Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1260/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 104, art. 127 par. 1 i art. 140
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie NSA Marzenna Linska-Wawrzon del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy Bielsk Podlaski od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 1187/14 w sprawie ze skargi K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w sprawie naruszenia stanu wody na gruncie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 24 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi K.Z. (dalej jako "skarżący") uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z [...] września 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Bielsk Podlaski z [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia stanu poprzedniego oraz nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powstałym w wyniku naruszenia stanu wody na gruncie.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 20 maja 2013 r. skarżący zgłosił naruszenie stosunków wodnych na działce o nr [...], położonej w obrębie gruntów wsi [...], gm. [...].

Wójt Gminy Bielsk Podlaski decyzją z [ sierpnia 2013 r. odmówił nakazania właścicielowi tej działki przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na przedmiotowej działce.

Decyzją z [...] października 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku postanowieniem z [...] listopada 2013 r. wyznaczyło Burmistrza Miasta Bielsk Podlaski do załatwienia sprawy naruszenia stanu wody na gruncie.

Decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Burmistrz Miasta Bielsk Podlaski odmówił przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania przez Gminę Wiejską Bielsk Podlaski urządzeń zapobiegających szkodom w sprawie naruszenia stanu wody na gruncie na przedmiotowej działce.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z [...] maja 2014 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Burmistrz Miasta Bielsk Podlaski decyzją z [...] sierpnia 2014 r. odmówił przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania przez Gminę Bielsk Podlaski urządzeń zapobiegających szkodom w sprawie naruszenia stanu wody na działce o nr geod. [...], położonej w obrębie wsi Piliki, gmina Bielsk Podlaski. W uzasadnieniu, powołał się na opinię biegłego i wskazał, że naturalny spływ wód powierzchniowych z działek nr geod. [...] i [...] następuje zgodnie z topografią terenową, tj. wzdłuż naturalnych kierunków i maksymalnych spadków z ujściem do rowu przydrożnego z przepustem pod wjazdem na drogę gminną. Ponadto rów jest głównym odprowadzalnikiem wód z rejonu, który jest w stanie technicznym zapewniającym swobodny odpływ. Organ wskazał również, że na obydwu działkach nie stwierdzono znaczących zastoisk wody, jedynie ślady po zastoiskach w lokalnych zadoleniach i nierównościach terenowych na działce o nr geod. [...]. Nie stwierdzono również występowania roślinności świadczącej o trwałym zabagnieniu lub przesuszeniu działek. Organ I instancji stwierdził, że roboty naprawcze drogi gminnej, które zapewniły jej przejezdność, nie stanowią bariery w odpływie wód powierzchniowych z działki skarżącego. Remont drogi gruntowej na działce o nr geod. [...] nie naruszył stanu wód na gruncie, nie zwiększył ilości napływu oraz nie zmienił naturalnego kierunku odpływu z działki o nr geod. [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący.

Decyzją z [...] września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że podstawowe znaczenie w sprawie miała znajdująca się w aktach sprawy opinia z 4 lipca 2014 r. sporządzona przez W.Z. – biegłego Sądu Okręgowego w Białymstoku z zakresu budownictwa wodnego, melioracji, gospodarki wodno-ściekowej. Opinia składa się z części opisowej, graficznej i fotograficznej spornego terenu. Z opinii wynika, że działki oznaczone nr geod. [...] i [...], położone są na naturalnym stoku z jednostajnym spadkiem z kierunku północno-zachodniego, do drogi krajowej nr 19. Naturalny spływ wód powierzchniowych następuje zgodnie z topografią terenową. W trakcie wizji lokalnej 18 czerwca 2014 r. biegły ustalił, że głównym odprowadzalnikiem wód z rejonu jest rów przydrożny. Biegły nie stwierdził też znaczących zastoisk wody, lecz jedynie ślady po zastoiskach w lokalnych zadoleniach i nierównościach terenowych na działce o nr geod. [...]. Nie stwierdził również występowania roślinności świadczącej o trwałym zabagnieniu lub przesuszeniu działek. W ocenie biegłego, naturalne stosunki wodne na przedmiotowym terenie są kształtowane stanem wód na gruncie. Topografia terenu wskazuje, że z terenu działki skarżącego o nr geod. [...] wody powierzchniowe spływały w kierunku do odbiornika, tj. rowu przydrożnego. Natomiast stan wód gruntowych stabilizował się na zmiennym poziomie w zależności od naturalnego układu warstw geologicznych. Zaobserwowane okoliczności wskazują, że roboty naprawcze drogi gminnej, które zapewniły jej przejezdność, nie stanowią bariery w odpływie wód powierzchniowych z działki skarżącego. Biegły zaznaczył, że widoczne na działce lokalne skutki zastoisk wód są spowodowane utrudnieniem (wręcz blokadą) odpływu z działki o nr geod. [...] z powodu podwyższenia pasa na skraju działki po robotach związanych z budową podziemnej linii kablowej.

