Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 361/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 14, art. 16a, art. 17
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi T. P. i A. P. na czynność Wójta Gminy S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły wraz z opiekunem oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 12 kwietnia 2013 r. T. i A. P. (dalej w skrócie: "skarżący") zwrócili się do Wójta Gminy S. z wnioskiem o dowóz ich syna – K. do szkoły z L., w roku szkolnym 2013/2014.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r., nr [...], Wójt Gminy S. poinformował skarżących, że wyraża zgodę na dowóz ich syna, do szkoły prowadzonej przez "A" w L. i poprosił o zgłoszenie się do Urzędu Gminy w S. w sierpniu 2013 r., celem uzgodnienia szczegółów dowozu.

W dniu 27 września 2013 r. skarżący złożyli w Urzędzie Gminy w S. wniosek o zwrot kosztów transportu syna, z uwagi na niezadowolenie z dowozu zorganizowanego przez Gminę S. (pismo skarżących z dnia 11 i 26 września 2013 r.).

Pismem z dnia 3 października 2013 r., nr [...], Wójt Gminy S. poinformował skarżących, że zwrot za dowóz ucznia własnym samochodem przysługuje na zasadach określonych w umowie między wójtem gminy, a rodzicem dowożonego dziecka. Jednak umowę taką sporządza się tylko w dwóch przypadkach - po pierwsze, jeśli gmina nie zapewnia dowozu, lub - po drugie, jeżeli dziecko jest upośledzone w stopniu głębokim, a rodzice wyrażą taką wolę. W związku z powyższym, skoro Gmina S. zapewnia dowóz dzieci specjalistycznym samochodem z fachową opieką i zarazem K. P. nie jest dzieckiem upośledzony w stopniu głębokim, to tym samym nie jest możliwe pokrycie przedstawionego przez skarżących rachunku.

W odpowiedzi na wyżej wymienione pismo skarżący, pismem z dnia 9 października 2013 r., ponownie wyrazili swoje niezadowolenie z transportu organizowanego przez Gminę oraz domagali się rzeczowej oceny ich sytuacji.

Pismem z dnia 22 października 2013 r., nr [...], Wójt Gminy S. poinformował, że zwrot kosztów za indywidualny dowóz dziecka nie jest możliwy wtedy, gdy Gmina S. taki dowóz zapewnia i wcześniej nie została zawarta umowa.

Kolejnym wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. skarżący zwrócili się do Wójta Gminy S. o zwrot kosztów dowozu syna do Zespołu Szkół Specjalnych w L. w następnym roku szkolnym, tj. 2014/2015. Jako podstawę swojego żądania wskazali art. 17 ust. 3a i art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawa") oraz orzeczenie Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Z. z dnia [...]r., nr [...], o potrzebie kształcenia specjalnego ich syna, a także powołali się na wykładnię zawartą w rozdziale 8 i 15 "Informatora dla rodziców dzieci z niepełnosprawnością", który został opracowany w Ośrodku Rozwoju Edukacji we współpracy z Departamentem Zwiększania Szans Edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej. Zdaniem skarżących, to rodzice dziecka z niepełnosprawnością decydują o wyborze szkoły, a skoro sami wybrali Zespół Szkół Specjalnych w L. oraz we własnym zakresie ponoszą koszty jego dowozu, to gmina nie może tego kwestionować . Domagali się z tego tytułu zwrotu kosztów dowozu syna do szkoły w kwocie 72,- zł. dziennie, powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 210/08.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy S., w piśmie z dnia 18 września 2014 r., nr [...], wyjaśnił, że zwrot kosztów indywidualnego dowozu syna skarżących nie jest możliwy, z uwagi na fakt zorganizowania i zapewnienia przez Gminę S. jego dojazdu do szkoły. Transport ten odbywa się regularnie przystosowanym do tego pojazdem i jest wykonywany pod opieką wykwalifikowanych pracowników. Zwrócił uwagę, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym, w razie gdy realizacja obowiązku zapewnienia uczniowi dojazdu do szkoły odbywałaby się poprzez zwrot kosztów dojazdu, wówczas byłyby to koszty dojazdu do najbliższej szkoły umożliwiającej potrzebę kształcenia specjalnego ucznia, w tym przypadku byłaby to Szkoła w Z – S., znajdująca się przy ul. [...].

