Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 97/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 41a ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2336
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. Placówka Terenowa w Z. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranej emerytury za okres od 1 kwietnia 2015 r. do 31 marca 2018 r. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2018 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalił, że K. Z. (dalej powoływana także jako Skarżąca) jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranej emerytury rolniczej za okres od 1 marca 2013 r. do 31 marca 2018 r. w kwocie 51 162,00 zł, przy czym zobowiązano Skarżącą do zwrotu kwoty 31 294,56 zł za okres od 1 kwietnia 2015 r. do 31 marca 2018 r. Przyczyną powstania nadpłaty było przeliczenie świadczenia od 1 marca 2013 r. w związku z faktem podlegania Skarżącej innemu ubezpieczeniu i przyznaniem emerytury z ZUS.

Wnioskiem z dnia [...] października 2018 r., Skarżąca wystąpiła o umorzenie zadłużenia z tytułu nienależnie pobranych świadczeń. Swoją prośbę motywowała trudną sytuacją materialno-bytową jej czteroosobowej rodziny, przedstawiając wysokość uzyskiwanych świadczeń przez nią oraz jej męża a także wskazując na wysokość ponoszonych wydatków.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, uznając że nie zostały spełnione warunki do ich umorzenia. Zdaniem organu, rodzina Skarżącej uzyskuje dochód w wysokości ok. 3421,78 zł miesięcznie, zaś zadeklarowane wydatki wynoszą ok. 1700 zł. Tym samym Skarżąca nie znajduje się w trudnej sytuacji materialno-bytowej, zaś prowadzona egzekucja nie pozbawia Skarżącej podstawowych środków utrzymania.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżąca złożyła odwołanie adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym wskazała, że do obliczenia wysokości jej dochodów nie powinno być uwzględniane świadczenie wychowawcze 500 plus. Skarżąca przedłożyła do odwołania także dodatkową dokumentację medyczną dokumentującą jej stan zdrowia, w szczególności szereg zaświadczeń i wyników badań oraz dokumenty (kserokopie decyzji) dotyczące wysokości emerytury otrzymywanej przez jej męża a także wysokość pomocy społecznej wypłacanej przez Wójta Gminy P.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wskazując na art. 149 § 1 i art. 150 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia 11 grudnia 2018 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. i odmówił umorzenia nienależnie pobranej emerytury za okres od 1 kwietnia 2015 r. do 31 marca 2018 r. w kwocie 31 294,56 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ wskazując na treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stwierdził, że w sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., wznowił postępowanie w sprawie umorzenia nienależnie pobranej emerytury. Organ rozpatrzył dołączone do odwołania nowe dokumenty, uznając że razem z mężem Skarżąca uzyskuje dochody w wysokości 2821,31 zł. Jednocześnie wskazane przez Skarżącą wydatki miesięczne kształtują się w wysokości 1531,24 zł, co po potrąceniu kwoty 378,42 zł z otrzymywanej przez Skarżącą emerytury, daje kwotę 911,65 zł miesięcznie na osobę (bez uwzględnienia świadczenia wychowawczego 500 plus). Tym samym, w ocenie organu, nie można uznać, aby Skarżąca znajdowała się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Egzekucja nienależnie pobranego świadczenia (w dogodnych ratach) nie pozbawia Skarżącej podstawowych środków utrzymania.

Organ zaznaczył, że dochód rodziny Skarżącej przekracza kryterium dochodowe określone dla świadczeń rodzinnych, Skarżąca otrzymuje zasiłki rodzinne oraz dodatki do zasiłków rodzinnych na pokrycie wydatków związanych z dojazdami dzieci do szkoły, a także z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Skarżąca pobiera dwie emerytury z organów rentowych ZUS i KRUS, a mąż Skarżącej pobiera emeryturę rolniczą z KRUS. Podkreślił, że Skarżąca ma zapisaną w księdze wieczystej służebność osobistą polegającą na prawie bezpłatnego dożywotniego korzystania z całego domu mieszkalnego oraz w niezbędnym zakresie z budynków gospodarczych. Z kolei z dokumentacji medycznej dołączonej do akt sprawy wynika, że wszelkie dolegliwości związane z wypadkiem w 2017 r. zostały wygojone, bez niedowładów. Skarżąca nie pobiera świadczenia z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Na powyższą decyzję Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie w całości, wstrzymanie egzekucji oraz umorzenie nienależnie pobranej emerytury.

