Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1584/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Protokolant specjalista Monika Gąsińska - Goc, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] (dalej: "skarżąca Wspólnota"), od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu GINB wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], Wojewoda [...] po wszczęciu postępowania na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] (dalej: "Prezydent"), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej: przebudowę i nadbudowę kamienicy "[...]" przy ul. [...] w [...] na działce nr ewid. [...], obr. [...], wpisanej do rejestru zabytków pod nr [...] (przeniesionej decyzją Prezydenta z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], na [...] Sp. z o.o.).

Od powyższej decyzji Wojewody odwołanie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...].

GINB wyjaśnił wyjątkowy charakter postepowania o stwierdzenie nieważności decyzji w kontekście art. 16 § 1 k.p.a., warunki stwierdzenia nieważności, jak również to, że organ nadzoru nie prowadzi postępowania mającego zastąpić działanie organu, którego decyzja jest badana. Wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę.

Inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działka nr ewid. [...]) na cele budowlane, którego żadna ze stron postępowania zwykłego nie kwestionowała. Ponadto uzyskał decyzję Prezydenta z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku przy ul. [...] oraz decyzję tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], zmieniającą ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r., (przeniesione decyzją Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2012 r. na [...] Sp. z o.o.).

Za nieznajdujące podstaw GINB uznał stanowisko skarżącej Wspólnoty [...], że inwestor powinien był złożyć również oświadczenie o prawie do dysponowania działką o nr ewid. [...] oraz uzyskać zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na realizację spornej inwestycji. Fakt, że sporna inwestycja obejmuje przebudowę i nadbudowę budynku przylegającego do budynku - wspólna ściana - na działce o nr ew. [...] nie oznacza w ocenie GINB, że inwestor powinien uzyskać zgodę właścicieli działki na realizację inwestycji. Z projektu budowlanego nie wynika, aby prace budowlane wychodziły poza granice działki inwestycyjnej i obejmowały budynek na działce nr ewid. [...]. Nie zostały tym samym rażąco naruszone przepisy art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. GINB nie stwierdził, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone decyzją Prezydenta z dnia [...] maja 2014 r. naruszały rażąco ustalenia ww. decyzji Prezydenta z dnia [...] czerwca 2009 r. o warunkach zabudowy i decyzji ją zmieniającej z dnia [...] sierpnia 2012 r.; zwłaszcza, co do rodzaju inwestycji, linii zabudowy, zachowania wysokości i stylistyki istniejącej elewacji frontowej, wysokości nadbudowy części frontowej budynku i oficyny poprzecznej, nadbudowy o 3 kondygnacje klatki schodowej w oficynie bocznej kamienicy, obsługi komunikacyjnej oraz dostępu do budynku osób niepełnosprawnych.

GINB nie stwierdził, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone decyzją Prezydenta z dnia [...] maja 2014 r., rażąco uchybiały przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji, dalej: "rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych"). W szczególności nie uchybiono rażąco przepisowi § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 (odległość budynku od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi). Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że w wyniku projektowanych prac budowlanych nie zmieni się usytuowanie budynku objętego spornym pozwoleniem na budowę.

GINB dokonał również zawartej w projekcie analizy naświetlenia oceniając, że jest prawidłowa i odpowiada wymogom § 13, a także § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wskazał, że pokoje mieszkalne już przed nadbudową nie były nasłonecznione, w związku z czym nadbudowa nie zmienia istniejącego nasłonecznienia dla tych lokali. Wyjaśnił, że stosownie do § 13 ust. 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. odległości, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej, a analizowany budynek znajduje się w takiej zabudowie. Wysokość przesłaniania dla budynków [...] została wyznaczona na połowę wysokości budynku przesłaniającego. Stwierdził, że projektowana nadbudowanie nie przesłania okien budynków sąsiednich oraz, że zostały spełnione warunki o których mowa w § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Podobnie ocenił GINB kwestionowaną decyzję w odniesieniu do przepisu art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stwierdzając, że inwestor przedłożył niezbędne uzgodnienia w szczególności postanowienia [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2009 r., [...] sierpnia 2012 r. i [...] kwietnia 2013 r. uzgadniające odpowiednio decyzję o warunkach zabudowy, uzgadniające decyzję zmieniającą warunki zabudowy oraz zatwierdzające pod względem konserwatorskim projekt budowlany spornej inwestycji.

