Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 234/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Publiczny obrót papierami wartościowymi
Skarżony organ: Komisja Papierów Wartościowych i Giełd
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 228 ust. 2, art. 229 ust. 1 , ust. 2 i ust. 5, art. 219
journal: Dz.U. 2004 nr 146 poz 1546
law: Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych
article: § 3, § 11, § 15
journal: Dz.U. 2004 nr 205 poz 2095
law: Rozporządzenie Rady Ministrow z dnia 13 września 2004 r. w sprawie prospektu informacyjnego funduszu inwestycyjnego otwartego oraz  specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego, a także skrótu tego prospektu

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędziowie NSA Andrzej Kuba Cezary Pryca (spr.) Protokolant Anna Tomaka- Magdoń po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P. T. F. I. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 grudnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2046/06 w sprawie ze skargi P. P. T.F. I. S.A. w W. na decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 29 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2046/06, oddalił skargę P. P. Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w W. na decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (dalej: KPWiG) z [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu podania nieprawdziwych danych w prospekcie informacyjnym funduszu inwestycyjnego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 16 maja 2005 r. P. Pieniężny Fundusz Inwestycyjny Otwarty zamieścił na stronie internetowej Towarzystwa tekst jednolity prospektu informacyjnego Funduszu, w którym wskazano wartość wskaźnika WKC za 2004 r. w wielkości 0,3 %. W odpowiedzi na pismo w którym KPWiG zwróciła się do Towarzystwa o przekazanie informacji w jaki sposób został obliczony ten wskaźnik, Towarzystwo, przedstawiło metodologię oraz szczegółowe dane pobrane do obliczenia tego wskaźnika i wskazało, że jego wartość wynosi 1,2 %. Z uwagi na zaistniałą rozbieżność pomiędzy wartością wskaźnika WKC opublikowaną w prospekcie informacyjnym na stronie internetowej a wartością tego wskaźnika wskazaną przez Towarzystwo w piśmie, KPWiG zwróciła się do Towarzystwa o udzielenie wyjaśnień, dlaczego wartość wskaźnika WKC zamieszczona w prospekcie informacyjnym Funduszu na stronie internetowej różni się od wartości tego wskaźnika przedstawionego przez Towarzystwo we wspomnianym piśmie.

