Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3757/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 1  pkt 3,  art. 7  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1888
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Honorata Łopianowska, Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant referent stażysta Paulina Plichtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 17.12.2012 r. M. [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej również: Strona, Spółka, Skarżąca) złożyła korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8, za 2011 rok obejmujący okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., w której zadeklarowała m.in.: przychody w wysokości 54.141.302,96 zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości 16.274.139,09 zł. dochód w wysokości 9.715.100,07 zł oraz podatek należny w wysokości 5.348.892,00 zł.

W dniu 30 grudnia 2016 r., Strona złożyła kolejną korektę zeznania podatkowego CIT-8 za 2011 rok, zwracając się jednocześnie z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. w kwocie 5.541.471,00 zł. Do wniosku Strona dołączyła dokumenty, z których wynikało, iż Skarb Państwa - Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. w wykonaniu wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2011 r., w dniu 20 maja 2011 r. dokonał wypłaty na rzecz Spółki kwoty 28.904.888,00 zł tytułem odszkodowania z tytułu utraty wartości posiadanych przez Skarżącą 40 % akcji w spółce J. [...] S.A. oraz kwotę 17.508.508.838.94 zł tytułem odsetek ustawowych.

Uzasadniając wniesione żądanie Strona wskazała, że pierwotnie otrzymane odszkodowanie - tak kwotę główną, jak i odsetki - rozpoznała jako przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, w związku z czym wykazała ten przychód w złożonym w dniu 30 marca 2012 r. zeznaniu CIT-8 za rok 2011, jak i jej korekcie z dnia 17 grudnia 2012 r. Obecnie uważa jednak, że otrzymane na podstawie ww. wyroku sądowego kwoty nie stanowią przychodu podatkowego. Stosownie bowiem do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1888 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w 2011 r.), przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze i wartości pieniężne, jednakże - zdaniem Wnioskodawcy - przepis ten nie znajduje zastosowania do odszkodowania będącego przedmiotem wniosku, istotą wypłaty którego nie jest "otrzymanie" pieniędzy, lecz "rekompensata" poniesionej straty. Strona wskazała, że z ekonomicznego i cywilistycznego punktu widzenia wypłata odszkodowania nigdy nie stanowi samodzielnego świadczenia, funkcjonującego w oderwaniu od okoliczności, które do tej wypłaty doprowadziły, w związku z czym, w sytuacji poniesionej przez Spółkę straty, stwierdzonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, nie można mówić o przysporzeniu po Jej stronie, a co najwyżej o wyrównaniu tej straty.

Ponadto zdaniem Spółki, skoro otrzymanego odszkodowania nie można uznać za przychód podatkowy, to i otrzymanie odsetek od tego odszkodowania nie może skutkować powstaniem przychodu podatkowego. W związku z powyższym Spółka, w załączonej do wniosku o stwierdzenie nadpłaty korekcie zeznania CIT-8 za 2011 rok dokonała zmniejszenia przychodów podatkowych o kwotę otrzymanego odszkodowania oraz otrzymanych odsetek ustawowych od tego odszkodowania. Z uwagi jednak na błędne sporządzenie przedmiotowej korekty, w dniu 30 stycznia 2017 r. złożyła kolejną korektę zeznania CIT-8 za 2011 r., jak również skorygowała wnioskowaną kwotę nadpłaty oraz rozszerzyła wniosek poprzez wskazanie, że obejmuje on również nienależnie wpłacone odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej. Kwota wnioskowanej nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych wskazana w piśmie z dnia 30 stycznia 2017 r. wyniosła 5.348.892,00 zł. Ponadto w dniu 15 maja 2017 r. Spółka złożyła kolejną korektę zeznania CIT-8 za 2011 r., ze względu na brak wykazania w poprzedniej wersji kwoty należnych zaliczek miesięcznych.

Po analizie materiału zgromadzonego w sprawie. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej Naczelnik Urzędu Skarbowego lub organ I instancji) decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 rok w kwocie 5.541.471,00 zł, wskazanej we wniosku z dnia 30 grudnia 2016 r. o stwierdzenie nadpłaty oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. w kwocie 5.348.892,00 zł, wskazanej w korekcie wniosku z dnia 30 stycznia 2017 r. o stwierdzenie nadpłaty.

