Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 238/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51 ust. 3,  art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Daria Burdzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 03 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją nr [...] z dnia 30 listopada 2010 r., przywołując w podstawie prawnej art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z 2006 r. ze zm.) nakazał inwestorowi robót budowlanych związanych z remontem i przebudową pomieszczeń lokali usytuowanych w budynku usytuowanym na R. w R. [...]-[...] we W. dla potrzeb restauracji, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych dotyczących instalacji wentylacyjnej budynku przy R.- R. [...] we W. do stanu zgodnego z prawem, wykonanie w terminie do dnia 30 kwietnia 2011 r. robót budowlanych polegających na demontażu istniejących kanałów wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem na elewacji budynku przy ul. R.- R. [...] we W. od strony Przejścia G. oraz wykonaniu kanałów wentylacji mechanicznej (indywidualnych bądź zbiorczych) z pomieszczeń i urządzeń lokalu usługowego - restauracji - wewnątrz przedmiotowego budynku z wyprowadzeniem ponad dach zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r. ze zm.).

W terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia przytoczona decyzja została oprotestowana przez A. Sp. z o.o..

Decyzją nr [...]z dnia 3 lutego 20011 r. D. Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. od opisanej decyzji uchylił ją w części określającej termin wykonania nałożonych nią obowiązków i ustalił nowy termin ich wykonania na dzień 30 czerwca 2011 r., w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję, w mocy.

Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych dotyczących instalacji wentylacyjnej budynku przy R.- R. [...] we W. - o czym powiadomił strony postępowania pismem z dnia 16 lipca 2010 r. Po lekturze akt archiwalnych Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. organ I instancji powziął informację, iż Prezydent W. wydał decyzję nr [...] z dnia 16 września 2008 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla A. Sp. z o.o., z siedzibą przy ul. P. [...] w W. dla inwestycji polegającej na "remoncie i przebudowie pomieszczeń lokali usytuowanych w budynku przy R.- R. [...] we W. dla potrzeb restauracji (działka nr [...], [...] i [...] , AM-26, obręb S. M.)" W dniu 20 sierpnia 2010 roku pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta W., po uprzednim zawiadomieniu stron postępowania, przeprowadzili dowód z oględzin w przedmiotowej sprawie. W toku oględzin stwierdzono, że na podstawie decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 16 września 2008 r. dla inwestycji polegającej na remoncie i przebudowie pomieszczeń lokali usytuowanych w budynku przy R.- R. [...] we W. dla potrzeb restauracji - wykonano roboty budowlane, w tym związane z przebudową instalacji wentylacyjnej. Na elewacji budynku, od strony Przejścia G., istnieją przewody instalacji wentylacyjnej zakończone - w części w poziomie zadaszenia (o przekroju kołowym - trzy przewody zakończone kratkami), w części wyprowadzone ponad dach (przewód o przekroju prostokątnym - jedna sztuka). Na elewacji są również trzy centrale klimatyzacyjne. Centrale oraz przewody nie są obudowane. W obrębie klatki schodowej nie wykonano instalacji wentylacyjnej (brak jest instalacji wentylacyjnej). Czerpnia i kratka wentylacyjna w ścianie na załamaniu budynku obudowana jest elementami stalowymi bez powłok malarskich. Obręb otworów, w których istnieje czerpnia i kratka wentylacyjna nie posiadają wypraw przy otworach w ścianie zewnętrznej, widoczna jest pianka montażowa. W toku oględzin okazano dziennik budowy, z którego wynika, że wpisy w dzienniku budowy zostały zakończone, pozostałe strony dziennika budowy zostały zazetowane. Z czynności dowodowych sporządzono stosowny protokół oraz dokumentację fotograficzną.

