Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 320/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/Rz 320/21

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi I.Z. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2021 r. nr [...] dotycząca uchylenia w całości decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] Burmistrz [...] uchylił w całości decyzję własną z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] przyznającą I.Z. bezterminowo (począwszy od 1 marca 2019 r.) prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem - K.D.

Stwierdzony na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego stan zajmowanego pomieszczenia mieszkaniowego - kuchni, wskazywał zdaniem organu na brak sprawowania przez nią stałej i bezpośredniej opieki nad bratem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W odwołaniu I.Z. wskazała, że wywiad środowiskowy przeprowadzony został bez jej udziału, a wyjaśnienia złożone przez nią po zapoznaniu się z protokołem zostały zupełnie zignorowane. W dniu wywiadu środowiskowego nadzorowała pracę firmy wykonującej pokrycie dachowe w domu zamieszkiwanym przez brata. Po powrocie z G. nie podjęła pracy i zaniedbała własną rodzinę, aby zająć się bratem znajdującym się w dramatycznej sytuacji. Brat jest osobą podatną na manipulacje, stał się ofiarę złego towarzystwa, a jego sytuacja to "ciąg problemów rodziny", które są znane pracownikom GOPS w [...]. Zakwestionowała obiektywizm wywiadu środowiskowego, w tym anonimowy donos ze strony osoby z bliskiego otoczenia jej brata. Sformułowała pytanie o powody braku interwencji GOPS w [...] w domu jej brata podczas wcześniejszych tragicznych wydarzeń, tj. pożaru, zniszczeń dachu wskutek wichury, zalania, odcięcia prądu z powodu zalegania z opłatami. Podniosła, że z wielkim trudem porządkuje sytuację brata.

SKO działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 17 ust. 1 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wyjaśniło, że zgodnie z art. 23 ust. 4aa u.ś.r., jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1818 ze zm., dalej: u.p.s.) w celu weryfikacji tych wątpliwości. Z art. 107 ust. 1 u.p.s. wynika, że rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej, w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. Zgodnie z art. 107 ust. 1a pkt 1 u.p.s., rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się również na podstawie art. 23 ust. 4aa u.ś.r. u osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne.

Stosownie do art. 32 ust. 1 u.ś.r., organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Wzruszenie decyzji na podstawie art. 32 u.ś.r. dokonuje się przez wydanie decyzji konstytutywnej (uchylającej lub zmieniającej weryfikowaną w tym trybie decyzję) i nie może nastąpić z mocą wsteczną.

Wg Kolegium, sytuację zaistniałą w przedmiotowej sprawie – opartą o okoliczność braku sprawowania przez odwołującą stałej i bezpośredniej opieki nad niepełnosprawnym bratem - należy rozpatrywać w kategoriach zmiany sytuacji rodzinnej oraz wystąpienia innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń. Ustaleń tych organ I instancji dokonał na podstawie przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego, z którego jednoznacznie wynika, iż dom K.D. jest zaniedbany oraz brak w nim porządku, który mógłby świadczyć o systematycznym sprzątaniu. Z istoty świadczenia pielęgnacyjnego wynika, że przysługuje ono nie osobie wymagającej opieki, ale osobie, która tę opiekę sprawuje. Ma ono przynajmniej częściowo zrekompensować wydatki ponoszone przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnej osobie. Istotą opieki o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale przede wszystkim zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby nad którą jest ona sprawowana, a także zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do świadczenia pielęgnacyjnego jest stały charakter opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, która w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Stałość tej opieki powinna być widziana w jej rzeczywistych efektach odnoszących się do warunków, w jakich funkcjonuje osoba niepełnosprawna. Niewątpliwie wyznacznikiem prawidłowo sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną są warunki domowe w jakich osoba ta na co dzień zamieszkuje; przede wszystkim chodzi tutaj o czystość pomieszczeń oraz odpowiednie warunki ogólnobytowe, tj. dostęp do łazienki, kuchni, ogrzewanie pomieszczeń.

