Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 336/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. sprawy ze skargi S. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowo – Budowlanej "[...]", o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...], Nr [...], z [...] października 1975 r. o ustanowieniu na rzecz [...] wieczystego użytkowania na lat 40 terenu o pow. 6164 m2 położonego w W. przy ul. J. [...]– utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy:

Zgodnie z zaświadczeniami Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] października 1948 r. i [...] grudnia 1948 r. nieruchomość "Miasto [...]" - Nr rej. hip. [...], wchodząca w skład powyższej nieruchomości, między innymi, działkami - działka Nr [...] - blok Nr [...] - z grupy G. I o pow. 15540,93 m2 uregulowana była jawnym wpisem na Związek [...] – [...] z odpowiednimi udziałami w W.

Na podstawie ustawy z dnia 21 maja 1948 r. o Centralnym Związku Spółdzielczym i Centralach Spółdzielni (Dz. U. Nr 39, poz. 199) utworzony został Centralny Związek Spółdzielczy oraz ustanowione jego władze, w tym Naczelna Rada Spółdzielcza. Uchwałą z dnia [...] czerwca 1948 r. Naczelna Rada Spółdzielcza rozwiązała "[...]" Związek Gospodarczy Spółdzielni R.P. w W. i powołała Centralę Spółdzielni Spożywców "[...]". Zmiana powyższej ustawy z 20 grudnia 1949 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 524) stanowiła, że Centrale mogą używać w swojej nazwie oznaczenia "Związek Spółdzielni".

Wnioskiem z dnia [...] listopada 1948 r. Centrala [...] "[...]," w oparciu o art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), wystąpiła o przyznanie prawa własności czasowej do terenu położonego w W. przy ul. Z. Nr pol. [...], Nr rej. hip. [...] [...]dz. [...]. Natomiast wnioskiem z dnia [...] grudnia 1948 r. Związek [...] R.P w W. Spółdzielnia z odpow. udziałami w likwidacji wniosła, w oparciu o art. 7 ww. dekretu o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. Z. Nr pol. [...] p.n. "[...]".

Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1958 r. Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] odmówiło dotychczasowemu właścicielowi "[...]" Związkowi [...] R.P. W W., Spółdzielni z odpow. udziałami w likwidacji prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości w., położonej przy ul. Z. Nr [...]/J./Z. Nr hip. "[...]", rej. hip. N. [...], dz. Nr [...], w bloku [...], kierując się bliżej nieokreślonym planem zagospodarowania przestrzennego.

Ostateczną decyzją z [...] października 1975 r. Naczelnik Dzielnicy [...] (Wydział Terenów) Nr [...], po rozpoznaniu wniosku [...] "[...]", orzekł o ustanowieniu na rzecz ww. [...] wieczystego użytkowania na lat 40 terenu o pow. 6164,00 m2 położonego w W. przy ul. J. [...]. Podpisanie umowy notarialnej miało nastąpić w terminie dwóch miesięcy od daty urządzenia księgi wieczystej. Umowa ta nie została podpisana do dnia dzisiejszego. Działka nr [...] (na rzecz której zostało ustanowione użytkowanie wieczyste) w większej części pochodzi z gruntu przedwojennej nieruchomości "[...] Hip. [...] dz. nr [...] blok. [...], której właścicielem był Związek [...] R.P. - Spółdzielnia z odpowiedzialnością udziałami w W.

Umową z dnia [...] grudnia 1990 r. "[...]" Związek [...] w likwidacji przekazał odpłatnie na własność Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. 15 zakładowych domów wielomieszkaniowych w W. W umowie tej ustalono, że z dniem [...] grudnia 1990 r. Spółdzielnia przejmuje wszelkie zobowiązania i wierzytelności związane z przekazanymi zakładowymi domami wielomieszkaniowymi oraz wszelkie prawa i obowiązki związane z ich administrowaniem i eksploatacją, jak również wstępuje w prawa i obowiązki Związku z tytułu przydziałów i umów najmu wobec osób zamieszkałych w zakładowych domach mieszkalnych oraz przejmuje prawa i obowiązki wynikające z innych zawartych umów, decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych.

Z dniem 12 października 1992 r. nastąpiła zmiana nazwy Spółdzielni z Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na Spółdzielnia Mieszkaniowo - Budowlana "[...]".

