Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 753/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 listopada 2010r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] 2. zasądza od Wojewody W. na rzecz B. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych i 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2006 r. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej Kpa), umorzył jako bezprzedmiotowe, postępowanie o ustalenie odszkodowania dla B. M. za nieruchomość położoną w P., zapisaną w księdze wieczystej nr [...], stanowiącą fragment ulicy S., oznaczoną w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy [...], działka nr [...].

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r., we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia1999 r., stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis art. 73 ust. 4 powołanej ustawy, w brzmieniu nadanym przez art. 7 ustawy z dnia 7 stycznia 2000r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 6, poz. 70 ze zm.), stanowi, że odszkodowanie za takie nieruchomości ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia grudnia 2005 r. Zgodnie z przepisami art. 129 ust. 5 w związku z art. 4 pkt 9 b1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), prezydent miasta na prawach powiatu, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadku gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Sprawy z tego zakresu przekazano Zarządowi Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ uchwałą Rady Miasta P. z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...], zmieniającą uchwałę Rady Miejskiej P. z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] w sprawie przekształcenia P. Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego GEOPOZ w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ, a Prezydent Miasta P. upoważnił Dyrektora Zarządu i Zastępcę Dyrektora do spraw Orzecznictwa Administracyjnego, do wydawania w jego imieniu decyzji w tym przedmiocie.

W toku postępowania ustalono, że ostateczną decyzją z dnia [...]06.2006 r. nr [...], Wojewoda W. orzekł, iż część nieruchomości położonej w P., zapisanej w księdze wieczystej nr [...], będącej w dniu [...] grudnia 1998 r. własnością E.Z., oznaczona w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy [...], działka nr [...], stanowiąca fragment ulicy P., pozostająca w tej dacie we władaniu Miasta P., z dniem [...] stycznia 1999 r., stała się z mocy prawa za odszkodowaniem własnością Miasta P. jako zajęta pod drogę publiczną - drogę powiatową. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że przedmiotowa część nieruchomości w dniu [...] grudnia 1998 r. zapisana była w księdze wieczystej Kw nr [...], oraz że w dniu [...] stycznia 2003 r. E. Z. darowała tę nieruchomość swojej córce, B. M.. W § 9 umowy darowizny strony wniosły o odłączenie działki nr [...] z księgi wieczystej Kw nr [...] i założenie dla niej nowej księgi wieczystej z wpisem prawa własności na rzecz obdarowanej. Na podstawie tego wniosku dla przedmiotowej działki w Sądzie Rejonowym w P. została założona nowa księga wieczysta oznaczona numerem [...]. Ponadto, w uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że "Za przejętą część nieruchomości odszkodowanie przysługuje jej właścicielowi z dnia [...] grudnia 1998r. W przedmiotowej sprawie uprawnioną do odszkodowania była E. Z.". Na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału ustalono, że wnioskodawczyni nie była w dniu [...] grudnia1998 r., właścicielką działki nr [...], zajętej pod drogę publiczną. Zgodnie bowiem z badaniem księgi wieczystej nr [...] (poprzednio: Kw nr [...]), w dniu [...] grudnia1998 r., w dziale II księgi jako właściciel nieruchomości ujawniona była E. Z. (wpis z dnia [...] września 1980 r.). W dniu zawarcia umowy darowizny pomiędzy E. Z. a B. M., tj. w dniu [...] stycznia 2003 r., działka nr [...] nie wchodziła w skład tej nieruchomości, ponieważ z dniem [...] stycznia 1999r., z mocy prawa stała się własnością Miasta P., co potwierdza ostateczna decyzja Wojewody W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...]. O ustalenie i wypłatę odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mogą się ubiegać osoby, które były właścicielami nieruchomości w dniu 31 grudnia1998 r. Informacja w tym przedmiocie została przesłana pełnomocnikowi wnioskodawczyni, pismem Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], którego kopię pełnomocnik załączył do wniosku z dnia [...].12.2005 r. o ustalenie odszkodowania, złożonego w imieniu B. M..

W ocenie organu B. M. nie była uprawniona do odszkodowania, a więc brak było podstaw prawnych do prowadzenia na jej wniosek postępowania w tym przedmiocie. W tych okolicznościach postępowanie wszczęte na wniosek B. M. stało się w ocenie organu bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, podlegało umorzeniu.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła B. M. domagając się jej zmiany względnie jej uchylenia i nakazania Prezydentowi Miasta P. wydania stosownej decyzji o odszkodowaniu za wskazaną wyżej nieruchomość.