Towarzystwo poinformowało, że w dniu 15 maja 2005 r. dokonano aktualizacji prospektu informacyjnego Funduszu i skrótu tego prospektu, w których wskazano wartość wskaźnika WKC za 2004 r. Towarzystwo stwierdziło, że w związku z aktualizacją treści prospektu informacyjnego Funduszu dokonano ujednolicenia tekstów tych dokumentów, które następnie zostały zamieszczone na stronie internetowej Towarzystwa, jednakże, "z powodu omyłki pisarskiej w tekście jednolitym prospektu informacyjnego Funduszu została zamieszczona nieprawidłowa wartość wskaźnika WKC". Jednocześnie Towarzystwo podkreśliło, że błędna wartość wskaźnika WKC pojawiła się wyłącznie w tekście jednolitym prospektu informacyjnego, zaś wszystkie ogłoszenia o zmianach w prospekcie informacyjnym i skrócie tego prospektu, jak również tekst jednolity skrótu prospektu zawierały prawidłową wartość wskaźnika WKC. Towarzystwo poinformowało, że "błąd pisarski jaki pojawił się w tekście jednolitym prospektu informacyjnego Funduszu stanowi precedens w informacjach publikowanych przez Towarzystwo, który natychmiast po jego dostrzeżeniu został poprawiony i w dniu 13 lutego 2006 r. dokonano ogłoszenia prostującego zaistniałą omyłkę na stronie internetowej". Jednakże pomimo zamieszczenia przedmiotowego sprostowania, sam prospekt informacyjny Funduszu, znajdujący się na stronie internetowej Towarzystwa, w dalszym ciągu zawierał błędną wartość wskaźnika WKC. W związku z powyższym KPWiG zwróciła się do Towarzystwa o niezwłoczne usunięcie powyższej nieprawidłowości. Odpowiadając na powyższe Towarzystwo wyjaśniło, że planowało uwzględnić przedmiotową poprawkę w dniu 5 marca 2006 r. przy okazji przygotowywania tekstu jednolitego prospektu informacyjnego Funduszu zgodnie z § 30 ust. 3 rozporządzenia, jednakże w związku z otrzymanym pismem KPWiG, niezwłocznie przygotowało jednolity prospekt informacyjny Funduszu i dokonało jego ogłoszenia 20 lutego 2006 r. na stronie internetowej Towarzystwa, co zostało potwierdzone przez pracowników urzędu Komisji. Na postawie tych ustaleń KPWiG stwierdziła, że Fundusz naruszył § 3 ust. 1 w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, bowiem wartość wskaźnika WKC Funduszu wskazana w prospekcie informacyjnym Funduszu, opublikowanym 16 maja 2005 r. na stronie internetowej Towarzystwa była nieprawdziwa i mogła wprowadzać w błąd uczestników Funduszu oraz potencjalnych jego inwestorów. Zdaniem KPWiG prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd było o tyle większe, że podstawowym źródłem informacji o funduszach inwestycyjnych są informacje zamieszczane przez Towarzystwo na stronach internetowych. Wymóg taki wynika wprost z przepisu art. 219 ust. 1 ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.), zgodnie z którym fundusz inwestycyjny otwarty ma obowiązek publikowania prospektów informacyjnych oraz skrótów tych prospektów na stronach internetowych wskazanych w statucie funduszu.

W dniu [...] maja 2006 r. Komisja Papierów Wartościowych i Giełd wydała decyzję nr [...], nakładającą na P. P. Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 30.000 zł za naruszenie przez P. Pieniężny Fundusz Inwestycyjny Otwarty reprezentowany przez P. P. Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w W. § 3 ust. 1 w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 13 września 2004 r. w sprawie prospektu informacyjnego funduszu inwestycyjnego otwartego oraz specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego, a także skrótu tego prospektu (Dz. U. Nr 205, poz. 2095).

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 18 w/w rozporządzenia Rady Ministrów w prospekcie informacyjnym, w rozdziale "Dane o funduszu", zamieszcza się informacje o kosztach obciążających fundusz, które powinny zawierać między innymi, w myśl § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, wskazanie wartości Współczynnika Kosztów Całkowitych (dalej: WKC). Ponadto, w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia, prospekt informacyjny oraz skrót prospektu powinny zawierać prawdziwe i rzetelne informacje o funduszu inwestycyjnym otwartym albo specjalistycznym funduszu inwestycyjnym otwartym.

Decyzją z [...] sierpnia 2006 r., nr [...], KPWiG po rozpoznaniu wniosku Towarzystwa o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowiła utrzymać w mocy decyzję KPWiG 2006 z [...] maja 2006 r.

W uzasadnieniu organ podał, że w świetle podanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia kryteriów oceny informacji, tj. ich prawdziwości i rzetelności, nie ulega wątpliwości, że wartość wskaźnika WKC podana przez Towarzystwo w tekście jednolitym prospektu informacyjnego Funduszu, zamieszczonego na stronie internetowej, była niezgodna ze stanem faktycznym, a zatem była wartością nieprawdziwą. Co więcej, w zestawieniu z wzorcem starannego informowania przeciętnego inwestora, informacja ta była nieprawidłowa i nierzetelna.

KPWiG nie uznała także argumentacji Towarzystwa w zakresie zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia, że pomimo sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, treść elektronicznej wersji prospektu informacyjnego Funduszu nadal zawierała błędną informację o wysokości wskaźnika WKC.

