Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 461/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 7 lit.d i art. 23
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi B.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Wójt Gminy (dalej jako: organ, organ I instancji) decyzją z dnia ‘[...]’ r., nr ‘[...]’ przyznał B. F. (dalej jako: strona, skarżąca) świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 500 zł miesięcznie, na rzecz osób uprawnionych – P. F., na okres od 1 października 2012 r. do 31 sierpnia 2013 r. i na K. F., na okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. Kolejną decyzją z dnia ‘[...]" r. nr "[...]" organ ten przyznał B. F. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 500 zł na rzecz uprawnionego P. F., na okres od 1 września 2013 r. do 30 września 2013 r.

W związku z uzyskaniem przez organ informacji o tym, że w maju 2013 r. została przekazana na konto B. F. wpłata od dłużnika alimentacyjnego w kwocie 431,33 euro, a w czerwcu 2013 r. w kwocie 143,11 euro, zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie ustalenia kwoty i okresu nienależnie pobranych świadczeń. Postępowanie to zostało zakończone decyzją z dnia ‘[...]’ r. organu I instancji, który orzekł wobec B. F. o wysokości nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione wypłacone w okresie ich pobierania, tj. od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r., w wysokości 2.427,14 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi na dzień spłaty – z decyzji "[...]" z dnia "[...]"r. oraz decyzji Nr "[...]" z dnia "[...]" r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" r., po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Pismem z dnia 17 grudnia 2014 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwoty i okresu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w związku z pozyskaniem informacji, że w miesiącach lipcu, sierpniu i wrześniu 2013 r. otrzymała ona na konto należności alimentacyjne przypadające od dłużnika.

Decyzją z dnia "[...]" r. organ I instancji orzekł o wysokości nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione wypłacone w okresie ich pobierania, tj. od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r., w wysokości 1.770,09 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi na dzień spłaty – z decyzji Nr "[...]" z dnia "[...]" r. oraz decyzji Nr "[...]" z dnia "[...]" r.

W uzasadnieniu organ wskazał na stan faktyczny i prawny sprawy. Podał, że strona pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013r. w wysokości po 500 zł miesięcznie na P. F. i K. F. Z pisma strony z dnia 10 grudnia 2014 r. wynika, że otrzymała ona w 2013 r. od dłużnika alimentacyjnego wpłaty w kwocie: w lipcu 139,11 Euro (590,20 zł), w sierpniu 139,11 Euro (593,36 zł), we wrześniu 139,11 Euro (586,53 zł). Na podstawie średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia miesiąca ustalono, że strona otrzymała łącznie tytułem alimentów kwotę 1.770,09 zł. Według organu kwota ta stanowi świadczenia nienależnie pobrane, stosownie do art. 2 pkt 7 lit d) ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W ocenie organu, bez znaczenia jest, czy wpłacone na konto strony alimenty dotyczyły należności zaległych, czy bieżących.

W odwołaniu od tej decyzji strona zarzucała, że organ nie zbadał za jaki okres wypłacono jej alimenty w kwocie 1.770.09 zł, oświadczając, że były to zaległe alimenty. Wyjaśniła, iż otrzymane kwoty zaległe dotyczą należności z lat 2004 – 2008, zasądzonych wyrokiem z dnia 6 lutego 2002 r. sygn. akt VI RCa 353/01 i nie mają nic wspólnego z Funduszem Alimentacyjnym, który dokonuje wypłaty świadczeń bieżących, wynikających z wyroku z dnia 16 grudnia 2008 r. sygn. akt III RC 247/08. Ponadto odwołująca się powołała się na kolejność zarachowania zapłaty, określoną w art. 451 § 1 – 2 Kodeksu cywilnego, stwierdzając, że kwoty otrzymane w okresie od lipca 2013 r. do listopada 2014 zalicza na poczet zaległości alimentacyjnych na syna M. F., ponieważ egzekucja prowadzona od wielu lat w Niemczech dotyczy należności przypadających za lata wcześniejsze również na jego rzecz, a nie tylko pozostałych wierzycieli.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, Kolegium) decyzją z dnia "[...]" r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium wskazało, że decyzje przyznające B. F. uprawnienie do świadczeń z funduszu alimentacyjnego zostały wydane pod rządami art. 2 pkt 7 lit.d) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. Oznacza to, że organ miał obowiązek uwzględnić fakt, że strona

w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionych otrzymała od niemieckiego organu egzekucyjnego alimenty w określonych w decyzji kwotach, dotyczących lipca, sierpnia i września 2013 r. Pobieranie należności wyegzekwowanych przez niemiecki organ egzekucyjny naruszyło bowiem kolejność zaspokajania wierzycieli przez dłużnika alimentacyjnego, określoną w art. 28 w/w ustawy.

W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, B. F. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, powtarzając argumentację, zawartą w odwołaniu. Wskazała, że przepis, na podstawie którego wydane zostały skarżone decyzje wszedł w życie 1 stycznia 2012 r., a wniosek o egzekucję alimentów do niemieckiego organu egzekucyjnego został złożony wcześniej t.j. w 2003 r. Egzekucja ta dotyczy nie tylko wcześniejszych lat ale także czterech uprawnionych wierzycieli. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie, gdyż jej zdaniem prowadzi ono do tego, że osoba uprawniona będzie pozbawiona przysługujących jej świadczeń także wtedy, gdy pobrane alimenty będą stanowiły spłatę zaległych alimentów, przysługujących za okres sprzed przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W ocenie Kolegium, nie miało żadnego znaczenia w sprawie, że strona otrzymała alimenty zaległe oraz, że – w braku oświadczenia dłużnika alimentacyjnego – spełnione świadczenie zaliczyła na poczet długu wymagalnego na rzecz M. F. Istotne jest bowiem to, iż pobierając świadczenie alimentacyjne doszło do naruszenia kolejności zaspokajania wierzycieli, określonej w art. 28 ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są słuszne. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz.1647) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi.

W niniejszej sprawie uchylenie zaskarżonej decyzji okazało się konieczne z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 859, dalej jako: ustawa). Określa ona zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego w przypadku bezskuteczności egzekucji, warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów zwanych dalej "świadczeniami z funduszu alimentacyjnego", zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zasady finansowania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium z dnia 25 marca 2015 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 7 lit. d i art. 23 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, którą to decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]" r. w sprawie uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego pobranych w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. przez B. F. na synów P. F. i K.F., za świadczenia nienależnie pobrane.

Ostatni z wymienionych przepisów do 31 grudnia 2011 r. miał następujące brzmienie: "ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty". Ustawodawca nie precyzował wówczas, czy chodzi o alimenty bieżące, czy zaległe. Przepis ten został zmieniony od dnia 1 stycznia 2012 r., na mocy ustawy dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2011 r. Nr 205 poz.1212 ). Z treści aktualnie obowiązującego art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy wynika jednoznacznie, że nienależnie pobranym świadczeniem jest świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Stosownie do art.3 w/w ustawy zmieniającej, sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Ze względu na to, że decyzje o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostały wydane po 31 grudnia 2011 r., organy słusznie uznały, że nie mógł mieć zastosowania w sprawie art. 2 pkt 7 lit. "d" w brzmieniu dotychczasowym. Nie można się zatem zgodzić z zarzutami skarżącej, iż nie ma znaczenia, czy alimenty, które uzyskała w drodze egzekucji dotyczą świadczeniami bieżących, czy zaległych. Podobnie nieskuteczne jest powoływanie się na orzecznictwo dotyczące rozstrzygnięć wydanych w oparciu o przepisy ustawy w poprzednio obowiązującym brzmieniu, co skarżąca pośrednio czyni odwołując się do art. 451 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 121, dalej jako: k.c.).

Aktualnie obowiązujący przepis art. 28 ust. 1 ustawy stanowi, że w okresie,

w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:

1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,

2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,

3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,

4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia.

- po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296, z późn. zm.), a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 w przypadku gdy w okresie wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej nie zostaną zaspokojone, po zaprzestaniu wypłaty świadczenia organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:

1) należności wierzyciela alimentacyjnego - do wysokości zasądzonych miesięcznie świadczeń,

2) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,

3) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,

4) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,

5) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia

- po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Organy administracyjne orzekające w sprawie, powołując się na art. 2 pkt 7 lit. d ustawy uznały, że B. F. w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na P. i K. F., pobierała także od niemieckiego organu egzekucyjnego alimenty od dłużnika alimentacyjnego na wspomnianych synów. Z powołaniem się na art. art. 28 ustawy, organy uznały, że nie miało żadnego znaczenia, to za jaki okres skarżąca chce zaliczyć otrzymane alimenty, gdyż w sensie prawnym obojętne jest czy przekazane przez komornika środki zostaną zaliczone w poczet długu alimentacyjnego, czy też jako bieżące alimenty z aktualnego okresu czy miesiąca. Ze względu na treść w/w art. 28, organy stanęły na stanowisku, iż w sprawie zaistniały podstawy do uznania świadczenia za nienależne pobrane, jeżeli osoba uprawniona poza świadczeniem z funduszu otrzyma zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika alimentacyjnego. W takiej sytuacji ziszcza się bowiem przesłanka wskazana w przywołanej wcześniej normie w postaci otrzymania świadczenia niezgodnie z kolejnością.

Prezentowana przez organy orzekające interpretacja art. 2 pkt 7 lit. d) w aktualnym brzmieniu jest co do zasady poprawna. Rzecz jednak w tym, że organy administracyjne zastosowały tę normę, w realiach niniejszej sprawy, przedwcześnie. Po pierwsze należy dostrzec, że Kolegium nie odniosło się do zarzutu odwołania, że otrzymywane od niemieckiego organu egzekucyjnego alimenty były świadczeniami zaległymi, należnymi M. F. a więc osobie innej aniżeli wymienione w decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Okoliczność tę skarżąca podniosła już w piśmie z dnia 10 grudnia 2014 r., a zatem przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Rzeczona okoliczność została przez skarżącą, w świetle przedłożonej przez nią dokumentacji, wysoce uprawdopodobniona, a ma ona istotne znaczenie w sprawie. W orzecznictwie przedmiotu podnosi się, że uzasadnienie decyzji - także decyzji odwoławczej - nie może ograniczać się do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu, jeżeli w toku postępowania strona podniosła zarzuty, zapatrując się na faktyczną bądź prawną ocenę sprawy odmiennie niż organ administracji publicznej. Skoro przyjęte przez organ przesłanki faktyczne lub prawne, jak również ocena dowodów, budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji winno zostać zawarte stanowisko odnośnie do tych wątpliwości. Natomiast obowiązek odniesienia się do twierdzeń strony ciąży w szczególności na organie II instancji, który winien w swojej decyzji rozstrzygnąć zasadność podniesionych w odwołaniu zarzutów. Tymczasem ani organ I instancji, ani Kolegium w uzasadnieniu decyzji nie odniosły się do zarzutu strony, iż kwoty otrzymanych przez nią alimentów dotyczą syna M. Powyższe uchybienie stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z akt sprawy, przy w/w piśmie z dnia 10 grudnia 2014 r., skarżąca przedłożyła postanowienie Wyższego Sądu Krajowego w Poczdamie z dnia 2 sierpnia 2010 r. w sprawie o uznanie wykonalności tytułu zagranicznego, którym był wyrok Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 25 października 2001r.- R.III.C.372/01 – w wersji zmienionej częściowo wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 6 lutego 2002r. – VI.R.Ca353/01. Wierzycielami alimentacyjnymi, tj. osobami uprawnionymi w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy, oprócz P. i K. F. byli także M. i A. F., co potwierdza również pismo Federalnego Urzędu Sprawiedliwości z Bonn z dnia 13 września 2010 r. Przedłożone przez skarżącą wraz z odwołaniem pismo Federalnego Urzędu Pracy w Bonn z dnia 20 grudnia 2012 r. potwierdza, że przymusowo ściągane były od dłużnika alimentacyjnego nie bieżące alimenty, a tylko zaległe na mocy tytułu wykonawczego VI.R:Ca353/01, z którego uprawionymi byli także M. i A. F. Natomiast aktualnie przyznane K. i P. F. świadczenia alimentacyjne (decyzja nr ‘[...]" z dnia "[...]" r., wobec P. F. także decyzja nr "[...]" z dnia "[...]" r.) są wynikiem bezskuteczności egzekucji z wyroku Sądu Rejonowego w Olecku z dnia 16 grudnia 2008 r. podwyższającego alimenty ustalone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 6 lutego 2002 r. w sprawie VI RCa 353/01 od pozwanego A. F. na rzecz K. i P. F.. Mimo, że strona powoływała się na to w toku postępowania, organy do kwestii tych w ogóle się nie odniosły. Organom orzekającym nie sposób byłoby zarzucić błędnego zastosowania art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy w sytuacji bezspornego wykazania, że wszystkie kwoty alimentów otrzymane w drodze egzekucji w okresie, którego dotyczy decyzja należne były tylko P. i K. F. Jednakże okoliczności tej, wbrew twierdzeniom skarżącej, organy dowodowo nie zweryfikowały, skupiając uwagę tylko na charakterze egzekwowanych alimentów choć i w tej mierze nie poczyniły wiążących ustaleń w związku z aktualnym brzemieniem art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy. Tymczasem w sprawie pierwszoplanowe znaczenie ma okoliczność, kto był wierzycielem (osobą uprawnioną) owych egzekwowanych alimentów, tj. P. i K. F., jak w istocie - z założenia, gdyż nie przeprowadziły w tym zakresie postępowania - uznały orzekające organy, czy też (względnie tylko, jak twierdzi skarżąca ) M. F., ewentualnie również A. F., co wynika z powyżej przywołanych dokumentów. Orzekające w sprawie organy nie wykazały inicjatywy dowodowej w powyższym zakresie, co stanowi naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Owo zaniechanie było najprawdopodobniej konsekwencją skupienia uwagi przy interpretacji art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy na charakter alimentów (bieżące, czy zaległe), bez odniesienia ich do konkretnego wierzyciela alimentacyjnego. Tymczasem, podobnie jak to miało miejsce pod rządami poprzedniej ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), dłużnik alimentacyjny ma zakaz uiszczania zaległych alimentów bezpośrednio na rzecz osoby uprawnionej, której przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Zatem od dnia podjęcia pierwszej wpłaty z funduszu, dług alimentacyjny staje się długiem wobec organu, który przyznał świadczenie z funduszu, o czym stanowi art. 27 ustawy, w szczególności ust. 3a tegoż artykułu. Osoba pobierająca świadczenie z funduszu nie może pobrać od dłużnika alimentów przysługujących za czas trwania okresu świadczeniowego. Kumulacja tych świadczeń powoduje, że to pierwsze (świadczenie z funduszu) staje się świadczeniem nienależnie pobranym. Warunkiem świadczenia wypłacanego z funduszu alimentacyjnego jest bezskuteczność egzekucji względem osoby uprawnionej (wierzyciela alimentacyjnego). Zatem z nienależnie pobranym świadczeniem w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy mamy do czynienia tylko i wyłącznie w sytuacji tożsamości osoby uprawnionej wskazanej w tymże przepisie, która pobiera świadczenie z funduszu alimentacyjnego, a jednocześnie, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika alimentacyjnego, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Innymi słowy nienależne pobrane świadczenie w powyższym rozumieniu, z założenia (istoty) musi zawsze dotyczyć tego samego uprawnionego, być jego immanentną cechą (właściwością). A contrario nie będziemy mieli do czynienia z nienależnie pobranym świadczeniem w sytuacji wielości osób uprawnionych pobierających świadczenia z funduszu alimentacyjnego z jednoczesnym otrzymywaniem (abstrahując od sposobu, tj. dobrowolnie, bądź egzekucyjnie) świadczenia alimentacyjnego od dłużnika alimentacyjnego tylko przez niektórych z wierzycieli alimentacyjnych. Ci , którzy nie znajdują się w owej sytuacji otrzymywania alimentów z dwóch źródeł nie będą mogli być uznani za osobę uprawnioną, która pobrała nienależne świadczenie. W przeciwnym wypadku doszłoby – w drodze interpretacji – do pozbawienia prawomocnego orzeczenia sądu jego wiążącej mocy wyrażonej w art. 365 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 101), co jest niedopuszczalne, a pośrednio znosiłoby obowiązek alimentacyjny statuowany w art. 128 i nast. ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (teks jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 583).