Wojewoda W. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, iż konsekwencją podjętych przez pełnomocnika strony działań, było wszczęcie i prowadzenie postępowania w trybie art. 73 powołanej ustawy. Wojewoda W. nie podziela zdania strony, iż Prezydent Miasta P. nie mógł wydać decyzji umarzającej postępowanie o odszkodowanie. Przeprowadzenie regulacji nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na podstawie przytoczonego przepisu wiązało się z koniecznością ustalenia właściciela tej nieruchomości na dzień [...] grudnia1998 r. W sprawie ustalono, iż w tej dacie właścicielem niniejszego gruntu nie była B. M., ponieważ nabyła ją w drodze darowizny dnia [...] stycznia 2003 r. Tym samym nie była uprawniona do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 cytowanej wyżej ustawy, a organ I instancji nie miał podstawy prawnej do wydania decyzji orzekającej ustalenie i wypłatę odszkodowania. Organ odwoławczy dodał, iż na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformującej administrację publiczną, odszkodowanie przysługuje byłym właścicielom nieruchomości za fakt odjęcia im prawa własnością nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego, a które jest ustalane w oparciu o powołane powyżej przepisy art. 73 ust. 4 i ust. 5 tej ustawy. Wojewoda powołał się na obowiązujące w tym zakresie orzecznictwo administracyjne (m.in.: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1472/05 i z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA /Wa 1/06). Fakt ten, w ocenie organu II instancji determinuje konieczność prowadzenia postępowania o odszkodowanie na podstawie art. 73 ust. 4 powołanej wyżej ustawy, w którym wypłata przedmiotowego odszkodowania następuje na wniosek właściciela nieruchomości z dna [...] grudnia 1998 r. Jeżeli nieruchomość w tej dacie stanowiła własność innej osoby, wówczas przedmiotowy wniosek winien był złożyć właściciel nieruchomości

B. M. wniosła do sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewody W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Miasto P. dokonało wyboru podstawy odszkodowania, bezprawnie odmawiając skarżącej przyznania odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe argumenty.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt. II SA/Po 116/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę B. M. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2006 r. o umorzeniu – jako bezprzedmiotowego postępowania o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w P., stanowiącą fragment ulicy S., oznaczoną w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy [...], działka nr [...], wszczętego na wniosek B. M. złożony w dniu [...] grudnia 2005 r. W uzasadnieniu Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja oraz decyzja Prezydenta odpowiadają prawu. Zdaniem Sądu zasadnicze znaczenie dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie miała prawidłowość ustaleń co do tego, kto był właścicielem przedmiotowej nieruchomości do [...] stycznia 1999 r. Odszkodowanie, przewidziane w art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jest ściśle związane z utratą prawa własności, stanowi, bowiem rekompensatę za przejecie w tym trybie nieruchomości. Prawidłowo więc, zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji przyjął, że skoro nieruchomość położona w P., obręb K., działka nr [...] stała się z mocy prawa własnością Miasta P. z dniem [...] stycznia 1999 r., co potwierdzone zostało decyzją Wojewody W. z dnia [...] czerwca 2006 r. to uprawnionym do odszkodowania jest właściciel nieruchomości na dzień [...] grudnia 1998 r. bowiem to on utracił własność zajętej pod drogę publiczną nieruchomości i to na jego wniosek ustalane i wypacane jest odszkodowanie zgodnie z art. 73 ust. 4 przywołanej ustawy. Sąd wskazał także, że dla zastosowania poszczególnych przepisów art. 73 powołanej wyżej ustawy obojętny jest fakt przeniesienia po dniu 1 stycznia 1999 r. prawa własności wywłaszczonej nieruchomości przez podmiot, któremu odjęto prawo własności tej nieruchomości. Przejście prawa własności w myśl przywołanego art. 73 ust. 1 nastąpiło z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. dlatego też po tej dacie wyłączone jest nabywanie gruntów już zajętych pod drogi publiczne w trybie wszelkich umów cywilnoprawnych. E. Z. nie mogła więc skutecznie przenieść prawa własności położonej w P., obręb K., działki nr [...], umową z dnia [...] stycznia 2003 r., bowiem od 1 stycznia 1999 r. stanowiła ona własność Miasta P.. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd Wojewódzki stwierdził, iż jedyną drogą zrekompensowania takiej szkody jest postępowanie cywilne prowadzone przed sądem powszechnym. Stosowne umowy cywilnoprawne odnoszą przewidziane prawem skutki prawnorzeczowe, niemniej jednak wszelkie wątpliwości powstałe na ich tle należą do kognicji sądów powszechnych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. M. domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

– naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie przepisów art. 105 ust. 4 i art. 106 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz błędne zastosowanie przepisu art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną,

– naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 133 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej Ppsa). art. 141 § 4 Ppsa, art. 145 § 1 ust. 1 lit c Ppsa gdyż naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. wniosła o wypłatę odszkodowania przez Prezydenta Miasta P. za nieruchomość przejętą pod drogę (fragment ul. S. w P.). Wobec trwania w latach 1999-2003 różnych czynności z inicjatywy Miasta P., jak poszerzenie drogi, nowy podział nieruchomości, z której wydzielono drogę oraz przeniesienia własności tej nieruchomości na rzecz skarżącej i to przy udziale Prezydenta Miasta P., skarżąca nie wskazywała na podstawę żądania w zakresie odszkodowania. Problem stanu prawnego nieruchomości, mający wpływ na odszkodowanie, był złożony i w świetle treści pisma Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2005 r. nieruchomość, za którą odszkodowania strona dochodzi w sprawie niniejszej, nie była działką o jakiej jest mowa w przepisach art. 73 ustawy reformującej administrację publiczną. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną dokonywanie szeregu czynności podziałowych, a także umożliwiających przeniesienie własności przedmiotowej działki w latach 2002 i 2003 w zasadzie wykluczało możliwość przyjęcia, że w dniu 1 stycznia 1999 r. jej właścicielem stało się Miasto P. w trybie przepisów art. 73 wskazanej wyżej ustawy, zaś skarżąca nigdy nie twierdziła ubiegając się o odszkodowanie, że czyni to na podstawie przepisów tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do czynności skarżącej i jej matki E. Z. z Miastem P. w latach 1999 do 2003, jak i nie odniósł się i nie ocenił wniosku skarżącej o odszkodowanie (w zakresie wskazanej przez stronę podstawy żądania). Nie odniósł się on także do treści pisma Miasta P. z dnia [...]czerwca 2005 r. i w ogóle do korespondencji stron z roku 2005 i początku 2006 r. To powoduje, że zaskarżony wyrok narusza art. 133 §1 Ppsa jako, że akta sprawy zawierają materiał pozwalający na wydanie odmiennego orzeczenia. Ponadto zdaniem skarżącej uzasadnienie zaskarżonego wyroku w ogóle nie odnosi się do czynności stron z lat 2001-2003 jak i korespondencji stron, co – według wnoszącego skargę kasacyjną – oznacza, że zarzuty podniesione w skardze nie zostały uwzględnione ani nie wskazano dlaczego to nastąpiło. Uzasadnia to zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy bowiem mogło dojść do ustalenia, że przejście własności nieruchomości nie nastąpiło na podstawie art. 73 przywoływanej wyżej ustawy. Powyższe ustalenia stanowią, iż naruszenie przepisów prawa materialnego, przez niezastosowanie przepisów art. 105 ust. 4 i 106 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest w sprawie ewidentne. Należało bowiem, w świetle stanu faktycznego podanego w piśmie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2005 r., przyjąć że wskazane wyżej przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowić winny podstawę żądania i wypłaty odszkodowania. Równie oczywiste jest - według autora skargi kasacyjnej - naruszenie art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, bowiem zastosowano go w stanie faktycznym nie odpowiadającym dyspozycji tego przepisu, przedmiotowa nieruchomość nie była bowiem we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r.

Wyrokiem z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 790/10 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano m. In., że w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył się do ustaleń stanu faktycznego i jego oceny w aspekcie stanu prawnego komunalizowanej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Poza rozważaniami Sądu pozostały okoliczności i ich konsekwencje prawne związane z podejmowanymi w sprawie czynnościami prawnymi stron i organów, które nastąpiły w okresie 1999-2003 r., a także w 2006 r. W niniejszej sprawie należało uwzględnić umowę darowizny z dnia [...] stycznia 2003 r., dokonaną przez E. Z. na rzecz jej córki B. M.. Wprawdzie przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowi co do zasady, iż legitymowanym do uzyskania odszkodowania jest właściciel nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r., jednakże należy uwzględnić okoliczności, iż pomiędzy datą 31 grudnia 1998 r., a uregulowaniem stanu prawnego nieruchomości przez Wojewodę w trybie art. 73 ust. 1 ustawy upływał dość długi okres czasu. Właściciele nieruchomości, często stanowiących tylko niewielką część nieruchomości gruntowych, nie mieli świadomości, iż ta część zajęta pod drogę publiczną przeszła z mocy prawa na podmiot prawa publicznego. Jeżeli więc w przedmiotowej sprawie decyzja komunalizacyjna Wojewody została wydana dopiero w dniu [...] czerwca 2006 r., zaś wcześniej zawarta umowa z dnia [...] stycznia 2003 r. ujawniona została w księdze wieczystej, to wskutek umowy na B. M. przeszły wszelkie roszczenia przysługujące poprzedniej właścicielce do części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł także, że wskazane przez taksatora przepisy art. 105 ust. 4 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie miały w tej sprawie zastosowania z uwagi na to, iż stan prawny nieruchomości zajętej pod drogę – ulicę S., stanowiącej działkę nr [...]. podlegał regulacji w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając ponownie sprawę Sąd miał na uwadze treść przepisu art. 190 Ppsa zgodnie z którym Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Stosownie do treści art. 73 ust. 1 i 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie to jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

W wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt I OPS 3/09 (ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 44) Sąd ten uznał, iż " uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej.".

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], Wojewoda W. na podstawie art. 104 Kpa w zw. z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną orzekł, iż część nieruchomości położonej w P., zapisanej w księdze wieczystej nr [...], będącej w dniu [...] grudnia 1998 r. własnością E. Z., oznaczona w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy [...], działka nr [...], stanowiąca fragment ulicy P., pozostająca w tej dacie we władaniu Miasta P., z dniem 1 stycznia 1999 r., stała się z mocy prawa za odszkodowaniem własnością Miasta P. jako zajęta pod drogę publiczną - drogę powiatową. W toku postępowania ustalono także, iż dnia [...]stycznia 2003r. przed notariuszem W. Z. zawarta została umowa darowizny pomiędzy E. Z. a B. M. i że zawarta umowa została ujawniona została w księdze wieczystej oznaczonej numerem [...]. W § 3 umowy darowizny zawarte zostało oświadczenie E. Z., że daruje swojej córce B. M. niezabudowane działki gruntu o numerach [...], [...] oraz nr [...] stanowiącą drogę o obszarze 0.02.26 ha. Dnia [...] grudnia 2005r. B. M. wniosła o zapłatę odszkodowania za wyżej wskazaną nieruchomość zajętą pod drogi publiczne.

Z uwagi na powyższe, skoro B. M. złożyła wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania, w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r., to jest osobą uprawnioną do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania, o jakim mowa w art. 73 ust. 4 wyżej wskazanej ustawy na jej rzecz jako właściciel nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.

Stosownie do art. 104 §1 Kpa organ administracji publicznej jest zobowiązany do załatwienia sprawy będącej przedmiotem prowadzonego przez ten organ postępowania administracyjnego w formie decyzji, chyba że przepisy Kodeksu stanowią inaczej. Zgodnie z art. 104 § 2 Kpa decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części (decyzje merytoryczne) lub w inny sposób kończą postępowanie w danej instancji (decyzje pozamerytoryczne). Do ostatniej kategorii decyzji należą decyzje o umorzeniu postępowania wydawane na podstawie art. 105 kpa. Przesłanką obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowość postępowania, co zobowiązuje właściwy organ administracji państwowej do ustalenia istnienia tej przesłanki. Powyższa przesłanka uzasadniająca podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa niewątpliwie zachodzi wówczas, gdy brak jest przedmiotu żądania (sprawy administracyjnej), dla zrealizowania którego postępowanie zostało wszczęte, co organ powinien rozważyć w świetle przepisów prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie i ustalonego stanu faktycznego w dniu podejmowania decyzji.

Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 §1 kodeksu postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 Kpa Przedmiotem postępowania administracyjnego są sprawy indywidualne z zakresu prawa administracyjnego jeżeli z przepisów prawa materialnego wynika umocowanie organu administracyjnego do prowadzenia postępowania administracyjnego o charakterze jurysdykcyjnym (B. Adamiak [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd.6, C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 13-14).

Nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu prawa administracyjnego, w aktach administracyjnych brak informacji, co do utraty tej cechy w trakcie postępowania, i dlatego w świetle powyższych rozważań Sądu podlega rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji.

Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c Ppsa Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P.. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 Ppsa.

Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 wymienionej ustawy ponieważ zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu.

Rozpoznając sprawę ponownie organ winien prowadzić postępowanie zgodnie z wymogami Kpa oraz mając na uwadze wykładnię prawa zawartą w niniejszym uzasadnieniu.

MZ