Z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego wynika, że warunki mieszkaniowe K.D. są bardzo trudne. Z treści wywiadu środowiskowego nie sposób jest wywnioskować, aby odwołująca wykonywała przy swoim niepełnosprawnym bracie codzienne czynności domowe takie jak gotowanie, sprzątanie, wykonywanie zakupów, załatwianie spraw lekarskich czy pomaganie w utrzymaniu higieny. Jednocześnie stan domu wskazuje, iż brak opieki ze strony jego siostry nie ma charakteru krótkotrwałego, lecz musi trwać od dłuższego czasu. Brak wykonywania ww. czynności przez siostrę potwierdził również sam K.D. w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Nie można zanegować tego, że brat odwołującej potrzebuje codziennej opieki, co wynika z treści orzeczenia o niepełnosprawności, niemniej jednak przy poczynionych ustaleniach faktycznych należy wykluczyć, by opiekę tę sprawowała odwołująca. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że aktualnie I.Z. nie sprawuje stałej, czyli ciągłej i codziennej opieki nad bratem, co skutkuje niemożnością pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję SKO skarżąca zarzuciła brak uzasadnienia powodu nieuwzględnienia jej wyjaśnień, wydanie decyzji w oparciu o donos i wywiad środowiskowy, bez uwzględnienia kontekstu i całokształtu sytuacji rodziny oraz brak wnikliwości i choćby próby skonfrontowania prawdziwości oświadczeń K.D. z faktami, zarówno w momencie przeprowadzania samego wywiadu jak i po jej uwagach do protokołu. W ocenie skarżącej, decyzje organów obu instancji zostały oparte na donosie osoby z bliskiego otoczenia brata i wywiadzie środowiskowym. W tak małej miejscowości jak wieś [...] bez trudu można było zidentyfikować osobę donoszącą, a uwaga zapisana w protokole przez pracownika socjalnego, że rodzina jest skłócona a K. jest źle ustosunkowany do opiekującej się nim siostry powinna wzbudzić czujność co do intencji całego przedsięwzięcia. Skarżąca upatruje w tym bezrefleksyjnego postępowania pracowników socjalnych, którzy wykonując tak specyficzną pracę powinni być uczuleni na wszelkie próby manipulacji. Jest to tym bardziej niezrozumiałe, że GOPS w [...] zna tę rodzinę i jej problemy od kilkudziesięciu lat. Zatem oparcie decyzji na takim materiale i tym samym pozbawienie człowieka opieki uważa za brak odpowiedzialności urzędu.

Podkreśliła, że jej opieka nad bratem to nie tylko zakupy, gotowanie i sprzątnie, ale przede wszystkim kierowanie jego życiem. Brat nie potrafi sprostać codzienności. Nie rozumie mechanizmów rządzących życiem. Nie rozumie obowiązku i odpowiedzialności i nie umie samodzielnie kierować swoim życiem. Robili to za niego rodzice, a po ich śmierci stał się zupełnie bezradny. Nie regulował rachunków, wskutek czego odcięto mu prąd i wodę. Nie potrafił zabezpieczyć jedzenia, ale chodził na plebanie i żebrał. Zadłużył się w SKOK na sumę 120 tys. zł i nie wiadomo, co stało się z tymi pieniędzmi. Ograniczenie roli opiekunki do czynności wyszczególnionych w ustawie czyni tą ustawę ułomną.

Nie przeprowadzono wywiadu środowiskowego w obecności chociażby policjanta ze środowiska, wobec którego brat nie byłby w stanie kłamać, że "nie pamięta kiedy ostatnio widział skarżącą, a w tym dniu była zajęta firmą remontującą dach z jej inicjatywy. Urzędnicy przyjęli i zapisali wyjaśnienie, że robi to brat Krzysztof, chociaż wystarczyło zapytać pracujących tam ludzi. Nie dokonano tak prostej konfrontacji z faktami. Chociażby ten fakt podważa rzetelność całego wywiadu, a przecież na nim oparto obie decyzje. Z tej przyczyny skarżąca o wniosła o ich uchylenie.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja SKO z [...] stycznia 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] listopada 2020 r. nr [...] o uchyleniu w całości decyzji własnej z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] o przyznaniu I.Z. od 1 marca 2019 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem K.D.