W świetle przedłożonych przez skarżącą dowodów, jest wielce uprawdopodobnione, że z sytuacją takową (przynajmniej częściowo) możemy mieć do czynienia w niniejszej sprawie. B. F. konsekwentnie podnosiła, że osobą uprawnioną z egzekwowanych alimentów był M. F., a nie P. i K. F. Prezentowaną tezę orzekające organy winny zweryfikować dowodowo i wnikliwie ja rozważyć. W sytuacji jej potwierdzenia, w sposób oczywisty nie sposób będzie przyjąć, że P. i K. F. pobrali nienależne świadczenia z funduszu alimentacyjnego, skoro nie byli wierzycielami egzekwowanych alimentów. Natomiast w przypadku ustalenia, że częściowo partycypowali oni w kwocie egzekwowanych alimentów, to nienależnie pobrane przez nich świadczenie z założenia musi się ograniczać tylko do owej sumy na nich przypadającej, czyli jak stanowi art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo niewyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i niepodjęcie przez organ II instancji czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w jej całokształcie a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji doprowadziło to do przedwczesnego zastosowania art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy. Oznacza to, że organ ponownie rozpatrując sprawę przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w w/w omówionym zakresie, mając na uwadze treść art. 153 p.p.s.a. oraz dokonaną przez Sąd interpretację art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy.

Mając powyższe na względzie, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.