Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 398/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148 par. 1 i par. 2, art. 149 par. 1, art. 149 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi K. G., J. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 marca 2021 r., nr 345/21, Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. D. pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z murami oporowymi i niezbędnymi urządzeniami budowlanymi przy ul. [...] w S., na terenie działki nr [...], obręb [...] Decyzja stała się ostateczna w dniu 15 kwietnia 2021 r.

W dniu 12 czerwca 2021r. do Prezydenta Miasta S. wpłynął wniosek K. G. oraz J. G. o wznowienie postępowania zakończonego opisaną decyzją ostateczną z 26 marca 2021 r., w którym powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podnieśli, że zostali bez swojej winy pozbawieni możliwości uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym udzielenia przedmiotowego pozwolenia na budowę. Jednocześnie wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 26 marca 2021 r. na podstawie art. 152 § 1 k.p.a.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2021 r., nr [...], Prezydent Miasta S. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wskazaną wyżej decyzją, zaś postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r., o tożsamym numerze, w oparciu o przepis art. 152 § 1 k.p.a. odmówił wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia na rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organ II instancji postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2021 r. utrzymał je w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1059/21 oddalił skargę na opisane wyżej postanowienie z dnia 4 sierpnia 2021 r.

Decyzją z dnia 9 grudnia 2021 r. Prezydent Miasta S. odmówił uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji z dnia 26 marca 2021 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę.

Nie zgadzając się z powołaną decyzją K. G. oraz J. G. złożyli od niej odwołanie, jednocześnie zarzucając naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351) w związku z nieprzyznaniem im przymiotu strony w postępowaniu.

Zdaniem odwołujących nieruchomości oznaczone nr [...] oraz nr [...], które stanowią ich własność bądź współwłasność sąsiadują bezpośrednio z działką nr [...] z obrębu [...] m. S., objętą kwestionowanym pozwoleniem na budowę, zatem znajdują się w obszarze oddziaływania planowych obiektów budowlanych. Nadto strony zakwestionowały przyznanie im przymiotu strony również na podstawie dyspozycji zawartej w art. 28 k.p.a. Dodatkowo zarzucono w odwołaniu naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego i brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji. Jak również naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 oraz art. 85 § 1 k.p.a. - polegające na nieuwzględnieniu wniosków dowodowych odwołujących z dnia 13 sierpnia 2021 r. w przedmiocie przeprowadzenia dodatkowego dowodu z opinii innego biegłego z zakresu geologii oraz dowodu z oględzin w tym zakresie, na okoliczność ustalenia przydatności działki nr [...] pod zabudowę.

Decyzją z dnia 23 lutego 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w wyniku rozpoznania złożonego odwołania, Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że wniosek skarżących został oparty na przesłance z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., tj. niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu. Powołując się na treść art. 28 ustawy Prawo budowlane, Wojewoda wyjaśnił, że stronami w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei obszar oddziaływania obiektu, w myśl art. 3 pkt 20 tej ustawy, to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

Przedmiotem inwestycji jest budowa sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z murami oporowymi i niezbędnymi urządzeniami budowlanymi, na terenie działki nr [...], obręb [...] położonej przy ul. [...] w S.. Budynki piętrowe, niepodpiwniczone zostaną wykonane w zabudowie szeregowej. Zjazd z terenu inwestycji odbywać się będzie ze szczytu ul. [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. Działka ta graniczy z działką inwestycyjną nr [...].

W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że sporna decyzja organu I instancji może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy Prezydentowi Miasta S. można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Badając więc zasadność zarzutów odwołania w kontekście przedstawionych okoliczności sprawy organ wskazał, że interes prawny do żądania wzruszenia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę musi opierać się o spełnienie przesłanek wynikających z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

W tym kontekście za nietrafny uznano zarzut odwołujących, że przesłanka wykazania interesu prawnego przez stronę opiera się również o przesłankę spełnienia interesu prawnego ujętą w art. 28 k.p.a. W tym wypadku, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy przyznać charakter szczególny w stosunku do art. 28 k.p.a. W związku z tym w sprawie, w której przedmiotem oceny jest zbadanie zgodności realizacji inwestycji z wydanym pozwoleniem na budowę regulacja ogólna określona musi być rozpatrywana jedynie w kontekście spełnienia przesłanek wynikających z treści art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Położenie nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne przepisy prawa materialnego, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania administracyjnego, a nie z samego faktu posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, mimo że sąsiaduje z nieruchomością objętą inwestycją.

