Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3053/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35, art, 18a
journal: Dz.U. 2017 poz 1789
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka–Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. K. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (dalej: "organ", "RDN") z [...] kwietnia 2021 r. (nr [...]) w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...].

W sprawie ustalony został następujący stan faktyczny.

Rada Naukowa Instytutu [...] Uniwersytetu [...] w L. ("dalej: "Rada" lub "Rada Naukowa I[...] U[...]"). po zapoznaniu się z recenzjami osiągnięć naukowych Skarżącej, z protokołem posiedzenia Komisji habilitacyjnej, powołanej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów (dalej: "CKSiT") w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego Skarżącej w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...] oraz uchwałą ww. Komisji, podjęła – działając na podstawie art. 18a ust. 11 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. 2017 poz. 1789) w zw. z art. 179 ust.1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.) oraz art. 63 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS CoV-2 (Dz. U. poz. 695), w dniu [...] lipca 2020 r., uchwałę nr [...], którą odmówiła nadania dr B. K. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...].

Rada Naukowa I[...] U[...] podzieliła stanowisko Komisji habilitacyjnej, która uznała, że opinie o dorobku naukowym i aktywności naukowej Skarżącej sporządzone przez trzech recenzentów mają jednoznacznie negatywne konkluzje. W recenzjach oraz dyskusji zgłoszono liczne uwagi krytyczne o charakterze metodologicznym i merytorycznym, a także między innymi podkreślono niedostatki w bazie źródłowej. W związku z tym Rada Naukowa I[...] U[...] nie mogła uznać monografii zatytułowanej "[...]" za pracę wnoszącą znaczący wkład w rozwój dyscypliny [...]. Wyjaśniono, że skarżąca posiada dorobek naukowy uzyskany po otrzymaniu stopnia doktora skoncentrowany przede wszystkim na problematyce [...] i losów jej ludności w czasie II wojny światowej. Za istotne mankamenty wskazano - brak prezentacji dorobku na łamach wiodących periodyków środowiska [...] w Polsce, a także niewystarczająca aktywności badawcza w wymiarze międzynarodowym. Pozytywnie odnotowano prace organizacyjne Skarżącej, umiejętności pozyskiwania funduszy i grantów tudzież działalność jako popularyzatorki nauki.

Skarżąca wniosła odwołanie od ww. uchwały, w którym zarzuciła rażące naruszenie przepisów procedury habilitacyjnej, uchybienia natury formalnej oraz merytorycznej, tj.:

1) niewłaściwy dobór Recenzenta w osobie prof. dr hab. E. Z., specjalizującej się w zakresie nauk [...] i [...] (poprzednio [...] i [...]), wchodzących w zakres dziedziny nauk [...].

2) niewłaściwy dobór członka do składu Komisji Habilitacyjnej - w osobie dr hab. M. A., prof. Uczelni - specjalizującej się w zakresie nauk [...] i [...] (poprzednio [...] i [...]), wchodzących w zakres dziedziny nauk [...].

3) poświadczenie nieprawdy przez recenzenta w osobie prof. dr. hab. K. K., a tym samym wprowadzenie w błąd członków Komisji Habilitacyjnej oraz członków Rady Naukowej I[...] U[...].

4) naruszenie procedury postępowania habilitacyjnego przez recenzenta w osobie dr. hab. M. S., prof. Uczelni poprzez złożenie recenzji z pozytywna konkluzją, a następnie wycofanie tej recenzji (po upływie 5 dni) i złożenie drugiej recenzji - z negatywna konkluzją.

5) odmowa udostępnienia odwołującej się dokumentacji z postępowania habilitacyjnego i inne nieprawidłowości.

6) poświadczenie nieprawdy przez Recenzenta w osobie dr. hab. M. S., prof. Uczelni, a tym samym wprowadzenie w błąd członków Komisji Habilitacyjnej oraz członków Rady Naukowej I[...] U[...].

