Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 645/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d, art. 18 ust. 2, art. 19 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
article: art. 107 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. d, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 28 października 2022 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2022 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 7 czerwca 2022 r. nr SKO.4118.42.2022 w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 5 maja 2022 roku nr SOCII.531.067057.2022.222096.000002.2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego A. S. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 czerwca 2022r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021r., poz. 735), zwanej k.p.a., oraz art. 1, art. 2, art. 4, art. 5, art. 10, art. 13a ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2019r., poz. 2407), zwanej u.p.p.w.d., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 5 maja 2022r. w przedmiocie odmowy przyznania A.S. prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: P.S., V.S., U.S. w okresie od 1 czerwca 2021r. do dnia 28 lutego 2022r. w części dotyczącej okresu odmowy prawa do ww. świadczenia oraz przyznało A.S. prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci: P.S., V.S., U.S. w wysokości po 500, 00 zł miesięcznie na każde z dzieci na okres od dnia 1 czerwca 2021r. do 30 września 2021r.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że skarżący w dniu 3 kwietnia 2021r. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: P.S., V.S., U.S. na okres świadczeniowy 2021/2022. Na podstawie wniosku i zgromadzonych dokumentów w sprawie Prezydent Miasta Łodzi postanowieniem z dnia 6 maja 2021r. nr: SOC1I.531.067057.2021.222096.WEZ.252.331.2021 zawiesił postępowanie w sprawie wniosku skarżącego z dnia 3 kwietnia 2021r. o ustalenie ww. prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci z uwagi na fakt, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy uzależnione jest od wydania decyzji przez Urząd Wojewódzki w Łodzi.

Następnie Kolegium wyjaśniło, że na podstawie akt administracyjnych ustalono, iż skarżący posiada kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" wydaną przez Wojewodę Łódzkiego od dnia 30 marca 2022r. do dnia 28 marca 2025r. W związku z powyższym Prezydent Miasta Łodzi postanowieniem z dnia 5 maja 2022r. nr: SOCII.531.067057.2022.222096.WEZ.263.331.2022 postanowił o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie wniosku skarżącego z dnia 3 kwietnia 2021r. o ustalenie przedmiotowego prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci. Prezydent Miasta Łodzi odmówił skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci w okresie od dnia 1 czerwca 2021r. do dnia 28 lutego 2022r.

W dalszej kolejności organ odwoławczy zauważył, że skarżący w okresie od 1 października 2020r. do 30 września 2021r. posiadał wizę z adnotacją "Poland. Business Harbour". A zatem nie podzielił stanowiska organu I instancji, bowiem stosując literalne brzmienie przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.p.p.w.d. organ I instancji w istocie różnicuje cudzoziemców znajdujących się w identycznej sytuacji prawno-bytowej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Przyjęta przez organ I instancji interpretacja prowadzi do tego, te cudzoziemcy, którzy uzyskali zezwolenie na pobyt z adnotacją "dostęp do rynku pracy" (karta pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy") oraz cudzoziemcy, którzy jeszcze nie otrzymali karty pobytu, ale mają prawo do pracy i świadczą już pracę w sposób legalny na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, choć na innej podstawie prawnej, znajdują się w sytuacji dysproporcji (nierówności) w zakresie wykonywania swoich praw podmiotowych. Zdaniem organu II instancji, w takiej właśnie sytuacji znajduje się skarżący, który złożył wniosek o świadczenie wychowawcze w chwili, gdy przebywał z dziećmi i małżonką na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy z adnotacją "Poland Business Harbour", zwalniającej go z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę w Polsce. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że jest to specjalny typ wizy, który jako jedyny pozwala na pracę bez konieczności uzyskania pozwolenia, umożliwia zakładanie działalności gospodarczych oraz pozwala na bezproblemową relokację na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, w tym zabranie ze sobą najbliższej rodziny (wiza skarżącego została wydana zgodnie z § 1 ust. 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, zmienionego na mocy rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 listopada 2020r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę).

W ocenie zatem organu odwoławczego, świadczenie wychowawcze na dzieci: P.S., V.S., U.S. przysługuje skarżącemu w okresie od dnia 1 czerwca 2021r. do 30 września 2021r. w wysokości po 500,00 zł. miesięcznie na każde z dzieci, bowiem do dnia 30 września 2021r. skarżący w okresie od 1 października 2020r. do 30 września 2021r. posiadał wizę z adnotacją "Poland. Business Harbour".