Zdaniem Wojewody, skarżący interes prawny do udziału w postępowaniu wywodzą m.in. z posiadanego udziału we własności gruntu – działki drogowej nr [...]. Tymczasem inwestycja w żaden sposób nie dotyczy wykonywania robót budowlanych w pasie wspomnianej działki drogowej. Inwestor, podobnie jak skarżący, posiada udział w tej działce drogowej, przeznaczonej do obsługi komunikacyjnej przyległych nieruchomości. Z uwagi na powyższe, inwestycja nie wpływa na dotychczasowy sposób zagospodarowania działki drogowej nr [...]. Sprawa możliwości korzystania, utrzymania w należytym stanie, działki drogowej nr [...], przez przyszłych mieszkańców działki nr [...] oraz przez mieszkańców okolicznych nieruchomości i innych użytkowników nie stanowi zagadnienia wstępnego, w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, to interesy mające umocowanie w przepisach prawa. Nie chodzi przy tym o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych nie zaś interesów faktycznych innych osób. Interes faktyczny skarżących, wynikający z potrzeby zabezpieczenia pasa drogi, której są współwłaścicielami nie przekłada się na interes prawny, w udziale w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę sześciu domów jednorodzinnych na działce nr [...], obręb [...] S.. Z tego względu brak jest podstaw do uznania, że ze względu na posiadane udziały we własności działki drogowej nr [...], skarżący posiadają interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia 26 marca 2021 r. o pozwoleniu na budowę.

Z kolei działka skarżących nr [...], znajduje się w odległości (w linii prostej) około 18 metrów od działki objętej inwestycją, zaś pomiędzy tymi działkami znajduje się działka nr [...], na której położony jest budynek mieszkalny jednorodzinny bliźniaczy.

Zdaniem Wojewody, wysokość zaprojektowanych budynków nie przekroczy 9,15 m, inwestycja nie może powodować potencjalnego przesłaniania budynku mieszkalnego położonego na terenie działki skarżących nr [...]. Nie powoduje także zacieniania budynku skarżących, cień padający z bryły zaprojektowanych budynków nie dotyczy działki skarżących. Inwestycja nie ogranicza też w żaden sposób dostępu do działki skarżących nr [...], na której znajduje się budynek mieszkalny. Ze względu na odległość ścian zaprojektowanych budynków od ściany budynku położonego na działce należącej do skarżących - wynoszącą 30 m - inwestycja nie ma wpływu na bezpieczeństwo pożarowe budynku skarżących. Budowa przedmiotowych budynków nie oddziałuje także na działkę skarżących nr [...], ze względu na treść przepisów dotyczących sytuowania miejsc parkingowych, miejsc gromadzenia odpadów i innych wymogów warunków technicznych dotyczących sytuowania budynków.

Organ II instancji nie podzielił również zarzutu odwołujących, polegającego na nieuwzględnieniu przez organ I instancji, wniosków dowodowych strony dotyczących konieczności przeprowadzenia dodatkowej opinii innego biegłego z zakresu geologii oraz oględzin, na okoliczność konwalidacji ustaleń zawartych w obszernej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej sporządzonej dla przedmiotowej inwestycji przez uprawnionego geologa R. N.. Zdaniem odwołujących niejednoznaczność stwierdzeń zawartych we wspomnianej dokumentacji, może kwestionować przydatność rzeczonego gruntu pod zabudowę. Według organu analiza akt sprawy potwierdziła, że grunt przeznaczony pod inwestycję został zaliczony do III klasy geotechnicznej co oznacza, że projektant winien uwzględnić występujące na badanym terenie skomplikowane warunki gruntowe, jednakże nie jest to równoznaczne z niemożnością posadowienia tam budynków.

Odwołując się do przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r. poz. 463 ze zm.) Wojewoda uznał, że opinia geotechniczna nie jest dokumentem, dla którego ustawodawca ustanowił szczególne wymagania formalne. Ma ona wskazywać przydatność gruntów pod budownictwo (czyli pod realizację obiektu budowlanego w danej konkretnej sprawie) oraz jego kategorię geotechniczną. W ocenie organu dokumentacja geotechniczna znajdująca się w projekcie budowlanym wymagania te spełnia, bowiem wskazano w niej kategorię geotechniczną projektowanej inwestycji jako III. Projektant natomiast - przyjmując założenia zwarte w opinii geotechnicznej - zaprojektował posadowienie budynków za pomocą mikropali, zwieńczonych monolityczną żelbetową płytą fundamentową.

Organ odwoławczy jednocześnie podkreślił, że odwołujący podważając prawidłowość ustalenia opinii geotechnicznej nie wskazują na czym opierają swoje kategoryczne twierdzenie o potencjalnych negatywnych konsekwencjach realizacji inwestycji na działce nr [...] oraz nie wyjaśniają, w jaki sposób może mieć to wpływ na ich interes prawny w zakresie ograniczeń zagospodarowania działek nr [...] oraz nr [...]. W związku z tym, Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji co do braku podstaw przeprowadzenia uzupełniających czynności dowodowych, polegających na zleceniu wykonania dodatkowych ekspertyz geotechnicznych, czy przeprowadzeniu - przy udziale uprawnionego geologa - dowodu z oględzin przedmiotowej działki.

Nadto odnosząc się do podnoszonej przez skarżących argumentacji dotyczącej warunków gruntowych działki objętej inwestycją, organ wyjaśnił, że ze względu na położenie działki nr [...] poniżej rzędnej poziomu działki skarżących nr [...], brak jest potencjalnej możliwości kierowania wód opadowych i roztopowych w kierunku działki skarżących.

Mając powyższe na względzie Wojewoda przyjął brak podstaw do uznania, iż wykonanie zaprojektowanych budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na obszarze działki nr [...], wpływa na sposób zagospodarowania budynku na działce nr [...].

W podsumowaniu organ II instancji stwierdził, że ustalenia dokonane przez organ I instancji, jak i podjęte rozstrzygnięcie jest prawidłowe. W ocenie organu II instancji, odwołujący nie wskazali w sposób przekonujący żadnych przepisów prawa materialnego - a także procedury administracyjnej - z których miałoby wynikać naruszenie ich interesu prawnego, ani też nie uprawdopodobnili żadnego naruszenia przepisu, które wskazywałoby na ograniczenie sposobu zagospodarowania nieruchomości oznaczonych nr [...] i nr [...] na skutek przeprowadzenia zamierzenia inwestycyjnego na działce nr [...].

W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, K. oraz J. G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji z dnia 9 grudnia 2021 r., a także o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 26 marca 2021 r., nr [...] oraz wydanie w jej miejsce nowej decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę M. D., jak też o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez błędną interpretację ww. przepisów polegającą na przyjęciu, że skarżący jako właściciele nieruchomości niegraniczących bezpośrednio z działką inwestora nie posiadają interesu prawnego w niniejszym postępowaniu i w konsekwencji nieprzyznanie im przymiotu strony, a będących współwłaścicielami działki nr [...] oraz nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką objętą wnioskiem o pozwolenie na budowę tj. działką nr [...] i tym samym znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu;

2. art. 7 i art. 77 k.p.a poprzez nierozpoznanie istoty sprawy - brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności brak ustalenia jaki jest rzeczywisty obszar oddziaływania inwestycji i czy działki skarżących znajdują się w tym obszarze oraz błędne przyjęcie, że brak jest przepisów prawa wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu działki skarżących w związku z realizacją spornej inwestycji oraz zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność podniesionych przez skarżących zarzutów;

3. art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Organy wniosków dowodowych w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z dodatkowej opinii innego biegłego z zakresu geologii oraz dowodu z oględzin z udziałem biegłego z zakresu geologii na działce nr [...], podczas, gdy przeprowadzenie tychże dowodów winno nastąpić ze względu na niejednoznaczną treść dokumentacji geologiczno-inżynierskiej określającej warunki geologiczno-inżynierskie sporządzonej przez [...] M. N., która nie może stanowić podstawy do oceny przydatności rzeczonego gruntu pod zabudowę;

4. art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, iż działka skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego, pomimo iż prawidłowa ocena indywidualnych cech projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu prowadzi do wniosku, iż nieruchomość skarżących pozostaje w strefie oddziaływania planowanej inwestycji;

5. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji obejmuje działkę Skarżących tylko w sytuacji, w której dane oddziaływanie przekracza prawem dozwolone normy, podczas gdy przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiedniej przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że dojazd do działki nr [...], na której ma zostać wybudowanych 6 budynków jednorodzinnych, prowadzi przez działkę nr [...], w której strony posiadają udziały. Działka ta ma zatem najpierw służyć jako plac budowy, a następnie jako droga dojazdowa dla nowo planowanego osiedla. Zdaniem skarżących, już wyłącznie z samego tego faktu winni być oni poinformowani o wszczęciu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę.