7) rażące nieprawidłowości formalnoprawne w protokole z posiedzenia komisji powołanej [...] lutego 2020 r. przez CKSiT w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego Skarżącej (z [...] czerwca 2020 r.).

8) uchwalenie przez Komisję Habilitacyjną dwóch odmiennych uchwał w dniu [...] czerwca 2020 r.

9) powielenie przez Radę Naukową I[...] U[...] w Uchwale Nr [...] uzasadnienia z uchwały Komisji Habilitacyjnej z [...] czerwca 2020 r., zawierającej negatywną opinie w przedmiocie nadania Skarżącej stopnia naukowego

10) poddanie pod głosowanie Rady Naukowej I[...] U[...] wniosku sformułowanego w sposób negatywny ("uchwała o odmowie nadania’’).

11) inne nieprawidłowości, kluczowe dla oceny aktywności naukowej Skarżącej określone w Ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym.

12) brak rzetelności naukowej i bezpodstawne zarzuty recenzenta w osobie prof. dr. hab. K. K. oraz nieuczciwość wobec Skarżącej.

W tym stanie sprawy, została wydana wspomniana na wstępie decyzja Rady Doskonałości Naukowej z [...] kwietnia 2021 r. będąca przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Przedmiotową decyzją – działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm., dalej: "ustawa o stopniach naukowych z 2003 r.") w zw. z art. 179 ust. 2 w zw. z art. 179 ust. 10 i 189 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm.) Rada Doskonałości Naukowej utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej I[...] U[...] z [...] lipca 2020 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał na wstępie, że w przedmiotowym postępowaniu zastosowanie znalazły przepisy ustawy o stopniach naukowych z 2003 r., w związku z art. 179 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Następnie wskazał, że w myśl art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. CKSiT podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 2 oraz w art. 28 ust. 4, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu CKSiT. Wobec czego powołany został w postępowaniu odwoławczym dodatkowy recenzent. Członkowie "Zespołu I" jak i RDN nie zgodzili się ze stanowiskiem recenzenta dotyczącym wadliwości głosowania Rady Naukowej I[...] U[...] w L. jak i z konkluzją opinii, że Rada ta popełniła błąd formalny przy głosowaniu. W ocenie RDN – Rada Naukowa I[...] U[...] nie popełniła tego rodzaju uchybienia, poddając od razu pod głosowanie uchwałę o odmowie nadania Skarżącej stopnia naukowego. Pozostałe ustalenia i opinie recenzenta RDN przyjęła za własne.

Organ przywołał treść art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. a następnie opisał przebieg kariery naukowej Skarżącej. Wskazano, że w 2004 r. otrzymała stopień doktora nauk [...] w zakresie [...]. Obecnie jest zatrudniona na Uniwersytecie [...] w S. Złożyła wniosek o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Jako główne osiągnięcie naukowe wskazała monografię: [...] (wyd. Akademia Sztuki Wojennej w Warszawie, 2019). Postępowanie habilitacyjne wszczęto w dniu [...] kwietnia 2019 r. w dziedzinie nauk [...], w dyscyplinie [...] i przeprowadzone zostało przez U[...] w L.

Z protokołu posiedzenia Rady z [...] lipca 2020 r. wynika, że w głosowaniu wzięło udział 27 członków Rady: 20 osób było za odmową nadania stopnia, 2 osoby przeciw, 5 wstrzymało się od głosu, co skutkowało podjęciem uchwały odmawiającej nadania stopnia naukowego.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów RDN wskazała, że problem badawczy podjęty przez Skarżącą ma charakter interdyscyplinarny, a do jego syntetycznego opracowania konieczne było wykorzystanie wiedzy i warsztatu naukowego zarówno [...] jak i [...]. Nadto cele szczegółowe badania wskazane w Autoreferacie na str. 3-4 wyraźnie świadczą, że o interdyscyplinarności. Przemawiają za tym również publikacje w czasopiśmie naukowym z zakresu [...] i [...] oraz prezentowanie badań na seminariach naukowych organizowanych przez Instytut Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej. Wobec tego - w ocenie RDN dobór recenzentów jest zrozumiały i uzasadniony. Badania [...] w tym ich [...], stanowią niekwestionowany komponent pejzażu i dorobku naukowego [...] i [...].

