Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 174/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 65 par. 1, art. 150 par. 1, art. 145 par. 1 pkt. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 96 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Jerzy Solarski Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. a Burmistrzem Miasta i Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W. N. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] stycznia 1997 r. Nr [...]zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w mieście S., stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy S. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku W. N. o wznowienie postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. w dniu [...] października 2009 r. wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy wnioskodawcą a Burmistrzem Miasta i Gminy S. poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku W. N. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]stycznia 1997 r. nr [...]zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...]o pow. 0,98 ha położoną w mieście S.

W uzasadnieniu wniosku podano, że W. N. skierowała w dniu [...] lipca 2009 r. do Starostwa Powiatowego w K. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Urzędu Rejonowego w K. nr [...]z dnia [...] stycznia 1997 r. zatwierdzającej projekt podziału wskazanej na wstępie nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Starosta K. przekazał powyższy wniosek według właściwości Burmistrzowi Miasta i Gminy S., a następnie postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. uznał, że nie jest właściwy w sprawie rozpoznania wniosku i przekazał sprawę do M. Urzędu Wojewódzkiego.

W uzasadnieniu postanowienia Burmistrz Miasta i Gminy S. powołał się na art. 150 § 2 K.p.a., który stanowi, że jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji, o wznowieniu rozstrzyga organ wyższego stopnia. Zdaniem burmistrza, skoro kwestionowana decyzja została wydana przez Urząd Rejonowy w K., a jego kompetencje przejęło obecnie Starostwo Powiatowe w K., to sprawę należy przekazać do M. Urzędu Wojewódzkiego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działający w imieniu Wojewody M., nie podzielił powyższego stanowiska. Wnioskodawca stwierdził, że Starostwo Powiatowe w K. jest następcą prawnym Urzędu Rejonowego w K. w zakresie przeważającej części zadań należących do Urzędu Rejonowego. Zgodnie bowiem z art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) do właściwości starosty przeszły, jeżeli przepisy szczególne nie stanowiły inaczej, jako zadania z zakresu administracji rządowej, określone w przepisach zadania urzędów rejonowych rządowej administracji ogólnej oraz zadania i kompetencje kierowników tych urzędów. Starosta K. nie przejął jednak kompetencji do wszystkich rodzajów spraw prowadzonych wcześniej przez Kierownika Urzędu Rejonowego K. Sprawy dotyczące podziałów nieruchomości należą bowiem aktualnie do właściwości organu wykonawczego gminy. Wynika to wprost z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Przepis ten należy mieć na względzie rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania złożony przez W. N.

Brzmienie art. 150 § 1 K.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że organ który wydał decyzję w ostatniej instancji pozostaje właściwy do orzekania w zakresie wznowienia postępowania także wówczas, gdy po wydaniu decyzji zmieniła się właściwość miejscowa lub rzeczowa i organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, nie jest już właściwy pod tym względem. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy organ który wydał decyzję w ostatniej instancji, uległ likwidacji, właściwym do wznowienia postępowania będzie wtedy organ, który przejął kompetencje zlikwidowanego organu do załatwiania danego rodzaju spraw (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2002 r. sygn. akt I SA 1717/00). W rozpatrywanej sprawie właściwym organem jest więc Burmistrz Miasta i Gminy S.

Wskazany organ może powołać się na art. 150 § 1 K.p.a. i przekazać sprawę do organu wyższego stopnia, organem tym jest samorządowe kolegium odwoławcze (art. 17 pkt 1 K.p.a.). Jeżeli strona żądała wznowienia postępowania z tej przyczyny, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu w myśl art. 150 § 2 K.p.a. jest organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego poprzednie postępowanie w celu uniemożliwienia tej stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu.

Wobec powyższego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. stwierdził, że w świetle art. 150 § 1 K.p.a. w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest właściwy do orzekania w przedmiotowej sprawie, organem właściwym jest Burmistrz Miasta i S., a jedynie w przypadku, gdy będzie istniał związek pomiędzy postępowaniem objętym żądaniem wznowienia a działalnością Burmistrza Miasta i Gminy S. o wznowieniu w oparciu o art. 152 § 2 K.p.a. rozstrzygnąć powinien organ wyższego stopnia, tj. Samorządowe Kolegium odwoławcze w Krakowie.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta i Gminy S. podtrzymał dotychczasowe stanowisko stwierdzając, że nie jest właściwym organem do orzekania w niniejszej sprawie. Organ wskazał jednocześnie, że decyzję w ww. sprawie powinien wydać organ wyższego stopnia, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie.