Ponadto inwestor uzyskał postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2012 r., wyrażające zgodę na zastosowanie przedstawionych w "Ekspertyzie..." rozwiązań spełniających wymagania w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w inny sposób niż określono to w przepisach techniczno-budowlanych, w tym zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej dla średniowysokiego wielorodzinnego budynku mieszkalnego (ZL IV) z usługami na parterze i w piwnicy (ZL III) przy ul. [...] w [...], zaś rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych uzgodnił projekt budowlany pod względem wymagań ochrony przeciwpożarowej bez uwag.

Projekt budowlany inwestycji został zaś sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, a projektanci złożyli oświadczenia, stosownie do art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Skargę na powyższą decyzję GINB wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...]. Domagając się uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] podniosła zarzut rażącego naruszenia:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji;

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, że ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. SKO w [...] (znak: [...]) stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2012 r. zmieniającej decyzję Prezydenta z dnia [...] czerwca 2009 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji na działce nr [...] z obrębu [...] w zakresie możliwości nadbudowy o 3 kondygnacje klatki schodowej w oficynie bocznej, przy czym decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r., była podstawą wydania pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2014 r. analizowanego w niniejszej sprawie;

3. art. 10 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia skarżącej przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z zebranym przez organ II instancji materiałem dowodowym, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem dowodu w postaci ostatecznej decyzji SKO z dnia [...] listopada 2016 r,;

4. art. 7 w zw. z art. 6, art. 8 i art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie dowodów przedkładanych przez skarżącą, brak należytego wyjaśnienia zakresu prac budowlanych wykonywanych przez inwestora przy wspólnej ścianie pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i [...] w [...];

5. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego;

6. art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność zakresu robót wykonywanych przez inwestora w obrębie ściany wspólnej pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i [...] w [...], a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, która wymaga wiadomości specjalnych;

7. art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z dnia [...] maja 2014 r., pomimo tego, że inwestor nie legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (działka nr [...] położona przy ul. [...] w [...]).

Na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci ostatecznej decyzji SKO w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. na okoliczność stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2012 r. zmieniającej decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2009 r. o ustaleniu warunków zabudowy.

W uzasadnieniu skargi odnosząc się do okoliczności stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy skarżąca powołując uchwałę NSA z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. I OPS 2/12 wskazała na skutki procesowe tej decyzji. Ponadto powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności, że inwestor nie legitymował się tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cel budowlany, bowiem nie posiadał zgody współwłaściciela tj. skarżącej na dysponowanie wspólną ścianą znajdującą się w granicy nieruchomości [...] i [...].

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wskazał ponadto, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji GINB nie miał wiedzy o stwierdzeniu nieważności decyzji zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy, ponieważ pełnomocnik skarżącej podniósł tę okoliczność dopiero w skardze tj. ponad 4 miesiące od daty wydania decyzji. Podkreślił również, że decyzja SKO w [...] stwierdzająca nieważność została zaskarżona do Sądu.

W piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2019 r. skarżąca podniosła, że zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem § 13 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z dnia 12 kwietnia 2002 r., gdyż odległość budynku projektowanego na działce nr [...] ([...]) od okien budynku mieszkalnego na działce nr [...] ([...]) wynosi ok. 1 m. Niemożliwe jest zatem zapewnienie odpowiedniego nasłonecznienia pomieszczeń w budynku mieszkalnym [...].

W dniu 31 grudnia 2019 r. wpłynęła do Sądu odpowiedź na skargę uczestników postępowania [...] Sp. z o.o. (na rzecz, której decyzją Prezydenta z dnia [...] stycznia 2015 r. została przeniesiona kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę) oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] z wnioskiem o jej oddalenie i wnioskiem o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów wymienionych w piśmie.

W uzasadnieniu odpowiedzi uczestnicy wskazali, że zarzut skarżącej jakoby wspólna ściana była przedmiotem współwłasności pomiędzy członkami Wspólnoty [...] i Wspólnoty [...] jest chybiony bowiem wszystkie elementy budowlane znajdujące się po stronie działki [...] są wyłączną własnością członków Wspólnoty [...], a wszystkie elementy budowlane znajdujące się po stronie działki [...] są wyłączną własnością członków Wspólnoty [...]. Wspólna ściana jest wspólna tylko w sensie funkcjonalnym i nie jest przedmiotem współwłasności pomiędzy członkami obu wspólnot. Niezasadny w ocenie uczestników jest również zarzut naruszenia § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. bowiem przepis ten dotyczy pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, tymczasem okna, o których wspomina skarżąca w piśmie z dnia 10 grudnia 2019 r. to okna kuchni, łazienek i korytarzy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, bowiem zarówno kontrolowana jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji są prawidłowe.

