Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 146/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 88, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zakup lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] 2013 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 88, art. 94 ust.1, art. 95 ust.1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2011r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.), § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. nr 105, poz. 884 - ze zm.) oraz § 1, § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. nr 131, poz. 1468 - ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji nr [...] z dnia [...] 2012r. wydanej przez Komendanta Miejskiego Policji we W. w sprawie odmowy przyznania pomocy na zakup lokalu mieszkalnego orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że [...] jest policjantką Komisariatu Policji [...] Komendy Miejskiej Policji we W.. Do służby w Policji została przyjęta w dniu [...] 2007r., a funkcjonariuszem w służbie stałej została mianowana w dniu [...] 2010r.

Wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2012r. [...] zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji we W. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. [...]. Do wniosku zainteresowana załączyła akt notarialny Repertorium [...] z dnia [...] 2012r., odpis zwykły księgi wieczystej z dnia [...] 2012r. o nr [...], akt notarialny Repertorium [...] z dnia [...] 2011r., akt notarialny Repertorium [...] z dnia [...] 2011r. oraz akt notarialny [...] z dnia [...] 2012r.

W trakcie trwania postępowania administracyjnego została uzupełniona brakująca dokumentacja.

Komendant Miejski Policji we W. decyzją Nr [...] z dnia [...] 2012r. odmówił [...] przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego uzasadniając, iż skoro zainteresowana zbyła lokal mieszkalny, znajdujący się w miejscu pełnienia służby tj. we W. przy [...], którego 1/2 udziału w prawie własności do powierzchni mieszkalnej stanowiła 17,71 m2 i tym samym odpowiadała przysługującym ww. funkcjonariuszce normom zaludnienia, to nie spełnia niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.

Komendant Miejski Policji we W. biorąc powyższe pod uwagę stwierdził, iż zachodzi przesłanka określona w art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, wyłączająca przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, gdyż zainteresowana zbyła lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby tj. we W. przy [...] o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących zainteresowanej norm zaludnienia.

Od powyższej decyzji [...] złożyła odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., w którym wniosła o jej uchylenie i przyznanie jej pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. [...]. Podała m.in., że w dniu 29 marca 2011 r. wraz z ówczesnym mężem, [...], na podstawie aktu notarialnego nabyli lokal mieszkalny we W. przy ul. [...], stając się jego współwłaścicielami. Na zakup tego mieszkania wzięli wspólnie kredyt hipoteczny, z którego pokryto wartość mieszkania. Po rozwodzie, z uwagi na wysoką ratę kredytu i brak zdolności na jego przejęcie w całości na siebie i zamieszkiwania w tym lokalu samodzielnie, była zmuszona sprzedać mieszkanie, by spłacić zaciągnięty na nie kredyt. Ze względu na krótki okres czasu, jaki upłynął od zakupu mieszkania do jego sprzedaży, jak również trudną sytuację związaną z rozwodem, nie złożyła dokumentów o przyznanie pomocy finansowej na zakup tego mieszkania.

Organ stwierdził, że z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

Na podstawie aktu notarialnego Repertorium nr [...] z dnia [...] 2011 roku [...], obecnie [...], wraz małżonkiem [...] zakupili na odrębną własność samodzielny lokal mieszkalny nr [..., położony we W. przy ul. [...] i nabycia dokonali do majątku wspólnego.

W dniu [...] 2011r. na podstawie wyroku Sądu Okręgowego Wydział Rodzinny we W., sygnatura akt [...], zostało rozwiązane małżeństwo [...] z [...] i stali się współwłaścicielami ww. nieruchomości po 1/2 części każde z nich.

Następnie na podstawie aktu notarialnego, Repertorium nr [...], z dnia [...] 2011 roku [...] obecnie [...] i [...] sprzedali całe swoje udziały w przedmiotowym lokalu mieszkalnym nr [...], usytuowanym w budynku położonym przy ul. [...] we W.

Zbyty lokal mieszkalny posiadał powierzchnię mieszkalną wynoszącą 35,42 m2 (powierzchnia pokoi). Zatem uwzględniając uprawnienia [...] (poprzednio [...]) do 1/2 części przedmiotowego lokalu, to przypadająca jej powierzchnia mieszkalna wynosiła 17,71 m2.