Dalej RDN wskazała, że biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku o nadanie stopnia naukowego ([...] kwietnia 2019 r.) oraz stan prawny, w ramach którego postępowanie było realizowane, [...] i [...] jak i [...] byty dyscyplinami tej samej dziedziny wiedzy, tj. nauk [...]. Przytoczono treść art. 20 ust. 6 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. o wobec niego wskazano, że wszyscy powołani członkowie komisji habilitacyjnej spełniali wymagania określone w tym przepisie. Dlatego też zarzuty dotyczące niewłaściwego doboru recenzenta pod względem dziedziny naukowej uznano za chybiony.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących sporządzonych recenzji RDN wyjaśniła, że są one rzetelne, a prezentowane w nich oceny odpowiednio uzasadnione - są wnikliwe, obszerne (odpowiednio 17, 17 i 11 stron), opracowane rzetelnie i obiektywnie, treść recenzji oraz ich konkluzje są spójne. Podkreślono, że obowiązujące przepisy nie przewidują dyskusji Skarżącej z recenzentami. Nadto dotychczasowe orzecznictwo potwierdziło, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczano wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia. Recenzja posiada walor subiektywny, co ta sama kwestia może zostać oceniona odmiennie przez dwie osoby. Organ powołał przy tym orzeczenia NSA oraz SN odnośnie ograniczeń w postępowaniu dowodowym w niniejszej sprawie. Po czym skonkludował, że Skarżąca wszczynając postępowanie poddała ocenie swój dorobek naukowy przez środowisko naukowe i powinna przyjąć taką, a nie inną jego ocenę.

W ocenie organu recenzje i opinie sporządzone w postępowaniu zostały opracowane z poszanowaniem reguł pisania tego typu tekstów. RDN za powołanym superrecenzentem podzieliła zdecydowaną większość zawartych w nich uwag i komentarzy oraz konkluzje końcowe odmawiające poparcia wniosku o nadanie stopnia naukowego. RDN wyjaśniła, że Rada Naukowa I[...] [...] jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za treścią uchwały Wyjaśniono, że głosowanie jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów - w ocenie RDN - Komisja habilitacyjna, jak wynika z dokumentacji, otrzymała tylko i wyłącznie recenzję dr. hab. M. S. z konkluzją odmowy poparcia wniosku. Wyjaśniono, że członkowie komisji w rezultacie jednej tury dyskusji przeprowadzonej w trakcie posiedzenia wyrobili sobie pogląd w sprawie całościowej oceny dorobku Skarżącej. Prawidłowo pod głosowanie poddano najpierw uchwała zawierająca pozytywną opinię, a ponieważ w głosowaniu nie została przyjęta (6 głosów za odrzuceniem, 1 wstrzymujący się), przewodniczący poddał pod głosowanie uchwałę o wyrażeniu negatywnej opinii w przedmiocie nadania stopnia naukowego. Druga z uchwał została jednomyślnie przyjęta. Nie jest więc zgodne z prawdą, co podniesiono w odwołaniu, że komisja habilitacyjna uchwaliła w dniu [...] czerwca 2020 r. dwie "odmienne Uchwały". Komisja przyjęta tylko uchwałę zawierającą negatywną opinię. Powołano przy tym treść art. 18a ust. 8 i 11 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. Ponadto w ocenie organu Sekretarz komisji nie ma obowiązku informowania z własnej inicjatywy o kolejnych krokach w postępowaniu habilitacyjnym, a więc również w tym zakresie zarzut okazał się chybiony. Tymczasem zgodnie z art. 73 k.p.a. inicjatywa do wglądu w akta sprawy należy do strony. Za bezzasadny uznano również zarzut dotyczący braku zaproszenia na posiedzenie komisji habilitacyjnej, skoro nikt z członków komisji o to nie wnioskował. Powołując się na orzecznictwo wskazano, że decyzja o przeprowadzeniu rozmowy ma charakter uznaniowy i należy wyłącznie do komisji, brak jej przeprowadzenia nie stanowi naruszenia art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. Treść przepisu wskazuje na fakultatywny, a nie obligatoryjny charakter takiej rozmowy. Wobec faktu, że nie została przeprowadzano rozmowa stwierdzić należy, że nie wystąpiły uzasadnione wątpliwości Komisji habilitacyjnej.

