Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 711/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 2, art. 37 ust. 4,
journal: Dz.U. 2015 poz 513
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Powiatu W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2758/15 w sprawie ze skargi Powiatu W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Powiatu W. na rzecz Ministra Finansów 7200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2758/15 uwzględnił skargę Powiatu [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej w zakresie zobowiązującym Powiat [...] do zwrotu kwoty 5.631,69 zł, to jest ponad kwotę 1.141.462,92 zł, a w pozostałej części skargę oddalił.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Minister Finansów decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 513, dalej: udjst), zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 1.372.362,18 zł, i

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010 dla Powiatu [...] została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 314,4451 uczniów, liczby uczniów przeliczeniowych. W dniu 17 grudnia 2014 r. do organu wpłynęło datowane na 10 grudnia 2014 r. pismo Powiatu kwestionujące kompetencje urzędników Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie oceny legalności orzeczeń wydawanych przez zespoły orzekające i ich ustaleń. W powyższym piśmie Powiat wskazał, iż Ministerstwo Edukacji Narodowej akceptuje jedynie orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych, natomiast nie uwzględnia opinii Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego i opinii sądowo-psychiatrycznych wydawanych przez biegłych sądowych psychiatrów i psychologów.

Minister Finansów decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 udjst, uchylił swoją uprzednią decyzję i zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości 1.147.094,61 złotych. W uzasadnieniu organ wskazał, zgodnie z art. 28 ust. 5 udjst, Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, podzielił część oświatową subwencji ogólnej na rok 2010 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756). Algorytm przewidywał m.in. odrębne wagi P2, P3, P4 i P5, przy których mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2009 r., którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm., dalej: ustawa o systemie oświaty).

Minister podkreślił, że kształcenie specjalne dzieci i młodzieży niepełnosprawnych organizowało się i organizuje wyłącznie na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, z uwagi na niepełnosprawność dziecka/ucznia. Dlatego też działania przedszkola, szkoły lub placówki w zakresie organizowania kształcenia specjalnego, mogą rozpocząć się dopiero po dostarczeniu przez rodzica (opiekuna prawnego) lub pełnoletniego ucznia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Wykazanie uczniów w Systemie Informacji Oświatowej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień sprawozdania przedszkole, szkoła, placówka posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami, a nie opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, która przy naliczaniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej ma odrębną wagę. W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2009 r., warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej, a następnie do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu na rok 2010 przy wadze: P2, P3, P4 i P5 nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2009 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

W świetle przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (dalej :"rozporządzenie MEN z 22 grudnia 2009 r."), orzeczenia sądowe zawierające wnioski Rodzinnych Ośrodków Diagnostyczno-Konsultacyjnych nie mogły być uwzględniane przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010. W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010 została ustalona na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2009 r., brak było również podstaw do uwzględnienia przy kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych po dniu 30 września 2009 r.

Przekazana przez Powiat przy piśmie z dnia 22 grudnia 2014 r. dokumentacja zawierająca orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w A. w W., B. w W., C. w B. została poddana analizie. W wyniku stwierdzenia przez Ministerstwo Edukacji Narodowej prawidłowości 17 orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów A. w W., 13 orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów B. w W., 10 orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów C., kwota zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 1.372.362,18 zł uległa zmianie. Po ponownej kalkulacji kwota zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. dla Powiatu wynosi 1.147.094,61 zł z tytułu zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 262,8302 uczniów.

Minister ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010, o której Powiat został powiadomiony pismem z dnia 9 lutego 2010 r., została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych o 262,8302 uczniów i wynosiła 20.310.759 zł. Część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia 262,8302 uczniów przeliczeniowych wynosi 19.163.664,39 zł. Kwotę 1.147.094,61 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał Powiat [...] na rok 2010, a kwotą ustaloną w niniejszym postępowaniu, należało uznać za kwotę nienależną.