Na dzień 29 marca 2011r. tj. na dzień uzyskania przedmiotowego lokalu mieszkalnego jak również na dzień 19 lipca 2011r. tj. na dzień jego zbycia [...] posiadała uprawnienia do dwóch norm zaludnienia, wobec czego na jedną normę zaludnienia przypadało jej 8,86 m2 powierzchni mieszkalnej.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że lokal mieszkalny położony przy ul. [...] we W. spełniał należną wnioskodawczyni powierzchnię mieszkalną, ponieważ w myśl przepisów § 2 i § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 roku w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów przysługująca zainteresowanej powierzchnia mieszkalna wynosi od 7 do 10 m2 na jedną normę zaludnienia.

W dniu [...] 2011r. [...] (obecnie [...]) zawarła związek małżeński z [...].

Następnie na podstawie aktu notarialnego, Repertorium [...], z dnia [...]2012r. zainteresowana zakupiła, do majątku osobistego, samodzielny lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul. [...] we W., na uzyskanie którego wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej. Lokal ten składa się z trzech pokoi o powierzchni mieszkalnej 37,25 m2, a użytkowa wynosi 55,52 m2.

Na dzień 6 kwietnia 2012r. tj. na dzień uzyskania ww. lokalu mieszkalnego jak również na dzień złożenia wniosku tj. na dzień 9 sierpnia 2012r. oraz obecnie [...] posiadała i nadal posiada uprawnienia do dwóch norm zaludnienia (wnioskodawca - 1n i mąż [...] - 1n), wobec czego na jedną normę zaludnienia przypadało i obecnie przypada jej 18,63 m2 powierzchni mieszkalnej. Zatem lokal ten spełnia należne jej normy mieszkaniowe.

Nadmieniono, że [...] pobierała równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia 2 kwietnia 2010r. do dnia 28 marca 2011r. tj. do dnia zakupu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] we W. na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Policji we W.

Rozpatrując sprawę Komendant Wojewódzki Policji we W. zważył, co następuje:

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ustanawia w art. 88 prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z kolei w art. 94 wspomnianej ustawy ustanowiona jest zastępcza forma realizacji tego prawa - prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. Zatem należy stwierdzić, że prawo do pomocy finansowej przysługuje temu policjantowi, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Przy określeniu kręgu policjantów uprawnionych do takiego lokalu mieszkalnego należy brać pod uwagę treść art. 95 ustawy o Policji, który zawiera wyłączenia od prawa do otrzymania lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji - lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w przypadku;

1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94,

2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy,

3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2,

4) w razie zbycia przez policjanta lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.

Wystąpienie jednej z powyższych ustawowych przesłanek niweczy prawo policjanta do lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji również do uzyskania pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe.

Zatem stosownie do brzmienia art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez policjanta lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.

Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, iż [...] zbyła lokal mieszkalny znajdujący się w miejscu pełnienia służby tj. we W. przy ul. [...], o powierzchni mieszkalnej spełniającej wymogi zawarte w przepisach § 2 i § 3 rozporządzenia MSW i A z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.

Nawet biorąc pod uwagę, że [...] była współwłaścicielką lokalu mieszkalnego przy ul. [...] we W., to z przepisów Kodeksu cywilnego regulujących współwłasność nie wynika bowiem, aby współwłaściciel miał uprawnienie do korzystania tylko z takiej części wspólnej rzeczy, która odpowiada wielkości jego udziału. Stosownie do art. 206 Kodeksu cywilnego każdy z współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania i korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

Uwzględniając zatem stan faktyczny i prawny w sprawie, należy stwierdzić, że zaistniała przesłanka określona w art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, wyłączająca przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej albowiem zainteresowana zbyła lokal mieszkalny położony w miejscowości, w której pełni służbę tj. we W. przy ul. [...] o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących [...] norm zaludnienia.

Skoro [...] nie mogłaby skutecznie ubiegać się o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy, to nie może również przysługiwać jej prawo do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 wspomnianej ustawy, albowiem jak wcześniej wspomniano jest ona formą zastępczą prawa do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu [...] zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które posłużyły za podstawę prawną decyzji, a w szczególności art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 i art. 95 ust. 1 p. 2 i 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 2 i § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawnie pomocy finansowej dla uzyskania lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów,

2) naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 81 oraz art. 86 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 p. 1 k.p.a. na skutek utrzymania w mocy w administracyjnym toku instancji decyzji Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] 2012 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu, mimo braku faktycznych i prawnych podstaw do odmowy.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W motywach podała, m.in., że obie decyzje zapadły na skutek nieprawidłowej interpretacji przepisów, które posłużyły za ich podstawę materialnoprawną, a także na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego i nietrafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Stwierdziła, że organy obu instancji zgodnie uznały, iż fakt zbycia przez nią i jej byłego męża po rozwodzie mieszkania przy ul. [...] we W. nabytego w czasie trwania małżeństwa stanowi przeszkodę po przyznania jej pomocy finansowej na nabycie nowego lokalu. Organy te przeoczyły jednakże, iż na skutek ustania wspólności ustawowej w wyniku rozwodu stała się jedynie współwłaścicielką lokalu w 1/2 części. W umowie notarialnej, o której mowa w uzasadnieniu decyzji, rozporządziła zatem jedynie swoim udziałem w tym lokalu. Nie zbyła lokalu w rozumieniu przytoczonych w decyzji przepisów ustawy o Policji, lecz jedynie udział, którym dysponowała. To samo zresztą dotyczy rozporządzenia swoim udziałem przez drugiego współwłaściciela lokalu, tj. byłego męża [...]. Nie może przystać na taką interpretację przepisów, która zbycie udziału w lokalu zrównuje ze zbyciem lokalu w rozumieniu przywołanych w decyzji przepisów ustawy.

Nie zgodziła się również z ustaleniem obu instancji, jakoby lokal nabyty z byłym mężem mógł zaspokajać jej potrzeby mieszkaniowe. Po rozwodzie dalsze przebywanie we wspólnym mieszkaniu z byłym małżonkiem było niemożliwe. Z jej punktu widzenia jako osoby rozwiedzionej z drugim współwłaścicielem lokalu nie posiadała, lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 95 ust. 1 p. 2 lokalu, skoro w lokalu stanowiącym przedmiot współwłasności nie mogła mieszkać. Bez znaczenia jest, czy jej udział we współwłasności odpowiadał normom zaludnienia wynikającym z przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, które przywołuje się w uzasadnieniach obu decyzji, gdyż po pierwsze, udziały we współwłasności lokalu wyrażają wyłącznie części idealne, a po drugie, w czasie trwania współwłasności z byłym mężem nie było możliwości zwyczajnego korzystania z lokalu mieszkalnego w żadnej określonej części.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutu skargi, że nie dokonano zbycia lokalu przy ul. [...] we W., lecz jedynie zbycia udziału w lokalu stwierdzono, że taka interpretacja nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca faktycznie dokonała wszak zbycia lokalu, który stanowił przedmiot współwłasności z byłym mężem. Oboje ze współwłaścicieli złożyli zgodne oświadczenia woli o przeniesieniu przysługujących im praw na nabywców, skutkiem czego było zbycie opisanego lokalu. Poprzez zgodne oświadczenia woli obojga współwłaścicieli nastąpiło zbycie przedmiotu współwłasności - w tym wypadku był to lokal mieszkalny. Zatem okoliczność, że z uwagi na uwarunkowania prawne konieczne było takie, a nie inne określenie zbywanych praw w umowie sprzedaży nie zmienia oceny, że przedmiotem transakcji zbycia był lokal, a nie tylko udział.

Dla oceny, czy skarżącej przysługuje pomoc finansowa nie mają żadnego znaczenia przyczyny zbycia przez nią i byłego męża lokalu przy ul. [...] we W. To, że po rozwodzie byli małżonkowie nie mogli razem zamieszkiwać, w wyniku czego podjęli decyzję o wspólnej sprzedaży mieszkania, nie zmienia oceny prawnej sprawy. Z punktu widzenia prawnego okoliczności te są w tej sprawie obojętne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a ).

Problematyka związana z uprawnieniami funkcjonariuszy Policji do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uregulowana została w Rozdziale 8 ustawy o Policji. Znajdują się tam też regulacje dotyczące następujących form pomocy mieszkaniowej: prawa do lokalu mieszkalnego, prawa do równoważnika pieniężnego w przypadku nieposiadania lokalu mieszkalnego, prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to może być zrealizowane przez przydzielenie lokalu z zasobów, o których mowa w art. 90 ust. 1 powołanej ustawy. W sytuacji, gdy policjant nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych określonych w art. 88 ust. 1, może ubiegać się o pomoc finansową na uzyskanie takiego lokalu, a do czasu zaspokojenia tych uprawnień otrzymuje obligatoryjnie równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, przewidziany w art. 92.ust. 1 powołanej

wyżej ustawy. Istotny w sprawie jest również art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi:

1. w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94,

2. posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy,

3. którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2,

4. w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2. z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy o Policji.