W piśmie z dnia 24 września 2014 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli o "wydanie przez Wójta Gminy pozytywnej decyzji, w stosownej formie, w sprawie przez nich podniesionej". Wywiedli, że zgodnie z obowiązującym prawem to rodzice dziecka decydują, czy ma ono być dowożone do szkoły transportem organizowanym przez gminę, czy sami taki transport zapewniają, wówczas mają prawo domagać się od gminy zwrotu jego kosztów. Ich zdaniem nie mogą korzystać z dowozu zorganizowanego przez Gminę S., w szczególności ze względu na brak drogi dojazdowej do ich posesji, co wiąże się z koniecznością znoszenia 35-kilowego dziecka na rękach przez 0,5 km w miesiącach letnich oraz przez 2 km w miesiącach zimowych, kiedy to samochód nie dojeżdża nawet do ostatniego przystanku. Organizacja dojazdu polega zatem wyłącznie na rozwożeniu dzieci do kilku placówek, co powoduje spędzanie przez ich chorego syna aż 2 godzin w samochodzie w jedną stronę. Natomiast szkoła w Z – S. nie zapewnia pełnej realizacji orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, co do sposobów jego kształcenia z uwagi na występujące upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym. Zdaniem skarżących jest przepełniona i kształci ponad 200 dzieci zarówno upośledzonych, jak i nieupośledzonych, co więcej wzbudzała u syna skarżących poważne stany lękowe. W Zespole Szkół Specjalnych w L. natomiast grupy chorych dzieci są pięcioosobowe, przy zapewnieniu dwuosobowej opieki nad nimi. Tym samym, w ocenie skarżących, możliwa jest w powyższej placówce pełna realizacja wskazań edukacyjnych dla ich syna i jest to najbliższa taka placówka, chociaż trasa do L. jest o połowę dłuższa, niż trasa do Z. - S. W opinii pełnomocnika skarżących ich wniosek z dnia 8 września 2014 r. nie został odpowiednio rozpatrzony, gdyż nie został wydana decyzja merytorycznie rozstrzygająca sprawę.

Pismem z dnia 30 października 2014 r., nr [...], Wójt Gminy S. poinformował, że sytuacja dotycząca dowozu syna skarżących nie uległa zmianie i może być on dowożony transportem organizowanym przez Gminę albo może być zwracany koszt jego dowozu do najbliższego specjalistycznego ośrodka, jeżeli dziecko do takiego jest dowożone. Natomiast w sytuacji, gdy dziecko nie korzysta z żadnych z wyżej wymienionych możliwości, nie jest wymagane podjęcie decyzji przez Wójta Gminy. W załączeniu odpowiedzi przesłano skarżącym pismo Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z. z dnia 10 października 2014 r., z którego wynika, że placówka ta nigdy nie była przepełniona (obecnie uczy się w niej 157 dzieci), oraz nigdy nie były i nie są przyjmowane do niej dzieci w normie intelektualnej, a klasy liczą od 6 do 8 uczniów w szkole podstawowej, w stopniu umiarkowanym i znacznym.

W piśmie z dnia 19 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał wniosek o zwrot kosztów dowozu syna skarżących do szkoły prowadzonej przez "A" w L., bowiem od miesiąca września 2013 r. ich nie otrzymują pomimo, iż Wójt Gminy S. wyraził zgodę na jego dowóz do L. Sam natomiast dowóz organizowany przez Gminę nie spełnia swojego zadania, bo syn skarżących musi spędzać w samochodzie do 2 godzin w jedną stronę i przez to traci inne zajęcia w szkole, w tym śniadanie i naukę higieny oraz cofa się w rozwoju ze względu na koniczność zakładania na podróż pampersa. Zdaniem pełnomocnika skarżących, wysokość zwrotu kosztów dojazdu do L. wynosi dziennie 72,- zł., czyli miesięcznie 1 584,- zł. (za średnio 22 dni nauki), a łącznie za okres od miesiąca września 2013 r., przez 14 miesięcy, stanowi kwotę 22 176,- zł. Do pisma załączono m.in. zaświadczenie lekarskie z dnia 16 grudnia 2014 r., wydane przez specjalistę neurologa dziecięcego, potwierdzające konieczność dowozu syna skarżącego do szkoły przez rodziców oraz opinię psychologiczno - pedagogiczną z dnia 16 grudnia 2014 r. z Zespołu Szkół Specjalnych w L., z której wynika, że wszelkie zmiany miejsca jego nauki wpłynęłyby niekorzystnie na jego rozwój.

Pismem z dnia 13 stycznia 2015 r., nr [...], Wójt Gminy S. poinformował pełnomocnika skarżących, że na podstawie art. 17 ust. 3a pkt 3 ustawy, nie istnieje możliwość zwrotu kosztów dowozu ucznia o orzeczonym stopniu upośledzenia umysłowego (znacznym) do innej szkoły niż szkoła najbliższa. Zacytował treść art. 71b ustawy oraz wskazał, że skarżący domagają się zwrotu kosztów dowozu ich syna do niepublicznej placówki, położonej w L., znajdującej się w odległości około 15 km od miejsca jego zamieszkania. Natomiast najbliżej położoną placówką oświatową w stosunku do miejsca zamieszkania ucznia, która byłaby w stanie zapewnić mu odpowiednie warunki nauki, zgodnie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, jest Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy w Z – S., położony jest w odległości ok. 6,6 km od miejsca jego zamieszkania. W sprawie brak jest zatem nie tylko podstaw do żądania zwrotu kosztów przejazdu ucznia, już poniesionych przez skarżących do placówki w L., ale także nie istnieją podstawy do zawarcia w przyszłości umowy o zwrot takich kosztów. Zgłaszane roszczenia, zarówno co do zasady, jak i co do wysokości poniesionych kosztów są zatem bezpodstawne. Na potwierdzenie słuszności zajętego w sprawie stanowiska przytoczył fragmenty wyroku NSA z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1022/09 i wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 211/08 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej "CBOS").

