Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1315/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi E. E. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku skarżącej E. O. S.A. w G., odmówił wydania decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Wymiana linii napowietrznej [...] K. - C." na części nieruchomości położonej w obrębie C., gmina K. P., oznaczonej jako działka nr [...], dla której Sąd Rejonowy w G.-D. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę nr [...], z powodu braku przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości o uzyskanie zgody na zajęcie nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w ramach ww. zadania inwestycyjnego pn. " wymiana linii napowietrznej [...] K. – C.. Organ wskazał, że wnioskodawca swoje negocjacje ograniczył do uzyskania zgody na służebność przesyłu, co w przypadku art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm., dalej powoływanej też jako "ugn") nie jest warunkiem wydania decyzji w trybie art. 124 ugn.

Od powyższej decyzji skarżąca spółka wniosła odwołanie, kwestionując stanowisko organu o nieprzeprowadzeniu w sprawie wymaganych ustawowo rokowań i wskazując na spełnienie w sprawie wszystkich wymaganych ustawowo przesłanek do wydania decyzji określonej w art. 124 ust. 1 ugn.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ II instancji stwierdził – tak jak organ I instancji – że w sprawie inwestor negocjował kwestię służebności przesyłu, a nie wejścia na przedmiotowy grunt, a ponadto uznał że z przedłożonych przez inwestora dokumentów wynika, że wskazane negocjacje zostały przeprowadzone tylko z jednym współwłaścicielem nieruchomości, tj. z M. J. i, że oznacza to, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka przeprowadzenia rzetelnych i faktycznych rokowań ze wszystkimi współwłaścicielami nieruchomości celem dobrowolnego jej udostępnienia.

Na powyższą decyzję E. O. S.A. w G. wniosła skargę do tut. Sądu zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. przepisu prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 ust 3 ugn przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a) zaproszenie właścicieli nieruchomości do rokowań w przedmiocie wyrażenie zgody na jej udostępnienie,

b) dobrowolny brak odpowiedzi współwłaścicieli nieruchomości na zaproszenie do rokowań przy jednoczesnym poinformowaniu przez nich organu, że rokowania są prowadzone,

c) niedojście przez inwestora i właściciela do porozumienia pomimo licznych spotkań, rozmów telefonicznych i wymiany korespondencji nie spełnia przesłanki przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości, podczas gdy w ww. przepisie nie zawarto żadnych reguł w zakresie prowadzenia rokowań, z wyjątkiem obowiązku ich zainicjowania przez przedstawienie propozycji odszkodowania (co inwestor uczynił), zaś niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, które uznały za niemożliwe do przyjęcia;

2. przepisów prawa procesowego w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, tj.:

a) art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ("kpa") przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi:

i. jakoby nie doszło do przeprowadzenia rzetelnych i realnych rokowań z właścicielami nieruchomości, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje na to, że skarżąca podjęła szereg czynności w celu polubownego rozwiązania sprawy, a rokowania zostały przerwane z uwagi na brak szans na porozumienie stron,

ii. jakoby negocjacje były prowadzone tylko z jednym współwłaścicielem nieruchomości (M. J.), podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że K. J. i T. J. otrzymali od skarżącej dwa zaproszenia do rokowań, zapoznali się z propozycją skarżącej dotyczącą wyrażenia przez nich zgody na udostępnienie nieruchomości, jednak nie wyrazili na to zgody, co potwierdzają ich pisma z [...] czerwca 2021 r. skierowane do Starosty [...],

iii. jakoby K. J. i T. J. nie mieli możliwości negocjacji oferty przedstawionej przez skarżącą, podczas gdy nie wynika to z żadnego dowodu zgromadzonego w sprawie, a pisma kierowane przez skarżącą do ww. osób jednoznacznie wskazują, że oczekuje ona ich odpowiedzi na przedstawioną ofertę (której to współwłaściciele dobrowolnie nie udzielili),

iv. Inwestor negocjował kwestię służebności przesyłu, a nie wejścia na grunt, podczas gdy negocjacje dotyczyły zgody na udostępnienie nieruchomości i warunków udzielenia tej zgody przez właścicieli nieruchomości;

b) art 138 § 1 pkt 1 kpa przez bezpodstawne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy była ona obarczona uchybieniami wskazującymi na konieczność jej uchylenia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w całości oraz o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji ze wskazaniem sposobu rozwiązania sprawy (tj. uwzględnienia w całości wniosku skarżącej o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność M., K. i T. J. w sposób zgodny z uzupełnionym wnioskiem); ewentualnie o uchylenie decyzji organu Il instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę podjętych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 124 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.). W myśl art. 124 ust. 1 ugn starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie zaś z art. 124 ust. 3 ugn udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

