Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 15/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 51
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski / spr. / Sędziowie WSA Krystyna Daniel Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi H.B. i F.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących H.B. i F.B. kwotę 500/ pięćset / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 27 kwietnia 2006 r. F. B. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o skontrolowanie wykonania sieci gazowej i kanalizacyjnej na działce nr [...] w L..

Wnioskiem z dnia 24 maja 2006 r., właściciele sąsiedniej działki nr [...] w L., W. B. i W. B., skierowali prośbę o ustalenie, czy sieć gazowa na ich działce została wybudowana zgodnie z prawem.

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 7 czerwca 2011 r. znak [...] odmówiono nakazania Karpackiej Spółce Gazownictwa sp. z o.o. rozbiórki sieci gazowej w części przebiegającej przez działki nr [...] i [...] w miejscowości L..

W dniu 21 czerwca 2006 r. inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dokonali oględzin na działce nr [...] i [...] w L., podczas których F. B. zażądał usunięcia sieci gazowej z jego działki nr [...]. Także W. B. wniósł takie żądanie co do swojej działki nr [...]. Podczas przedmiotowych oględzin inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. ustalili, że właściciel działki nr [...] dokonał odkrywki w odległości 2 metrów od narożnika północno-wschodniego budynku mieszkalnego. Stwierdzono, że w odległości 2,0 m od ściany budynku na głębokości 0,90 m przebiega rura PCV 32 mm. Rura przebiega w kierunku północ-południe wzdłuż ogrodzenia działki nr [...].

W trakcie postępowania wyjaśniającego, organ I instancji ustalił, że decyzją z dnia 17 grudnia 1990 r. znak: [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. N., działającemu w imieniu Społecznego Komitetu Gazyfikacji wsi L. - Gmina L. pozwolenia na budowę sieci gazowej średnioprężnej wraz z przyłączami domowymi we wsi L.. W zatwierdzonym projekcie sieć gazowa biegnie od zaworu na działce nr [...] poprzez działki nr [...] i [...] wzdłuż drogi nr [...]. Decyzją z dnia 15 czerwca 1992 r., znak: [...], Wójt Gminy L. zatwierdził Społecznemu Komitetowi Gazyfikacji wsi L. "zmiany usytuowania sieci gazowej średniego ciśnienia oraz przyłączy domowych wraz ze zmianą ich liczby". Wprowadzone zmiany usytuowania miały wynikać z konieczności wykonania dodatkowych przyłączy nieobjętych pierwotnym projektem gazyfikacji oraz poważnymi utrudnieniami terenowymi, niemożliwymi do przewidzenia na etapie projektowania. Powyższy projekt zawierał zmiany przebiegu trasy gazociągu na działkach nr [...] i [...]. Zamiast przebiegać wzdłuż działki nr [...] (droga), sieć została przeprojektowana i poprowadzona pomiędzy działkami - nr [...] i [...] w kierunku działki nr [...]. Budowa inwestycji została zakończona i obiekt został przekazany do eksploatacji w roku 1992. Sieć przekazano jako majątek trwały Rejonowemu Zakładowi Gazowniczemu w T..

Wobec powyższego, decyzją z dnia 2 lutego 2007 r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. odmówił nakazania Karpackiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. rozbiórki sieci gazowej przebiegającej przez działki nr [...] i [...] w L., która została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 sierpnia 2007 r., znak: [...]. Na skutek wniesienia przez H. i F. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na decyzję z dnia 30 sierpnia 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1161/07, uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2007 r. znak: [...], jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lutego 2007 r.

