Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3069/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Dnia 25 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2017 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz E. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także "SKO"), po rozpoznaniu odwołania L. i E. M. od decyzji Prezydenta [...] (dalej także "Prezydenta") z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w sprawie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej na podstawie Inwentaryzacji [...] na okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2023 r., dotyczących lasu położonego na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] na terenie Dzielnicy [...], na zasadzie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonego obecnie postanowienia z dnia [...] października 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. (dalej "decyzją Prezydenta"), wydaną na podstawie art.19 ust.3, art.5 ust.1 pkt 2, art.8, art.13 ust.1 pkt 3, art.14 a, art.66b ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2015 r., poz.2100), Prezydent ustalił zadania z zakresu gospodarki leśnej na podstawie Inwentaryzacji [...] na okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2023 r., dotyczące lasu położonego na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] na terenie Dzielnicy [...].

2. Decyzja została doręczona (w postaci osobnej korespondencji) L. M. i E. M. (dalej także łącznie "współwłaścicielom (lasu)") w dniu 1 września 2016 r.

3. Pismem datowanym na 14 września 2016 r., nadanym na poczcie w dniu 17 września 2016 r., współwłaściciele lasu wnieśli do SKO odwołanie od decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2016 r.

III. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. SKO stwierdziło, na podstawie art.134 k.p.a., uchybienie przez właścicieli terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2016 r.

Uzasadniając orzeczenie, SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. W myśl art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z art. 57 § 1 k.p.a. wynika, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Z kolei § 5 pkt 2 tego artykułu stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

2. W świetle w/w regulacji termin do wniesienia w niniejszej sprawie odwołania od decyzji Prezydenta zaczął biec w dniu 2 września 2016 r. (w dniu 1 września 2016 r. strony potwierdziły bowiem odebranie decyzji własnoręcznymi podpisami na "zwrotnym potwierdzeniu odbioru"), a upłynął zatem w dniu 15 września 2016 r. (czwartek). Odwołanie tymczasem zostało nadane w dniu 17 września 2016 r., co wynika ze stempla pocztowego na kopercie. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że pismo zawierające odwołanie opatrzone zostało datą 14 września 2016 r. Odwołanie zostało zatem wniesione już po upływie ustawowego terminu, a żadna ze stron nie wniosła o jego przywrócenie. W konsekwencji powyższego odwołanie nie podlega rozpoznaniu jako wniesione z uchybieniem terminu.

IV. Pismem z dnia 4 listopada 2016 r. E. M. (dalej także "skarżąca") wniosła do tut. Sądu skargę na postanowienie SKO z dnia [...] października 2016 r., zarzucając orzeczeniu obrazę przepisów art. 134 k.p.a. w związku z art. art. 40 § 1, 44 § 1 pkt 1 i § 4 k.p.a., a także w związku z art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, poprzez bezzasadne uznanie, jakoby skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, pomimo tego że decyzja organu I instancji nie została skarżącej skutecznie doręczona, a wydanie w placówce pocztowej w dniu 1 września 2016 r. innej osobie przesyłki poleconej, adresowanej do skarżącej, nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy — Prawo pocztowe.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca wskazała w szczególności, co następuje:

Ustalenie SKO, jakoby w dniu 1 września 2016 r. doszło do skutecznego doręczenia skarżącej decyzji Prezydenta jest wadliwe. Decyzja ta nie została doręczona skarżącej ani w sposób określony w art. 42 k.p.a., ani w trybie art. 43 k.p.a.

Zastosowanie powinien znaleźć zatem przepis art 44 § 1 pkt 1 k.p.a., przy uwzględnieniu, że doręczenie decyzji następowało za pośrednictwem pocztowego operatora wyznaczonego. Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe: (-) co do zasady — przesyłkę pocztową doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce (art. 37 ust. 1 ustawy — Prawo pocztowe), (-) w razie nieobecności adresata pod adresem wskazanym na przesyłce — doręczenie adresatowi może nastąpić w placówce pocztowej (art. 37 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy — Prawo pocztowe), (-) wydanie natomiast przesyłki poleconej w placówce pocztowej innej niż adresat osobie pełnoletniej jest możliwe (i skuteczne) tylko i wyłącznie wtedy, gdy osoba ta jest przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem adresata (art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy — Prawo pocztowe) bądź po złożeniu przez tę osobę pisemnego oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem (art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b) ustawy - Prawo pocztowe).