Konkludując RDN podkreśliła, że podstawą odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego jest uznanie, że osiągniecie naukowe przedstawione przez Skarżącą nie stanowi znacznego wkładu Habilitantki w rozwój dyscypliny [...]. W postępowaniu wartość osiągnięcia naukowego została oceniona negatywnie. W ocenie organu nie wystąpiły żadne uchybień natury formalnej, uzasadniające uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Naukowej I[...] U[...] z [...] lipca 2020 r. Główne osiągniecie naukowe wskazane przez dr B. K., nie spełnia wymogów art. 16 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r.

Pismem z złożyła opisaną na wstępie skargę, w której zarzuciła:

1) naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. poprzez nieuwzględnienie oczywistej sprzeczności rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji RDN z zebranym w przedmiotowej sprawie materiałem dowodowym i błędne utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy;

2) naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. poprzez uznanie, że w świetle całości zebranego w sprawie materiału dowodowego Skarżąca nie spełnia wymogów do nadania jej stopnia naukowego doktora habilitowanego, podczas gdy prawidłowa analiza mojego dorobku naukowego winna prowadzić do wniosku przeciwnego;

3) naruszenie art. 20 ust. 6 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. poprzez błędną jego wykładnię, skutkującą powołaniem recenzenta oraz członka komisji habilitacyjnej nie spełniających kryteriów określonych w ww. przepisie tj.: recenzenta prof. dr hab. E. Z., specjalizującej się w zakresie nauk [...] i [...] (poprzednio [...] i [...]), wchodzących w zakres dziedziny nauk [...] oraz niewłaściwy dobór członka do składu Komisji Habilitacyjnej - w osobie dr hab. M. A., prof. uczelni – specjalizującej się w zakresie nauk o [...] i [...] (poprzednio [...] i [...]), wchodzących w zakres dziedziny nauk [...], a tym samym reprezentujących odmienną, aniżeli skarżąca dziedzinę naukową - przy braku tożsamej lub podobnej specjalizacji naukowej, w tym dorobku naukowego i obszaru badawczego, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu winna prowadzić do wniosku, iż gwarancją obiektywnej oceny dorobku skarżącej pozostaje wybór recenzentów działających w ramach tożsamego lub możliwie zbliżonego do kandydata obszaru badawczego lub szczegółowej specjalizacji naukowej;

4) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 i art. 33 ust. 1b ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego i rzetelnego rozpoznania zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie oceny poszczególnych dowodów oraz ich rozważenia na tle całokształtu ujawnionych okoliczności sprawy, skutkujące nieuprawnionym przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów, polegającym w szczególności na zaniechaniu przez RDN dokonania analizy dorobku naukowego Skarżącej, na zaniechaniu sumiennej i rzetelnej kontroli podniesionych w odwołaniu faktów i argumentów, bez merytorycznego odniesienia się przez Radę do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym wobec treści recenzji, które były konkretne i sprawdzalne;

5) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów uznanych przez organ za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a w konsekwencji lakoniczność i ogólnikowość decyzji, oraz nieustosunkowanie się do licznych zarzutów skarżącej, co uzasadnia wniosek iż przeprowadzone postępowanie nie odpowiada prawu;

