Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 510/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 24 ust. 2b
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: Par. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 lutego 2016 r. nr [....] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 6 maja 2015 r. S. T. wystąpił do Starosty o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie wykazu zmian znajdującego się w operacie technicznym KERG [...].

Starosta po dokonaniu analizy zgromadzonej dokumentacji oraz zapoznaniu się z pismami złożonymi przez J. J. decyzją z [...] 2015 r. znak: [...] orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu K gmina L w zakresie:

a) działki nr [...] o pow. 0,26 ha, objętej Aktem Własności Ziemi AWZ [...] z dnia 25 stycznia 1979 r. - polegającej na zmianie przebiegu granic z działką nr [...] na przebiegającą w następujący sposób: z pkt g1 przez pkt g2, g3 do pkt g12 zgodnie z istniejącym ogrodzeniem, następnie granica załamuje się w kierunku wschodnim do pkt g11, gdzie załamuje się i biegnie przez pkt g5 do pkt g6 inaczej niż istniejące ogrodzenie i miedza; zmianie powierzchni i użytków na powierzchnię 0,02608 ha w tym: B - 0,0116 ha, RIIIa - 0,1451 ha, RJIIb-0,0041 ha oraz ujawnieniu budynków położonych na działce nr [...] i ich danych technicznych;

b) działki nr [...] o pow. 0,5 ha, objętej księga wieczystą [...], dotyczącej zmiany przebiegu granic z działką nr [...] na przebiegającą w następujący sposób: z pkt g1 przez pkt g2, g3 do pkt g12 zgodnie z istniejącym ogrodzeniem, następnie granica załamuje się w kierunku wschodnim do pkt g1, gdzie załamuje się i biegnie przez pkt g5 do pkt g6 inaczej niż istniejące ogrodzenie i miedza.

Aktualizacji dokonano zgodnie z operatem technicznym [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 6 maja 2015 r. i z dnia 19 sierpnia 2015 r. sporządzonym przez geodetę uprawnionego inż. K. P. (nr upr. [...]).

W uzasadnieniu przedstawiono w sposób wyczerpujący podstawę aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie przedmiotowych działek. Wyjaśniono procedurę dotyczącą ustalenia granic przedmiotowej działki. Organ I instancji wskazał, że granica między przedmiotowymi działkami wymagała ustalenia ze względu na fakt, że stan ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków odbiegał od stanu użytkowania faktycznego w terenie, natomiast w zasobie geodezyjnym oprócz mapy ewidencyjnej brak było dokumentacji geodezyjnej pozwalającej na jednoznaczne wskazanie przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami.

Od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożył odwołanie J. J. wskazując, że jego oświadczenie spisane w protokole z czynności terenowych w dniu 20 lipca 2015 r. nie można uznać jako oświadczenie, o jakim mowa w § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034). Skarżący i S. T. nie dokonali zgodnych wskazań przebiegu granicy i na tą okoliczność nie złożył skarżący stosownego oświadczenia do protokołu, a jedynie zaakceptował przebieg granicy wytyczonej w zasadzie bez jego udziału podczas czynności przeprowadzonych w dniu 26 kwietnia 2013 r., uzależniając tę akceptację od usunięcia części ogrodzenia przez S. T., tym samym nie miał możliwości skarżący wskazać akceptowanego przez siebie przebiegu granicy. Powyższy stan rzeczy jest wynikiem błędnego działania geodety przy wykonywaniu czynności, co wpłynęło na złożenie błędnego oświadczenia przez J. J. Zdaniem skarżącego, akceptacja przez skarżącego nowej granicy w opisanej wyżej formie winna być przedmiotem wyjaśnienia przez organ I instancji tym bardziej, że znane było organowi I instancji stanowisko skarżącego wyrażające się brakiem zgody na zmianę granicy w sposób ustalony przez geodetę w przedmiotowym operacie technicznym.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geologicznego i Kartograficznego decyzją z dnia 19 lutego 2016 r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. J. od decyzji Starosty z [...] 2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu odwoławczego zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków reguluje Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ww. ustawy, ewidencja gruntów i budynków stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Mając na uwadze przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego wskazuje się, że aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b ustawy).

Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c ustawy).

