Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 260/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1, pkt 7
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego – wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku J. G. na wniosek wierzyciela – Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej "A" S.A. – na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 14.11.2019 r. (obejmującego należności pieniężne z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2019 r. w łącznej wysokości należności głównej wynoszącej 1.465,70 zł)

Na podstawie ww. tytułu wykonawczego organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia 15.05.2020 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "B" S.A. w W. Wydruk przedmiotowego zawiadomienia wraz z odpisem w/w tytułu wykonawczego doręczono Skarżącemu w dniu 19.05.2020 r.

W dniu 27.05.2020 r. J. G. wniósł zarzuty. Jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w egzekucji administracyjnej, umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania sprawy i wydania ostatecznego postanowienia w tej sprawie. Pismem z dnia 16.06.2020 r. strona uzupełniła pismo z dnia 27.05.2020 r. o dowody w sprawie w postaci PIT-40 za rok 2014 oraz zaświadczenia z ZUS za lata 2014-2020.

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przywrócił stronie termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 16.06.2020 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Dyrektor Centrum Obsługi "A" SA. postanowieniem nr [...] z dnia 4.09.2020 r., uznał za: 1) niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, 2) zasadny zarzut przedawnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 14.11.2019 r. za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. (poz. E1-E12), 3) niezasadny zarzut przedawnienia obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r., 4) niezasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, J. G. wniósł do Dyrektora Centrum Obsługi "A" S.A. zażalenie, po rozpatrzeniu którego wierzyciel postanowieniem nr [...] z dnia 19.10.2020 r. utrzymał w mocy dotychczasowe postanowienie z dnia 4.09.2020r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego – po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela – postanowieniem nr [...] z dnia 16.11.2020 r. (doręczonym dłużnikowi w dniu 19.11.2020 r.) uznał za nieuzasadnione zarzuty w zakresie 1) nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym, zgłoszony w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a, 2) przedawnienia zobowiązania za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r., zgłoszony w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a, 3) braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zgłoszony w trybie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a oraz za uzasadniony zarzut przedawnienia zobowiązania za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014, zgłoszony w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a, umarzając w tym zakresie postępowanie egzekucyjne.

Pismem z dnia 26.11.2020 r. J. G., wniósł – w ustawowym terminie – zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16.11.2020 r., zaskarżając je w części, w której nie uwzględniono zarzutów.

We wniesionym zażaleniu wskazano na naruszenie przez organ I instancji przepisów:

art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 7 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 2 ust 1, 2 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez uznanie, iż obowiązek istnieje, w tym obowiązek za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r., podczas gdy w świetle obowiązującego prawa obowiązek ten nie istnieje w ww. okresie, a gdyby istniał, uległby przedawnieniu,

art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej pomimo iż obowiązek zobowiązanego nie istnieje, z uwagi na fakt, iż operator publiczny nie zawiadomił użytkownika o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ww. rozporządzenia, w związku z czym należy przyjąć, że odbiornik w ogóle nie został zarejestrowany, a zatem nie istnieje obowiązek do uiszczania opłaty,

art. 15 § 1 u.p.e.a. polegające na wszczęciu egzekucji w administracji, pomimo zaniechania obowiązku uprzedniego prawidłowego doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Opierając się na tych naruszeniach pełnomocnik strony wniósł o zmianę postanowienia i uznanie zgłoszonych zarzutów za zasadne oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, postanowieniem nr [...] z dnia 8.01.2021 r. (doręczonym stronie w dniu 12.01.2021 r.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 16.11.2020 r.

W skardze z dnia 10 lutego 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

– art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 7a § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. oraz art. 81a K.p.a. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym wydruku z bazy danych o abonentach "A" S.A., oraz uznanie, pomimo niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, a zwłaszcza prawidłowego zawiadomienia skarżącego o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, iż wobec skarżącego istnieje obowiązek uiszczenia opłaty, podczas gdy obowiązek ten w świetle obowiązujących przepisów prawa przy prawidłowym ich zastosowaniu nie istnieje, z uwagi na niezawiadomienie skarżącego o tym obowiązku, co bezsprzecznie leży w gestii operatora, a także organów administracji;

– art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. przez utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzję tę należało zmienić;

– art. 33 § 1 ust. 1 u.p.e.a. w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych przez uznanie, iż obowiązek zobowiązanego istnieje z uwagi na nadanie mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, podczas gdy jak wynika z ustawy opłaty abonamentowe pobiera się jedynie za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, a zobowiązany wskazał, iż nie posiada zarejestrowanego odbiornika, a zatem nie może go używać;