6) przepisów art. 33 ust. 1 b ustawy o stopniach naukowych z 2003 r., zgodnie z którym "Centralna Komisja w swoich pracach kieruje się zasadą rzetelności, bezstronności i przejrzystości realizowanych działań oraz dążeniem do wyrównywania udziału kobiet i mężczyzn w jej pracach" poprzez:

- nieuwzględnienie zarzutu funkcjonowania w obrocie dwóch sprzecznych ze sobą Uchwał Komisji Habilitacyjnej z [...] czerwca 2020 r., pozytywnej i negatywnej, poddawanie pod głosowanie przez Radę Naukową I[...] U[...] w L. tzw. uchwały negatywnej (o odmowie nadania stopnia), przez co sugerowana jest członkom organu negatywna treść decyzji,

- nieuwzględnienia konkluzji wynikającej z opinii prof. dr hab. J. W. z [...] grudnia 2020 r. (str. 8 opinii), zgodnie z którą Rada Naukowa I[...] U[...] w L. popełniła błąd formalny poddając pod głosowanie tylko i wyłącznie uchwałę o odmowie nadania stopnia,

- brak należytego odniesienia do niewyjaśnionej kwestii sporządzenia przez recenzenta prof. S. 2-ch odmiennych recenzji, a następnie wycofania recenzji pozytywnej.

Mając na względzie powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty w zakresie nieprawidłowego powołania recenzentów, jak również recenzenta w postępowaniu odwoławczym, zarzucając, że ich dorobek naukowy, jak i zainteresowania badawcze zupełnie nie są związane z [...] czy [...], co jest sprzeczne z treścią art. 20 ust. 6 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r.

Podkreśliła również, że RDN nie ustosunkowała się do jej merytorycznych zarzutów zawartych w odwołaniu nie przeprowadziła samodzielnej oceny jej dorobku naukowego. Nie zajęła również stanowiska co do podniesionych zarzutów dotyczących recenzji, sporządzonej przez recenzenta, prof. dr. hab. K. K., a także sprzeczności w recenzjach prof. K. K. oraz dr. hab. M. S. Podniosła, że RDN winna we własnym zakresie dokonać oceny dorobku naukowego, a nie ograniczać się wyłącznie do wybiórczej analizy przedstawionych w odwołaniu zarzutów formalnych. Tymczasem uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarła jedynie lakoniczne uzasadnienie swojego stanowiska o podtrzymaniu dotychczasowego stanowiska o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego.

Podniosła także, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto pogląd, iż podjęty przeze nią problem badawczy w monografii habilitacyjnej ma charakter interdyscyplinarny. W ocenie zaś Skarżącej - miejsce publikacji artykułów naukowych nie może być argumentem świadczącym o charakterze rozprawy habilitacyjnej. Tymczasem RDN nie dokonała własnych ustaleń w tym zakresie i przeniosła te ustalenia z opinii rzeczoznawcy prof. J. W.

Rozwijając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, Skarżąca wywodziła, iż RDN nie spełniła wymogu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także należytego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia poprzez wskazanie podstawy faktycznej i prawnej. W sprawie nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. Podkreśliła, że w sytuacji, gdy kieruje ona zarzuty wobec decyzji wydanej w I instancji, organ odwoławczy powinien dążyć do wyjaśnienia tych wątpliwości i uwag – czego w sprawie nie uczynił.

Skarżąca uwypukliła zarzut złożenia 2 przeciwstawnych recenzji przez recenzenta dr. hab. M. S., prof. uczelni, jednej z pozytywna konkluzją, a następnie wycofanie tej recenzji i złożenie drugiej recenzji — z negatywna konkluzję. Wskazała, że z wyjaśnień, recenzenta - w piśmie z dnia 6 października 2020 r. - wynika, że dwie sprzeczne recenzje przedstawił przez pomyłkę. W ocenie Skarżącej złożenie przez recenzenta dwóch odmiennych recenzji, najpierw pozytywnej, a następnie negatywnej stanowi rażące naruszenie prawa, świadczy o braku rzetelności i przejrzystości prowadzonego postępowania habilitacyjnego. Podniosła, że do kwestii tej nie odniosły się też Rada Naukowa I[...] U[...], ani RDN.

