikami wszystkich pochyłości i nachyleń na działkach rolnych,

• rozpoznanie sprawy także pod nieobecność skarżącego,

• zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżąca spółka wskazała, że w 2011 r. dokonała dokładnych pomiarów swoich działek, korzystając z zewnętrznej firmy specjalizującej się w dokładnych pomiarach z wykorzystaniem urządzeń GPS. Firma ta wykonała pomiary wszystkich działek skarżącego wykorzystując dokładne i precyzyjne urządzenia, których niedokładność sięga nawet do niespełna 1,5 cm. Na podstawie wyników otrzymanych od firmy[...], dokonano zgłoszenia wielkości działek do wniosku o płatność. Dla zachowania ostrożności, powierzchnia części działek została dodatkowo i dobrowolnie pomniejszona przez skarżącą, na wypadek ewentualnej kontroli ze strony ARiMR - działanie to miało charakter zachowawczy i wynikało z chęci uniknięcia jakichkolwiek rozbieżności, pomimo iż wpływało to na zmniejszenie wartości otrzymywanych dopłat.

Przeprowadzonej kontroli pod koniec 2012 r. skarżąca spółka zarzuciła:

1. przeprowadzenie kontroli bez poinformowania skarżącej o jej podjęciu,

2. przeprowadzenie kontroli bez udziału przedstawiciela skarżącej,

3. przeprowadzenie pomiarów GPS z wykorzystaniem niewłaściwych urządzeń pomiarowych,

4. prowadzenie pomiarów w złych warunkach atmosferycznych,

5. brak dowodów, iż przeprowadzone przez pracowników ARiMR pomiary zostały wykonane na wszystkich polach skarżącej.

O wynikach przeprowadzonej kontroli skarżąca została poinformowana poprzez otrzymanie kopii raportu z czynności kontrolnych, jednak w ocenie spółki wszelkie wielkości pól wskazane w raporcie są zgodne z wielkościami pól i łąk zadeklarowanymi przez skarżącego we wniosku o płatność, a w punkcie XIX raportu nie stwierdzono niezgodności, dlatego w związku z otrzymaniem raportu, który nie posiadał jakichkolwiek zarzutów odnośnie złożonego wniosku o płatność, skarżąca nie widziała podstawy do wnoszenia zastrzeżeń.

Decyzji organu I instancji strona skarżąca zarzuciła:

• nieprzedstawienie wyników pomiarów przeprowadzonych przez pracowników ARiMR - skarżąca nie ma informacji skąd w decyzji znalazły się powierzchnie jej pól i skąd wynikają rozbieżności w pomiarach, gdyż wskazane przez ARiMR wielkości nie pokrywają się z raportem kontroli, który strona otrzymała wcześniej - nie otrzymano jakichkolwiek wyjaśnień w tej sprawie,

• nieprzedstawienie wyników pomiarów przeprowadzonych przez pracowników ARiMR w celu weryfikacji własnych pomiarów - skarżąca nie ma materiałów z wynikami pomiarów ARiMR, dlatego nie może dokonać weryfikacji dokonanych przez ARiMR pomiarów. Tym samym niemożliwe jest ustalenie powodów powstałych rozbieżności i ewentualnego poprawienia danych do następnego wniosku o płatność za kolejne lata,

• nieprzedstawienie informacji o wszystkich działkach skarżącej - decyzja zawiera informacje o wybranych działkach skarżącej, których łączna powierzchnia według ARiMR wynosi: 284,45 ha, natomiast łączna powierzchnia pól skarżącej z wniosku o płatność wynosi 445,46 ha. Brakuje więc informacji o 161,01 ha działek, co pozwala wątpić w to, iż wszystkie działki zostały skontrolowane przez pracowników ARiMR,

• nierzetelne przedstawienie wyników kontroli - ARiMR wskazał rozbieżności w wielkości pół dla całego gospodarstwa opierając się wyłącznie na wynikach z 284,45 ha. Możliwe jest więc, iż w przypadku przeanalizowania wszystkich działek skarżącej, zarzucana rozbieżność w wysokości kilku hektarów zostałaby wyeliminowana i skarżąca nie naruszyłaby art. 57 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. ARiMR wydając decyzję oparł się w ocenie skarżącej na niekompletnym materiale dowodowym i działał na jej niekorzyść lub nie przedstawił dowodów na przeprowadzenie takich pomiarów.

