Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 416/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15(4)
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 3 par 1 , art. 145 par 1 pkt 1 lit. a ,  lit. c , art. 134 par 1, art. 141 par 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 401 ust. 1, art. 100 ust. 1, art. 40 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 128 ust.. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 2028
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi G. Spółki z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S.e Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej G. Spółki z o.o. w G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrot kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] roku, nr [...], Dyrektor Generalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie po rozpatrzeniu odwołania [...] Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. (dalej powoływane także jako: GWiK) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dnia [...] r., nr [...], na mocy której udzielono P. S. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego z myjni samochodowej samoobsługowej - bezdotykowej wraz z kontenerem technicznym i socjalnym, zlokalizowanej na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie Z. w gminie G..

Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 14 lipca 2020 r. do Dyrektora Zarządu Zlewni w S. PGW WP wpłynął wniosek P. S. reprezentowanego przez pełnomocnika, o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego z myjni samochodowej samoobsługowej – bezdotykowej.

Celem zamierzonego korzystania z wód jest odprowadzanie ścieków przemysłowych pochodzących z myjni samochodowej zlokalizowanej na działce o numerze ewidencyjnym [...], do kanalizacji sanitarnej, będącej we władaniu GWiK. W związku z użytkowaniem myjni samochodowej będą powstawać ścieki zawierające takie zanieczyszczenia jak fosfor ogólny i węglowodory ropopochodne. Odprowadzanie ścieków z myjni następuje systemem kanalizacji z urządzeniami do oczyszczania ścieków, tj. osadnikiem i separatorem substancji ropopochodnych.

Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji udzielił pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód określając takie warunki jak:

1) Łączną ilość ścieków przemysłowych wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu, wskazując oznaczone w decyzji wartości: Qmax.s ? 0,003 m3/s, Csr.d? 7,26m3/d, Q.dop.r ? 2649,9 m3/r.

2) Odbiornik ścieków, tj. komunalną kanalizację sanitarną administrowaną przez [...] Wodociągi i Kanalizację Sp. z o.o. (studzienka zlokalizowana na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie Z. w gminie G.).

3) Współrzędne geodezyjne włączenia do kanalizacji innego podmiotu (studzienka kanalizacyjna).

4) Dopuszczalne wartości stężeń zanieczyszczeń w ściekach przemysłowych wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych: fosfor ogólny ? 15 mgP/dm3, węglowodory ropopochodne ?15 mg/dm3.

5) Stan ścieków przemysłowych wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych: odczyn pH 6,5 ÷ 9,5.

6) Wyznaczenie miejsca poboru próbek do badań: studzienka KS3 zlokalizowana za separatorem na ciągu kanalizacyjnym.

7) Ścieki przemysłowe nie mogą być rozcieńczane wodą w celu uzyskania dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń.

8) Pomiar ilości ścieków na podstawie wodomierza zamontowanego w studzience, rejestrującego ilość zużytej wody.

Nadto organ zobowiązał P. S. do:

1) nieprzekraczania założonych parametrów w wartościach stężeń zanieczyszczeń ścieków wprowadzanych do kanalizacji,

2) wykonywania analiz ścieków w powyższym zakresie, dwa razy w roku (jeden raz w półroczu) w laboratorium akredytowanym,

3) utrzymywania instalacji w dobrym stanie technicznym i sanitarnym,

4) postępowania w sposób zapewniający ochronę środowiska podczas eksploatacji sieci kanalizacyjnej,

5) przestrzegania zaleceń i warunków zawartych w uzgodnieniach z administratorem sieci kanalizacyjnej,

6) powiadomienia organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego o wszelkich zmianach wprowadzanych w trakcie obowiązywania decyzji.

Organ wskazał, że w przypadku awarii na przyłączu należy niezwłocznie powiadomić o zaistniałej sytuacji zarządcę sieci kanalizacyjnej, a w przypadku awarii w pracy separatora należy nie dopuścić do przedostania się substancji ropopochodnych do kanalizacji sanitarnej.

