Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 553/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt. 2, ust. 3 pkt. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1064
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Referent - stażysta Julia Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez koncesji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r., znak [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. (dalej: organ) uchylił decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (dalej: Dyrektor) z [...]r., znak [...] ustalającą J. P. (dalej: skarżący) opłatę podwyższoną za prowadzenie w latach 2018-2019 wydobycia [...] Mg (ton) kruszywa naturalnego (żwiru) bez wymaganej koncesji na działkach nr [...], [...] obręb [...], położonych w miejscowości F., gmina N., powiat n., województwo m. w wysokości [...] zł w części dotyczącej ilości wydobytego kruszywa naturalnego (żwiru), za które ustalono skarżącemu opłatę podwyższoną i orzekł, że wydobycie kruszywa naturalnego (żwiru) bez wymaganej koncesji na działkach [...], [...] obręb [...], położonych w miejscowości F., gmina N., powiat n., województwo m. nastąpiło w ilości "[...] Mg (ton)" oraz utrzymał w mocy decyzję Dyrektora z [...] r., znak [...] w pozostałym zakresie.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz.735 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 140 ust. 1 , ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz.U.2021 poz. 1420; dalej: p.g.g.).

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Na podstawie przesłuchania świadka w dniu [...] r. w ramach czynności wyjaśniających w związku z innym prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie naliczenia opłaty podwyższonej za wydobycie bez koncesji kruszywa naturalnego na działkach o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...],[...] obręb [...] położonych w miejscowości F., gmina N., powiat n., województwo m. pozyskano informacje, że skarżący prowadzi wydobycie żwiru. Według świadka wydobycie żwiru w tym miejscu miało miejsce trzy lata temu, w roku bieżącym i ubiegłym skarżący kopał w innym miejscu, w kierunku zachodnim, następny zjazd z drogi asfaltowej w stronę rzeki. Wcześniej w tych miejscach nikt nie kopał.

W związku z powyższą informacją w dniu [...]r. zostały przeprowadzone przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w K. oględziny na działkach nr [...] i [...]. Stwierdzono, że na wskazanym terenie była eksploatacja żwiru. Po tych pracach powstały dwa wyrobiska o wymiarach: wyrobisko pierwsze – długość ok. [...] m, szerokość od ok. [...] do [...]; wyrobisko drugie – długość ok. [...] m, szerokość ok. [...] m. Pomiar sytuacyjno-wysokościowy wykonano metodą GPS RTK z wykorzystaniem ASG-EUPOS przy użyciu odbiornika TRIMBLE R8S sn: [...] i kontrolera TRIMBLE TSC3 sn: [...]. Numery działek ustalono na podstawie www.geoportal.gov.pl. Na przedmiotowym terenie nie zastano żadnych osób, brak było jakichkolwiek maszyn i urządzeń. W dniu oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną, którą załączono o protokołu oględzin. Do protokołu dołączono także szkic z wykonanych pomiarów.

Pismem z [...] r., znak: [...] Dyrektor zwrócił się do Starosty N. o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr [...] i [...] obręb F., gmina N., powiat n.

Również [...] r. Dyrektor pisemnie skierował do Starosty N. wniosek o przekazanie informacji dotyczących rozstrzygnięć wydanych co do działek ewidencyjnych nr [...], [...], obręb F., gmina N. powiat n. w zakresie udzielonych pozwoleń na wydobywanie kopalin na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze, pozwoleń na budowę na podstawie ustawy Prawo budowlane, pozwoleń wodno-prawnych na podstawie ustawy Prawo wodne, decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, decyzji zatwierdzających projekt robót geologicznych, których wykonanie wymaga koncesji.

Dyrektor skierował także do Policji w N. wniosek o pomoc w ustaleniu podmiotu lub osób fizycznych, które są odpowiedzialne za wydobycie żwiru bez wymaganej koncesji na działkach nr [...], [...] obręb F., gmina N., powiat n. oraz powiadomienie Dyrektora o dokonanych ustaleniach. Z uzyskanej odpowiedzi wynika, że nie ustalono podmiotu ani też osób fizycznych które są odpowiedzialne za wydobycie żwiru bez wymaganej koncesji na wskazanych działkach w obrębie F.