Zgodnie z zatwierdzonym decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia 16 września 2008 roku projektem budowlanym istniejące kanały wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem na elewacji budynku od strony Przejścia G. należało zdemontować i prowadzić (wykonać wentylację) wewnątrz budynku z wyprowadzeniem ponad dach. Uzyskana przez Inwestora decyzja nr [...] z dnia 29 maja 2008 r. pozwolenia konserwatorskiego udzielała pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie lokalu usługowego, wymianę stolarki okiennej oraz budowę systemu wentylacji i klimatyzacji z prowadzeniem kanałów wewnątrz budynku (zgodnie z projektem budowlanym). Nie zdemontowanie istniejących kanałów wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem na elewacji budynku przy R.- R. [...] we W., od strony Przejścia G., oraz nie wykonanie wentylacji wewnątrz budynku z wyprowadzeniem ponad dach, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. uznał za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, bowiem budynek położony przy R.-R. [...] we W. chroniony jest wpisem do rejestru zabytków i zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, znajduje się też w strefie wpisanego do rejestru zabytków i uznanego przez Prezydenta RP za Pomnik Historii zespołu urbanistycznego S. M., a zatem wszelkie działania inwestycyjne m.in. nowe inwestycje, rozbudowy, przebudowy, adaptacje, zmiany funkcji obiektu, podziały działek wymagają uzyskania zezwolenia właściwego Konserwatora Zabytków.

Ze względu na objęcie obiektu ochroną konserwatorską (wpis do rejestru zabytków pod numerem [...] oraz [...]) dnia [...] sierpnia 2010 roku organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wystąpił do Miejskiego Konserwatora Zabytków o zajęcie stanowiska czy zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami:

• akceptowalny jest obecny stan istniejących kanałów wentylacji mechanicznej na elewacji budynku przy R.- R. [...] we W. od strony Przejścia G., • konieczny jest demontaż kanałów wentylacji mechanicznej na elewacji ww. budynku zgodnie z zatwierdzonym decyzją Prezydenta W. nr 2094/2008 z dnia 16 września 2008 r. projektem budowlanym, • Miejski Konserwator Zabytków dopuszcza możliwość obudowy kanałów wentylacyjnych na budynku,• Miejski Konserwator Zabytków dopuszcza inne rozwiązania w celu zapewnienia zgodności wykonanych robót z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Pismem z dnia 6 września 2010 r. Miejski Konserwator Zabytków zajął następujące stanowisko w sprawie: "W ocenie Miejskiego Konserwatora Zabytków aktualny stan wentylacji z kanałami poprowadzonymi po elewacji jest nie do zaakceptowania. Demontaż kanałów poprowadzonych po elewacji - zgodnie z decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia 16.09.2008 r. jest oczekiwany jako działanie właściwe z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej. Warunki tejże decyzji określały, że kanały wentylacyjne wbudowane zostaną w przestrzeń klatki schodowej".

W konsekwencji decyzją nr [...] z dnia 30 listopada 2010 r., wydaną na podstawie art. 51 ust 1 pk2 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, PINB dla miasta W. nakazał A. Sp. z 0.0. - inwestorowi robót budowlanych związanych z remontem i przebudową pomieszczeń lokali usytuowanych w budynku przy ul. R.- R.; [...] we W. dla potrzeb restauracji, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych dotyczących instalacji wentylacyjnej budynku przy R.- R. [...] we W. do stanu zgodnego z prawem, wykonanie w terminie do dnia 30 kwietnia 2011 r. robót budowlanych polegających na demontażu istniejących kanałów wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem na elewacji budynku przy ul. R.- R. [...] we W. od strony Przejścia G. oraz wykonaniu kanałów wentylacji mechanicznej (indywidualnych bądź zbiorczych) z pomieszczeń i urządzeń lokalu usługowego - restauracji - wewnątrz przedmiotowego budynku z wyprowadzeniem . ponad dach zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15.06.2002 r. ze zm ).

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie, w oparciu o przepisy obowiązującego prawa oraz zbadaniu zasadności argumentów podnoszonych w odwołaniu, uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a zatem odwołanie nie mogło zostać uwzględnione.

Zgodnie z zatwierdzonym decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia 16 września 2008 roku projektem budowlanym istniejące kanały wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem na elewacji budynku od strony Przejścia G. należało zdemontować i prowadzić (wykonać wentylację) wewnątrz budynku z wyprowadzeniem ponad dach. W rozstrzyganej sprawie niewykonanie tych robót, przy jednoczesnym zakończeniu inwestycji, stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Zgodnie z art. 36a Prawa budowlanego istotne odstąpienie od projektu ma miejsce wówczas, gdy dotyczy: 1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, 3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, 4) zmiany zamierzonego sposobu użyłkowania obiektu budowlanego lub jego części, 5) ustaleń wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również wtedy, gdy wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.

