Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 986/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 9 par. 4, art. 1 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 23 poz 120
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych  nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.
article: art. 200, 206
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Marta Kołtun- Kulik (spr.) Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi P. [...] S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenie nabycia prawa użytkowania nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. [...] S.A. od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] odmawiającej P. [...] stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności budynków, innych urządzeń i lokali posadowionych na tej nieruchomości – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2012 r. została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] odmówił P. [...] S.A. stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w C., obr. [...], przy ul. [...] oraz prawa własności posadowionych na tej nieruchomości budynków, innych urządzeń i lokali. Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. mocą decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta C. w dniu [...] stycznia 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił P. [...] S.A. stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki oraz prawa własności znajdujących się na niej budynków, innych urządzeń i lokali. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż działka nr [...] pozostawała w dniu 5 grudnia 1990 r. w faktycznym władaniu poprzednika prawnego skarżącego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło natomiast, jakoby Przedsiębiorstwo Państwowe P. [...] miało do spornego gruntu ustanowione prawo zarządu, które warunkowałoby wydanie decyzji stwierdzającej nabycie praw.

Od ww. decyzji P. [...] S.A. złożyło odwołanie, w którym podniosło, iż decyzja Urzędu Miejskiego w C. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] czerwca 1990 r., nr [...] ustalająca P. [...] cenę m.in. przedmiotowej działki oraz opłatę roczną z tytułu zarządu, jest wystarczającym dokumentem potwierdzającym prawo zarządu, a tym samym spełnione zostały warunki do stwierdzenia nabycia praw na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu stopnia podstawowego. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że aby możliwe było stwierdzenie nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez państwową lub komunalną osobę prawną lub BGŻ prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności znajdujących się na tym gruncie budynków, innych urządzeń i lokali w trybie przepisu art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) konieczne jest, aby wymienionym wyżej podmiotom na tę datę (tj. 5 grudnia 1990 r.) przysługiwało prawo zarządu. Dokumenty, które mają potwierdzać owe prawo zostały enumeratywnie wymienione w przepisie § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.). Właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu na podstawie co najmniej jednego z wymienionych w przywołanej normie 10 dokumentów, w tym m.in. odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości (§ 4 ust. 1 pkt 6) lub decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością (§ 4 ust. 1 pkt 7). W myśl przepisu § 4 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym.

Organ odwoławczy uznał, że wnioskodawca przedłożył na potwierdzenie istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu dwa dokumenty: odpis z księgi wieczystej KW Nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] czerwca 1990 r., nr [...] ustalającą P. [...] cenę gruntu oraz opłatę roczną z tytułu użytkowania, zarządu gruntu. Pierwszy z przedłożonych dowodów dotyczy stanu prawnego na dzień 5 grudnia 2007 r. W dziale I wymieniona jest m.in. działka nr [...] (z nieruchomości tej wydzielono następnie działkę nr [...]), w dziale II wpisany jest natomiast "Właściciel – Skarb Państwa – (...). Wpisano dnia 29 lutego 1996 r.". Zdaniem Kolegium przedłożony dowód świadczy zatem, iż na dzień 29 lutego 1996 r. i 5 grudnia 2007 r. właścicielem działki nr [...] był Skarb Państwa. Nie można natomiast wyprowadzić z zacytowanych wyżej zapisów wniosku, jakoby nieruchomość ta pozostawała w zarządzie P. [...].

Odnosząc się do decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta C. z dnia [...] czerwca 1990 r., nr [...] ustalającej [...] Dyrekcji [...] w G. cenę gruntu państwowego położonego w C. (w tym działki nr [...]) oraz opłatę roczną z tytułu użytkowania, zarządu objętej sporem nieruchomości oraz opłatę za użytkowanie (zarząd) Kolegium, powołując się na orzecznictwo, stwierdziło, że decyzja o ustaleniu opłat za zarząd gruntem nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie na podstawie decyzji o przekazaniu gruntu w zarząd lub na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, zawartej za zgodą właściwego organu, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2098/05, LEX nr 232923; wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 570/07; LEX nr 505282). Przytaczając treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1288/10 organ uznał, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawą stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginała lub uległa zniszczeniu. Jak wskazało Kolegium powyższa interpretacja wywodzi się z analizy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99 (OTK 1999/7/159) oraz wyroku TK z dnia 9 kwietnia 2002 r., sygn. akt U 10/00 (OTK 2001/3/55), gdzie Trybunał wyraził pogląd, iż decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałoby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji RP. Ponadto z decyzji o opłatach powinien wynikać jednoznacznie tytuł prawny ich wnoszenia, tj. ustanowione mocą konkretnej decyzji prawo na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę.