Ewidencja gruntów i budynków nie tworzy, a jedynie odzwierciedla stany prawne i faktyczne gruntów, budynków i lokali ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie rozstrzyga spraw własnościowych do gruntu. Z § 44 pkt 2 rozporządzenia wynika, że do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy między innymi utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Rozstrzygnięcie sprawy wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do oceny przez organ administracji zasadności wniosku w aspekcie przedłożonych dokumentów. Z przepisów wynika, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji między innymi na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu i dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków i dotyczy nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy.

W przedmiotowej sprawie zaszły takie okoliczności, gdyż do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przyjęty został w dniu 6 maja 2015 r. i 19 sierpnia 2015 r. operat techniczny nr [...] zawierający zaktualizowane dane działek wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji. Mimo, że ww. operat wykonany został na zlecenie S. T., to dokonanie na jego podstawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków wymaga wniosku podmiotów ewidencyjnych, których zmiana dotyczy, czyli właścicieli działki ewidencyjnej nr [...] i działki ewidencyjnej nr [...].

Według § 36 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonych na potrzeby postępowań sądowych i administracyjnych, kończących się wydaniem prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Przepisy zawarte w § 37, § 38 i § 39 rozporządzenia dopuszczają możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granicy w wyniku pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie.

Analiza dokumentacji geodezyjnej nr KERG [...] przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 maja 2015 r. i dnia 19 sierpnia 2015 r. jednoznacznie potwierdza, że w trybie przepisów § 37 i § 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dokonano ustalenia przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] z działkami [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie operatu podziałowego nr KERG [...] oraz mapy ewidencji gruntów i budynków.

W wyniku przeprowadzonych czynności ustalenia przebiegu granic, których dokonano w dniu 26 kwietnia 2013 r. uległ zmianie przebieg granic oraz powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] oraz przebieg granicy działki ewidencyjnej nr [...]. Zainteresowani, którzy stawili się na gruncie w tym: S. T., W. T. i P. N. złożyli do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli co do ustalonego przebiegu granic i położenia wyznaczających je punktów granicznych. Zainteresowani złożyli podpisy na szkicach granicznych stanowiących integralną część protokołów z czynności ustalenia granic działek ewidencyjnych. W zakresie odcinka granicy wskazanej do aktualizacji między działkami nr [...] i [...] granica została ustalona na podstawie oświadczenia właściciela działki nr [...], gdyż współwłaściciele działki nr [...] nie stawili się na gruncie. W ramach prowadzonego postępowania organ ewidencyjny zawiadomieniem z 12 maja 2015 r. poinformował właścicieli działki ewidencyjnej nr [...] i [...] o prowadzonym postępowaniu i możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją w sprawie. Ze zgromadzonym materiałem dowodowym zapoznała się W. J. działająca w imieniu syna J. J., kwestionując ustalenie granic dokonane w dniu 26 kwietnia 2013 r. W odrębnym piśmie z 24 maja 2015 r. J. J. wskazał na nieprawidłowości w czynnościach dotyczących ustalenia granic nieruchomości polegających na niewłaściwym zawiadomieniu przez geodetę właścicieli działki ewidencyjnej nr [...]. W związku ze zgłoszonymi uwagami J. J. - obecnego właściciela działki ewidencyjnej nr [...] o niewłaściwym zawiadomieniu o czynnościach ustalenia granic działki ewidencyjnej, starosta dokonał ponownej weryfikacji operatu technicznego nr [...] pod kątem prawidłowości dokonanych zawiadomień o czynnościach ustalenia przebiegu granic działki ewidencyjnej. Analiza wykazała, że poprzedni właściciele działki ewidencyjnej nr [...] zostali nieskutecznie powiadomieni o czynnościach na gruncie, poprzez wysłanie zawiadomień pod niewłaściwy adres, tym samym pozbawiono ich możliwości wypowiedzenia się w temacie przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...].

Zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów i budynków działka ewidencyjna nr [...] stanowi własność S. T. Działka ewidencyjna nr [...] aktem notarialnym z 23 lipca 2014 r. rep. A. nr [...] przeszła na własność J. J.