Budynek położony przy R.- R. [...] we W. chroniony jest wpisem do rejestru zabytków stąd też wszelkie działania inwestycyjne m.in. nowe inwestycje, rozbudowy, przebudowy, adaptacje, zmiany funkcji obiektu, podział działek, jak i odstąpienia od zatwierdzonej dokumentacji projektowej wymagają uzyskania zezwolenia właściwego Konserwatora Zabytków.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie w sposób jednoznaczny wynika, że dokonano istotnego odstąpienia od projektu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, bez wymaganej prawem zmiany tej decyzji. Fakt ten ma konsekwencje w postaci konieczności przeprowadzenia postępowania w ramach art. 50 - 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane, którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Organ odwoławczy wskazuje, iż w postępowaniu naprawczym organ nadzoru budowlanego rozważa możliwość doprowadzenia inwestycji do zgodności z prawem, przy czym możliwość doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu objętego ochroną konserwatorską uzależniona jest od jego akceptacji przez służby konserwatorskie. Organ nadzoru budowlanego prowadząc zatem postępowanie naprawcze bada, ,czy w trakcie inwestycji nie naruszono przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz innych ustaw, np. ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W konsekwencji . D. Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. podziela stanowisko organu I instancji, iż w zaistniałym stanie faktycznym sprawy bezzasadny byłby nakaz, wydany stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, bowiem obecny stan instalacji wentylacyjnej budynku R.- R. [...] we W. nie został zaakceptowany przez Miejskiego Konserwatora Zabytków. Zdaniem Miejskiego Konserwatora Zabytków (którego stanowisko wiąże organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie) stan zgodności z prawem można osiągnąć jedynie poprzez demontaż istniejących kanałów wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem na elewacji budynku przy ul. R.- R. [...] we W. od strony Przejścia G. oraz wykonanie kanałów wentylacji mechanicznej (indywidualnych bądź zbiorczych) z pomieszczeń i urządzeń lokalu usługowego - restauracji - wewnątrz przedmiotowego budynku z wyprowadzeniem ponad dach, czyli dokładnie w taki sposób jak przewidywał to zatwierdzony decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia 16 września 2008 roku projekt budowlany.

Sumując, zdaniem DWINB trafność decyzji PINB dla miasta W., wydanej stosownie do przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, którą zobowiązano Inwestora robót budowlanych związanych z remontem i przebudową pomieszczeń lokali usytuowanych w budynku przy ul. R.-R. [...]-[...] we W. dla potrzeb restauracji do wykonania wymienionych tam prac, w ocenie organu odwoławczego nie budzi najmniejszych wątpliwości. Zauważyć należy, iż zgodnie z oczekiwaniami Skarżących organ I instancji w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. zwrócił się do Miejskiego Konserwatora Zabytków z zapytaniem, czy dopuszczalna jest możliwość obudowy przedmiotowych kanałów wentylacyjnych na budynku przy ul. R.- R. [...] (analogicznie jak w sprawie zakończonej decyzją organu nr [...] z dnia 26 listopada 2010 r., a dotyczącej instalacji wentylacyjnej budynku przy ul. R.- R. [...] we W.), jednakże właściwy w tej materii organ nie przystał na takie rozwiązanie. Powyższe prowadzi do jednoznacznej konkluzji, iż odwołanie Skarżących jako nietrafne, nie mogło doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, dlatego też orzeczono jak w sentencji. W związku faktem, iż termin, w którym zobowiązany podmiot ma wykonać obowiązki wynikające z zaskarżonej decyzji, w części już upłynął, organ postanowił go zmienić orzekając jak w sentencji. Wyznaczając nowy termin DWINB wziął pod uwagę zakres prac o których orzeczono w decyzji, jak i całokształt okoliczności związanych ze sposobem ich wykonania, w tym przede wszystkim warunki atmosferyczne związane z porą roku.

