Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1632/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego A. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej "Dyrektorem [...]OW NFZ") decyzją z dnia [...] lutego 2013r. ustalił, że A. K. (zwany dalej "Skarżącym") podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od [...] stycznia 1999r. do [...] grudnia 2001r. i od [...] stycznia 2004r. do [...] lutego 2009r.

Dyrektor [...]OW NFZ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2012r. wpłynął do niego uzupełniony wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (zwanego dalej "ZUS w [...]") o objęcie Skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w ww. okresach. Według ZUS w [...], w oparciu o zgromadzone dowody i materiały w toku postępowania wyjaśniającego, stwierdzono, że Skarżący nie dokonał zgłoszenia się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz jako płatnik składek w okresach od [...] stycznia 1999r. do [...] grudnia 2001r. i od [...] stycznia 2004r. do [...] lutego 2009r. Skarżący dokonał natomiast takich zgłoszeń od dnia [...] marca 2009r. Według ZUS w [...] Skarżący figuruje w ewidencji Urzędu Skarbowego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia [...] lutego 1992r. Ponadto za lata 1999-2001 oraz 2004-2009 Skarżący składał zeznania podatkowe i wykazał przychód/dochód. Skarżący zgłosił do organu ewidencji działalności gospodarczej prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...] października 2008r.

Organ I instancji wskazał ponadto, że zgodnie z danymi zawartymi w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS Skarżący w okresie od [...] stycznia 1999r. do [...] lutego 2009r. był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako funkcjonariusz Policji, natomiast w okresie od [...] marca 2009r. do [...] lutego 2010r. figurował w ww. systemie z kodem osoby pobierającej uposażenie po zwolnieniu ze służby. Z kolei od dnia [...] marca 2010r. Skarżący jest zgłoszony z kodem emeryta. ZUS w [...] wydał w dniu [...] grudnia 2010r. decyzję o objęciu Skarżącego obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, która w wyniku jej zaskarżenia, została zmieniona wyrokiem Sądu Okręgowego w [...].

Dyrektor [...]OW NFZ wskazał następnie, że dokonano sprawdzenia Skarżącego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w zakresie danych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i potwierdzono okoliczność prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, z datą jej rozpoczęcia od [...] października 2008r. Z kolei Skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2012r. wyjaśniał, iż w okresach od [...] stycznia 1999r. do [...] grudnia 2001r. i od [...] stycznia 2004r. do [...] lutego 2009r. prowadził treningi [...] jako instruktor. Zasadą przyjętą przez uczestników treningów było wspólne ponoszenie kosztów wynajmu sali na treningi - obowiązek rozliczenia się z wynajmującym salę spoczywał na Skarżącym jako instruktorze. Skarżący podnosił ponadto, że powstała wątpliwość, czy prowadzona przez niego działalność nie nosi znamion działalności gospodarczej, w związku z czym zwrócił się do organów podatkowych i uzyskał informację, że powinien zgłosić prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżący wyjaśniał także, iż składał miesięczne zeznania podatkowe z zerowymi składkami na ubezpieczenia, był ubezpieczony społecznie z tytułu służby w Policji, a nadto Sąd Okręgowy w [...] wydał korzystny dla niego wyrok w sprawie ubezpieczeń społecznych.

Dyrektor [...]OW NFZ stwierdził następnie, że pełnomocnik Skarżącego pismem z dnia [...] lipca 2012r. oraz kolejnymi pismami wnosił o przedłużenie postępowania celem uzupełnienia materiału dowodowego sprawy. Do dnia wydania decyzji organu I instancji nie zostały jednak złożone do akt sprawy żadne wnioski i dowody, co w ocenie organu I instancji uzasadniało wydanie decyzji w oparciu o posiadany materiał dowodowy.

Uzasadniając z kolei dokonane rozstrzygnięcie Dyrektor [...]OW NFZ odwołał się do art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej "K.p.a."), art. 109 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 Nr 164, poz. 1027 ze zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach"), art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm., zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym") oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm., zwaną dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ").