Opisane wyżej pismo Wójta Gminy S. z dnia [...]r., nr [...], stało się przedmiotem skargi skarżących z dnia 31 marca 2015 r. na bezczynność wymienionego organu, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W wyniku rozpatrzenia tej skargi zapadł prawomocny wyrok z dnia 19 stycznia 2016 r. o sygn. akt IV SA/Gl 415/15 (CBOS), mocą którego stwierdzono bezskuteczność czynności Wójta Gminy S. z dnia [...]r. oraz zasądzono koszty postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że: "W kontrolowanej sprawie Sąd nie dysponuje wystarczającym materiałem, który pozwalałaby stwierdzić bezspornie, że Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczego w Z. spełnia wskazane warunki. Organ dokonał co prawda próby ustalenia, czy jest to szkoła odpowiednia ze względów zdrowotnych dla małoletniego K. P. Zdaniem Sądu są to jednak ustalenia wyłącznie generalne i hipotetyczne nie pozwalające na odpowiedź w konkretnej, ocenianej sprawie. Użyty przez ustawodawcę termin "najbliższa szkoły" odnosi się do takiej szkoły, która przyjmie niepełnosprawnego ucznia i w rzeczywistości pozwoli mu na wypełnienie obowiązku nauki. W tym celu konieczne było po stronie organu dokonanie odpowiednich ustaleń pozwalających na ocenę, czy szkoła, o której ogólne informacje znajdują się w aktach, będzie szkołą właściwą w konkretnym, zdiagnozowanym przez specjalistów przypadku. Konieczne w tym celu będzie zobligowanie rodziców dziecka do nawiązania kontaktu ze wskazaną placówką, a także specjalistami, pod których opieką dziecko przebywa w celu skonsultowania, przy uwzględnieniu medycznej wiedzy specjalistycznej, najistotniejszej w sprawie kwestii spornej. Kwestia tą, niezbędną dla rozstrzygnięcia przedstawionej Sądowi do kontroli sprawy jest, czy sugerowana przez organ szkoła spełniać będzie indywidualne wymagania zdrowotne dziecka, przez co zapewni mu możliwość wypełniania obowiązku szkolnego." (cytat).

Zaskarżonym w niniejszej sprawie pismem z dnia [...]r., nr [...], Wójt Gminy S. uznał za bezzasadny wniosek skarżących, w zakresie domagania się przez nich zwrotu kosztów dowozu ich syna wraz z opiekunem do Zespołu Szkół Specjalnych w L., za okres od dnia 27 września 2013 r. do 23 lutego 2016 r., tj. za okres od dnia złożenia wniosku o zwrot kosztów dowozu wraz z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...]r. do dnia utraty mocy obowiązującej tego orzeczenia, czyli do dnia 23 lutego 2016 r., nie zostało bowiem potwierdzone, by szkoła w L. była "najbliższą" placówką oświatową, w której syn skarżących mógł odbywać edukację.

Wójt Gminy S., mając na uwadze zalecenie zawarte w uzasadnieniu przywołanego powyżej wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r. o sygn. akt IV SA/Gl 415/15 (CBOS) podjął działania, celem uzupełnienia materiału dowodowego.

Pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. zasięgnął informacji od Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z. i uzyskał potwierdzenie o zapewnieniu możliwości kształcenia w tym Ośrodku syna skarżących (pismo Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z. z dnia 26.02.2016 r.

W kolejnym piśmie z dnia 2 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżących wezwał Wójta Gminy S. do usunięcia naruszenia prawa oraz ponownie wniósł o dokonanie przez Gminę zwrotu kosztów dowozu syna skarżących do szkoły położonej w L., powołując się na zaświadczenie lekarskie i opinię psychologiczno - pedagogiczną z dnia 16 grudnia 2014 r.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 27 lutego 2015 r., nr [...], Wójt Gminy S. poinformował pełnomocnika skarżących, że nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia żądania zawartego w piśmie z dnia 2 lutego 2015 r., ani we wcześniej złożonych pismach. Organ uznał podnoszone argumenty za nieodpowiadające rzeczywistości, w szczególności nie zgodził się z twierdzeniem, iż szkoła w Z. – S. jest nieprzystosowana do zapewnienia realizacji orzeczenia o stopniu upośledzenia umysłowego, ani z oświadczeniem, że droga dojazdowa do szkoły w L., organizowana przez Urząd Gminy w S. zajmuje 2 godziny. Podkreślił, że czas drogi dojazdowej autobusu z uczniami ze S. do L. wynosi w jedną stronę ok. 30 minut. Jego zdaniem, obecnie obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości zwrotu kosztów dowozu ucznia o orzeczonym znacznym stopniu upośledzenia umysłowego do innej szkoły niż szkoła najbliższa, czyli w przypadku syna skarżących do Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z. – S., zwłaszcza w sytuacji, gdy placówka ta potwierdziła fakt swojego przystosowania do zapewnienia mu warunków umożliwiających kształcenie zgodnie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego.

Pismami z dnia 8 marca 2016 r. organ zobowiązał skarżących do skontaktowania się ze Specjalnym Ośrodkiem Szkolno - Wychowawczy w Z., celem odbycia szczegółowych konsultacji, mających potwierdzić lub wykluczyć możliwość zapewnienia przez tą placówkę odbywania obowiązku szkolnego przez ich syna, przy uwzględnieniu jego indywidualnych wymagań zdrowotnych.