Uczyniono też wnioskodawcę odpowiedzialnym za ewentualne straty wynikłe z wykonywania decyzji oraz zastrzeżono, że nieprzestrzeganie warunków pozwolenia wodnoprawnego może spowodować jego ograniczenie lub cofnięcie bez prawa do odszkodowania. Ustalono też termin ważności pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego na okres nie dłuższy niż na 4 lata, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał w szczególności, że Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1220) wydane na podstawie art. 100 ust. 1 Prawa wodnego, określa w załączniku substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, m.in. fosforu ogólnego, węglowodorów-ropopochodnych. Ustalone w decyzji najwyższe wskaźniki zanieczyszczeń oraz dopuszczalne ich wartości w powstających ściekach przemysłowych zostały określone zgodnie z powyższym rozrządzeniem. Pozostałe wskaźniki zanieczyszczeń i dopuszczalne ich wartości zostały wskazane w piśmie GWiK z dnia 23 września 2020 r. znak: [...] i są obowiązujące dla wnioskodawcy.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, GWiK wniosła odwołanie, w którym podniosła, że rozstrzygnięcie nie uwzględnia wszystkich wskaźników zanieczyszczeń zawartych w wydanych przez spółkę dniu 23 września 2020 roku Warunkach Odbioru Ścieków przemysłowych z nieruchomości takich jak: zawiesina ogólna, ChZT, BZT%, Ogólny Węgiel Organiczny oraz azot ogólny. Kolejnym zaś zarzutem objęto nieuwzględnienie zapisu o obowiązku spełniania przez wprowadzane do urządzeń stanowiących własność spółki ścieków, parametrów wynikających z rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1757).

Wskazując na powyższe, GWiK wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i o wydanie nowej decyzji uwzględniającej jej żądania.

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] roku organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy - powołując przepisy art. 403, art. 99, art. 407 ust. 5 Prawa wodnego wyjaśnił, iż przepisy tej ustawy zawierają delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw środowiska do określenia w drodze rozporządzenia substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzenie do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Delegacja ta została zrealizowana przez Ministra Środowiska w rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzenie w ściekach przemysłowych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z § 1 ust. 2 tego rozporządzenia, substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego których wprowadzenie w ściekach przemysłowych wymaga pozwolenia wodnoprawnego, określone zostały w załączniku do rozporządzenia. Dyrektor Zarządu Zlewni w S. uznał za konieczne w wydanym w dniu [...]. pozwoleniu wodnoprawnym określić dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń, tj. fosforu ogólnego i węglowodorów ropopochodnych - zgodnie z powyższym rozporządzeniem

Co do zarzutu odwołującej spółki organ odwoławczy wskazał, że GWiK jest podmiotem odpowiedzialnym za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków. Funkcjonowanie urządzeń kanalizacyjnych, jak i korzystanie z usług, reguluje stosowna umowa cywilnoprawna. W art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków unormowano zasadę udzielania wspomnianych właśnie na podstawie pisemnej umowy zawieranej pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, a odbiorcą usług. Umowa ta musi określać w szczególności prawa i obowiązki jej stron (art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy). Z przepisu tego wynika zatem, iż ustawodawca zdecydował, że to wola stron umowy ma decydujące znaczenie dla wyznaczenia zakresu "praw i obowiązków" zarówno przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, jak i odbiorców jego usług. Intencją ustawodawcy było pozostawienie stronom umowy o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej swobody w ustalaniu treści tej umowy, z uwzględnieniem pozostałych zasad ustawy. Oznacza to więc, że kwestie dotyczące m.in. określenia szczegółowych praw i obowiązków stron umowy, winny być uregulowane w umowie o świadczenie usług. Przy czym organ poparł takie stanowisko tezą z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. akt: I SA/Op 363/19).

W ocenie organu odwoławczego, nieujęcie w pozwoleniach wodnoprawnych wszystkich substancji (wskaźników zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do urządzeń) zaproponowanych przez GWiK, nie stanowi przeszkody do wykonywania ich kontrolnych badań i nie jest sprzeczne z rozporządzeniem Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych.

Końcowo organ wyraził zdanie, że analiza obowiązujących regulacji przeprowadzona przy zastosowaniu wykładni literalnej, celowościowej i systemowej prowadzi do wniosku, iż Dyrektor Zarządu Zlewni w S. był uprawniony do określenia kwestionowanych wskaźników zanieczyszczeń, kierując się w tym zakresie obowiązującym przepisami, danymi zawartymi w operacie wodnoprawnym oraz zgodą przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego na przyjmowanie ścieków (która odsyła również do umowy).

Po doręczeniu powyższej decyzji GWiK wniosła skargę do sądu administracyjnego zarzucając jej naruszenie:

1) prawa materialnego:

a) art 403 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 407 ust. 5 Prawa wodnego oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1757) poprzez nie zawarcie w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego maksymalnych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających innych niż substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego,

b) § 16 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1757) w zw. z art. 303 ust. 2 Prawa wodnego poprzez niewskazanie w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego obowiązku pobierania próbek ścieków i dokonywania ich analizy przez akredytowane laboratoria, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności.