Poddawszy decyzję zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji kontroli w ramach w/w kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie budzi wątpliwości, że z istoty świadczenia pielęgnacyjnego wynika dla osoby uprawnionej do jego pobierania – która nie podejmuje lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - obowiązek sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą pomocy, która z racji znacznej niepełnosprawności (potwierdzonej stosownym orzeczeniem) ma znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).

Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest bezwarunkowe, gdyż jeżeli w stosunku do osoby go pobierającej wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu weryfikacji tych wątpliwości (art. 23 ust. 4aa u.ś.r.); ich potwierdzenie może stanowić podstawę do uchylenia na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych (przepis ten jako przesłanki wydania takiej decyzji wymienia zmianę sytuacji rodzinnej lub dochodowej rodziny mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, nabycie przez członka rodziny prawa do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nienależne pobranie świadczeń rodzinnych lub wystąpienia innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń).

Zgodnie z powyższym, wywiad środowiskowy stanowi zasadniczy dowód w oparciu o który może być uchylona decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. W rozpoznawanej sprawie wywiad ten został przeprowadzony [...] października 2020 r. w miejscu zamieszkania K.D., a wyprowadzone wnioski oparte na jego wyjaśnieniach (w zakresie m.in. braku wizyt skarżącej i związanej z tym opieki) oraz spostrzeżeniach pracowników socjalnych (dotyczących zwłaszcza ogólnego zaniedbania domu w którym zamieszkuje i braku bieżącej dbałości o porządek w zajmowanym przez niego pomieszczeniu).

W ocenie Sądu – nie przesądzając w żaden sposób rodzaju rozstrzygnięcia – decyzje te jawią się jednak jako zdecydowanie przedwczesne i podjęte bez dostatecznego zbadania oraz rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie kluczowe znaczenie dla uznania "wystąpienia innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń" o których mowa w art. 32 ust. 1 u.ś.r. Wynika to z braku jakiegokolwiek potwierdzenia, iż skarżąca faktycznie nie przyjeżdża do swojego brata i nie sprawuje nad nim opieki, połączona z brakiem wiarygodnych ustaleń co do stanu zdrowia K.D.

Wnioski w powyższym zakresie trudno wyprowadzać tylko z oświadczenia K.D., biorąc pod uwagę sygnalizowaną przez skarżącą i rzekomo wiadomą pracownikom GOPS z racji długoletnich kontaktów i wspierania rodziny okoliczność jego choroby psychicznej oraz nieracjonalnych zachowań (mania gromadzenia niepotrzebnych rzeczy skutkująca "zagracaniem" domu, żebranie mimo posiadania własnych środków finansowych na utrzymanie, nieracjonalne gospodarowanie tymi środkami skutkujące powstaniem zadłużenia w wysokości ok. 120 tys. zł i to mimo braku jakichkolwiek nakładów na dom, odcięcie w przeszłości energii elektrycznej z powodu nieregulowania opłat).

W aktach sprawy organu I instancji znajduje się co prawda pozyskany w toku postępowania "Wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS" z [...] października 2003 r. o uznaniu go za całkowicie niezdolnego do pracy (trwale od urodzenia) i niezdolnego do samodzielnej egzystencji (trwale od [...] grudnia 1993 r.), niemniej jak wskazał już chociażby organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji (s. 4), "z orzeczenia tego nie wynika, z jakiego powodu Pan D. ma orzeczoną niepełnosprawność".

Wiedza (nawet ogólna) nt. stanu zdrowia K.D. i przyczyn z powodu których wymaga opieki (które to ustalenia powinny być poczynione już w związku z wydaniem decyzji o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego i niejako obecnie wiadome już organom "z urzędu") pozwoliłaby na wstępną ocenę wiarygodności jego twierdzeń co do sposobu sprawowania opieki nad nim przez siostrę, co nabiera szczególnego znaczenia zwłaszcza wobec jej informacji o jego podatności na wpływ innych osób, negatywnym nastawieniu do niej jego i innych – nie sprawujących opieki - członków rodziny, czasowym utrudnianiem jej dostępu do domu wskutek przebywania tam osób obcych czy wymiany zamków.