Tymczasem z przedstawionej jako dowód w sprawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta C. z dnia [...] czerwca 1990 r. nr [...] dotyczącej ustalenia opłaty z tytułu użytkowania, zarządu gruntu (w tym m.in. działki nr [...]) nie wynika w żaden sposób, aby nawiązywała ona do decyzji, czy innego aktu o ustanowieniu dla P. [...] prawa zarządu do objętej sporem nieruchomości. Organ podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach państwowe jednostki organizacyjne mogły mieć grunty państwowe w użytkowaniu (przekazanie następowało decyzją administracyjną). Z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) ustawodawca w przepisie art. 38 ust. 2 określił, w jaki sposób państwowe jednostki organizacyjne mogą uzyskać prawo zarząd nieruchomości

Przedłożona przez stronę decyzja o naliczeniu opłat z dnia [...] czerwca 1990 r. nie nawiązywała do któregoś z aktów wymienionych w art. 38 ust. 2, co potwierdziło, iż przedłożone przez wnioskodawcę dowody nie potwierdzają, jakoby P. [...] na dzień 5 grudnia 1990 r. przysługiwało prawo zarządu w stosunku do działki nr [...].

W stosunku do pozostałych przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów na potwierdzenie istnienia prawa zarządu w stosunku do spornej nieruchomości Kolegium wyjaśniło, że wypis z rejestru gruntów wystawiony dnia 27 lutego 2008 r. stwierdza, iż działka nr [...] o pow. [...] ha stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w "użytkowaniu" Przedsiębiorstwa Państwowego "P. [...]" w W. Dyrekcja [...] w G. Powyższego zapisu w ewidencji gruntów dokonano na podstawie KW [...] (gdzie stwierdza się prawo własności Skarbu Państwa) oraz decyzji nr [...] (zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha położonej w C. obr. [...], z której wydzielono m.in. działkę nr [...] o pow. [...] ha). Powyższe dokumenty potwierdzają jedynie, zdaniem organu, iż działka nr [...] na dzień 13 grudnia 2007 r. oraz na dzień 27 lutego 2008 r. pozostawała we władaniu P. [...]. Poza tym Kolegium podkreśliło, iż ani wypis z rejestru gruntów i budynków, ani też decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie zostały przez ustawodawcę wskazane jako dokumenty potwierdzające prawo zarządu w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w zarządzie lub użytkowaniu. Tak samo jest z wyrysem z mapy ewidencyjnej oraz wykazem naniesień na działce nr [...]. Ponadto, stosownie do regulacji przyjętej w § 4 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, Prezydent Miasta C. przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia, czy istotnie P. [...] posiadała w stosunku do działki nr [...] prawo zarządu. Pomimo wezwania P. [...] S.A. nie przedstawiła listy świadków, ani też nie złożyła stosownych oświadczeń. W dniu [...] grudnia 2011 r. w Urzędzie Miasta C. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, na którą nie przybył (prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy) nikt reprezentujący wnioskodawcę. W toku rozprawy świadek – J. K. (były Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami) zeznała, iż to ona podpisała decyzję z dnia [...] czerwca 1990 r. w sprawie ustalenia opłaty z tytułu zarządu (użytkowania). Wymienione w tej decyzji nieruchomości to działki, co do których P. [...] był wpisany w ewidencji gruntów jako władający; w stosunku do większości z nich nie było wydanych decyzji o ustanowieniu prawa zarządu. J. K. oświadczyła "Kiedy wydawałam decyzję [...] czerwca 1990 r., działka nr [...] nie była w zarządzie P. [...] tylko w posiadaniu. Gdyby działka ta była przekazana w zarząd to w Urzędzie Miasta C. na pewno byłaby odpowiednia decyzja. W Urzędzie Miasta C. znajdują się decyzje o przekazaniu w zarząd innych działek, które posiadało P. [...]. Nic mi nie wiadomo także o umowie lub protokole przekazania działki nr [...] w zarząd w znaczeniu tytułu prawnego lub w użytkowanie na rzecz P. [...]". Świadek dodała również, iż w tym czasie wszystkim przedsiębiorstwom państwowym były ustalane opłaty niezależnie od faktu, czy dany grunt był im formalnie przekazany w zarząd lub użytkowanie. Z kolei przesłuchany w charakterze świadka były Prezydent Miasta C. – T.B. oświadczył, że w czasie, kiedy był prezydentem miasta nie przypomina sobie, aby była wydana decyzja o ustanowieniu dla P. [...] zarządu tym terenem. Nie przypomina sobie również, aby jego poprzednik wydał taką decyzją oraz aby istniał jakikolwiek dokument potwierdzający ustanowienie prawa zarządu dla P. [...] na ten teren. Tak więc, zdaniem Kolegium, na podstawie powyższych ustaleń należało stwierdzić, iż w stosunku do działki nr [...] nie można mówić o formalnych przekazaniu jej w zarząd na rzecz P. [...].