Ponadto KPWiG nie zgodziła się z zarzutem związanym z podważeniem znaczenia publikacji informacji nieprawdziwej i nierzetelnej na stronach internetowych. Komisja stwierdziła, że brzmienie art. 219 ustawy o funduszach inwestycyjnych, świadczy o istotnym znaczeniu przypisanemu informacji w postaci elektronicznej w sieci Internet, jako roli masowego źródła informacji.

Porównywanie przez Towarzystwo stopnia zagrożenia dla prawidłowości decyzji inwestorów ze względu na charakter nośnika informacji nie może podlegać jakiejkolwiek autorytatywnej weryfikacji poza intuicyjnym przeświadczeniem Towarzystwa, że wersja materialna informacji prawdziwej i rzetelnej zniweluje istnienie jej nieprawdziwego i nierzetelnego odpowiednika w wersji elektronicznej. W kwestii nałożenia na Towarzystwo niewspółmiernie wysokiej kary pieniężnej, KPWiG stwierdziła, że zarzut ten opiera się na kwalifikacji podania informacji nieprawdziwej i nierzetelnej jako "oczywistej omyłki", która w stopniu znikomym mogła wpłynąć negatywnie na decyzje inwestorów. Z uwagi jednak na brak stwierdzenia przez KPWiG cechy "oczywistości" i "nieistotności", które pozwalałyby uznać błąd za "oczywistą omyłkę", nie przyjęto, że wskazanie niezgodnej ze stanem faktycznym wartości wskaźnika WKC zostanie w sposób oczywisty dostrzeżone przez przeciętnego inwestora.

P. P. Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. w W. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., zaskarżając w całości decyzję KPWiG z 29 sierpnia 2006 r. oraz wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu Towarzystwo podało, że KPWiG niesłuszne przyjęła, iż opublikowanie elektronicznej wersji tekstu jednolitego prospektu informacyjnego Funduszu na stronie internetowej Towarzystwa, zawierającego nieprawidłową wartość WKC stanowi naruszenie § 3 ust. 1 w zw. z § 15 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia.

Towarzystwo nie zgodziło się z ustaleniem Komisji, że zamieszczenie w dniu 13 lutego 2005 r. na stronie internetowej informacji o sprostowaniu w treści wersji elektronicznej prospektu informacyjnego Funduszu wartości wskaźnika WKC, nie oznaczało sprostowania nieprawidłowości, które to, zdaniem KPWiG nastąpiło dopiero w dniu 20 lutego 2006 r., po ogłoszeniu na stronie internetowej nowego tekstu jednolitego elektronicznej wersji prospektu informacyjnego Funduszu.

Towarzystwo wskazało, że norma art. 229 ust. 5 i 6 ustawy o funduszach inwestycyjnych ma charakter szczególny wobec normy art. 228 ust. 2 tej ustawy w zakresie wszelkich informacji publikowanych przez Towarzystwo na temat zarządzanych funduszy inwestycyjnych. Dlatego też w przedmiotowej sprawie Komisja niewłaściwie zastosowała art. 228 ust. 2 ustawy, nakładając na Towarzystwo karę pieniężną na podstawie tego artykułu.

W odpowiedzi na skargę organ – Komisja Nadzoru Finansowego, właściwa w sprawie po zmianie stanu prawnego – wniosła o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że w działaniu KPWiG nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy jak i przy zastosowaniu do jego oceny przepisów prawa. Organ obszernie wyjaśnił przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja prawna jest zdaniem Sądu wyczerpująca.

Sąd wskazał, że celem publikowania prospektów informacyjnych w określonej w rozporządzeniu treści jest umożliwienie nabywcom uczestnictwa dokonania oceny ryzyka związanego z lokatami funduszu oraz ryzyka związanego z inwestowaniem w te jednostki. Elektroniczna wersja jednolitego prospektu informacyjnego Funduszu P.P. Fundusz Inwestycyjny Otwarty zawierając przez okres od 16 maja 2005 r. do 20 lutego 2006 r. nieprawidłową wartość wskaźnika WKC mogła wprowadzić w błąd potencjalnych inwestorów przy uwzględnieniu powszechnej obecnie możliwości pozyskiwania danych przez Internet.