W ramach przytoczonych regulacji ustawodawca umożliwił przymusowe zrealizowanie inwestycji celu publicznego, w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1 ugn ma więc umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Ograniczenie w drodze tej decyzji sposobu korzystania z nieruchomości możliwe jest w sytuacji łącznego spełnieniu następujących przesłanek:

1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 ugn, a więc takich inwestycji, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi,

2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,

3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.

W przedmiotowej sprawie nie budziło sporu, iż planowana przez skarżącą inwestycja polegająca na założeniu i przeprowadzeniu przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Wymiana linii napowietrzanej [...]" na działce nr [...] ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn i jest zgodna z decyzją Burmistrza K. P. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] polegającej na budowie napowietrzanej linii elektroenergetycznej [...], która to decyzja obejmuje swoimi ustaleniami działkę nr [...].

Kwestią sporną jest natomiast to, czy w sprawie zaistniały podstawy do uznania, że właściciele działki nr [...] nie wyrazili zgody na realizację inwestycji na ich działce, co potwierdzałyby udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.

Z treści art. 124 ust. 1 ugn wprost wynika, że w sytuacji braku zgody właściciela na realizację inwestycji na jego działce, możliwe jest ograniczenie w drodze decyzji korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia, o którym mowa w tym przepisie. Stosownie do art. 124 ust. 3 ugn udzielenie wskazanego zezwolenia, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania muszą więc dotyczyć uzyskania zgody właściciela na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ugn, a do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Z powyższego wynika, że ustawodawca ustanowił pierwszeństwo umownego załatwienia kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością, przed rozstrzygnięciem jej w formie decyzji administracyjnej. Dopiero brak osiągnięcia porozumienia pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem, czyli brak zgody właściciela na zawarcie umowy cywilnoprawnej, która pozwoliłaby zrealizować cele publiczne, upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ugn.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera definicji legalnej pojęcia "rokowania", a nie ulega wątpliwości, że jest to instytucja prawa cywilnego (choć obecnie zastąpiona terminem "negocjacje"). W takim przypadku instytucja ta winna być wykładana zgodnie z treścią art. 72 § 1 Kodeksu cywilnego ("kc"). Przepis ten zaś stanowi, że jeżeli strony prowadzą negocjacje (rokowania) w celu zawarcia oznaczonej umowy, umowa zostaje zawarta, gdy strony dojdą do porozumienia co do wszystkich jej postanowień, które były przedmiotem negocjacji. Podkreślić także należy, że Kodeks cywilny przeciwstawia sobie dwa sposoby zawarcia umowy to jest: w wyniku przeprowadzenia negocjacji i na skutek przyjęcia oferty (art. 66 § 1 kc). Zastosowanie więc przez ustawodawcę w art. 124 § 3 ugn wymogu by udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ugn, poprzedzały rokowania a nie np. złożenie przez inwestora właścicielowi nieruchomości oferty, musi być rozumiane precyzyjnie. Powyższe oznacza zatem, że wniosek składany w tym trybie muszą poprzedzać rzeczywiste negocjacje, a nie tylko jednostronna propozycja dotycząca treści proponowanej umowy (wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1439/19 i z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt 2866/17 – dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Przepis art. 124 ust. 3 ugn nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i charakteru rokowań, pozostawiając tym samy inwestorowi decyzję w tym zakresie. Niemniej jak podkreślono rokowania muszą mieć charakter rzeczywisty, a wnioskodawca musi wykazać ich przeprowadzenie stosownymi dokumentami, które zobowiązany jest dołączyć do wniosku. Inwestor musi więc określić i zaproponować właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ugn, jak też na dalszą eksploatację wybudowanych urządzeń i przewodów (patrz art. 124 ust. 6 ugn). Druga strona może oczywiście ich nie zaakceptować, może też nie odpowiedzieć na propozycję. Strony samodzielnie i dowolnie decydują o tym, czy rezultatem podjęcia rokowań będzie porozumienie, skutkujące dokonaniem czynności prawnej, a także o tym, kiedy je zakończyć, w sytuacji uznania, że nie ma możliwości zawarcia porozumienia. Brak możliwości uzyskania zgody właściciela nieruchomości oznacza więc stan, gdy sprzeciwił się on wyrażeniu zgody, nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Stąd też przyjmuje się, że jeżeli mimo prowadzonych rokowań nie doszło do zawarcia umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonanie prac, przy czym okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi nieruchomości warunki dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia, nie może być weryfikowana (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., I OSK 357/11 – dostępny jw.).