W ocenie Skarżącej RDN niesłusznie nie uwzględniła zarzutu ani konkluzji, wynikającej z opinii prof. dr. hab. J. W. z [...] grudnia 2020 r. (str. 8 Opinii), zgodnie z którą Rada Naukowa I[...] U[...] w L. popełniła błąd formalny poddając pod głosowanie tylko i wyłącznie uchwałę o odmowie nadania stopnia – czym naruszyła przepis art. 33 ust. 1 b ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. Podniosła również, że w dniu [...] czerwca 2020 r. doszło do uchwalenia przez Komisję Habilitacyjną dwóch odmiennych Uchwał – pozytywnej i negatywnej. Funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch sprzecznych ze sobą uchwał stanowi w ocenie Skarżącej rażące naruszeniu prawa. Tak samo oceniła sprzeczność treści Protokołu z treścią Uchwały podpisanej przez członków Komisji Habilitacyjnej.

W odpowiedzi na skargę RDN wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie mogła zostać uwzględniona, a jej zarzuty okazały się całkowicie bezpodstawne.

Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, stosownie do art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Po rozpatrzeniu odwołania Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki.

W niniejszej sprawie Rada Doskonałości Naukowej wydała zaskarżone orzeczenie jako następca prawny Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Zgodnie bowiem z art. 179 ust. 10 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dniem 1 stycznia 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej wstępuje w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Na podstawie art. 189 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 2018 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dniem 31 grudnia 2020 r. znosi się Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów.

W myśl art. 179 ust. 2 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.) w okresie od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, tj. w okresie od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora, wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych. Z uwagi na to, w sprawie niniejszej zastosowanie znalazła ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.).

Centralna Komisja zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.) podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 2 oraz w art. 28 ust. 4, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji.

Rada po zapoznaniu się z recenzjami osiągnięć naukowych Skarżącej, z protokołem posiedzenia Komisji habilitacyjnej, powołanej przez CKSiT w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego Skarżącej w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...] oraz uchwałą ww. Komisji, podjęła – działając na podstawie art. 18a ust. 11 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. 2017 poz. 1789) w zw. z art. 179 ust.1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.) oraz art. 63 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS CoV-2 (Dz. U. poz. 695), w dniu [...] lipca 2020 r., uchwałę nr [...], którą odmówiła nadania dr B. K. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...].

Rada Naukowa I[...] U[...] podzieliła stanowisko Komisji habilitacyjnej, która uznała, że opinie o dorobku naukowym i aktywności naukowej Skarżącej sporządzone przez trzech recenzentów mają jednoznacznie negatywne konkluzje.

Analizując skargę, złożoną na decyzję i jej zarzuty, dotyczące postępowania w sprawie skarżącego, Sąd podzielił w pełni stanowisko organów, że postępowanie habilitacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy starannie udokumentowały każdy etap postępowania habilitacyjnego, opisany następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlatego Sąd nie będzie go w tym miejscu ponownie opisywał.

Kluczowe znaczenie w sprawie ma fakt, że przedmiotem oceny Rady zgodnie z art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie [...], były osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa Kandydatki. W tym zakresie Rada kierowała się recenzjami, sporządzonymi w toku postępowania habilitacyjnego, gdyż - jeżeli nie budzą one wątpliwości, w szczególności gdy mają charakter merytoryczny - są przyjmowane za wyznacznik treści dalszych czynności Rady. Tak właśnie stało się w sprawie niniejszej.

Rada do oceny, czy skarżąca spełnia kryteria nadania stopnia doktora habilitowanego, zastosowała art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Zgodnie z jego ust.1, do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną.

