Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 202/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. L. na decyzję Kierownika Urzędu d s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu 1.08.2002r. G.L., ur. [...].06.1942r., wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z wnioskiem o przyznanie jej świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, poz. 395).

Decyzją z dnia [...].10.2002r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie przyznanie G.L. świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu organ podał, że ustawowy termin do składania wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego upłynął w dniu 31.12.1999r.

Po wystąpieniu przez stronę z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał w dniu [...].12.2002r. postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy zgodności z Konstytucją art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym... W wyniku wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu 6.03.2003 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał postanowienie o utrzymaniu w mocy własnego postanowienia z dnia [...].12.2002r.

W dniu 13.11.2003r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał działając na podstawie art. 145a § l i 2 k.p.a., postanowienie o wznowieniu na żądanie strony postępowania administracyjnego umorzonego decyzją z dnia [...].10. 2001r. W uzasadnieniu organ podał, że wyrokiem z dnia 17.06.2003 r., sygn. P 24/02, Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym... z Konstytucją RP.

W dniu 13.11.2003r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał decyzję, nr [...], w której, działając na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 145a § 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 4 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, poz. 395 z późn. zm), po pierwsze, uchylił własną decyzję z dnia [...].10.2002r., nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego, a po drugie odmówił stronie przyznania świadczenia pieniężnego.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wznowienie postępowania administracyjnego i uchylenie decyzji z [...].10.2002r., było oparte na art. I45a k.p.a. i wynikało z wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 17.06.2003 r. wyroku stwierdzającego niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym... z Konstytucją RP. Organ stwierdził następnie, że G.L. nie przysługuje uprawnienie do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym..., ponieważ strona nie spełnia przesłanek określonych w art. 2 pkt 2 lit. a/ tej ustawy, bowiem urodziła się już w trakcie pobytu rodziców w trakcie deportacji. Natomiast stosownie do powołanego przepisu "represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia l września 1939 r., na terytorium III Rzeszy terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945".

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy G.L. wyraziła niezadowolenie z wydanej decyzji i zwróciła uwagę na przeżycia osób deportowanych i dzieci urodzonych w czasie deportacji. Strona wystąpiła do organu z dalszymi pismami datowanymi na 5.12.2003r., 19.12.2003r. i 6.01.2004r.

W dniu [...].01.2004r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał decyzję, nr [...], w której, działając na podstawie art. art. 127 § 3 i 138 § l pkt l k.p.a. k.p.a. oraz art.2 i 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, poz. 395 z późn. zm), utrzymał swoja wcześniejszą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przytoczył ustawowe pojęcie "deportacji", z którą wiąże się uprawnienie do świadczenia pieniężnego. Deportacją jest wywiezienie z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Natomiast w przypadku strony nie występuje spełnienie tak rozumianego warunku deportacji, ponieważ urodziła się ona w dniu 22.06.1942r. w czasie deportacji rodziców, na terenie III Rzeszy jako dziecko robotników przymusowych. Organ dodał, że uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługują osobom, które osobiście doświadczyły represji wywiezienia do pracy przymusowej i nie mogą być przyznane za represje, którym podlegali rodzice osoby zainteresowanej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G.L. podkreśliła cierpienia, jakich doznała w czasie deportacji jej matka, wówczas jeszcze dziewczyna niepełnoletnia. Skarżąca skierowała ponadto do Sądu pismo procesowe, datowane na 8.04.2004 r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o jej oddalenie powtarzając motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Równocześnie, organ wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w trybie uproszczonym, na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej: p.p.s.a. (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Skarżąca, zawiadomiona o powyższym wniosku, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę w trybie uproszczonym na zasadzie art. 120 p.p.s.a., zważył, co następuje:

Niesporne jest, że skarżąca urodziła się [...].06.1942 r. na terytorium III Rzeszy i nie była wywieziona do pracy przymusowej z terytorium Polski. Na roboty przymusowe została natomiast wywieziona jej matka w 1941r.

Stosownie do art. 1 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich świadczenie pieniężne, zwane dalej "świadczeniem", przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 2 ustawy stanowi natomiast, że represją w rozumieniu ustawy jest: 1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych, 2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium: a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945, b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939r. do dnia 5 lutego 1946r. oraz po tym okresie do końca 1948r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.

Z powyżej przytoczonych przepisów wynika, że osoba, która urodziła się na już terytorium III Rzeszy, po deportowaniu jej rodziców, nie jest traktowana jako osoba, która podlegała represjom w rozumieniu ustawy i nie przysługuje jej świadczenie pieniężne, o którym mowa w ustawie. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem obowiązującego prawa.

Sąd stwierdza, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wydal w dniu [...].11.2003r. postanowienie oparte na nieprawidłowej podstawie prawnej. Organ powinien był bowiem wydać postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego na zasadzie art. 97 § 2 k.p.a., a nie wznawiać postępowanie na zasadzie art. 145a k.p.a. Jednakże Sąd stwierdza, że nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ wydał bowiem później dwie decyzje administracyjne: z dnia [...].11.2003r. oraz zaskarżoną decyzję z dnia [...].01.2004r., w których odniósł się merytorycznie do wniosku strony o przyznanie jej uprawnienia do świadczenia pieniężnego.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.