Ponowne czynności ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...] zostały przeprowadzone 20 lipca 2015 r. przy udziale S. T. oraz J. J. W trakcie czynności ustalono przebieg granic oraz wyznaczających je punktów granicznych. W protokole granicznym dokonano opisu ustalenia, które wykonano w oparciu o zgodne oświadczenie właścicieli co do przebiegu zgodnie ze stanem na gruncie, tzn. zgodnie z ogrodzeniem (na odcinku od pkt g1 przez pkt g1, pkt g3 do pkt g12) oraz zgodnie z danymi z mapy ewidencyjnej popartej zgodnym oświadczeniem stron na odcinku od pkt g11 przez pkt g5 do pkt g6. W protokole z czynności ustalenia granic działki ewidencyjnej oraz na szkicu ustalenia granic widnieją podpisy właścicieli przedmiotowych działek. W kolumnie opisującej "inne oświadczenia zainteresowanych stron" S. T. złożył oświadczenie, że akceptuje granice i zobowiązuje się usunąć ogrodzenie w części, która jest poza granicą (od pkt g12 w kierunku północnym). J. J. złożył oświadczenie, że akceptuje ustaloną granicę pod warunkiem usunięcia części ogrodzenia nie będącego w granicy do końca 2015 r. (od pkt g12 w kierunku północnym).

Odnosząc powyższe przepisy do czynności dokonanych przez geodetę uprawnionego, na gruncie w dniach: 26 kwietnia 2013 r. oraz 20 lipca 2015 r. stwierdzono, że są prawidłowe również w świetle aktualnie obowiązujących (od 11 stycznia 2016 r.) przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zatem operat KERG [...] może stanowić podstawę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Dokonane pomiary i porównanie ich z danymi zawartymi w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków uzasadniają wprowadzenie zmian.

W ocenie organu odwoławczego dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych wykazane dotychczas w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dlatego uzasadnione było pozyskanie danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych za zasadach określonych w § 37, § 38 i § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji zdaniem organu odwoławczego nie znajdują uzasadnienia zarzuty naruszenia prawa materialnego w szczególności przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym czynności ustalenia przebiegu granicy. Pomimo złożonego podpisu zarówno w protokole spisanym 20 lipca 2015 r. jak i na szkicu stanowiącym jego integralną część, J. J. podnosi, że jego oświadczenie nie można uznać jako oświadczenie, o jakim mowa w § 39 ww. rozporządzenia. Zdaniem skarżącego jego oświadczenie oznacza jedynie akceptację przebiegu granicy wytyczonej bez jego udziału podczas czynności przeprowadzonych na gruncie 26 kwietnia 2013 r., zatem nie miał możliwości wskazać akceptowanego przez niego przebiegu granicy. Ponadto skarżący podniósł, że akceptację przebiegu granicy uzależnił od usunięcia części ogrodzenia S. T., usytuowanego na działce skarżącego. Zarzucił geodecie błędne działanie, które w konsekwencji wpłynęło na złożenie błędnego oświadczenia woli. W ocenie organu odwoławczego, skoro odwołujący na gruncie złożył do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych oświadczenie wraz z drugą stroną co do przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...] i tylko pomiędzy tymi działkami, to przebieg tej granicy będącej przedmiotem operatu technicznego nr [...], przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, został określony bezspornie. Jeżeli J. J. chce podważyć swoje oświadczenie woli, to może to uczynić tylko przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu o aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków obręb K (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 3 września 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1342/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 218/13).

Dalej podano, że zagadnienia będące treścią § 47 ust. 3 są obecnie uregulowane przepisami art. 24 ust. 2b, 2b oraz 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zatem organ I instancji właściwie zastosował przepisy dotyczące aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie organu odwoławczego bez znaczenia jest w tym przypadku zarzut nie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, ponieważ ustalenie przebiegu granicy nie odbywa się na rozprawie, tylko w sposób wskazany ww. przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wyznaczenie i przeprowadzenie w tym przypadku rozprawy nie mogło mieć wpływu na sposób ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...]. Mogło mieć tylko znaczenie informacyjne.

W ocenie organu odwoławczego operat techniczny nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 maja 2015 r. oraz 19 sierpnia 2015 r. w pełni spełnia wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych. Organ I instancji zasadnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami, w oparciu o całokształt materiału dowodowego w tym dokumentację geodezyjną nr [...] dokonał aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K, jednostka ewidencyjna L w zakresie powierzchni, użytków oraz przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] oraz zmiany przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] na odcinku z działką ewidencyjną [...] bez zmiany jej powierzchni.