Należy podkreślić, iż ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia; opinie recenzentów są podstawową częścią materiału dowodowego w postępowaniach habilitacyjnych. Postępowanie dowodowe przed Radą (a poprzednio - Centralną Komisją) ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów. Bez wątpienia postępowanie przed Sądem, a wcześniej- przed Radą - nie stwarza kandydatowi możliwości toczenia dyskusji na ten temat, nie może on kwestionować wystawionych wobec jego dorobku naukowego recenzji, nawet jeśli jest przekonany o ich nietrafności.

Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie niewłaściwego doboru recenzenta w osobie prof. dr hab. E. Z. oraz niewłaściwego doboru członka składu Komisji Habilitacyjnej w osobie dr hab. M. A., Sąd podziela stanowisko organów, iż problem badawczy podjęty przez skarżącą ma charakter interdyscyplinarny (zakres warsztatu naukowego [...], jak i [...]). Skarżąca, jako główne osiągnięcie naukowe wskazała monografię [...] (wyd. Akademia Sztuki Wojennej w Warszawie, 2019). Ponadto, publikowała w czasopiśmie naukowym z zakresu [...] i [...] oraz prezentowała badania na seminariach naukowych organizowanych przez Instytut Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej.

W ocenie Sądu zarzuty w tym zakresie były zatem całkowicie bezzasadne.

Sąd podziela stanowiska organów, iż recenzje autorstwa prof. dr hab. E. Z. oraz prof. dr hab. K. K. [...]; w latach 1997-2003 dyrektor Centralnej Biblioteki Wojskowej) i dr hab. M. S. ([...]) są wnikliwe, obszerne, opracowane rzetelnie i obiektywnie, treść recenzji i ich konkluzje są spójne. Wszystkie kończą się odmową poparcia wniosku o nadanie dr B. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...]. Odnosząc się do monografii [...], recenzenci zgodnie wskazują na jej istotne braki metodologiczne, także niedostatki dotyczące doboru, analizy i krytycznej oceny źródeł i opracowań oraz na to, że przedłożona monografia nie spełnia warunków "kompleksowej syntezy [...]". Recenzenci prof. dr hab. E. B. Z. oraz prof. dr hab. K. K. wskazali ponadto również braki z zakresu wiedz bibliologicznej, kładące się cieniem na poprawności i jakości zawartości monografii Biblioteki w Wojsku Polskim 1918 -1939.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego złożenia przez dr hab. M. S. recenzji z dwoma konkluzjami: pozytywną i negatywną. W zawartym w dokumentacji sprawy wyjaśnieniu dr hab. M. S. zamieszczony jest zapis, że recenzja zakończona konkluzją popierającą wniosek została złożona przez pomyłkę w formie drukowanej w dziekanacie, następnie wycofana w pierwszym możliwym terminie, tj. pierwszym dniu pracy dziekanatu po 28 maja 2020 r., jak również, że nie była ona rozesłana drogą elektroniczną do jednostek prowadzących postępowanie.

W ocenie Sądu zapis ten w sposób dostateczny wyjaśnia zaistniałą sytuację. Recenzent wskazał na zaistniała pomyłkę w konkluzji, która jako taka nie została udostępniona jednostkom prowadzącym postępowanie.

W zakresie podnoszonej przez Skarżącą sprzeczności w recenzjach prof. K.K. oraz dr hab. M.S., należy wskazać, że każdy z recenzentów ma prawo do własnych opinii i oceny dorobku naukowego. Inna ocena w zakresie jakiegoś etapu, fragmentu tego dorobku nie wyklucza jednolitej (negatywnej, jak w tej sprawie) oceny końcowej.

W uzasadnieniu uchwały komisji habilitacyjnej oraz w uzasadnieniu uchwały Rady Naukowej I. [...] U[...] w L. zostało wskazane:

1. "Opinie o dorobku naukowym i aktywności naukowej dr B. K. sporządzone przez trzech Recenzentów mają jednoznacznie negatywne konkluzje.