Dalej organ wyjaśnił, że biegły w opinii stwierdził, że remont drogi gruntowej na działce o nr geod. [...] nie naruszył stanu wód na gruncie, nie zwiększył ilości napływu oraz nie zmienił naturalnego kierunku odpływu z działki o nr geod. [...]. W ocenie biegłego, działanie na tej działce nie było zatem ingerencją w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych, tj. nie zostały naruszone stosunki wodne. Zdaniem organu odwoławczego, przedstawiona w sprawie opinia jest rzetelna, zupełna i logiczna, zawiera dokładne dane na temat przyczyn naruszenia stosunków wodnych i stanowi wiarygodną podstawę do wykonania niezbędnych prac, żeby przywrócić prawidłowe stosunki wodne na nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że w okresie dokonania przez biegłego wizji lokalnej nie było suszy, o czym świadczą stwierdzone ślady po zastoiskach wody na działce skarżącego. Organ zaznaczył również, że skarżący nie skorzystał z uprawnienia do zgłoszenia pisemnych zarzutów w stosunku od opinii biegłego, dlatego też, nie zasługują na uwzględnienie jego zarzuty, dotyczącego naruszenia jego prawa do obrony oraz prawa do wypowiedzenia się, co do opinii biegłego.

Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję.

Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że podstawę decyzji stanowił art. 29 przepisy ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019; obecnie Dz.U. z 2015 r. poz. 469 zm. – dalej jako "Prawo wodne"). Sąd I instancji podkreślił, że przesłanką wydania nakazu na podstawie tego przepisu jest stwierdzenie, że doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie wskutek działań właściciela tych gruntów oraz, że zmiana stosunków wodnych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Zmiana stosunków wodnych wiąże się z konkretnym działaniem właściciela gruntów ingerującym w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych. Szkodliwe zaś oddziaływanie zmiany stosunków wodnych na grunty sąsiednie to proces długotrwały, wymagający obserwacji, niejednokrotnie nie dający się stwierdzić w czasie jednorazowych, sporadycznych oględzin. Między zmianą stosunków wodnych na gruncie a szkodliwym jej wpływem na grunty sąsiednie powinien zachodzić adekwatny (typowy, przeciętny) związek przyczynowy.

W ocenie Sądu I instancji, w sprawie doszło zarówno do naruszenia przepisów postępowania polegającego na niewyjaśnieniu stanu faktycznego, jak również do naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa wodnego.