W ocenie organu odwoławczego okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione przez organ I instancji. W sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono stronom czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego. Wobec czego organ odwoławczy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty Powiatu uznaje za prawidłowe, wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Skargę na powyższą decyzję wniósł w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. J. Zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, a to:

a) art. 24 ust. 2b pkt 2 i ust. 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego polegające na dokonaniu aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków pomimo braku przesłanek do dokonania takiej aktualizacji;

b) § 39 ust. 1 w zw. z § 45 ust. 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w związku z art. 24 ust. 2b pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego polegające na przyjęciu, że doszło do ustalenia przebiegu granic działek [...] i [...] na podstawie § 39 ust. 1 rozporządzenia, tj. na podstawie zgodnych wskazań właścicieli działek, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu, w sytuacji gdy faktycznie zgodne wskazanie granic, potwierdzone zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu, nie miało miejsca;

c) art. 12b Prawa geodezyjnego i kartograficznego polegające na nieskontrolowaniu przez organ zgodności z prawem operatu technicznego [...], w tym w szczególności w zakresie ustalenia granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] oraz stanowiącego podstawę tego ustalenia zgodnego oświadczenia stron;

d) art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 K.p.a. polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w tym w szczególności niewyjaśnieniu treści złożonych przez stron oświadczeń co do przebiegu granic, w tym tego czy były do oświadczenia zgodne oraz jakie znaczenie dla ich oceny miał zawarty w oświadczeniu skarżącego warunek.

Skarżący podał, że prawdziwą treścią oświadczenia skarżącego było brak zgody na przebieg granicy i to wynika z warunkowej zgody skarżącego zawartej w protokole, a oświadczenie wynikające z § 39 rozporządzenia ma charakter cywilnoprawny, ale nie ma ono ani jedynie charakteru oświadczenia woli, ani tylko oświadczenia wiedzy. Dalej skarżący zarzucił, że wadliwym było zamieszczenie w protokole z ustalania granic informacji sugerujących nie tylko wyrażanie zgody na jej przebieg, ale także zawarcie ugody pomiędzy stronami co do jej przebiegu i ten zakres jako niewymieniony w § 39 ust. 1 rozporządzenia dyskwalifikuje protokół jako podstawę do aktualizacji. Żadne oświadczenie woli nie może być złożone pod warunkiem, a oświadczenie wiedzy może być tylko wtedy złożone pod warunkiem, gdy wynika to z przepisów prawa i przyjęcie takiego warunkowego oświadczenia wiedzy jako zgody na przebieg granicy narusza § 39 ust. 1 rozporządzenia. W tej sprawie oświadczenia obu właścicieli nie były zgodne, bo oświadczenie skarżącego jest warunkowe i drugiej strony bezwarunkowe.

Wskazując na powyższe wniósł skarżący o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 lutego 2015 r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu z [...] 2015 r. znak: [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.

Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Skarga skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. W dniu 20 lipca 2015 r. geodeta uprawniony sporządził terenowy szkic ustalenia granic działek ewidencyjnych nr [...] (własność skarżącego J. J.) i nr [...] (własność S. T.). Ustalono przebieg granicy zgodnie z punktami g1-g12. Z tego ustalenia sporządzono protokół z czynności ustalenia granic działki ewidencyjnej, sporządzono mapę (szkic ustalenia granic) oraz odebrano w szczególności, oświadczenia właścicieli obu ww. nieruchomości co do samego ustalenia przebiegu wspólnej granicy. Sąd w tym miejscu pomija opisywanie pozostałego stanu faktycznego sprawy, polegającego także na tym, że już wcześniej sporządzano protokół z przyjęcia granic nieruchomości, który na skutek nieskutecznego zawiadomienia części byłych właścicieli nie został uznany za podstawę dokonania aktualizacji, ani też i tego, że sama aktualizacja ww. granicy stanowiła cześć postępowania w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.g.k. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków Dz. U. z 2016 r. poz. 1034), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, co słusznie podkreślały w tej sprawie organy obu instancji, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Zbiór ten pełni funkcje informacyjno-techniczne i nie rozstrzyga i nie może rozstrzygać sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można ani dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich lub uprawnień do władania nieruchomością (działką). Rejestr ewidencji gruntów wyłącznie odzwierciedla aktualny stan prawny dotyczący danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Przepisy P.g.k. nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Istotne jest też to, że zgodnie z § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z aktualizacją ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie.