Odnosząc się do twierdzenia Powiatu, że na 2010 r. otrzymał część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej, niż należna, Minister wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 4 udjst, jeżeli do bazy danych systemu informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, zostały przekazane nieprawdziwe dane i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej - jednostce tej nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę w części wskazanej na wstępie oraz oddalając ją w pozostałym zakresie wskazał, że Minister nie naruszył art. 37 ust. 4 udjst, bowiem z treści powołanego przepisu wprost wynika, że jednostka samorządu terytorialnego odpowiada za prawidłowość wprowadzenia danych do systemu informacji oświatowej, na podstawie którego ustalana jest następnie część oświatowa subwencji ogólnej. W przypadku wprowadzenia nieprawidłowych danych, jednostka samorządu terytorialnego nie ma możliwości żądania zwiększenia części oświatowej subwencji ogólnej, czy to poprzez dodatkową wypłatę, czy to poprzez ewentualne zmniejszenie kwoty przypadającej do zwrotu.

Sąd podkreślił, że zawarte w wyniku kontroli z dnia 20 maja 2014 r. stwierdzenie o zaniżeniu części oświatowej subwencji ogólnej było następstwem nieprawidłowego wprowadzenia przez stronę skarżącą danych do systemu informacji oświatowej.

Następnie Sąd I instancji odwołując się do regulacji prawnych zawartych w ustawie z 10 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej, w rozporządzeniu MEN z 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, w ustawie z 7 września 1991 r. o systemie oświaty stwierdził, że podstawą przyznania subwencji w określonej wysokości jest posiadanie orzeczenia wydanego zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Sąd podzielił stanowisko Ministra w odniesieniu do pięciu zaświadczeń powołanych w skardze, natomiast za wadliwe uznał stanowisko Ministra dotyczące zaświadczenia 53/07. Z tych też względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2, ale wyłącznie w zakresie kwoty 5.631,69 zł, to jest w zakresie tej części kwoty oświatowej subwencji ogólnej, która dotyczy zaświadczenia nr 57/07, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.

W skardze kasacyjnej Powiat [...] zaskarżył powyższy wyrok w zakresie pkt 2 oddalającego skargę skarżącego, wniósł o jego uchylenie w zaskarżonej części i rozpoznanie sprawy co do jej istoty, ewentualnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 4 udjst, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że:

1) uwzględnienie zaniżonej części subwencji oświatowej ogólnej przy ustaleniu wysokości zawyżonej części tej subwencji stanowi zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej, podczas gdy fakt uzyskania przez skarżącego zaniżonej części subwencji oświatowej zaniża wysokość zawyżonej części tej subwencji, a tym samym nie stanowi zwiększenia części oświatowej subwencji ogólnej;

2) pojęcie "nieprawidłowego wprowadzenia danych do systemu informacji oświatowej", w szczególności w zakresie zaliczenia danego ucznia do jednej z wag wymienionych w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756), jest tożsame z pojęciem "przekazywania nieprawdziwych danych do systemu informacji w zakresie danych osobowych i danych identyfikujących poszczególnych uczniów, a nie sposobu działania przy ich wprowadzaniu do systemu informacji oświatowej leżącego u podstaw zaniżenia oświatowej subwencji ogólnej przez skarżącego.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że Sąd I instancji wadliwie przyjął, że pomimo otrzymania przez skarżącego zaniżonej części oświatowej subwencji ogólnej jej uwzględnienie przy ustaleniu wysokości zawyżonej części tej subwencji stanowi zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej. Zdaniem skarżącego wykładnia językowa, a w szczególności funkcjonalna prowadzą do wniosku, że analizowany przepis dotyczy jedynie sytuacji prawnej, w ramach której do wypłaty subwencji należnej w ogóle nie doszło. Zdaniem skarżącego WSA nieprawidłowo utożsamił pojęcie "nieprawidłowego wprowadzania danych do systemu informacji oświatowej" z pojęciem "przekazywania nieprawdziwych danych do systemu informacji oświatowej". W ocenie skarżącego pojęcie przekazywania danych dotyczy jedynie informacji w zakresie danych osobowych i danych identyfikujących poszczególnych uczniów, a nie sposobu działania przy ich wprowadzaniu do systemu informacji oświatowej.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w sprawie nie występuje. Rozpoznawanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli wskazanymi przepisami prawa materialnego lub procesowego. Natomiast NSA nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek zaskarżenia oparto.