W ocenie Sądu I instancji, organy oparły swoje rozstrzygnięcia o opinię biegłego i bezkrytycznie powieliły poczynione tam ustalenia. Zdaniem Sądu I instancji, wątpliwości budzi narysowany przez biegłego na szkicu (załącznik nr 1 do opinii), kierunek spływu wód wynikający z układu wysokościowego terenu na działce nr [...]. Biegły kierunek ten oznaczył strzałkami i określił jako północno-zachodni. Oznacza to, że w jego ocenie, wody gruntowe spływają pod kątem w kierunku drogi krajowej i znajdującego się wzdłuż niej rowu. Sąd I instancji wskazał, że z rzędnych wysokościowych umieszczonych na tym szkicu, wynika jednoznacznie, iż teren obniża się z kierunku północnego w kierunku południowym, od wysokości 154,4 m do ok.149 m. Sąd I instancji stwierdził także, że "gdy się zaś patrzy na ten teren w kierunku zachód – wschód, to dostrzec można, że w zachodniej części działki (na jej części) jest on na tej samej wysokości (151,8 m do 151,8 m, 151,4 m do 151,4 m, 150,8 m do 150,8 m, 150,1 m do 150,1 m, 149,4 m do 149,5 m)". Wschodnia część działki znajduje się wyżej, niż część zachodnia: 152,1 m do 151,8 m, 151 m do 150,8 m, 150,0 m do 149,5 m. W ocenie Sądu I instancji, powstaje pytanie, w jaki sposób wody naturalne z zachodniej, niższej części działki, spływają pod kątem w kierunku wschodniej, wyższej części działki. Kwestii tej nie przeanalizował biegły ani organy.

Sąd I instancji wskazał, że na rozprawie skarżący zdecydowanie zaprzeczył, że kierunek spływu wód po jego działce był taki, jak oznaczył to biegły na swoim szkicu. W jego ocenie, woda spływa w sposób naturalny w kierunku z północy na południe. Skarżący podniósł też, że woda na jego działce stoi na południu działki wzdłuż drogi gminnej, nie ma jej natomiast po wschodniej części, jak to zaznaczył biegły, na terenie obok podziemnej linii położonej wzdłuż drogi krajowej na linii północ – południe. Zdaniem Sądu I instancji, rację może mieć skarżący. Biegły, jak i organy nie wyjaśniają, dlaczego woda miałaby stać na obszarze, który po pierwsze jest wyżej położony (patrząc w perspektywie wschód – zachód) od terenu położonego niżej (w kierunku zachodnim), a po drugie, dlaczego woda zaczyna stać na obszarze od wysokości 153,1 m, gdy może swobodnie spłynąć na obszar o wysokości ok. 149 m, położony przy drodze gminnej. Różnica wysokości ok. 4 m na długości działki ok. 250 m (patrząc po skali szkicu), musi powodować tak duże nachylenie, że woda z wyższego obszaru spłynęłaby na obszar niższy. Sąd I instancji podkreślił, że biegły w załączniku nr 2 do opinii naszkicował nachylenie rowka przebiegającego wzdłuż drogi gminnej (na długości ok. 50 m wyliczył spadek wynoszący 0,3 m) i ocenił, że jest ono właściwe. Stosując powyższą proporcję Sąd I instancji stwierdził, że dla swobodnego spływu wód, na długości ok. 250 m właściwa różnica w nachyleniu terenu winna wynosić ok. 1,5 m.

Zdaniem Sądu I instancji, zasadny jest też zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa wodnego. Zarówno biegły, jak i organy jednoznacznie stwierdzili, że podnosząc o ok. 20-40 cm (w wyniku remontu) wysokość drogi gminnej na działce o nr [...] nie naruszono stanu wód na gruncie, nie zwiększono ilości napływu oraz nie zmieniono naturalnego kierunku odpływu wód z działki nr [...]. Stanowisku temu przeczy zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym nawet szkic (załącznik nr 1) sporządzony przez biegłego. Jeśli woda z działki nr [...] spływała w kierunku z północy na południe, niezależnie już, czy prosto, czy z odchyleniem północno-zachodnim, to podniesienie wysokości drogi gminnej (działka nr [...]) uniemożliwiło ten przepływ. W ocenie Sądu I instancji, ze szkicu wynika jednoznacznie, że woda stoi wzdłuż drogi gminnej na działce skarżącego o nr [...], nie stoi zaś poniżej tej drogi na działce nr 63/1. Są tam także dwie małe zastoiny, ale nie wpływają one na kierunek przepływu wód opadowych. Sąd I instancji stwierdził, że gdyby obniżyć poziom drogi na działce nr [...] do wysokości z przed remontu, woda z działki nr [...] swobodnie spłynęłaby na działkę nr 63/1 i nie stałaby na działce nr [...].