Sąd stwierdził, że ponieważ KPWiG należycie wykazała, że Towarzystwo naruszyło § 3 ust. 1 w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie prospektu informacyjnego funduszu inwestycyjnego otwartego oraz specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego, a także skrótu tego prospektu a więc dopuściło się naruszenia przepisów regulujących działalność funduszy inwestycyjnych, to była władna nałożyć karę pieniężną zgodnie z treścią tego przepisu. Tym samym Sąd uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 228 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych.

Sąd nie podzielił również argumentacji Towarzystwa, które zarzucało, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie błędnego ustalenia, iż sprostowanie nieścisłości w elektronicznej wersji prospektu informacyjnego Funduszu dokonane zostało w następstwie działań organu nadzoru a nie bezpośrednio Towarzystwa. Jak wynika bowiem ze stanu faktycznego sprawy tekst jednolity prospektu informacyjnego z podaniem nieprawidłowego wskaźnika WKC został opublikowany w wersji elektronicznej w dniu 16 maja 2005 r. Ten błąd nie został sprostowany z urzędu przez Towarzystwo, ale na skutek działań Komisji, która w dniu 31 stycznia 2006 r. zwróciła się do Towarzystwa z prośbą o wyjaśnienie sposobu obliczania wskaźnika WKC we wskazanych przez Komisję funduszach P., w tym w P. Pieniężny Fundusz Inwestycyjny Otwarty. To wystąpienie Komisji spowodowało, że skarżący odkrył pomyłkę odnośnie wskaźnika WKC w elektronicznej wersji jednolitego tekstu prospektu informacyjnego, czego konsekwencją było sprostowanie nieprawidłowych danych.

Sąd stwierdził, że organ przeprowadził postępowanie, nie uchybiając przepisom art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., gdyż przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe w sprawie, zaś wydane w sprawie decyzje należycie uzasadnił. Organ wyjaśnił, że nakładając na Towarzystwo karę pieniężną w wysokości 30.000 zł, a więc w wysokości bardziej umiarkowanej niż przewidują to przepisy prawa (kara pieniężna może być wymierzona do kwoty 500.000 zł) miał na uwadze okoliczność, że błąd co do wartości wskaźnika WKC wkradł się do jednolitego tekstu prospektu informacyjnego tylko w wersji elektronicznej, natomiast wersje papierowe tego prospektu podawały prawidłową wielkość, jak również uwzględnił to, że mimo błędu Towarzystwo nie otrzymywało reklamacji i zapytań uczestników lub inwestorów oraz że Towarzystwo podjęło stosowne działania w celu sprostowania pomyłki w wartości tego wskaźnika.

Sąd stwierdził, że jednym ze źródeł informacji o treści prospektów informacyjnych funduszy inwestycyjnych są dokumenty zamieszczane przez Towarzystwo na stronach internetowych. Jest to jedno ze źródeł, bowiem te prospekty i skróty prospektów ukazują się również w wersji papierowej. Jednakże ustawodawca ukazywaniu się tych prospektów w wersji elektronicznej nadał szczególną rangę, skoro w art. 219 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych wprowadził obowiązek publikowania tych prospektów w wersji elektronicznej.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu Towarzystwa dotyczącego postanowienia w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym skarżącego Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami, Sąd podzielił stanowisko organu, że co prawda strona miała krótki termin na umożliwienie zapoznania się z wnioskiem Izby o dopuszczenie do przedmiotowego postępowania, jednakże mając na uwadze, że postępowanie w sprawie tego wniosku ma charakter akcesoryjny wobec postępowania głównego dotyczącego skarżącego to stanowisko organu uznał za zasadne. W tym stanie rzeczy skoro organ samodzielnie dokonuje oceny istnienia przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie, nieodebranie stanowiska strony w powyższym przedmiocie, nie mogło mieć, zdaniem Sądu, decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia w zakresie dopuszczenia, jak w zakresie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie.

