Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 125/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1,  art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Adam Nita (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwany dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (w dalszej części uzasadnienia, określanego mianem Naczelnika Urzędu Skarbowego, Organu I instancji lub Organu egzekucyjnego) z [...] r., nr [...]. We wspomnianym, nieostatecznym rozstrzygnięciu zapadłym w sprawie, Organ I instancji uznał za nieuzasadnione zarzuty złożone przez Stowarzyszenie A (zwane dalej Stowarzyszeniem, Stroną lub Skarżącym) na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r., nr [...], wystawionego przez Prezydenta Miasta K. (w dalszej części uzasadnienia określanego jako Prezydent Miasta lub Wierzyciel).

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Prezydent Miasta wystawił i skierował do Organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy. Obejmował on należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdu o numerze rejestracyjnym wskazanym w tym dokumencie ([...]), które miało miejsce w czterech dniach 2017 r., tj. 25 lipca, 2017 r., 3 sierpnia 2017 r., 17 sierpnia 2017 r. oraz 22 września 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego nadał klauzulę o skierowaniu do egzekucji wspomnianego tytułu wykonawczego, a następnie wydał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B S.A. Dokument ten został doręczony wraz z odpisem tytułu wykonawczego zarówno bankowi, jak i Stowarzyszeniu.

W reakcji na tę czynność, Strona złożyła zarzuty, które uzasadniono wydaniem tytułu wykonawczego bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo wezwania przekazanego Stronie, to jej żądanie nie zostało w późniejszym czasie sprecyzowane. Następnie, Organ egzekucyjny skierował zarzuty do Prezydenta Miasta celem przedstawienia przez niego swojego stanowiska lub wydania postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Wierzyciel, w swoim postanowieniu uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Jednocześnie wskazał on, że zgodnie z ustawą o drogach publicznych, korzystający z nich są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych, w strefie płatnego parkowania (art 13 ust 1 pkt 1 tej ustawy). W uchwale Rady Miasta, wskazanej przez Wierzyciela określono zaś wysokość i rodzaje opłat za postój, właściwe dla poszczególnych grup użytkowników pojazdów.

Jak wyjawił Prezydent Miasta, każdorazowy postój bez wniesionej wymaganej opłaty lub ważnego abonamentu postojowego obliguje użytkownika (właściciela) pojazdu do uiszczenia opłaty dodatkowej (art 13 f ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Zgodnie ze wskazanym wcześniej aktem prawa miejscowego, jej wysokość wynosi 50,00 zł. Wierzyciel wskazał, że samochód osobowy o numerze rejestracyjnym określonym w tytule wykonawczym zajmował miejsce w strefie płatnego parkowania, na konkretnej, wymienionej z nazwy ulicy, w czterech wskazanych wcześniej dniach 2017 r. We wszystkich tych przypadkach, w czasie przeprowadzania czynności kontrolnych, za przednią szybą samochodu brak było ważnego dowodu wniesienia opłaty za postój (w tym zwłaszcza biletów postojowych). Okoliczność tę udokumentowano materiałem fotograficznym, sporządzonym przez kontrolerów strefy płatnego parkowania. Stanowił on podstawę do wystawienia upomnienia właścicielowi pojazdu, a następnie do prowadzenia egzekucji w celu przymusowego ściągnięcia wymaganej należności.

W ocenie Wierzyciela, z tych powodów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut

nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji, oparty na dyspozycji art 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2018 r. poz. 1314, z poźn. zm – zwanej dalej u.p.e.a.). Jest tak, ponieważ samochód należący do Stowarzyszenie, we wskazanym wcześniej czasie bezspornie parkował strefie płatnego parkowania bez uiszczenia stosownej opłaty. Prezydent Miasta wskazał też, że zarzut wykonania w całości lub w części obowiązku podlegającego egzekucji, formułowany na podstawie art 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. może zostać podniesiony gdy zobowiązany nie kwestionuje istnienia swojego obowiązku, natomiast artykułuje jego wykonanie i – tym samym – wygaśnięcie. Taka sytuacja nie występuje zaś w przedmiotowej sprawie. W tym kontekście stwierdzono, że na rachunek bankowy Wierzyciela nie wpłynęła wpłata od Stowarzyszenia, która powinna być konsekwencją skierowanych do niego, czterech zawiadomień (dokumenty pozostawione za wycieraczką zaparkowanego pojazdu, każdego dnia, w którym stwierdzono brak opłaty), upomnienia, czy tytułu wykonawczego. Tym samym, w przekonaniu Prezydenta Miasta wszczęcie postępowania egzekucyjnego było zasadne.