Zwrócono się do Zarządu Zlewni w N., czy dla działek nr [...], [...] obręb F., gmina N., powiat n. zostało wydane pozwolenie wodno-prawne na podstawie ustawy Prawo wodne. Zapytanie w tym zakresie skierowano także do Nadzoru Wodnego N. Otrzymano zwrotną informacje, że takiego zezwolenia nie wydano.

Zgodnie z informacją z rejestru gruntów z dnia [...] r. właścicielem działki o numerze ewidencyjnym [...] jest skarżący, natomiast działki o numerze ewidencyjnym [...] Gmina N.

Postępowanie administracyjne w sprawie naliczenia opłaty podwyższonej za wydobycie bez wymaganej koncesji kruszywa naturalnego wszczęto z urzędu, o czym skarżący został powiadomiony przez Dyrektora pismem z [...] r.

W piśmie tym zawiadomiono również skarżącego o jego prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.

Pismem z [...] r. wezwano skarżącego do przesłuchania w charakterze strony. Przeprowadzenie tej czynności wyznaczono na [...] r. o godź [...] w siedzibie Okręgowego Urzędu Górniczego w K. Skarżący odpowiedzi na to wezwanie udzielił pisemnie. Opierając się na art. 51 k.p.a. zakwestionował możliwość wezwania go przez Dyrektora do osobistego stawiennictwa ze względu na to, że zamieszkuje w miejscowości F. Poza tym podniósł, że nie zostały wskazane motywy uzasadniające charakter takiego wezwania. Skarżący wyjaśnił, że wydobył nie więcej jak 15 ton kruszywa. Dyrektor dowolnie przyjął ilość wydobytego kruszywa, bez ustalenia czasookresu rzekomego wydobycia, jak również nie wziął pod uwagę, że wydobycie było przeznaczone na potrzeby własne oraz dokonane było na nieruchomości stanowiącej jego własność.

W dniu [...] r. Starosta N. poinformował, że nie wydał koncesji na wydobywanie kopalin, pozwolenia na budowę, nie udzielił pozwolenia wodnoprawnego do końca [...] r. oraz nie wydał decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów. Nie zatwierdził także projektu robót budowlanych.

O udostępnienie zrzutów ekranowych z bazy danych systemu [...] z obrazem ortofotomapy Dyrektor zwrócił się w dniu [...] r. do Dyrektora Departamentu Baz Referencyjnych i Kontroli Terenowych Centrali Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Uzyskał informację, że w/w Agencja nie dysponuje danymi we wskazanym zakresie.

W aktach sprawy załączony jest wydruk z Google Earth dla działek nr [...] i [...] na dzień [...] r. i [...] r.

Pismem z dnia [...] r. Dyrektor poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie naliczenia opłaty podwyższonej za wydobycie bez wymaganej koncesji kruszywa naturalnego na działkach [...] i [...] w miejscowości F., obręb N., powiat n., województwo m.

Postanowieniem z [...] r. Dyrektor dopuścił dowody w sprawie na okoliczność ustalenia ich treści oraz ustalenia miejsca prowadzenia wydobycia kruszywa naturalnego bez koncesji w miejscowości F., ilości wydobytej kopaliny oraz osób odpowiedzialnych za wydobycie.

Kolejnym postanowieniem z [...] r. Dyrektor dopuścił jako dowód w sprawie dokumentację obliczeniową z [...] r. ustalającą ilość kopaliny wydobytej bez koncesji wraz załącznikami. Została ona sporządzona przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w K. - starszego inspektora posiadającego uprawnienia geologa górniczego oraz nadinspektora posiadającego uprawnienia mierniczego górniczego. Obliczenia oparto na pomiarach geodezyjnych wykonanych w dniu [...] r. metodą GPS RTK z wykorzystaniem poprawek ASG-EUPOS przy użyciu odbiornika TRIMBLE R8S sn: [...] i kontrolera TRIMBLE TSC3 sn: [...] na działkach ewid. Nr [...], [...], obręb F. Powyższy zestaw pomiarowy GPS RTK/RTN pozwala osiągnąć dokładność wyznaczenia punktu RTK 8-10 mm (X,Y) i 15 mm (H). Wynika z nich, że ciężar wydobytej kopaliny to [...] Mg. Dla takiej ilości wydobytego kruszywa opłata podwyższona wynosi [...] zł.