2) naruszenie prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 140 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów występujących w sprawie, która doprowadziła do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i niezawarcia w treści skarżonej decyzji obligatoryjnych elementów wskazanych w pkt 1 lit a i lit b skargi.

b) art. 15 k.p.a. i art. 138 § 1 k.p.a. polegające na braku kompleksowego wyjaśnienia przez organ odwoławczy całokształtu okoliczności sprawy i nie odniesieniu się do wszystkich zarzutów odwołania przez organ I instancji złożonego przez skarżącą, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji

c) art 107 § 3 k.p.a. poprzez istotne braki w uzasadnieniu faktycznym i prawnym skarżonej decyzji, w szczególności dotyczące braku wskazania dowodów oraz przyczyn, dla których organ odmówił uznania za zasadne zarzutów i argumentów podnoszonych przez skarżącą w treści odwołania od decyzji organu I instancji

W skardze wniesiono o uchylenie w całości skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ przekazując skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. utrzymująca w mocy decyzję Decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. z [...] roku udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, obejmujące wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością skarżącej, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżąca spółka, tak w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód obejmujące wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym, posiada - na mocy art. 401 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.) przymiot strony postępowania. Przepis ten stanowi bowiem, że stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

W sprawie zostało wydane pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu (GWiK) ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, przy czym określono w nim jedynie substancje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1 Prawa wodnego.

Zgodnie z art. 34 pkt 3 Prawa wodnego, wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1 Prawa wodnego, stanowi szczególne korzystanie z wód, a co za tym idzie - stosownie do przepisu art. 389 pkt 2 Prawa wodnego - wymaga pozwolenia wodnoprawnego.

Na podstawie natomiast art. 400 ust. 3 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do wód lub do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 albo art. 100 ust. 1, wydaje się na okres nie dłuższy niż 4 lata, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Jak wynika także z art. 403 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego, w dostosowaniu do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne, w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się "w szczególności" ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, lub do urządzeń kanalizacyjnych, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę, średnią ilość m3 na dobę oraz dopuszczalną ilość m3 na rok oraz stan i skład wprowadzanych ścieków albo minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających w procesie oczyszczania ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych - dopuszczalne ilości substancji zanieczyszczających, "w szczególności" ilości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1, wyrażone w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu oraz przewidywany sposób i efekt ich oczyszczania.

Zgodnie zatem z powyższym przepisem, pozwolenie wodnoprawne winno zawierać m.in. "stan i skład" wprowadzanych ścieków oraz minimalny procent substancji zanieczyszczających. Użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności ilości substancji szczególnie szkodliwych" oznacza, że katalog takich substancji nie został ograniczony tylko do wykazu substancji szczególnie kwalifikowanych, lecz także takich substancji, które będą przekazywane do urządzeń kanalizacyjnych, a które - poprzez swoją szkodliwość - mogą wpływać na pogorszenie stanu wody i środowiska.

Warto w tym miejscu zauważyć, iż w poprzednio obwiązującej ustawie tj. ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.) ustawodawca określając treść pozwolenia wodnoprawnego w art. 128 ust. 1 pkt 4 tej ustawy dopuszczał dla ścieków przemysłowych odstąpienie od ustalenia dopuszczalnych ilości zanieczyszczeń, zwłaszcza ilości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Powyższe mogło następować "o ile było to uzasadnione". W aktualnie obowiązujących przepisach odstąpiono od tak daleko idącej uznaniowości treści pozwolenia wodnoprawnego.

W badanej sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego z dnia 28 czerwca 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1220 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1757); dalej powoływane jako: "rozporządzenie w sprawie warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych".