Decyzja organu odwoławczego w ocenie skarżącej spółki została wydana bez rzeczowego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu poprzez m.in. wskazanie nieprawidłowego stanu faktycznego - w decyzji podane są daty przeprowadzenia kontroli: 26.11.2012 r. - 4.12.2012 r. - rzeczywista kontrola na miejscu, zgodnie z raportem z czynności kontrolnych (punkt IX raportu) odbyła się jedynie w dniu 3.12.2012 roku (data rozpoczęcia i zakończenia kontroli).

Ponadto, w uzasadnieniu decyzji z dnia 19.07.2013 r., wskazano, iż złe warunki występowały wyłącznie w dniu 4.12.2012 r., lecz w ocenie skarżącego uzasadnienie to nie jest zgodne ze stanem faktycznym, gdyż wynika z niego, iż niespełna 24 godziny wcześniej występowały bardzo dobre warunki atmosferyczne w okolicy, a na polach nie występowało błoto, które uniemożliwiałoby wjechanie na kontrolowany obszar. Ponadto, wywnioskować z tego w ocenie skarżącej można, iż w ciągu 1 dnia pracownicy ARiMR przeprowadziliby kontrolę wszystkich działek skarżącej.

Dodatkowo wskazano, że z uzasadnienia decyzji wynika, iż pomiary działki M zostały przeprowadzone już po zakończeniu kontroli na miejscu, co wiąże się z działaniem bez uprawnienia, a ponadto skoro na działce M w dniu 4.12.2012 r. już zalegał śnieg, to znaczy, iż opady śniegu wystąpiły wcześniej, co potwierdza zarzut skarżącej, iż w dniu 3.12.2012 r., na polach również występowały trudne warunki.

Ponadto z uwagi na rozbieżności w uzasadnieniu stanu faktycznego, w ocenie skarżącej organ nie wskazał jakichkolwiek dowodów na to, kiedy i w jakich warunkach przeprowadził pomiary wszystkich działek.

Zdaniem skarżącej spółki nie odniesiono się do zarzutu pochyłości terenu, gdyż organ II instancji opisał w uzasadnieniu sposób dokonywania pomiarów (informacja techniczna), jednak nie udowodnił, iż pracownicy ARiMR dokonali prawidłowych pomiarów zgodnie z przepisami, przy czym na brak prawidłowych pomiarów wskazywałyby złe warunki panujące na polach i łąkach (brak możliwości dotarcia do wszystkich granic działek - zasiewów) oraz nieprzedstawienie wyników pomiarów dla wszystkich działek skarżącej.

W zakresie naruszenia art. 31 ust. 3 i ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez niezawiadomienie o przeprowadzanej kontroli, skarżąca spółka podniosła, iż nie została zawiadomiona o wszczęciu kontroli na miejscu w jego gospodarstwie. Wszystkie pomiary powierzchni działek zostały wykonane bez obecności skarżącej lub jej przedstawiciela, dlatego niemożliwe jest ustalenie, czy pomiary zostały wykonane prawidłowo lub czy się w ogóle odbyły na wszystkich polach. Skarżąca nie otrzymała nawet wyników tych pomiarów, które mógłby przeanalizować i dokonać ich weryfikacji.

Odnośnie naruszenia art. 8 K.p.a. poprzez złamanie zasady zaufania skarżącej do organów administracji państwowej podniesiono, iż skarżącej wskazano w decyzji nieprawidłowości w powierzchni swoich działek, jednak nie przedstawiono jakichkolwiek dowodów na poparcie obliczeń ARiMR. Żaden fragment obydwu decyzji nie przybliżył skarżącej do poznania informacji, na podstawie których ustaliłby prawidłowość dokonanych przez organ pomiarów. Zachowanie ARiMR wskazuje w ocenie strony skarżącej na to, iż "ma przyjąć taki stan faktyczny jaki jest w decyzji i ma nie dyskutować". Skarżąca została więc pozbawiona jakiejkolwiek możliwości weryfikacji wykonanych pomiarów, chociażby po to, by zweryfikować wyniki własnych analiz (pomiary wykonane na zlecenie przez firmę[...]) do następnych wniosków o płatność.