Decyzją z dnia [...] marca 2003 r., sygn. akt [...], po rozpoznaniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowo - Budowlanej "[...]" (jako następcy prawnego właściciela hipotecznego), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...]z [...] grudnia 1958 r., Nr [...] o odmowie dotychczasowemu właścicielowi "[...]" Związkowi Gospodarczemu Spółdzielni R.P. w W., spółdzielni z odpow. udziałami w likwidacji prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. Z. Nr [...]/J./Z. Nr hip. "[...]", rej. hip. N. [...], dz. Nr [...], w bloku [...].

Pismem z [...] listopada 2006 r. Spółdzielnia Mieszkaniowo – Budowlana "[...]" w W. (jako następca prawny Związku Gospodarczego R.P. w W. "[...]" Spółdzielnia z odpow. udziałami w W.) wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...]z dnia [...] października 1975 r. o ustanowieniu użytkowania wieczystego na rzecz TKKF. W ww. wniosku powołano się na fakt zakupu w dniu [...] maja 1923 r. całości gruntu o pow. 15.540,93 m2 przez poprzednika prawnego Spółdzielni, w którego skład wchodzi przedmiotowy teren o pow. 6.164,00 m2, oznaczony jako ul. J. [...] oraz fakt następstwa prawnego Spółdzielni, wobec czego wydając kwestionowaną decyzję doszło do nieuprawnionego rozporządzenia mieniem wnioskodawcy.

Pismem z dnia [...] marca 2008 r. [...] "[...]" wniosło o oddalenie ww. wniosku Spółdzielni i umorzenie postępowania z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy.

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. (Wydział Terenów) Nr [...] z dnia [...] października 1975 r. Zdaniem Kolegium, powołana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Kolegium z [...] marca 2008 r.

Wyrokiem z 1 lipca 2010 r., I SA/Wa 222/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2009 r. oraz decyzję Kolegium z [...] marca 2008 r. podnosząc, iż "zasadniczą kwestią w tej sprawie jest ustalenie, czy na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 1990 r. zawartej pomiędzy "[...]" Związkiem [...] w likwidacji a Międzyzakładową Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" - Spółdzielnia może wywodzić swój interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] października 1975 r. w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. J. [...]."

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] umorzyło postępowanie w sprawie wskazując, iż Spółdzielnia Mieszkaniowo - Budowlana "[...]" nie wykazała, iż posiada interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1975 r. na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Kolegium podniosło, iż "[...]" Związek [...] w likwidacji (następca prawny dotychczasowego właściciela) w 1990 r. przekazał odpłatnie niektóre składniki likwidowanego związku, w tym Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (obecnie Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]")[...]zakładowych domów wielomieszkaniowych w drodze umowy z dnia [...] grudnia 1990 r. Celem umowy było przeniesienie na ww. Spółdzielnię własności zakładowych domów wielomieszkaniowych oraz praw z nimi związanych. W ocenie organu, umową tą nie dokonano jednak przeniesienia uprawnień wynikających z art. 7 ust. 1 dekretu z 1945 r. oraz dochodzenia roszczeń z tego wynikających - w odniesieniu do gruntu nieruchomości objętej decyzją z dnia [...] października 1975 r. Kolegium wskazało, iż z faktu przejęcia na podstawie ww. umowy z 1990 r. niektórych składników rzeczowych likwidowanego Związku "[...]" nie wynika uprawnienie dla Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" do dochodzenia uprawnienia z art. 7 ust. 1 dekretu w odniesieniu do ww. nieruchomości.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...]", podnosząc, że decyzja z [...] października 1975 r. została wydana przed rozpoznaniem wniosku dekretowego, co czyni ją nieważną. Ponadto, wnioskodawczyni wskazała, że jest następcą prawnym właściciela hipotecznego przedmiotowej nieruchomości, co wynika z § 7 umowy z dnia [...] grudnia 1990 r, gdzie nie wyłączono praw do gruntu. W ocenie Spółdzielni, roszczenia dekretowe do gruntu przypadły MSM "[...]" jako następcy prawnemu dawnego właściciela hipotecznego.

W piśmie z dnia [...] października 2014 r. Spółdzielnia podtrzymała swoje stanowisko, że jest następcą prawnym dawnego właściciela hipotecznego przedmiotowej nieruchomości, a "roszczenia dekretowe przeszły ostatecznie na naszą Spółdzielnię z mocy prawa".

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], po rozpoznaniu powyższego wniosku Spółdzielni Mieszkaniowo – Budowlanej "[...]" o ponowne rozpoznanie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...].