W skardze kasacyjnej P. P. Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w W. zaskarżyło w całości powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 228 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, poprzez nałożenie na Towarzystwo kary pieniężnej na podstawie przepisów powyższego artykułu.

2. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnie § 3 ust. 1 w zw. z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie prospektu informacyjnego funduszu inwestycyjnego otwartego oraz specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego, a także skrótu tego prospektu poprzez przyjęcie, iż omyłka pisarska w elektronicznej wersji prospektu informacyjnego P. P. Funduszu Inwestycyjnego Otwartego (dalej "Fundusz") stanowiła zamieszczenie w prospekcie informacji nieprawdziwej i nierzetelnej.

3. przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z naruszeniem przez KPWiG art. 228 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych.

4. przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez KPWiG przepisów art. 10 ust. 1 i art. 31 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w zakresie wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i niedopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.

5. przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z naruszeniem przez KPWiG art. 31 k.p.a.

W ocenie Towarzystwa zamieszczenie błędnej informacji w treści prospektu informacyjnego – stanowiącego główne źródło informacji o funduszu inwestycyjnym – powinno być rozpatrywane pod kątem naruszenia normy art. 229 § 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Powyższy artykuł szczegółowo określa, jakim wymogom powinny odpowiadać informacje dotyczące funduszu inwestycyjnego publikowane przez Towarzystwo. W związku z powyższym konsekwencją zamieszczenia błędnej informacji w prospekcie informacyjnym powinno być zastosowanie normy art. 229 ust. 5 i 6 ustawy o funduszach inwestycyjnych.

W ocenie Towarzystwa, ze względu na fakt, iż przepisy art. 229 ust. 5 i 6 ustawy o funduszach inwestycyjnych określają sankcję w sytuacji publikacji przez Towarzystwo błędnych informacji na temat Funduszu, w przypadku błędnych informacji w treści prospektu informacyjnego, w szczególności, jeśli mają one charakter ewidentnej pomyłki we wprowadzeniu danych, zastosowanie znaleźć powinny te przepisy, a nie przepis art. 228 ust. 2 tej ustawy. Ponieważ przepis art. 228 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, expressis verbis wskazuje możliwość stosowania sankcji art. 228 ust. 1 tej ustawy w odniesieniu o statutu funduszu (stanowiącego część prospektu informacyjnego funduszu) nie jest dopuszczalna interpretacja rozszerzająca pozwalająca na objęcie tym przepisem całej treści prospektu informacyjnego Funduszu.

W ocenie Towarzystwa zastosowanie błędnej wykładni przepisu art. 228 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych wynika także z przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., iż błędy w treści prospektu informacyjnego funduszu stanowią przede wszystkim naruszenie przepisów regulujących działalność funduszy inwestycyjnych. Natomiast, zdaniem Towarzystwa, pierwsza część przepisu art. 228 ust. 2 Ustawy odnosi się do działalności funduszu – rozumianej jako przedmiot jego działalności, tj. działalności inwestycyjnej, polegającej na inwestowaniu, zgodnie z przyjętą polityką inwestycyjną, środków powierzonych przez uczestników funduszu w instrumenty finansowe – na co wskazuje powołanie w tym miejscu także przepisów ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, ustawy o ofercie publicznej oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Jak Towarzystwo podnosiło przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. prospekt informacyjny Funduszu, jak również informacje o jego zmianie sporządzane są w formie pisemnej (papierowej) podpisywanej przez zarząd Towarzystwa. Powyższe dokumenty zawierały prawidłowo obliczoną wartość wskaźnika WKC dla Funduszu. Zdaniem Towarzystwa, fakt pojawienia się omyłki pisarskiej w trakcie sporządzania wersji elektronicznej tekstu jednolitego prospektu informacyjnego, nie powoduje, że przygotowany i podpisany dokument prospektu zaczyna zawierać nieprawdziwe i nierzetelne informacje. Powyższe świadczy o zasadności zastosowania w przedmiotowej sytuacji przepisu art. 229 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy o funduszach inwestycyjnych – przewidującego obowiązek rzetelnego prezentowania informacji finansowych oraz niewprowadzajacych w błąd. Zdaniem Towarzystwa do publikacji informacji na stronach internetowych o Funduszu znajdują zastosowanie właśnie te przepisy. W szczególności, jak podniesiono powyżej, iż sam prospekt informacyjny Funduszu sporządzony w formie dokumentu zawierał informację o wysokości wskaźnika WKC w prawidłowej wysokości. W związku z tym, iż Komisja nakładając karę pieniężną na Towarzystwo zaskarżoną decyzją naruszyła przepis art. 228 ust. 2 Ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. powinien na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a/ p.p.s.a. stwierdzić naruszenie przepisu prawa materialnego oraz uchylić zaskarżoną decyzję w całości.

