Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1242/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 2 pkt 3, art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 2 pkt 5, § 9 ust. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 97 poz 1055
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi J. C. i M. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Dz. U z 2013 r., poz. 267) dalej k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania J. C. i M. S. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014r., Nr [...], znak: [...]; stwierdzającą, z urzędu, nieważność decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] maja 2002r., Nr [...], znak: [...]; zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej J. C. i M. S. pozwolenia na rozbudowę pawilonu usługowego myjni samochodowej i zaplecza oraz zmianę konstrukcji dachu na działce nr ew. [...] - cz. z obrębu [...], przy ul. [...] w [...].

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko Wojewody [...] , zgodnie z którym decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] maja 2002r., Nr [...], znak: [...]; wydana została z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) w zw. z § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 200lr. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055).

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że przez działkę inwestycyjną przebiega gazociąg o średnicy DN 150 (Projekt budowlany. Projekt zagospodarowania terenu - rys. nr 1), nad którym zaprojektowano budynek z pomieszczeniami dla klientów, zaś w odległości ok. l,50m zaprojektowano rozbudowę pawilonów myjni.

Zdaniem organu, oczywistość stwierdzonego naruszenia prawa nie budzi wątpliwości. Treść § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 200lr. jest bowiem jednoznaczna, dla jego zastosowania nie jest konieczne dokonanie jakichkolwiek zabiegów wykładni, zaś analiza ww. przepisu w każdym przypadku prowadzi do identycznego wyniku procesu myślowego.

Oceniając charakter naruszonych przepisów organ podkreślił, że art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c) Prawa budowlanego w zw. z § 9 ust. .4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 200lr. mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, których naruszenie pociąga za sobą skutki nie do przyjęcia w demokratycznym państwie prawnym. Podkreślił również, że określone w ww. rozporządzeniu warunki techniczne miały przyczynić się do poprawy warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia. Ochrona takich wartości jak zdrowie, życie i mienie obywateli (gwarantowanych przez ustawę zasadniczą) przesądza, iż stwierdzone rażące naruszenie prawa. tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c) Prawa budowlanego w zw. z § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 200lr. przejawia zdecydowanie większą wagę, aniżeli stabilność decyzji o pozwoleniu na budowę.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że decyzją z dnia [...] listopada 2001r., Nr [...], znak: [...]; Burmistrz Gminy [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego pawilonu myjni samochodowej przy ul. [...], na terenie Gminy [...] Dzielnicy [...], w granicach określonych literami A-B-C-D-A. Tymczasem fragment spornej inwestycji, tj. pomieszczenia dla klientów, wykracza poza granice obszaru, dla którego ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu (co potwierdza zestawienie załącznika do decyzji wzizt oraz projektu zagospodarowania terenu). Powyższe w ocenie organu odwoławczego stanowi naruszenia art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego, skoro bowiem inwestycja została zaprojektowana na obszarze, dla którego nie wydano decyzji wzizt, brak jest podstaw do stwierdzenia niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z decyzją wzizt (której brak).

Oczywistość stwierdzonego naruszenia prawa, w ocenie organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy bez wątpliwości ustalić można, że fragment spornej inwestycji zaprojektowany został na terenie, dla którego - pomimo ustawowego obowiązku - nie zostały ustalone warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Dyspozycja art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego jest jednoznaczna, nie pozostawiając wątpliwości interpretacyjnych, ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego. Przy ocenie stwierdzonego naruszenia stwierdzić należy, że utrzymanie w mocy, w postępowaniu nieważnościowym decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] maja 2002r., Nr [...], znak: [...]; (w części dotyczącej budynku z pomieszczeniami dla klientów) wywołałoby ujemne skutki społeczne, albowiem stanowiłoby wyraz aprobaty dla negatywnej ze społecznego punktu widzenia praktyki naruszania prawa wbrew konstytucyjnemu obowiązkowi jego przestrzegania przez każdego (art. 83 ustawy zasadniczej), a także naruszania ładu przestrzennego. Powyższe odnieść należy do organu stopnia podstawowego, który zaakceptował złożony przez inwestora projekt budowlany.

Odnosząc się do znajdującego się w aktach organu stopnia podstawowego zgłoszenia z dnia [...] września 2003r. przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie sieci gazowej poprzez przełożenie części ww. sieci wskazać należy, iż powyższe roboty budowlane nie zostały wykonane co wynika z treści pisma [...] Spółki [...] sp. z o.o. z dnia [...] grudnia 2012r., znak: [...].