Nadto wskazali, że planowana inwestycja spowoduje jedynie zagęszczenie zabudowy na niewielkim obszarze i znacznie utrudni dojazd do ich nieruchomości.

Przy czym należy również uwzględnić ukształtowanie geologiczne terenu- wskutek którego skrajny bliźniak przy ul. [...] posadowiony jest na palach, zaś inwestycja ma być zrealizowana na skarpie w zabudowie skokowej. Wobec powyższego planowana inwestycja niewątpliwie ingeruje w ukształtowanie geologiczne działki sąsiedniej, co przesądza o zasadności wniosku.

Końcowo skarżący podkreślili, że w sposób niezasadny zostały nieuwzględnione wnioski dowodowe w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z dodatkowej opinii innego biegłego z zakresu geologii oraz przeprowadzenie dowodu z oględzin z udziałem biegłego z zakresu geologii na działce nr [...]. Przeprowadzenie tychże dowodów winno nastąpić ze względu na niejednoznaczną treść dokumentacji geologiczno-inżynierskiej sporządzonej przez M. N..

Zdaniem skarżących, wspomniana opinia - poza faktem przerzucenia ostatecznej decyzji w zakresie metod przygotowania gruntu pod zabudowę na projektanta – budzi również wątpliwości ze względu na brak jakiegokolwiek zalecenia w zakresie jego wzmocnienia – analogicznie jak w wypadku nieruchomości sąsiednich – murem oporowym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021, poz. 137 ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uchylenia – we wznowieniowym postępowaniu – decyzji Prezydenta Miasta S. zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z murami oporowymi i niezbędnymi urządzeniami budowlanymi.

Podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji.

Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.").

Zazwyczaj badania takiego organ dokonuje po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania i w zależności od dokonanych ustaleń albo wydaje postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), albo postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Jedynie w przypadku, gdy wnioskodawca powołuje się na określoną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłankę, iż jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wówczas organ badania takiego dokonuje po wznowieniu postępowania.

Utrwalonym w orzecznictwie jest, iż jeżeli składający wniosek o wznowienie postępowania podnosi, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym nie brał w nim udziału bez swojej winy, to weryfikacja tego stanowiska następuje we wstępnej fazie postępowania prowadzonego po wydaniu przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania. Wyrazem ustalenia, że podanie wniósł podmiot faktycznie nie będący stroną tego postępowania, będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1892/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1406/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 451/13, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie Prezydent Miasta S. wznowił na żądanie K. G. i J. G. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z murami oporowymi i niezbędnymi urządzeniami budowlanymi, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. z uwagi na brak udziału strony, bez jej winy w postępowaniu. Legitymację do udziału w tym postępowaniu skarżący uzasadnili lokalizacją wspomnianych budynków w pobliżu ich działki nr [...] oraz w sąsiedztwie działki drogowej nr [...], w której posiadają udziały.

Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do tego, czy nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane i w związku z tym, czy skarżący powinni mieć przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 26 marca 2021 r.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę wolą ustawodawcy krąg stron tego postępowania został ograniczony w stosunku do innych postępowań administracyjnych. Stroną tego postępowania jest inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). W przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 28 k.p.a., na który przy określeniu stron postępowania powołali się skarżący. Zgodnie z utrwalonym poglądem w doktrynie i orzecznictwie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi bowiem lex specialis względem art. 28 k.p.a, wyłączając tym samym ten przepis w odniesieniu do ustalania stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

Z kolei definicję obszaru oddziaływania zawiera przepis art. 3 pkt 20 ww. ustawy wskazując, iż pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W orzecznictwie przyjmuje się, że nie musi być to sąsiedztwo bezpośrednie, w sensie współgraniczenia działek. Oddziaływanie obiektu może obejmować również dalsze nieruchomości. Istotne jest natomiast, aby wystąpiło powiązanie oddziaływania planowanego obiektu z regulowanymi przepisami prawa materialnego aspektami dotyczącymi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej.

Dla uzyskania statusu strony niezbędne jest zatem istnienie konkretnego przepisu prawa materialnego przewidującego ograniczenie w swobodnym korzystaniu z nieruchomości.