Kolejna kontrola w terenie została przeprowadzona w dniu 24 czerwca 2008 r. Stwierdzono podczas niej - po dokonaniu na działce nr [...] w L. przez pracowników Karpackiej Spółki Gazowniczej Sp. z o.o. pierwszej odkrywki w odległości 1,5 m w kierunku południowym i 2,76 m w kierunku wschodnim, o szerokości 0,3 m i głębokości ok. 90 cm - że na działce nr [...] w odległości ok. 3,00 m od budynku mieszkalnego znajduje się rura w kolorze czarnym. Druga odkrywka została wykonana w odległości 1,63 m od narożnika południowo-wschodniego budynku mieszkalnego w kierunku północnym oraz 2,40 m w kierunku wschodnim. Wykop miał długość 1,15 m i szerokość 0,5 m, zaś jego głębokość wynosiła ok. 0,85 m. Stwierdzono, że na głębokości 0,79 m zlokalizowana jest również rurka w kolorze czarnym. Obecny przy oględzinach A. K. (przedstawiciel Karpackiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o.) oświadczył, że obie rury, widoczne po odkrywce, to rury PE (polietylenowe). Jednocześnie A. K. oraz P. F. (przedstawiciele Karpackiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o.) oświadczyli, że "stan rury oraz jej przebieg są zgodne z przepisami technicznymi obowiązującymi w czasie budowy tej sieci".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia 9 stycznia 2009 r. znak: [...] wydanym w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego zobowiązał Karpacką Spółkę Gazowniczą sp. z o. o. do przedłożenia oceny technicznej robót budowlanych wykonanych podczas budowy sieci gazowej w części przebiegającej przez działki nr [...] i [...] w miejscowości L.. Ww. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało utrzymane w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r., znak: [...].

W dniu 1 czerwca 2009 r. Karpacka Spółka Gazownictwa sp. z o.o. przedłożyła, dokumenty żądane postanowieniem z dnia 9 stycznia 2009 r. znak: [...].

Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 4 listopada 2009 r., znak: [...], odmówił nakazania Karpackiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. rozbiórki sieci gazowej, przebiegającej przez działki nr [...] i [...] w L.. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli H. i F. B..

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, dnia 6 lipca 2010 r. wydał na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. decyzję znak [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na konieczność wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności.

W toku ponownie prowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w dniu 7 kwietnia 2011 roku ponownie przeprowadził oględziny na działkach nr [...] i [...] w miejscowości L. i na ww. okoliczność sporządził terenowy szkic obrazujący przebieg sieci gazowej.

Organ pierwszej instancji zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2011 r. poinformował strony o możliwości zapoznania się aktami postępowania a następnie w dniu 7 czerwca 2011 r. wydał decyzję znak: [...] odmawiającą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazania Karpackiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. rozbiórki sieci gazowej w części przebiegającej przez działki nr [...] i [...] w miejscowości L..

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli H. B. i F. B.. Podnieśli, że decyzja jest nieprawidłowa, gdyż nie zostały w niej uwzględnione należycie wskazania z poprzednich decyzji uchylających jak i z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wskazali, że do czynności przekraczających zwykły zarząd potrzeba jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Brak tej zgody oznacza, że wydana decyzja narusza prawo.

Zakwestionowali przekazanie części ich własności w poczet majątku trwałego gazownictwa. Wskazali na naruszenie prawa własności nieruchomości, poprzez fakt, że w narożniku działki, gdzie biegną rury, nie można usytuować żadnego budynku.

Podnieśli, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie ustosunkował się w decyzji do treści ich pisma z dnia 7 kwietnia 2011 r. jak i do pisma z dnia 2 maja 2011 r.

Decyzją z dnia 4 listopada 2011 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) po rozpatrzeniu odwołania H. i F. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 7 czerwca 2011 r. znak: [...], którą odmówiono "nakazania Karpackiej Spółce Gazownictwa Spotka z o.o. rozbiórki sieci gazowej w części przebiegającej przez działki nr [...] i [...] w miejscowości L.", utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, że organ odwoławczy dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stronami postępowania według ustaleń organu I instancji są H. i F. B. (właściciele działki nr [...] w miejscowości L.), W. i W. B. (właściciele działki nr [...] w miejscowości L.) oraz Karpacka Spółka Gazownictwa Sp. z o.o., Rejon Eksploatacji Sieci w B. jako właściciel przedmiotowej sieci gazowej. W ocenie organu ustalony krąg stron postępowania jest prawidłowy i pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zbadanie czy zaistniały przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, odmawiającej nakazanie rozbiórki sieci gazowej w części przebiegającej przez działki nr [...] i [...] w miejscowości L.. Przedmiotowa sieć gazowa została wykonana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia 1990 r., znak: [...] oraz decyzji Wójta Gminy L. z dnia 15 czerwca 1992 r. znak: [...].

