Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 381/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105, art. 107
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2007r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 107 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz w oparciu o art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.jedn. Dz.U z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) Naczelnik Wydziału Komunikacji, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta J. postanowił skreślić T.K. z ewidencji instruktorów, nr uprawnienia [...] oraz wezwał go do zwrotu legitymacji instruktora. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku informacji z dnia [...] uzyskał wiedzę, że w dniu [...] T.K. dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego poprzez spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego – [...]. Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. został uznany winnym spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego (naruszenia art. 86 § 1 kodeksu wykroczeń). Zgodnie zaś z art. 107 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) skreśla instruktora z ewidencji, jeżeli nie spełnia warunków określonych w art. 105 ust 2 pkt 1-6, czyli między innymi w przypadku, gdy instruktor jest karany wyrokiem lub orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń za przestępstwa lub wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Wobec faktu, iż w niniejszej sprawie T.K. został ukarany prawomocnym wyrokiem, co zostało odnotowane w rejestrach [...] Komendanta Policji w K., w związku z powyższym należało orzec jak w sentencji.

W odwołaniu od tej decyzji, T.K., działając przez pełnomocnika, wniósł o zmianę decyzji organu pierwszej instancji poprzez jej uchylenie, z uwagi na naruszenie art. 105 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż skazanie wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] sygn. akt [...], jest podstawą do przyjęcia, iż nie spełnia on warunku z art. 105 ust. 2 pkt 6 Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu podniósł, że poza sporem pozostaje fakt, iż art. 105 ust. 2 pkt 6 wymienionej ustawy uniemożliwia, aby osoba skazana wyrokiem sądu za przestępstwo lub wykroczenie była instruktorem nauki jazdy. Z uwagi na duży ciężar gatunkowy tej zasady, uniemożliwiający pozostawianie instruktorem osobie nie spełniającej warunku wskazanego w powyższym przepisie, należy uznać, że fakt skazania musi być bezsporny. W rozpatrywanej natomiast sprawie wydany został wyrok w trybie nakazowym, przewidziany dla rozpoznania spraw o wykroczenia drogowe na długo przed uchwaleniem ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Oznacza to, że przed uchwaleniem ustawy Prawo o ruchu drogowym, istniała możliwość wymierzania za wykroczenia mniejszej wagi popełnione w bezspornych okolicznościach, stosownej kary nakazem karnym, a świadomość taką posiadał ustawodawca, wprowadzając obligatoryjną przesłankę skreślenia z listy instruktorów osób, które nie spełniły warunku określonego w art. 105 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy, ale w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwa lub wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym a nie nakazem karnym. Dlatego też uznał, że skazanie instruktora nauki jazdy prawomocnym nakazem karnym nie może stanowić podstawy do skreślenia go z ewidencji w trybie art. 107 ust. 1 prawa o ruchu drogowym. Dodatkowo odwołał się do podobnej, w jego ocenie, regulacji zawartej w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA 137/97, potwierdzających niemożność uwzględniania w takiej sprawie nakazu karnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało zaskarżoną decyzję w części dotyczącej skreślenia T.K. z ewidencji instruktorów oraz uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wezwania do zwrotu legitymacji instruktora i w tej części postępowanie w sprawie umorzyło.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy po przedstawieniu dotychczasowego postępowania w sprawie, wyjaśnił, że zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – starosta dokonuje wpisu osoby do ewidencji instruktorów, jeśli spełnia ona warunki określone w art. 105 ust. 2 pkt od 1 do 6 ustawy i wydaje legitymację instruktora na okres wynikający z terminów kontrolnych badań lekarskich i psychologicznych. Wśród wymagań określonych w tym artykule, instruktorem może być osoba, która m.in. nie była karana wyrokiem sądu lub orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń za przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym (pkt. 6) Starosta sprawując nadzór na instruktorami i prowadząc ich ewidencję, czuwa nad ich bieżącą działalnością i ocenia, czy instruktor nie przestał spełniać wymagań określonych w wymienionym art. 105 ustawy. Dlatego też może zwracać się z odpowiednimi zapytaniami do Krajowego Rejestru Karnego oraz właściwego komendanta wojewódzkiego Policji o informacje dotyczące konkretnych osób. W wyniku takiego działania ustalił, iż w dniu [...] T.K. dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego poprzez [...]. Za wymienione wykroczenie został prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] uznany winnym spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, co stanowiło naruszenie przepisu art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń. Zatem naruszenie przez instruktora warunku określonego w art. 105 ust. 2 pkt 6 ustawy obligowało Prezydenta Miasta J. do podjęcia na podstawie art. 107 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzji o skreśleniu T.K. z ewidencji instruktorów.

Wobec dostrzeżonego braku podstawy prawnej do decyzyjnego rozstrzygania w zakresie obowiązku zwrotu legitymacji instruktora, w tym zakresie postanowienia decyzji uchylono a postępowanie umorzono, uznając zwrot dokumentu za czynność materialno – techniczną.

Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia T.K., działając poprzez pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 105 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że prawomocne skazanie wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] jest podstawą do przyjęcia, iż nie spełnia warunku z art. 105 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy a także naruszenie przepisów art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, poprzez zaniechanie rozpatrzenia zarzutów odwołania oraz utrudnienie stronie dalszego czynnego udziału w sprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta J. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu swej skargi powtarzając argumentację przedstawioną w odwołaniu, w dalszym ciągu podtrzymał swoje stanowisko, iż skazanie prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. nie może stanowić podstawy do jego skreślenia z ewidencji. Dodatkowo wskazując na utrwalone orzecznictwo, zarzucił decyzji Kolegium wadliwe uzasadnienie tej decyzji wobec pominięcia w nim stanowiska organu wobec zarzutów wskazanych w odwołaniu.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie prezentując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonego aktu dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując bowiem kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż postępowanie administracyjne poprzedzające jej wydanie przeprowadzono w sposób zgodny z przepisami prawa procesowego zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a decyzja zgodna jest z obowiązującym w tym zakresie prawem.

Pozycja instruktora nauki jazdy regulowana jest przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t,jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz.908 ze zm.). Ustawa ta w art. 105 wymienia enumeratywnie warunki, jakie spełniać musi instruktor. Wśród nich zapisany jest obowiązek m.in. posiadania, co najmniej od 3 lat uprawnienia do kierowania pojazdami rodzaju objętego szkoleniem, przedstawienia orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczenia psychologicznego, ukończenia kursu kwalifikacyjnego oraz zakończenia go zdaniem egzaminu przed komisją powołaną przez wojewodę. Wskazane w tym artykule wymagania mają gwarantować należyte wypełnianie przez instruktora obowiązków w zakresie nauczania, a w konsekwencji mają zapewnić wysoki poziom szkolenia. W pkt. 6 cytowanego artykułu zapisano nadto, iż instruktorem może być osoba, która nie była karana wyrokiem sądu lub orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń za przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Zatem, co należy podkreślić, wymaganie niekaralności ograniczone zostało do niekaralności za przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Trzeba uznać, że istotą tego warunku było założenie, iż instruktorem może być osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania nałożonych nań zadań, w tym nauczania przestrzegania obowiązujących przepisów w ruchu drogowym, sama dając przykład swoim postępowaniem. Można dodać, że w założeniu ustawodawcy zamieszczenie tego ograniczenia było podkreślenie, iż instruktorzy postrzegani będą jako przykład zdyscyplinowania na drodze.

Art. 106 tej ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że wpisu do ewidencji instruktorów dokonuje starosta, po sprawdzeniu, iż dana osoba spełnia warunki, o których mowa w poprzedzającym go art. 105. Należy przy tym dodać, że na staroście ciąży też obowiązek kontroli, czy wymagania powyższe są spełniane, a w przypadku, gdy któryś z wymienionych w art. 105 pkt 1- do 6 warunków nie był spełniony, zobowiązany jest do skreślenia instruktora z ewidencji.

Analiza wskazanych przepisów musi prowadzić do wniosku logicznego i oczywistego, że niespełnienie powyższych warunków, które były podstawą wpisu instruktora do ewidencji, muszą powodować jego skreślenie z ewidencji.

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba zaznaczyć, że T.K. wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział Grodzki w B. z dnia [...] uznany został winnym spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym (art. 86 § 1 kodeksu wykroczeń). Naruszył zatem tym samym zasady rozdziału XI kodeksu wykroczeń, a mianowicie wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. Wymieniony wyrok jest prawomocny, czyli nie ulega wątpliwości, że T.K. naruszył wskazania pkt 6 cytowanego powyżej art. 105 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie można bowiem powiedzieć, że instruktor T.K. nie był karany wyrokiem sądu lub orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń. Nie podlega dyskusji, że na mocy wskazanego powyżej wyroku Sądu Rejonowego Wydziału Grodzkiego (czyli sądu, który przejął obowiązki m.in. wskazanych w cytowanym przepisie kolegiów do spraw wykroczeń) został uznany za winnego popełnienia wykroczenia opisanego w art. 86 § 1 kodeksu wykroczeń i skazany na karę grzywny. Z tego też tytułu T.K. odnotowany został w rejestrach [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Dlatego też wobec jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości faktu naruszenia art. 105 ust. 2 pkt 6 Prawa o ruchu drogowym, starosta słusznie orzekł o skreśleniu go z listy instruktorów.