W odpowiedzi z dnia 23 marca 2016 r. skarżący przedłożyli nowe orzeczenie z Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Z. nr [...] z dnia [...]r. o potrzebie kształcenia specjalnego ich syna w szkole podstawowej z uwagi na niepełnosprawność w stopniu znacznym, obowiązujące od dnia 24 lutego 2016 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia zalecono kształcenie w ZSS w L., w której realizuje obowiązek szkolny, bowiem jest to znane dla niego środowisko, w którym chłopiec dobrze się zaaklimatyzował, a klasa do której uczęszcza jest mało liczna, co pozytywnie wpływa na proces jego edukacji (strona 3 uzasadnienia orzeczenia). Dodatkowo, pismem z dnia 26 kwietnia 2016 r. skarżący doprecyzowali, iż nadal domagają się zwrotu kosztów dowozu ich syna do Zespołu Szkół Specjalnych w L., za okres obowiązywania poprzedniego orzeczenia o kształceniu specjalnym z dnia [...]r. oraz za obecny okres, od uprawomocnienia się nowego orzeczenia z dnia [...] r. (k. 20 akt administracyjnych).

W toku postępowania skarżący wystąpili do Dyrektora Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Z. z pismem z dnia 19 sierpnia 2016 r., zawierającym pytania odnośnie funkcjonowania ich syna. W odpowiedzi uzyskali pismo Dyrektora Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Z. z dnia [...] r. stwierdzające, iż trudno jest odpowiedzieć na pytanie jak uczeń zareagowałby na zmianę środowiska, zalecono jednak kontynuowanie pobytu w dotychczasowej szkole.

Organ zorganizował w tej sprawie konsultacje, mające potwierdzić lub wykluczyć przygotowanie Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z. do zapewnienia możliwości wypełnienia obowiązku szkolnego przez syna skarżących, zgodnie z jego indywidualnymi wymogami zdrowotnymi, wynikającymi z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] r. Konsultacje zorganizowano w siedzibie tego Ośrodka w dniu [...] r., tak by możliwe było zapoznanie się z warunkami w nim panującymi oraz zaproszono jego specjalistów, jak i specjalistów pod opieką których wówczas przebywał syn skarżących. Podczas tych konsultacji skarżąca – T. P., jak i jeden ze specjalistów, wyrazili opinię, iż ze względów emocjonalnych, z uwagi na przywiązanie do placówki w L., nie ma możliwości, by Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy w Z. spełnił wszystkie wymogi dotyczące zapewnienia mu warunków, o których mowa w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] r., bo jest w nim inna kadra i inne środowisko. W odpowiedzi, zarówno Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z. oraz specjaliści ze strony tego Ośrodka stwierdzili, iż ten Ośrodek może spełnić wszystkie wymogi zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] r., gwarantując dziecku prawidłowy przebieg nauczania. Podkreślili przy tym fakt, iż szkoła podstawowa jest od tego by m.in. przystosować dziecko do zmian środowiska, bo to następuje stale, dlatego Ośrodek ten umożliwia skuteczne nauczanie syna skarżących.

Zdaniem organu, w toku konsultacji skarżący, jak i specjaliści nie zwrócili uwagi oraz nie wypowiedzieli się co do faktu, iż orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego [...] z dnia [...]r., na kanwie którego został wydany wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 415/15, w związku z którym wydano zalecenie przeprowadzenia konsultacji o spełnianiu warunków do kształcenia syna skarżących w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Z., nie wskazywało z nazwy żadnej placówki, w której miałby odbywać edukację, jedynie warunki, w jakich edukacja ta miałaby się odbywać. Żaden z podmiotów, ani specjalistów nie zaprzeczył i nie wykluczył faktu, iż do dnia 23 lutego 2016 r. Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczego w Z. spełniał warunki do zapewnienia uczniowi możliwości kształcenia, zgodnie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...]r., co więcej zgodnie z pismem Dyrektora tego Ośrodka, szkoła w każdym czasie była w stanie zapewnić uczniowi miejsce w klasie, umożliwiając komfortowe warunki nauczania. Organ nie wystąpił do Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Z. o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści orzeczenia z dnia [...] r., mając na uwadze, iż z takim wnioskiem, po myśli art. 113 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej w skrócie: "k.p.a."), może wystąpić tylko organ egzekucyjny lub sami skarżący.

Po odbytych konsultacjach organ wyznaczył skarżącym termin do zapoznania się z materiałem dowodowym (pismo z dnia 7 września 2016 r., k. 34 akt administracyjnych). Nowy ustanowiony przez skarżących pełnomocnik przedstawił w piśmie z dnia 19 września 2016 r. wniosek o przedłużenie terminu do wypowiedzenia, co do całości zebranego w sprawie materiału, z powodu oczekiwania na opinię specjalistów w tej sprawie (k. 36 akt administracyjnych). Z treści doręczonych organowi dwóch opinii specjalistów Zespołu Szkół Specjalnych w L. z dnia [...] r. (opinia logopedy) i z dnia [...] r. (opinia psychologiczno-pedagogiczna) wynika, iż z uwagi na przyzwyczajenie do środowiska, wskazane jest dalsze uczęszczanie syna skarżących do tej placówki.