Sąd I instancji zauważył ponadto, ze wyjaśnienia wymaga, czy dopuszczalne jest odprowadzanie wody rowkiem przebiegającym wzdłuż drogi gminnej (i ewentualne jego pogłębienie) do rowu biegnącego wzdłuż drogi krajowej, skoro – jak twierdzi skarżący – rów biegnący wzdłuż drogi krajowej nie jest rowem melioracyjnym, a rów melioracyjny znajduje się dopiero około 300 m na południe od drogi gminnej. To samo dotyczy zaproponowanej przez biegłego kwestii odprowadzania przez skarżącego wody z jego działki o nr [...] do rowu biegnącego wzdłuż drogi krajowej. Zdaniem Sądu I instancji, organy powinny wziąć pod uwagę, że podziemna linia przebiegająca po działce skarżącego (oznaczona kolorem zielonym) wzdłuż drogi krajowej, została zbudowana około 20 lat temu (według twierdzeń skarżącego), droga gminna zaś została wyremontowana kilka lat temu. Sąd I instancji wskazał, że organy powinny wyjaśnić, jaki wpływ na przepływ wód na działce nr [...] miało wybudowanie linii, a jaki podniesienie poziomu drogi.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organów, że dla prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego niepotrzebny był udział skarżącego w oględzinach przeprowadzonych przez biegłego na potrzebę sporządzenia opinii. Od poczynionych ustaleń i pomiarów podczas oględzin zależy treść opinii. Jeśli biegły w opinii twierdzi, że ślady zastoin wody znajdują się na działce skarżącego po jej wschodniej stronie wzdłuż linii kabla, a skarżący temu zaprzecza, to kwestię tę należy wyjaśniać podczas oględzin. To samo dotyczy kierunku spływu wód na działce nr [...] oraz śladów zastoin wody wzdłuż drogi gminnej. W ocenie Sądu I instancji, jeśli biegły zaznacza w opinii, że woda zalega tylko na części działki (obrazuje to kolorem niebieskim), a skarżący twierdzi, że na całej szerokości wzdłuż tej drogi, to jedynym sposobem wyjaśnienia tej kwestii są oględziny z udziałem biegłego i skarżącego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina Bielsk Podlaski.

W pierwszej kolejności zarzuciła naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; obecnie Dz.U. z 2016 r. poz. 718 – dalej jako "p.p.s.a.") w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 104, art. 127 § 1 i art. 140 k.p.a. W ocenie Gminy Bielsk Podlaski, naruszenie tych przepisów polegało na pominięciu w rozważaniach i ustaleniach części zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci kopii mapy zasadniczej (k. 3 i 24), szkicu stanowiącego załącznik do opinii biegłego W.Z. z 4 lipca 2014 r. – w zakresie dotyczącym klasy gruntów działki nr [...] na odcinku graniczącym z działką nr [...] (drogą gminną), jak też protokołów i notatek z oględzin działki nr [...] wraz z dokumentacją fotograficzną (k. 21-23, 25-26, 28-30, 32-34, 42-44 i 47-50) oraz dokumentacji fotograficznej załączonej do opinii biegłego W.Z. (k. 62) na okoliczność ukształtowania powierzchni działki nr [...] oraz miejsc i rozmiaru występowania zastoisk wodnych.

Po drugie, art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 104, art. 127 § 1 i art. 140 k.p.a. przez dokonanie niepełnych ustaleń faktycznych z pominięciem ustaleń organu II instancji, dotyczących klasy gruntów działki nr [...] oraz zaniechanie dokonania własnych ustaleń faktycznych dotyczących oględzin działki nr [...] dokonywanych przez organ I instancji i ich wyników.

Po trzecie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi, pomimo braku właściwych ustaleń faktycznych oraz braku oceny w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Gmina Bielsk Podlaski zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego, tj. zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa wodnego. pomimo braku wystarczających przesłanek do stwierdzenia, że w wyniku naprawy drogi gminnej doszło do naruszenia stanu wody na działce nr [...].