W uzasadnieniu skargi, Skarżąca szczegółowo opisała sytuację materialno-bytową swojej rodziny oraz swój stan zdrowia. Wskazała, że oboje z mężem są osobami starszymi, schorowanymi, których jedynym źródłem utrzymania są niskie świadczenia emerytalne oraz świadczenia z Ośrodka Pomocy Społecznej w N. Skarżąca podkreśliła, że mają na utrzymaniu dwie uczące się córki, w wieku 17 i 18 lat. Wskazała, że nie jest prawda jakoby średni dochód na osobę w jej czteroosobowej rodzinie wynosił 911,65 zł tak jak przyjął to organ. Wskazała, że organ przy wyliczeniu tejże kwoty w ogóle nie wziął pod uwagę wydatków, których Skarżąca nie jest w stanie udokumentować, jak chociażby wyżywienie, odzież, zakup podręczników czy przyborów szkolnych. W ocenie Skarżącej wydatki całej jej rodziny przekraczają ich dochód, a nadwyżka jest pokrywana z otrzymywanego świadczenia wychowawczego 500 plus, które jest wypłacane jedynie do listopada 2019 r., bowiem wówczas starsza z córek uzyska pełnoletność. Ustalona (i tak w nieprawidłowy sposób) przez organ kwota 911,65 zł. powinna zostać podzielona na wszystkich członków rodziny, co daje kwotę 227,91 zł na osobę miesięcznie w rodzinie.

Skarżąca wskazała również, że w 2017 r. uległa poważnemu wypadkowy, który znacznie pogorszył jej stan zdrowia, wymaga stałej opieki poradni specjalistycznych, jednakże z uwagi na brak środków finansowych była zmuszona do rezygnacji z dalszego leczenia i rehabilitacji.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie przyznał, że wyliczony średnio miesięczny dochód po potrąceniu wydatków w kwocie 911,65 zł dotyczy całej rodziny Skarżącej a nie poszczególnych jej członków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego

z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy

do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ

na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie Sąd dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawa materialnego do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników tj. (Dz.U. z 2019 r. poz. 229, z zm.) dalej "u.s.r." Stosownie do tej regulacji, organ może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub części, na wniosek zainteresowanego, w przypadkach uzasadnionych jego ważnym interesem, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego. Zapis powyższy oznacza, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego, i ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, jego możliwości płatniczych uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie to nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), następnie jego oceny (art. 80 k.p.a.) zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a. Podkreślić należy, że organ działa w ramach uznania dopiero na etapie, gdy uzna, iż w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 41a ust. 1 u.s.r., gdyż ocena w tym przedmiocie wykracza poza zakres uznania i jest kategorią obiektywną, wynikającą z ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W przypadku decyzji uznaniowych jej uzasadnienie ma szczególne znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia. Szczególnie negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności powinno być przekonywująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Decyzje w przedmiocie ulg, jako decyzje uznaniowe, podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej, takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA

z 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00, opublikowany w: Lex Nr 46473). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2211/04 "Negatywne rozstrzygnięcie, szczególnie podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być szczególnie przekonująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku decyzji uznaniowej organ podatkowy zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania". Oznacza to, że decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny przekraczając zasadę swobodnej oceny dowodów, oceniając materiał dowodowy wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

Dokonując analizy zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że proces decyzyjny organu został przeprowadzony wadliwie, gdyż nie spełnił powyższych wymagań. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został rozpatrzony i oceniony z naruszeniem zasady określonej w art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Ostatecznie zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest logiczną konsekwencją materiału procesowego zgromadzonego w sprawie.