Strona nie zgodziła się z tym postanowieniem i wniosła na nie zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało jednak zarzuty Skarżącego za nieuzasadnione i utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wierzyciela. Stało się tak, ponieważ w całości podzieliło ono zapatrywanie Prezydenta Miasta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało wątpliwości co do tego, że Istnieje obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania. Jednocześnie stanęło ono na stanowisku, że Stowarzyszenie nie wywiązało się z powinności uiszczenia podwyższonej opłaty za parkowanie swojego samochodu. Tym samym, ani zarzut nieistnienia obowiązku, ani teza o jego wykonaniu nie znalazły uznania organu, do którego skierowano środek zaskarżenia na postanowienie Wierzyciela. W konsekwencji, Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty Strony za nieuzasadnione.

Kwestionując legalność tego orzeczenia Organu egzekucyjnego, Strona wniosła na nie zażalenie. Podniesiono w nim, że tytuł egzekucyjny został wydany z rażącym naruszeniem prawa.

Jak wiadomo, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Uzasadniając swoje racje wskazał on na art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowi on, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 tego aktu prawnego, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. W zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. zapatrywanie wierzyciela jest zaś dla organu egzekucyjnego wiążące. Z kolei, w myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W tym kontekście wyartykułowano, że w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia w obiegu prawnym istniało ostateczne stanowisko Wierzyciela, który wyraził przekonanie o niezasadności zarzutu Stowarzyszenia. W związku z tym, Organ egzekucyjny był zobowiązany wydać rozstrzygnięcie o uznaniu zarzutu Strony za bezzasadny i nie mógł prowadzić odrębnego postępowania wyjaśniającego, służącego podważeniu stanowiska Prezydenta Miasta. Dlatego właśnie, w przekonaniu Organu odwoławczego, trafne było orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznaniu za bezzasadny zarzutu opartego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Jednocześnie, w zaskarżonym akcie administracyjnym nie dopatrzono się naruszenia prawa, ani rażącego naruszenia prawa, a Strona nie wskazała żadnych konkretnych argumentów w tym zakresie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Strona wniosła o uchylenie postanowienie Organu II instancji. Jednocześnie podniesiono, że – jak to zostało ujęte – tytuł egzekucyjny został wydany z rażącym naruszeniem prawa, a Stowarzyszenie nie było użytkownikiem drogi i nie parkowało w K.

W odpowiedzi na ten argument, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe zapatrywanie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego podlega oddaleniu. Czyniąc to, Sąd zwraca uwagę na specyfikę procedury, będącej konsekwencją zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. w chwili orzekania przez Organ II instancji - Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 – zwanej dalej u.p.e.a.), co do zasady, działanie administracji w tym zakresie jest w swoisty sposób rozdzielone pomiędzy organ egzekucyjny oraz wierzyciela. Dzieje się tak, ponieważ w myśl wskazanego przepisu, po otrzymaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny jest zobowiązany uzyskać stanowisko wierzyciela. Wypowiedź wspomnianego podmiotu ma zaś formę postanowienia, na które służy zażalenie (por. art. 34 § 2 u.p.e.a.). Dopiero ostateczny charakter tego rozstrzygnięcia otwiera drogę do orzekania przez organ egzekucyjny (art. 34 § 4 u.p.e.a.), przy czym w przypadku zarzutów upartych m.in. na dyrektywie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, wyrażonym w jego ostatecznym postanowieniu (por. art. 34 § 1 u.p.e.a.). Oznacza to, że organ egzekucyjny nie jest władny prowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i – co za tym idzie - do obalenia w tym trybie stanowiska zaprezentowanego przez wierzyciela. Obejmuje to również organ orzekający w następstwie wniesionego zażalenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05).

Odnosząc te spostrzeżenia do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, należy zauważyć, że Organ egzekucyjny prawidłowo zwrócił się do Wierzyciela o zajęcie stanowiska. Ten zaś, w swojej precyzyjnej wypowiedzi mającej formę prawną postanowienia, odnosząc się zarówno do ustalonego stanu faktycznego sprawy, w odpowiedni sposób udokumentowanego, jak i do tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego, uznał za nieuzasadnione zarzuty Strony, jak przyjęto – bo Stowarzyszenie, pomimo wezwania nie sprecyzowało swojego żądania (nie wskazało podstawy złożenia zarzutów i podstawy prawnej wnoszonego zarzutu) - sformułowane w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Zapatrywanie to podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W swoim rozstrzygnięciu, nawiązało ono do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także do obowiązującego stanu prawnego, wynikającego z ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2222 z późn. zm.) oraz do stosownego aktu prawa miejscowego (uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 6 lipca 2011 r. nr XXI/229/11, t.j. Dz.Urz. Woj. Małop. z 2017 r., poz. 3972). W tej uchwale określono bowiem granice strefy płatnego parkowania oraz wysokość opłat za postój samochodów na drogach publicznych, znajdujących się na tym obszarze. Jednocześnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że z mocy samego prawa powstaje zarówno obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie (postój) pojazdu w strefie płatnego parkowania, jak i powinność ponoszenia opłaty dodatkowej, będącej konsekwencją nieuiszczenia opłaty. Skoro zaś Strona, przez cztery dni parkowała swój samochód na drodze publicznej, gdzie pobiera się opłaty, bez ich poniesienia, zasadne było obciążenie jej opłatami dodatkowymi za każdy dzień parkowania i egzekwowanie tej należności. Jednocześnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło za prawdziwe, twierdzenie sformułowane przez Prezydenta Miasta – że na odpowiedni rachunek bankowy nie wpłynęły opłaty dodatkowe na parkowanie, wskazane w zawiadomieniach skierowanych do Stowarzyszenia, w upomnieniu, a także w tytule wykonawczym.

Orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela – uznaniem wniesionych zarzutów za nieuzasadnione (por. art. 34 § 4 u.p.e.a.). Jednocześnie należy wskazać, że z mocy wcześniej już wskazywanego art. 34 § 1 u.p.e.a., wiąże ono zarówno dla Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak i dla Organu odwoławczego. Jego kontrola sądowoadministracyjna odbywa się zaś łącznie z badaniem legalności postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Czyniąc to należy zauważyć, że w zaskarżonym akcie administracyjnym Organu II instancji, nawiązując do zapatrywania zaprezentowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w przekonujący sposób wykazano, że samochód należący do Skarżącego, we wskazanych czterech dniach był zaparkowany w miejscu, w którym czynność ta wiąże się z opłatą. Ponieważ zaś stosowna kwota nie została uiszczona, zgodnie z obowiązująca regulacją ustawową i prawem miejscowym, Stowarzyszenie stało się zobowiązane do zapłaty opłaty dodatkowej w łącznej wysokości 200 zł. Jako, że do przekazania tej kwoty nie doszło, zasadne było wystawienie tytułu wykonawczego przez Wierzyciela. Tym samym, nie znalazł potwierdzenia zarzut podniesiony przez Stronę, która artykułowała, że wspomniany dokument został wydany przez Prezydenta Miasta bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa.

W konsekwencji, w przekonaniu Sądu, obrazy prawa nie dopuścił się Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymując w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego, ani – wcześniej – Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy postanowienie Wierzyciela, który uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Z tego względu, Sąd oddalił skargę. Stało się tak na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325).