Zaskarżona decyzja organu została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym – a więc w postępowaniu, którego celem nie było ponowne rozpatrzenie wniosku o udzielnie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego i prowadzenie w tym kierunku postępowania dowodowego, ale zbadanie, czy organ architektoniczno budowlany orzekając w postępowaniu zwykłym nie naruszył w sposób rażący przepisów, które znalazły zastosowanie w tym postępowaniu. Zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktryna są w tym względzie zgodne.

Obowiązkiem organu w postępowaniu nadzwyczajnym, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jest więc ustalenie, czy kontrolowana decyzja została wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco, czy została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie lub była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, czy w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą albo, czy zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt. 1 – 7 k.p.a.). Wyłącznie ww. przesłanki nieważności decyzji podlegają ustaleniu przez organ w postępowaniu nadzwyczajnym i wyłącznie te przesłanki mogą stanowić o ważności lub nieważności decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zarówno GINB, jak i Wojewoda [...] uwzględnili poprawnie istotę postępowania nadzwyczajnego i prawidłowo je przeprowadzili, wydając słuszne i wynikające ze stanu sprawy orzeczenia.

Słusznie więc organy obu instancji zwróciły uwagę na te przepisy, które mógł w sposób rażący naruszyć Prezydent, prowadząc postępowanie o pozwolenie na budowę. Dlatego też tak Wojewoda [...], jak i GINB podkreślili, że kwestionowana co do ważności decyzja Prezydenta z dnia [...] maja 2014 r. była zgodna z decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. o warunkach zabudowy zmieniającą decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. o ustaleniu warunków zabudowy, co do nadbudowy budynku przy [...] w [...], w zakresie rozszerzenia terenu inwestycji o nadbudowę o 3 kondygnacje klatki schodowej w oficynie bocznej kamienicy.

Nie ma racji skarżąca podnosząc, że decyzja zmieniająca decyzję o warunkach zabudowy, która była podstawą wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę, została trwale wyeliminowana z obrotu prawnego, wobec stwierdzenia jej nieważności decyzją SKO w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. (utrzymanej w mocy decyzją SKO z dnia [...] lutego 2019 r.). Sądowi z urzędu znany jest bowiem fakt, że wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 976/19 (nieprawomocnym) tut. Sąd uchylił obie ww. decyzje SKO w [...]. Nie było zatem podstaw wbrew stanowisku skarżącej do przyjęcia, że organ winien był na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzić nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, jako decyzji przedmiotowo zależnej wobec decyzji o warunkach zabudowy (zamiennej), której nieważność stwierdziło SKO. W świetle powyższego wyroku podkreślić należy, że uchylenie decyzji powoduje, że od tego momentu nie wywołuje ona skutków procesowych i materialnych, a stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 maja 2018 r. I SA/Gd 295/18 – Lex nr 2507623).

Wobec powyższego Sąd podziela ocenę organów, że ustalenia szczegółowe decyzji o warunkach zabudowy zostały spełnione przez planowaną inwestycję w zakresie wyglądu elewacji, wysokości budynku, ilości kondygnacji, linii zabudowy, ochrony środowiska, ochrony zabytków oraz infrastruktury technicznej i komunikacji. Słusznie zatem uznały, że Prezydent nie naruszył rażąco art. 35 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego.

Przeprowadzona przez organy obu instancji analiza prawidłowego zastosowania przez Prezydenta art. 32 ust. 4 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt. 2 i 3 Prawa budowlanego w sposób oczywisty wskazała na to, że ww. przepisy w ogóle, a nie tylko rażąco nie zostały naruszone. Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor załączył wymagane prawem dokumenty. Jak ustalił Wojewoda [...], projekt budowlany był kompletny, zawierał wymagane prawem uzgodnienia, opinie, oświadczenie projektanta (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego) i zaświadczenia (art. 12 ust. 7 ww. ustawy). Został też sporządzony przez uprawnionego projektanta. Inwestor wywiązał się ze swoich obowiązków uzyskując decyzję o warunkach zabudowy i składając wniosek w terminie obowiązywania tej decyzji, złożył również oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane.