Wskazać przede wszystkim należy, że z akt sprawy wynika, że organ wydając zakwestionowaną decyzję oparł się wyłącznie na oświadczeniach i informacjach złożonych przez Skarżącą, w ograniczonym zakresie przeprowadzając samodzielne postępowanie dowodowe. To na organie ciąży obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego i podjęcia wszelkich niezbędnych działań, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie. To organ powinien zgromadzić wszelkie możliwe dowody a następnie ocenić je w aspekcie występowania względem Skarżącej jej ważnego interesu. Owszem, organ przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania Skarżącej, zbadał w jakich warunkach mieszka Skarżąca i jej rodzina, jednakże dokonał błędnych wyliczeń wysokości uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych przez Skarżącą wydatków.

Z wyliczeń dokonanych przez organ w zaskarżonej decyzji wynika, że rodzina Skarżącej uzyskuje łączny dochód w wysokości 2821,31 zł z tytułu emerytur i świadczeń rodzinnych, zaś jej wydatki to kwota ok. 1531,24 zł miesięcznie. Powyższe, zdaniem organu wskazuje, że rodzina Skarżącej co miesiąc dysponuje kwotą 911,65 zł na osobę. Stwierdzić należało, że powyższe wyliczenie w sposób oczywisty jest błędne. Wyliczona kwota, na co słusznie zwróciła uwagę Skarżąca w skardze, powinna być jeszcze podzielona przez 4, czyli liczbę członków rodziny Skarżącej, co daje kwotę 227,91 zł miesięcznie na osobę. Powyższa kwota z pewnością nie przekracza kryterium dochodowego określonego dla świadczeń rodzinnych, jak stwierdził to organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazać przy tym należy, na wewnętrzną sprzeczność zaskarżonej decyzji – z jednej strony organ przyjął, że rodzina Skarżącej korzysta z pomocy społecznej, w postaci różnego rodzaju świadczeń, z drugiej zaś stwierdził, że nie spełnia kryterium dochodowego, aby z tejże pomocy korzystać. Już taka rozbieżność w ustaleniach stanu faktycznego powinna skłonić organ do głębszej analizy sytuacji finansowej rodziny Skarżącej.

W ocenie Sądu zgodzić się również należało ze Skarżącą, że organy błędnie wyliczyły wysokość miesięcznych wydatków rodziny Skarżącej, opierając się wyłącznie na jej oświadczeniu z dnia [...] września 2018 r. Oczywistym, także dla organu, powinno być, że na koszty utrzymania rodziny muszą się składać także inne niż wymienione tymże oświadczeniu wydatki, jak chociażby zakup wyżywienia czy środków czystości. Owszem, Skarżąca tychże wydatków nie wskazała w złożonym oświadczeniu, jednakże jak wynika z jego treści, brak jest w nim rubryk, w których można byłoby je umieścić. Funkcjonujący w organie wzór "Struktury miesięcznych wydatków wnioskodawcy" nie obejmuje swoim zakresem wszystkich możliwych wydatków, jakie może ponosić rodzina z dwójką uczących się dzieci, dlatego też organ, powinien także na podstawie innych dokumentów i dowodów starać się w prawidłowy sposób ustalić rzeczywistą wysokość niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny Skarżącej.

Poczynione w sprawie ustalenia przez organ nie mogą zatem stanowić miarodajnej oceny rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej Skarżącej i jej rodziny. Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie dominuje pogląd, że ważny interes zainteresowanego w umorzeniu należności ze względu na trudną sytuację ubezpieczonego istnieje wtedy, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty należności i jego sytuacją materialną istnieje związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego rodzinę, ich podstawowych potrzeb życiowych (zob. m.in. wyrok WSA w Kielcach z 10 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 436/18, dostępny w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudno jest zgodzić się z Prezesem KRUS, że dysponowanie przez czteroosobową rodzinę kwotą niewiele przekraczającą 900 zł miesięcznie (po uzyskaniu świadczeń z pomocy społecznej i potrąceniu niezbędnych wydatków) pozwala na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych.

Przyjęcie w sprawie przy błędnym ustaleniu - wbrew przepisom prawa - stanu faktycznego, że nie zachodzi przesłanka umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, narusza prawo w stopniu implikującym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Powyższe wskazuje na naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, a także art. 107 § 1 k.p.a., który określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji.