Organ i instancji wskazał również, iż w celu określenia przedziału czasu, w którym przedsiębiorca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, należy odwołać się do art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., zwanej dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń"). Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia i zakończenia działalności gospodarczej wpisanej do ewidencji powoduje zaś istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Natomiast w orzecznictwie sądowym prezentowane było stanowisko, że to fakt prowadzenia działalności gospodarczej, a nie wpis do ewidencji przesądza o istnieniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

W ocenie Dyrektora [...]OW NFZ ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż Skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach od [...] stycznia 1999r. do [...] grudnia 2001r. i od [...] stycznia 2004r. do [...] lutego 2009r. Potwierdzeniem tego jest zgłoszenie się Skarżącego do Urzędu Skarbowego jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia [...] lutego 1992r. i składanie przez niego zeznań podatkowych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z wykazanym przychodem/dochodem za lata 1999-2001 i 2004-2009. Również Skarżący potwierdzał, że składał miesięczne zeznania podatkowe. Natomiast wyrok Sądu Okręgowego w [...] dotyczył obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej, zaś z uzasadnienia ww. wyroku nie wynika, że Sąd ustalił, iż Skarżący nie prowadził działalności gospodarczej.

W konkluzji Dyrektor [...]OW NFZ stwierdził, że Skarżący, prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach od [...] stycznia 1999r. do [...] grudnia 2001r. - na podstawie art. 8 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, od [...] stycznia 2004r. do [...] września 2004r. - na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu w NFZ i od [...] października 2004r. do [...] lutego 2009r. - na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach.

W odwołaniu Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości i o umorzenie postępowania w sprawie, względnie o ustalenie, że Skarżący nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w wymienionych w decyzji okresach.

Według Skarżącego zgodnie z przepisami prawa za działalność gospodarczą może być uznana wyłącznie działalność zarobkowa, tymczasem Skarżący nie prowadził swojej działalności z zamiarem uzyskiwania zysków i nie działał zarobkowo jako instruktor [...].

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej "Prezesem NFZ") decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r. uchylił w całości powyższą decyzję Dyrektora [...]OW NFZ i stwierdził, że Skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od [...] grudnia 1999r. do [...] grudnia 2001r. i od [...] stycznia 2004r. do [...] lutego 2009r.

Według Prezesa NFZ, zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w [...], na skutek wniesienia przez Skarżącego odwołania od decyzji ZUS w [...] z dnia [...] grudnia 2010r., sąd zmienił ww. decyzję ZUS [...] i ustalił, że Skarżący z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności nie podlega ubezpieczeniom społecznym w okresach od [...] stycznia 1999r. do [...] grudnia 1999r. oraz od [...] lutego 2009r. do [...] lutego 2009r. Zdaniem organu odwoławczego Dyrektor [...]OW NFZ nie odniósł się merytorycznie w decyzji do powyższego wyroku, wskazując jedynie, iż powyższy wyrok dotyczy obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej, zaś z uzasadnienia wyroku nie wynika, iż sąd ustalił, że Skarżący nie prowadził działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy podkreślił, że uregulowanie stanu prawnego ustawy o systemie ubezpieczeń nastąpiło w dniu 30 grudnia 1999r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 23 grudnia 1999r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 110, poz. 1256), na mocy której dodano do art. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń ust. 8 stanowiący, iż osoby pozostające w stosunku służby, które podjęły służbę przed dniem 1 stycznia 1999r., spełniające jednocześnie warunki do podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, pkt 4-6 i pkt 10 tej ustawy, obejmowane są tymi ubezpieczeniami dobrowolnie na swój wniosek. Taki stan prawny pozwalał ubezpieczonemu będącemu funkcjonariuszem służb mundurowych, który rozpoczął służbę przed 1 stycznia 1999r. na wybór tytułu ubezpieczenia dopiero od dnia grudnia 1999r., zaś w okresie od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia 29 grudnia 1999r. nie istniał ustawowy obowiązek ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzonej przezeń działalności gospodarczej, ani możliwość skorzystania z takiego ubezpieczenia dobrowolnie na swój wniosek. Zdaniem organu odwoławczego takie stanowisko ma potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2005r., sygn. akt II UK 247/04 i z dnia 26 czerwca 2007r. sygn. akt I UK 12/07.