Na ostateczną decyzję w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożył inwestor.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił niewystarczająco staranne przeanalizowanie stanu faktycznego, do czego DWINB jest zobowiązany- inwestycja spółki miała polegać m.in. na budowie nowych kanałów wentylacyjnych wewnątrz budynku i swoim zakresem nie obejmowała legalnie istniejących kanałów biegnących po ścianie budynku od strony Przejścia G. (kanały te istnieją od 2003 roku analogicznie jak kanały znajdujące się na tej samej fasadzie, objęte decyzja PINB o ich zabudowie (Decyzja numer [...]) .Jednakże-w związku ze zmianą stanowiska właściciela budynku - [...] -który to finalnie nie zezwolił nam na poprowadzenie kanałów wewnątrz budynku, gdyż wiązałoby się to -w ocenie [...]- z kolizją planowanego przebiegu kanałów z nowymi funkcjami budynku; w efekcie zostały przez nas wykorzystane-po niezbędnej modernizacji ze względu na ich zużycie-kanały legalnie istniejące od 2003 roku; nieodniesienie się przez DWINB do naszych zarzutów dotyczących nieprawidłowości w decyzji PINB nr [...], (w szczególności pozbawienie Inwestora udziału w postępowaniu przed PINB oraz wskazanych przez Inwestora błędach PINB w ustaleniu stanu faktycznego)- a jedynie rozpatrywanie argumentacji PINB, czym - DWINB naruszył obowiązek dogłębnego zbadania sprawy i rozpatrzenia zarzutów stawianych przez stronę postępowania; błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez: stwierdzenie w decyzji DWINB nr [...] iż decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] nakładała na inwestora obowiązek demontażu istniejących kanałów, podczas gdy w treści tej decyzji nie ma żadnych stwierdzeń co do takowej konieczności; jak wspomnieliśmy wcześniej-obszar objęty projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę obejmował wnętrze budynku i nie dotyczył ścian zewnętrznych; -pominięcie istotnego faktu, iż pozwolenie konserwatorskie-decyzja nr [...] -nie nakładała na inwestora obowiązku demontażu legalnie istniejących kanałów. Wskazane błędy w ustaleniu stanu faktycznego miały istotny wpływ na podjęte przez DWINB rozstrzygniecie -decyzje nr.[...].

Strona skarżąca zarzuciła także naruszenie (przez organ drugiej instancji) zasad współżycia społecznego poprzez nierówne traktowanie rożnych podmiotów znajdujących się w analogicznym stanie faktycznym oraz pominiecie w decyzji i w postępowaniu istotnych dla sprawy faktów i dokumentów -inwestor poinformował o gotowości do zabudowy istniejących kanałów w sposób analogiczny jak w przypadku opisanym wcześniej. Inwestor poinformował również PINB o niemożliwości poprowadzenia kanałów wewnątrz budynku (początkowo właściciel budynku pismem z dnia 12.05.2008 (załącznik numer 2) wyraził zgodę na przebieg kanałów zgodnie z projektem tj. wewnątrz budynku a następnie zaś zmienił zdanie- o czym informowaliśmy PINB oraz Miejskiego Konserwatora Zabytków (załącznik numer 1). Ponadto na budynku sąsiednim R. [...][...] od strony Przejścia G. została wykonana identyczna nowa instalacja kanałów wentylacyjnych wraz z zabudowa, co nie spowodowało wszczęcia postępowania przez PINB jak i Miejskiego Konserwatora Zabytków.

Skarżący zarzucił także nieuwzględnienie przez DWIB faktu, iż PINB w zaskarżonej decyzji numer [...] nałożył na inwestora - A. Sp. z o.o. obowiązek demontażu kanałów wentylacyjnych, podczas gdy w analogicznym stanie faktycznym ( analogiczne kanały istniejące obok, na tej samej tylnej fasadzie budynku) PINB usankcjonował stan istniejący poprzez wydanie decyzji numer [...] pozostawiającej istniejące kanały oraz nakazującej zabudowę tychże kanałów( załącznik numer 3).