Trudno w tym miejscu zgodzić się z argumentacją pełnomocnika skarżącego zaprezentowaną w skardze do sądu. Wprawdzie w skardze przyznano, że poza sporem pozostaje okoliczność, iż zapis art. 105 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym uniemożliwia, aby osoba skazana wyrokiem Sądu za przestępstwo lub wykroczenie była instruktorem nauki jazdy, dodano jednak dalej, że T.K. został ukarany nakazem karnym, który nie jest wyrokiem, a w związku z tym nie można zastosować do niego powyższego przepisu, bo traktuje się go przy tym rozszerzająco. Dodając także, że tryb nakazowy został przewidziany dla rozpoznania spraw o wykroczenia na długo przed uchwaleniem ustawy Prawo o ruchu drogowym skarżący dowodził, że świadomy ustawodawca wprowadzając obligatoryjną podstawę skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy osób, które nie spełniły warunków określonych w art. 105 ust. 2 pkt 6, wyraźnie wymieniłby skazanie nakazem karnym podczas gdy jest tylko prawomocnym wyrokiem

Jak wynika z akt sprawy skarżący T.K. obwiniony został o naruszenie przepisu art. 86 § 1 kodeksu wykroczeń i skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego Wydziału Grodzkiego w B. z dnia [...]. W sprawach o wykroczenia rozstrzygają obecnie sądy rejonowe a postępowanie toczy się według kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia czyli ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. W myśl art. 2 tej ustawy orzekanie w sprawach o wykroczenia następuje w postępowaniu zwyczajnym, przyspieszonym albo nakazowym, przy czym zgodnie z dodanym § 1a orzekanie w postępowaniu zwykłym następuje wówczas, gdy brak jest podstaw do rozpoznania sprawy w postępowaniu przyspieszonym albo nakazowym. Można zatem zapis ten zinterpretować w ten sposób, iż zasadą postępowania w sprawach o wykroczenia jest orzekanie w trybach szczególnych (zmiana wprowadzona nowelą z maja 2003 r.). Rozstrzygnięcie w trybie nakazowym nie pozbawia obwinionego możliwości przedstawienia swoich racji w sprawie, a to poprzez wniesienie sprzeciwu od tego wyroku, który powoduje ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu zwykłym. Zatem nie można powiedzieć, że postępowanie takie pozbawia obwinionego możliwości obrony. Skarżący jednak z tego prawa nie skorzystał.

Reasumując, w oparciu o powyższe wskazania nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego w skardze, że skazanie instruktora nauki jazdy prawomocnym wyrokiem nakazowym ("nakazem karnym") nie może być wykorzystane do skreślenia go z ewidencji w trybie art. 107 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Na potwierdzenie swego stanowiska skarżący odwołał się do porównywalnej, w jego ocenie, sytuacji policjanta, zwalnianego ze służby w trybie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji), przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 1997 r. sygn. akt II SA 137/97, w którym stwierdzono, że skazanie policjanta prawomocnym nakazem karnym sądu, za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego nie może być wykorzystane do zwolnienia go ze służby na podstawie wskazanego powyżej artykułu. W ocenie Sądu trudno jednak w rozpatrywanej sprawie T.K. doszukiwać się podobieństwa do sytuacji policjanta w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Obie sprawy regulowane są odmiennymi ustawami i w różny sposób. O ile w przypadku art. 41 ust. 1 kt 4 ustawy o Policji mowa o "skazaniu prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego", to w art. 105 ust. 1 pkt 6 stwierdza się, że nie może być instruktorem osoba, która "była karana wyrokiem sądu lub orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń za przestępstwo lub za wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym". Porównanie obu zapisów prowadzi do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie, karalność dotyczy przestępstw, ale także i wykroczeń, o których nie było mowy w ustawie o Policji. Skoro zaś przepis art. 105 ust. 1 pkt 6 wymienia orzeczenie kolegium do spraw wykroczeń w przypadku wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym, to wypada przypomnieć, że od dnia 17 października 2001 r. kolegia te zostały zastąpione sądami (na mocy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia – Dz.U. Nr 106, poz.1149), a przepisy regulujące postępowanie w sprawach o wykroczenia – przewidują jako zasadę postępowania tryb nakazowy.

Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyższe rozważania przyjdzie wskazać, że kwestionowane decyzje zapadły z uwzględnieniem obowiązujących w tym względzie przepisów, przy prawidłowej ich interpretacji.

Na marginesie wypada zauważyć, że organ odwoławczy wprawdzie, ani w odwołaniu, ani w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, co jednak nie zmienia faktu, iż trafnie ocenił sytuację skarżącego, słusznie uznając, iż skreślenie go z ewidencji instruktorów nauki jazdy jest w pełni zasadne. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane uchybienia organu odwoławczego, w ocenie Sądu, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż nie zmienia to faktu, że rozstrzygnięcie w sprawie nie uległoby zmianie. Skoro więc wskazane uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, tym samym nie została wyczerpana przesłanka uwzględnienia skargi.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.