W uzasadnieniu wskazano, iż istotę niniejszej sprawy stanowi okoliczność, czy skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowo - Budowlana "[...]" posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...]z dnia [...] października 1975 r, gdyż tylko w takim przypadku wniosek mógłby ewentualnie odnieść zamierzony skutek. Kolegium podniosło, iż warunkiem wszczęcia, jak i dopuszczenia danego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest stwierdzenie, iż ma on interes prawny w sprawie. Innymi słowy, pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa, może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...]" umową z dnia [...] grudnia 1990 r. przejęła na własność odpłatnie od "[...]" Związku [...] w likwidacji, wyłącznie 15 zakładowych domów wielomieszkaniowych w W. oraz wszelkie prawa i obowiązki związane z ich administrowaniem i eksploatacją, jak również wstąpiła w prawa i obowiązki Związku z tytułu przydziałów i umów najmu wobec osób zamieszkałych w tych domach oraz przejęła prawa i obowiązki wynikające z innych zawartych umów, decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych z tytułu ww. przydziałów i umów najmu. W ocenie Kolegium, fakt odpłatnego przejęcia umową z dnia [...] grudnia 1990r. niektórych składników majątkowych likwidowanego Związku "[...]" nie stanowi o następstwie prawnym dla Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]" po byłym właścicielu hipotecznym tj. "[...]" Związku Gospodarczym Spółdzielni R.P w W., Spółdzielni z odpow. udziałami w likwidacji. Tym samym nie stanowi o uprawnieniu Spółdzielni wynikającym z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Kolegium, oznacza to, iż Spółdzielnia nie ma interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1975 r.

Kolegium podsumowało, iż Spółdzielnia nie ma w niniejszej sprawie interesu prawnego. Nie legitymuje się bowiem nie tylko tytułem prawnym do spornej nieruchomości, ale i roszczeniem wynikającym z dekretu z 1945 r.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowo - Budowlana "[...]" w W. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.

W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgodziła się z ustaleniem organu, że nie jest ona stroną bo nie wykazała interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 1975 r. Zdaniem skarżącej, podstawą tego ustalenia jest błędna interpretacja umowy z dnia [...] grudnia 1990 r. o przekazaniu składników majątku likwidowanego "[...]" Związku Spółdzielni Spożywców w likwidacji dla MSM "[...]" (obecnie SMB "[...]"). Błędna jest interpretacja, że celem umowy było przeniesienie własności zakładowych domów jako tylko niektórych składników majątkowych likwidowanego Związku "[...]" i nie obejmowało to roszczeń dekretowych.

Skarżąca podniosła, iż celem likwidacji było rozdysponowanie całego majątku. Jeżeli nie dokonano takiego rozdysponowania to nie mogło dojść do zamknięcia likwidacji. Tymczasem likwidacja została zakończona i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1996 r. Sąd Rejonowy dla [...]wykreślił [...]" ZSS w likwidacji (kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego). Zdaniem skarżącej, roszczenia do przedmiotowego gruntu nie mogły pozostać bez rozdysponowania - otrzymała je MSM "[...]" jednocześnie z umową z dnia [...] grudnia 1990 r. W ocenie skarżącej, powyższa umowa przeniosła wszelkie zobowiązania i wierzytelności związane z przekazywanymi domami oraz "prawa i obowiązki wynikające z innych zawartych umów, decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych"'. Nie ma innego podmiotu po zlikwidowaniu Społem ZSS w likwidacji z roszczeniami do tego gruntu.

Skarżąca wskazała ponadto, że nieważna jest decyzja z [...] października 1975 r. skoro nie doszło po stwierdzeniu nieważności orzeczenia administracyjnego z 5 grudnia 1958 r. o skutkach ex tunc do rozpatrzenia wniosku dekretowego na rzecz właściciela hipotecznego (jego następców prawnych). Zaskarżona decyzja, jej zdaniem, zmierza do legalizacji bezprawnego przyznania użytkowania wieczystego [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z [...] czerwca 2015 r. skarżąca wniosła o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez załączenie do akt Sądu Wojewódzkiego akt sądowych o sygn. akt [...] celem wykazania, ze skarżąca sprzeciwiała się zakończeniu likwidacji "[...]" Związek [...] w likwidacji w W. żądając wykonania § 10 umowy z [...] grudnia 1990 r.