W przedmiotowej decyzji organ I instancji wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym w sprawie, tj. w 2011 roku. ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych nie przewidywał zwolnień dla odszkodowań otrzymanych przez podatników z tytułu poniesionej szkody, jak również nie wyłączył tej kategorii świadczeń z zakresu przedmiotowego stosownej ustawy podatkowej. Co więcej, odszkodowania przyznane na podstawie przepisów prawa cywilnego, zgodnie z dyspozycją art. 17 ust. 1 pkt 12 tej ustawy, korzystały uprzednio ze zwolnienia od opodatkowania, jednakże na mocy art. 1 pkt 13 lit. a tiret trzecie ustawy z dnia 20.11.1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1998 r. Nr 144, poz. 931); wskazany powyżej przepis został skreślony i nie obowiązuje od dnia 1 stycznia 1999 r. Mając zatem na uwadze treść przepisów tej ustawy podatkowej wskazującej wprost w art. 12 ust. 1 pkt 1, że przychodami są otrzymane pieniądze, a jednocześnie nieprzewidującej w analizowanym okresie żadnych zwolnień dla otrzymanych odszkodowań z tytułu poniesionej szkody, jak również orzecznictwo sądów administracyjnych w powyższym zakresie (organ powołał się m.in. na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 1204/08 i z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 1037/12), stwierdził, iż otrzymane w maju 2011 r. przez Spółkę odszkodowanie wraz z odsetkami stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że ustalony w sprawie stan faktyczny oraz związana z nim problematyka opodatkowania odszkodowania otrzymanego z tytułu odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa, była przedmiotem interpretacji indywidualnej wydanej na wniosek Spółki w imieniu Ministra Finansów w dniu 14 września 2011 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., sygn. [...], a następnie sporu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i dalej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zakończonej wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r. o sygn. akt II FSK 732/13. Z orzeczeń tych również wynika, że otrzymane przez Wnioskodawcę odszkodowanie winno być uznane za przychód podatkowy na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, co przemawia za niezasadnością wniesionego żądania. Organ I instancji stwierdził jednocześnie, że w złożonej w dniu 17 grudnia 2012 r. korekcie zeznania podatkowego CTT-8 za 2011 r. Spółka wykazała prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego (tj. kwotę 5.348.892.00 zł). Prawidłowym było bowiem ujęcie w przychodach otrzymanego odszkodowania w kwocie 28.904.888,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 17.508.838.94 zł, tj. łącznie kwoty 46.413.726.94 zł.

Od ww. decyzji Spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem, tj. stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. w wysokości 5.348.892,00 zł, wskazanej w korekcie wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia 30 stycznia 2017 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej także DIAS) po przeanalizowaniu całości materiału znajdującego się w aktach sprawy i zapoznaniu się z zarzutami zawartymi w odwołaniu, decyzją z dnia [...] września 2017 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że podtrzymuje zajęte w skarżonej decyzji stanowisko Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., iż otrzymane w maju 2011 r. przez Spółkę odszkodowanie wraz z odsetkami stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Przemawia za tym zarówno treść przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazującej wprost, że przychodami są otrzymane pieniądze, a jednocześnie nieprzewidującej w 2011 r. żadnych zwolnień dla otrzymanych odszkodowań z tytułu poniesionej szkody, jak również ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych w powyższym zakresie, obejmująca również wyroki zapadłe wobec samego Wnioskodawcy.

W ocenie Organu II instancji otrzymane przez Spółkę w 2011 r. odszkodowanie stanowi przychód podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 updop. Ujęcie przez Spółkę - w korekcie zeznania CIT-8 za 2011 r. złożonej w dniu 17 grudnia 2012 r. - w przychodach otrzymanego w dniu 20 maja 2011 r. odszkodowania w kwocie 28.904.888,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 17.508.838,94 zł, tj. łącznie 46.413.726,94 zł, uznać należy za prawidłowe. Jak bowiem Strona wskazała w złożonym wniosku o stwierdzenie nadpłaty, odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną. Skoro w realiach przedmiotowej sprawy zasądzone Spółce odszkodowanie stanowi przychód podatkowy w świetle ww. przepisu, to również zasądzone odsetki ustawowe, związane z wypłatą tego odszkodowania taki przychód stanowią. Organ odwoławczy, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, stwierdził zatem, że dane wykazane przez Stronę w zeznaniu podatkowym złożonym w dniu 17 grudnia 2012 r. ze szczególnym uwzględnieniem należnego podatku są prawidłowe.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. nie zasługują więc na uwzględnienie wskazane w odwołaniu zarzuty naruszenia norm prawa materialnego oraz proceduralnego, a w szczególności: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 Ordynacji podatkowej, bowiem postępowanie podatkowe prowadzone w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji odpowiadało standardom wymaganym przy prowadzeniu postępowania dowodowego na gruncie Ordynacji podatkowej.