Uwzględniwszy powyższe oraz konstrukcję skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż nie zasługiwała ona na uwzględnienie.

Autor skargi kasacyjnej oparł zawarte w niej zarzuty na naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 4 udjst poprzez jego błędną wykładnię.

Wobec powyższego należy zwrócić uwagę, że naruszenie prawa materialnego, będące następstwem błędnej jego wykładni, można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy (por. wyroki NSA: z dnia 13 września 2005 r., sygn. II OSK 16/05, lex 192124; z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. OSK 539/04; lex nr 165771; z dnia 21 sierpnia 20)3 r., sygn. I OSK 611/12, lex nr 13721201). Zatem ustalenie rzeczywistego znaczenia przepisu wymaga ustalenia jakie znaczenie przypisane jest poszczególnym zwrotom użytym w tekście prawnym. Przy czym, jak podkreśla się w doktrynie, bynajmniej nie jest tak, że językowe reguły wykładni nakazują dokonywać wykładni tylko i jedynie jakichś poszczególnych wypreparowanych z całości tekstu prawnego, przepisów prawnych. Przeciwnie, dla dokonania wykładni językowej konieczne jest uwzględnienie całości relewantnego dla rozstrzygnięcia danego problemu tekstu prawnego. Odtworzenie zaś normy prawnej z tekstu prawnego zwykle wymaga nie tylko odwołania się do znacznie większej, niż tylko jeden - zrębowy - przepis, ilości przepisów prawnych, ale i do pewnych twierdzeń o systemie prawnym, w tym twierdzeń o regułach jego konstrukcji (por. J. Mikołajewicz "Glosa do uchwały NSA z dnia 24 września 2001 r., sygn. OPK 16/01, opubl. OSP 2002/4/50).

Istota zarzutu sformułowanego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że przepis art. 37 ust. 4 udjst nie powinien obejmować swym zakresem innych sytuacji niż dotyczących otrzymania przez jednostkę samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej. Innymi słowy, przepis z uwagi na jego sankcyjny charakter, nie może być uwzględniony przy wydawaniu decyzji w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 udjst, gdyż zasadą powinno być wypłacenie należnej jednostce samorządu terytorialnego oświatowej subwencji ogólnej w jej pełnej wysokości. Jedynie w konkretnych, sprecyzowanych w ustawie przypadkach, jednostki te doznają sankcji w postaci zmniejszenia oświatowej subwencji ogólnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 37 udjst generalnie reguluje zasady postępowania w sytuacjach, gdy jednostka samorządu terytorialnego otrzymała nieprawidłowo ustaloną część oświatową subwencji ogólnej.

Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 udjst reguluje sytuacje otrzymania przez jednostkę samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej. W szczególności zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Natomiast sytuacje otrzymania przez jednostkę samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej reguluje przepis art. 37 ust. 4 udjst. Zgodnie z jego treścią (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), jeżeli do bazy danych systemu informacji oświatowej zostały przekazane nieprawdziwe dane i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej - jednostce tej nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej, o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2. W powołanym art. 37 ust. 4 udjst (od początku jego obowiązywania, a więc także w latach 2009-2010) ustawodawca określił zasadę braku możliwości zwiększenia części oświatowej subwencji ogólnej ustalonej (i otrzymanej) w zaniżonej wysokości.

Na podstawie jednoznacznej treści art. 37 ust. 4 udjst jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje zatem prawo do zwiększenia danej części oświatowej subwencji ogólnej. Tym samym, z uwagi na taką a nie inną treść art. 37 ust. 4 udjst, brak jest podstaw prawnych do dokonania kompensaty (swego rodzaju potrącenia) kwoty subwencji przypadającej do zwrotu z kwotą subwencji, która przysługiwałaby jednostce samorządu terytorialnego w przypadku gdyby przekazane zostały prawdziwe dane do bazy systemu informacji oświatowej (czy też w przypadku gdyby w sprawozdaniu zostały podane prawdziwe dane). Z treści art. 37 ust. 1 pkt 2 udjst nie wynika zakaz uwzględniania przy wydawaniu decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej regulacji zawartej w ust. 4 art. 37 tej ustawy.