Zawiadomieniem z dnia 28 listopada 2016 r. organ wyznaczył skarżącym 7-dniowy termin do zapoznania się z materiałami dowodowymi zebranymi w sprawie (k. 38 akt administracyjnych).

Wójt Gminy S. po analizie całości sprawy uznał, że za okres od dnia złożenia przez skarżących wniosku o zwrot kosztów dowozu wraz z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego Nr [...]z dnia [...]r. do dnia utraty mocy tego orzeczenia, czyli do dnia 23 lutego 2016 r., Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy w Z. był, jak i obecnie jest najbliższą terytorialnie placówką, w której syn skarżących może odbywać proces edukacji, zgodnie z zaleceniami orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...]r. i z dnia [...] r. Specjaliści ze strony Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z. potwierdzili bowiem w sposób jednoznaczny, że ich szkoła spełnia wszystkie wymagania dotyczące ucznia, za wyjątkiem tego, iż nie jest w L.. Sytuację prawną syna skarżących do dnia 23.02.2016 r., czyli za okres objęty niniejszym postępowaniem, kształtowało orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego NR [...]z dnia [...]r. W świetle tego orzeczenia należało ustalić stan faktyczny oraz przesłanki zwrotu kosztów jego dowozu, za okres od dnia 27 września 2013 r. do dnia 23 lutego 2016 r., co organ uczynił, kierując się wiążącymi wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawartymi w wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 415/15. Powołując się na przepis prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 3a pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm., zwanej jak dotychczas "ustawa"), organ uznał, że ta norma nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów dowozu ucznia o orzeczonym stopniu upośledzenia umysłowego - stopniu znacznym, do innej szkoły niż szkoła najbliższa. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 3a ustawy obowiązkiem gminy jest:

1) zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71 b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej. nie dłużej jednak niż do ukończenia 21 roku życia;

2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia;

3) zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2. na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice.

Organ nadmienił, że rozpatrzenie kwestii zwrotu kosztów dojazdu ucznia za okres od dnia 24.02.2016 r. uczynił przedmiotem odrębnego postępowania, mając na uwadze fakt, że sytuacja prawna syna skarżących uległa zmianie po dniu 24.02.2016r., wobec zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] r. Orzeczenie to i zawarta w nim diagnoza oraz zalecenia, obowiązują najwcześniej od dnia 24.02.2016 r., a przed tą datą obowiązywało orzeczenie z dnia [...]r. i nie da się do oceny stanu faktycznego powstałego w pewnym okresie stosować orzeczenia, kształtującego zakres praw i obowiązków w zupełnie innym okresie.

Wezwaniem z dnia 3 stycznia 2017 r., skierowanym do organu, skarżący domagali się usunięcia naruszenia prawa uznając, że organ kieruje się interesem Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z. a nie potrzebami ich syna.

W skardze z dnia 20 marca 2017 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżących zaskarżył dwie czynności Wójta Gminy S.: z dnia [...]r. i z dnia [...]r., polegające na odmowie zwrotu kosztów dowozu do szkoły ich niepełnosprawnego syna wraz z opiekunem, począwszy od 27 września 2013 r. i zawarcia w tym przedmiocie umowy. Zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem słusznego interesu skarżących, wyrazem czego było pominięcie wyraźnych zleceń i opinii upoważnionych podmiotów, że indywidualne wskazania zdrowotne wymagane przez syna skarżących spełnia Szkoła Podstawowa przy Zespole Szkół Specjalnych w L., którą wskazano w orzeczeniu nr [...] z dnia [...]r. i z dnia [...] r. oraz opinii psychologicznej z dnia [...] r., a także opinii specjalistów, w której podkreślono bardzo dużą jego wrażliwość i trudności adaptacyjne. Zdaniem skarżących, przebywanie ich syna w szkole w Z. (terytorialnie najbliższej) byłoby dla niego bardzo traumatycznym doświadczeniem, gdyż szkoła ta nie spełniała standardów, o których byli zapewniani przez Wójta Gminy S.. Z tego też powodu, skarżący poszukiwali placówki odpowiedniej, merytorycznie przygotowanej do zajęcia się ich synem i taką właśnie placówką, ich zdaniem, jest szkoła w L., gdzie syn robi duże postępy. Dodatkowo, zarzucili organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 3a pkt 1 i 3 oraz art. 71b ust. 3 ustawy w związku z § 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno -pedagogicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 173, poz. 1072) przez pominięcie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...]r. i wskazań kompetentnych podmiotów, co skutkowało przyjęciem ustaleń organu sprzecznych z tym orzeczeniem. W rezultacie domagali się stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonych czynności i uznania obowiązku zwrotu kosztów dojazdu syna skarżących do Szkoły Podstawowej przy Zespole Szkół Specjalnych w L. przez organ, począwszy od dnia 27 września 2013 r., ewentualnie w tym samym okresie zwrotu kosztów dojazdu syna skarżących do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczyli, że przeprowadzone konsultacje nie wykazały, aby Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczego w Z. spełniał wymagania zdrowotne i edukacyjne konieczne do realizacji zaleceń wymaganych przez ich syna. Wprawdzie zarówno Dyrektor tego Ośrodka, jak i zatrudnieni w nim specjaliści deklarowali spełnienie tych wymagań, ale formułowali też opinie, które temu przeczyły, bądź wskazywały na brak uwzględnienia indywidualnych potrzeb nie licząc się z jego problemami (por. konsultacje z dnia [...] r.). Zdaniem skarżących organ błędnie uznał, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...]r., dotyczy sytuacji ich syna od dnia 24 lutego 2016 r., w związku z tym wydał dwa rozstrzygnięcia nie uwzględniwszy, że jedyną odmiennością jest wynikające z jego uzasadnienia zalecenie uczęszczania do szkoły w L.. Tymczasem, rolą organu i szkoły jest realizacja zaleceń specjalistów zawartych w orzeczeniu, a nie wdrażanie własnych wizji i eksperymentowanie z dziećmi wymagającymi szczególnej opieki i troski.