Ponadto zarzucono, ze wszelkie zarzuty skarżącej podniesione w odwołaniu zostały zlekceważone przez organ nadrzędny, a ostatnia decyzja nie zawiera jakichkolwiek dowodów na poparcie tez organu.

Naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez błędne sporządzenie decyzji, która nie posiada uzasadnienia faktycznego oraz prawnego w ocenie skarżącej polega na tym, że decyzja z dnia 19.07.2013 r. nie zawiera uzasadnienia faktycznego oraz prawnego, ponieważ Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w lakoniczny sposób odniósł się tylko do wyartykułowanych zarzutów bez zbadania całej sprawy. Ponadto, organ nie przedstawił dowodów na istnienie dobrych warunków na polach, na prawidłowe przeprowadzenie kontroli w tych warunkach i z uwzględnieniem pochyłości terenu.

Ponadto, w ocenie skarżącej organ nie zauważył błędów związanych z nieuwzględnieniem danych o całym gospodarstwie rolnym, lecz oparł swoją decyzję, podobnie jak organ I instancji, na wybranych działkach bez analizowania całego gospodarstwa. Brak danych z całego gospodarstwa nie przeszkadzał organowi jednak do ustalenia rozbieżności w wielkości pół w całym gospodarstwie.

Na poparcie występujących rozbieżności w pomiarach działek zgłoszonych do płatności na rok 2012, skarżąca spółka przedstawiła zestawienie pomiarów dokonanych na jej zlecenie w 2011 r. przez firmę[...], powierzchnię zadeklarowaną we wniosku na 2012 r. oraz wyniki pomiarów powierzchni dokonanych przez pracowników ARiMR.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, ponadto sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu, gdy ustali, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności - art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.". W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem decyzja ta nie narusza prawa w stopniu wskazanym powyżej.

Wyjaśnić na wstępie należy, iż wskazana w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa o płatnościach") reguluje m.in. zagadnienia dotyczące płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przekazanym państwom członkowskim do unormowania we własnym zakresie. We wskazanym akcie prawnym znalazły się więc regulacje dotyczące zasad i trybu przyznawania rolnikom tych płatności, ich wypłaty, przeprowadzania kontroli, a także określające zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w tych sprawach. Z uwagi na okoliczność, że przedmiotową sprawę zainicjował wniosek skarżącej o przyznanie na rok 2012 jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) oraz płatności cukrowej, w sprawie należało określić warunki przyznania wnioskowanych płatności oraz stwierdzić ich spełnienie przez wnioskodawczynię, czemu służy m.in. instrument prawny w postaci kontroli administracyjnej określonej przepisami unijnymi (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 26 i nast. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina – (Dz.U.UE.L.2009.316 str. 65; dalej powoływanego jako "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009").

Warunki przyznania jednolitej płatności obszarowej określone zostały w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Wskazany przepis stanowi, że rolnikowi przysługuje omawiana płatność do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009 (1 ha), z tym, że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1ha (pkt 1); utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek (pkt 2); przestrzega wymogów przez ten cały rok kalendarzowy (pkt 2a) oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (pkt 3). JPO przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek.

Z treści art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 wynika, iż do przyznania pomocy w ramach systemu JPO kwalifikują się wszystkie działki rolne obejmujące grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe i ogródki przydomowe (wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych), utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., bez względu na to, czy w tym dniu były wykorzystywane do produkcji, oraz w stosownych przypadkach dostosowane zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami określonymi przez państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję, a także działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.