– art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. przez przekroczenie dozwolonych granic swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie o istnieniu obowiązku do uiszczenia opłaty, podczas gdy imienna książeczka opłaty abonamentowej za używanie odbiorników mogła stanowić dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych;

– art. 6 K.p.a. oraz 8 K.p.a. przez działanie niezgodne z zasadą praworządności, w sposób stronniczy, niesprawiedliwy i nie budzący zaufania obywatela do działania operatora publicznego oraz organów administracji na podstawie przepisów prawa, a także w sposób niezapewniający równowagi stronom postępowania, bowiem operator sam uchybiając nałożonemu na niego przez rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, obowiązkowi zawiadomienia użytkownika o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, oczekuje od skarżącego uiszczenia nieistniejących zobowiązań, podczas gdy operator powinien udowodnić prawidłowe zawiadomienie użytkownika o rejestracji odbiornika, by móc z tego faktu wywodzić skutki prawne, w przeciwnym razie wszelkie wątpliwości, co do zawiadomienia winny

zostać rozpatrzone na korzyść skarżącego;

– art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a. w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej, pomimo iż obowiązek zobowiązanego nie istnieje, z uwagi na fakt, iż operator publiczny nie zawiadomił użytkownika o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ww. rozporządzenia, w związku z czym należy przyjąć, że odbiornik w ogóle nie został zarejestrowany (co faktycznie miało miejsce), a zatem nie istnieje obowiązek do uiszczenia opłaty,

– art. 15 § 1 u.p.e.a. polegające na wszczęciu egzekucji w administracji pomimo zaniechania obowiązkowi uprzedniego przesłania zobowiązanemu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

– art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych przez ich błędną interpretację skutkującą przyjęciem, iż wobec skarżącego powstał obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej, podczas gdy materialnoprawnymi warunkami powstania zobowiązania w opłacie abonamentowej na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z 2005 r. o opłatach abonamentowych są: nadanie użytkownikowi przez operatora publicznego w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz powiadomienie tego użytkownika na druku określonym w załączniku do ustawy o opłatach abonamentowych.

Z uwagi na sformułowane zarzuty Strona wniosła o:

– uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8.01.2021 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16.11.2020 r.

– umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 14.11.2019 r. i zwrot wpłaconych należności na rzecz skarżącego,

– zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych na podstawie art. 200 p.p.s.a.,

– rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi i powtarzając argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, jednakże nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy zauważyć, iż przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu egzekucyjnego co do wniesionych przez zobowiązanego zarzutów.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) – zwanej dalej u.p.e.a. – zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi (w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 11 września 2019 r., obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.), że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, co też uczynił. W ostatecznym postanowieniu z dnia 19 października 2020 r. wierzyciel zawarł swoje stanowisko co do wniesionych zarzutów, uznając zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia za niezasadny.

W przedmiotowej sprawie skarżący podniósł zarzuty określone w art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. Zdaniem skarżącego zobowiązanie nie istnieje bowiem nie zostało mu doręczone zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, a w konsekwencji ustał obowiązek regulowania opłaty abonamentowej. Podniesiono także zarzut nieotrzymania upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Zdaniem Sądu zasadny jest zarzut naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania, mianowicie art. 15 u.p.e.a.

Przepis ten stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne przewidują inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu upomnienie datowane na 12 sierpnia 2019 r. do zapłaty opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2019 r. nie zostało, wbrew temu co wywodzi organ egzekucyjny, skutecznie doręczone skarżącemu, a w konsekwencji nie mógł upłynąć 7-dniowy termin, o którym mowa w przywołanym przepisie, i nie mogło być wszczęte postępowanie egzekucyjne.

Przedmiotowe upomnienie zostało bowiem wysłane przez wierzyciela na nieaktualny adres skarżącego, tj. "[...] G. [...] " (k. 49 akt administracyjnych) zamiast na adres jego zamieszkania, tj. "ul. [...] G. [...]", który to adres był znany organowi egzekucyjnemu, tj. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w G., z uwagi na to, że działając jako organ podatkowy, przyjmował i rozliczał zeznania podatkowe skarżącego, w których od lat widniał aktualny adres skarżącego. Powyższe potwierdza okoliczność doręczenia w dniu 19 maja 2020 r. (k. 10 akt administracyjnych) skarżącemu przez organ egzekucyjny wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego z dnia 14 listopada 2019 r. na aktualny adres skarżącego (pomimo że ww. tytuł zawierał adres nieaktualny). Należy podkreślić, iż przesyłka zawierająca upomnienie do zapłaty nie dotarła do adresata i wróciła do nadawcy, o czym świadczy adnotacja na kopercie "Zwrot. Nie podjęto w terminie" (k. 49 akt administracyjnych).

