Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 297/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 5, art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3, art. 82 a
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: art. 106 par. 3, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 maja 2012 r. sprawy ze skargi L.F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 3 lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 717 (siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

L. F. złożyła w dniu 22 września 2004 r. w Urzędzie Celnym deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], rok prod. 1995, o poj. silnika 2155 cm3. Do deklaracji dołączono umowę zakupu z 16 września 2004 r., sporządzoną między A. F. (sprzedającym) a skarżącą, w której kwotę transakcji określono na 250 euro; kopię dokumentu Fahrzeugbrief wraz z dokumentem potwierdzającym wymeldowanie pojazdu; zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; kserokopię dowodu osobistego skarżącej; wniosek o wydanie potwierdzenia zapłaty akcyzy oraz oświadczenie z dnia 22 września 2004 r. o dacie przekroczenia polskiej granicy.

Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego. Na wezwanie dotyczące wyjaśnień odnośnie do niskiej kwoty wskazanej na umowie kupna skarżąca wyjaśniła, że zakupiony samochód był pojazdem niekompletnym i uszkodzonym. W oparciu o system wyceny wartości pojazdów EurotaxGlass’s organ określił wartość nabytego wewnątrzwspólnotowo pojazdu na rynku krajowym w dniu zakupu na kwotę 31.150,- zł.

Decyzją z dnia 29 października 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...]w wysokości 3.057,- zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej, decyzją z dnia 3 lutego 2010 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 czerwca 2010 r. o sygn. akt I SA/Gd 358/10 uwzględnił skargę L. F. W uzasadnieniu stwierdził, że zasadniczy przedmiot oceny dotyczy kwestii podstaw prawnych zmodyfikowania przez organy podatkowe deklarowanej przez stronę podstawy opodatkowania akcyzą sprowadzonego z innego państwa Unii Europejskiej samochodu osobowego z kwoty jaką nabywca był zobowiązany zapłacić (udokumentowaną fakturą) na kwotę ustaloną przez organ podatkowy w oparciu o przeciętne ceny stosowane w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę podatku akcyzowego, a w szczególności czy może być nią art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 poz. 257 ze zm., dalej: u.p.a.).

Sąd wskazał, że kwestia prawna dotycząca możliwości weryfikowania przez organy podatkowe podstawy opodatkowania podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego została rozstrzygnięta wieloma prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych wydanymi w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt C-313/05.

Sąd stwierdził, że brakuje podstaw do tego, by organy podatkowe mogły w przypadku ustalania podstawy opodatkowania dla określenia podatku akcyzowego dla samochodów osobowych nabytych w 2004 r., w państwie członkowskim UE innym niż Polska przyjmować inną kwotę niż ta, jaką nabywca był obowiązany zapłacić (art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 3 u.p.a.). Nic nie stoi jednakże na przeszkodzie, by polskie organy podatkowe mogły sprawdzić, czy deklarowana przez podatnika cena nabycia jest ceną rzeczywistą, czy też fikcyjną oraz czy w obrocie prawnym nie funkcjonuje np. kilka faktur czy umów kupna - sprzedaży.

Sąd podkreślił, że w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie nie obowiązywał jeszcze art. 82a u.p.a. Ustawodawca nie nałożył na organ podatkowy obowiązku określenia wartości pojazdu z uwzględnieniem opinii biegłego. Ocenie organów powinny podlegać dowody, o ile strona je w postępowaniu zaoferuje. W ocenie Sądu choć organy dysponowały w sprawie dowodami z dokumentów, to nie wykorzystały ich dostatecznie. Zdaniem tego Sądu nie ulega wątpliwości, że w sprawie naruszono art. 180, 181 i 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako "Op.".