Jak podkreślił organ II instancji, w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się jeszcze inne dokumenty zgromadzone przez organ prowadzący postępowanie, są to:

1) wypis z rejestru gruntów sporządzony przez Starostwo Powiatowe w C. z uwzględnieniem stanu prawnego z roku 1982, z którego wynika, iż Dyrekcja [...] Oddział w G. była w stosunku do działki nr [...] na dzień 5 grudnia 1990 r. władającym; 2) decyzja Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] lutego 1989 r., nr [...] orzekająca o przekazaniu na rzecz P. [...] - Zarząd [...] w zarząd na czas nieokreślony działki nr [...] położonej w obr. [...], działki nr [...] położonej w obr. [...], działki nr [...] położonej w obr. [...] oraz działek nr nr [...] i [...]; 3) protokół zdawczo-odbiorczy sporządzony w dniu 29 marca 1989 r. w sprawie przekazania terenu i obiektów po zlikwidowanej [...] (budynek [...] wraz z obiektami towarzyszącymi oraz układem [...]) na rzecz Muzeum [...]; 4) protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 2 kwietnia 1990 r. w sprawie zbadania stanu technicznego po byłej [...] ([...] wraz z obiektami towarzyszącymi i układem [...] oraz ogrodzeniem ażurowym) - w dokumencie tym znajduje się sformułowanie, iż teren po [...] z chwilą podpisania w 1989 r. protokołu zdawczo-odbiorczego jest w użytkowaniu P. [...] Muzeum [...], zaś zarząd K. [...] oczekuje zmiany decyzji dotyczącej opłat z tytułu użytkowania gruntów.

Ponadto organ wyjaśnił, że na działce oznaczonej obecnie numerem [...] pierwotnie znajdowały się: [...], [...] i zespól obiektów towarzyszących wykorzystywanych jako [...] w C. Minister Transportu, Żeglugi i Łączności zarządzeniem z dnia [...] lutego 1989 r. Nr [...] w sprawie likwidacji i rozbiórki kolei wąskotorowej na liniach: [...] oraz [...], [...] Kolei [...] dokonał likwidacji linii kolejowej, w skład której wchodziła stacja C. W wykonaniu powyższego zarządzenia teren po zlikwidowanych liniach kolejowych został następnie przekazany terenowym organom administracji państwowej, zaś [...] wraz z obiektami towarzyszącymi oraz układem [...] na rzecz Muzeum [...] w W. (co nastąpiło protokołem zdawczo-odbiorczym w dniu 29 marca 1989 r.). Zabudowania wykorzystywane uprzednio na cele kolejnictwa zostały rozebrane, zaś na spornej nieruchomości na dzień dzisiejszy znajduje się miejskie targowisko. Kolegium zaznaczyło też, że działka nr [...] została skomunalizowana mocą decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], która została następnie utrzymana w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2008 r. Mocą wyroku z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 784/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. [...] na decyzję organu drugiej instancji. W uzasadnieniu Sąd m.in. wskazał, iż P. [...] nie wykazało tytułu prawnego do objętej skargą nieruchomości.

Podsumowując Kolegium podkreśliło, iż sama decyzja o ustaleniu wysokości opłaty rocznej z tytułu zarządu (użytkowania) nie może być dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu ustanowionego na rzecz P. [...] w stosunku do spornej nieruchomości. W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego nie zostało potwierdzone, aby decyzja z dnia [...] czerwca 1990 r. o ustaleniu opłat stanowiła konsekwencję faktu wcześniejszego ustanowienia zarządu na rzecz P. [...] wobec działki nr [...]. Z akt wynika jedynie, że P. [...] miała faktyczne władztwo nad powyższą nieruchomością, nie zaś ustanowione w formie decyzji administracyjnej, umowy czy też protokołu zdawczo-odbiorczego prawo zarządu (użytkowania).

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka P. [...] S.A. z/s w W., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wydanego na podatnie art. 206 tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w zarządzie lub użytkowaniu, tj. § 4 ust. 1 pkt 6, przez ich niezastosowanie.

Jak wskazała skarżąca spółka, zgodnie z treścią § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu na podstawie co najmniej jednego z enumeratywnie wskazanych dokumentów. Za taki dokument w pkt 6 uznaje się decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. Istnienie przedmiotowego dokumentu zostało potwierdzone w toku postępowania – jest to decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta C. z dnia [...] czerwca 1990 r., nr [...].

W skardze z dnia 23 kwietnia 2012 r. P. [...] S.A. zaznaczyło, że niezrozumiałym jest odmowa uznania zeznań świadków na okoliczność istnienia lub nieistnienia decyzji zarządowej. Z dowodu w postaci zeznań świadka J.K. wynika jedynie potwierdzenie istnienia decyzji z dnia [...] czerwca 1990 r., której istnieniu nikt nie zaprzeczał.