Z kolei warunki przyznania płatności uzupełniającej określa art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, wskazując że rolnikowi który w danym roku spełnia warunki do przyznania JPO przysługuje płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i innych roślin, oraz do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin - do których została przyznana JPO. Spełnienie przez stronę wszystkich powyższych kryteriów warunkuje przyznanie wnioskowanych płatności.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu 3.12.2012 r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, natomiast w dniach od 26.11.2012 r. do 4.12.2012 r. odbyła się kontrola na miejscu z tytułu programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007-2013. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości na działce rolnej: A/A1, C/C1, E/E1, F/F1, G/G1, HH/HH1,I/I1, K/K1, L/L1, M, P, S, T, X, Z/Z1,AA/AA1, AC, AD/AD1 i AG. Zostało ustalone, że powierzchnia działek rolnych: A/A1, F/F1, G/G1, HH/HH1, I/I1, P, X, Z/Z1,AA/AA1, AC i AG jest mniejsza od powierzchni deklarowanej we wniosku i powierzchnia przedeklarowania wyniosła - dla JPO 8,76 ha, dla UPO 3,04 ha i dla PZ 5,72 ha. W przypadku działek rolnych: C/C1, E/E1, K/K1, L/L1, M, S, T i AD/AD1 stwierdzono, że powierzchnia deklarowana we wniosku jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej podczas kontroli o 2,08 ha dla JPO, o 1,68 ha dla UPO i o 0,40 ha dla PZ. W wyniku manualnej kompensaty ustalono powierzchnię przedeklarowania dla JPO na poziomie 6,68 ha, dla UPO 1,36 ha i dla PZ 5,32 ha.

Kopia raportu z czynności kontrolnych została przekazana producentowi, który nie wniósł umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń w nim zawartych.

Ponadto w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono niespełnienie norm w zakresie dobrej kultury rolnej, tj. kod - N.02, który oznacza, iż stwierdzono, że rolnik uprawiał na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej ten sam gatunek rośliny: pszenicę, owies, żyto lub jęczmień dłużej niż 3 lata i przed rozpoczęciem uprawy tej rośliny w 4 roku lub 5 roku nie wykonał określonych czynności. Nie wykonał zabiegu przyorania słomy lub międzyplonów, lub obornika w ilości co najmniej 10 ton na hektar albo wymieszania słomy z glebą lub wymieszania międzyplonów z glebą lub nie prowadził uprawy międzyplonów, lub nie złożył oświadczenia o zamiarze wykonania takiego zabiegu do właściwego w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów i wsparcia specjalnego kierownika biura powiatowego ARiMR, w terminie do dnia 9 czerwca roku: poprzedzającego rok, w którym zamierza wykonać taki zabieg wiosną w którym zamierza wykonać taki zabieg jesienią. Stwierdzona nieprawidłowość dotyczyła działki rolnej G, położonej na działce ewidencyjnej nr 295.

Przytoczone ustalenia organów zostały przez stronę skarżącą zakwestionowane z uwagi na naruszenie art. 31 ust. 3 i ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez niezawiadomienie skarżącego o przeprowadzanej kontroli, naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez złamanie zasady zaufania skarżącego do organów administracji państwowej oraz naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez błędne sporządzenie decyzji, która nie posiada uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. Skarżąca podniosła również, że w każdym wykonanym pomiarze, nie uwzględniono nachyleń i skłonów występujących na kontrolowanych działkach.

Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie kwestii spornej nie stanowiły przepisy prawa, lecz stan faktyczny sprawy. W ocenie organów, okoliczności faktyczne zostały w sprawie właściwie ustalone, na podstawie prawidłowo i wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego, tj. dowodów uzyskanych w wyniku przeprowadzenia, odpowiadającej wymogom prawa unijnego i krajowego kontroli administracyjnej złożonego wniosku.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności (...) - "Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności". W myśl art. 34 ust. 1 tego rozporządzenia: "Powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha".

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ww. rozporządzenia, za przeprowadzanie kontroli i inspekcji w zakresie przedmiotowych wymogów i norm odpowiadają wyspecjalizowane organy kontroli, natomiast w myśl art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach, podmiotem uprawnionym do przeprowadzania kontroli jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz inne jednostki organizacyjne dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1, którym Prezes Agencji powierzył przeprowadzanie kontroli w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej.

