Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 705/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.z dnia [...] wydane w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

Zawiadomieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych na pokrycie zaległości P.P., objętych tytułami wykonawczymi o nr [...].

W dniu [...] r. P. P.złożył wniosek "o zawieszenie dokonanego zajęcia i dolnego potrącenia z emerytury zaległości VAT-u". Uzasadniając wskazał, iż w [...] r. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowiącej podstawę prowadzonej egzekucji. Wskazał ponadto, że dokonane zajęcie pozbawiło go oraz jego małżonkę środków do życia.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. odmówił "zawieszenia postępowania egzekucyjnego w postaci zajętej emerytury w dniu [...]na kwotę 32.313,42 w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Biuro Terenowe w R.".

W wyniku rozpatrzonego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.postanowieniem z dnia [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na konieczność postępowania wyjaśniającego w zakresie charakteru prawnego żądania wnioskodawcy.

Kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. odmówił "zawieszenia postępowania egzekucyjnego w postaci zajętej emerytury w dniu [...]na kwotę 32.313,42 w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Biuro Terenowe w R.".

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na niedopuszczalną formę rozstrzygnięcia.

W toku ponownym rozpatrywania sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w R.pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do sprecyzowania czy podtrzymuje swoje żądanie oraz do przedstawienia nowych okoliczności sprawy, jeżeli takie wystąpiły

W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] r. P. P. zażądał "odstąpienia od dalszego potrącania zaległości VAT-u za lata 2002-2006 i wycofania z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Biuro Trenowe w R., dokonanego w dniu [...]".

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Wskutek wniesionego zażalenia postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.uchylił w/w postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, iż organ pierwszej instancji jest zobowiązany wydać rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawierające uzasadnienie faktyczne i prawne.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. odmówił zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego. Uzasadniając organ pierwszej instancji wskazał, iż w sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki, o których mowa w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W zażaleniu na powyższe postępowanie P.P. zarzucił:

- rażące ignorowanie i całkowite pominięcie wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowień z dnia [...] r.;

- rażące naruszenie zasad wynikających z art. 2, art. 32, art. 71 Konstytucji RP;

- rażące naruszenie zasady wynikającej z art. 56 § 1 ust. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

- rażące naruszenie "zasad konstytucyjnych" wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 Kpa;

- obrazę art. 170 i art. 171 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pomijanie sentencji wyroku Sądu Rejonowego w R.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zawieszenie postępowania egzekucyjnego, odstąpienie od "dolnego" potrącania zaległości VAT-u za lata 2002-2006 i wycofanie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Biuro Terenowe w R. zajęcia emerytury.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Powołując treść art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy wskazał, iż wystąpienie jednej z przesłanek określonych w w/w przepisie obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. powołane przez stronę okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego, tj. zły stan zdrowia oraz ciężka sytuacja materialna nie stanowią żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

P. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu z dnia [...] r., a także związanym z nim wymienionym postępowaniom (postępowaniu wymiarowemu podatku od towarów i usług (VAT) za lata 2002-2006; postępowaniu z wniosku o wznowienie postępowania; postępowaniom w sprawie umorzenia wymierzonego podatku VAT za lata 2002-2006; postępowaniu w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowych dotyczących zobowiązania za lata 2002-2006 ) zarzucił:

- naruszenie zasad konstytucyjnych wynikających z art. 2, art. 30 i art. 32 Konstytucji RP; art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 kpa., a także wynikających z art. 120, art. 122, art. 124, art. 187 Ordynacji podatkowej;

- naruszenie zasad wynikających z art. 170 i art. 171 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie wyroku Sądu Rejonowego w R. [...], którym został uniewinniony od popełnienia czynu określonego w art. 54 § 2 kodeks karny skarbowy;

- naruszenie art. 10 § 1, art. 15 § 1, art. 26 § 5 ust. 1, art. 56 § 1 ust. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym poprzez nieustalenie do dnia 10 lipca 2012 r. wysokości zaległości podatkowej, zgodnie z zaleceniem WSA.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia; przeprowadzenie całościowej oceny dowodów i obiektywne ustosunkowanie się do prawidłowości i zgodności z obowiązującymi w latach 2002-2006 przepisami prawa o opodatkowaniu biegłych sądowych podatkiem od towaru i usług – gdy istniała luka w prawie. Wniósł nadto o rozważenie i wystąpienie na podstawie art. 115 i art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozpoznanie sprawy przez skład siedmiu sędziów, celem wyjaśnienia w sprawie istotnej wątpliwości prawnej co do wykonania wyroku Sądu Rejonowego w R.z dnia [...]. Wniósł także o wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalszego zajęcia emerytury i dalszego potrącania zaległości VAT .