Dalej skarżąca spółka zarzuciła nieuwzględnienie przez DWINB faktu pozbawienia strony postępowania ( A. Sp. z o.o.) uczestnictwa w procesie administracyjnym - poprzez niepoinformowania o istotnych dla sprawy i ustalenia stanu faktycznego działaniach PINB - korespondencji oraz wymianie pism PINB z Miejskim Konserwatorem Zabytków we W., o której A. sp. z o.o. jako strona toczącego się postępowania powinna była być powiadomiona,( m.in. A. nie została poinformowana przez PINB o piśmie Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 6 września 2010, w którym zawarte jest istotne dla sprawy stanowisko konserwatora, oparte na błędnym stwierdzeniu, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nr. [...] z dn. 16.09.2008 nakłada na inwestora obowiązek demontażu kanałów) ,a o której dowiedzieliśmy się dopiero podczas finalnego zapoznania się strony z dokumentacja przed wydaniem decyzji numer [...], co uniemożliwiło nam ustosunkowanie się do reakcji MKZ na propozycję PINB rozwiązania problemu - i przedstawienia naszych racji MKZ przez podjęciem przez MKZ decyzji, co miało istotny wpływ na finalna decyzje PINB.

Na konie strona skarżąca podnosi, że DWINB nie uwzględnił faktu wydania decyzji przez PINB - przed zajęciem stanowiska przez Miejskiego Konserwatora Zabytków odnośnie do pisma A. Sp. zo.o. z dnia 18.10.2010 r.- pomimo złożenia kopii tego pisma do PINB ( do dnia dzisiejszego Miejski Konserwator Zabytków nie zajął stanowiska).

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna niosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga nie może zostać uwzględniona.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwana dalej w skrócie "p.p.s.a." - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w tym także na decyzje wydane na podstawie ustawy Prawo budowlane. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej.

Jak wynika z akt administracyjnych, dołączonych do odpowiedzi na skargę przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszym postępowaniu decyzja kompetentnych organów nadzoru budowlanego orzekających w przedmiocie tzw. legalizacji robót budowlanych wykonanych ze znaczącym odstępstwem od uprzednio zatwierdzonego projektu budowlanego.

Okolicznością istotną w sprawie jest zlokalizowanie budynku, którego dotyczy inwestycja w obrębie zespołu urbanistycznego Starego Miasta we W., Kamienice Bloku Ś. R.- R. [...], [...] [...][...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] oraz [...]. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków przewiduje nadto art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. Wreszcie przepisy art. 5 ust. 1 pkt 7 i ust. 2 Prawa budowlanego nakazują zapewnienie przy projektowaniu, budowie i użytkowaniu obiektów budowlanych ochrony obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów objętych ochroną konserwatorską. Jak wynika z akt sprawy Miejski Konserwator Zabytków w dniu 29 maja 2008 r. wydał ostateczną decyzję, w której (między innymi) pozwolił na prowadzenie robót budowlanych w zakresie "budowy systemu wentylacji i klimatyzacji z prowadzeniem kanałów wewnątrz budynku". Zasadnie więc, w ocenie sądu, Inspektor Nadzoru Budowlanego przed wydaniem decyzji, w postępowaniu zmierzającym do zalegalizowania wykonanych robót budowlanych, zwrócił się do Miejskiego Konserwatora Zabytków o jednoznaczne oświadczenie się czy wyraża zgodę na akceptację odstępstwa od zatwierdzonego sposobu lokalizacji wentylacji pomieszczeń w postaci przebudowy kanałów wentylacyjnych (na zewnątrz budynku) oraz central (vide kopia dziennika budowy w aktach administracyjnych). Sąd uznał, że wypowiedzenie się w sprawie konserwatora zabytków: "obecny stan wentylacji z kanałami prowadzonymi po elewacji jest nie do zaakceptowania" pismem z dnia 6 września 2010 r. jest okolicznością dla wyniku postępowania kluczową.