Rozwijając ocenę w tej ostatniej kwestii, jako że to zarzut nielegitymowania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością – działką nr ewid. [...] na cele budowlane (brak zgody współwłaściciela tj. skarżącej Wspólnoty [...] na dysponowanie wspólną ścianą na granicy nieruchomości [...] i [...]) był zasadniczą podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i powtórzony został w skardze Sąd zauważa, że zarówno budynek skarżącej Wspólnoty, jak i budynek inwestora stanowią odrębne obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, położone na wyodrębnionych geodezyjnie działkach ewidencyjnych gruntu, trwale związane z gruntem i stanowią przestrzenie wydzielone za pomocą przegród budowlanych. Inwestor realizując zamierzenie budowlane na działce nr ewid. [...] nie miał wbrew stanowisku skarżącej, obowiązku złożenia oświadczenia o prawie dysponowania na cele budowlane działką nr ewid. [...] ([...]) bowiem z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, by współwłaścicieli obu nieruchomości (położonych przy ul. [...] i [...]) łączył jakikolwiek rodzaj współwłasności.

Wniosek o istnieniu współwłasności (w rozumieniu kodeksu cywilnego) wymagałby jej wydzielenia, jako odrębnego od obu budynków i działek gruntu przedmiotu własności. Tylko w takim przypadku współwłaścicielami pozostałej części wspólnej budynku [...] pozostawaliby członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej [...], współwłaścicielami pozostałej części wspólnej budynku [...] pozostawaliby inwestor i inni członkowie Wspólnoty [...], zaś katalog właścicieli "wspólnej ściany" byłby jeszcze inny i obejmował wszystkich członków obu wskazanych Wspólnot. Na gruncie prawa cywilnego taka koncepcja jest niemożliwa do zrealizowania.

Analiza załączonej do wniosku o pozwolenie na budowę dokumentacji wskazuje, że prace budowlane związane z inwestycją zamykają się w granicach ewidencyjnych działki nr [...], nie było zatem potrzeby uzyskiwania zgody na nie ze strony skarżącej.

Przedmiotem analizy organów w postępowaniu nadzwyczajnym była także dokonana przez organ administracji architektoniczno - budowlanej ocena zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanym (art. 35 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego). W tym celu zarówno Wojewoda [...], jak również GINB, dokonali kontroli prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę z uwzględnieniem mających zastosowanie przepisów wiążącego w tym zakresie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ta analiza pozwoliła organom na ustalenie, że Prezydent nie naruszył obowiązku oceny zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami. W odniesieniu do odległości w jakiej należy sytuować budynek od granicy z sąsiednią działką budowlaną (§ 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), prawidłowo organy stwierdziły, że w wyniku projektowanych prac nie zmieni usytuowanie budynku objętego spornym pozwoleniem na budowę.

Prawidłowo także zdaniem Sądu organ stwierdził, że brak jest podstaw do oceny, że projektowane przedsięwzięcie rażąco narusza przepisy § 13 i 60 ww. rozporządzenia (dotyczących kwestii zapewnienia naturalnego oświetlenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi). Organ odwoławczy dokonał w kontekście powyższych przepisów prawidłowej analizy zacieniania wskazując, że dla celów tej analizy dokonano stosownych pomiarów i przeprowadzono analizę graficzną, z której wynika, że pokoje mieszkalne w budynkach sąsiednich już przed nadbudową nie są nasłonecznione w związku z czym nadbudowa nie zmienia istniejącego nasłonecznienia dla tych lokali. Wskazał również, że odległości o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej (§ 13 ust. 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), a w przypadku analizowanej sprawy mamy do czynienia ze zgrupowaniem intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia.