Za prawidłowością powyższej wykładni art. 37 ust. 4 udjst przemawia też treść art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2159) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do WSA decyzji. W powołanym przepisie ustawodawca wprost stwierdził, że jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej, o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w art. 104, za lata 2007-2016, jeżeli nieprawdziwe dane zostały przekazane do systemu informacji oświatowej, o którym mowa w ust. 1, lub zostały podane w sprawozdaniu, którego obowiązek sporządzenia wynikał z odrębnych przepisów, i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej. Przepis ten potwierdza brak prawa do zwiększenia subwencji ustalonej w zaniżonej wysokości, a tym samym brak możliwości dokonania rozliczenia kwoty subwencji przypadającej do zwrotu z kwotą subwencji, która przysługiwałaby jednostce samorządu terytorialnego w przypadku prawidłowego wprowadzenia wymaganych danych do bazy danych systemu informacji oświatowej (czy też wcześniej do sprawozdania, którego obowiązek sporządzenia wynikał z odrębnych przepisów).

Z przyczyn wyżej wskazanych zarzut sformułowany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadny.

Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut sformułowany w pkt 2 petitum skarg kasacyjnej, którego istota sprowadzała się do twierdzenia o wadliwym rozumieniu przez Sąd I instancji pojęcia "przekazywania nieprawidłowych danych do systemu informacji oświatowej", o którym mowa w art. 37 ust. 4 udjst. Zdaniem kasatora analizowany przepis dotyczy jedynie informacji obiektywnych, istniejących niezależnie od organu. Zatem nie sposób odnieść powyższego do metodologii działania w zakresie wprowadzania danych do systemu informacji oświatowej, leżącego u podstaw zaniżenia oświatowej subwencji ogólnej przez skarżącego.

Odnosząc się do powyższej kwestii wskazać należy, że Sąd I instancji odwołując się do treści art. 37 ust. 4 udjst uznał, że z przepisu tego wprost wynika, iż jednostka samorządu terytorialnego odpowiada za prawidłowość wprowadzenia danych do systemu informacji oświatowej, na podstawie którego ustalana jest następnie część oświatowa subwencji ogólnej. Sąd uznał, że w przypadku wprowadzenia nieprawidłowych danych jednostka samorządu terytorialnego nie ma możliwości zwiększenia części oświatowej subwencji ogólnej, czy to poprzez dodatkową wypłatę, czy to poprzez ewentualne zmniejszenie kwoty przypadającej do zwrotu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe stanowisko Sądu I instancji jest trafne, zważywszy na przedstawioną już wcześniej argumentację dotyczącą nietrafności zarzutu sformułowanego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, a także i z niżej przedstawionych powodów.

Zakres zadań oświatowych realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, stanowiący podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010, określony został m.in. na podstawie danych o liczbie uczniów wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r.

Jak wynika z art. 37 ust. 4 udjst (w brzmieniu obowiązującym na dzień 30 marca 2009 r.), sprawozdanie, o którym mowa w tym przepisie, powinno być sporządzone przez podmioty określone w ustawie z 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej.

Stosownie do art. 4 ust. 6 s.i.o. jednostki samorządu terytorialnego prowadzą bazy danych oświatowych obejmujące:

1) zbiory danych z baz danych oświatowych:

a) szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez te jednostki,

b) szkół i placówek oświatowych, publicznych i niepublicznych, prowadzonych przez inne niż jednostki samorządu terytorialnego osoby prawne i osoby fizyczne, dla których są odpowiednio organem właściwym do wydania zezwolenia, o którym mowa w art. 58 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, albo organem prowadzącym ewidencję, o której mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o systemie oświaty;

2) zbiory danych, o których mowa w art. 3 ust. 4 pkt 1, 2 i 4, z baz danych oświatowych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 1a Karty Nauczyciela;

3) zbiory danych, o których mowa w art. 3 ust. 4 pkt 3, z baz danych jednostek obsługi.