Gmina Bielsk Podlaski wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestnika postępowania Gminy Bielsk Podlaski kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Po pierwsze, należy stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Wynika to z tego, czego nawet nie kwestionuje skarga kasacyjna, że nie został w tej sprawie prawidłowo ustalony stan faktyczny. Dlatego też zasadnie Sąd I instancji wydał w tej sprawie orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest następnie konieczne dla stwierdzenia czy nastąpiło naruszenie prawa materialnego z powodu wystąpienia takiego stanu faktycznego, który wypełnia hipotezę i dyspozycję normy z art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa wodnego, a więc naruszenia stanu wody na działce nr geod. [...] z powodu realizacji przedmiotowych robót naprawczych drogi gminnej na działce nr geod. [...] w celu zapewnienia jej przejezdności. Podstawowy bowiem sporny problem, który tu wystąpił wymaga odpowiedzi na pytanie: czy powyższy remont drogi gminnej naruszył stan wód na działce nr geod. [...] w ten sposób, że nastąpiło zwiększenie ilości jej napływu skutkujące zmianą naturalnego kierunku odpływu tej wody powierzchniowej z działki nr geod [...]. Z ustaleń zawartej w aktach sprawy opinii biegłego wynika, że to nie nastąpiło. Jednak należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że nawet opinia biegłego podlega swobodnej ocenie dowodów w zakresie weryfikacji jej ustaleń faktycznych i sformułowanych wniosków zgodnie z dyspozycją art. 80 k.p.a., a więc na podstawie oceny zebranego całego materiału dowodowego czy dana okoliczność faktyczna została udowodniona, a także w związku z dyspozycją art. 81 k.p.a. Dotyczy to m.in. możliwości udziału skarżącego w oględzinach przeprowadzonych przez organ, jak i oczywiście przez biegłego oraz oceny ustaleń faktycznych podnoszonych przez skarżącego, co wynika również z oświadczenia złożonego do protokołu rozprawy z 24 lutego 2015 r. przed WSA w Warszawie. Trzeba także zaznaczyć, że Sąd I instancji nie może samodzielnie dokonywać jako sąd administracyjny merytorycznej oceny opinii biegłego w świetle dyspozycji art. 29 Prawa wodnego, lecz jest władny do oceny czy organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustaliły stan faktyczny w danej sprawie.

Po drugie, biorąc pod uwagę sprzeczne ustalenia faktyczne ustalone przez właściwe organy z dowodami, które przedstawił skarżący, a w szczególności odnośnie ustaleń opinii biegłego, konieczne będzie przeprowadzenie w tej sprawie rozprawy na podstawie art. 89 § 2 k.p.a. Jest to niezbędne, ponieważ zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron jak i jest to potrzebne do wyjaśnienia tej sprawy przy udziale biegłego, udziale świadków oraz konfrontacji całego zebranego materiału dowodowego także zgodnie z dyspozycją art. 80 k.p.a. Ma to na celu jednoznaczne ustalenie czy z powodu robót naprawczych przedmiotowej drogi gminnej nastąpiło naruszenie stanu wody na działce nr geod. [...]. Dotyczy to w szczególności oceny całej opinii z 4 lipca 2014 r. opracowanej przez biegłego W.Z., a więc łącznie z załącznikami, a także opisami mapy zasadniczej oraz oczywiście protokołów z oględzin działki nr geod. [...] jak i wszelkich dowodów dostarczonych przez skarżącego, tj. K.Z.. Jest to bowiem niezbędne dla wyczerpującej i właściwej oceny zebranych w sprawie dowodów w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i w rezultacie należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego osnowy decyzji. Dotyczy to bowiem konieczności ewentualnego zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa wodnego w zakresie przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub realizacji urządzeń zapobiegających szkodom. Ponadto zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny są wiążące dla właściwego organu I instancji ponownie orzekającego w tej sprawie i zastępują w tym zakresie ocenę prawną sformułowaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.

Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.