Na powyższą decyzję DIAS, Strona pismem z dnia 13 października 2017 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, a także zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W skardze na decyzję organu odwoławczego Strona zarzuciła naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

a) art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2016 r.. poz. 1888 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w roku 2011 — dalej również updop) poprzez niewłaściwe uznanie za przychód podatkowy otrzymanego odszkodowania stanowiącego rekompensatę z tytułu stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu apelacyjnego deliktu Skarbu Państwa;

b) art. 7 ust. 1 i 2 updop poprzez brak uwzględnienia faktycznego istnienia w niniejszej sprawie dochodu mogącego podlegać opodatkowaniu, tj. w szczególności poprzez brak uwzględnienia faktycznie poniesionej przez Spółkę straty - a przez to doprowadzenie do sytuacji, w której faktycznemu opodatkowaniu podlegałby sam przychód, co stoi w sprzeczności z duchem updop;

2) prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego oraz wskazanych w tym punkcie przepisów proceduralnych;

b) art. 121 § 1, art. 124 w zw. z art. 210 § pkt 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak właściwego uzasadnienia prawnego wydanej interpretacji z uwagi na oparcie się na niewłaściwej argumentacji dotyczącej przepisów oraz błędną kwalifikację otrzymanego odszkodowania będącego przedmiotem niniejszego postępowania, a także brak pełnego wskazania zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji;

c) art. 121 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób profiskalny przejawiający się w niedążeniu do ustalenia prawdy materialnej rozumianej jako konieczność rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i wszechstronny, a co za tym idzie odmowie stwierdzenia nadpłaty w oparciu o stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r. II FSK 732/13 zapadłym w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej, której przedmiotem była możliwość zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 3 updop do odszkodowań, podczas gdy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w niniejszej sprawie został oparty o art. 7 ust. 1 i 2 updop (co nie było, jak sam NSA wskazuje, przedmiotem zapytania Spółki ani wydanej przez Ministra Finansów indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego);

d) art. 121 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, przez prowadzenie postępowania podatkowego w taki sposób, iż wskutek profiskalnej wykładni przepisów prawa podatkowego w szczególności powoływanego w decyzji art. 17 ust. 1 pkt 12 updop w brzmieniu sprzed 1 stycznia 1999 r. (kiedy nastąpiło jego wykreślenie), może doprowadzić do sytuacji, iż Spółka jako osoba prawna jest traktowana w tożsamej sytuacji w sposób odmienny od osoby fizycznej, przez co podlega fiskalnej dyskryminacji;

e) art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nadpłaty podatku.

Strona skarżąca powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazała, że nie można mówić wyłącznie o odszkodowaniu jako o "otrzymanych pieniądzach" w rozumieniu art. 12 ust. 1 updop, bowiem istotą wypłaty odszkodowania nie jest "otrzymanie" pieniędzy, lecz "rekompensata" poniesionej straty. Zatem po stronie Strony skarżącej nie powstaje faktyczne przysporzenie, które na dodatek trwale zwiększa jej aktywa.

W sytuacji poniesionej przez Stronę skarżącą straty stwierdzonej wyrokiem sądu apelacyjnego we Wrocławiu, trudno mówić o przysporzeniu po jej stronie, a co najwyżej (mając na uwadze charakter cywilnoprawny i ekonomiczny odszkodowania) o jej wyrównaniu.

