Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 166/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6240 Zmiana  kategorii zdolności do służby wojskowej
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy skierowania do Wojskowej Komisji Lekarskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. II SA/Ol 166/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 grudnia 2005r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w O. odmówił skierowania P. P. do wojskowej komisji lekarskiej. W uzasadnieniu podano, iż z posiadanych danych ewidencyjnych wynika, iż orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia 25 kwietnia 2001 r. wnioskodawca otrzymał kategorię D wskutek czego został uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju. Nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania od przedmiotowego orzeczenia. Podano, iż w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony RP poborowych oraz żołnierzy rezerwy kieruje z urzędu lub na wniosek tych osób do wojskowej komisji lekarskiej wojskowy komendant uzupełnień. Zgodnie jednak z brzemieniem art. 29 ust. 5 powołanej ustawy skierowanie do komisji na wniosek osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 może nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb sił zbrojnych. W związku z powyższym, a także z uwagi na brak potrzeb sił zbrojnych odmówiono uwzględnienia wniosku.

Od decyzji tej odwołał się P. P., wnosząc o skierowanie go na komisję lekarską celem zmiany kategorii zdrowia.

Decyzją z dnia 19 stycznia 2006r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w O. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, iż P.

P. nie odbył zasadniczej służby wojskowej. Dnia 9 maja 2001 r. został przeniesiony do rezerwy i w związku z tym należy do kategorii osób, o których mowa w art. 29 ust. 1

pkt 3 powołanej ustawy. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 5 ustawy skierowanie takich osób na ich wniosek do wojskowej komisji lekarskiej może nastąpić wyłącznie w przypadku uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. W związku z tym zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Na powyższą decyzję skargę wniósł P. P. Podniósł, iż przyznana mu w dniu 25 kwietnia 2001 r. kategoria D tj. niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, jest w sposób rażący dla niego krzywdząca i nie odzwierciedla jego stanu zdrowia zarówno pod względem psychicznym, jak i fizycznym. Wyjaśnił, iż posiada opinię lekarzy psychiatrów, która potwierdza iż jest osobą w pełni zdrowia psychicznego i nigdy nie był leczony farmakologicznie przez psychiatrę. Skarżący zarzucił, iż w trakcie badania przez Powiatową Komisję Lekarską został przyjęty nieprzychylnie przez

psychologa klinicznego i w jego przekonaniu badanie to nie mogło być wystarczającą podstawą do orzeczenia o jego niezdolności do odbycia służby wojskowej w czasie pokoju. Stąd też w ocenie skarżącego wynik ten winien być zweryfikowany przez Wojewódzką Komisję Lekarską. Podał, iż przyczyną zaniechania przez niego odwołania od orzeczenia Komisji z 25 kwietnia 2001 r. była trudna sytuacja rodzinna, a także stwierdzenie użyte przez jednego z członków Komisji. Skarżący podał, iż obecnie studiuje, a jego sytuacja rodzinna uległa pozytywnej zmianie. Podniósł także, iż jest osobą wielokrotnie dostrzeganą! nagradzaną za zasługi na niwie patriotycznej.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w O. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż wprawdzie ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP zawiera zasadę powszechności obowiązku obrony, jednakże podlegają jej obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. Zgodnie z art. 14 powołanej ustawy wojskowi komendanci uzupełnień oraz szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych mają za zadnie m.in. zapewnić uzupełnianie potrzeb osobowych jednostek wojskowych, mobilizacyjne rozwinięcie tych jednostek oraz administrowanie rezerwami osobowymi. Uzupełnienie Sił Zbrojnych musi być poprzedzone określeniem zdolności do służby wojskowej, a to leży w gestii powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich. Skarżący takie orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej już posiada, wobec czego jedyną podstawą faktyczną uwzględnienia jego żądania byłoby rzeczywiste istnienie potrzeb Sił Zbrojnych rozumianych jako konieczność powołania go do pełnienia służby wojskowej w jednej z forma wymienionych w art. 55 ustawy. Jednak ani w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji, ani obecnie takie potrzeby nie występują.

W piśmie z dnia 15 maja 2006r. skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę wniesioną przez pełnomocnika organu kwestionując argumenty w niej zawarte. Wskazał, iż wojskowy komendant uzupełnień jest uprawniony do skierowania go do wojewódzkiej komisji lekarskiej celem ustalenia aktualnej kategorii zdrowia i żaden przepis ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP tego nie zabrania. Podał, iż według obowiązującego na terenie RP porządku prawnego przysługuje mu tzw. przydział mobilizacyjny, który może być mu nadany z urzędu, także przez wojewódzki sąd administracyjny. W związku z tym w ocenie skarżącego przepis, na który powołuje się pełnomocnik organu jest bezzasadny. Skarżący podał, iż nigdy nie stawał przed wojewódzką komisją lekarską, a orzeczenie z dnia 25 kwietnia 2001 r. zostało w jego ocenie wydane z naruszeniem przepisów prawa. W związku z tym domaga się skierowania do wojewódzkiej komisji lekarskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji.