Stosownie do § 5 rozporządzenia w sprawie warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, dostawca ścieków przemysłowych udostępnia przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu niezbędne dane o rodzaju i wielkości produkcji i stosowanych procesach technologicznych oraz o gospodarce ściekowej w zakładzie, w celu określenia ilości i czasowego rozkładu dopływu ścieków przemysłowych oraz rodzaju ich zanieczyszczenia, a - zgodnie z § 8 rozporządzenia w sprawie warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, ścieki przemysłowe mogą być wprowadzane do urządzeń kanalizacyjnych, jeżeli:

1) nie stanowi to zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia osób obsługujących urządzenia kanalizacyjne, stanu konstrukcji budowlanych i prawidłowego działania tych urządzeń oraz oczyszczalni ścieków, a także dla spełnienia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne warunków pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi i stosowania osadów ściekowych;

2) spełnione są przez dostawcę ścieków przemysłowych warunki posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, gdy takie pozwolenie jest wymagane na podstawie przepisów Prawa wodnego;

3) temperatura tych ścieków nie przekracza 35°C, a odczyn pH mieści się w przedziale od 6,5 do 9,5, z wyłączeniem ścieków zawierających cyjanki i siarczki, dla których pH mieści się w przedziale od 8 do 10;

4) są podatne na mechaniczno-biologiczne procesy oczyszczania.

Na podstawie zaś § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, zakres wskaźników zanieczyszczeń i ich dopuszczalne wartości oraz maksymalną wartość strumienia objętości ścieków przemysłowych, w zależności od specyfiki tych ścieków, ustala przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, uwzględniając m.in. warunki pozwoleń wodnoprawnych, o których mowa w § 8 pkt 1 i 2. W § 8 pkt 3 przewidziano zaś, że ścieki przemysłowe mogą być wprowadzane do urządzeń kanalizacyjnych, jeżeli temperatura tych ścieków nie przekracza 35°C, a odczyn pH mieści się w przedziale od 6,5 do 9,5, z wyłączeniem ścieków zawierających cyjanki i siarczki, dla których pH powinno mieścić się w przedziale od 8 do 10.

Nadto, w art. 303 Prawa wodnego przewidziano, że w celu ustalenia ilości pobranych wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz ilości lub temperatury ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi na potrzeby ustalenia wysokości opłat za usługi wodne podmioty korzystające z usług wodnych obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne są obowiązane posiadać:

1) przyrządy pomiarowe lub systemy pomiarowe służące do pomiaru ilości pobieranych wód podziemnych i wód powierzchniowych;

2) przyrządy pomiarowe lub systemy pomiarowe służące do pomiaru ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, jeżeli wprowadzają do wód lub do ziemi ścieki w ilości średniej dobowej powyżej 0,01 m3/s;

3) przyrządy pomiarowe lub systemy pomiarowe służące do pomiaru temperatury na wlocie do ujęcia wody oraz na wylocie do odbiornika dla wód z systemów chłodzenia elektrowni lub elektrociepłowni.

Zatem, w ocenie Sądu z powyższych regulacji wynika, że to w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się także "skład i stan" wprowadzanych ścieków (art. 403 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego), a w odniesieniu do ścieków przemysłowych również "stan" obejmujący temperaturę ścieków i odczyn pH. Przez skład ścieków należy rozumieć stężenie zawartych w nich substancji, a przez stan ścieków temperaturę, odczyn, poziom sztucznych substancji promieniotwórczych i stopień rozcieńczenia ścieków eliminujący toksyczne oddziaływanie ścieków.

Skoro powyższe ustalenie następuje w pozwoleniu wodnoprawnym, nie sposób uznać za prawidłowe, jak to przyjmowały w toku rozstrzygania organu administracji, iż owe ustalenia mogą nastąpić w umowie cywilnoprawnej a decyzja zawierająca pozwolenie wodnoprawne nie musi się odnosić w żadnym zakresie do innych substancji nie wskazanych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych. Z użytego przez ustawodawcę zwrotu "w szczególności" wynika, że organ wydający pozwolenie wodnoprawne nie może odstąpić od określenia maksymalnych dopuszczalnych wartości szczególnie szkodliwych. Można wprawdzie uznać za dopuszczalne odstąpienie od ustalenia maksymalnych wartości innych substancji niż substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, jednakże takie działanie dla swojej prawidłowości wymaga przynajmniej należytego uzasadnienia wykazującego, iż określenie stężeń innych nie jest potrzebne i nie wpłynie na stan wód powierzchniowych i podziemnych. Szczególnie wnikliwej oceny wymagają w tym zakresie te substancje, na których potrzebę ograniczenia wskazuje zakład wodociągowo-kanalizacyjny znający ograniczenia techniczne w zakresie możliwości oczyszczania ścieków.