Jako, że w przedmiotowej sprawie kwestię sporną stanowił stan faktyczny sprawy, należało oceniając prawidłowość podjętych w sprawie rozstrzygnięć rozważyć, czy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał organom na poczynienie ustaleń stanowiących podstawę wydanych w sprawie decyzji oraz czy skarżąca przedstawiła w sprawie jakiekolwiek dowody mogące podważyć te ustalenia. Samo oświadczenie rolnika kwestionujące ustalenia organów, nie poparte materiałem dowodowym, jest co do zasady niewystarczające do podważenia dowodów przedstawionych przez organy. Wynika to z faktu, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązują, wbrew stanowisku skarżącej, odmienne zasady przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w stosunku do zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym stosuje się bowiem w pierwszej kolejności regulacje proceduralne zawarte w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zaś przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie dopiero, jeżeli ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie stanowi inaczej (art. 3 ust 1 ustawy o płatnościach). Ustawa o płatnościach natomiast jednoznacznie stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a ponadto określa ona, że to strony i inne osoby uczestniczące w omawianym postępowaniu mają obowiązek przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (art. 3 ust. 3 ustawy). Organ administracyjny został zaś zobligowany przez ustawodawcę, poza obowiązkiem czuwania nad przestrzeganiem zasady praworządności, jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach), natomiast jego obowiązkiem nie jest już wymóg podejmowania z urzędu wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tak jak ma to miejsce w ramach reguł ogólnych postępowania administracyjnego.

Ze wskazanych zasad rządzących postępowaniem w sprawach o płatności w ramach systemów wsparcie bezpośredniego jednoznacznie wynika, że to skarżąca, podważając wiarygodność dokonanych w toku kontroli administracyjnej, w oparciu o wyniki kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, była zobligowana przedstawić na tę okoliczność jakiekolwiek dowody, albowiem to właśnie ona z tej okoliczności wywodziła skutki prawne. Skoro więc skarżąca na właściwym etapie prowadzonego postępowania, wbrew obowiązkowi z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, nie przedstawiła żadnego dowodu podważającego wiarygodność zgromadzonego przez organy materiału dowodowego tj. sporządzonego w dniu dnia 3 grudnia 2012 r. raportu z kontroli administracyjnej wniosku oraz zdjęć ortofotomapy, to tym samym nie było żadnych uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej w tym zakresie. Dokonując oceny zasadności zarzutów skargi należy zatem mieć na względzie ww. specyfikę postępowania w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich, a także okoliczność, że wniosek strony o przyznanie płatności na 2012 r. został zweryfikowany poprzez dokonanie kontroli na miejscu.

Ustalona różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a ustaloną dla płatności JPO, obliczona w ten sposób, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 445,46 ha; powierzchnia uprawniona do otrzymania płatności JPO, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 438,78 ha, a różnica pomiędzy tymi powierzchniami: 445,46 ha -438,78 ha = 6,68 ha, co stanowi ponad 2 ha. W związku z powyższym początkowa kwota płatności JPO słusznie została pomniejszona o 9.780,32 zł, czyli o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Takie działanie zgodne jest z ww. art. 58 zd. pierwsze ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Prawidłowo odniesiono się też do reguł dotyczących przyznania uzupełniającej płatności do powierzchni grupy upraw podstawowych przez zastosowanie art. 57 ust. 3 cyt. rozporządzenia w zw. z art. § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą ... (Dz. U. Nr40 poz. 326 ze zm.)

Na podstawie dokonanych ustaleń stanu faktycznego sprawy oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.) i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE)Nr 1122/2009, prawidłowo określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności na 3%, co oznaczało pomniejszenie należnej płatności JPO i płatności cukrowej o 3%.

Zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia kontroli i nieprawidłowości przy dokonywaniu pomiarów w trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu, nie mogą liczyć na uwzględnienie, gdyż pomiar powierzchni działek rolnych realizowany był bezpośrednio w terenie z wykorzystaniem właściwych narzędzi pomiarowych. Ewentualne zastrzeżenia dotyczące narzędzi pomiarowych należało podnosić na bieżąco. Żaden pomiar powierzchni i odległości nie może być prowadzony po ukształtowaniu powierzchni terenu, bowiem wszystkie pomiary prowadzi się w tzw. rzucie ortogonalnym – prostopadłym. Rekompensatą m.in. z tytułu zróżnicowanego kształtu powierzchni kwalifikowane jako niekorzystne warunki naturalne lub specyficzne utrudnienia, są płatności ONW.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nie powołania biegłego dla zweryfikowania wyniku pomiaru powierzchni zadeklarowanej działki rolnej – w sytuacji niezgodności tego wyniku z pomiarem dokonanym przez odrębny podmiot na zlecenie skarżącej w 2011 r., stwierdzić należy, że zarzut ten jest spóźniony, gdyż nie został podniesiony w ramach zastrzeżeń do ustaleń raportu kontroli a ponadto materiał dowodowy sprawy jest wiarygodny i stanowi właściwą podstawę ustalenia granic i powierzchni działki kwalifikującej się do przyznania wnioskowanych płatności. Kontrola działki rolnej została bowiem przeprowadzona przez zespół wyspecjalizowanych, odpowiednio przeszkolonych, inspektorów terenowych Biura Kontroli ARiMR, a przyjęta technika pomiaru (za pomocą GPS) spełnia wymogi sprzętu, którym powinien być on wykonywany, w tym w zakresie tolerancji pomiarów. Ustalenia dotyczące nieprawidłowości deklarowanej powierzchni należy więc uznać za prawidłowe, gdyż kontrolujący dokonali pomiaru działek rolnych po granicy faktycznie użytkowanego gruntu, a nie po granicy działki ewidencyjnej.