Trafnie organy obu instancji powołały się na art. 24 ust. 2b P.g.k., zgodnie z którym aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje albo w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa; b) wpisów w księgach wieczystych; c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu; d) ostatecznych decyzji administracyjnych; e) aktów notarialnych; f) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych; g) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu; h) wpisów w innych rejestrach publicznych; i) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; albo też w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

W tej sprawie, wobec braku zaistnienia podstaw do dokonania aktualizacji w drodze czynności materialnotechnicznej, aktualizacja mogła być dokonana tylko w drodze decyzji administracyjnej i taką decyzję organ I instancji wydał.

Same przepisy P.g.k. nie są wystarczającą podstawą do wydania w tej sprawie decyzji. Dodatkowo organy miały obowiązek przestrzegania przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów.

Przepisy §§ 36, 37 i 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów regulują kwestię wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych, wskazując na rodzaje dokumentacji stanowiącej podstawę wykazywania przebiegu granic (§ 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów) oraz na sposób pozyskania danych dotyczących przebiegu granic w razie braku takiej dokumentacji. Zgodnie z § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Kolejne przepisy ww. rozporządzenia, tj. § 37 i 38 regulują podstawę i tryb wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych w razie braku dokumentacji, o której mowa w § 36 lub w przypadku, kiedy dane zawarte w tej dokumentacji nie są wiarygodne lub nie odpowiadają standardom technicznym. W takich przypadkach dane dotyczące przebiegu granic pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów) w trybie czynności, o których mowa w § 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Warunkiem koniecznym otwierającym możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie jest stwierdzenie braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów lub stwierdzenie, że zawarte w niej dane nie są wiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym.

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że z dokumentacji geodezyjnej jednoznacznie wynikało, że dane dotyczące przebiegu granic między działkami nr [...] i nr [...] był odmienny od stanu użytkowania, a dostępne materiały geodezyjne (opisane w uzasadnieniach decyzji) nie pozwalały na jednoznaczne wskazanie przebiegu tej granicy. Zatem organ I instancji prawidłowo przyjął, że zaistniała podstawa do ustalenia przebiegu granic działek nr [...] i [...] względem siebie dla celów ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowego pomiaru geodezyjnego. Taki pomiar winien być poprzedzony ustaleniem przebiegu granic na gruncie. Natomiast w myśl § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych na gruncie, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje się w pierwszej kolejności na podstawie zgodnych wskazań właścicieli tych działek, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Pozostałe ustępu § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów wskazują na sposoby ustalania przebiegu granicy w razie braku złożenia zgodnych oświadczeń przez właścicieli działek.

Spór w tej sprawie sprowadza się do tego, czy ustalenia przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] w tej sprawie można była dokonać na podstawie zgodnych oświadczeń właścicieli tych działek, czy też właściciele ci nie złożyli zgodnych oświadczeń w tym zakresie.

Sporządzony w tej sprawie protokół z ustalenia granic działki ewidencyjnej nie ma charakteru protokołu granicznego sporządzonego w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości. W przedmiotowej sprawie granica między ww. działkami została ustalona w obecności właścicieli nieruchomości, którzy złożyli, jak wynika to wprost z treści tego protokołu, zgodne oświadczenie co do jej przebiegu, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń, a następnie przebieg granicy został zaznaczony na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu. Co ważne, protokół ten nie ma charakteru aktu ugody zawartej przed uprawnionych geodetą w rozumieniu art. 31 ust. 4 P.g.k. (w zakresie postępowania rozgraniczeniowego). Oświadczenie złożone w trybie § 39 ust.1 rozporządzenia w sprawie ewidencji stanowi tylko element postępowania o ustalenie przebiegu granic działek dla celów ewidencyjnych, poprzedzający terenowy pomiar geodezyjny i mieści w sobie przede wszystkim elementy oświadczenia wiedzy co do przebiegu tej granicy.

Prawidłowo organy obu instancji uznały, że złożone przez skarżącego do protokołu w dniu 20 lipca 2015 r. oświadczenie było zgodne z oświadczeniem innego uczestnika (właściciela działki nr [...]) i dawało podstawę do dokonania dalszych czynności w postępowaniu o ustalenie przebiegu granic ewidencyjnych, które zakończyło się z chwilą opracowania operatu pomiarowego i przyjęcia go do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. To operat pomiarowy jest dokumentem geodezyjnym stanowiącym podstawę decyzji, a nie oświadczenie skarżącego.