Jednocześnie zdaniem Kolegium, w okresie od 1 października 2021r. do 28 lutego 2022r. należało odmówić skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: P.S., V.S., U.S., bowiem w tym okresie nie posiadał ani wizy z adnotacją "Poland. Business Harbour" ani karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy".

Ponadto organ odwoławczy poinformował o treści art. 20 ust. 1 u.p.p.w.d.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył A.S., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżając tę decyzję w części, tj. w zakresie odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego za okres od dnia 1 października 2021r. do dnia 28 lutego 2022r.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15zd ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 . poz. 374 z późn. zm.) -poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i uznanie, że skarżącemu nie przysługuje świadczenie wychowawcze na dzieci za okres od dnia 1 października 2021r. do dnia 28 lutego 2022r. z uwagi na to, że skarżący nie posiadał w tym okresie wizy z adnotacją "Poland Business Harbour" ani zezwolenia na pobyt z adnotacją "dostęp do rynku pracy", co warunkuje przyznanie świadczenia wychowawczego, podczas gdy skarżący wbrew stanowisku organu II instancji posiadał w powyższym okresie ważną wizę z adnotacją "Poland Business Harbour", albowiem ustawodawca z mocy prawa przedłużył okres pobytu i okres ważności wszystkich wiz krajowych, których ostatni dzień ważności przypadał w okresie stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 - do 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni.

W oparciu o te zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o:

1. uchylenie decyzji w zaskarżonej części;

2. zobowiązanie Kolegium do wydania decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego za okres od dnia 1 października 2021 r. do dnia 28 lutego 2022r., w terminie zakreślonym przez Sąd;

3. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

4. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że w sposób niewyrażony wprost w sentencji decyzji, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego za okres od dnia 1 października 2021r. do dnia 28 lutego 2022r. pełnomocnik dodał przy tym, że skarżący przyjął, iż organ stosuje aktualną linię orzeczniczą Naczelnego Sąd Administracyjnego, zgodnie z którą organ odwoławczy nie jest obowiązany, a jedynie uprawniony do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej (nieuchylonej) części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy.

Następnie pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ błędnie nie zastosował przepisów prawa materialnego, tj. art. 15zd ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 374 z późn. zm.), zgodnie z którym ustawodawca z mocy prawa przedłużył okresy pobytu i okresy ważności wiz krajowych w przypadkach, gdy ostatni dzień okresu pobytu na podstawie takich wiz wypadałby w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii - do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę, że przepisy ustawy, które ustanawiają te szczególne rozwiązania prawne odwołują się do okresów stanu zagrożenia epidemicznego oraz stanu epidemii ogłoszonych w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Pełnomocnik dodał przy tym, że stan zagrożenia epidemicznego został ogłoszony od dnia 14 marca 2020r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego. Stan ten został odwołany z dniem 20 marca 2020r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego). Z tym samym dniem został ogłoszony stan epidemii na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii. Od dnia 16 maja 2022r. stan epidemii został zniesiony na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja 2022r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Obecnie na terenie Rzeczypospolitej Polskiej obowiązuje zatem stan zagrożenia epidemicznego.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, pełnomocnik skarżącego podniósł, że skarżący posiadał wizę krajową z adnotacją "Poland Business Harbour" (wizy krajowe oznaczone są symbolem "D") do dnia 30 września 2021r., przy czym ostatni dzień okresu wizy przypadał na okres stanu epidemii. W związku z powyższym na podstawie art. 15zd ust. 1 cyt. wyżej ustawy wiza skarżącego została przedłużona z mocy prawa i była ważna nieprzerwanie aż do dnia wydania skarżącemu karty pobytu przez Wojewodę Łódzkiego, tj. do dnia 30 marca 2022r.

W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Pismem z dnia 18 sierpnia 2022r. organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) (dalej - p.p.s.a.), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpatrywanej sprawie wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym został złożony przez skarżącego reprezentowanego przez pełnomocnika, natomiast organ wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w rybie uproszczonym.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 1 lutego 1996 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 z późn. zm.) (dalej - u.p.p.w.d.).