Nadto należy zauważyć, iż niezależnie od powyższego, twierdzenia organu egzekucyjnego o skutecznym doręczeniu tej przesyłki w trybie art. 44 § 4 k.p.a. chybione są jeszcze z innego powodu. Otóż stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w postępowaniu tym znajduje zastosowanie m.in. art. 44 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1288/17, Lex nr 2777673). W konsekwencji dopuszcza się fikcję prawną doręczenia upomnienia w warunkach określonych w art. 44 § 4 k.p.a. Ze względu jednak na doniosłe skutki, jakie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wiążą z faktem doręczenia dłużnikowi upomnienia, jak również z uwagi na okoliczność, że zastępczy tryb doręczenia jest wyjątkiem od zasady doręczenia pisma do rąk adresata, przepis art. 44 k.p.a. powinien być interpretowany w sposób ścisły, co oznacza, że nie mogą istnieć jakiekolwiek wątpliwości, co do spełnienia określonych w nim wymogów warunkujących możliwość uznania, że przesyłka została w sposób prawidłowy, a co za tym idzie skutecznie doręczona.

Domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w trybie art. 44 k.p.a. zdeterminowane jest łącznym spełnieniem określonym nim przesłanek. Po pierwsze, niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca), jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. Po drugie, pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Po trzecie, upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza zaś w tzw. zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki (zob. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 2171/19, Lex nr 3044842).

Analiza przesyłki z dnia 12 sierpnia 2019 r. wskazuje, że nie jest ona opatrzona w druk "Zwrotnego potwierdzenia doręczenia". Natomiast sama koperta oprócz niezbędnych danych dla nadania korespondencji (wskazania adresata i nadawcy) zawiera adnotacje: "Awizowano G. [...]– 19 sierpnia 2019 r." i "Zwrot nie podjęto w terminie – 3 września 2019 r." Oznacza to, że nie zawiera on wszystkich wymaganych prawem informacji. Otóż brak jest oznaczenia miejsca pozostawienia zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, co wymagane jest na podstawie art. 44 § 2 k.p.a. Ponadto nie sporządzono zapisu o dacie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Wobec powyższego nie można przyjąć, że doszło do skutecznego doręczenia upomnienia zobowiązanemu w warunkach art. 44 k.p.a.

W konsekwencji uznać należy, że zarzut wywiedziony przez skarżącego na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. jest zasadny. Z tych względów należało zaskarżone postanowienie uchylić jako wadliwe.

Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że na imię i nazwisko skarżącego zgłoszono odbiornik RTV. Dowód na okoliczność zgłoszonej rejestracji odbiorników przez zobowiązanego został załączony przez wierzyciela do jego postanowienia z dnia 19 października 2020 r. Potwierdzeniem zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych dla osoby korzystającej z nich była imienna książeczka opłat abonamentowych sygnowana niepowtarzalnym numerem, wydawana po złożeniu w placówce pocztowej wniosku rejestracyjnego. Numer wydanej książeczki radiofonicznej umieszczany był przez pracownika placówki pocztowej na wniosku rejestracyjnym, aby oba dokumenty stanowiły spójność zgłoszonej rejestracji. Dla zobowiązanego niepowtarzalnym numerem książeczki radiotelefonicznej był numer M [...], który został umieszczony na druku rejestracji, a abonent otrzymał imienną książeczkę radiofoniczną, zawierającą powyższy numer celem wnoszenia opłat abonamentowych. Następnie z powodu wyczerpania dowodów opłat abonamentowych w dniu 11 kwietnia 1985 r. na podstawie odcinka "U" nr[...] została skarżącemu wydana kolejna książeczka radiofoniczna o numerze [...]

Z powyższego wynika zatem, że zarejestrowanie odbiornika zrodziło po stronie skarżącego obowiązek do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej [...] formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17).

Zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Wskazać należy także na jeszcze jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;

– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;

– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej jest wyrejestrowanie takiego odbiornika, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym, który nie legitymuje się takim dowodem, twierdzi natomiast, że nie zostało mu doręczone zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności [...] będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego. Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (zob. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15; z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1297/15; z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2262/15; z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19).

Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu skarżącemu indywidulanego numeru identyfikacyjnego nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Dodać należy, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.

Z powyższych względów w ocenie Sądu organ egzekucyjny prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. nieistnienia zobowiązania.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.