Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2920/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006r. r. przy udziale sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/Sz. Widłak /-/M/ Lorych-Olszanowska /-/W. Długaszewska


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] nr [...] uznającą zgłoszenia celne uzupełniające SAD dokonane z zastosowaniem procedury uproszczonej, zarejestrowane pod pozycją rejestru [...], [...], [...] z dnia [...] roku, [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] , [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...], [...], [...] z dnia [...]r., [...], z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., objęte pozwoleniem numer [...] z dnia [...]r. i zaewidencjonowane w Urzędzie Celnym pod pozycjami

E13 [...] z dnia [...] roku

E13 [...] z dnia [...] roku

E13 [...] z dnia [...] roku

E13 [...] z dnia [...] roku

E13 [...] z dnia [...] roku

E13 [...] z dnia [...] roku

E13 [...] z dnia [...] roku

za nieprawidłowe w części dotyczącej ogólnej wartości faktury, preferencji celnych, zastosowanej stawki celnej i dokonał ponownego wymiaru długu celnego ustalając niedobór cła na kwotę [...] PLN. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że opisanymi wyżej zgłoszeniami celnymi, w procedurze dopuszczenia do obrotu, odprawiono używaną linię technologiczną w częściach i używane wózki widłowe marki "LINDE".

Do tych zgłoszeń załączono rachunki zakupu zawierające deklaracje nieupoważnionego eksportera o pochodzeniu towaru, deklarację wartości, świadectwa pochodzenia EUR.1 oraz wycenę linii lakierniczej i wózków widłowych sporządzoną przez Zespół Rzeczoznawstwa i Postępu Technicznego w Z.G.. Według przedłożonej opinii, wartość linii lakierniczej używanej, określono na kwotę [...] PLN, natomiast wartość 4 wózków widłowych na kwotę [...]PLN.

Weryfikacja powyższych zgłoszeń celnych doprowadziła do wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego opisanej wyżej decyzji z [...] roku.

Trafność powyższego rozstrzygnięcia zakwestionował importer A. P. w części określającej wartość "sprowadzonego towaru" oraz w części odmawiającej zastosowania preferencyjnej stawki celnej zerowej.

Utrzymując w mocy, po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzję organu I instancji Dyrektor Izby Celnej przedstawił następującą argumentację.

Zgodnie z 7 fakturami przedstawionymi przez importera do zgłoszeń celnych, łączna wartość linii lakierniczej i wózków widłowych wynosi [...] EUR co po przeliczeniu według kursu z dnia zgłoszenia wynosi [...] PLN. Importer przedłożył wycenę wykonaną na jego zlecenie przez Zespół Rzeczoznawców "Z", z której wynika, że wartość linii lakierniczej wynosi [...] PLN a wózków widłowych [...] PLN. Powyższa rozbieżność w cenie dawała organom celnym podstawę do zakwestionowania ogólnej wartości sprowadzonego towaru wykazanej w załączonych fakturach.

W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art.23 par. 7 Kodeksu celnego organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25- 29 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie wartość celna nie mogła być ustalona na podstawie przepisów art.23 Kodeksu celnego wobec zakwestionowania wiarygodności faktur w części dotyczącej wyceny towaru. Jako problematyczną uznał organ celny możliwość ustalenia wartości linii lakierniczej używanej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych . Niemożliwe jest bowiem znalezienie linii technologicznej i wózków widłowych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia (art.25-26 Kodeksu celnego). Kolejna metoda ustalania wartości celnej - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 27 Kodeksu celnego) może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych i to towarów masowych. Nie można również skorzystać z metody wartości kalkulowanej (art. 28 Kodeksu celnego) bowiem używana linia lakiernicza i wózki widłowe marki LINDE nie są produkowane jako takie, dlatego metoda oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie znajduje zastosowania.

Wartość używanej linii lakierniczej i wózków widłowych ustalono metodą ostatniej szansy (art. 29 par. 1 Kodeksu celnego). W tym celu organ I instancji zwrócił się do Zespołu Rzeczoznawstwa i Postępu Technicznego "Z" o określenie wartości linii lakierniczej i wózków widłowych z podaniem ich wartości na rynku polskim i niemieckim. Na podstawie nadesłanej opinii, zawierającej wycenę uwzględniającą stopień zużycia technicznego, poziom nowoczesności i urynkowienia na rynku polskim i niemieckim, organ I instancji dokonał ustalenia wartości. Tak przeprowadzona wycena doprowadziła do stwierdzenia, że wartość używanej linii lakierniczej i wózków widłowych na rynku niemieckim wynosi ogółem [...] EUR natomiast na rynku polskim [...] PLN bez podatku WAT. Podana wartość została pomniejszona o 9% cło.