W odpowiedzi na skargę, Wójta Gminy S. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Na rozprawie w dniu 13 września 2017 r., pełnomocnik skarżących wnosił jak w skardze, bowiem organ nie wywiązał się z obowiązku wykazania, że placówka przez niego wskazana jako najbliższa jest tą, która zrealizuje dla syna skarżących program objęty wskazaniami o jego specjalistycznym kształceniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg wymienionych w tym przepisie.

W art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zostały zaś wymienione inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV,V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W rozpoznawanej sprawie skarżący rodzice małoletniego syna K. (ur. [...]r.) dochowali warunków formalnych przed wniesieniem skargi, tj. złożyli w terminie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., a następnie wnieśli skargę na czynność podjętą przez organ w piśmie z dnia [...]r., polegającą na odmowie zapewnienia zwrotu kosztów jego dowozu do Zespołu Szkół Specjalnych w L., za okres począwszy od dnia 27 września 2013 r. do 23 lutego 2016 r.

Dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem czynności organu w przedmiotowym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności przyjdzie zaznaczyć, że w oparciu o art. 14 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 z późn. zm., zwanej w skrócie, jak dotychczas "ustawa"), wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci w wieku 3-6 lat i jest realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego, z zastrzeżeniem art. 14a ust. 5. Natomiast w przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 6 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym kończy 10 lat. Obowiązek szkolny tych dzieci może być odroczony do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 10 lat.

Zapewnienie warunków do spełniania tego obowiązku jest zadaniem własnym gminy (art. 14 ust. 4 ustawy). Tym samym obowiązkiem gminy jest również zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym, na podstawie art. 14 ust. 1a bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka umożliwiającego dzieciom, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, albo zwrot kosztów przejazdu ucznia i opiekuna na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) i rodzicami, opiekunami lub opiekunami prawnymi, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, opiekunowie lub opiekunowie prawni.

Do dnia 1 września 2017 r. obowiązywał również art. 2 pkt 4 i 5 ustawy (uchylony przez art. 15 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r., publ. Dz.U.2017 poz. 60), który określał, że system oświaty obejmuje również między innymi poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne udzielające dzieciom, młodzieży, rodzicom i nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a także pomocy uczniom w wyborze kierunku kształcenia i zawodu, nadto specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodki umożliwiające dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że do rodziców niepełnosprawnego ucznia należy wybór właściwej szkoły dla swego dziecka, co gwarantuje im art. 70 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, przy czym obowiązki gminy w zakresie dowozu dzieci i zwrotu kosztów przejazdu, zasadniczo wiążą się z obowiązkiem zapewnienia przez właściwy organ odpowiedniej formy kształcenia, co winno nastąpić na wniosek rodziców, w trybie określonym w art. 71 b ust. 5, 5a i 5b ustawy. Dodatkowo, dopiero gdyby nie byłoby możliwości zapewnienia takiej formy kształcenia w placówkach publicznych, wówczas należałoby przyjąć dopuszczalność żądania dowozu bądź zwrotu kosztów dojazdu dziecka do odpowiedniej placówki niepublicznej.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 z późn. zm., zwanej w skrócie, jak dotychczas "ustawa"), według którego obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b ustawy, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21 roku życia, ewentualnie zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między burmistrzem, a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice (pkt 3).

Nie budzi wątpliwości składu orzekającego, że szkołą najbliższą, o której mowa w art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy, jest tylko szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą, w rozumieniu cytowanego przepisu. W tym zakresie dokonując interpretacji użytego w wyżej powołanym przepisie sformułowania "najbliższa szkoła", podzielić należało ocenę prawną zawartą w wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2014 r. o sygn. akt I OSK 1961/14 (CBOS), według którego na "bliskość" - o której mowa w przepisie art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy, składają się zarówno element położenia geograficznego (odległość szkoły od miejsca zamieszkania), jak też element posiadania przez daną placówkę oświatową warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element powinien być oceniany indywidualnie w świetle orzeczenia o niepełnosprawności danego dziecka. W konsekwencji NSA podniósł, że szkołą najbliższą, o której mowa w art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy jest tylko szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Jak wskazał NSA, powyższej kwestii nie sposób pozostawiać uznaniu administracyjnemu organu, na którym spoczywa obowiązek, o jakim mowa w art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy, czy też uznaniu kierownictwa placówki szkolnej.