Ponadto wskazywany przez skarżącą wynik pomiaru sporządzony został przez podmiot niebędący wyspecjalizowanym organem kontroli w rozumieniu art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. Podmiot ten nie jest bowiem jednostką organizacyjną działającą w strukturze ARiMR, ani inną jednostką organizacyjną, której Prezes Agencji powierzył przeprowadzanie kontroli w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności (art. 30 ust. 1 ustawy o płatnościach).

Z tych powodów brak było podstaw do powołania biegłego dla zweryfikowania powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 3 grudnia 2012 r., bowiem powierzchnia wyznaczona podczas kontroli na miejscu, stanowi najbardziej aktualną informację o powierzchni użytkowanej rolniczo w 2012 r.

Ustosunkowując się do podważania przez skarżącą wiarygodności wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 3 grudnia 2012 r., wskazać należy, że nie zgadzając się z wynikami kontroli, należało skorzystać z przysługującego uprawnienia i wnieść zastrzeżenia. W przedmiotowej sprawie przedstawiciel skarżącej spółki został zawiadomiony o przeprowadzaniu kontroli, nie mniej jednak nawet brak zawiadomienia nie wpływa na jej wynik, ponieważ w sytuacji gdy rolnik nie brał udziału w kontroli, raport jest mu przekazywany w terminie późniejszym. Kopia raportu została przekazana skarżącej wraz z pouczeniem o możliwości zgłoszenia w terminie 7 dnia (choć zgodnie z art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach termin wynosi 14 dni) umotywowanych zastrzeżeń do raportu, jednak ani w wyznaczonym terminie, ani też 14 dni zastrzeżenia nie wpłynęły do organu.

Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania wskazywanego w skardze. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy ARiMR działały na podstawie i w granicach prawa, a dokonane w zaskarżonej decyzji ustalenia w zakresie określenia różnicy powierzchni gruntu zgłoszonego we wniosku, a kwalifikującego się do przyznania wnioskowanych płatności znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. Ponownie należy więc wskazać, że Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącej, ponieważ kontrola ta odbyła się zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009, przez posiadających odpowiednie kwalifikacje inspektorów terenowych ARiMR, a jej wyniki nie budzą wątpliwości.

Za bezzasadne sąd uznał również wnioski zawarte w skardze o przeprowadzenie w postępowaniu sądowym dowodów z urządzeń pomiarowych, czy też dokonanie ponownych pomiarów, gdyż dowody te nie były niezbędne (w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a.) do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, albowiem takich wątpliwości po prostu nie było. Poza tym w postępowaniu przed sądem administracyjnym przeprowadza się dowody jedynie z dokumentów i to w zakresie wskazanym w art. 106 § 3 p.p.s.a., zatem zgłoszone w skardze wnioski dowodowe nie mogły być uwzględnione.

Przepisy nie przewidują obowiązku zapowiadania kontroli i udziału w niej kontrolowanego. Organ może zapowiedzieć kontrolę. Wynika to z art. 27 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z 30.11.2009 r. i art. 31 ust. 4 ustawy o płatnościach. Celem kontroli jest skuteczność sprawdzenia zgodności stanu faktycznego z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc (art. 26 cyt. rozporządzenia). Na marginesie w raporcie zaznaczono, że przy kontroli był obecny przedstawiciel kontrolowanego.

Raport uwzględnia wszelkie nieprawidłowości, zatem fakt braku wykazania pozostałych działek, które nie są w nim ujęte oznacza, że takich nieprawidłowości nie stwierdzono.

Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.