Odnośnie naruszenia przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez Komisję przepisów art. 10 ust. 1 oraz art. 31 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w zakresie wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i niedopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Towarzystwo wskazało, że w dniu 13 lipca 2006 r. Izba Zarządzających Funduszami i Aktywami (dalej "IZFiA") złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 ust. 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, iż "nieodebranie stanowiska strony w powyższym przedmiocie (dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej) nie mogło mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia w zakresie dopuszczenia, jak w zakresie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie". Zdaniem Towarzystwa, powyższe stwierdzenie jest zbyt daleko idące, szczególnie w sytuacji o tak znacznej doniosłości, jak dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony innego podmiotu.

Strona wnosząca skargę kasacyjną po, że prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu zostało naruszone. Konsekwencje niedopuszczenia organizacji społecznej mogły mieć decydujące znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia KPWiG w sprawie naruszenia przepisów przez Fundusz.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym -zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w związku z oparciem skargi kasacyjnej na obydwu podstawach wymienionych w treści art. 174 p.p.s.a., w pierwszej kolejności wymagają rozważenia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona skarżąca przedstawiła w pierwszej kolejności zarzut naruszenia przez Sąd I instancji normy art. 145 § 1 ust. 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż wskazany wyżej przepis prawa nie znajduje zastosowania mimo naruszenia przez organ administracji publicznej normy art. 228 ust. 2 ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. 146/04, poz. 1546 ze zmianami). Z treści przepisu art.145 § 1 ust. 1 lit. a/ p.p.s.a. wynika, że Sąd I instancji uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla tę decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Podniesiony zarzut byłby skuteczny, gdyby Sąd I instancji stwierdził opisane wyżej naruszenie prawa materialnego przez właściwy organ, a mimo to nie zastosowałby rozwiązania prawnego wskazanego w treści art.145 § 1 ust.1 lit. a/ p.p.s.a. Podobne stanowisko należy przyjąć odnośnie kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej, zgłoszonego w ramach powołanej wyżej podstawy kasacyjnej, a odnoszącego się do naruszenia przez Sąd I instancji normy art.145 § 1 ust.1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż przepis ten nie znajduje zastosowania mimo naruszenia przez organ administracji publicznej art. 10 ust.1 k.p.a. i art. 31 k.p.a. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie stwierdził naruszenia przez organ administracji publicznej wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jedynie w sytuacji, w której Sąd I instancji uznałby, iż doszło do naruszenia w/w przepisów prawa i nie zastosował instytucji opisanej w art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ p.p.s.a. można byłoby postawić skuteczny zarzut odnoszący się do naruszenia wskazanej normy prawnej. Jednocześnie należy podkreślić, iż Sąd I instancji przekonywująco uzasadnił stanowisko dotyczące akcesoryjnego charakteru postępowania w sprawie wniosku o dopuszczeniu do udziału w sprawie organizacji społecznej i zasadnie ustalił, że organ dokonuje samodzielnie oceny w zakresie istnienia przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie, a brak stanowiska strony w opisanym zakresie nie stanowił uchybienia, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wreszcie należy stwierdzić, iż nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania polegający na niezastosowaniu przez Sąd I instancji normy art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. w związku z art.156 § 1 pkt 1 k.p.a. i w związku z naruszeniem art. 31 k.p.a. Otóż przepis art.145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. nakłada na sąd administracyjny obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części jeżeli sąd stwierdzi istnienie przyczyn wymienionych w art. 156 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia normy art. 31 k.p.a., a tym samym uznał, że organ administracji publicznej mając na uwadze treść art. 31 § 2 k.p.a. zasadnie odmówił organizacji społecznej dopuszczenia do udziału w sprawie. W takiej sytuacji zasadnie Sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw do stosowania art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. Ponadto należy stwierdzić, iż nie jest zrozumiałe odniesienie opisanego wyżej zarzutu do treści art.156 § 1 pkt 1 k.p.a., który to przepis wskazuje na przesłankę nieważności postępowania opartą na ustaleniu wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Z treści skargi kasacyjnej nie wynika aby strona skarżąca kwestionowała właściwość organu wydającego rozstrzygnięcie w kwestii odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie organizacji społecznej.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należy stwierdzić, iż są one niezasadne z następujących przyczyn. W pierwszej kolejności należy odpowiedzieć na pytanie czy przepisy odnoszące się do prospektów informacyjnych i skrótów tych prospektów są przepisami dotyczącymi działalności funduszy inwestycyjnych, o których mowa w art. 228 ust. 2 ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych, czy też są przepisami, które nie dotyczą działalności tych funduszy. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż z treści art. 219 ust.1 ustawy o funduszach inwestycyjnych wynika, że ustawodawca nałożył na fundusz inwestycyjny otwarty oraz specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty obowiązek publikowania prospektów informacyjnych na stronach internetowych wskazanych w statucie funduszu. Jednocześnie wskazany wyżej przepis prawa nakłada na wymienione wyżej podmioty obowiązek publikowania półrocznych sprawozdań finansowych w tym połączonych sprawozdań funduszy z wydzielonymi subfunduszami oraz sprawozdań jednostkowych subfunduszy. W tym miejscu należy podkreślić, iż treść powołanego wyżej przepisu ustawy oraz treść § 20 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 13 września 2004 r. w sprawie prospektu informacyjnego funduszu inwestycyjnego otwartego oraz specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego, a także skrótu tego prospektu (Dz. U. 205/04 poz. 2095 ze zmianami), wyraźnie wskazują, że sprawozdanie finansowe jest odrębnym dokumentem i nie wchodzi w skład prospektu informacyjnego. Dodatkowym argumentem przemawiającym za takim stwierdzeniem jest treść art. 220 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Powołany wyżej przepis prawa określa co powinien zawierać prospekt informacyjny i wśród wymienionych tam elementów nie wskazuje na sprawozdania finansowe, o których mowa w art. 219 ust. 1 ustawy. W oparciu o delegację zawartą w treści art. 221 ustawy o funduszach inwestycyjnych Rada Ministrów wydała akt wykonawczy w postaci wymienionego wyżej rozporządzenia określającego szczegółowe warunki, jakim powinien odpowiadać prospekt informacyjny funduszu inwestycyjnego otwartego oraz specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego oraz skrót prospektu. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia nakłada na podmioty zobowiązane do publikowania prospektu informacyjnego oraz skrótu prospektu, obowiązek podawania w prospekcie informacyjnym prawdziwych i rzetelnych informacji o funduszach inwestycyjnych otwartych albo specjalistycznych funduszach inwestycyjnych otwartych. Uszczegółowienie tych obowiązków znajdujemy w kolejnych przepisach rozporządzenia. Stosownie do treści § 15 ust.1 pkt 2 rozporządzenia w informacjach zawartych w rozdziale prospektu informacyjnego "Dane o funduszu" powinny znaleźć się także informacje wskazujące wartość Współczynnika Kosztów Całkowitych oraz informacje dotyczące sposobu jego obliczania. Poza sporem pozostaje okoliczność, że P. Pieniężny Fundusz Inwestycyjny Otwarty w tekście jednolitym prospektu informacyjnego zamieszczonego w dniu 16 maja 2005 r. na stronie internetowej podał nieprawdziwą informację dotyczącą wartości Współczynnika Kosztów Całkowitych za 2004 rok. Obojętna dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest okoliczność dotycząca przyczyn podania takiej informacji, a zwłaszcza to czy nieprawdziwa informacja została zamieszczona na skutek pisarskiej omyłki czy też została zamieszczona z innych przyczyn. W tym stanie rzeczy zasadnie Sąd I instancji uznał, że doszło do naruszenia przepisów § 3 ust. 1 w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 13 września 2004 r. w sprawie prospektu informacyjnego funduszu inwestycyjnego otwartego oraz specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego, a także skrótu tego prospektu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę w tym składzie Sąd I instancji trafnie ocenił, iż wskazane wyżej naruszenie prawa stanowiło naruszenie przepisów regulujących działalność funduszy inwestycyjnych. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego szczegółowo wymienionych w treści skargi kasacyjnej. W szczególności należy wskazać, że przepisy w/w rozporządzenia zawierają przepisy określające jakie informacje powinny znaleźć się w prospekcie informacyjnym. Tym samym treść rozporządzenia określa treść dokumentu jakim jest prospekt informacyjny i wskazuje na informacje, które są bezpośrednio związane z działalnością funduszu inwestycyjnego, które warunkują funkcjonowanie funduszu inwestycyjnego. Podkreślić także należy, że informacje te zawarte są w dokumencie, który wydawany (publikowany) jest w trakcie działania funduszu inwestycyjnego. W tym miejscu należy także stwierdzić, że fundusz inwestycyjny otwarty jest zobligowany do publikacji na stronach internetowych prospektu informacyjnego zawierającego informacje szczegółowo wskazane w rozporządzeniu, natomiast informacje, o których mowa w art. 229 ustawy mogą być publikowane o ile fundusz podejmie takie decyzje. W tym zakresie brak jest ustawowego przymusu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić stanowiska strony składającej skargę kasacyjną odnoszącego się do wykładni normy art. 229 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Powołany wyżej przepis prawa obejmuje swym zakresem informacje dotyczące funduszu, w tym informacje reklamowe i nakłada na fundusz inwestycyjny obowiązek aby w sytuacji podjęcia decyzji o przedstawieniu tych informacji, wskazywały one w sposób rzetelny sytuację finansową funduszu oraz ryzyko związane z uczestnictwem w funduszu. Jednocześnie w ust. 2 tegoż przepisu prawa ustawodawca wyraźnie wskazał, iż każda informacja reklamowa winna zawierać informację o istnienie prospektu informacyjnego. Oznacza to, że ustawodawca w tej normie prawnej wyraźnie rozdziela między informacjami, o których mowa w art. 229 ustawy o funduszach inwestycyjnych, a informacjami zawartymi w prospekcie informacyjnym. Niewątpliwie informacje dotyczące sytuacji finansowej funduszu winny być zgodne z tym co zostało podane w sprawozdaniu finansowym, który to dokument stanowi zasadnicze źródło dotyczące sytuacji finansowej funduszu, a informacje dotyczące ryzyka związane z uczestnictwem w funduszu winny pozostawać w zgodzie z informacjami dotyczącymi tych zagadnień i określonych w prospekcie informacyjnym − § 11 ust. 1 pkt 13, § 14 rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.