W ocenie tego Sądu ze znajdującej się w aktach sprawy kopii dokumentu Fahrzeugbrief jednoznacznie wynika, wbrew ustaleniom organu, że samochód miał trzech właścicieli na terenie Niemiec. Czwartym właścicielem był A. F., który po zakupie samochodu nie dokonał jego rejestracji w Niemczech. Brak w aktach jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, iż przebieg samochodu w dniu 16 września 2004 r. wynosił 233.000 km.

Sąd stwierdził, że z decyzji organów nie wynika na podstawie jakich dowodów ustalono, że przedmiotowy pojazd miał książkę serwisową, ponieważ żaden z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania podatkowego na to nie wskazuje. Brak książki serwisowej powinien powodować obniżenie wartości samochodu na zasadzie korekty, czego organ jednak nie zrobił. Skarżąca wskazała, że gdyby organ prowadził rzetelnie postępowanie i w konsekwencji uwzględnił dane dotyczące przedmiotowego pojazdu wynikające z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania podatkowego wartość pojazdu wyniosłaby nie więcej niż 26.700,- zł, a nie jak przyjął organ 31.150,- zł. Na powyższą wartość przedłożono dokument w postaci opinii rzeczoznawcy samochodowego mgr inż. J. W. z dnia 18 maja 2010 r. w przedmiocie ustalenia wartości rynkowej brutto samochodu na dzień 28 grudnia 2004 r. w oparciu o katalog EUROTAX oraz dane pojazdu znajdujące się w aktach przedmiotowego postępowania podatkowego. Opinia ta uwzględnia zmniejszającą wartość korekty za pierwszą rejestrację, za przebieg, korektę ze względu na liczbę właścicieli (3), za serwisowanie pojazdu, szczególny charakter eksploatacji oraz import prywatny. Ponadto w ocenie Sądu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika z jakich względów organ dokonując wyceny przy użyciu katalogu EUROTAX pomija dokumenty, które sam zgromadził i których autentyczności nie zakwestionował. W ocenie Sądu powyższe argumenty dyskwalifikują wycenę wartości samochodu jako dowód stanowiący podstawę określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.

Skargą kasacyjną Dyrektor Izby Celnej zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie:

a) art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez dopuszczenie dowodów nie mających charakteru uzupełniającego,

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę i nierozważenie przez Sąd I instancji przedstawionego w sprawie stanowiska Dyrektora Izby Celnej oraz brak wskazań co do dalszego postępowania,

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 180, art. 181 i art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że wskazane w wyroku błędy organów podatkowych miały wpływ na wynik sprawy i mogły stanowić podstawę do uwzględnienia skargi,

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 82a u.p.a. poprzez uznanie, że zaistniały podstawy do uchylenia decyzji z uwagi na brak możliwości zastosowania przepisu art. 82a cyt. ustawy,

2) przepisów prawa materialnego – art. 10 ust. 5 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 2) i art. 82 ust. 3 u.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji odmowę zastosowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną L. F. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r. o sygn. akt I GSK 891/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądził od L. F. na rzecz Dyrektora Izby Celnej 400,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił w uzasadnieniu wyroku, że nie narusza prawa stanowisko Sądu I instancji co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że nie ma podstaw by organy podatkowe ustalając podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, mogły przyjąć inną kwotę, niż tą jaką nabywca obowiązany był zapłacić. Sąd I instancji na zasadność swojego stanowiska przywołał art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.a. w zw. z art. 82 ust. 3 u.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się z Sądem I instancji, że w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w 2004 r. podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 82 ust. 3 u.p.a. Przepis art. 82 ust. 3 u.p.a. należy odczytywać jako regulację szczególną, wyłączającą możliwość zastosowania w stanie faktycznym sprawy zasad ogólnych z art. 10 ust. 5 u.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.a.