Dodatkowo wskazać należy, że Prezes KRUS przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy w sposób istotny naruszyły także przepisy regulujące tryb składania środków odwoławczych od decyzji organu I instancji. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji organu I instancji Skarżącej przysługiwało prawo do wystąpienia do organu I instancji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Jednocześnie, w myśl art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Na podstawie powyższych regulacji Skarżącej przysługiwały dwa alternatywne środki zaskarżenia decyzji organu I instancji –wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowany do organu I instancji, bądź skarga do sądu administracyjnego. O takim prawie Skarżąca została prawidłowo pouczona w decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r.

Z akt sprawy wynika, że Skarżąca w ustawowym terminie złożyła "Odwołanie" adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, za pośrednictwem organu I instancji (k. 202 akt adm.) Organ odmówił nadania powyższemu pismu biegu, argumentując że decyzja z dnia [...] grudnia 2018 r. została uchylona (k. 201 akt adm.). Jednocześnie organ, mając na uwadze powyższe pismo Skarżącej, w dniu [...] stycznia 2019 r., wskazując na art. 149 § 1 i art. 150 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. W wyniku tegoż wznowienia, Prezes KRUS zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. i odmówił umorzenia nienależnie pobranej emerytury za okres od 1 kwietnia 2015 r. do 31 marca 2018 r. w kwocie 31 294,56 zł.

Powyższy ciąg czynności procesowych podjętych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego należy uznać za nieprawidłowy. Wskazać przede wszystkim należy, że skoro Skarżąca w ustawowym terminie złożyła środek zaskarżenia od decyzji organu I instancji (błędnie go nazywając odwołaniem) obowiązkiem organu, w świetle art. 64 § 2 k.p.a. było wyjaśnienie, czy wolą Skarżącej było złożenie wniosku o ponowne rozparzenie sprawy czy też skargi do sądu administracyjnego. Po tymże sprecyzowaniu organ powinien był bądź to przystąpić do ponownego rozstrzenia sprawy, w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bądź też przekazać sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, jeżeli wolą Skarżącej było złożenie skargi. Organ mógł również, uznając że Skarżąca wniosła skargę do sądu, w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględnić skargę w całości, uchylić zaskarżoną decyzję i wydać nową, stwierdzając jednocześnie, czy wydanie kwestionowanej decyzji nastąpiło bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z żadnej z powyższych możliwości organ w przedmiotowej sprawie nie skorzystał.

Podkreślić należy, że skuteczne złożenie przez Skarżącą pisma z dnia [...] grudnia 2018 r. zatytułowanego "Odwołanie" skutkowało tym, że wbrew twierdzeniom organu, decyzja z dnia [...] grudnia 2018 r. nie uzyskała waloru ostateczności. Oznacza to, że brak było przesłanek do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania, jako wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, może nastąpić jedynie w wyjątkowych sytuacjach i dotyczyć tylko postępowań zakończonych decyzją ostateczną. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie mieliśmy do czynienia z taką decyzją, a zatem stwierdzić należało, że brak było przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie. Z treści postanowienia o wznowieniu postępowania nie wynika również, czy wznowienie nastąpiło na wniosek strony, czy też z urzędu.

W świetle powyższych rozważań, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien w prawidłowy sposób nadać bieg pismu Skarżącej z dnia [...] grudnia 2018 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] stycznia 2019 r. Ponownie przeprowadzając postępowanie, Prezes KRUS zobowiązany będzie do podjęcia decyzji uwzględniającej przedstawioną powyżej argumentację, w szczególności powinien prawidłowo ustalić rzeczywistą sytuację finansową Skarżącej i jej rodziny. W tym celu

organ rozważy wszechstronnie zebrany materiał dowodowy, ewentualnie dokona jego uzupełnienia, w kontekście przesłanki ważnego interesu zainteresowanego. Ponadto, organ powinien dokonać ustaleń w zakresie ewentualnego zaistnienia drugiej przesłanki umorzenia - stanu finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego, których to rozważań zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.