Te ustalenia stały się podstawą do wydania przez Dyrektora decyzji z [...] r., znak: [...].

Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżący podnosi, że w trakcie postępowania nie ustalono charakteru tego wydobycia, jak również tytułu prawnego do wydobywanego złoża. Wydobycie kopalin miało miejsce w celu zaspokojenia "potrzeb własnych" ze złoża objętego prawami podmiotowymi. Zatem działalność ta nie ma cech działalności gospodarczej. Dyrektor nie poczynił ustaleń, czy te kopaliny były sprzedawane. Skarżący traktuje nałożone na niego opłaty podwyższone jako rodzaj daniny publicznej podlegającej regułom ordynacji podatkowej i dlatego podnosi zarzut przedawnienia.

Organ odwoławczy uchylił decyzję Dyrektora ustalającą skarżącemu opłatę podwyższoną za prowadzenie w latach 2018-2019 wydobycia [...] Mg (ton) kruszywa naturalnego (żwiru) bez wymaganej koncesji na działkach nr [...], [...] obręb [...], położonych w miejscowości F., gmina N., powiat n., województwo m. w wysokości [...] zł w części dotyczącej ilości wydobytego kruszywa naturalnego (żwiru), za które ustalono skarżącemu opłatę podwyższoną i orzekł, że wydobycie kruszywa naturalnego (żwiru) bez wymaganej koncesji na działkach [...], [...] obręb [...], położonych w miejscowości F., gmina N., powiat n., województwo m. nastąpiło w ilości "[...] Mg (ton)" oraz utrzymał w mocy decyzję Dyrektora z [...] r., znak [...] w pozostałym zakresie. Organ w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że ilość kopaliny została ustalona w sposób prawidłowy. Obliczenia zostały dokonane przez uprawnionych pracowników organu I instancji: mierniczego górniczego oraz geologa górniczego. Są to osoby dysponujące wiedzą specjalistyczną pozwalającą na dokonanie prawidłowej oceny stanu faktycznego i dokonanie obmiaru wydobytej kopaliny. Sposób wykonania obmiaru i obliczeń wydobytej kopaliny nie budzi zastrzeżeń organu. Ustalając wysokość opłaty podwyższonej organ zastosował korzystniejszą dla skarżącego wartość [...] t/m2, co jest najniższą wartością gęstości objętościowej określoną w Polskiej Normie PN-81-B-03020. Okres wydobycia kopaliny został ustalony na podstawie zeznań świadka, które znajdują potwierdzenie w zdjęciach satelitarnych pozyskanych z serwisu Google Earth. Wynika z nich, że eksploatację rozpoczęto między [...] r. a [...] r. Dla ustalenia opłaty podwyższonej w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia, czy wydobycie odbywa się na potrzeby własne czy też nie. Skarżący nie dokonał zawiadomienia Dyrektora o zamiarze wydobywania kopalin, do czego był zobowiązany na podstawie art. 4 ust. 2 p.g.g. Ilość wydobytej przez niego kopaliny znacznie przekroczyła [...] m3. Skarżący wydobywał kopalinę nie tylko z działki, której był właścicielem, ale również z sąsiadującej z nią działki nr [...], stanowiącej własność Gminy N.

Nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, że skarżący nie wykonuje działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 . - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 1620). Opłata podwyższona za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji może zostać nałożona nie tylko na podmiot prowadzący działalność gospodarczą związaną z wydobywaniem i sprzedażą kopaliny, na co wskazuje art. 143 ust. 2 pkt. 2 p.g.g. Nie jest on skierowany włącznie do przedsiębiorców, ale także do każdego innego podmiotu, w tym osoby fizycznej nieprowadzącej sformalizowanej działalności gospodarczej.

Bez znaczenia jest także sposób wykorzystania wydobytej kopaliny. Opłacie podwyższonej podlega wydobycie kopaliny przez osobę nie posiadającą stosownej koncesji, bez względu na dalszy sposób wykorzystania kopaliny. Na potwierdzenie organ przytoczył stosowne orzecznictwo sądowe.

W ocenie organu nie jest trafny zarzut przedawnienia. Kwestia przedawnienia została uregulowana w art. 143 p.g.g. i wynika z niej, że decyzja nie może być wydana po upływie 5 lat od końca roku, którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie. Ustalono, że wydobycie kopaliny przez skarżącego miało miejsce w latach 2018-2019. Zatem decyzja z [...] r. ustalająca opłatę podwyższoną w tym zakresie została wydana z zachowaniem 5 letniego okresu, o którym mowa w w/w przepisie prawnym.