Ustawodawca wyraźnie określa sposób ustalenia, która szkoła jest najbliższa w rozumieniu art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy, w odniesieniu do dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Zgodnie bowiem z art. 71b ust. 5 ustawy, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, z zastrzeżeniem art. 71b ust. 5a ustawy.

Niezależnie od powyższego, w świetle przywołanych wyżej przepisów, nie ulega wątpliwości, że w przypadku uczniów niepełnosprawnych pobierających naukę w szkole obowiązek faktycznego dowozu lub zwrotu jego kosztów obejmuje tylko szkołę położoną w najbliższej odległości, a nie każdą ze szkół wybranych przez rodziców ucznia.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania były przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Ocena prawna wiąże się z wykładnią prawa która, co powinno być oczywiste, może być zaprezentowana wyłącznie w uzasadnieniu wyroku. Może ona dotyczyć nie tylko wykładni prawa materialnego i procesowego, ale i braku wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Z tej przyczyny, organy i sąd ponownie rozpoznający sprawę mają obowiązek zastosowania się do oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku. Tylko, gdyby doszło do zmiany przepisów prawa, wykładnia taka nie wiąże organu ponownie rozpoznającego sprawę.

Konsekwencją wyrażonego w art. 153 p.p.s.a. związania jest brak możliwości formułowania przez organ i sąd ponownie rozpoznający sprawę odmiennych ocen prawnych niż te zaprezentowane we wcześniejszym wyroku. W związku z tym, należy w pierwszej kolejności ustalić, jaka była ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku tut. Sądu z dnia 19 stycznia 2016 r., który poprzednio rozpoznawał sprawę bezczynności organu ze skargi obu skarżących o sygn. akt IV SA/Gl 415/15 (CBOS). W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że: "W kontrolowanej sprawie Sąd nie dysponuje wystarczającym materiałem, który pozwalałaby stwierdzić bezspornie, że Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczego w Z. spełnia wskazane warunki. Organ dokonał co prawda próby ustalenia, czy jest to szkoła odpowiednia ze względów zdrowotnych dla małoletniego K. P. Zdaniem Sądu są to jednak ustalenia wyłącznie generalne i hipotetyczne nie pozwalające na odpowiedź w konkretnej, ocenianej sprawie. Użyty przez ustawodawcę termin "najbliższa szkoły" odnosi się do takiej szkoły, która przyjmie niepełnosprawnego ucznia i w rzeczywistości pozwoli mu na wypełnienie obowiązku nauki. W tym celu konieczne było po stronie organu dokonanie odpowiednich ustaleń pozwalających na ocenę, czy szkoła, o której ogólne informacje znajdują się w aktach, będzie szkołą właściwą w konkretnym, zdiagnozowanym przez specjalistów przypadku. Konieczne w tym celu będzie zobligowanie rodziców dziecka do nawiązania kontaktu ze wskazaną placówką, a także specjalistami, pod których opieką dziecko przebywa w celu skonsultowania, przy uwzględnieniu medycznej wiedzy specjalistycznej, najistotniejszej w sprawie kwestii spornej. Kwestia tą, niezbędną dla rozstrzygnięcia przedstawionej Sądowi do kontroli sprawy jest, czy sugerowana przez organ szkoła spełniać będzie indywidualne wymagania zdrowotne dziecka, przez co zapewni mu możliwość wypełniania obowiązku szkolnego." (cytat). Co więcej w tym wyroku wskazano, że obowiązek bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu względnie zwrotu kosztów dowozu do szkoły podstawowej ucznia niepełnosprawnego dotyczy: odpowiedniej ze względów zdrowotnych najbliższej szkoły; w której uczeń taki ma faktyczną możliwość uczęszczania i realizacji obowiązku szkolnego; a ciężar dowodu, że taka sytuacja ma miejsce obciąża gminę (por. wyrok tut. Sądu z dnia 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 34/15, CBOS). W związku z tym, zadaniem organu ponownie rozpoznającego sprawę wniosku skarżących było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i odpowiedź na pytanie, czy sugerowana "najbliższa szkoła" miejscu zamieszkania spełniać będzie indywidualne wymagania zdrowotne syna skarżących oraz zapewni mu możliwość wypełniania obowiązku szkolnego, zgodnie z zaleceniami zawartymi w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...]r., obowiązującego do dnia wydania nowego orzeczenia.".

W ocenie składu obecnie rozpatrującego sprawę organ ponownie rozpoznając wniosek skarżących nie dopuścił się naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a w związku z art. 153 p.p.s.a., gdyż wnikliwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, mając na uwadze szkołę pozwalającą realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, dostosowaną do zdolności psychofizycznych.

Mając na uwadze zarzuty skargi w tym zakresie zaznaczyć przyjdzie, że wnioskodawcami orzeczeń i opinii są wyłącznie rodzice (prawni opiekunowie) dziecka, dlatego organ nie mógł samodzielnie występować z własnej inicjatywy o ich sporządzenie, wyjaśnienie, czy też sprostowanie w ramach ponownie prowadzonego postępowania.