Pomocy finansowej dotyczy również powołane przez organy obu instancji rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 ze zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji. Jednak ten akt jako akt wykonawczy nie reguluje przesłanek nabycia prawa do pomocy finansowej, te uregulowane są w ustawie o Policji, reguluje natomiast szczegółowe zasady przyznawania cofania oraz zwracania pomocy finansowej. Stąd też możliwość nabycia prawa do pomocy finansowej należy oceniać wyłącznie na podstawie art. 94 w związku z art. 88, art. 89, art. 95 ustawy o Policji. Przepisy te mają wprost zastosowanie do policjantów starających się o uzyskanie pomocy finansowej.

Zasadniczą formą realizacji uprawnień mieszkaniowych policjantów jest przydział odpowiedniego lokalu mieszkalnego z zasobów wymienionych w art. 90 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość. Z treści przywołanego unormowania wynika zatem jednoznacznie, że świadczenie stanowiące przedmiot niniejszej sprawy jest alternatywną formą zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjanta, zmierzającą do tego samego celu, co uprawnienie określone w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.

Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie jest świadczeniem pieniężnym należnym każdemu funkcjonariuszowi, ale tylko tym, którzy mają niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jest to zatem forma zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjantów funkcjonująca obok podstawowej formy, jaką jest prawo do lokalu mieszkalnego. Tak więc, uprawnienie policjanta do otrzymania lokalu, a tym samym, do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu powiązane jest rzeczywiście z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej funkcjonariusza. W pierwszej kolejności przysługuje bowiem policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego realizowane jako przydzielenie takiego lokalu, a dopiero, gdy przydziału nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny lub pomoc finansowa.

Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu jest więc konsekwencją niezrealizowania uprawnienia prawa policjanta do lokalu. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu należy wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzyma.

Podstawą odmowy przyznania skarżącej pomocy finansowej był przepis art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji stanowiący, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.

Zdaniem organu, w sprawie jest bezsporne, że skarżąca zbyła stanowiący jej współwłasność lokal mieszkalny położony w miejscu pełnienia służby, tj. we W. przy ul. [...], o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej wymaganym normom. Oznacza to, że nie mogłaby skutecznie ubiegać się o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy, co wyklucza przyznanie jej pomocy finansowej, o której mowa w art. 94.

Ze stanowiskiem takim trudno się zgodzić.

Przede wszystkim skarżąca, co należy przypomnieć, nie posiadała lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy. W dniu 29 marca 2011 r. wraz z byłym mężem dokonała kupna na odrębną własność lokalu mieszkalnego we W. przy ul. [...]. Wskazane nabycie nastąpiło do majątku wspólnego (akt notarialny z [...] 2011 r., Rep. [...]). Na zakup lokalu został zaciągnięty kredyt hipoteczny.

W sprawie jest niesporne, że skarżąca nie występowała do organu policyjnego z wnioskiem o przyznanie jej pomocy finansowej na spłatę zaciągniętego kredytu. Zdaniem Sądu, już wówczas prawo takie jej przysługiwało, gdyż w myśl przeważającego stanowiska orzecznictwa sądowoadministracyjnego, pomoc finansowa może zostać przyznana na zakup mieszkania stanowiącego przedmiot współwłasności policjanta i innej osoby – w tym wypadku jej byłego męża.

W orzecznictwie przeważa stanowisko, że z treści art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie wynika bowiem aby funkcjonariusz Policji dla realizacji przysługującego mu uprawnienia musiał wykazywać, że lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) jaki zamierza uzyskać, nabywa na swą wyłączną własność lub w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej. Z wykładni językowej tej regulacji da się jedynie wywieść publiczne prawo podmiotowe funkcjonariusza polegające na możliwości skutecznego żądania udzielania mu pomocy pieniężnej dla uzyskania mieszkania, w sytuacji gdy lokal nie został mu zapewniony w drodze decyzji o przydziale (art. 88 ust. 1 ustawy o Policji). Przytoczony przepis nie uzależnia też nabycia roszczenia o pomoc pieniężną od zaistnienia innych warunków niż brak decyzji o przydziale lokalu, jak np. nabycie lokalu na wyłączną własność wnioskującego. Należy podkreślić, że prawa do lokalu, a tym samym prawa do pomocy pieniężnej nie wyklucza w analizowanej sytuacji faktycznej także art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. To samo wynika z wykładni funkcjonalnej art. 94 ust. 2 ustawy o Policji. Niewątpliwie celem tego unormowania jest umożliwienie policjantowi zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych poprzez przyznanie świadczenia pieniężnego pokrywającego w określonej części koszty zakupu np. lokalu mieszkalnego. Współwłasność nie jest pod tym względem prawem gorszym od własności, czyli takim, które nie pozwalałoby wnioskodawcy tych potrzeb realizować.