Co także ma znaczenie w tej sprawie, złożone do protokołu przed geodetą oświadczenie nie nadawało przebiegowi granicy ewidencyjnej pomiędzy działkami nr [...] i [...] charakteru granicy prawnej i nie wyłącza rozstrzygnięcia sporu o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielami sąsiadujących działek w trybie postępowania o rozgraniczenie. Tym samym jeżeli skarżący lub właściciel nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] nie zgadzają się co do zakresu swojej własności, czyli uważają, że granica ich prawa własności nieruchomości biegnie dalej niż wynika to z tak ustalonej granicy ewidencyjnej, to ustalona w tej sprawie granica nie będzie stanowiła przeszkody przed ewentualnym wszczęciem odrębnego postępowania rozgraniczeniowego.

Oświadczenie składane na podstawie § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji jest co do zasady oświadczeniem wiedzy, a nie oświadczeniem woli. To właściciele działek (lub inne osoby wymienione w ww. § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów) zgodnie wskazują przebieg granic działek ewidencyjnych. Prawodawca nawet redagując powołany § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji posłużył się pojęciem "wskazania" przez właścicieli przebiegu granicy ewidencyjnej żeby podkreślić, że w tym zakresie chodzi przede wszystkim o wiedzę, jaką mają właściciele co do granic ich działek, a nie wykazywania zakresu prawa własności. Aczkolwiek taka wiedza właściciela co do przebiegu granicy jego działki powinna mieć swoje źródło w zakresie prawa własności przysługującej danej osobie.

Oświadczenie wiedzy to przekaz informacji o danym zdarzeniu, zjawisku lub określonej sytuacji, pomocnej dla podjęcia określonej dalszej czynności. Takie oświadczenie może być złożone w dowolny sposób, aby tylko sam przekaz wiedzy pozwalał na jej uzewnętrznienie zgodnie z wiedzą i zamiarem osoby składającej takie oświadczenie. Skoro zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów istotą wskazań właścicieli działek było podanie przez nich, gdzie (po jakich punktach) przebiega owa granica i w sytuacji, gdy samo wskazanie tych punktów jest zgodne tak przez jednego, jak i drugiego właściciela nieruchomości – to wówczas spełniona zostaje przesłanka z powołanego § 39 ust. 1 ww. rozporządzenia. Okoliczność, że tak skarżący J. J. jak i S. T. zgodnie wskazali przebieg granicy między ich działkami, dodatkowo zastabilizowaną granicznikami betonowymi (już istniejącymi), prętami, palikami drewnianymi i zaznaczeniem tego przebiegu na samym ogrodzeniu (poprzez namalowanie punktów g2, g3 i g4) dodatkowo potwierdza, że obaj właściciele wykazali i wskazali swoją wiedzą jak ma przebiegać granica. Akceptacja tego znajduje się i na protokole z czynności ustalenia przebiegu granicy i na szkicu ustalenia granicy. Okoliczność natomiast, że dodatkowo obaj właściciele wskazali na konieczność usunięcia ogrodzenia nie mogła być w tej sprawie traktowana jako brak wskazań przebiegu linii samej granicy. Oświadczenie wiedzy ma zawierać wiedzę co do danego faktu, zdarzenia. W tej sprawie oświadczenie wiedzy obu właścicieli działek miało dotyczyć tylko wskazania przebiegu granicy i w tym zakresie takie oświadczenia złożono. Natomiast kwestia rozbiórki części ogrodzenia nie mogła być częścią tej sprawy i jeżeli jeden z właścicieli nieruchomości uważa, że drugi właściciel nie rozebrał części ogrodzenia na jego działce, to wówczas służą mu różnorodne inne środki, w tym środki prawne służące do doprowadzenia do rozbiórki ogrodzenia wykonanego na jego nieruchomości. Właścicielem ogrodzenia jest ten, kto jest właścicielem nieruchomości, na której zostało ono wybudowane. Sąd w tej sprawie nie wypowiada się co do rozbiórki (lub usunięcia) samego ogrodzenia zlokalizowanego w granicy lub tuz obok granicy między ww. działkami.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w ocenie Sądu w tej sprawie organy orzekające właściwie zinterpretowały i zastosowały przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów.