Zdaniem sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organy administracji przeprowadziły analizę wystarczającą do przyjęcia, iż działki, której współwłaścicielami oraz właścicielami są skarżący, nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody, że inwestycja nie wpływa na dotychczasowy sposób zagospodarowania działki drogowej nr [...]. Działka ta (w której skarżący podobnie jak inwestor posiadają udziały), przeznaczona jest do obsługi komunikacyjnej przyległych nieruchomości.

Z projektu budowlanego nie wynika by inwestor planował wzniesienie na tej działce jakichkolwiek obiektów, które mogłyby wpływać na zmianę sposobu zagospodarowania tej działki. Nie ulega wątpliwości, że po zrealizowaniu inwestycji w dalszym ciągu będzie to działka drogowa służąca obsłudze komunikacyjnej przyległych nieruchomości.

Z kolei działka skarżących nr [...] nie sąsiaduje z działką inwestycyjną (pomiędzy tymi działkami znajduje się działka nr [...] – nienależąca do stron).

Jak prawidłowo zauważył Wojewoda, inwestycja nie spowoduje zacieniania działki skarżących, cień padający z bryły zaprojektowanych budynków nie dotyczy działki nr [...]. Ze względu na odległość około 30 m od ścian zaprojektowanych budynków do ściany budynku położonego na działce skarżących, inwestycja nie ma też wpływu na bezpieczeństwo pożarowe budynku stron. Wysokość zaprojektowanych budynków nie przekroczy 9,15 m i nie może spowodować potencjalnego przesłaniania ich budynku w rozumieniu § 13 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 202 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065).

Ze względu na położenie działki nr [...], poniżej rzędnej poziomu działki skarżących o nr [...], brak jest też potencjalnej możliwości kierowania wód opadowych i roztopowych w kierunku działki skarżących. Spadek rzędnych terenu następuje w kierunku zachodnim, natomiast budynek skarżących położony jest na kierunku północno-wschodnim względem zaprojektowanych budynków.

Wobec powyższego planowana inwestycja nie ogranicza w żaden sposób dostępu do działki skarżących i nie wpływa na ograniczenie możliwości zagospodarowania tej działki.

Podkreślić przy tym należy, że skarżący nie wyjaśnili na czym miałoby polegać ograniczenie możliwości zagospodarowania działek nr [...] oraz [...]. Niewątpliwie nie można uznać za takie ograniczenie "zagęszczenia zabudowy na niewielkim obszarze", o którym wspomnieli w skardze. Sam fakt, że po zrealizowaniu projektowanej zabudowy dojdzie do jej "zagęszczenia" nie oznacza, że skarżący nie będą mogli dysponować swoją nieruchomością czy też użytkować jej w dotychczasowy sposób. Co więcej, inwestycja ta jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (przyjętym uchwałą Rady Miasta [...] z dnia 26 listopada 2019 r. nr XII/435/19, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]), w którym w § 9 ust. 1 przewidziano dla terenu elementarnego P.W. 1032.MN przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Z uwagi na treść art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021, poz. 2351) budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest m.in. budynek w zabudowie szeregowej, przy czym powierzchnia zabudowy inwestycji jest mniejsza niż 40 %, co odpowiada zapisom § 9 ust. 3 pkt 2 uchwały z dnia 26 listopada 2019 r., zgodnie z którym maksymalna powierzchnia zabudowy wynosi 40 % powierzchni działki budowlanej. Zapewniony zastał również minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej – tj. 50 % (zgodnie z § 9 ust. 2 cytowanej uchwały).

Skarżący wspomnieli też o znacznym utrudnieniu dojazdu do ich nieruchomości, jednak nie wiadomo na czym owe utrudnienia miałyby polegać, w sytuacji gdy na działce drogowej nr [...] nie powstaną żadne obiekty, droga zachowa dotychczasowe parametry.

Jak słusznie zauważył Wojewoda, z okoliczności, że skarżący posiadają udziały w działce drogowej nr [...] nie wynika ich interes prawny do udziału w postępowaniu.

Będzie ona co prawda stanowić drogę dojazdową już nie tylko do działki skarżącego nr [...] ale także do powstającego osiedla, jednak prowadzone na działce inwestycyjnej roboty budowlane działki tej nie obejmują.