Na podstawie wyroku Sądu Okręgowego we W. – Wydział Rodzinny z dnia [...] 2011 r. małżeństwo skarżącej z [...] zostało rozwiązane i stali się oni współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości po 1/2 części każde z nich. Aktem notarialnym z dnia [...] 2007 r. (Rep. [...]) skarżąca oraz [...] sprzedali swoje udziały w tym lokalu. Skarżąca twierdzi, a organ temu nie zaprzecza, że uczyniła to z powodu wysokiej raty kredytu, w celu jego spłaty. Następnie skarżąca na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] 2012 r. (Rep. nr [...]) zakupiła do majątku osobistego samodzielny lokal mieszkalny we W. przy ul. [...]. Podczas rozprawy podała do protokołu, że na zakup tego lokalu wzięła kredyt w kwocie 220 tys. zł.

W celu spłaty tego kredytu wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2012 r. skarżąca wystąpiła do swojego przełożonego o przyznanie jej pomocy finansowej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje tylko temu funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego, lecz lokalu tego nie otrzymał. Pomoc ta jest bowiem konsekwencją niezrealizowania prawa funkcjonariusza nie mającego zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych do otrzymania lokalu mieszkalnego (por. uchwała sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r. OPS 1/99, ONSA nr 3 z 1999 r. poz. 77).

Odnosząc te uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie jest zasadne stanowisko organów, gdy twierdzą, że zbycie przez skarżącą udziału we własności lokalu mieszkalnego we W. przy ul. [...] stanowi negatywną przesłankę do otrzymania pomocy finansowej. Skarżąca, funkcjonariuszka w służbie stałej, przed zakupem wspomnianego wyżej mieszkania, spełniała warunki do przydzielenia jej lokalu mieszkalnego, lecz lokalu takiego nie otrzymała. Oznacza to, że zgodnie z przeważającą linią orzeczniczą skarżąca była uprawniona do ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej na spłatę zaciągniętego kredytu (na spłatę zobowiązań finansowych związanych

z wcześniej nabytym lokalem). Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2007 r. I OSK 874/06 (nie publ.) "w sytuacji, gdy funkcjonariusz ubiega się o przyznanie pomocy na spłatę zobowiązań finansowych zaciągniętych w związku z wcześniejszym nabyciem lokalu mieszkalnego, zawężająca interpretacja użytego przez ustawodawcę stwierdzenia "na uzyskanie" jest niedopuszczalna i pojęcie to należy rozumieć w sposób szeroki, obejmujący wskazaną powyżej sytuację faktyczną". Dodać też trzeba, że podobne stanowisko w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane zostało np. w wyroku NSA z dnia 4 lutego 2000 r. I SA 324/1999 Lex nr 53778, w wyroku NSA z dnia 14 stycznia 1999 r. I SA 825/98 Lex nr 150916, w wyroku NSA z dnia

11 maja 2011 r. I OSK 81/11 – dotyczącym analogicznej sytuacji w służbie Więziennej.

Do rozważenia pozostaje argument organu zgodnie z którym, skoro skarżąca zbyła swoją część stanowiącego jej współwłasność lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej wymaganym normom, to nie mogłaby skutecznie ubiegać się o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy, co wyklucza przyznanie jej pomocy finansowej unormowanej w art. 94. Wprawdzie z literalnego brzmienia przepisu art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji wynika, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, a w przedmiotowej sprawie lokal nie należał do kategorii "spółdzielczego lokalu mieszkalnego", to jednak względy wykładni systemowej i celowościowej nakazują przyjęcie, że wymienione w tym przepisie przesłanki negatywne mają zastosowanie również w odniesieniu do zbycia przez policjanta innego lokalu niż "własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość".

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że materialnoprawne przesłanki podziału majątku dorobkowego w tym prawa do lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność wynikają z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm., dalej jako k.r.o.) Przepis art. 46 k.r.o. stanowi, iż w sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku, poprzez odesłanie zawarte w art. 1035 Kodeksu cywilnego, zatem znajdują wówczas odpowiednie zastosowanie przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów tytułu VIII Kodeksu cywilnego. Oznacza to, że w wyniku orzeczenia rozwodu, do przedmiotów majątkowych, wchodzących dotychczas do majątku wspólnego, mają zastosowanie przepisy art. 195 i następne Kodeksu cywilnego, oczywiście tylko w kwestiach, które nie są odmiennie uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym oraz w tytule VIII Kodeksu cywilnego.