Roboty budowlane związane z budową sieci gazowej zostały zakończone w 1992 r. i protokołem "z odbioru technicznego odcinków sieci gazowej oraz dopływów domowych" sieć została oddana do eksploatacji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął niniejsze postępowanie w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane w celu zbadania zgodności z prawem przedmiotowej inwestycji na działkach nr [...] i [...] oraz przesłanek podnoszonych przez skarżących dotyczących konieczności rozbiórki części sieci na działkach nr [...] i [...] w L.. Organ I. instancji zasadnie na podstawie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, odstąpił od wydania postanowienia o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia". Zatem organ odwoławczego rozpatrując odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 7 czerwca 2011 r., znak: [...], ma na uwadze stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w m.in. sprawie w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt. II SA/Kr 1161/07.

W pierwszej kolejności wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1161/07, który został wydany po rozpoznaniu skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2007 r., znak: [...], wskazał, iż "(...) w aktach sprawy nie ma projektu budowlanego (...) Organ administracji (...) powinien zbadać i porównać projektowany przebieg gazociągu z wykonanym gazociągiem (...)". Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podjął wszelkie kroki niezbędne do uzyskania dokumentacji związanej z pozwoleniem na budowę przedmiotowej sieci gazowej oraz jego zmianami. Pismami z dnia 29 czerwca 2006 r. i z dnia 12 października 2006 r. zwrócił się do Karpackiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z prośbą o przesłanie dokumentacji związanej w ww. przedsięwzięciem. Pismami z dnia 12 października 2006 r., z dnia 30 września 2008 r. i z dnia 30 października 2008 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wystąpił do Starostwa Powiatowego w B. o akta sprawy dotyczące "udzielenia Społecznemu Komitetowi Gazyfikacji wsi L. pozwolenia na budowę sieci gazowej średnioprężnej wraz z przyłączami domowymi we wsi L.". Również pismem z dnia 12 października 2006 r. organ I. instancji zwrócił się do Urzędu Gminy L. o przesłanie akt sprawy dotyczących "zatwierdzenia Społecznemu Komitetowi Gazyfikacji wsi L. zmiany usytuowania sieci gazowej średniego ciśnienia oraz przyłączy domowych (...)".

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że projekt realizacji sieci gazowej w miejscowości L., zatwierdzony M. N. działającemu w imieniu Społecznego Komitetu Gazyfikacji wsi L. decyzją o pozwoleniu na budowę Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia 1990 r., znak: [...], został decyzją Wójta Gminy L. z dnia 15 czerwca 1992 r. znak: [...] zmieniony i zatwierdzone zostały zmiany usytuowania sieci gazowej oraz przyłączy domowych z uwagi na poważne utrudnienia terenowe.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podczas oględzin, które miały miejsce w dniach [...] czerwca 2006 r., 24 czerwca 2008 r., 12 maja 2009 r. oraz 7 kwietnia 2011 r. ustalił, że w stosunku do zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy L. z dnia 15 czerwca 1992 r., znak [...] usytuowania sieci gazowej, nastąpiła kolejna zmiana przebiegu odcinków sieci na działkach nr [...] i [...] w L., które eliminowały kolizję w terenie przebiegu instalacji gazowej z istniejącymi zabudowaniami. Powyższa zmiana w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie może stanowić istotnych zmian w przebiegu całej sieci dla których wymagane byłoby uzyskanie kolejnej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Jak wynika z załączonego do akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego szkicu poglądowego, odcinek sieci gazowej w obrębie działki nr [...], zatwierdzony decyzją Wójta Gminy L. z dnia 15 czerwca 1992 r. znak: [...] (naniesiony kolorem różowym), "przecinający" budynek oznaczony jako "[...]", w rzeczywistości (jak wykazał organ nadzoru budowlanego podczas oględzin) został poprowadzony częściowo przez działkę nr [...], tak by nie spowodować kolizji z ww. obiektem (naniesiony kolorem niebieskim). Również na działce nr [...] od strony działki nr [...] przesunięto nieznacznie odcinek sieci w głąb działki, z uwagi na bliskość budynku nr [...] (zmiana naniesiona kolorem niebieskim (akta administracyjne sprawy organu I. instancji, karta nr 102d). Z uwagi na brak inwentaryzacji powykonawczej na działkach nr [...] i [...], organ nadzoru budowlanego dokonał licznych oględzin i sam dokonał ustalenia faktycznego przebiegu sieci gazowej w obrębie działek nr [...] i [...] w L. stwierdzając, że wynikłe zmiany w stosunku do zatwierdzonego przebiegu gazociągu na działkach nr [...] i [...] są nieistotne i nie naruszają warunków technicznych i innych przepisów prawa. Taka zmiana przebiegu sieci pozwoliła uniknąć kolizji z przeszkodą (w postaci budynku czy innego obiektu), która nie była wychwycona na etapie projektowania, gdyż wyniknęła z niedokładności mapy, na której został sporządzony projekt budowlany (skala 1:1000). Ustalono ponadto, że od 1992 roku na ww. działkach nie były prowadzone żadne roboty budowlane (pismo Karpackiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o., akta administracyjne organu I. instancji, karta nr 24), co potwierdza, że sporne odcinki sieci zostały zmienione w trakcie budowy gazociągu w miejscowości L..