Skarżąca podniosła, że Organ uznał, iż w sytuacji, w której z jednej strony przychodami są otrzymane pieniądze, a updop nie przewiduje w roku 2011 zwolnień odnośnie odszkodowań w tym zakresie - otrzymane przez Stronę skarżącą w maju 2011 odszkodowanie wraz z odsetkami stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, wobec czego błędnie interpretuje on art. 12 ust. 1 pkt 1 updop i narusza art. 7 ust. 1 i 2 updop poprzez brak odniesienia się do faktycznego, realnego dochodu po stronie Strony skarżącej, bazując wyłącznie na stwierdzeniach NSA w wyroku wydanym odnośnie sytuacji nie będącej przedmiotem pytania Strony skarżącej ani odpowiedzi Ministra Finansów.

Mając na uwadze powyższe, a przede wszystkim naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 updop Organ, zdaniem Spółki, naruszył podstawową zasadę wynikającą z art 120 Ordynacji podatkowej, poprzez wykroczenie poza przepisy prawa materialnego i wydanie decyzji zmierzającej do opodatkowania przychodu z tytułu otrzymanego przez Stronę skarżącą odszkodowania.

Zdaniem Strony Organ bezkrytycznie oparł się na stanowisku NSA zaprezentowanym w wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 732/13 pomimo, iż dotyczyło ono odmiennej podstawy prawnej (wniosek interpretacyjny Strony skarżącej oparty był na art. 2 ust. 1 pkt 3 updop, podczas gdy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w niniejszej sprawie został oparty o art. 7 ust. 1 i 2 updop.

Dlatego zdaniem Strony skarżącej Organ II instancji jak i Organ I instancji naruszył art. 121 Ordynacji podatkowej w związku z art. 124 tej ustawy, a także art. 121 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej.

Ponadto Skarżąca wskazała, że gdyby strata dotyczyła składników majątku osoby fizycznej (gdyby wyrok przyznawał odszkodowanie osobie fizycznej), odszkodowanie podlegałoby zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych.

W związku z powyższym, w ocenie Strony, organy wydając decyzje naruszyły również art. 121 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej.

Po przeanalizowaniu zarzutów przedstawionych w złożonej skardze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle przywołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem – wbrew postawionym w skardze zarzutom – żadna z przesłanek wskazanych w ww. przepisach nie zaszła w sprawie, a podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego są nieuzasadnione.

Istota sporu między stronami sprowadza się sprowadza się do oceny zasadności odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011r. w kontekście kwalifikacji otrzymanego w dniu 20 maja 2011r. świadczenia pieniężnego stanowiącego odszkodowanie z tytułu utraty wartości posiadanych przez Skarżącą akcji w spółce J. [...] S.A. tj. rozpoznania tego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 updop jako przychód podatkowy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Zdaniem Skarżącej wpłacony przez nią podatek z tytułu otrzymanego przez nią odszkodowania i odsetek jest nienależny albowiem otrzymane odszkodowanie i odsetki ustawowe od niego nie stanowią przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 updop i dlatego w złożonej w dniu 15.05.2017 r. korekcie zeznania świadczenia tego nie wykazała.

Z takim stanowiskiem nie zgadza się Organ wskazując, w szczególności, że związana z tym problematyka opodatkowania odszkodowania otrzymanego przez Skarżącą była przedmiotem interpretacji indywidualnej Ministra Finansów, a następnie, po wyczerpaniu środków odwoławczych przez Spółkę, przedmiotem sądowej kontroli, w wyniku której Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2015r. w sprawie II FSK 732/13 wskazał, że "(...) otrzymane z tego tytułu pieniądze należy rozpoznać jako przychód podatkowy, o którym mowa w art. 12 ust1 updop", co stanowiło – w konsekwencji - podstawę do odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011r. w kwocie 5.348.892, wskazanej przez Spółkę w korekcie z dnia 30 stycznia 2017r.

Skarżąca zarzuca Organowi, że "bezkrytycznie oparł się na stanowisku NSA pomimo, iż dotyczyło ono odmiennej podstawy prawnej", gdyż wniosek interpretacyjny oparty był na art. 2 ust. 1 pkt 3 updop, podczas gdy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w niniejszej sprawie został oparty o art. 7 ust. 1 i 2 tejże ustawy, co nie było przedmiotem zapytania Strony Skarżącej ani wydanej przez Ministra Finansów interpretacji podatkowej.

Dlatego też w ocenie Skarżącej Organ oparł prowadzenie postępowania podatkowego o stwierdzenie nadpłaty z naruszeniem zasad ogólnych, w tym w szczególności w sposób profiskalny, "przejawiający się w niedążeniu do ustalenia prawdy materialnej rozumianej jako konieczność rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i wszechstronny, a co za idzie, odmowie stwierdzenia nadpłaty w oparciu o stanowisko zawarte w wyroku NSA", którego to konkluzję "uznającą przyznane odszkodowanie za ewentulaną należność uzyskaną z odpłatnego zbycia akcji" - w ocenie Skarżącej – "uznać należy za nadinterpretację niezgodną z literalnym brzmieniem przepisów" i tym samym "niedozwoloną".

Przy tak zakreślonych granicach skargi oraz podniesionych zarzutach Sąd w pierwszej kolejności zauważa, iż zarzuty natury procesowej są bardzo ogólnikowe, niepoparte żadnymi dowodami lub choćby okolicznościami, które można by w procesie sądowej kontroli zweryfikować. Ze skargi nie wynika, jakie istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego nie zostały przez organy podatkowe ustalone czy też ustalone w sposób wadliwy, jak również w czym Skarżąca upatruje sprzeczności ustaleń orzekających w sprawie organów podatkowych z treścią zebranego materiału dowodowego.

Przy takiej konstrukcji zarzutów uprawnionym jest, w ocenie Sądu pogląd, że podniesione przez Skarżącą zarzuty sprowadzają się w gruncie rzeczy do braku aprobaty dla rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji oraz zniweczenia przyjętej i zastosowanej przez organ podatkowy wykładni przepisów prawa, tj. art. 12 ust. 1 pkt 1 updop poprzez niewłaściwe uznanie za przychód podatkowy otrzymanego odszkodowania stanowiącego rekompensatę z tytułu stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu apelacyjnego deliktu Skarbu Państwa w wyniku oparcia się przez organ podatkowy przy rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty na wymienionym na wstępie wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2015r. w sprawie II FSK 732/13.

W ocenie Sądu, takie stanowisko Skarżącej nie zasługuje jednak na uwzględnienie.

Podkreślenia wymaga bowiem, że NSA w przywołanym wyroku o sygn. akt II FSK 732/13 ze skargi kasacyjnej Spółki (wyrok ten stanowi karty 132-139 akt sprawy) wprost wskazał, że kwota wypłaconego na podstawie prawomocnego wyroku sadowego odszkodowania za utratę wartości posiadanych przez te spółkc 40% akcji w J. [...] S.A., stanowi dla Strony przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny wypłacone Spółce odszkodowanie identyfikuje z wypłatą świadczenia za akcje w J. [...] oraz w związku z tym uznał, że przysporzenie takie zrównać należy z należnością uzyskaną z odpłatnego zbycia akcji, a otrzymane z tego tytułu pieniądze należy rozpoznać jako przychód podatkowy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 updop.

W uzasadnieniu wyroku NSA podniósł, że ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych w stanie prawnym obowiązującym w 2011 r. nie przewidywał zwolnień dla odszkodowań, otrzymanych przez podatnika z tytułu poniesionej szkody. Ponadto za wyrokiem WSA w Warszawie zwrócił uwagę, że odszkodowania przyznane na podstawie przepisów prawa cywilnego, zgodnie z dyspozycją art. 17 ust. 1 pkt. 12 u.p.d.o.p, korzystały uprzednio ze zwolnienia od opodatkowania do dnia 31 grudnia 1998 r. Jednakże zgodnie z art. 1 pkt 13 lit. "a" tiret trzecie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 144, poz. 931), wskazany powyżej przepis art. 17 ust. 1 pkt 12 u.p.d.o.p. został skreślony i nie obowiązuje od 1 stycznia 1999 r., co koresponduje z uzasadnienieniem do projektu wymienionej ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w którym zapisano, że "(...)w art. 17 ust. 1 m.in. proponuje się skreślić wymienione w pkt 12 zwolnienie z podatku dochodowego otrzymanych na podstawie przepisów prawa administracyjnego, cywilnego lub innych ustaw. Propozycja skreślenia powstaje w związku z projektowaną zmianą w art. 16 ust. 1 treści pkt-u 5. Zgodnie z propozycją za koszty uzyskania przychodów będzie się uznawać rzeczywistą szkodę w środkach trwałych i obrotowych, a ewentualne otrzymane odszkodowania będą uznawane za przychód." (zob. Druk sejmowy nr 624 z dnia 25 września 1998 r., Uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, str. 13.).

NSA podkreślił też, że prezentowany pogląd o braku zwolnień dla przyznanych odszkodowań w podatku dochodowym od osób prawnych od roku 1999, znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak w wyroku z dnia 11 grudnia 2009 r., NSA podkreślał, że "...świadczenie odszkodowawcze wyrażone w pieniądzu stanowi niewątpliwie otrzymane pieniądze z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Nieobjęcie tego rodzaju przychodów zwolnieniem podatkowym, czyli zaniechanie zastosowania w u.p.d.o.p. zwolnienia podatkowego analogicznego do art. 21 ust 1 pkt 3 u.p.d.o.f., nie świadczy o niekonstytucyjności art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., tylko o określonej woli ustawodawcy, którego sądy administracyjne nie mogą zastępować. Wszak i w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami są otrzymane przez podatnika pieniądze, natomiast zwolnienie świadczeń pieniężnych w postaci odszkodowań nie wynika z oceny zgodności z konstytucją, czy też z innego rodzaju wykładni wymienionego przepisu prawa, ale ze szczególnego unormowania art. 21 ust. 3 u.p.d.o.f., którego odpowiednika brakuje w analizowanym stanie prawnym u.p.d.o.p." (zob. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1204/08). Również w orzeczeniu z dnia 1 kwietnia 2014 r. NSA stwierdzał, że "...uchylenie zwolnienia przedmiotowego dla wszelkiego rodzaju odszkodowań z art. 17 ust. 1 pkt 12 u.p.d.o.p. z dniem 1 stycznia 1999 r. spowodowało, iż stały się one - niezależnie od przyczyny ich wypłaty - przychodem w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., który nie korzysta z jakiegokolwiek zwolnienia przedmiotowego."

Rozważania te doprowadziły NSA do konkluzji, iż "(...) Otrzymane z tego tytułu pieniądze należy więc rozpoznać jako przychód podatkowy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p.", gdyż "(...) Skarżąca pośrednioskutki czynu niedozwolonego sprawcy (władzy publicznej), w związku z utratą wartości posiadanych przez nią akcji w J. W tych okolicznościach wypłacone Skarżącej odszkodowanie należy raczej identyfikować z wypłatą świadczenia za akcje w J., zgodnie z ich wartością rynkową sprzed powstania szkody. Przysporzenie takie zrównać należy z należnością uzyskaną z odpłatnego zbycia akcji. Realną korzyść podatnika stanowić będzie w tym przypadku dodatnia różnica między wysokością uzyskanego świadczenia za te akcje, a wydatkami poniesionymi na ich nabycie".

Sąd zwraca uwagę, że w związku z powyższym wyrokiem, Organ podatkowy związany był wskazanym wyrokiem NSA i dokonaną w nim wykładnią prawa, gdyż - wbrew twierdzeniom Skarżącej – rozstrzygnięta prawomocnie kwestia dotyczyła właśnie problematyki opodatkowania odszkodowania otrzymanego przez Skarżącą Spółkę z tytułu odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa i dotyczyła wprost odszkodowania w związku z utratą wartości posiadanych przez nią akcji w J.

W tym stanie rzeczy zastosowanie ma przepis art. 170 p.p.s.a. w myśl którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W ślad za stanowiskiem wyrażonym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 06 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2521/15 podkreślić należy, że cytowany przepis należy rozumieć w ten sposób, iż moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, o której stanowi art. 170 p.p.s.a., w stosunku do sądów oznacza obowiązek przyjęcia, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

Jeżeli więc w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem, a stan faktyczny tej sprawy wykazuje istotne podobieństwo ze stanem zaistniały wcześniej, obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie związania wynikającego z treści tego wyroku.

Należy przy tym podkreślić, że wynikająca z art. 170 p.p.s.a. moc wiążącą prawomocnego orzeczenia sądowego nie ogranicza się bynajmniej do jego sentencji. Przeciwnie, przejawia się ona na różne sposoby i w różnym stopniu, zależnie od istniejących powiązań pomiędzy poszczególnymi sprawami sądowymi. W szczególności moc wiążąca danego orzeczenia może rozciągać się pośrednio także na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia (tzw. prekluzja faktów / prekluzja stanu faktycznego sprawy). Ograniczenie mocy wiążącej orzeczenia tylko do wąsko rozumianego związania treścią jego sentencji, z pominięciem efektów rozumowania sądu przedstawionych w uzasadnieniu, zubażałoby omawianą instytucję, prowadząc do zatracenia jej właściwości i szerokiego pola oddziaływania (tak trafnie W. Piątek, Glosa do wyroku NSA z 25 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2322/11, OSP 2015, Nr 9, poz. 88, s. 1303-1304).

W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku.

Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy administracji publicznej ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu. Kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne, która prowadziłaby do wydawania sprzecznych rozstrzygnięć w podobnych sprawach dotyczących tego samego podmiotu, naruszałaby art. 1 w zw. z art. 170 p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25.02.2014 r., II GSK 1939/12; z 30.01.2014 r., II FSK 47/12; z 20.10.2016 r., II GSK 262/15; z 16.05.2017 r., II OSK 2313/15; z 06.06.2017 r., II OSK 2521/15 – CBOSA).

Z powyższych przyczyn, Sąd w składzie orzekającym nie może więc zaakceptować również tezy Skarżącej, że "konkluzja NSA (wynikająca z wyroku II FSK 732/13 – przyp. Sądu) uznająca przyznane odszkodowanie za ewntualną należność uzyskaną z odpłatnego zbycia akcji" stanowi "nadinterpretację niezgodną z literalnym brzmieniem przepisów a co za tym idzie – niedozwoloną".

Reasumując dotychczasowe rozważania, skoro otrzymane przez Spółkę w 2011 r. odszkodowanie stanowi przychód podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 tej ustawy, to ujęcie przez Spółkę - w korekcie zeznania CIT-8 za 2011 r. złożonej w dniu 17.12.2012 r. - w przychodach otrzymanego w dniu 20.05.2011 r. odszkodowania w kwocie 28.904.888,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 17.508.838,94 zł. tj. łącznie 46.413.726.94 zł, uznać zatem należy za prawidłowe, natomiast dokonana następnie korekta wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia 30.01.2017r. była nieuprawniona i dlatego organy podatkowe prawidłowo odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych Spółki za 2011r. w kwocie 5.541.471 zł.

Niejako ubocznie Sąd zauważa także, że - jak wynika z analizy akt sprawy - w toku prowadzonego postępowania podatkowego Skarżąca została wezwana do przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość wydatków poniesionych na nabycie akcji J. [...] S.A. (por. pismo z dnia 20.02.2017 r. - karta 144 akt sprawy), a także wyjaśnienia czy i kiedy dokonała rozliczenia przychodów i kosztów uzyskania przychodów z tytułu umowy sprzedaży 426.866 sztuk akcji ww. spółki oraz wskazania, kiedy i w jakiej wysokości ujęto w kosztach uzyskania przychodów wydatki na nabycie tych akcji.

Pismem z dnia 16.03.2017 r. (karta 170) Spółka poinformowała, że rozliczyła już w kosztach uzyskania przychodów z tytułu sprzedaży akcji J. [...] S.A. w 2004 r. wartość wynoszącą 8.630.157.50 zł (por. - karta 167 akt sprawy), co tym bardziej niweczy - w świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji - zarówno zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego, a w szczególności art. 12 ust. 1 pkt 1 updop.

Reasumując, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, bowiem organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny zakresu przedmiotu prowadzonego postępowania i wywiódł przejrzystą argumentację w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W treści decyzji organu wskazano, jakie okoliczności uznano za udowodnione i na jakiej podstawie. Tak organ I instancji, jak i Organ odwoławczy, wyjaśniły jakimi przesłankami kierowały się wydając rozstrzygnięcie i w czym upatruje ich zasadność. Fakt, że nie są one przekonywujące dla Skarżącego, który w tej kwestii ma pogląd odmienny, nie przesądza o wadliwości dokonanych ustaleń. Tym samym organy nie naruszyły także zasad określonych w art. 121 § 1 w zw. z art. 122 O.p.

Biorąc pod uwagę przedstawione ustalenia i rozważania, Sąd nie dopatrując się wskazanych w skardze naruszeń prawa procesowego ani materialnego, a także innych, które winien rozważyć z urzędu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.