Ustosunkowując się do zarzutu nie uwzględnienia preferencyjnej stawki celnej Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że dla zastosowania stawek celnych obniżonych Strona do zgłoszeń celnych załączyła dowody pochodzenia w tym deklaracje nieupoważnionego eksportera zamieszczone na fakturach. Z uwagi na fakt ustalenia wartości poszczególnych partii towaru przekraczającej wartość [...] EURO a deklaracje o pochodzeniu towaru sporządzono na rachunkach wystawionych przez nieupoważnionego eksportera, na podstawie art. 16 i art. 21. 1 lit. B Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego organ I instancji zastosował do przedmiotowego towaru stawkę konwencyjną w wysokości 9%. Wobec zaś braku w aktach sprawy dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów, jakim powinno odpowiadać zgłoszenie celne, przy stosowaniu procedury dopuszczenia do obrotu linii technologicznych, wynikających z par. 237 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7.09.2001 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, nie jest możliwe zastosowanie art. 25 w/w Protokołu nr 4 stanowiącego, że na żądanie importera i na warunkach określonych przez władze celne kraju importu wyroby w stanie rozmontowanym lub nie zmontowanym, objęte sekcjami XVI i XVII lub pozycjami 7308 i 9406 Taryfy celnej, są importowane partiami, pojedynczy dowód pochodzenia dla tych produktów powinien być przedłożony władzom celnym przy imporcie pierwszej partii.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.P. wniósł o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji jako wydanych z naruszeniem art. 23 par. 1 i 7 Kodeksu celnego , art. 121 par. 1 i 2, art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 18 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że przywiezione do Polski, wyprodukowane przez "Niemców" towary w postaci czterech używanych wózków widłowych i elementów zdemontowanej, używanej ponad 20 lat niemieckiej linii lakierniczej do płyt pilśniowych, zakupione zostały w Niemczech na licytacji majątku upadłego przedsiębiorstwa. Firma organizująca licytację wystawiła faktury na zakupione części linii na kwotę równą kwocie wylicytowanej a więc odpowiadającą kwocie transakcyjnej. Przyjęta przez organy celne wartość, wskazana w opinii rzeczoznawcy, określała wartość przedmiotowej linii lakierniczej już odremontowanej, powiększonej o nowe , wyprodukowane w Polsce urządzenia i zamontowanej przez pracowników firmy "A".

Skarżący podniósł nadto, że zgodnie z przedstawionymi organom celnym dokumentami, wartość każdej z przesyłek nie przekraczała [...] EURO. O przekroczeniu tej wartości można mówić dopiero po zwiększeniu wartości transakcyjnej przez organ celny uznający za stosowne posłużenie się metodą "ostatniej szansy".

Organy celne nie kwestionowały zasadności uzyskania dokumentu EUR-1, a nawet na prośbę skarżącego, który podjął w tym celu stosowne czynności, prolongowały termin do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Świadectwo pochodzenia EUR-1 z dnia [...] roku , potwierdzone przez niemiecki urząd celny w dniu [...] roku dotyczące elementów linii lakierniczej ( dokument EUR-1 odnoszący się do wózków widłowych przekazany został wcześniej, o czym świadczy zamieszczone na nim potwierdzenie Oddziału Celnego z dnia [...] roku ) skarżący otrzymał już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Dokument ten został dołączony do odwołania , jednakże organ II instancji odmówił zastosowania stawki preferencyjnej i pominął jego retrospektywną rangę.

Skarżący stwierdził też, że argumentacja dotycząca odmowy zastosowania stawki preferencyjnej 0%, zamieszczona w zaskarżonej decyzji, nie znajduje uzasadnienia prawnego. Podniósł, że zwiększenie wartości transakcyjnej nastąpiło dopiero po ustaleniach organu celnego. Wobec tego importer nie mógł wiedzieć wcześniej, że wartość zostanie zwielokrotniona ponad 20-krotnie i że pochodzenie nie może być udokumentowane w formie deklaracji na fakturze sporządzonej przez nieupoważnionego eksportera.

Zdaniem skarżącego art. 237 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. nr 117, poz. 1250 ze zm.) nie może stwarzać bariery do zastosowania stawki preferencyjnej , w tym przypadku 0%. Skarżący wyraził przy tym pogląd, że przepis o złożeniu świadectwa wystawionego retrospektywnie zwiera alternatywną możliwość przedłożenia takiego dokumentu w stosunku do świadectwa przewozowego wystawionego w normalnym trybie i przedłożonego przy imporcie pierwszej partii towaru.

W piśmie z dnia [...] roku skarżący dodatkowo podniósł, że przepisy Układu Europejskiego w sposób jasny i precyzyjny określają prawo do skorzystania z wystawionego retrospektywnie świadectwa przewozowego EUR-1. Stwierdził też, że w omawianej sprawie zachodzą wskazane w art. 18 Protokołu 4 " specjalne okoliczności", jakie powstały w wyniku zakwestionowania i podwyższenia wartości celnej. W czasie importu miał zastosowanie art. 25 cyt. Protokołu 4. Świadectwo z mocą wsteczną (art.18) zawierające wymagane wyrażenie NACHTRÄGLICH AUSGESTELLT, zostało wystawione przez właściwy, niemiecki, organ a następnie dostarczone polskiemu organowi celnemu I instancji i to po uprzednim uzyskaniu przyrzeczenia, że zostanie ono uwzględnione ze wszystkimi z tym związanymi konsekwencjami prawnymi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Z uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że odmowa zastosowania stawki preferencyjnej 0%, podyktowana została brakiem w aktach sprawy, dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów, wynikających z cyt. art.237 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7.9.2001 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, jakim winno odpowiadać zgłoszenie celne przy zastosowaniu procedury dopuszczenia do obrotu linii technologicznych.