Nietrafny w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okazał się także zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji nie będąc związanym na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. granicami skargi winien był zastosować w sprawie art. 82a u.p.a. Przepis ten dodany do ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ustawą z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745) i obowiązujący od dnia 19 lipca 2008 r. wprowadził odstępstwo od zasady, że podstawą obliczania akcyzy przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego, jest cena jego nabycia. Jednak w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie art. 82a u.p.a. jeszcze nie obowiązywał, co słusznie zauważył Sąd I instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis ten ma charakter normy prawa materialnego. W odniesieniu zaś do przepisu prawa materialnego, bez naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) nie wchodzi w grę jego zastosowanie w odniesieniu do zdarzeń sprzed jego wejścia w życie. Zasadę tą można wyprowadzić z przepisu art. 2 Konstytucji RP, statuującego konstrukcję państwa prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak zasadność zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który to przepis określa niezbędne elementy uzasadnienia wyroku i ocenił, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zostało sporządzone zgodnie z określonymi tym przepisem wymogami.

Naczelny Sąd Administracyjny odnotował, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznaje, że przepisy prawa nie dają podstaw wyjścia poza zasadę wyrażoną w art. 82 ust. 3 u.p.a., ale uznaje też, że nie ma przeszkód by organy podatkowe sprawdziły czy deklarowana przez podatnika cena nabycia jest ceną rzeczywistą. Jeżeli Sąd I instancji dopuszczał taką kontrolę, to badając legalność zaskarżonej decyzji, winien był wypowiedzieć się co do możliwości i prawidłowości zastosowania w sprawie przez organy podatkowe art. 199a Op., którego wyniki doprowadziły przecież organy do ustaleń, że deklarowana cena nabycia nie jest ceną rzeczywistą. Jednak Sąd I instancji tego zaniechał. Mimo to wdał się w rozważania co do prawidłowości przeprowadzenia przez organy wyceny wartości przedmiotowego samochodu (jako podstawy opodatkowania), oceniając prawidłowość tych ustaleń w oparciu o dokumenty przedłożone przez stronę przed WSA, które nie zostały przez Sąd I instancji dopuszczone formalnie jako dowód na podstawie objętego zarzutem skargi kasacyjnej art. 106 § 3 p.p.s.a. Rozważania te doprowadziły Sąd I instancji do wniosku o arbitralności i wybiórczości tych ustaleń. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zatem jednoznaczne czy Sąd I instancji dopuszcza czy też nie, modyfikację podstawy opodatkowania. Sąd kasacyjny zauważył, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Istotną rolą dla przyszłego postępowania administracyjnego mają zawarte w wyroku wskazania, co do dalszego postępowania. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie, a także ewentualne postępowania sądowoadministracyjne. Dlatego też i wskazania, co do dalszego postępowania i ocena prawna, której następstwem są wytyczne dla organu musi być zredagowana w sposób jasny, niebudzący wątpliwości interpretacyjnych. Wprawdzie wskazania nie muszą być sformułowane wprost, ale muszą być oczywiste w świetle uzasadnienia. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku występują sprzeczności. Z jednej strony Sąd I instancji kwestionuje możliwość ustaleń wartości samochodu stwierdzając brak podstaw do zastosowania art. 10 ust. 5 u.p.a. i art. 82a u.p.a., natomiast z drugiej strony analizuje prawidłowość ustaleń dotyczących wartości samochodu innej niż wynikającej z umowy, stwierdzając jedynie, że organy naruszyły przepisy postępowania dowodowego przy dokonaniu tych ustaleń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpoznając sprawę. zważył co następuje.

Zaskarżona decyzja narusza prawo zatem podlega uchyleniu.

Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyniku złożonej przez organ podatkowy skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

W związku z powyższym, w rozpatrywanej przez Sąd orzekający sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Sądu wyższej instancji.

Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak - Molczyk [w:] H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).

Odnosząc przedstawione rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji.

Powtarzając zatem za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy stwierdzić, że nie ma podstaw by organy podatkowe ustalając podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, mogły przyjąć inną kwotę, niż tę jaką nabywca obowiązany był zapłacić. Konstatacja ta wynika z art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.a. w zw. z art. 82 ust. 3 u.p.a. Zatem w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w 2004 r. podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 82 ust. 3 u.p.a., zgodnie z którym, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić.