Przyjmując, iż obecnie podział nieruchomości leży w jego kompetencjach Burmistrz Miasta i Gminy S. podniósł, że należy mieć na uwadze przepis art. 150 § 2 K.p.a., który zobowiązuje organ, jeżeli stwierdzi, że podstawy wznowienie postępowania powstały w związku z działalnością organu wydającego ostateczną decyzję do przekazania sprawy organowi wyższego stopnia jako właściwemu w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Powstały w niniejszej sprawie negatywny spór kompetencyjny dotyczy organu właściwego do rozpatrzenia podania W. N. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 14 stycznia 1997 r., zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w mieście S., wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K.

Wobec tego, że Urząd ten nie istnieje, W. N. skierowała powyższy wniosek do Starosty Powiatowego w K.. Jak słusznie podniesiono we wniosku o rozstrzygnięcie sporu, kompetencje organu, który został zlikwidowany ustala się poprzez ustalenie organu, który przejął kompetencje do załatwiania danego rodzaju spraw. Jakkolwiek Starosta Powiatowy jest następcą Urzędu Rejonowego w zakresie przeważającej części jego zadań, co wynika z art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczna (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), to do jego kompetencji nie przeszły wszystkie rodzaje spraw należące wcześniej do właściwości Kierownika Urzędu Rejonowego. I tak w myśl art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, zatwierdzającej projekt podziału. Nie budzi więc wątpliwości, co ostatecznie przyznał również w odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta i Gminy S., że obecnie podział nieruchomości leży w kompetencjach tego organu.

Zgodnie z art. 150 § 1 K.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Skoro ostateczna decyzja, której dotyczy żądanie wznowienia wydana została przez organ pierwszej instancji, który został zlikwidowany, to właściwym organem jest ten organ, który przejął jego kompetencje, a więc w sprawie niniejszej Burmistrz Miasta i Gminy S. jako właściwy miejscowo organ wskazany w art. 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Powyższej oceny nie może zmienić okoliczność, że jako przyczyna wznowienia postępowania wskazana została przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to jest sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W sprawach wznowieniowych zasadą jest właściwość organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 K.p.a.). Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który jednocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 (art. 150 § 2 K.p.a.). Orzekanie w sprawie przez organ wyższej instancji dopuszczalne jest tylko w razie, gdy wykaże się związek pomiędzy działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji z podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania.

Organ, który wydał decyzję ostateczną, po otrzymaniu żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia obowiązany jest z urzędu zbadać swoją właściwość i gdy ustali, że w związku z jego działalnością powstały podstawy wznowienia postępowania obowiązany jest przekazać sprawę do organu właściwego (art. 65 § 1 K.p.a.), jakim będzie w takim przypadku organ wyższego stopnia (art. 151 § 2 K.p.a.).

Przekazaniem tym organ wyższego stopnia nie jest związany, badając swoją właściwość organ wyższego stopnia może przekazać sprawę organowi, który wydał decyzję ostateczną (tak też B. Adamiak Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski. Wyd. 5, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 662).

Twierdzenia Burmistrza Miasta i Gminy S.., że wniosek W. N. winien być rozpatrzony przez organ wyższego stopnia, to jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, są przedwczesne. Ocena, czy podstawa wznowienia postępowania powstała w związku z działalnością organu, który wydał decyzję ostateczną nastąpić może dopiero po analizie akt sprawy, którymi Burmistrz Miasta i Gminy S. dotychczas nie dysponował, jak stwierdził w odpowiedzi na wniosek. Zapewne też nie bez znaczenia dla tej kwestii będzie okoliczność, że sprawę rozpatrywać obecnie będzie inny organ pierwszej instancji niż ten, który wydał decyzję ostateczną z dnia 14 stycznia 1997 r.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.