W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa.

Podnieść przede wszystkim należy, iż przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004r. Nr 241 póz. 2416 ze zm.) przewidują dwa odrębne tryby orzekania o zdolności do służby wojskowej. Zasadą jest, iż określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej należy do kompetencji powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich (art. 26 ust. 1 powołanej ustawy). Natomiast wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej: 1) poborowych, w okresie kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska, 2) żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową oraz 3) żołnierzy rezerwy (art. 29 ust 1 ustawy). Wskazać przy tym należy, iż do wojskowej komisji lekarskiej kieruje - z urzędu lub na wniosek - wojskowy komendant uzupełnień, a w odniesieniu do żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową -dowódca jednostki wojskowej. Stosownie jednak do art. 29 ust. 5 powołanej ustawy skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, może nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych.

W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w O. o skierowanie go na wojskową komisję lekarską w celu zmiany kategorii. Domagał się zatem zastosowania trybu określonego w art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Nie ulega wątpliwości, iż ust. 2 powołanego artykułu przewiduje możliwość wystąpienia z wnioskiem o skierowanie na wojskową komisję lekarską. Jednakże ust. 5 tegoż przepisu ogranicza możliwość skierowania na taką komisję wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. Zatem przyznając prawo do ubiegania się o skierowanie na komisję lekarską jednocześnie ustawodawca uzależnił to uprawnienie od potrzeb Sił Zbrojnych w tym zakresie. Należy przy tym podkreślić, iż poszczególnych przepisów prawa nie można -tak jak to czyni skarżący - interpretować wyrywkowo, w oderwaniu od całościowej regulacji. Zatem sam fakt, iż istnieje przepis dający uprawnienie do wystąpienia z

wnioskiem o skierowanie na wojskową komisję lekarską nie oznacza, iż wniosek taki musi być w każdym wypadku załatwiony pozytywnie, zwłaszcza iż sama ustawa określa dokładnie, w jakich wypadkach takie skierowanie może nastąpić (wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych). W związku z tym nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż w niniejszej sprawie art. 29 ust. 5 powołanej ustawy nie powinien być stosowany. Ponadto wskazać należy, iż skarżący powołuje się na treść powołanego art. 29 ust. 5 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o służbie zastępczej (Dz.U. Nr 180 póz. 1496). Faktycznie w poprzednim stanie prawnym art. 29 ust. 5 ustawy stanowił, iż osoby o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 skierowane na ich wniosek do wojskowej komisji lekarskiej ponoszą koszty związane z przeprowadzeniem badań lekarskich. Jednakże z dniem 21 października 2005r. weszła w życie wskazana wyżej nowelizacja. Zatem w dacie złożenia wniosku przez skarżącego do organu pierwszej instancji (20 grudnia 2005r.) obowiązywał już przepis art. 29 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w brzmieniu, w jakim został przytoczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnić także należy, iż zupełnie chybiony jest skierowany do sądu wniosek o nadanie skarżącemu przydziału mobilizacyjnego. Jak wskazano wyżej sąd administracyjny jest powołany jedynie do kontroli legalności zaskarżonych decyzji, a nie do merytorycznego załatwiania spraw administracyjnych.

W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, iż odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego przez organy administracji nie narusza prawa.

Skarżącemu należy jednak wyjaśnić, iż z treści skargi skierowanej do Sądu, a następnie pisma złożonego w trakcie postępowania przed sądem administracyjnym wynika, iż nie tylko domaga się on skierowania na wojskową komisję lekarską, ale kwestionuje także orzeczenie wydane przez Powiatową Komisję Lekarską w O. z dnia 25 kwietnia 2001 r. Zgodnie z art. 28 ust. 2 od orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej przysługuje poborowemu o wojskowemu komendantowi uzupełnień odwołanie do wojewódzkiej komisji lekarskiej w terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia. Zarówno z akt sprawy, jak i z oświadczenia skarżącego wynika, iż nie korzystał on z prawa do odwołania. Zatem obecnie istnieje jedynie możliwość wzruszenia tego orzeczenie w jednym z trybów nadzwyczajnych, określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże w tym zakresie organem właściwym do rozstrzygnięcia wniosku jest powiatowa, bądź (w zależności od wybranego trybu) wojewódzka komisja lekarska.

Wobec powyższego w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W związku z tym skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270).