W skardze, J. C. i M. S. podnieśli, że inwestorzy pod nadzorem osoby uprawnionej rozbudowali obiekt zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. Inwestorzy zawiadomili o zakończeniu budowy Stację sanitarno- epidemiologiczną, Okręgową Inspekcję Pracy oraz Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2003r inwestorzy wystąpili o wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji. Inwestorzy wypełnili więc wszystkie obowiązki związane z procesem budowlanym.

Podkreślili również, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności rozstrzygnięć, może mieć miejsce tylko w przypadku gdy decyzja w sposób nie budzący wątpliwości jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Zdaniem Stron w tej sprawie szczególnie skutki społeczno-gospodarcze winny decydować czy decyzja o pozwoleniu na budowę winna być wyeliminowana z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, bowiem sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, z 2002r., poz. 1269 ze zm.) – sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, które jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego zadaniem jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Wady te enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, który stanowi m.in., że nieważność decyzji stwierdza się, gdy została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu organ drugiej instancji prawidłowo oceniły, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] pozwolenia na rozbudowę garażu rażąco narusza prawo.

Przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć takie naruszenie, które stanowi jego kwalifikowaną formę. Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce wówczas, gdy zostanie ustalone oczywiste i bezsporne naruszenie konkretnego przepisu prawa, prowadzące do skutków niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie. Warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa jest stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretną decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny.

Niejednokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 565/09) podnoszono, iż o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oprócz oczywistości naruszenia prawa, charakteru przepisu, który został naruszony, należy także uwzględniać racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje oceniana w postępowaniu nieważnościowym decyzja. Skutki, które mogłyby stanowić podstawę do uznania decyzji za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

Postępowanie nieważnościowe, ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą nieważności. Przypadki te dotyczą zaś takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważną wadliwością, że jej trwałość i związana z tym pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności. Przesłanki stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 pkt 1 - 7 kpa. Przy czym niedopuszczalna jest ich wykładnia rozszerzająca, zważywszy na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady stabilności orzeczeń wyrażonej w art. 16 kpa i wymaga nie kwestionowanego ustalenia, iż decyzja administracyjna jest obarczona jedną z wad wymienionych w powołanym przepisie.

W takim zatem kontekście Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo dokonał oceny pozwolenia na budowę stwierdzając, że jest ona dotknięta kwalifikowaną wadą naruszenia prawa. Stwierdzić należy decyzja ta wydana z jednoznacznym nie budzącym wątpliwości naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane w zw. z § 9 ust. 4 rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.

W myśl § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. w strefach kontrolowanych nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji. Definicję legalną "strefy kontrolowanej" zawiera § 2 pkt 5 ww. rozporządzenia wskazując, iż jest to obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, w którym operator sieci gazowej podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłową eksploatację gazociągu. Szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić w przypadku gazociągu podwyższonego średniego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej do DN 150 włącznie - 4m.

Jak słusznie zauważył organ oczywistość stwierdzonego naruszenia prawa nie budzi wątpliwości. Treść § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 200lr. jest bowiem jednoznaczna, dla jego zastosowania nie jest konieczne dokonanie jakichkolwiek zabiegów wykładni, zaś analiza ww. przepisu w każdym przypadku prowadzi do identycznego wyniku procesu myślowego.

W takim przypadku jak w niniejszej sprawie nie do przyjęcia byłoby dopuszczenie do funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji ,która w sposób oczywisty narusza podstawowe zasady regulujące usytuowanie budynków. I tego rodzaju naruszeń nie mogą usprawiedliwiać żadne okoliczności, inaczej prowadziłoby to do częstszego łamania tych przepisów i dowolnej ich interpretacji. Ochrona takich wartości jak zdrowie, życie i mienie obywateli (gwarantowanych przez ustawę zasadniczą) przesądza, iż stwierdzone rażące naruszenie prawa. tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c) Prawa budowlanego w zw. z § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. przejawia zdecydowanie większą wagę, aniżeli stabilność decyzji o pozwoleniu na budowę.

Naruszony został również w sprawie przepis art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego. Skoro bowiem inwestycja została zaprojektowana na obszarze, dla którego nie wydano decyzji wzizt, brak było podstaw do stwierdzenia niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z decyzją wzizt (której brak).

Oczywistość stwierdzonego naruszenia prawa, również w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy bez wątpliwości ustalić można, że fragment spornej inwestycji zaprojektowany został na terenie, dla którego - pomimo ustawowego obowiązku - nie zostały ustalone warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Dyspozycja art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego jest jednoznaczna, nie pozostawiając wątpliwości interpretacyjnych, ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego.

Uznając zatem, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalił.