Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 180/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 243 par. 1 pkt 1, art. 247, art. 285 a par. 3, art. 285l, art. 193
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. Z. z dnia 14 listopada 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata do złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt II OZ 763/12 postanawia: oddalić wniosek


UZASADNIENIE

W dniu 16 listopada 2012 r. wpłynął do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek A. Z. z dnia 14 listopada 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w związku z zamiarem wystąpienia ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt II OZ 763/12 oddalającego zażalenie A. Z. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Olsztynie z dnia 20 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 523/12 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub się toczy (art. 254 § 1 P.p.s.a.). Jednakże w przypadku wniosków o przyznanie prawa pomocy w związku z wniesieniem lub zamiarem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, z uwagi na specyfikę postępowania wszczętego tą skargą, które może toczyć się jedynie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, rozpoznanie tych wniosków należy do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie w tym zakresie jest jednoinstancyjne, co nie narusza gwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu oraz zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego, albowiem dotyczy sprawy, która była lub mogła być rozpoznana w postępowaniu dwuinstancyjnym. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w związku z wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie ma charakteru samodzielnego postępowania, a jedynie pochodny w stosunku do sprawy o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która również nie ma charakteru samodzielnego, albowiem dotyczy sprawy, w której dokonuje się oceny, czy kwestionowane orzeczenie jest niezgodne z prawem, przez co stronie została wyrządzona szkoda. Za jednoinstancyjnością postępowania w sprawie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jak również rozstrzygania w kwestiach wpadkowych, w tym w zakresie przyznania prawa pomocy w tej sprawie przemawia właśnie nadzwyczajny charakter tego postępowania. Podobne stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 marca

2006 r., sygn. akt III SPZP 3/05 (publ. OSNP Nr 21-22/2006, poz. 341), w której przyjęto, że ukształtowanie niektórych postępowań jako jednoinstancyjnych, z uwagi na ich charakter i cel jakiemu służą nie narusza ani konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu ani konstytucyjnej zasady dwuinstancyjnego postępowania sądowego. Pogląd taki został również zaakceptowany przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt K 17/07 (publ. OTK-A 2010/8/75).

Stosownie do art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość wniesienia lub uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne także wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Przepis ten ma również odpowiednie zastosowanie do skarg kasacyjnych na mocy art. 193 P.p.s.a., a co się z tym wiąże również do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, stosownie do art. 285l P.p.s.a.

Zgodnie z art. 285a § 3 P.p.s.a. od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. W sprawie wskazanej przez skarżącego, w której zapowiedział zamiar wystąpienia ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA przepisy prawa Unii Europejskiej nie miały i nie mogły mieć zastosowania. Oznacza to, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wskazanego prawomocnego orzeczenia byłaby w tym przypadku oczywiście bezzasadna.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 247 z zw. z art. 285l i 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.