Pismem z [...] czerwca 2015 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia procesu zainicjowanego pozwem skarżącej, złożonym 23 czerwca 2015 r. do Sądu Rejonowego dla [...], o ustalenie następstwa prawnego SMB "[...]" po właścicielu hipotecznym nieruchomości w. przy ul. Z. [...]/J./Z. "[...]" nr hip. [...] dz. Nr [...] z bloku [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Na wstępie podnieść trzeba, iż Sąd oddalił wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia procesu zainicjowanego pozwem skarżącej, złożonym [...] czerwca 2015 r. do Sądu Rejonowego dla [...], o ustalenie następstwa prawnego SMB "[...]" po właścicielu hipotecznym nieruchomości warszawskiej. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego. Dla interpretacji tej przesłanki kluczowe znaczenie ma rozumienie sformułowania "zależy od wyniku innego toczącego się postępowania". Wyrażenie "zależy" nie oznacza jakiegokolwiek wpływu, ale wpływ przewidziany prawem. Chodzi więc w nim o sytuację, w której sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, które powstało lub wyłoniło się w toku postępowania sądowego. Tylko wówczas zawieszenie postępowania może okazać się konieczne, a taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowo – Budowlanej "[...]" o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] (Wydział Terenów) z [...] października 1975 r. o ustanowieniu na rzecz [...] wieczystego użytkowania na lat 40 terenu o pow. 6164 m2 położonego w W. przy ul. J. [...].

Na wstępie podnieść trzeba, iż przedmiotowa sprawa jest rozpoznawana po raz drugi przez organ administracji. Poprzednie rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o stwierdzeniu nieważności Naczelnika Dzielnicy [...]z [...] października 1975 r. zostało uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 222/10. Oznacza to, iż ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Kolegium było związane - na zasadzie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oceną prawną wyrażoną w wyżej powołanym wyroku.

W wyroku tym Sąd wskazał, iż Kolegium nie dokonało przekonujących ustaleń co do następstwa prawnego SMB "[...]" w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 1975 r. - nie dokonując przede wszystkim żadnej oceny skutków prawnych umowy z [...] grudnia 1990 r. W umowie tej jest mowa wyłącznie o odpłatnym przekazaniu 15 zakładowych domów wielomieszkaniowych. Dlatego też, w ocenie Sądu, w tej sprawie konieczne było szczegółowe wyjaśnienie, czy z powołanej umowy wynika jakiekolwiek prawo wnioskodawcy do gruntu, na którym położone są przekazane budynki, zwłaszcza że TKKF "[...]" twierdzi, iż na gruncie objętym decyzją z [...] października 1975 r. nie znajdują się budynki mieszkalne.

Mając powyższe na względzie, kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest to czy trafne jest stanowisko Kolegium, iż skarżąca Spółdzielnia nie wykazała następstwa prawnego koniecznego do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 1975 r., a w szczególności czy trafna jest ocena organu dotycząca skutków prawnych umowy z [...] grudnia 1990 r.

Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 28 kpa, stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem.

Stwierdzenie istnienia po stronie określonego podmiotu interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W przedmiocie istoty interesu prawnego wielokrotnie wypowiadało się orzecznictwo sądów administracyjnych. Cechami tego interesu są jego indywidualność, konkretność, aktualność, obiektywna sprawdzalność, zaś jego istnienie znajdować musi potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok. NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10, Lex nr 1121192).

Swój interes prawny w kwestionowaniu w postępowaniu nadzorczym decyzji z [...] października 1975 r. skarżąca upatruje w tym, iż jest następcą prawnym dawnego właściciela nieruchomości dekretowej, co wynika z przeniesienia na skarżącą przez "[...]" Związek [...] w likwidacji w drodze umowy z [...] grudnia 1990 r. uprawnień wynikających z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 26 października 1945 r. oraz dochodzenia roszczeń z nich wynikających w odniesieniu do gruntu objętego ww. decyzją z 1975 r.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, z zapisów umowy zawartej w dniu 10 grudnia 1990 r. pomiędzy "[...]" Związek [...] w likwidacji a Międzyzakładową Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" (obecnie Spółdzielnia Budowlano – Mieszkaniowa "[...]" w W.) nie wynika aby na SMB "[...]" przeniesiono na podstawie tej umowy uprawnienia wynikające z art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. oraz roszczenia z nich wynikające w odniesieniu do nieruchomości objętej decyzją z [...] października 1975 r.

Jak wynika z § 1 ww. umowy, Związek przekazał Spółdzielni odpłatnie, a Spółdzielnia przejęła na własność 15 zakładowych domów wielomieszkaniowych w Warszawie. Zaś zgodnie z § 6 ww. umowy, przejęcie - przekazanie budynków nastąpiło protokólarnie z dniem [...] grudnia 1990 r. i z tą chwilą Spółdzielnia przejęła wszystkie zobowiązania i wierzytelności związane z przekazanymi domami wielomieszkaniowymi oraz wszelkie prawa i obowiązki związane z ich administrowaniem i eksploatacją. W umowie wskazano ponadto, iż Spółdzielnia przejmuje również zobowiązania i wierzytelności ujawnione po dacie przekazania – przejęcia przedmiotowych domów, powstałe przed [...] grudnia 1990 r.