Podzielając w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2021 r. (sygn. akt II OSK 230/21) wskazać należy, że w istocie realizacja każdej inwestycji może prowadzić do zwiększenia ruchu komunikacyjnego, wpływającego na stan dróg i to nie tylko bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Świadczy to jednak tylko o interesie faktycznym właściciela i zarządcy drogi, a nie o ich interesie prawnym.

W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że samo legitymowanie się prawem własności nieruchomości graniczącej z terenem inwestycji nie przemawia za przyjęciem, że jej właściciel powinien być stroną postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę (np. wyroki NSA z 6.11.2019 r., II OSK 3099/17, LEX nr 3092409; z 4.07.2018 r., II OSK 1957/16, LEX nr 2527239).

Skarżący nie wskazali konkretnych przepisów prawa materialnego, które w związku z realizacją inwestycji zostałyby naruszone. Podnieśli jedynie zarzut naruszenia art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane – z uwagi na przyjęcie przez organ, że ich działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego, a także art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, z uwagi na nieprzyznanie skarżącym przymiotu strony, które to zarzuty, z powodów omówionych powyżej, okazały się nietrafne.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania podkreślenia wymaga, że w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej. Wynika z niej nakaz podjęcia przez organ z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Wyrazem tej zasady jest wynikający z treści art. 77 k.p.a. obowiązek organu sprowadzający się do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego rozpatrzenia.

Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Oznacza to, że organ może nie uwzględnić wniosku dowodowego, jeśli dojdzie do wniosku, że dana okoliczność została wykazana innym dowodem lub nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie może powodować zwłokę w załatwieniu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2019 r. sygn. akt I GSK 1728/18, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Analiza postępowania dowodowego wskazuje, że organ postąpił zgodnie z powyższymi regułami. W rezultacie miał podstawy do odstąpienia od przeprowadzenia czynności dowodowych polegających na zleceniu wykonania dodatkowej ekspertyzy geotechnicznej, czy przeprowadzeniu, przy udziale uprawnionego geologa dowodu z oględzin działki inwestycyjnej, bowiem do projektu budowlanego została dołączona dokumentacja geotechniczna sporządzona przez uprawnionego geologa R. N..

Zgodzić się należy z organem, który odwołując się do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U.

z 2012 r., poz. 463 ze zm.) w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowalnych podał, że opinia geotechniczna powinna wskazywać przydatność gruntów pod budownictwo oraz jego kategorię geotechniczną, które to wskazania zostały zamieszczone w przedmiotowej opinii, w której określono jako III kategorię geotechniczną projektowanej inwestycji. Projektant przyjmując założenia zawarte w opinii geotechnicznej zaprojektował posadowienie budynków za pomocą mikropali, zwieńczonych monolityczną żelbetową płytą fundamentową. Z kolei skarżący wnosząc o przeprowadzenie czynności dowodowych polegających na przedłożeniu opinii biegłego (art. 84 § 1 k.p.a.) oraz przeprowadzeniu oględzin działki nr [...] (art. 85 § 1 k.p.a.) oparli się wyłącznie na subiektywnym przeświadczeniu, że prace wykonywane na działce inwestycyjnej będą oddziaływać na ukształtowanie geologiczne działek sąsiednich, przy czym nie wyjaśnili w jaki sposób prace te spowodują ograniczenie w zagospodarowaniu należących do nich działek.

Dodatkowo odnośnie zgłoszonych w skardze zastrzeżeń podkreślić należy, że projekt zakłada zabezpieczenie istniejącej na nieruchomości skarpy.

W tym miejscu rację należy przyznać organowi, że za tak przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe odpowiedzialność ponosi projektant, zaś organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma uprawnień do podważania i weryfikacji przyjętych rozwiązań, obliczeń, techniki i technologii wykonania robót. Ponadto podkreślić za organem należy, że projektant składa w tym zakresie oświadczenie wymagane na podstawie art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, zaś badany przez organy projekt stosowne oświadczenia, zaświadczenia i uprawnienia zawiera.

Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do stwierdzenia, że organy uchybiły swym powinnościom w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, wynikającym z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 w zw. z art. 84 § 1 i art. 85 § 1 k.p.a. Wyciągniętych przez organy wniosków nie można uznać za dowolne, a uzasadnień wydanych decyzji za niespełniających wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Odmowa uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o pozwoleniu na budowę znajdowała uzasadnienie w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem w sprawie nie zostało wykazane, aby skarżący posiadali przymiot strony w tym postępowaniu i bez własnej winy nie brali w nim udziału.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.