W obszernym uzasadnieniu skarżący opisał przyczyny powstania egzekwowanych zaległości podatkowych, jak również przebieg postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lata 2002-2006. W ocenie skarżącego przyczyną powstania zaległości była luka prawna dotycząca konieczność opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności dokonywanych przez biegłych sądowych. Skarżący oświadczył, że w w/w okresie wykonywał opinie geodezyjne dla sądu. Od uzyskanego z tego tytułu wynagrodzenia odprowadzał należny podatek dochodowy. Z uwagi na brak przepisów zobowiązujących biegłych sądowych do naliczania i odprowadzania podatku od towarów i usług nie podwyższał swojego wynagrodzenia o podatek VAT. Skarżący wskazał ponadto, że wyrokiem Sądu Rejonowego w R. został uniewinniony od popełnienia czynu określonego w art. 54 § 2 kks. Powyższe w jego ocenie oznacza, iż wymiar podatku VAT stał się bezprzedmiotowy. Skarżący powołując również prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2008 r. , sygn. akt I SA/Łd 55/08, wydanego w przedmiocie odmowy umorzenia skarżącemu należności VAT za lata 2002- 2006 podniósł, że organ nie ustalił istotnej dla sprawy okoliczności jaką jest wysokość zaległości podatkowej. Brak takich ustaleń, jak również niedoręczenie nowych tytułów wykonawczych stanowi zdaniem skarżącego naruszenie zasad wynikających z art. 15 § 1 i art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe w ocenie skarżącego stanowi podstawę do zmiany wszystkich postanowień i decyzji wymiarowych. Oświadczył, że od 5 lat przebywa na emeryturze, jest schorowany i dyskryminowany przez organy podatkowe. Z zajętej emerytury utrzymuje się razem z żoną, a dodatkowe dochody z wykonywanych prac są znikome.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Pismem procesowym z dnia 26 września 2012 r. skarżący wniósł o oddalenie stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej, wyrażonego w odpowiedzi na skargę. Oświadczył ponadto, że podtrzymuje w całości wniesioną skargę; wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji; na podstawie art. 63, art. 64 i art. 134 ustawy prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnosi o rozstrzygnięcie całości sprawy, tj. podstawy prawnej do naliczania VAT-u; na podstawie art. 11 w/w ustawy wniósł o włączenie do akt sprawy i uwzględnienie wyroku Sądu Rejonowego w R.

W dniu 4 października 2012 r. na rozprawie Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego zawarte w piśmie procesowym z dnia 26 września 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U 2012. 270) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. 2012.1015)- dalej u.p.e.a.

Instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 56 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w w/w przepisie ma charakter zamknięty. Zawieszenie postępowania może nastąpić z urzędu, na wniosek wierzyciela albo zobowiązanego. Należy przy tym zauważyć, że art. 56 § 1 u.p.e.a. wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96 (LEX nr 29731). Powyższe oznacza, że obowiązkiem organu egzekucyjnego jest zawiesić postępowanie w sytuacji wystąpienia przesłanki, o której mowa w powołanym przepisie. Ustawodawca użył bowiem określenia "Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu..." wskazując tym samym, iż rozstrzygnięcie podejmowane na jego podstawie ma charakter związany, to znaczy, że jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1 - 5 u.p.e.a. Natomiast ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1526/96, LEX nr 31564; wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 351/08, LEX nr 513205).

W niniejszej sprawie P. P. pismem z dnia [...] r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.o zawieszenie dokonanego zajęcia prawa majątkowego – emerytury, na podstawie zawiadomienia z dnia [...], na pokrycie zaległości skarżącego w podatku od towarów i usług za lata 2002 -2006 , objętych tytułami wykonawczymi o nr [...]. W piśmie tym strona wniosła również o zawieszenie dalszego potrącania w/w zaległości z emerytury. Uzasadniając wniosek skarżący oświadczył, że z otrzymywanego świadczenia emerytalnego utrzymuje się wraz z żoną. Pozostała po potrąceniu kwota otrzymywanej emerytury nie wystarcza do prowadzenia skromnego życia. Oświadczył, że jest schorowanym emerytem, który musi spłacać niesłusznie wymierzony podatek VAT.

W ocenie Sądu na gruncie rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że nie znajdują w niej zastosowania przesłanki opisane w art. 56 § 1 u.p.e.a. Nie wystąpiła bowiem żadna z okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego na powyższych podstawach.

Podnoszona przez skarżącego argumentacja co do przyczyn powstania egzekwowanej należności, przebiegu postępowania administracyjnego i sądowoadmnistracyjnego prowadzonego w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wskazany okres, jak również kwestia uniewinnienia skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego w R.[...]od zarzutu naruszenia art. 54 § 2 ustawy z dnia 10 września 199 r. Kodeks karny skarbowy (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 111 poz. 765) nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Zgodność z prawem powyższych decyzji potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który prawomocnymi wyrokami z dnia 7 listopada2007 r., sygn. akt I SA/Łd 698/07, I SA/Łd 699/07, I SA/Łd 700/07, I SA/Łd 702/07, I SA/Łd 704/07 oddalił skargi P. P.

Za niezasadny należało również uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 120, art. 122, art. 124 i art. 187 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U.2012.749), bowiem przepisy powyższej ustawy nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.

Sąd za nieuzasadniony uznał także zarzut naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.). Zdaniem Sądu, organy administracji wyjaśniły dokładnie stan faktyczny i prawny sprawy. Dokonały wszelkich, niezbędnych ustaleń pozwalających stwierdzić w sposób, który nie budzi wątpliwości, czy wystąpiły przesłanki uzasadniające zawieszenia prowadzonego w stosunku do osoby skarżącego postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego co do naruszenia art. 15 §1 oraz art. 26 § 5 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie nowych tytułów wykonawczych, które określałby aktualną zaległość w podatku od towarów i usług Sąd wskazał, iż kwestie te pozostają bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego.

Natomiast co do wniosku skargi o wstrzymanie zajęcia emerytury i dalszego potrącania zaległości VAT na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd wskazał, że powołany przez skarżącego przepis stanowi podstawę do rozpoznania wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu bądź czynności do czasu wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, w sytuacji kiedy ich wykonanie groziłoby niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie może orzekać merytorycznie za organ administracji, bowiem jak już wcześniej wskazano sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

t.p.