W ocenie Sądu zarzuty skargi w części są niezasadne. Niezasadny jest zarzut, jakoby prawdziwą treścią oświadczenia skarżącego było brak zgody na przebieg granicy i to wynika z warunkowej zgody skarżącego zawartej w protokole. Co innego wynika bowiem z protokołu, w którym skarżący wiedząc już przed samym okazaniem w terenie granicy działki o przebiegu granicy i o mającym nastąpić powtórnym jej wskazaniu, podpisuje protokół w dwóch miejscach bez zastrzeżeń. Podpisanie protokołu bez zastrzeżeń nie może być traktowane inaczej jak tylko brak sprzeciwu lub brak negacji co do okazanego przebiegu granicy. Przyjęcie odmiennej koncepcji oznaczałoby de facto niemożność ustalania przebiegu granic, bo nawet wtedy, gdy przed uprawnionym geodetą właściciele zgodzą się na przebieg granicy, będą mogli skutecznie później zakwestionować taką zgodę w każdym postępowaniu.

Zasadnym jest natomiast stwierdzenie, że oświadczenie wynikające z § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów ma charakter przede wszystkim oświadczenia wiedzy. Sąd jednak nie podziela dalszej argumentacji skarżącego, że w tej sprawie w istocie nie złożono żadnego oświadczenia wiedzy co do wskazania przebiegu granicy ewidencyjnej. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że żadne oświadczenie woli nie może być złożone pod warunkiem, a oświadczenie wiedzy może być tylko wtedy złożone pod warunkiem, gdy wynika to z przepisów prawa i przyjęcie takiego warunkowego oświadczenia wiedzy jako zgody na przebieg granicy narusza § 39 ust. 1 ww. rozporządzenia. W ocenie Sądu oświadczenie woli może być warunkowe, a oświadczenie wiedzy (uzewnętrznienie posiadanych przez osobę treści, informacji, wiadomości nie zmierzających do wywołania skutku prawnego w postaci nawiązania/zmiany/ustania stosunku prawnego) w ogóle nie jest regulowane prawem cywilnym i tym samym może przybrać dowolną formę i treść, aby tylko wynikała z niego "wiedza o kimś lub o czymś, co jest przydatne dla danej sprawy". Sąd nie podziela i tego zarzutu skargi, że oświadczenia obu właścicieli nie były zgodne, bo oświadczenie skarżącego było warunkowe a drugiej strony bezwarunkowe. Z akt sprawy, a zwłaszcza z treści protokołu wynika, że oba właściciele zgodnie wskazali na przebieg granicy, a to jest podstawą zastosowania § 39 ww. rozporządzenia.

Niezasadnym jest zarzut wadliwego zamieszczenia w protokole z ustalania granic informacji sugerujących nie tylko wyrażanie zgody na jej przebieg, ale także zawarcie ugody pomiędzy stronami co do jej przebiegu i ten zakres jako niewymieniony w § 39 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji ma dyskwalifikować protokół jako podstawę do aktualizacji. Protokół KERG [...] nie zawiera żadnej informacji o ugodzie, jak i nie zawierał żadnej sugestii o nakładaniu do wyrażania zgody na przebieg granicy.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zostało przeprowadzone prawidłowe postępowanie dowodowe, którego wyniki są rezultatem zgromadzenia materiału dowodowego, z którego następnie wyciągnięto wnioski odpowiadające logice i zasadom doświadczenia życiowego. Organy geodezyjne nie działały również w sposób utrudniający budowanie zaufania obywateli do organów państwa – zapewniły bowiem stronie oraz uczestnikom czynny udział w każdym stadium kontrolowanego postępowania. Sama zaś okoliczność, że ustalenia zapadłe w wyniku tego postępowania nie odpowiadają oczekiwaniom skarżącego nie przesądza o tym, aby organy dopuściły się naruszenia wspomnianej zasady. Jeszcze raz Sąd podkreśla, że jeżeli skarżący kwestionuje zakres swojego prawa własności może wszcząć inne postępowanie, np. rozgraniczeniowe i wówczas dochodzić wytyczenia takiej granicy, jaka będzie odpowiadała wykazanemu przez daną osobę prawu.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia z dnia 19 lutego 2015 r. znak: [...] była prawidłowa.

Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.