W ocenie organów celnych taki wymóg wynika z art. 25 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego stanowiącego, że "Gdy na żądanie importera i na warunkach określonych przez władze celne kraju importu wyroby w stanie rozmontowanym lub nie zmontowanym w rozumieniu reguły ogólnej 2(a) Zharmonizowanego Systemu objęte sekcjami XVI i XVII lub pozycjami 7308 i 9406 Zharmonizowanego Systemu są importowane partiami, pojedynczy dowód pochodzenia dla tych produktów powinien być przedłożony władzom celnym przy imporcie pierwszej partii."

Trafne jest stanowisko skarżącego, zaprezentowane w uzasadnieniu skargi, że przepis powyższy nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie, bowiem dotyczy on normalnej procedury wystawiania świadectw przewozowych EUR-1, zaś przedłożone przez skarżącego świadectwo przewozowe Nr [...] z dnia [...] roku jest świadectwem wystawionym retrospektywnie.

Zgodnie bowiem z art. 18 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, dotyczącym świadectw przewozowych EUR.1 wystawionych retrospektywnie:

"1. Niezależnie od postanowień artykułu 17(7), w wyjątkowych okolicznościach świadectwo przewozowe EUR.1 może być wystawione także po wyeksportowaniu produktów, do których się odnosi, jeżeli:

a) nie zostało ono wystawione w momencie dokonywania eksportu z powodu błędów, nieumyślnych pominięć lub specjalnych okoliczności, lub

b) władze celne zostały w sposób wystarczający zapewnione, że świadectwo przewozowe EUR.1 zostało wystawione, ale nie zostało przyjęte przy imporcie z przyczyn technicznych.

2. Dla celów realizacji postanowień punktu 1 eksporter musi we wniosku podać miejsce i datę wywozu produktów, do których odnosi się świadectwo przewozowe EUR.1, i uzasadnić przyczyny swojego wystąpienia z wnioskiem.

3. Władze celne mogą wystawić świadectwo przewozowe EUR.1 z mocą wsteczną tylko po sprawdzeniu, że informacje podane we wniosku eksportera są zgodne z informacjami znajdującymi się w odpowiednich dokumentach źródłowych.

4. Świadectwa wystawione z mocą wsteczną muszą być potwierdzone jednym z następujących wyrażeń:

"NACHTRÄGLICH AUSGESTELLT",

5. Potwierdzenie, o którym mowa w punkcie 4, umieszcza się w rubryce "uwagi" świadectwa przewozowego EUR.1."

Zasadnie zatem skarżący twierdzi, że przepis powyższy przewiduje alternatywną możliwość przedłożenia świadectwa przewozowego EUR.1 w stosunku do świadectwa przewozowego wystawionego w normalnym trybie i przedłożonego przy imporcie pierwszej partii towaru. Z przytoczonego przepisu wynika, że świadectwo wystawione retrospektywnie jest wystawiane niezależnie do postanowień art. 17(7) i po spełnieniu, określonych w cytowanym art. 18, wymogów.

W zaskarżonej decyzji organ celny nie odniósł się do przedłożonego przez skarżącego świadectwa EUR.1 Nr. [...] wystawionego retrospektywnie,( o czym świadczy wpis w rubryce 7 "Nachträglich ausgestellt" ) oraz nie wyjaśnił powodów dla których nie uwzględnił go w decyzji. Nie ustosunkował się także do twierdzeń skarżącego, iż w sprawie zachodzą "specjalne okoliczności", o których mowa w art.18 pkt. 1(a) .

W istocie zaskarżona decyzja została oparta na postanowieniach art.25 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego oraz postanowieniach par. 237 rozporządzenia Ministra Finansów z 7.9.2001 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych. Przepisy te dotyczą jednak normalnej procedury wystawiania świadectw przewozowych i nie mają zastosowania do świadectw wystawionych retrospektywnie.

Powyższe wskazuje, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów oraz art.122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Prowadzi to do uwzględnienia skargi i do uchylenia tej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 ppkt a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. ). Wobec zmiany stanowiska skarżącego co do zawartego w decyzji orzeczenia w przedmiocie wartości celnej linii lakierniczej ( pkt 3 pisma z 15.05.2005 r.) i wobec braku przesłanek, które Sąd bierze pod uwagę z urzędu, brak było podstaw do ustosunkowania się do zarzutów skargi dotyczących powyższej materii.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, o kosztach postanawiając zgodnie z art. 200 cyt. ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 152 tej ustawy.

Sz.Widłak M.Lorych-Olszanowska W.Długaszewska