Skarżąca w zasadzie na żadnym etapie postępowania nieważnościowego (także w skardze) nie kwestionowała dokonanej przez organy oceny spełnienia wymogów dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w zakresie zapewnienia oświetlenia dziennego i nasłonecznienia. Tej oceny nie zmienia zadaniem Sądu podniesiony w piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2019 r. zarzut rażącego naruszenie § 13 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w związku z tym, że odległość budynku projektowanego na działce nr ewid. [...] ([...]) od okien budynku na działce nr ewid. [...] ([...]) wynosi ok. 1 m, co uniemożliwia zapewnienie odpowiedniego nasłonecznienia. Skarżąca nie wykazała (nawet tego nie twierdziła), by w kontekście uwag GINB dotyczących spełnienia warunków w zakresie przesłaniania pokoi mieszkalnych także w budynku [...] pomieszczenia, o których wspomina w ww. piśmie były pokojami mieszkalnymi. Skarżąca nie zaoponowała też stanowisku zawartemu w piśmie uczestników postępowania (inwestora i Wspólnoty Mieszkaniowej [...]) z dnia 30 grudnia 2019 r., że w południowej płaszczyźnie tzw. "studni" pomiędzy budynkiem [...], a budynkiem [...] znajdują się otwory okienne kuchni, łazienek i korytarzy, zatem nie są to pokoje mieszkalne.

Poddane analizie organów przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie chronią tymczasem pomieszczeń łazienek i korytarzy. Dla tych pomieszczeń nie przeznaczonych na stały pobyt ludzi, nie ma wymogu oświetlenia naturalnym światłem dziennym. W odniesieniu natomiast do pomieszczenia kuchni przepisy te nie formułują wyraźnych wymogów. Ponadto pojęcie "kuchni" nie mieści się w normatywnej definicji pomieszczenia mieszkalnego. Zgodnie z § 3 pkt 10 ww. rozporządzenia pomieszczenie mieszkalne to pokoje w mieszkaniu. Z kolei pomieszczeniem pomocniczym zgodnie z § 3 pkt 11 rozporządzenia jest pomieszczenie znajdujące się w obrębie mieszkania lub lokalu użytkowego służące do celów komunikacji wewnętrznej, higieniczno-sanitarnych, przygotowywania posiłków (...). Z treści § 92 i § 93 ww. rozporządzenia wynika, że normodawca odróżnia znaczenia pojęcia pomieszczenia mieszkalnego od kuchni. Ratio legis takiego rozwiązania wynika z konieczności uwzględnienia różnych stanów faktycznych wynikających z projektów budowlanych, tak aby można było dokonać prawnej kwalifikacji mieszkań jako nadających się do użytkowania.

Zatem organy obu instancji prawidłowo oceniły kontrolowaną decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę także w kwestii zacienienia, która skądinąd w dacie wniesienia skargi nie była nawet sporna w sprawie.

Sąd podziela wyjaśnienia organów także co do tego, że organ administracji architektoniczno budowlanej nie sprawdza projektu budowlanego, gdyż osobą za ten projekt odpowiedzialną (za jego zgodność z prawem) jest wyłącznie projektant. To, na co ustawodawca zezwolił organowi, a więc to, co mieści się w zakresie jego kompetencji kontrolnych, wynika z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Dlatego też Prezydent, jako organ administracji architektoniczno budowlanej, miał wyłącznie obowiązek zbadać:

1. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska,

2. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt. 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4. wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Nie leży w kompetencjach organu merytoryczne sprawdzenie projektu budowlanego. Ten obowiązek został bowiem nałożony na projektanta w art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym to projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.

Skoro – co wynika z akt sprawy, a także zostało wykazane w uzasadnieniach decyzji obu organów – Prezydent należycie dopełnił obowiązku z art. 35 ust. 1 i w wyniku tego stwierdził spełnienie przez inwestora wymagań określonych w ust. 1 art. 35 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, to nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 ww. ustawy)

Zarówno Wojewoda [...], jak i GINB w sposób poprawny i niebudzący wątpliwości Sądu wyjaśnili istotę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Biorąc tak wyjaśnioną istotę sprawy pod rozwagę, organy obu instancji wyprowadziły prawidłowe wnioski i dokonały poprawnej subsumpcji prawnej ustalonego stanu faktycznego z uwzględnieniem dyspozycji art. 156 § 1 k.p.a. i zawartych w tym artykule przesłanek stwierdzenia nieważności. Wyniki ustaleń i subsumpcji przedstawiły w uzasadnieniach swych decyzji w sposób zgodny z art. 107 § 3 k.p.a., uwzględniając też zasadę wyjaśniania przesłanek orzeczenia (art. 11 k.p.a.).

Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) Sąd orzekł, jak w sentencji.