Istotą sporu jest ustalenie czy prawo do świadczenia wychowawczego przysługiwało skarżącemu w okresie od 1 października 2021 r. do 28 lutego 2022 r., tj. w okresie, kiedy w ocenie organu skarżący nie posiadał wizy z adnotacją "Poland. Business Harbour" ani karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy".

W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 1 ust. 2 pkt 2 lit.d u.p.p.w.d., prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. Literalne brzmienie przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit.d sugeruje, że przyznanie cudzoziemcowi świadczenia wychowawczego może nastąpić jedynie, gdy ten faktycznie posiada kartę pobytu wraz ze stosowną adnotacją zezwalającą na podjęcie pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże znajdująca aprobatę w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia systemowa tego przepisu, prowadzi do wniosku, że charakter i cel świadczenia wychowawczego winny mieć nadrzędne znaczenie przy ustalaniu praw do niego. Jego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie to służy zaspokojeniu potrzeb dziecka, dbałości o jego dobro i ochronę. Skierowane jest zaś do podmiotów, które opiekę nad dzieckiem sprawują i obowiązane są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka. Skoro Państwo systemowo wspiera rodziny w wychowywaniu i utrzymaniu dzieci, w ocenie sądu osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka ma prawo skutecznego domagania się od Państwa pomocy w sprawowaniu tej opieki, w tym również pomocy materialnej, a więc przynajmniej częściowego pokrycia kosztów utrzymania i obowiązkowego kształcenia dziecka. Oznacza to, że powołaną regulację prawną należy wykładać w sposób zgodny z wolą prawodawcy, którą jest wsparcie rodzin z dziećmi w ponoszeniu wydatków związanych z ich wychowaniem.

Sąd podziela pogląd przywołany w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego co do tego, że prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca uzależnione jest nie od wymaganej prawem adnotacji na karcie pobytu "dostęp do rynku pracy", lecz od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawnienie to może wynikać z posiadanego zezwolenia na pracę oraz z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. W konsekwencji dla ustalenia wobec cudzoziemca prawa do uzyskania świadczenia wychowawczego wymagane jest spełnienie łącznie dwóch warunków. Po pierwsze, pobyt tego cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej musi być legalny. Po drugie, cudzoziemiec ten musi posiadać uprawnienie do wykonywania pracy na terytorium Polski, w oparciu o stosowne zezwolenie na pracę lub wskutek zwolnienia ex lege z obowiązku legitymowania się takim zezwoleniem. Należy zatem brać pod uwagę wszelkie regulacje kształtujące sytuację prawną cudzoziemca w Polsce (wyrok NSA z 1 grudnia 2017 r., I OSK 2337/17, Lex nr wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 marca 2022 r., II SA/Po 931/21, Lex nr 3327593, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 czerwca 2022 r., II SA/Bd 62/22, Lex nr 3379911; wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2019 r., I SA/Wa 1890/19, Lex nr 2865566; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 listopada 2020 r., II SA/Bd 506/20, Lex nr 3094175).

Stosownie do § 1 ust. 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2291 z późn. zm.) powierzenie cudzoziemcowi wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę jest dopuszczalne w przypadku cudzoziemców posiadających ważną wizę z adnotacją "Poland. Business Harbour".

Należy w tym miejscu wskazać, że w myśl art. 15zd ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.) jeżeli ostatni dzień okresu pobytu cudzoziemca na podstawie wizy krajowej przypada w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, okres pobytu na podstawie tej wizy oraz okres ważności tej wizy ulega przedłużeniu z mocy prawa do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni. Przedłużenia okresu ważności wizy krajowej z mocy prawa ustawodawca nie uzależnia co do zasady od tego, czy w dniu, od którego po raz pierwszy ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, cudzoziemiec przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie tej wizy. Taki warunek ustawodawca wprowadził natomiast w art. 15z1 przywołanej ustawy, dotyczącym cudzoziemców przebywających na terytorium Polski:

1) na podstawie wizy Schengen,

2) na podstawie wizy wydanej przez inne państwo obszaru Schengen,

3) na podstawie dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru Schengen,

4) w ramach ruchu bezwizowego,

5) na podstawie wizy długoterminowej wydanej przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej niebędące państwem obszaru Schengen, jeżeli zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej uprawnia ona do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

6) na podstawie dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej niebędące państwem obszaru Schengen, jeżeli zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej uprawnia ona do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 18 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 roku (Dz.U.UE.L.2000.239.19) wizy na pobyt przekraczający 90 dni, oznaczane literą "D", wydane przez jedno z państw członkowskich zgodnie z jego prawem krajowym lub prawem unijnym są wizami krajowymi. Wizy te wydawane są w formie jednolitego formularza wizowego określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1683/95(1), przy czym w nagłówku podaje się kategorię wizy oznaczoną literą "D".

Stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został odwołany na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, które weszło w życie z dniem ogłoszenia tj. 16 maja 2022 r.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżący legitymował się wizą krajową kategorii D z adnotacją "POLAND BUSINESS HARBOUR". Wiza ta została wydana na okres od 1 października 2020 r. do 30 września 2021 r. Zastosowanie miał zatem przepis 15zd ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zatem w spornym okresie od 1 października 2021 r. do 28 lutego 2022 r. skarżący objęty był dyspozycją normy prawnej z § 1 ust. 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę.

Ponadto Sąd zauważa, że dokonanie prawidłowej wykładni art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.p.p.w.d. wymaga ponadto analizy przepisów art. 18 ust. 2 oraz art. 19 ust. 3 u.p.p.w.d. Pierwszy z nich stanowi, że prawo do świadczenia wychowawczego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu świadczeniowego. Z treści art. 19 ust. 3 u.p.p.w.d. wynika natomiast, że w przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest brak wydania dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym w odrębnych przepisach terminie, świadczenie wychowawcze przysługuje, począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony. Zatem złożenie wniosku o świadczenie wychowawcze i uzupełnienie go w późniejszym terminie o wymagane prawem dokumenty nie może automatycznie skutkować przyznaniem świadczenia dopiero od momentu wydania karty pobytu z adnotacją o dostępie do rynku pracy. Sąd podziela wyrażany już w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia wychowawczego nie może ponosić negatywnych konsekwencji, w sytuacji, gdy spełniła wszystkie wymagania niezbędne do nadania jej wnioskowi dalszego biegu, a nieuzyskanie tego świadczenia jest wywołane niedoręczeniem wymaganej decyzji z uwagi na opieszałość organu. Odmienny pogląd bezpośrednio narusza wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę sprawiedliwości społecznej stanowiącą immanentny składnik demokratycznego państwa prawnego. Ustalenie przez organ prowadzący postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego, dowodu że wnioskodawca wystąpił do właściwej instytucji o wydanie określonego dokumentu, a ta ostatnia zwleka z jego wydaniem, stanowi podstawę do przyznania wnioskodawcy świadczenia począwszy od miesiąca w którym został złożony wniosek bez wymaganego załącznika (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 czerwca 2022 r., II SA/Łd 429/22, Lex nr 3365868, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 marca 2022, II SA/Po 698/21, Lex nr 3338133).

Z akt postępowania w niniejszej sprawie wynika, iż skarżący oświadczył, że w dniu 23 marca 2021 r. złożył wniosek do Wojewody Łódzkiego o wydanie karty pobytu z adnotacją o dostępie do rynku pracy. Okoliczność oczekiwania na decyzję Wojewody Łódzkiego znana była organom, stanowiła ona bowiem podstawę postanowienia Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 6 maja 2021r. o zawieszeniu postępowania. Skarżący zatem bez własnej winy nie mógł uzyskać wymaganej decyzji przed końcem okresu, na który wydano mu wizę krajową tj. przed 30 września 2021 r., niezależnie od tego, że z mocy art. 15zd ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, okres ważności wizy krajowej z adnotacją "POLAND.BUSINESS HARBOUR uległ przedłużeniu i nadal trwał.

W związku z powyższym Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie organy naruszyły przepisy prawa materialnego, art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d. u.p.p.w.d. poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie oraz niezastosowanie art. 15zd ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do sentencji zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi Sąd zauważa, że wobec brzmienia art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) (dalej - k.p.a.), nie budzi wątpliwości, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, w pozostałym zakresie utrzymując ją w mocy. W orzecznictwie wskazuje się, że w konsekwencji takiego rozstrzygnięcia w obrocie prawnym pojawia się ostateczna decyzja o treści nadanej przez organ drugiej instancji, zaś pod względem merytorycznym sytuacja prawna strony jest określona decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił on zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, oraz decyzją organu pierwszej instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy, który uchyla zaskarżoną decyzję w części i orzeka w tym zakresie co do istoty sprawy, jest zatem obowiązany do szczególnie starannego i niebudzącego wątpliwości oznaczenia, w jakim zakresie uchyla zaskarżoną decyzję oraz rozstrzyga co do istoty (por. wyrok NSA z 24 lutego 2021 r., I OSK 2504/20, Lex nr 3105419).