W konsekwencji zdaniem Prezesa NFZ, biorąc pod uwagę uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w [...], jak również w oparciu o ww. stan prawny należało uznać, że Skarżący w okresie od [...] stycznia 1999r. do [...] grudnia 1999r. nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast fakt wykazywania przez Skarżącego przychodu i dochodu z działalności gospodarczej za lata 1999-2001 i 2004-2009 potwierdzał prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, zatem organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia składek na ubezpieczenie zdrowotne dla Skarżącego będzie ZUS. Stanowisko takie ma potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1656/06.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji Prezesa NFZ w części stwierdzającej, że Skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od [...] grudnia 1999r. do [...] grudnia 2001r. i od [...] stycznia 2004r. do [...] lutego 2009r. Decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003r., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie do sytuacji Skarżącego,

2) art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, obowiązującej do dnia 30 września 2004r., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie do sytuacji Skarżącego,

3) art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie do sytuacji Skarżącego,

4) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008r., poprzez jego błędną wykładnię,

5) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej (Dz. U. z 1990r. Nr 41, poz. 324 ze zm., zwanej dalej "u.d.g."), poprzez bezzasadne przyjęcie, że Skarżący w okresie od [...] grudnia 1999r. do [...] grudnia 2000r. prowadził działalność gospodarczą, w sytuacji gdy prowadzona w tym okresie przez niego działalność w zakresie treningów [...] nie miała charakteru zarobkowego.

5) art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm., zwanej dalej "u.p.d.g."), poprzez bezzasadne przyjęcie, że Skarżący w okresie od [...] stycznia 2000r. do [...] grudnia 2001r. i od [...] stycznia 2004r. do [...] lutego 2009r. prowadził działalność gospodarczą, w sytuacji gdy prowadzona w tym okresie przez niego działalność w zakresie treningów [...] nie miała charakteru zorganizowanego.

Według Skarżącego decyzja Prezesa NFZ została wydana w oparciu o istotny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że działalność w postaci treningów [...], prowadzonych przez Skarżącego, wypełnia ustawowe znamiona definicji działalności gospodarczej. Zdaniem Skarżącego prowadzone przez niego treningi [...] dla grupy zapaleńców początkowo nie miały charakteru zarobkowego. Nawet jeśli w późniejszym okresie pojawiał się jakiś dochód to był przeznaczany albo na pomoc ćwiczącym, albo poszerzanie wiedzy [...]. Do dnia [...] lutego 2009r. nie uzyskały również charakteru działalności prowadzonej w sposób zorganizowany i ciągły.

Według Skarżącego zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej i urzędu skarbowego zostały dokonane jedynie w celu uzyskania dokumentacji pozwalającej na uzyskanie stosownych zezwoleń i zgód od przełożonych Skarżącego, który był w tym czasie funkcjonariuszem policji i miały charakter czysto formalny. Jednocześnie organ nie zadał sobie należytego trudu sprawdzenia, jak faktycznie wyglądała działalność treningowa Skarżącego i czy spełniała ona wymogi pozwalające na uznanie jej za pozarolniczą działalność gospodarczą.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 - dalej: "p.p.s.a." ).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę materialnoprawną decyzji ustalającej obowiązek podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej stanowiły następujące przepisy prawa:

- art. 8 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, wskazujący, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby objęte ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, z zastrzeżeniem art. 2, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub osobami z nimi współpracującymi;

- art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące;

- art 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, a od dnia 20.09.2008 r., z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej osoby) (zmiana art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach).

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Z brzmienia tego przepisu zmienionego od dnia 20.09.2008 r. wynika, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888).

Stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.d.g. działalnością gospodarczą w rozumieniu tej ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Powołaną powyżej ustawę zastąpiła z dniem 21 sierpnia 2004 r. ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.). W myśl art. 2 tej ustawy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Biorąc powyższe pod uwagę dla przyjęcia, że skarżący prowadził działalność gospodarczą skutkującą objęciem go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym - organ realizując zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., winien był ustalić fakty potwierdzające, że skarżący prowadził działalność zarobkową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, zgodnie z przywołanymi powyżej definicjami. O tym, czy czynności dokonywane przez skarżącego spełniały cechy wyodrębnionej działalności gospodarczej powinny przesądzać obiektywne kryteria, takie jak prowadzenie takiej działalności na własny rachunek oraz prowadzenie w celach zarobkowych, w sposób ciągły i zorganizowany. Rozstrzygające znaczenie mają bowiem okoliczności, w jakich działalność jest wykonywana. W tym sensie nie ma i nie może mieć znaczenia, czy określony podmiot prowadzący konkretną działalność gospodarczą nie ocenia jej (subiektywnie) jako działalności gospodarczej, nie nazywa jej tak, oświadcza, że jej nie prowadzi, itp. Zatem nazwanie bądź nienazwanie danej czynności nie przesądza jeszcze o istnieniu, nieistnieniu, cechach, charakterze i stosunkach zarówno dla podmiotów jak i przedmiotów czynności oraz jej kontrahentów - lub innych osób wywodzących z niej określone skutki - faktyczne lub prawne (wyrok NSA z dnia 30 marca 1994 r., sygn. akt SA/Łd 224/93).