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., mając na uwadze treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1161/07: "Organ administracji powinien (...) dokonać oceny czy inwestycja została wykonana zgodnie z projektem, przepisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz przepisami rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (...)", z uwagi na wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych przy budowie sieci gazowej, postanowieniem z dnia 9 stycznia 2009 r., znak: PINB. [...] wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał Karpacką Spółkę Gazowniczą Sp. z o.o. do przedłożenia oceny technicznej robót budowlanych wykonanych podczas budowy sieci gazowej w części przebiegającej przez działki nr [...] i [...] w miejscowości L.. Ww. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało zweryfikowane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu zażaleniowym. Organ postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r. znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 9 stycznia 2009 r. znak: j. w. wskazując, iż "(...) istnieją uzasadnione wątpliwości, co do jakości robót budowlanych przy budowie gazociągu przebiegającego przez działki nr [...] i [...] w L. (...) ".

W dniu 1 czerwca 2009 r. Karpacka Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. przedłożyła "Ocenę techniczną robót budowlanych wykonanych podczas budowy sieci gazowej w części przebiegającej przez dz. nr [...] i [...] w miejscowości L.", sporządzoną przez inż. P. F. oraz inż. M. K.. Z oceny technicznej wynika, że roboty budowlane wykonane podczas budowy sieci gazowej w części przebiegającej przez działki nr [...] i [...] w miejscowości L. "zostały wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich realizacji. Zachowane zostały przepisy wynikające z treści obowiązujących Rozporządzeń, Zarządzeń Ministrów oraz norm branżowych". Ponadto ww. roboty

Tak więc Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie miał podstaw do wydania nakazu rozbiórki, przywrócenia do stanu poprzedniego lub nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności na działkach nr [...] i [...] w L., w celu doprowadzenia wykonanych zmian przebiegu gazociągu do stanu zgodnego z prawem. Jak słusznie wskazał w uzasadnieniu skarżonej decyzji, przedmiotowa sieć gazowa "przez okres ponad 20-lat była użytkowana i w tym czasie nie zgłaszano jakichkolwiek zagrożeń z jej eksploatacją".

W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 Prawa budowlanego: "Ustawa - Prawo budowlane normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach". W myśl zatem ww. przepisu jak również pozostałych regulacji zawartych w ustawie Prawo budowlane, na podstawie której działają organy nadzoru budowlanego, poruszana przez skarżących kwestia naruszenia przez inwestora ich prawa własności poprzez nieistotną zmianę przebiegu odcinka gazociągu na działkach nr [...] i [...] w stosunku do zatwierdzonego przez Wójta Gminy L. pozwolenia na budowę z dnia 15 czerwca 1992 r. znak: [...], nie może stanowić podstawy do nakazu rozbiórki odcinka sieci, bowiem spory dotyczące zdaniem skarżących naruszenia prawa własności przez "Społeczny Komitet Gazyfikacji wsi L.", mają charakter wyłącznie cywilnoprawny i jako takie, mogą być rozstrzygane jedynie na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Nadmieniono, że ww. pozwolenie na budowę Wójta Gminy L. rozstrzygnęło kwestię prawa do dysponowania nieruchomością. Ponadto Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nadmienił, że strony postępowania mogą wzruszyć decyzję o pozwoleniu na budowę w trybie postępowań nadzwyczajnych tj. wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 K.p.a. lub stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 K.p.a., w przypadku zaistnienia wymienionych w ww. przepisach przesłanek. Organami właściwymi rzeczowo do rozpatrzenia wniosków w ww. sprawach są organy administracji architektoniczno-budowlanej, nie zaś organy nadzoru budowlanego. Odpowiedź na pozostałe kwestie została zawarta powyżej w uzasadnieniu.