Dopiero art. 82a u.p.a. dodany do ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ustawą z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745) i obowiązujący od dnia 19 lipca 2008 r. wprowadził odstępstwo od zasady, że podstawą obliczania akcyzy przy nabyciu wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego jest cena jego nabycia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis ten ma charakter normy prawa materialnego. W odniesieniu zaś do przepisu prawa materialnego, bez naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) nie wchodzi w grę jego zastosowanie w odniesieniu do zdarzeń sprzed jego wejścia w życie. Zasadę tą można wyprowadzić z przepisu art. 2 Konstytucji RP, statuującego konstrukcję państwa prawa. Zatem nie może budzić wątpliwości, że przepis art. 82a u.p.a. nie mógł być stosowany do stanów faktycznych zaistniałych w 2004 r. i będących przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu.

Zasadniczy przedmiot oceny Sądu dotyczy kwestii podstaw prawnych zmodyfikowania przez organy podatkowe deklarowanej przez stronę podstawy opodatkowania akcyzą sprowadzonego z innego państwa Unii Europejskiej samochodu osobowego z kwoty jaką nabywca był zobowiązany zapłacić (udokumentowaną fakturą) na kwotę ustaloną przez organ podatkowy w oparciu o przeciętne ceny stosowane w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę podatku akcyzowego, a w szczególności czy może być nią art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 poz. 257 ze zm.).

Sąd zwraca uwagę na to, że kwestia prawna dotycząca możliwości weryfikowania przez organy podatkowe podstawy opodatkowania podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego została rozstrzygnięta wieloma prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych wydanymi w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt C-313/05. W uzasadnieniu wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt l SA/Łd 980/05, został wyrażony pogląd, że w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego akcyza obliczona jest od wartości, jaką nabywca zobowiązany jest zapłacić za towar według umów lub faktury. Powyższy pogląd został zaakceptowany w wyroku NSA z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt l FSK 146/06.

Powyższa ocena prawna w kwestii podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym pojazdów nabytych w państwie Unii Europejskiej innym niż Polska znajduje swoje potwierdzenie w kolejnych wyrokach wydawanych w 2008 r. przez polskie sądy administracyjne. l tak przykładowo tylko w uzasadnieniach wyroków WSA w Gdańsku z dnia 16 lipca 2008 r. sygn. akt l SA/Gd 368/08 i z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 330/08 ponownie stwierdzono, że "... brak jest podstaw prawnych do tego, aby organy podatkowe mogły za podstawę opodatkowania przyjmować inną wartość nabytego pojazdu; w szczególności brak jest uzasadnienia... aby w odniesieniu do samochodów zakupionych za granicą, za podstawę opodatkowania przyjmować rynkową wartość podobnego pojazdu nabytego na terytorium Polski; uprawnienie takie nie wynika ani z treści art. 90 TWE ani z wyroku ETS w sprawie C-313/05 a ponadto pozostaje w sprzeczności dyspozycją art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym." Podobnie wskazano w wyroku NSA o sygnaturze FSK 1116/07, czy WSA w Gdańsku – I SA/Gd 870/08.

Także w piśmiennictwie podatkowym (por. krytyczną glosę Marty Szafarowskiej do wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt lII SA/Wa 254/07, Przegląd Podatkowy 2007, nr 4, s. 44) potwierdza się słuszność powyższej linii orzeczniczej sądów administracyjnych co do przyjmowania podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowy samochodów używanych zakupionych w innych państwach Unii Europejskiej stwierdzając co następuje: "Jak wynika bowiem z przepisów obowiązującej w Polsce ustawy o podatku akcyzowym, podstawą opodatkowania towarów sprowadzanych z innych państw UE jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić.