Postępowanie o podział majątku wspólnego, do którego wchodzi nieruchomość, następuje w celu realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z art. 46 k.r.o. w zw. z art. 1035 k.c. i art. 211 k.c., a nie do jej całości. W wyniku orzeczenia rozwodu, następuje bowiem transformacja współwłasności łącznej we współwłasność w częściach ułamkowych i dlatego zmienia się status prawny rzeczy objętych uprzednio wspólnością ustawową, w ten sposób, że byli małżonkowie mają tylko udziały w każdej rzeczy wchodzącej poprzednio do majątku wspólnego. Z tego też powodu - wbrew przekonaniu organu - w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie istniała możliwość zbycia przez skarżącą prawa do lokalu mieszkalnego, gdyż przysługiwała jej tylko ułamkowa część, a nie całość. Natomiast przepisu art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, nie sposób interpretować rozszerzająco - w celu objęcia nim również sytuacji, w której nastąpiła realizacja roszczeń skarżącej do części nieruchomości (poprzez podział majątku dorobkowego).

W związku z tym stwierdzić należy, że gdyby w rozpoznawanej sprawie przedmiotem współwłasności znoszonej w ramach postępowania o podział majątku wspólnego, były np. dwa lokale mieszkalne, to przyznanie ich obydwu na rzecz byłego małżonka skarżącej, można byłoby uznać jako zrzeczenie się przez nią prawa do lokalu mieszkalnego. Podobnie rzecz by się miała w sytuacji, gdyby możliwe było podzielenie lokalu będącego we współwłasności skarżącej i jej byłego męża - na dwa zupełnie niezależne lokale mieszkalne. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie.

Prawo do pomocy finansowej stanowi funkcję realizacji lub braku realizacji uprawnienia policjanta do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego. Funkcjonariusz posiadający niezrealizowane prawo do przydziału mieszkania, który wraz z małżonkiem uzyskał do majątku wspólnego lokal mieszkalny dzięki zaciągniętemu na ten cel kredytowi, nie korzystając z pomocy finansowej Policji, a następnie – po przekształceniu współwłasności łącznej lokalu we współwłasność w częściach ułamkowych – zbywa swój udział we własności lokalu i zaciąga kredyt na zakup nowego mieszkania nie traci uprawnienia do przyznania pomocy finansowej na spłatę kredytu. W takim wypadku zbyciu ulega tylko udział, a nie prawo do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest ugruntowane stanowisko, że w ustawie z 1990 r. o Policji nie został określony czas, w którym policjant powinien wystąpić o przyznanie pomocy finansowej, przewidzianej w art. 94 ust. 1 powołanej ustawy, z czego wynika, że wniosek taki może zostać złożony w każdym czasie.

Na marginesie tylko warto dodać, że przedstawiona interpretacja znajduje wsparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjmuje się, że nie stanowi zbycia (zrzeczenia się) prawa do lokalu w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji sytuacja, w której policjant w konsekwencji orzeczonego rozwodu i na skutek ustania wspólności majątkowej, przystał na zawarcie ugody i zniesienie współwłasności przez odstąpienie od przysługującego mu ułamkowego udziału własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na rzecz byłego małżonka w zamian za prawo do otrzymania z tego tytułu odpowiedniej spłaty (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 25 lipca 2013 r., IV SA/Gl 1166/12, z dnia 27 sierpnia 2013 r., IV SA/Gl 1166/12, oba zamieszczone w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2006 r., II SA/Wa 1471/06, Lex nr 328925).

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie z funkcjonalnego punktu widzenia w obu przypadkach mamy do czynienia z taką samą sytuacją polegającą na odstąpieniu prawa do udziału w rzeczy za pieniądze, tyle że różne są podmioty finansujące transakcję (były małżonek w ramach ugody, osoba trzecia w ramach umowy).

W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wskazać zatem należało, że nieprawidłowa była dokonana przez organ wykładnia przepisów prawa i ich zastosowanie w okolicznościach sprawy, w których skarżąca poprzez zbycie ułamkowej części prawa do własności lokalu, a nie jego całości została potraktowana jak osoba zbywająca własnościowe prawo do lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Wskazane naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyło podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Orzeczenie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji zapadło na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ uwzględni powyższe wskazania w zakresie wykładni cytowanych przepisów i zgodnie z tymi wskazaniami wyda rozstrzygnięcie.

H.B.23.10.2013r.