W ocenie organu odwoławczego, brak jest w niniejszej sprawie podstaw, do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazującej Karpackiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. rozbiórkę części sieci gazowej przebiegającej przez działki nr [...] i [...] w miejscowości L.. Tym samym należało utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

W dniu 5 grudnia 2011 r. H. B. i F. B. wnieśli, za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 listopada 2011 r., znak [...].

Skarżący podnieśli, że ze została naruszona ich własność. Gazownictwo używa działki bez zgody jej współwłaścicieli. W decyzji nie uwzględniono zarzutów skarżących. Obecny stan utrudnia im retencję, nie pozwala na rozbudowę domu oraz poszerzenie wjazdu. Skarżący zarzucili, że sprawę rozstrzygnięto wbrew przepisom, przedłużono obowiązujące terminy.

Wnieśli o zgodne z prawem rozpatrzenie skargi.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, że kwestie ewentualnego naruszenia własności należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego - sprawy te są rozstrzygane na drodze postępowania przed sądami powszechnymi.

W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego kilkakrotnie przeprowadziły zgodności budowy sieci gazowej z pozwoleniem na budowę i stwierdziły, że sieć została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę. Organy ustaliły, że sieć zrealizowana zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy.

Zarzut skarżących że gazociąg uniemożliwia im rozbudowę domu i poszerzenie wjazdu był już zgłaszany w toku postępowania przed organem I. instancji i organ ten stwierdził, że położenie gazociągu nie uniemożliwia rozbudowy budynku po stronie zachodniej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

W tej sprawie skarga jest zasadna, a podniesione w niej zarzuty częściowo zasługują na uwzględnienie. Sąd administracyjny kontrolując legalność wydanego aktu zobowiązany jest bowiem z urzędu zbadać prawidłowość całego postępowania niezależnie od tego, jakie zarzuty są zawarte w skardze.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy.

Ta sprawa już raz była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1161/07 uchylił poprzednio wydane decyzje odmawiające nałożenia obowiązków w przedmiocie rozbiórki tego gazociągu.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Zawarta w ww. wyroku ocena prawa i wskazania wiążą i organy i Sąd orzekający w tej sprawie. Wskazania te dotyczyły nakazu prowadzenia postępowania w zakresie przebiegu sieci kanalizacyjnej, co znalazło odzwierciedlenie w informacji organów o wszczęciu i prowadzeniu odnośnie tej sieci odrębnego postępowania. Sąd zarzucił małą czytelność map obrazujących przebieg sieci i brak projektu budowlanego tej sieci, co również zostało uzupełnione w tej sprawie przez organy administracji. Porównany został przebieg sieci projektowanej z wykonaną, zgodnie z uzasadnieniem ww. wyroku z dnia 31 marca 2008 r. Dalej Sąd wydając wyrok z dnia 31 marca 2008 r. nakaz zbadanie przestrzegania przepisów technicznych dotyczących wykonania samego gazociągu co do materiałów, jakie zostały użyte przy układaniu sieci. To także zostało w tej sprawie wyjaśnione przez organy administracji. W konkluzji Sąd nakazał zbadanie sprawy i zebranie wyczerpującego materiału dowodowego. Tym samym należy stwierdzić, że wskazania i ocena prawna zawarta w ww. wyroku sądu administracyjnego pozwalają Sądowi w tej sprawie na ponowne dokonanie kontroli legalności działania organów, przy związaniu ww. wskazówkami Sądu