W myśl zaś § 7 ww. umowy, z dniem 1 grudnia 1990 r. Spółdzielnia wstępuje w prawa i obowiązki Związku z tytułu przydziałów i umów najmu wobec osób zamieszkałych w zakładowych domach mieszkalnych oraz przejmuje prawa i obowiązki wynikające z innych zawartych umów, decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych. W § 9 ww. umowy zawarto zapis, iż Związek zobowiązuje się do uregulowania stanu prawnego zakładowych budynków wielomieszkaniowych.

Analiza powyższych zapisów umowy z 1990 r. prowadzi do wniosku o prawidłowości stanowiska Kolegium, iż jej przedmiotem było wyłącznie przeniesienie na Spółdzielnię własności konkretnych składników rzeczowych majątku likwidowanego Związku, to jest piętnastu zakładowych domów wielomieszkaniowych w W. oraz praw i obowiązków związanych z tymi domami. Jak bowiem wyraźnie wynika z § 6 i 7 ww. umowy, Spółdzielnia przejęła zobowiązania i wierzytelności oraz prawa i obowiązki Związku wynikające z tytułu przydziałów i umów najmu oraz innych zawartych umów, decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych. Ponadto, jak wynika z § 9 umowy, Związek zobowiązał się do uregulowania stanu prawnego wyłącznie w odniesieniu do zakładowych budynków wielomieszkaniowych. Zdaniem Sądu, z powołanych zapisów umowy wynika, iż przejęte przez Spółdzielnię prawa i obowiązki wynikające z przydziałów i umów najmu wobec osób zamieszkałych w tych domach oraz z innych zawartych umów, decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych są związane wyłącznie z przejmowanymi zakładowymi domami wielomieszkaniowymi. Z żadnego z zapisów ww. umowy nie wynika natomiast aby dokonano na jej mocy przeniesienia na Spółdzielnię uprawnień wynikających z art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. oraz roszczeń z nich wynikających w odniesieniu do nieruchomości objętej decyzją z [...] października 1975 r., to jest gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. J. [...].

Podsumowując, sama okoliczność przeniesienia na Spółdzielnię umową z 1990 r. niektórych składników rzeczowych majątku "[...]" Związek [...] w likwidacji, tj. piętnastu domów zakładowych wielomieszkaniowych, nie stanowi o następstwie prawnym skarżącej po byłym właścicielu hipotecznym nieruchomości. W konsekwencji, powołana okoliczność nie stanowi o uprawnieniu Spółdzielni wynikającym z art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. w odniesieniu do nieruchomości objętej decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] października 1975 r.

Skoro zatem skarżąca nie wykazała interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 1975 r., to zasadnie Kolegium orzekło o umorzeniu przedmiotowego postępowania na zasadzie art. 105 § 1 kpa.

Na marginesie podnieść trzeba, iż kwestionowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2015 r. ma charakter wyłącznie procesowy. Rozstrzyga bowiem wyłącznie o bezprzedmiotowości postępowania z przyczyn podmiotowych. Nie rozstrzyga natomiast merytorycznie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 1975 r. W sytuacji zatem ewentualnego ustalenia orzeczeniem sądu powszechnego następstwa prawnego SMB "[...]" po dawnym właścicielu dekretowym nieruchomości zaskarżona decyzja nie zamyka skarżącej drogi do wystąpienia z nowym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 1975 r.

Ponadto, Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącej zawartego w piśmie procesowym z [...] czerwca 2015 r. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podnieść trzeba, iż na podstawie powołanego przepisu sąd może przeprowadzić tylko dowód z dokumentów, nie jest natomiast uprawniony do poszukiwania dowodów. To strona taki dokument powinna przedłożyć lub go wskazać. Dowód taki musi być ponadto niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i, co więcej, przeprowadzenie takiego dowodu nie może nadmiernie przedłużyć postępowania. W ocenie Sądu, wnioskowany dowód z akt sądowych na okoliczność wykazania sprzeciwu Spółdzielni wobec likwidacji Związku nie jest dowodem uzupełniającym w rozumieniu art. 106 § 3 ww. ustawy.

Ponadto, Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego uczestnika postępowania zawartego w piśmie procesowym z [...] czerwca 2015 r., bowiem załączone do ww. pisma wydruki z ortofotomapy nie są dokumentami w rozumieniu art. 106 § 3 ww. ustawy.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.