Mimo że wstępnie o braku sprawowania przez skarżącą należytej opieki nad bratem mógł przemawiać stwierdzony naocznie przez pracowników socjalnych zaniedbany stan domu i zajmowanych przez K.D. pomieszczeń, w kontekście powyższego, nie uprawniało to definitywnego stwierdzenia, że warunki mieszkaniowe zastane w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego (brak porządku, który mógłby świadczyć o systematycznym sprzątaniu) miały w obiektywny sposób świadczyć o braku sprawowania przez skarżącą stałej i osobistej opieki nad niepełnosprawnym bratem, skutkując pozbawieniem jej prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego (s. 5 zaskarżonej decyzji). Na podstawie samego stanu w jakim zastano dom całkowicie nieuprawnione było także pominięcie (brak rozpatrzenia) przez organy okoliczności dotyczących rzekomego utrudniania skarżącej sprawowania opieki przez samego brata czy osoby z jego otoczenia; jeżeli bowiem zostałoby to potwierdzone, logicznym jest, że utrudniony dostęp do domu musiał mieć bezpośrednie przełożenie na możliwość utrzymywania w nim porządku przez skarżącą.

W opisanych okolicznościach – przede wszystkim z uwagi na brak danych co do stanu zdrowia K.D. i jego możliwego związku z jego zachowaniem - orzekające w sprawie organy administracji w żaden sposób nie wyjaśniły, z jakich przyczyn dały pełną wiarę jego wyjaśnieniom przedstawionym w wywiadzie środowiskowym (wg których siostra się nim nie interesuje, nie opiekuje, a on nie pamięta, kiedy była u niego ostatni raz), uznając tym samym za niewiarygodne twierdzenia skarżącej.

W pełni zgodzić się należy ze skarżącą, że już w chwili przeprowadzania wywiadu środowiskowego [...] października 2020 r. możliwa była przynajmniej wstępna ich weryfikacja, która znacznie ułatwiłaby zajęcie organom prawidłowego stanowiska w sprawie. Jeżeli bowiem jak wskazali pracownicy socjalni, na budynku mieszkalnym trwały wtedy prace przy remoncie dachu, to niewątpliwie przynajmniej ogólnie znany im stan zdrowia K.D. oraz jego nieporadność życiowa nasuwały graniczący z pewnością wniosek, że remontu tego nie organizuje i nie zajmuje się nim samodzielnie. W tej sytuacji jak najbardziej celowe i zasadne było poczynienie w tym zakresie stosownych ustaleń (także co do nieobecności osoby sprawującej opiekę) poprzez stosowne rozpytanie pracujących tam osób, co nie wiadomo z jakich przyczyn nie zostało przez pracowników socjalnych dokonane (pozwoliłoby to organom w sposób nie budzący wątpliwości zająć również m.in. stanowisko co do twierdzeń skarżącej, że to ona – a nie K.D. z bratem K. – zorganizowała remont i zamówiła firmę wykonawczą, a w czasie przeprowadzania wywiadu środowiskowego nie była obecna z powodu wyjazdu po potrzebne do montażu elementy).

Konsekwencjami tego uchybienia – którego nie dostrzegły orzekające w sprawie organy, a mającego istotne znaczenie dla sprawy - nie można obarczać więc skarżącej, koncentrując się na panującym wewnątrz domu K.D. nieporządku i upatrując w nim główną przyczynę uzasadniającą uchylenie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, z jednoczesnym pominięciem wszystkich innych okoliczności mogących mieć wpływ na ten stan rzeczy.

Wywiad środowiskowy niewątpliwie ma na celu ustalenie faktu sprawowania opieki, niemniej musi uwzględniać wszystkie okoliczności mogące w realiach konkretnej sprawy mieć znaczenie dla oceny prawidłowości jej sprawowania.

Zdaniem Sądu, psychofizyczne właściwości osobnicze osoby wymagającej opieki (w tym wynikające ze stanu jej zdrowia) nie uzasadniają przyjęcia "z góry" założenia, że opieka ta zawsze i w każdym przypadku będzie bezproblemowa. Doraźne trudności w bieżącym jej sprawowaniu wywołane przejściowymi przyczynami tkwiącymi po stronie tej osoby nie przemawiają za uznaniem, że opieka ta nie jest sprawowana lub jest sprawowana w sposób niewłaściwy, zwłaszcza jeżeli opiekun podejmuje czynności zmierzające do eliminacji tych przeszkód i poprawy warunków funkcjonowania osoby znajdującej się pod jego pieczą.

W tej sytuacji należało stwierdzić przedwczesne – z uwagi na brak prawidłowo przeprowadzonego w ramach sprawy postępowania dowodowego - wywiedzenie przez organ administracji I i II instancji przesłanek do uchylenia decyzji o przyznaniu skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Stosownie do powyższego, z powodu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania dla organów administracji wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.

Dodać należy, że wobec zdecydowanej rozbieżności stanowisk K.D. i skarżącej co do sprawowania nad nim opieki, powinny być one zweryfikowane, poczynając od ustalenia przyczyn zdrowotnych dla których została orzeczona u K.D. znaczna niepełnosprawność, a które znalazły się u podstaw przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z brakiem możliwości jego samodzielnego funkcjonowania.

Pozwoli to stwierdzić, wykonywania jakich czynności opiekuńczych należało oczekiwać od skarżącej, z czym kolejno wiąże się konieczność ustalenia, czy z uwagi na sygnalizowane rzekome utrudnienia (jeżeli tak, to jakie) była w stanie je bez przeszkód w pełnym zakresie i w sposób ciągły wykonywać. Dopiero te ustalenia odniesione do aktualnej sytuacji osobistej, zdrowotnej i bytowej K.D. oraz porównane z jego sytuacją w okresie wydawania decyzji o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad nim (a jeżeli to możliwe, także sprzed rozpoczęcia jej sprawowania) pozwolą na wyciągnięcie właściwych wniosków nt. wywiązywania się skarżącej z obowiązków opiekuńczych względem brata.

Zdaniem Sądu, w ramach wywiadu środowiskowego niewątpliwie konieczne będzie również zasięgnięcie w najbliższym środowisku K.D. opinii nt. jego funkcjonowania i zachowań, współpracy ze skarżącą oraz sposobu sprawowania przez nią opieki (m.in. nt. częstotliwości jej wizyt, czasu poświęcanego na jej sprawowanie, wykonywanych czynności, podejmowania działań mających na celu zabezpieczenie /polepszenie jego warunków bytowych – w tym ponownego podłączenia energii elektrycznej, zainicjowania i koordynowania wskazanych prac przy remoncie dachu), skoro jak wynika z notatki służbowej sporządzonej w OPS w [...] października 2020 r., to właśnie z otoczenia K.D. wyszła informacja, iż opieka do sprawowania której zobowiązana jest skarżąca praktycznie nie jest przez nią wykonywana.

Chociaż nie wchodzi to w zakres postępowania i nie może determinować rozstrzygnięcia, końcowo już tylko Sąd zwraca uwagę (w szczególności organu administracji I instancji), że z uwagi na sytuację osobistą i zdrowotną K.D., konsekwencją uchylenia decyzji o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego może być potrzeba przynajmniej doraźnego (do czasu odpowiedniego uregulowania jego sytuacji) zapewnienia mu bieżącej opieki i niezbędnej pomocy, skutkująca koniecznością zaangażowania właściwego ośrodka pomocy społecznej; w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 4), także Kolegium – jak wskazują okoliczności - trafnie stwierdziło, iż "nie można zanegować tego, że brat odwołującej potrzebuje codziennej opieki, co wynika z treści orzeczenia o niepełnosprawności (...)".