2. W recenzjach i w dyskusji zgłoszono liczne uwagi krytyczne o charakterze metodologicznym i merytorycznym oraz między innymi podkreślono niedostatki w bazie źródłowej. W związku z tym nie można uznać monografii zatytułowanej "[...]" za pracę wnoszącą znaczny wkład w rozwój dyscypliny [...].

3. Dr B. K. posiada dorobek naukowy uzyskany po otrzymaniu stopnia doktora skoncentrowany przede wszystkim na problematyce [...] i losów jej ludności w czasie II wojny światowej. Istotnymi mankamentami jest brak prezentacji dorobku na łamach wiodących periodyków środowiska [...] w Polsce, a także niewystarczająca aktywność badawcza w wymiarze międzynarodowym. Pozytywnie należy odnotować Jej prace organizacyjne, umiejętność pozyskiwania funduszy i grantów, tudzież działalność jako popularyzatorki nauki".

Należy przy tym podzielić stanowisko organu, iż Rada rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za treścią uchwały. Dlatego też brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji, z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia, nie może być uznany za naruszenie prawa.

Kolejno, zgodnie z art. 18a ust. 8 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym: po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego.

Komisja przyjęta tylko uchwałę zawierającą negatywną opinię w przedmiocie nadania dr B. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...]. Już pierwsze głosowanie wykazało, że opinia komisji habilitacyjnej jest negatywna, drugie to potwierdziło. Dlatego komisja habilitacyjna przedstawiła Radzie uchwałę zawierającą opinię w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, co należy uznać za działanie zgodne z obowiązującymi przepisami.

Zdaniem Sądu, w toku postępowania przed Komisją Habilitacyjną ani przed Radą nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany adekwatnie do zadań organów, nałożonych na nie przez ustawodawcę w kontrolowanym postępowaniu. Organy wyjaśniły i rozpatrzyły całokształt okoliczności sprawy i zgromadzony materiał dowodowy, w zakresie przewidzianym przez ustawę. Organy nie mogły bowiem prowadzić postępowania szerzej, niż umożliwiają im to obowiązujące przepisy.

Wydana w sprawie uchwała została podjęte przez organy kolegialne, w głosowaniu tajnym, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Jak trafnie zauważył organ II instancji, samo merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały. Prawidłowo też organ zaznaczył, że w postępowaniach, dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o stopniach, stosuje się tylko odpowiednio (a nie wprost) przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro zatem ww. ustawa zawiera szczególną regulację, nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów kodeksów postępowania administracyjnego.

Czynny udział skarżącej i możliwość wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w tym szczególnym postępowaniu, jakim jest postępowanie o nadanie stopnia naukowego, następuje poprzez udzielenie habilitantowi możliwości wniesienia odwołania, a następnie skargi do tutejszego Sądu. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości kwestionowania i toczenia dyskusji na temat zasadności (lub bezzasadności) wniosków recenzji i uchwał organów kolegialnych.

Rada przeprowadziła głosowanie zgodne z opinią komisji, tj. pytaniem o odmowę nadania stopnia, ponieważ opinia była negatywna.

Podstawą odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego było uznanie, że osiągnięcia naukowe przedstawione przez Kandydatkę nie stanowią znacznego wkładu Habilitantki w rozwój dyscypliny [...]. W postępowaniu wartość osiągnięcia naukowego została oceniona negatywnie. W obliczu negatywnej uchwały wobec wniosku skarżącej o nadanie stopnia doktora habilitowanego i decyzji RDN o utrzymaniu w mocy ww. uchwały oraz braku wadliwości prowadzonego postępowania, zarzuty skargi okazały się całkowicie bezpodstawne.

Mając na uwadze przedstawione argumenty, zwłaszcza dotyczące ograniczonej kognicji Sądu Administracyjnego w sprawie o nadanie stopnia naukowego, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.151 p.p.s.a.