Na uwagę zasługuje przy tym interpretacja pojęcia "działalności gospodarczej" dokonana przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 grudnia 1991 r., sygn. akt III CZP 117/91. W uchwale tej wskazano, że działalność gospodarczą wyróżniają następujące cechy charakterystyczne: zawodowy (a więc stały) charakter, związana z nim powtarzalność podejmowania działań (element ciągłości), podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym (element zorganizowania). Wymóg, aby działalność gospodarcza prowadzona była w sposób zorganizowany implikuje po stronie podmiotu wykonującego działalność gospodarczą występowanie pewnej struktury organizacyjnej. Wskazać jednakże należy, iż przepisy prawa nie narzucają ani stopnia zorganizowania, ani formy organizacyjnej wykonywania działalności gospodarczej. O ich wyborze decyduje zwykle rodzaj i rozmiar działalności, jej przedmiot, warunki panujące na rynku i wiele innych czynników o charakterze zewnętrznym i subiektywnym. Dlatego też o ile określone osoby prawne z założenia posiadają pewną zorganizowaną strukturę to niekoniecznie posiadają ją osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.

Istotnym jest przy tym, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2007 r. sygn. akt II GSK 287/06 podkreślił, iż utożsamienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej aż do dnia wykreślenia tego wpisu, bez możliwości skorygowania tego okresu na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu dowodowym, nie jest zasadne. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tego powodu wpisowi nadawano charakter deklaratoryjny, a nie - konstytutywny (por. J. Sommer, K. Stoga, R. Potrzeszcz, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz, Warszawa 2000, s. 41). Nie kreował on również bytu prawnego przedsiębiorcy (por. wyrok SN z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I UK 220/05).

Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego , że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 22/10 wskazano na możliwość odróżnienia pojęcia prowadzenia działalności gospodarczej od jej formalnego zarejestrowania. Podkreślono, że możliwe jest wpisanie do ewidencji działalności gospodarczej podmiotu, który z różnych powodów nie będzie prowadził tej działalności w ogóle. Ustawodawca kreując zakres podmiotowy obowiązków uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne w sposób konsekwentny posługuje się pojęciem "prowadzenia pozarolniczej działalności" odnoszącej się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy organ utożsamił składanie przez skarżącego deklaracji podatkowych z wykazanym przychodem z tytułu działalności gospodarczej z faktycznym prowadzeniem takiej działalności. Organ pominął przy tym argumentację skarżącego zmierzającą do wykazania, że prowadzona przez niego działalność nie była działalnością gospodarczą. Skarżący wskazywał, że początkowo nie uzyskiwał z tytułu prowadzenia treningów [...] przychodu, a gdy taki przychód się pojawił, był on przeznaczany na cele szkoleniowe lub na potrzeby uczestników treningów. Wskazywał również, że koszt wynajmu sali treningowej był ponoszony przez wszystkich uczestników treningów, a skarżący jedynie przekazywał pieniądze wynajmującemu salę. Organ nie ustosunkował się do tych kwestii.

Skarżący podnosił również, iż zgłoszenia do urzędu skarbowego i rozliczania spornej działalności dla celów podatku dochodowego dokonał z ostrożności, na skutek informacji uzyskanej z urzędu skarbowego. Do tej argumentacji organ również się nie ustosunkował, choć jednocześnie przyjął te fakty jako potwierdzenie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej.

Niewyjaśnienie kwestii związanej z faktycznym prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej stanowi o naruszeniu przez organ przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., mogących mieć zasadniczy wpływ na ostaeteczny wynik sprawy. Naruszenie tych przepisów polegało na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego, pełnego rozstrzygnięcia sprawy i niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego. W związku z tym uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 K.p.a.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organ uwzględni zaprezentowane stanowisko Sądu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.