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że projekt realizacji sieci gazowej w miejscowości L. został zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę wydana przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia 1990 r., znak: [...]. Następnie decyzją Wójta Gminy L. z dnia 15 czerwca 1992 r. znak: [...] zmienione zostały i zatwierdzone zmiany usytuowania sieci gazowej oraz przyłączy domowych z uwagi na poważne utrudnienia terenowe. Przeprowadzając oględziny nieruchomości skarżących Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. ustalił, że w stosunku do zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy L. z dnia 15 czerwca 1992 r., znak [...] usytuowania sieci gazowej, nastąpiła kolejna zmiana przebiegu odcinków sieci na działkach nr [...] i [...] w L.. Akta sprawy potwierdzają przebieg sieci gazowej zarówno zatwierdzonej decyzją z dnia 17 grudnia 1990 r., jak i zmienionej decyzją z dnia 15 czerwca 1992 r. oraz faktycznie wykonanej (akta administracyjne sprawy, tom III, karta nr 102d). Nie ulega też wątpliwości, że na działkach nr [...] i [...] rzeczywisty przebieg sieci jest inny niż określony decyzjami z grudnia 1990 r. i 15 czerwca 1992 r.

Organy w tej sprawie zbadały również, czy wykonano sieć gazową na ww. działkach od strony technicznej zgodnie z przepisami prawa i w ocenie Sądu ustalenia w tym zakresie są prawidłowe.

Organy obu instancji uznały, że zmiana przebiegu wynikała z konieczności eliminowania kolizji z istniejącymi zabudowaniami i to nie może stanowić istotnej zmiany w przebiegu całej sieci i te zmiany nie naruszają warunków technicznych i innych przepisów prawa. Taka zaś zmiana przebiegu sieci pozwoliła uniknąć kolizji z przeszkodą (w postaci budynku czy innego obiektu), która nie była wychwycona na etapie projektowania, gdyż wyniknęła z niedokładności mapy, na której został sporządzony projekt budowlany (skala 1:1000).

Zgodnie z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), właściwy organ stosuje art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 3 ww. ustawy odpowiednio w przypadku, gdy roboty budowlane, w sytuacjach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Powołany art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego pozwala na stosowanie regulacji z tego artykułu również i do takich sytuacji, w których roboty budowlane zostały już zakończone. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie.

W związku z powyższym w razie ustalenia, że wykonano roboty budowlane wprawdzie na podstawie istniejącego pozwolenia na budowę, ale z odstępstwami, organy administracyjne winny przeprowadzić postępowanie stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego oraz art. 51 ust. 3 tejże ustawy.

Nie ulega również wątpliwości i to nie jest sporne między stronami, że przebieg sieci gazociągu na działkach nr [...] i [...] jest odmienny od zatwierdzonego i to nawet zatwierdzonego decyzją z 15 czerwca 1992 r.

Jeżeli tak, to powołany art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego stosując go odpowiednio stanowi, że właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

W tej sprawie organy uznały, że z uwagi na nieistotne odstępstwa żadnego z obowiązku wynikającego z przytoczonego art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego nie będą stosować.

Okoliczność istotnego bądź nieistotnego odstępstwa od wykonania danego obiektu liniowego w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego nie mają znaczenia w sprawie prowadzonej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego. To tylko art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wskazuje na przesłankę istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, ale w tej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w ogóle nie mógł być stosowany.

Stan zgodny z prawem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego to stan wskazujący nie tylko na zgodność z przepisami Praw budowlanego i aktami wykonawczymi to tej ustawy, ale również stan wskazujący na zgodność z istniejącym i prawomocnym pozwoleniem na budowę bądź zmianą tego pozwolenia. To przecież pozwolenie na budowę pozwalało inwestorowi na prowadzenie robót budowlanych i stanowiło dla niego prawo do legalnego wykonywania tych robót.