Skoro więc wniosek składany w trybie art. 124 ugn muszą poprzedzać negocjacje i to rzeczywiste, to ten warunek będzie spełniony, gdy skutecznie zostaną doręczone i przedstawione właścicielom propozycje negocjacyjne. Tymczasem dokumenty znajdujące się aktach przedmiotowej sprawy dotyczące procesu negocjacji nie pozwalają uznać, że propozycje i pisma inwestora w tym przedmiocie zostały skutecznie przedstawione i doręczane wszystkim właścicielom nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...]. W aktach sprawy znajdują się bowiem notatki z dnia [...] października 2018 r. i [...] grudnia 2018 r. ze spotkania przedstawiciela inwestora E. O. S.A. z jedynym ze współwłaścicieli nieruchomości tj. M. J. w sprawie uzgodnienia warunków udostępnienia nieruchomości i wyrażenia zgody na wykonanie robót budowlanych w ramach przedmiotowego zadania inwestycyjnego. W aktach sprawy znajdują się także pisma przedstawiciela inwestora z dnia [...] grudnia 2020 r. i [...] marca 2020 r., stanowiące zaproszenie do rokowań w sprawie wyrażenia zgody na założenie i przeprowadzenie na działce nr [...] urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, które wprawdzie w nagłówku pism zostały skierowane do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (działki nr [...]), tj. K. J., M. J. i T. J., to jednak w aktach znajdują się dowody ich przesłania i doręczenia (kserokopie zwrotnych potwierdzeń odbioru) wyłącznie do jednego ze współwłaściciela nieruchomości tj. M. J.. W pismach tych wskazano, że oczekiwaną przez inwestora formą wyrażenia zgody jest ustanowienie na nieruchomości odpłatnej służebności przesyłu (wyrażenie zgody ma nastąpić poprzez zawercie porozumienia stanowiącego podstawę do zwarcia przed notariuszem umowy o ustanowienie służebności przesyłu), za jednorazowym wynagrodzeniem w kwocie [...]zł. W pismach tych zaznaczono, że rokowania prowadzone są w trybie art. 124 ust. 3 ugn i, że w przypadku braku możliwości uzgodnienia warunków porozumienia niezbędnym może okazać się wystąpienie do organu o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ugn. Ponadto w dokumentach sprawy znajdują się także wydrukowane wiadomość mailowe z dnia [...] grudnia 2020 r. i [...] marca 2021 r. z których wynika, że M. J. kontaktował się telefonicznie z przedstawicielem inwestora, informując że nie zgadza się na kwotę [...]zł za ustanowienie służebności przesyłu i nie wyraża zgody na udostępnienie działki oraz swojego prywatnie opłaconego operatu szacunkowego za ustanowienie służebności. Powyższe dokumenty dotyczące procesu negocjacji wskazują, zdaniem Sądu, że rację ma organ Wojewoda Kujawsko-Pomorski, iż negocjacje prowadzone były przez inwestora tylko z jednym współwłaścicielem nieruchomości tj. z M. J.. W aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego że M. J. reprezentował w procesie negocjacyjnym pozostałych współwłaścicieli, tj. K. J. i T. J., natomiast spotkania z przedstawicielem inwestora odbył jedynie M. J., a w aktach sprawy nie ma dowodu zawiadomienia o tych spotkaniach K. J. i T. J., jak też dowodu doręczenia im zaproszenia do rokowań tj. pism z dnia [...] grudnia 2020 r. i [...] marca 2020 r. Nie ma także żadnej odpowiedzi na te pisma inwestora ze strony K. J. i T. J., ani jekiegokolwiek ich stanowiska skierowanego do inwestora. Jedyne pisma pochodzące od K. J. i T. J. (pisma z dnia [...] czerwca 2021 r.) zostały skierowane do organu I instancji, w odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, a w ich ramach K. J. i T. J. poinformowali jedynie Starostę G.-D., że wystąpili do inwestora z prośbą o podpisanie umowy służebności przesyłu i, że nigdy nie zabraniali inwestorowi wstępu na działkę nr [...]. W tych okolicznościach nie sposób uznać, że inwestor przeprowadził w sprawie rokowania w ww. rozumieniu z wszystkimi współwłaścicielami nieruchomości, tj. K. J. i T. J.. W aktach sprawy nie ma nawet dowodu doręczenia K. J. i T. J. pism inwestora z dnia [...] grudnia 2020 r. i [...] marca 2020 r., mających stanowić dowód formalnego zaproszenia do rokowań. Natomiast nie sposób uznać, jedynie ogólnikowej (tj. nie zawierającej jakiegokolwiek kontekstu czy okoliczności towarzyszących) informacji o wystąpieniu - i to nie przez inwestora, lecz przez współwłaścieli nieruchomości do spółki – o ustanowienie ww. ograniczonego prawa rzeczowego, za dowodu przeprowadzenia rzeczywistych rokowań ze wszystkimi współwłaścicielami nieruchomości. Skoro dokumenty przedstawione jako dowód rokowań dotyczą tylko jednego ze współwłaścieli nieruchomości, to nie było podstaw do uznania, że w sprawie spełniona została przesłanka udzielenia decyzją administracyjną zezwolenia na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ugn w postaci przeprowadzenia udokumentowanych rokowań potwierdzających brak zgody wszystkich współwłaścicieli na realizację inwestycji na działce nr [...]. Konieczność zaś przeprowadzenia takich negocjacji jest warunkiem ustawowym wywłaszczenia w postaci ograniczenia prawa własności w związku z koniecznością realizacji inwestycji celu publicznego określonej w art. 124 ust. 1 ugn, dla której to realizacji ustawodawca przewidział pierwszeństwo trybu cywilnoprawnego ustalenia warunków udzielenia zgodny na wykonie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ugn. Brak więc udokumentowania przez inwestora okoliczności przeprowadzenia rokowań ze wszytkami współwłaścicielami nieruchomości odnośnie warunków uzyskania tej zgody, stanowił zgodną z prawem podstawę do odmówienia w sprawie udzielenia zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w postaci określonej w art. 124 ugn.