Stan faktyczny niniejszej sprawy przedstawia się zatem następująco: (-) doręczenie adresowanej do skarżącej przesyłki poleconej, zawierającej decyzję Prezydenta, nie nastąpiło w miejscu zamieszkania adresatki, (-) wydanie przesyłki poleconej nastąpiło w placówce pocztowej, niemniej do rąk innej osoby, (-) osoba odbierająca przesyłkę nie złożyła na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem ze skarżącą, która zamieszkuje w [...], przy ul. [...]. Tym samym w sprawie nie doszło zatem do doręczenia decyzji Prezydenta bezpośrednio skarżącej, a adresowaną do skarżącej przesyłkę polecona wydano innej osobie pełnoletniej z naruszeniem wymogów przewidzianych w ustawie - Prawo pocztowe.

W świetle powyższego zasadnym byłoby rozważenie skuteczności doręczenia przesyłki skarżącej na zasadach określonych w art. 44 § 4 k.p.a. W tym jednak przypadku do doręczenia przesyłki doszłoby dopiero w dniu 15 września 2016 r., co oznacza, że wniesienie przez skarżącą odwołania w dniu 17 września 2016 r. nie nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu.

Wziąć również należy pod uwagę treść pisma z dnia 11 października 2016 r. (znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy), zawierającego wyjaśnienia skarżącej, z których jednoznacznie wynika, że o fakcie istnienia i treści decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżąca dowiedziała się dopiero w dniu 11 września 2016 r. Wobec zatem naruszenia przepisów regulujących zasady doręczania decyzji administracyjnych — brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych dla uznania uchybienia przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2016 r.

V. W odpowiedzi na skargę, wniesionej pismem z dnia [...] listopada 2016 r. SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. zapadło z naruszeniem art.7 i 77 § 1 w związku z art.134 k.p.a.

VII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art.134 k.p.a. SKO stwierdziło uchybienie m.in. przez skarżącą ustawowemu, czternastodniowemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sprawie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej na podstawie Inwentaryzacji [...] na okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2023 r., dotyczących lasu położonego na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] na terenie Dzielnicy [...].

Orzeczenie SKO jest przedwczesne, albowiem przed jego wydaniem nie została wyjaśniona ponad wszelką wątpliwość okoliczność, czy decyzja Prezydenta została skarżącej skutecznie doręczona w świetle wymagań wskazanych w art.42 – 44 k.p.a., a ściślej, czy wydanie tej przesyłki do rąk współwłaściciela nieruchomości wspólnej w dniu 1 września 2016 r. nastąpiło w zgodzie z właściwymi przepisami szczególnymi, tj. przepisami ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe.

Bez wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie nie jest zatem jasne, czy w sprawie doszło do skutecznego otwarcia w stosunku do skarżącej ustawowego, czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2016 r., którego uchybienie zarzuciło skarżącej SKO (przesłanką do otwarcia w/w terminu jest bowiem skuteczne doręczenie stronie decyzji organu I instancji).

2. W myśl art.134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wydanie orzeczenia, o którym mowa w art.134 k.p.a., mającego charakter procesowy, jest równoznaczne z zamknięciem drogi do rozpoznania przez organ odwoławczy odwołania co do jego meritum, oznacza zatem brak możliwości skontrolowania prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji w trybie kontroli instancyjnej. Zgodnie z art.129 § 2 k.p.a. ustawowy termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji wynosi czternaście dni od dnia otrzymania decyzji przez stronę.

W myśl art. 42 k.p.a.:

Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).

W myśl art. 43 k.p.a. przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

W myśl art. 44 k.p.a.:

§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

3. Trafnie podniosła skarga, że przed wydaniem w niniejszej sprawie orzeczenia opartego na art.134 k.p.a. należało ustalić, czy przesyłka z decyzją Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2016 r., odebrana w imieniu skarżącej przez współwłaściciela nieruchomości wspólnej (wg oświadczenia skarżącej do odebrania przesyłki doszło nie w miejscu zamieszkania skarżącej, a w urzędzie pocztowym), została skutecznie doręczona ze skutkiem dla skarżącej w świetle wymagań art.37 ust.2 pkt 3 lit.b ustawy Prawo pocztowe. Z przepisu tego wynika, że przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego (...) b) w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem. SKO winno w tym zakresie dokonać stosownych ustaleń faktycznych. Stwierdzenie, że w/w wymóg ustawowy (tj. złożenie przez osobę odbierającą przesyłkę w imieniu jej adresata oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem) nie został dochowany, będzie równoznaczne z koniecznością uznania, że do skutecznego doręczenia skarżącej decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie doszło.

4. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku SKO ponownie dokona kontroli terminowości wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji Prezydenta, wykonująca zalecenia sformułowane powyżej.

Z tych też względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

Na podstawie art.200 p.p.s.a. Sąd orzekł w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania.