Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 807/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Alicja Jaszczak-Sikora Marzenna Glabas Katarzyna Matczak (spr.) Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie wypłaty świadczeń pracowniczych - nagrody jubileuszowej, odpraw emerytalnych, odpraw przysługujących w związku z rozwiązaniem stosunku pracy i odszkodowań zasądzonych przez sąd I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymany nią w mocy nakaz Inspektora Pracy Okręgowego Inspektora Pracy z dnia "[...]" r., Nr "[...]"; II. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz skarżącego A Sp. z o.o. kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

II SA/01 807/04

UZASADNIENIE

Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w O., po przeprowadzeniu kontroli w miesiącu czerwcu i lipcu 2004r., nakazem z dnia 30 lipca 2004r. Nr "[...]", wydanym na podstawie art. 9 pkt 2a w zw. z art. 21 pkt l i art. 2la ust. l pkt l i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, póz. 1362, ze zm), nakazał A Spółce z o.o. w O.: 1) wypłacenie wymienionym 51 pracownikom kwoty wyrównania odprawy pieniężnej przysługującej w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w łącznej kwocie 110.635,82 zł, 2) wypłacenie wymienionym 228 pracownikom kwoty wyrównania nagrody jubileuszowej w łącznej kwocie 278.300,32 zł, 3) wypłacenie wymienionym 14 pracownikom kwoty wyrównania odprawy emerytalnej (rentowej) w łącznej kwocie 21.259,14 zł oraz 4) wypłacenie W. L. kwoty 660,99 zł tytułem wyrównania dodatkowego odszkodowania przysługującego w związku z uznaniem przez sąd pracy za nie uzasadnione oraz bezprawne wypowiedzenie umowy o pracę.

W uzasadnieniu powołano się na ustalenia przeprowadzonej kontroli, w trakcie której stwierdzono, iż w zakładzie obowiązują zasady wynagradzania określone postanowieniami zakładowego układu zbiorowego pracy pracowników A Sp. z o.o w O. z dnia 22 stycznia 2004r. obowiązujące od l lutego 2004r.. Poprzednio zasady wynagradzania regulował zakładowy układ zbiorowy pracy pracowników A sp. z o.o w O. z dnia 9 stycznia 1997r., obowiązujący od l lutego 1997r. Postanowienia tego układu zbiorowego pracy zostały w dniu 28 grudnia 1999r. zmienione protokołem dodatkowym nr 2, zarejestrowanym przez Okręgowego Inspektora Pracy w O. i obowiązywały od l stycznia 2000r. W protokole tym zmieniono treść kilku przepisów m.in. art. 18 wprowadzając nowy ust. 4, art. 25 ust. l oraz art. 70 wprowadzając ust. 2a, w myśl których to zapisów podstawą do naliczania odszkodowań, wymiaru nagrody jubileuszowej, odszkodowania przysługującego w razie uznania przez sąd pracy za niezasadne lub bezprawne wypowiedzenie lub rozwiązanie bez wypowiedzenia umowy o pracę stanowi po dniu l stycznia 1999r. wynagrodzenie odbruttowione wskaźnikiem 1,230164 do czasu nieopłacenia składki ZUS. W związku z wprowadzoną zmianą protokołem dodatkowym nr 2 pracodawca nie wypowiedział pracownikom dotychczasowych postanowień układu zbiorowego pracy, wobec czego uznano, iż w okresie od sierpnia 2001 r. do marca 2004r. objętym kontrolą inspektora, był on zobowiązany do wypłaty wskazanych wyżej świadczeń przyjmując do podstawy ich obliczania wynagrodzenie brutto pracownika tj. powiększone o składkę na

ubezpieczenie społeczne zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie od dnia l stycznia 1999r.

Zgodnie z art. 110 ust. l ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, póz. 887, ze zm) oraz §2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 grudnia 1998r. w sprawie sposobu przeliczenia przychodu w związku z wprowadzeniem obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie społeczne przez ubezpieczonych (Dz.U Nr 153, póz. 1006) płatnicy składek na ubezpieczenie społeczne byli zobowiązani przeliczyć osobom objętym ubezpieczeniem społecznym przychód stanowiący podstawę wymianu składek na ubezpieczenie. Wobec tego zabiegu za wynagrodzenie należne pracownikowi uważa się wynagrodzenie brutto, powiększone o równowartość składki na ubezpieczenie społeczne płaconej od pracownika. Konsekwencją tego działania było automatyczne podwyższenie wszystkich innych świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy, których podstawą obliczenia było wynagrodzenie pracownika. Wprawdzie, stosownie do §2 ust. l pkt l, 2 oraz pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, póz. 1106, ze zm) od odpraw pieniężnych z tytułu rozwiązania umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy, nagród jubileuszowych, odpraw emerytalnych-rentowych oraz dodatkowego odszkodowania przysługującego w razie uznania przez sąd pracy za nie uzasadnione lub bezprawne wypowiedzenie lub rozwiązanie bez wypowiedzenia umowy o pracę nie odprowadza się składki na ubezpieczenie społeczne, to faktycznie pośrednio zwiększono, na skutek ubruttowienia, wynagrodzenia pracowników i wysokość tych świadczeń przy jednoczesnym zwiększeniu obciążeń finansowych pracodawcy. Wskazano, iż takie działanie ustawodawcy nie było jednak sprzeczne z zapisami Konstytucji, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 200Itr. sygn akt K 17/00 - OTK 2001, nr l póz. 4.

' Dodatkowo wyjaśniono, że w celu ograniczenia obciążeń finansowych pracodawcy związanych z ubruttowieniem wynagrodzeń pracowników przewidziano w §2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MPiPS z dnia 14 grudnia 1998r. możliwość zmiany przepisów wewnątrzzakładowych w trybie właściwym dla tych przepisów. Korzystając z tej możliwości wprawdzie pracodawca do zakładowego układu zbiorowego pracy wprowadził cytowany protokół dodatkowy nr, 2, jednak jego zapisy obowiązujące z mocą wsteczną były mniej korzystne niż dotychczasowe postanowienia układu w zakresie odpraw emerytalnych -rentowych, nagród jubileuszowych, dodatkowych odszkodowań. Wobec tego uznano, że zgodnie z art. 24113§ 2 w zw. z art. 2419§ l Kodeksu pracy wprowadzenie ich w odniesieniu do poszczególnych pracowników wymagało indywidualnego wypowiedzenia każdej osobie

warunków umowy o pracę. Pogląd taki wielokrotnie wypowiadał Sąd Najwyższy np. w wyroku z 6 sierpnia 1998r. sygn. akt I PKN 227/98. Ponieważ jednak pracodawca nie zmienił pracownikom warunków umów o pracę w związku z wejściem w życie tego protokołu do układu zbiorowego pracy z 1997r., organ uznał, iż do czasu upływu dotychczasowych warunków umów o pracę był on zobowiązany do obliczenia i wypłaty wskazanych wyżej świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy w podwyższonej wysokości obejmującej także równowartość składki na ubezpieczenie społeczne. Dodatkowo wskazano, że listy uprawnionych pracowników do wypłacenia wyrównań wymienionych świadczeń zostały podane jako załączniki do protokołu kontroli.

Od decyzji tej odwołała się Spółka - A w O. wnosząc o uchylenie nakazu w całości i umorzenie postępowania w tym przedmiocie. Wskazano, iż nie do przyjęcia jest odrzucenie przez Inspektora Pracy zastrzeżeń złożonych do protokołu kontroli, jak również pominięcie stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku sygn. akt I PKN 483/00, w którym wypowiedziano pogląd, że ubruttowienie przez pracodawcę wynagrodzenia za pracę nie było czynnością prawną w rozumieniu art. 56 Kc. Wobec tego pracodawca w związku z ubruttowieniem wynagrodzenia nie miał obowiązku dokonywania pracownikom wypowiedzenia warunków płacy ani też do składania innych oświadczeń woli. Błędne są ustalenia inspektora, iż przeliczenie wynagrodzenia pracownikom spowodowało zmianę ich sytuacji prawnej na ich korzyść poprzez nabycie dodatkowych uprawnień do zwiększonego kwotowo wymiaru wynagrodzenia. Podkreślono, iż narzucone mocą ustawy ubruttowienie doprowadziło do kolizji ze źródłami prawa jakim był zakładowy układ zbiorowy pracy, wobec czego wystąpiła konieczność dopasowania odpowiednich zapisów układu do nowej praktyki przeliczania świadczeń pracowniczych wprowadzonych ustawą z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Na tym tle wprowadzono protokół dodatkowy nr 2 do układu zbiorowego z 1997r., którym usunięto sprzeczne zapisy z mocą wsteczną, co było już praktyką związaną z przeliczeniem wynagrodzeń. Podkreślono, iż do chwili obecnej żaden z pracowników nie zakwestionował sposobu postępowania w sprawie ustalania podstawy wyliczenia świadczeń dodatkowych wynikających z umów o pracę, jak również wszystkie związki zawodowe działające u pracodawcy wyraziły zgodę na takie zapisy odnośnie obliczenia podstawy wymienionych świadczeń. Skoro zatem pracownicy godzili się na taki sposób postępowania, to nie można zarzucić pracodawcy braku zachowania formy wręczenia wypowiedzenia warunków indywidualnych umów o pracę.

Decyzją z dnia 14 września 2004r. Okręgowy Inspektor Pracy w O. utrzymał w mocy zaskarżony nakaz inspektora pracy. W uzasadnieniu wskazano, iż istota sporu w

niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy świadczenia ze stosunku pracy zostały obliczone i wypłacone pracownikom prawidłowo, przy przyjęciu jako podstawy ich obliczenia wynagrodzenie netto tj. pomniejszone o równowartość składki na ubezpieczenie społeczne, którą to praktykę zakwestionował organ I instancji. Wyjaśniono, iż pracodawca nie przyjmuje do wiadomości, iż od l stycznia 1999r. za wynagrodzenie pracownika uważa się wynagrodzenie brutto tj. powiększone o równowartość składki na ubezpieczenie społeczne, a konsekwencją tego faktu jest automatyczne podwyższenie niektórych świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy, których podstawą obliczania jest miesięczne wynagrodzenie pracownika. Podniesiono, iż poza sporem pozostaje okoliczność, iż w momencie wejścia w życie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych u pracodawcy obowiązywał zakładowy układ zbiorowy pracy z 1997r., który przewidywał wypłatę dodatkowych świadczeń ze stosunku pracy obliczanych od podstawy jaką stanowiło miesięczne wynagrodzenie pracownika, które po l stycznia 1999r. uległo automatycznemu podwyższeniu o wysokość składki na ubezpieczenie społeczne. Działanie takie doprowadziło do zwiększenia wysokości wskazanych świadczeń pracowniczych przy zwiększeniu obciążeń pracodawcy. Wprowadzone natomiast zmiany do układu zbiorowego pracy pracowników A w O. protokołem dodatkowym nr 2 były mniej korzystne, zatem stosownie do art. 24113§ 2 w zw. z art. 2419§ l Kodeksu pracy wymagały indywidualnego wypowiedzenia każdej osobie warunków umowy o pracę. Ponieważ pracodawca nie zmienił pracownikom warunków umów o pracę, stąd do czasu upływu okresu wypowiedzenia dotychczasowych warunków umów o pracę należało obliczać i wypłacać wszystkie świadczenia w podwyższonej wysokości obejmującej składkę na ubezpieczenie społeczne.

Na tę decyzję skargę wniósł pełnomocnik Spółki - A w O., domagając się jej uchylenia jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Zarzucono naruszenie: art. 24113§ 2 Kodeksu pracy (dalej: Kp) poprzez zastosowanie tego przepisu do stanu faktycznego istniejącego w niniejszej sprawie, art. 2416 § l Kp poprzez niezastosowanie tej normy prawa, art. 42 Kp poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 110 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z §1 i § 2 ust. 2 rozporządzenia MPiPS z 14 grudnia 1998r. w sprawie sposobu przeliczenia przychodu w związku z wprowadzeniem obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie społeczne przez ubezpieczonych (Dz.U. Nr 153, póz. 1006) oraz §2 ust. l rozporządzenia MPiPS z 18 grudnia 1999r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, póz. 1106, ze zm) poprzez uznanie za bezsprzeczną okoliczność, iż od l stycznia 1999r. faktycznie pośrednio zwiększono wysokość wymienionych świadczeń pracowniczych przy

zwiększeniu obciążeń finansowych pracodawców. Przytoczono argumenty zawarte w odwołaniu, podnosząc dodatkowo, iż z uwagi na wprowadzoną z dniem l stycznia 1999r. reformę ubezpieczeń społecznych pracodawca dokonał automatycznego przeliczenia wynagrodzeń pracowników. Ponieważ u skarżącego obowiązywał zakładowy układ zbiorowy pracy ( dalej: zuzp), który zawierał normy określające, iż podstawę do obliczania wysokości dodatkowych świadczeń ze stosunku pracy tj. odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia, odpraw pieniężnych za zwolnienie pracownika z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy, nagród jubileuszowych, odpraw emerytalno-rentowych, dodatkowego odszkodowania w związku z uznaniem przez sąd pracy, że wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę, stanowi wynagrodzenie pracownika, na podstawie art. 115 pkt 3 zuzp strony tego układu zawarły uzgodnienie, w którym wyjaśniono w jaki sposób należy rozumieć pojęcie "wynagrodzenia pracownika" będącego podstawą obliczania tych świadczeń. Dodatkowo ustalenia te przeniesiono później do protokołu dodatkowego do zuzp. Nie można zgodzić się z twierdzeniem organów orzekających w sprawie, że postanowienia tego protokołu dodatkowego były mniej korzystne dla pracowników, gdyż nie zmieniały one warunków umów o pracę. Podkreślono, iż należy odróżnić sytuacje, gdy w wyniku wprowadzonych zmian następują zmiany w treści stosunku pracy dotyczących konkretnego pracownika, od zmian które takich konsekwencji nie powodują. Nie do przyjęcia jest twierdzenie, iż samo przeliczenie wynagrodzeń pracowników nie jest czynnością prawną, o czym przesądził Sąd Najwyższy w wyroku sygn. akt I PKN 483/00 i nie wymaga wypowiedzenia zmieniającego, natomiast zmiany wprowadzone do protokołu dodatkowego, będące następstwem tego automatyzmu przeliczenia już takiego wypowiedzenia wymagają. Zarzucono, iż inspektor pracy całkowicie pominął kwestię zawartego pomiędzy stronami układu uzgodnienia, zgodnie z którym strony w oparciu o art. 115 pkt 3 zuzp miały dokonywać wyjaśnień postanowień 'układu budzących wątpliwości interpretacyjne i takie uzgodnienie zostało w tej sprawie zawarte.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, iż organ nie kwestionuje sposobu ubruttowienia wynagrodzeń pracowników, jak również zmian jakie zostały wprowadzone protokołem dodatkowym, a jedynie kwestionuje sposób ich wprowadzenia, jako naruszający art. 24113§ 2 Kp. Niesłuszne jest przekonanie strony skarżącej, iż w protokole dodatkowym nie znalazły się zapisy mniej korzystne dla pracowników skoro wysokość nakazanej do wypłaty pracownikom kwoty stanowi łącznie 410.195,28 zł. Wyjaśniono, iż spór w mniejszej sprawie nie dotyczy wyjaśnień dokonanych

przez strony zuzp lecz wprowadzenia postanowień protokołu dodatkowego. Wskazano, iż chcąc uniknąć dodatkowych obciążeń związanych z procedurą ubruttowienia wynagrodzeń skarżący mógł skorzystać z instytucji polegającej na zmianie przepisów wewnątrzzakładowych lecz musiał to uczynić w trybie właściwym dla tych przepisów.

W dniu 31 stycznia 2005r. do Sądu wpłynęły pisma od: Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność w O., Krajowego Związku Zawodowego Ciepłowników Oddział w O., Związku Zawodowego Pracowników A Spółki z o.o w O. "[...]" oraz Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność 80" przy A Sp. z o.o w O. zawierające wnioski o dopuszczenie wymienionych związków zawodowych, na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do udziału w niniejszej sprawie na prawach strony. Argumentowano, iż udział w postępowaniu pozwoli na realizację statutowych celów związków zawodowych, jak również przemawia za tym interes społeczny, gdyż związki zawodowe maj ą na celu reprezentowanie interesów sowich pracowników.

Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2005r. podjętym na rozprawie Sąd dopuścił do udziału w mniejszej sprawie w charakterze zainteresowanych Komisję Zakładową NSZZ SOLIDARNOŚĆ w O., Krajowy Związek Zawodowy Ciepłowników Oddział w O., Związek Zawodowy Pracowników A Spółki z o.o w O. "[...]" oraz Komisję Zakładową NSZZ "Solidarność 80" przy A Sp. z o.o w O.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 21 pkt l ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2001 r. Nr 124 póz. 1362, ze zm, dalej: PIP) w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli oraz po przeprowadzeniu postępowania wynikającego z

przepisów ustawy inspektor pracy wydaje nakazy i zgłasza sprzeciwy, o których mowa w art. 9 pkt l-2a i 4. Z kolei art. 9 pkt 2a stanowi, iż właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy uprawniony jest do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi. W tym miejscu wyjaśnić pozostaje, iż stosownie do art. 10 ustawy o PIP w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź w przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Te przepisy z kolei definiują między innym pojęcie strony postępowania oraz normują zasady związane z jej udziałem w postępowaniu administracyjnym.

Stosownie do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie dotyczy zaś interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu, jeżeli w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tego podmiotu, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa lub obowiązki innego podmiotu. Skoro zatem wydany nakaz dotyczył prawa wymienionych pracowników do wyrównania świadczeń pracowniczych ze stosunku pracy, to służył im przymiot strony w prowadzonym postępowaniu. W związku z tym organ miał obowiązek dochować wszystkich wymogów dotyczących uczestnictwa strony w postępowaniu, a przede wszystkim doręczyć im decyzję wydaną w tej sprawie. Powyższą tezę wypowiedzianą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2003r. sygn. akt II SA/Łd 1141/03, opub. Pr. Pracy z 2004r. Nr 5 póz. 37 całkowicie podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.

W tym miejscu wskazać pozostaje również, iż sądy administracyjne jak wskazano wyżej sprawują kontrolę legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza badanie ich zgodności z przepisami prawa. W niniejszej sprawie Sąd nie miał natomiast możliwości pełnej kontroli zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w O. i utrzymanego w mocy nakazu Inspektora Pracy z dnia 30 lipca 2004r., bowiem w uzasadnieniu decyzji, jak również przekazanych aktach administracyjnych tej sprawy nie zawarto informacji, w jaki sposób i od jakich wynagrodzeń obliczone zostały poszczególne wyrównania przysługujące wymienionym pracownikom. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji znalazł się zapis, iż lista pracowników, którym nie wypłacono świadczeń w pełnej wysokości stanowi załącznik do protokołu kontroli, jednakże poza samym protokołem z kontroli nie przekazano stosownych załączników. Sąd nie mógł zatem odnieść się do kwestii prawidłowości ustalenia wysokości wyrównań dla poszczególnych pracowników.

Ponadto wskazać należy, iż w niniejszej sprawie organy nie przeprowadziły właściwego postępowania wyjaśniającego z zachowaniem reguł wynikających z art. 7 i art. 77 (Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązujących do pełnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w tej sprawie. Przede wszystkim nie ustalono bowiem, czy między pracodawcą a pracownikami nie zawisł już spór co do wypłaty

wyrównań świadczeń wyszczególnionych w nakazie Inspektora Pracy. Niewątpliwie bowiem pracownicy maj ą prawo do dochodzenia roszczeń z tego tytułu na drodze postępowania przed sądem pracy, przy czym ta droga jest o tyle korzystniejsza, iż pozwala na uzyskanie nie tylko kwoty nominalnej świadczenia, ale także należnych odsetek (do czego nie jest uprawniony inspektor pracy). Na rozprawie pełnomocnik zainteresowanych związków zawodowych oświadczył, iż znane mu są dwa przypadki, w których pracownicy objęci nakazem inspektora wystąpili na drogę postępowania przed sadem pracy.

W niniejszej sprawie organy orzekające nie ustosunkowały się także do zawartego pomiędzy stronami zakładowego układu zbiorowego pracy z 1997r. uzgodnienia podpisanego w dniu 19 stycznia 1999r. Słusznie ponosi strona skarżąca, iż stosownie do art. 2416§ 2 Kp w związku z art. 115 pkt 3 zuzp strony tego układu podpisały uzgodnienie, w którym wyjaśniły, że wypłacane pracownikom świadczenia związane z pracą, których podstawą naliczania jest wynagrodzenie przysługujące pracownikom po dniu l stycznia 1999r. naliczane będą od podstawy wymiaru po odliczeniu kwoty stanowiącej ubruttowienie, czyli będą odbruttowione wskaźnikiem 1,230164. W świetle powyższego uzgodnienia należało jednoznacznie wyjaśnić, czy wprowadzone protokołem dodatkowym nr 2 zmiany do zuzp z 1997r. zawierające identyczne zapisy odnośnie podstawy naliczania wskazanych świadczeń wynikających ze stosunku pracy są faktycznie postanowieniami mniej korzystnymi dla pracowników, a zatem stosownie do art. 24113§ 2 Kp wymagały wprowadzenia w drodze wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę.