Kwota zaś, którą nabywca zobowiązany jest zapłacić, jest ta widniejąca na umowie kupna-sprzedaży, fakturze itp. Żaden więc przepis obowiązujący w Polsce nie odsyła w zakresie ustalania podstawy opodatkowania do wartości podobnych towarów nabywanych w Polsce."

Sąd podziela poglądy zawarte w cytowanych powyżej wyrokach polskich sądów administracyjnych i piśmiennictwie podatkowym, że brakuje podstaw do tego, by organy podatkowe mogły w przypadku ustalania podstawy opodatkowania dla określenia podatku akcyzowego dla samochodów osobowych nabytych w 2004 r., w państwie członkowskim UE innym niż Polska przyjmować inną kwotę niż ta, jaką nabywca był obowiązany zapłacić (art. 10, ust. 1 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym - Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.).

Przyjmuje się w orzecznictwie, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada prawdy materialnej, wyrażona w art. 122 Op. Zasada ta znalazła swe rozwinięcie w treści art. 187 § 1 Op. Jednakże oczywistym jest, że na podstawie tych unormowań organy podatkowe nie mają nieograniczonego obowiązku wyjaśniania wszystkich okoliczności faktycznych. Tą granicą, wyznaczającą obowiązki, będące konsekwencją zasady prawdy materialnej, jest konieczność ustalenia tylko i wyłącznie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Ponieważ przepisy postępowania pełnią służebną rolę w stosunku do prawa materialnego i służą realizacji tych norm prawnych, zawsze przepisy prawa materialnego określają, które zdarzenia są istotne w danej sprawie. W istocie bowiem organ powinien wyjaśnić i ustalić stan faktyczny pozwalający na prawidłową subsumcję pod odpowiednią normę prawa materialnego. Zatem przesłanki przepisu prawa materialnego, który ma w sprawie zastosowanie, wyznaczają granice obowiązków dowodowych organu. Trzeba więc ustalić, która norma prawa materialnego ma zastosowanie, jakie są przesłanki określone w tym przepisie i w tym zakresie ukierunkować postępowanie wyjaśniające. Potwierdzeniem tego jest również art. 188 Op., który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zbędne jest natomiast przeprowadzanie postępowania dowodowego celem ustalenia okoliczności faktycznych, które nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia danej sprawy podatkowej (wyrok NSA z 29.06.2011 r. Sygn. akt I FSK 1279/10).

W świetle art. 82 u.p.a. w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić (okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy). Jednocześnie wymaga podkreślenia, że przepis ten ani żaden inny przepis mający zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych w 2004 r. nie wskazuje, i nie dopuszcza możliwości prawnej weryfikowania kwoty wynikającej z umowy bądź faktury, w szczególności poprzez odesłanie do wartości rynkowej tego samego rodzaju samochodów osobowych. Skoro więc skarżąca przedłożyła umowę, z której wynika kwota, jaką była obowiązana zapłacić za samochód, to organ podatkowy nie mógł jej kwestionować, także w oparciu o przepis art. 199a Op. Zakres postępowania dowodowego prowadzonego przez organ podatkowy wykraczał bowiem poza ramy wyznaczone normą prawa materialnego. W związku z powyższym dokonane w ten sposób ustalenia organu podatkowego pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Reasumując, w ocenie Sądu brakuje podstaw prawnych do tego, by organy podatkowe mogły w przypadku ustalania podstawy opodatkowania dla określenia podatku akcyzowego dla samochodów osobowych nabytych w 2004 r. w państwie członkowskim UE innym niż Polska przyjmować inną kwotę niż ta, jaką nabywca był obowiązany zapłacić (art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym).

Z tych zatem powodów, wobec stwierdzenia naruszenia materialnego prawa podatkowego, które miało wpływ na wynik sprawy - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach sądowych oraz o wstrzymaniu zaskarżonych decyzji orzeczono na podstawie art. 200 i 152 powyżej cytowanej ustawy.