Skarżąca podkreśliła ponadto, że przywołany w uzasadnieniu decyzji wyrok WSA z dnia 1 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2098/05 nie może być podstawą dla niniejszej sprawy, gdyż dotyczył innego stanu prawnego i faktycznego niż objęty niniejszym postępowaniem, tj. dotyczył sprawy komunalizacyjnej. Natomiast odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt U 10/00 spółka stwierdziła, że sprawa dotyczyła zgodności § 9 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego z art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami i Trybunał nie odniósł się w tym wyroku do dokumentów określonych w § 4 tego rozporządzenia i jego zgodności z art. 206 ustawy.

W związku z powyższym P. [...] S.A. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2012 r. nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o stwierdzenie nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali mogą ubiegać się te państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie. Jedynymi dowodami na istnienie prawa zarządu do wnioskowanej do uwłaszczenia nieruchomości, jaki przedstawiła skarżąca spółka, są: 1) decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta C. z dnia [...] czerwca 1990 r., nr [...] ustalająca [...] Dyrekcji [...] w G. cenę gruntu państwowego położonego w C. (w tym działki nr [...]) oraz opłatę roczną z tytułu użytkowania, zarządu objętej sporem nieruchomości, a także 2) odpis z księgi wieczystej Kw Nr [...].

Zdaniem P. [...] S.A. powyższa decyzja, stosownie do § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, jest dowodem na istnienie prawa zarządu. Nieuwzględnienie tego dowodu oznacza, zdaniem skarżącej spółki, naruszenie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Jak wynika bowiem, z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. sygn., akt U 6/99 (OTK 1999/7/159) i z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt U 10/00 (OTK2001/3/55) decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji RP. Co prawda rozważania zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt. 6/99 dotyczą stwierdzenia prawa użytkowania nieruchomości na rzecz spółdzielni i § 6 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r., jednakże można je odnieść zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK570/07 (LEX nr 505282) także do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych (§ 4 ust. 1 pkt 6 w zw. z § 5 rozporządzenia).

Sad zauważa, iż znajdująca się w aktach sprawy decyzja z dnia [...] czerwca 1990 r., dotycząca ustalenia opłat z tytułu użytkowania, zarządu gruntu (w tym m.in. działki nr [...]) nie nawiązują w żaden sposób do jakiejkolwiek decyzji o ustaleniu prawa użytkowania, wobec czego nie może w ocenie Sądu stanowić podstawy do stwierdzenia prawa zarządu. Również odpis z księgi wieczystej KW Nr [...], jak słusznie stwierdziło Kolegium, dowodzi tylko o tym, iż na dzień 29 lutego 1996 r. i 5 grudnia 2007 r. właścicielem działki nr [...] był Skarb Państwa.

W konsekwencji, w ocenie Sądu strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo - odbiorczego, który ustanowiłby zarząd czy użytkowanie. Zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy władania, które uprawniają do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. Decydujące znaczenie mają bowiem, dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy – tj. 5 grudnia 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do P. Obowiązująca wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 23.09.1993 r., sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994/2/27 oraz wyrok NSA z 28.04.2010 r. I OSK 929/09).

Co istotne w sprawie, w postępowaniu uwłaszczeniowym rola organu administracji nie sprowadza się tylko do arbitralnego decydowania o takiej czy innej wartości przedstawionego przez stronę środka dowodowego. Jak wynika z art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz z wydanego na jego podstawie rozporządzenia, istotą postępowania wyjaśniającego w postępowaniu uwłaszczeniowym jest "stwierdzanie" prawa zarządu, co zakłada czynną rolę organu, który może wezwać stronę do uzupełnienia materiału dowodowego, jeśli uzna za niedostateczny materiał przedstawiony przez stronę, może także przeprowadzić dowód z urzędu. W przedmiotowej sprawie takie postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone. Organ administracji nie tylko dokonał oceny dokumentów wskazywanych przez stronę skarżącą i znajdujących się w aktach sprawy (wypis z rejestru gruntów z uwzględnieniem stanu prawnego z roku 1982 r.; decyzja Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] lutego 1989 r., nr [...]; protokół zdawczo odbiorczy z dnia 29 marca 1989 r.; protokół zdawczo odbiorczy z dnia 2 kwietnia 1990 r.), ale jednocześnie przesłuchał w charakterze świadków J. K. (byłego Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami) oraz T. B. (byłego Prezydenta Miasta C.).

Z powyższych ustaleń organu oraz dokonanej na ich podstawie oceny w żaden sposób nie można wywieść formalnego przekazania w zarząd P. [...] spornej nieruchomości.

Nie wyklucza to uwłaszczenia skarżącej spółki w oparciu o inną podstawę prawną.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś przepisy prawa materialnego jak również postępowania administracyjnego zostały właściwie przez organy administracji zastosowane.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.