Ma to szczególnie istotne znaczenie w przypadku realizacji inwestycji liniowych, gdzie sam przebieg tych inwestycji stanowi nieraz kluczową rolę. Nie ulega bowiem wątpliwości, i zasadnie podnoszą to skarżący, że sam przebieg gazociągu stanowi o ograniczeniu możliwości korzystania z ich nieruchomości. Tym samym przebieg jest istotną okolicznością i zmiana tego przebiegu nie może być traktowana jako nieistotna zmiana i to niezależnie od tego, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego nie zna okoliczności istotnego odstąpienia. Tym samym skoro nie ulega wątpliwości, że przebieg gazociągu na przedmiotowych działkach był odmienny od zatwierdzonego decyzją z dnia 15 czerwca 1992 r. to obowiązkiem organów było zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego celem dostosowania przebiegu trasy gazociągu do zatwierdzonego przebiegu tego gazociągu decyzją z dnia 15 czerwca 1992 r. Sąd nie bada w tej sprawie prawidłowość odstąpienia w faktycznym wykonaniu gazociągu od zatwierdzonego projektu budowlanego. Z akt sprawy wynika, że już projektując w 1990 r. przebieg gazociągu inwestor winien zdawać sobie sprawę z usytuowania obiektów na działkach, w tym na działce nr [...]. Nawet zatwierdzona zmiana przebiegu gazociągu decyzją z 15 czerwca 1992 r. wskazywała, że tak zmieniony gazociąg miałby przebiegać pod budynkiem nr [...]. Na jakiej więc podstawie projektowano zmianę trasy gazociągu tak, aby ta zmieniona trasa przebiegała pod budynkiem? Sami skarżący wskazali, że budynek nr [...] w ogóle nie istniał w okresie realizacji inwestycji. To wskazuje, że podnoszone przez organy okoliczności, jakoby niedokładność mapy czy też kolizja z istniejącymi budynkami (niemożliwa do wychwycenia na etapie projektowania) nie znajduje żadnego uzasadnienia, skoro mapy znajdujące się w aktach sprawy są na tyle dokładne, aby ustalić zagospodarowanie przedmiotowych działek a projektując przebieg gazociągu w oczywisty sposób zaprojektowano go pod budynkiem nr [...] i to niezależnie od tego, czy ten budynek rzeczywiście wówczas istniał. Sąd w tej sprawie nie ocenia prawidłowości wydanej decyzji w dniu 15 czerwca 1992 r. bo to nie jest przedmiotem tej sprawy, skoro jednak decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i tą decyzją zmieniono i zatwierdzono przebieg gazociągu, to kolejne zmiany od tak zatwierdzonego przebiegu winny skutkować zastosowaniem przez organy art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 K.p.a.

Ustalając zaś właściciela tego gazociągu, należało nałożyć obowiązki wynikające z powołanego art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego, stosownie do art. 52 tejże ustawy określającego zakres podmiotów, na rzecz których takie obowiązki mogą być wykonane.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że częściowo zasługują one na uwzględnienie. Rzeczywiście przebieg sieci gazowej ogranicza korzystanie z pełni atrybutów prawa własności i może, np. ograniczać prawo do zabudowy działki. Można doszukiwać się w stanowisku skarżących, że domagają się oni powrotu do przebiegu sieci gazowej zatwierdzonej decyzją z dnia 17 grudnia 1990 r. znak: [...] wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B.. W tym zakresie należy wyjaśnić, że skoro w obrocie prawnym pozostaje kolejna decyzja z dnia 15 czerwca 1992 r., znak [...] którą Wójt Gminy L. zatwierdził Społecznemu Komitetowi Gazyfikacji wsi L. "zmiany usytuowania sieci gazowej średniego ciśnienia oraz przyłączy domowych wraz ze zmianą ich liczby", to zatwierdzony tą decyzją przebieg gazociągu nie może być kwestionowany w tej sprawie. Również okoliczności sprowadzające się do tego, jak wydano decyzję z 15 czerwca 1992 r. w tej sprawie pozostają poza kontrolą.

Tym samym Sąd stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, uchylił obie wydane w tej sprawie decyzje. Wykazane bowiem naruszenia przepisów postępowania mają charakter istotny i mające wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. uchylono obie decyzje.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie prowadząc postępowanie należy precyzyjnie ustalić zakres odstępstw przebiegu gazociągu na działkach objętych tą sprawą w stosunku do przebiegu zatwierdzonego decyzją z dnia 15 czerwca 1992 r. znak [...] i stosownie do tego nałożyć obowiązki wynikające z art. 51 ust. 1 pkt lub pkt 2 tak, aby możliwe było w pierwszej kolejności doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, czyli także stanu zgodnego z obowiązującym pozwoleniem na budowę. W dalszej kolejności należy zastosować art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.