Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 5352/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Wznowiono postępowanie, uchylono orzeczenie WSA i umorzono
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 3, art. 161 § 1 pkt 3, art. 269 § 1, art. 272 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 146 § 1, art. 145a
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Protokolant Nina Pruk po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej sprawy ze skargi W. P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 776/11 w sprawie ze skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 88/10 w sprawie ze skargi W. P. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], nr [...],, nr [...], nr [...],, nr [...], nr [...],, nr [...], nr [...],, nr [...], nr [...],, Nr [...], nr [...],, nr [...],, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie 1. postanawia wznowić postępowanie sądowoadministracyjne; 2. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 776/11; 3. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2010 r. sygn.akt IV SA/Wa 888/10 i umarza postępowanie sądowe; 4. zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz W. P. 9.800 (dziewięć tysięcy osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 776/11, oddalił skargę kasacyjną W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 888/10, oddalającego skargę W. P. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2010 r., o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w przedmiocie wymierzenia, na podstawie § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671, dalej: rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2005 r.), kary pieniężnej w łącznej wysokości 130.000 zł.

W. P. pismem z [...] czerwca 2015 r. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wskazując jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 marca 2015 r., sygn. akt K 31/13, zgodnie z którym przepisy § 2–5 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2005 r. w zakresie, w jakim określają dolne granice kar pieniężnych, są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm., dalej: ustawa o rybołówstwie) w związku z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w całości oraz uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 888/10 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania w obu instancjach oraz kosztów postępowania wznowieniowego.

Uzasadniając skargę o wznowienie postępowania, skarżący podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny uznał, iż w ustawie o rybołówstwie nie została ustanowiona dolna granica kar, zaś Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ustalając w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2005 r. dolne stawki kar, spowodował, że w przypadku stwierdzenia określonego naruszenia, organ wymierzający karę nie może nałożyć kary w wysokości niższej niż przewidziana w rozporządzeniu. W konsekwencji uniemożliwił realne stosowanie kryterium szkodliwości czynu. Zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 63 ust. 4 ustawy o rybołówstwie, Minister miał jedynie "zróżnicować" kary przewidziane w ustawę, co nie może być odczytane, jako upoważnienie do "zaostrzenia" regulacji w stosunku do stanu prawnego wynikającego z decyzji ustawodawcy. Regulacja zawarta w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2005 r., w ocenie Trybunału, pogarsza sytuację podmiotu gdyż ustanawia dolny pułap odpowiedzialności, podczas gdy w ustawie takiego pułapu brak.

W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego organ wniósł o jego zawieszenie do czasu rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowań administracyjnych zakończonych decyzjami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 marca 2010 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W załączeniu organ przedstawił wniosek skarżącego z [...] kwietnia 2015 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2010 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisu § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji.

W piśmie z [...] października 2015 r. skarżący przyłączył się do wniosku o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania o wznowienie prowadzonego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie z 16 grudnia 2015 r. sygn. akt II GSK 1548/15 zawiesił postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzjami z [...] września 2015 r., wydanymi na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 oraz z art. 145a k.p.a. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ostatecznych decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2010 r., o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz poprzedzających je decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G.. W uzasadnieniach decyzji organ stwierdził, że mimo zaistnienia ustawowej przesłanki wznowienia w postępowaniach zakończonych decyzjami z [...] marca 2010 r., uchylenie dotychczasowych rozstrzygnięć i wydanie nowych decyzji rozstrzygających o istocie spraw było wyłączone z uwagi na wystąpienie negatywnej przesłanki określonej w art. 146 § 1 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Wobec tego, że od doręczenia decyzji w sprawach objętych wnioskiem o wznowienie postępowania upłynęło ponad pięć lat, a zatem nie można uchylić decyzji w trybie wznowieniowym, należało stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa przy jednoczesnym wskazaniu, że powodem dla którego organ nie uchylił decyzji jest upływ pięcioletniego terminu.

Skarżący złożył wnioski o ponowne rozpatrzenie spraw, które następnie cofnął.

Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi decyzjami z [...] września 2016 r. o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] umorzył postępowania z wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw.

Następnie Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej pismem z [...] października 2016 r. wniósł o podjęcie zawieszonego na zgodny wniosek stron postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z [...] listopada 2016 r. podjął zawieszone postępowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania jest zasadna, wobec czego podlega uwzględnieniu.

W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10 (ONSAiWSA 2010, nr 5, poz. 81), wyjaśniono, że przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien stosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w sprawie".

Mając na uwadze ogólną moc wiążącą uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.) oraz cel zmierzający do realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 17 marca 2015 r. o sygnaturze K 31/13, dotyczącego zgodności z konstytucją przepisów ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. z 2009 r., Nr 76, poz. 671), w sytuacji gdy skarga o wznowienie postępowania dotyczyła sprawy w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga wniesiona przez W. P. opiera się na ustawowej przesłance wznowienia postępowania w związku z czym postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach zakreślonych podstawą wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.)

Uwzględniając, że Trybunał Konstytucyjny przywołanym wyrokiem z 17 marca 2015 r., w punkcie 4a) sentencji orzekł, że § 2 – 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie, w zakresie w jakim określają dolne granice kar pieniężnych są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy o rybołówstwie w związku z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji oraz bezsprzeczny fakt, iż rozstrzygnięcia organów, których sprawa dotyczy, mocą których wymierzono stronom karę pieniężną, wydane były na podstawie § 3 pkt 20 rozporządzenia z dnia 10 kwietnia 2005 r., uchyleniu w całości podlegał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 776/11 oraz poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 888/10, stosownie do art. 282 § 2 p.p.s.a.

Wobec zaś okoliczności, że skarżący we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego i w skardze o wznowienie postępowania sądowego powołał się na tą samą podstawę wznowienia oraz, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po przeprowadzeniu wznowionego postępowania decyzjami z [...] września 2015 r., na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 oraz z art. 145a k.p.a., stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ostatecznych decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2010 r. w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych z uwagi na upływ terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. i w ten sposób zostały zakończone postępowania w sprawie wznowienia postępowań zakończonych decyzjami z [...] marca 2010 r., należało uznać, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 282 § 2 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W wyniku ponownego rozpoznania skargi, z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nie byłoby bowiem możliwe wydanie innego orzeczenia, niż odpowiadające w swej istocie decyzjom Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2010 r.

W takim stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 2 i 3 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 276 w związku z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Kwota zasądzonych kosztów postępowania sądowego obejmuje wpis od skargi o wznowienie i skargi kasacyjnej, opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem i opłaty za czynności adwokackie ustalone na podstawie § 14 pkt 2 lit. b) w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).