Odnosząc się natomiast do samej kwestii możliwości uznania rokowań dotyczących zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, za rokowania w rozumieniu art. 124 ust. 3 ugn, to podkreślić należy, że trwały administracyjny tytuł prawny do nieruchomości, jaki powstaje na podstawie decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 ugn i służebność przesyłu ustanawiana na podstawie art. 305 zn.1 kc, to niewątpliwie dwa różne tytuły prawne, z których przedsiębiorca może korzystać według swego wyboru, przy czym uzyskanie jednego z nich, w zasadzie wyklucza potrzebę uzyskania drugiego (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3182/15; wyrok NSA z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2864/15 – dostępne jw.). Postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy administracyjnej z art. 124 ugn, gdyż powyższy przepis w żaden sposób nie uzależnia wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o ustanowienie służebności przesyłu. Przepis art. 124 ugn samodzielnie reguluje instytucję ograniczenia własności związaną z zakładaniem instalacji przesyłowych i określa przesłanki takiego ograniczenia. Obie instytucje, tj. służebność przesyłu i zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości mają wprawdzie zbliżony cel, ale stanowią zupełnie odrębne regulacje prawne. Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym, które ustanawia się albo umową, albo na drodze sądowej, zaś zezwolenie ograniczające sposób korzystania z nieruchomości jest rodzajem szczególnego wywłaszczenia, dokonywanego na drodze administracyjnej. Inne zatem są przesłanki oraz tryby powstania powyższych praw. Dlatego też, jeżeli podjęte rokowania dotyczyły warunków ustanowienia służebności przesyłu, a nie zgody na wykonanie prac, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ugn, to nie można przyjąć, że wymóg rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 ugn został zachowany (por. wyrok NSA z 15 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2866/17 – dostępy jw.). Zaznaczyć należy jednak też, że prowadzenie rokowań w sprawie ustanowienia służebności przesyłu nie jest ani zabronione, ani wykluczone, rokowania te mogą być więc prowadzone niezależnie od trybu wynikającego z art. 124 ust. 3 ugn, ale możliwe jest również negocjowanie warunków ustanowienia służebności przesyłu w trybie art. 124 ust. 3 ugn - zawarcie umowy służebności przesyłu powodowałoby, że postępowanie prowadzone w przedmiocie ograniczenia własności nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia o którym mowa w art. 124 ust. 1 ugn stałoby się bezprzedmiotowe. Powyższa uwaga nie oznacza jednak, że rokowania dotyczące ustanowienia służebności przesyłu spełniają wymogi dotyczące rokowań prowadzonych w trybie art. 124 ust. 3 ugn, a więc rokowań związanych z istotą postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie ograniczenia prawa własności właściciela nieruchomości (por. wyrok NSA z 19 października 2017 r. sygn. akt I OSK 1279/17). Dlatego też nie można utożsamiać negocjacji, dotyczących ustanowienia służebności przesyłu z negocjacjami, które powinny poprzedzać wystąpienie z wnioskiem, a następnie wydanie decyzji ograniczającej prawo własności nieruchomości, tym bardziej gdy negocjacje dotyczące ustanowienia służebności przesyłu prowadzone były przed wydaniem decyzji o ustanowieniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1956/20 – dostępny jw.). Niemniej jednak w niniejszej sprawie przeprowadzone rokowania pomiędzy inwestorem, a jednym ze współwłaścicieli nieruchomości, tj. z M. J. dotyczyły w gruncie rzeczy również kwestii objętych zezwoleniem, o którym stanowi art. 124 ust. 1 ugn, co wynika z treści pism z dnia [...] grudnia 2020 r. i [...] marca 2020 r. (zaproszenia do rokowań), w których wskazano w szczególności cel zajęcia - budowa linii napowietrznej [...] wraz z 3 słupami, teren niezbędny do zajęcia z podziałem na część "częściową" związaną z okresem wykonania robót budowlanych i część "trwałą" po wykonaniu robót budowlanych, a także że rokowania prowadzone są w trybie art. 124 ust. 3 ugn i, że w przypadku braku porozumienia istnieje zagrożenie wystąpienia przez inwestora do właściwego organu o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ugn . Wskazane w powyższych pismach ustanowienie służebności przesyłu stanowiło więc propozycję formy wyrażenia zgody na wykonanie prac z art. 124 ust. 1 ugn i na dalsze korzystnie z wybudowanych urządzeń i instalacji i zajętego pasa. Skoro – jak podkreślono - o formie i charakterze rokowań decyduje inwestor, to nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości, może on zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 ugn, o ile dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne (zobacz wyrok NSA z 7 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4363/18 – dostępny jw.).

Z powyższych względów Sąd nie podzielił stanowiska organów, że zaproponowanie przez inwestora w okolicznościach sprawy zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu przesądza, że w sprawie nie prowadzono rokowań w rozumieniu art. 124 ust. 3 ugn. Natomiast Sąd podzielił stanowisko, że w sprawie wskazane negocjacje zostały przeprowadzone tylko z jednym współwłaścicielem nieruchomości, co nie spełnia warunku przeprowadzenia rokowań z art. 124 ust. 3 ugn.

W tym stanie rzeczy, uznając że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały wszystkie ustawowe przesłanki do wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 ugn, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.

Jednocześnie należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.