W orzeczeniu z dnia [...]r. zalecono objęcie małoletniego syna skarżących w szkole podstawowej - I etap kształcenia w klasach I - III z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym z zaleceniami:

- kształcenia specjalnego dla dzieci i młodzieży upośledzonej w stopniu znacznym,

- kształcenie to może być realizowane w szkole ogólnodostępnej, integracyjnej, specjalnej, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym,

- dostosowanie wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb ucznia,

- udział ucznia w zajęciach indywidualnych rewalidacyjnych,

- doskonalenie nabytych umiejętności,

- rozwijanie sprawności ruchowej, manualnej i koordynacji wzrokowo-ruchowej,

- doskonalenie czynności samoobsługowych i fizjologicznych, kształtowanie umiejętności ważnych w życiu,

- kontynuacja terapii logopedycznej i naturalna nauka języka,

- pobudzanie aktywności poznawczej, wielozmysłowa stymulacja,

- zachęcanie do zajęć rozwijających koncentrację uwagi,

- ćwiczenia sensoryczne i polisensoryczne,

- uczenie przez naśladownictwo (ruchowe, werbalne),

- ćwiczenia kształtujące świadomość ciała i kontroli nad nim,

- rozwijanie samodzielności dziecka i dobrych kontaktów z rówieśnikami,

- pozytywne wzmacnianie poprawnych form zachowywania się i osiągnięć po udanym wykonaniu zadania,

- w pracy z dzieckiem bazowanie nad jego mocnych stronach,

- wspieranie rodziców w sprawowanej przez nich opiece nad dzieckiem.

Z twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w odpowiedzi na skargę wynika, że wymieniona tam najbliższa placówka - Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy w Z. – S., położony jest w odległości ok. 6,6 km od miejsca zamieszkania skarżących i jest dostosowana do realizacji potrzeb ich syna w niemniejszym stopniu od Zespołu Szkół Specjalnych w L. (15 km), do którego uczęszcza i pozwala na realizację zaleceń określonych w orzeczeniu z dnia [...]r. o potrzebie kształcenia specjalnego.

Organ wskazał przy tym na odpowiednie kwalifikacje kadry pedagogicznej oraz jej doświadczenie w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi, a także na rodzaj prowadzonych zajęć i terapii, w tym logopedycznej, dostosowanych do potrzeb syna skarżących. Powyższe zostało potwierdzone również w pismach skierowanych przez dyrektorów tych placówek do skarżących, w drodze odpowiedzi na wnioski złożone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, z których jednoznacznie wynika, że kierowane przez nich placówki są w stanie zapewnić realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego oraz dysponowały wolnym miejscem. Natomiast przekonanie skarżących wyrażone w skardze, które miałoby stanowić uzasadnienie dla wnioskowanego żądania, nie może odnieść skutku. Wbrew bowiem stanowisku skarżących, nie ma znaczenia, czy szkoła wybrana przez nich dla ich syna w większym stopniu pozwala realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Nie znajduje bowiem uzasadnienia finansowanie przewozu dziecka przez gminę tylko z tej racji, że inna placówka niepubliczna dysponuje lepszymi warunkami od placówki publicznej, bowiem takie rozumowanie prowadziłoby do całkowitego oderwania od hipotezy art. 17 ust. 3a ustawy.

Na gruncie omawianej ustawy wystarczającym kryterium jest zapewnienie wymogów zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie ustalenie, która placówka zapewnia optymalne warunki (por. wyrok tut. Sądu z dnia 1 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 121/16, CBOS). Zatem interpretacja przepisu art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy przez skarżących jest zbyt daleko idąca.

Organ przeprowadzając po dniu 30 marca 2016 r. postępowanie wyjaśniające, czyli po dniu uprawomocnienia się wyroku tut. Sądu z dnia 19 stycznia 2016 r. o sygn. akt IV SA/Gl 415/15 (CBOS) wykazał, że Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Z. jest w stanie zrealizować wskazania zawarte w przytoczonym orzeczeniu z dnia [...]r., zarówno na poziomie pierwszego, jak i drugiego etapu kształcenia. To tym samym przyjąć należało, że najbliższą szkołą będzie dla syna skarżących ten Ośrodek. Wystarczające w tej materii jest pismo Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z. z dnia 26 lutego 2016 r. (k. 16 akt administracyjnych), gdyż oferta tego Ośrodka została odniesiona do indywidualnych wskazań, zawartych w orzeczeniu z dnia [...]r., w porównaniu do możliwości tego Ośrodka.

Nadmienić przyjdzie, że skarżący nie kwestionowali ustaleń organu, wykazujących bliższą odległość tego Ośrodka od miejsca zamieszkania ich syna niż Zespołu Szkół Specjalnych w L., do której uczęszcza.

Nie było też podważone zapewnienie przyjęcia syna skarżących do wymienionego Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z.. Również podnoszona kwestia liczebności osobowej oddziałów, nie może zostać uznana za decydującą, skoro liczebność klas w szkołach winna odpowiadać przepisom § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2001 r. nr 61, poz. 624 z późn. zm.). Wobec powyższego należało stwierdzić, że organ miał podstawy do nieuwzględnienia żądania skarżących.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.