Materialno-prawną podstawą kwestionowanej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm). Zgodnie z tym przepisem (w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanej w art. 50), czyli w przypadku prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję, w której (między innymi) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania,

Wskazany tryb określany jest w orzecznictwie sądów i piśmiennictwie postępowaniem naprawczym. W takim przypadku realizacja uprawnienia do przywrócenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem następuje na drodze postępowania mającego na celu wskazanie inwertorowi czynności (robót budowlanych), których wykonanie doprowadzi inwestycję do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, po upływie terminu określonego w decyzji, lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku oraz wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych i co jest między stronami niesporne, strona skarżąca wykonała roboty budowlane w sposób odbiegający od pozwolenia na budowę, a nadto sprzecznie z decyzją konserwatora zabytków, wykorzystując do celów wentylacji istniejące kanały prowadzone po elewacji budynku od strony Przejścia G.. Skoro - jak wyżej wskazano, taka koncepcja nie została zaakceptowana przez organ konserwatorski pozostała jedynie droga powrotu do sposobu wentylacji przewidzianego w pierwotnym, zaakceptowanym przez organy projekcie budowlanym. Dlatego, nie znajdując naruszeń prawa materialnego lub procesowego w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego w stopniu, który nakazywał by eliminację orzeczeń z obrotu prawnego, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi należy wskazać, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, że niezasadnie organ nadzoru budowlanego zobowiązał stronę skarżącą do demontażu "legalnie istniejących kanałów wentylacyjnych". Wskazać bowiem należy, że sama strona skarżąca oświadczyła, że wobec stanowiska właściciela (cofnięcie zgody na montaż klimatyzacji wewnątrz budynku) przebudowała i zmodernizowała istniejące kanały wentylacyjne na ścianie budynku. Nawet w skardze napisano, że dokonano niezbędnej modernizacji (i przebudowy) tychże kanałów ze względu na ich zużycie.

Sama zatem strona skarżąca przyznała, że roboty budowlane przy istniejących wcześniej kanałach wentylacyjnych zostały wykonane bez jakiegokolwiek umocowania prawnego (pozwolenia, modyfikacji uprzednio uzyskanego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia).

Przede wszystkim zaś decyzja udzielająca pozwolenia na budowę 2094/2008 zatwierdzała projekt budowlany, a na stronie 53 dołączonego do niej projektu napisano jednoznacznie, że zmiany elewacji dotyczą wymiany okien, demontażu istniejących kanałów wentylacji mechanicznej od strony Przejścia G. oraz montażu szyldów. W konsekwencji, należy uznać, że w zatwierdzonym projekcie budowlanym przewidziano demontaż wskazanych urządzeń. W związku z poprzednim zarzutem pozostaje także zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego, poprzez odmienne potraktowanie przez PINB innego kanału wentylacyjnego, którego obecność została usankcjonowana decyzją nr [...]. Odnośnie do tego ostatniego zarzutu trzeba wskazać, że sądy administracyjne, badając legalność zaskarżonych do nich decyzji nie mogą posiłkować się innymi kryteriami, w tym np. zasadami współżycia społecznego. W konsekwencji także ten zarzut nie może odnieść zamierzonego skutku.

Zupełnym nieporozumieniem wydaje się pozostawać zarzut pozbawienia udziału inwestora w postępowaniu administracyjnym. Jak wynika z wprost z akt organu nadzoru budowlanego zawiadomieniem z dnia 4 października 2010 r. poinformowano strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami, wypowiedzenia się co do dowodów etc. i w wyniku tego zawiadomienia z aktami zapoznał się 18 października J. B..

Wbrew odmiennym twierdzeniom skargi, w świetle zgromadzonych dowodów dalsze oczekiwanie na kolejne pismo konserwatora nie miało sensu, tym bardziej, że ujawnił on już wcześniej swoje jednoznaczne stanowisko w tej sprawie, a jak wskazują akta na żadne z pism strony skarżącej nie udzielono odpowiedzi. Było by to zatem jedynie nieuzasadnione przeciąganie postępowania.

Reasumując, prawidłowe zastosowanie prawa materialnego z poprawnym zastosowaniem procedury administracyjnej powoduje, że skarga podlega oddaleniu po myśli art. 151 ppsa.