Skoro w przedmiotowej sprawie istota sporu pomiędzy organem a strona skarżącą sprowadza się jedynie do ustalenia, czy zmiany wprowadzone protokołem dodatkowym nr 2 do zuzp z 1997r. były mniej korzystne (co kwestionuje skarżący) od poprzednio obowiązujących postanowień w zakresie określenia pojęcia "wynagrodzenia pracownika" stanowiącego podstawę do obliczenia i wypłaty dodatkowych świadczeń tj. odprawy pieniężnej przysługującej w związku z rozwiązaniem stosunku pracy, nagrody jubileuszowej, odprawy emerytalnej (rentowej) oraz dodatkowego odszkodowania w związku z uznaniem przez sąd pracy za nieuzasadnione oraz bezprawne wypowiedzenie umowy o pracę, to niewątpliwie istotnego znaczenia nabiera kwestia faktycznego brzmienia tego zapisu w zuzp z uwzględnieniem uzgodnień dokonanych pomiędzy stronami układu w trybie art. 2416 § l Kp.

Wskazać należy również, iż zgodnie z art. 21 ustawy o PIP podstawą do wydania nakazu winny być ustalenia dokonane w wyniku kontroli. Te ustalenia zaś są dokumentowane w formie protokołu, którego wymogi określa art. 19 ust. 2, wskazując w pkt 7, iż powinien on zawierać opis stwierdzonych naruszeń prawa pracy w zakresie zagadnień objętych kontrolą oraz inne informacje mające istotne znaczenie dla rozstrzygania spraw. Zatem niewątpliwie z protokołu tego winno wynikać nie tylko jakich naruszeń prawa pracy dopuścił się pracodawca, ale też na jakiej podstawie dokonano tych ustaleń. W niniejszej sprawie nakaz dotyczy wyrównania określonych świadczeń konkretnym pracownikom. Jednakże w protokole znajdującym się w aktach sprawy brak jest szczegółowych ustaleń odnośnie sposobu wyliczenia wyrównań świadczeń ze stosunku pracy poszczególnym pracownikom. Nie wiadomo zatem, w jaki sposób wyliczono kwoty należne tym pracownikom. Podkreślić przy tym należy, iż zgodnie z treścią art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wobec takich braków postępowania trudno uznać, iż stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a tym samym nie sposób dokonać oceny zasadności zarzutów podnoszonych przez skarżącą stronę, iż z nakazu nie wynika w jaki sposób obliczono ogólną kwotę wyrównania. Dodatkowo należy wskazać, iż wprawdzie pracodawca podpisał protokół kontroli lecz zgłosił do niego zastrzeżenia, które także nie zostały przekazane Sądowi wraz z aktami sprawy.

Odnośnie zarzutu strony skarżącej, iż w sprawie naruszony został art. 24113§ 2 Kp poprzez nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu do stanu faktycznego sprawy wyjaśnić należy, iż wobec braku przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym wyżej przedwczesne jest orzekanie o konieczności zastosowania normy powołanego wyżej przepisu do stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Nie jest trafny natomiast zarzut skarżącej Spółki, iż nie do zaakceptowania jest teza, iż na skutek reformy ubezpieczeń społecznych związanej z ubruttowieniem wynagrodzeń pracowniczych faktycznie pośrednio zwiększono wysokość świadczeń pracowniczych wynikających ze stosunku pracy przy zwiększeniu obciążeń pracodawcy. Na skutek automatyzmu przeliczenia wynagrodzeń pracowników mogło bowiem dojść do zwiększenia obciążeń finansowych ponoszonych przez pracodawcę w tych wypadkach, gdy z przepisów wewnątrzzakładowych, stanowiących źródło prawa pracy, wynikała konieczność ustalania wysokości świadczeń dodatkowych od nowego ubruttowionego wynagrodzenia za pracę. Słusznie wskazały organy orzekające w sprawie, iż temu zjawisku miał zapobiegać zapis §2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 grudnia 1998r. w sprawie sposobu przeliczenia przychodu w związku z wprowadzeniem obowiązku opłacania

składki na ubezpieczenie społeczne przez ubezpieczonych (Dz.U Nr 153, póz. 1006), zgodnie z którym pracodawca mógł zmienić przepisy wewnątrzzakładowe w trybie określonym dla tych przepisów w taki sposób, aby nie dochodziło do zwiększenia jego obciążenia finansowego.

W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270, ze z) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast o zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy oraz § 18 ust. l pkt l lit a w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, póz. 1348, ze zm).

10