Jako całkowicie chybione jawią się w tym zakresie rozważania organu odwoławczego oparte na regulacjach ujętych w art. 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2028) czy też dotyczącym powyższej regulacji wyroku WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. akt: I SA/Op 363/19. Obowiązki nakładane na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjnym w zakresie kształtowania treści umów, nie zwalniają organów wydających pozwolenie wodnoprawne od zawarcia w pozwoleniu elementów wymaganych Prawem wodnym i rozważenia substancji wprowadzanych do kanalizacji na środowisko wodne.

Mając na uwadze powyższe i przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że skarżąca spółka, będąca przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym, określała podmiotowi ubiegającemu się o pozwolenie wymagania co do maksymalnych stężeń niektórych substancji zawartych w ściekach przemysłowych odprowadzanych do jej urządzeń. Zatem tak określony wymagany skład i stan ścieków powinien był zostać poddany wnikliwej analizie w toku postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego.

W ocenie Sądu organy obu instancji, wadliwie oceniając, że nierelewantna w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest okoliczność czy odprowadzane ścieki przemysłowe zawierają również substancje zanieczyszczające innego rodzaju niż zdefiniowane jako szczególnie szkodliwe, zaniechały tym samym dokonania oceny, czy wymagania GWiK wskazane w przedmiotowej zgodzie z 23 września 2020 roku znajdują uzasadnioną podstawę, tak prawną jak i faktyczną. Wskaźniki zanieczyszczeń określone w powyższej zgodzie, a niezaliczone do substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1 Prawa wodnego, także powinny zostać szczegółowo przeanalizowane i ocenione, czego w sprawie zaniechano. Przeprowadzone przez organ postępowanie winno potwierdzać, że rodzaj ścieków, ich ilość, wskaźniki poszczególnych substancji w ściekach będą mieścić się w parametrach, które nie będą powodować pogorszenia stanu wód. W konsekwencji, organy uchyliły się od obowiązku dokonania oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy i przedstawienia merytorycznego uzasadnienia do kwestii podniesionych przez skarżącą w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, które to okoliczności mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nadto, skoro korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia ich stanu, to organy powinny były także ustalić w sprawie, czy sposób zamierzonego korzystania z wód da się pogodzić z interesem publicznym. Nie jest uprawnione stanowisko tychże organów, że ustalenia faktyczne istotne w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego mogą być przenoszone na grunt cywilny, tj. uzgodnienia stron. W ocenie Sądu, jeżeli pozwolenie wodnoprawne nie określa jasno i czytelnie wszystkich koniecznych wskaźników zanieczyszczeń, które składają się na zgodne z prawem korzystanie z pozwolenia wodnoprawnego, to niemożliwe jest faktyczne korzystanie z takiego pozwolenia zgodnie z celem ustawowo zakreślonym, jak też poddanie kontroli prawidłowości korzystania z pozwolenia wodnoprawnego. Zatem, przenoszenie kwestii ustalenia innych zanieczyszczeń, niż wynikających z rozporządzenia w sprawie warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, do umowy cywilnej nie znajduje racjonalnego uzasadnienia w przywołanej regulacji prawnej.

W tej sytuacji, sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły w sprawie przepisy postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyrażającą się w uznaniu, że nierelewantna w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1 Prawa wodnego, jest okoliczność czy te ścieki zawierają również substancje zanieczyszczające innego rodzaju, jak też, że temperatura ścieków nie ma znaczenia dla wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Natomiast nie zasługuje na uwzględnienie zarzut wadliwości decyzji z uwagi niewskazanie w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązku pobierania próbek ścieków i dokonywania ich analizy przez akredytowane laboratoria, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. W ocenie Sądu kwestia nałożenia obowiązku pobierania próbek ścieków i dokonywania ich analizy przez akredytowane laboratoria wynika z uregulowania ustawowego, tj. art. 303 ust. 2 Prawa wodnego, i jest realizowana na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2019 r. poz. 155) oraz przepisów dotyczących ochrony środowiska. Nie wymaga zatem dodatkowego określania w decyzji (podobnie wyrok WSA w Szczecinie z 22 lipca 2021 r. sygn.. akt. II SA/Sz 345/21).

Z tych względów Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sąd orzekł w pkt II wyroku - na podstawie przepisów art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. - zasądzając kwotę 300 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a., sąd wskazuje, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu organy przyjęły, że w pozwoleniu wodnoprawnym na odprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1 Prawa wodnego, co do zasady ustala się także substancje zanieczyszczające innego rodzaju oraz skład i stan wprowadzanych ścieków a odstąpienie od ich określenia w treści pozwolenia jest dopuszczalne jedynie w uzasadnionych przypadkach.

Przywoływane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).