Z przepisów art. 7 ust. 1 – ust. 3 s.i.o. wynika, że podmioty prowadzące bazy danych oświatowych obowiązane są do sprawdzenia kompletności, poprawności i zgodności ze stanem faktycznym danych gromadzonych przez nie w bazach danych oświatowych, z wyjątkiem danych, które zostały przekazane z innych baz danych oświatowych, obowiązane są do sprawdzania kompletności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych, obowiązane są także do sprawdzania poprawności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych z danymi uzyskanymi w ramach nadzoru sprawowanego przez te podmioty na podstawie odrębnych przepisów.

Na podstawie przepisu art. 7 ust. 4 i ust. 5 s.i.o. jednostki prowadzące bazy danych oświatowych w przypadku stwierdzenia odpowiednio niekompletności lub niepoprawności danych przekazanych z innych baz danych oświatowych lub powzięcia wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym, obowiązane są niezwłocznie powiadomić o stwierdzonych nieprawidłowościach podmiot, który wprowadził te dane do bazy danych oświatowych, a podmiot, który wprowadził dane do bazy danych oświatowych, obowiązany jest niezwłocznie usunąć stwierdzone nieprawidłowości i ponownie przekazać pełne zbiory danych zgodnie z zasadami określonymi w ustawie.

Stosownie do art. 7 ust. 6 s.i.o. za wykonanie obowiązków, o których mowa w art. 7 ust. 1-5 s.i.o. odpowiadają:

2) dyrektor szkoły lub placówki oświatowej albo dyrektor lub kierownik jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a Karty Nauczyciela, dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej lub dyrektorzy okręgowych komisji egzaminacyjnych oraz kierownicy jednostek obsługi;

3) odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta, marszałek województwa, właściwy minister, kurator oświaty, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania lub upoważniona przez nich osoba.

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego prowadzą bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych z baz danych oświatowych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez te jednostki (art. 4 ust. 6 pkt 1 lit. a s.i.o.). Na jednostkach samorządu terytorialnego spoczywa również obowiązek sprawdzania poprawności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych z danymi uzyskanymi w ramach sprawowanego nadzoru (art. 7 ust. 3 s.i.o.), a za wykonywanie obowiązków w zakresie sprawdzania poprawności danych odpowiada starosta lub upoważniona przez niego osoba (art. 7 ust. 6 pkt 2 s.i.o.).

Z powyższych regulacji wynikało zatem, że szkoły i placówki oświatowe wprowadzają dane do bazy danych oświatowych, jednakże jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane do sprawdzenia poprawności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych z danymi uzyskanymi w ramach nadzoru sprawowanego przez te podmioty na podstawie odrębnych przepisów, a za wykonywanie obowiązków w zakresie sprawdzania poprawności danych odpowiada starosta (lub upoważniona przez niego osoba). Oznacza to, że nietrafna jest argumentacja strony skarżącej, iż pojęcie przekazywania danych dotyczy jedynie informacji w zakresie danych osobowych i danych identyfikujących poszczególnych uczniów, a nie sposobu działania przy ich wprowadzaniu do systemu informacji oświatowej.

Wbrew zarzutom kasatora z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że zakres kompetencji nadzorczych jednostek samorządu terytorialnego wobec szkół i placówek oświatowych nie ogranicza się wyłącznie do przekazywania danych statystycznych, bez ich jakościowej analizy, która w konsekwencji może mieć wpływ na określenie w odpowiedniej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej. Zatem trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że jednostka samorządu terytorialnego odpowiada za prawidłowość wprowadzenia danych do systemu informacji oświatowej, na podstawie których ustalana jest część oświatowa subwencji ogólnej. Innymi słowy, odpowiada za nieprawidłowe wprowadzenie tych danych, a więc za przekazywanie nieprawdziwych danych w rozumieniu art. 37 ust. 4 udjst. Z tych wszystkich względów zarzut zawarty w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej jest chybiony.

Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto o treść art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. § 2 pkt 7 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).