Sąd w składzie orzekającym podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym jeżeli uchylenie i nowe rozstrzygnięcie w zakresie uchylonym dotyczy tylko części decyzji organu pierwszej instancji, to konieczne jest również orzeczenie co do pozostałej - nieuchylonej części decyzji - zwłaszcza, gdy odwołanie dotyczy całej decyzji (bowiem decyzja organu odwoławczego musi być zgodna z zakresem odwołania i rozstrzygać o całości sprawy). Pozwala to na uniknięcie wątpliwości co do treści rozstrzygnięć administracyjnych. Ponadto, jak wskazuje się w piśmiennictwie, przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie mogą być interpretowane jako odrębne normy prawne, nie można przyjąć domniemania utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałej części (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, LEX).

Należy podkreślić, że decyzja administracyjna jest aktem o charakterze władczym, który kształtuje prawa i obowiązki strony i musi w związku z tym być jednoznaczna i precyzyjna. Natomiast rozstrzygnięcie decyzji jest jednym z jej konstytutywnych elementów, tj. elementów przesądzających o bycie prawnym decyzji. Musi ono być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości co do jego treści. Powinno być zatem precyzyjne oraz zrozumiałe dla stron bez konieczności wnioskowania o jego treści na podstawie uzasadnienia decyzji. Nie jest dopuszczalne zastąpienie rozstrzygnięcia uzasadnieniem decyzji lub wywodzenie treści rozstrzygnięcia z uzasadnienia. Rolą uzasadnienia jest bowiem jedynie wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia. Należy mieć przy tym na uwadze, że istota postępowania odwoławczego polega nie na ocenie decyzji pierwszoinstancyjnej lecz na ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ drugiej instancji. W orzecznictwie wskazuje się, że wynikający z art. 107 § 1 k.p.a. obowiązek organu zamieszczenia w decyzji rozstrzygnięcia oznacza obowiązek rozstrzygnięcia całości sprawy. Obowiązek ten jest odzwierciedleniem uprawnienia strony do załatwienia sprawy zgodnie z zakresem odwołania (zob. wyroki NSA z 12 kwietnia 1999 r., IV SA 1886/96; 1 kwietnia 2011 r., II OSK 607/10; z 14 listopada 2014 r., II OSK 2040/13; z 27 listopada 2015 r., I OSK 1482/14; z 10 stycznia 2017 r., II OSK 910/15; z 2 lipca 2018 r., I OSK 873/18; z 20 października 2020 r., I OSK 1670/20, z 6 grudnia 2021 r., I OSK 1086/20; dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie organ I instancji odmówił skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r., zaś odwołanie obejmowało całość tej decyzji. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej okresu odmowy, nie orzekając przy tym, co do jakiego innego okresu utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie odmawiające prawa do świadczenia. Rozstrzygnął natomiast, że za okres od 1 czerwca 2021 r. do 30 września 2021 r. przyznaje skarżącemu prawo do przedmiotowego świadczenia. W konsekwencji zatem decyzja II instancji nie zawiera rozstrzygnięcia w zakresie odmowy prawa do świadczenia w ustalonym okresie. Zatem strona wnosząca odwołanie co do całości decyzji pierwszej instancji w istocie nie otrzymała orzeczenia co do części zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji natomiast organ podaje, że w okresie od 1 października 2021 r. do 28 lutego 2022 r. należało odmówić skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: P.S., V.S., U.S. Pełnomocnik skarżącego zasadnie podnosi w skardze, że organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 października 2021 r. do 28 lutego 2022 r. w sposób niewyrażony wprost. W ocenie Sądu, wobec takiego załatwienia sprawy zaskarżona decyzja nie zawiera w swej sentencji precyzyjnego rozstrzygnięcia, pozwalającego, bez konieczności domyślania się i analizy uzasadnienia, jednoznacznie ustalić, za jaki okres odmówiono skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego. W konsekwencji należy uznać, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 5 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny dokonać ponownej analizy sprawy, biorąc pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

W związku z powyższym, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

is