Organ podniósł także, że skarżący nie podał żadnych dowodów na potwierdzenie deklarowanej ilości wydobytej kopaliny. Nie współpracował też w zakresie ustalania jej wielkości. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego w tym zakresie, ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje ku temu podstaw.

W skardze do tutejszego Sądu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynika sprawy tj.;

1. Art. 77 k.p.a poprzez niezastosowanie i nieprzeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego, brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego;

2. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny, interes obywatela i obywateli;

3. art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a. art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym w szczególności dowolnego ustalenia, że wydobyte kruszywo nastąpiło w ilości [...] Mg (ton) oraz braku ustalenia czasookresu rzekomego wydobycia kruszywa, w tym zarzucił przedawnienie w możliwości nałożenia podwyższonej opłaty przeciwko skarżącemu.

W oparciu o te zarzuty skarżący domagał się uchylenia decyzji obu instancji z uwagi na braki występujące w materiale dowodowym, a jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Skarżący wniósł także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pisemnej opinii biegłego sądowego dendrologa, który określi żywotność drzew na działkach [...], [...] obręb [...] położonych w miejscowości F. gmina N. powiat n., co pomoże w określeniu rzeczywistego okresu przedawnienia w nałożeniu opłaty podwyższonej przeciwko skarżącemu.

W uzasadnieniu skarżący przytoczył argumentację zawartą w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie zaś art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl z kolei art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przepisami prawa materialnego, mającymi zastosowanie w rozpatrywanej sprawie jest ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.

Zgodnie z art. 140 ust. 1 p.g.g. działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Organem właściwym w tego rodzaju sprawach, poza wyjątkami wynikającymi z art. 140 ust 2 pkt 1 p.p.g., jest właściwy organ nadzoru górniczego (art. 140 ust. 2 pkt 2 p.g.g.).

Natomiast według art. 6 ust. 1 pkt 3 p.g.g., kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 p.g.g.). Z kolei, działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 p.p.g., wykonywana po uzyskaniu koncesji.

Niezależnie, według art. 4 ust. 1 p.g.g. przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie: 1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych; 2) nie będzie większe niż [...] m3 w roku kalendarzowym; 3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości. Stosownie do regulacji art. 4 ust. 2 u.g.g. ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania. W przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3, co wynika z art. 4 ust. 3 u.g.g.

Ponadto w świetle art. 143 ust. 1. p.g.g. w sprawach określonych w dziale VII, w tym tych dotyczących opłaty podwyższonej, decyzja nie może zostać wydana po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie. Natomiast na gruncie art. 143 ust. 2 u.g.g. stroną postępowania jest odpowiednio przedsiębiorca (pkt 1) albo podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji (pkt 2), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych (pkt 3), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych (4). W przypadku braku podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 i 4, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne ( art. 143 ust. 3 u.g.g.).

Ustalony w sprawie stan faktyczny oceniany przez pryzmat powołanych wyżej przepisów prawa materialnego prowadzi do wniosku o zasadności nałożenia na skarżącego opłaty podwyższonej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący prowadził działalność polegającą na wydobyciu kopaliny ze złoża bez wymaganej przepisami ustawy koncesji.

Odnosząc się do kontroli legalności wydanej decyzji dokonanej w jej całokształcie, a nie tylko z uwzględnieniem zarzutów skargi stwierdzić przyjdzie, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne są prawidłowe, zarówno co do samego faktu wydobycia kopaliny, osoby prowadzącej to wydobycie, okresu prowadzenia eksploatacji oraz ilości wydobytej kopaliny. Zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia, że doszło do odłączenia kopaliny od złoża, a czynności tych dokonał skarżący. Na te okoliczności wskazują przede wszystkim przeprowadzone oględziny działki [...] i [...] obręb [...], dokonane w jej toku pomiary, sporządzone mapy sytuacyjno-wysokościowe i dokonane na ich podstawie obliczenia. Prawidłowo również organ ustalił, że działki te nie były objęte koncesją na wydobycie kopaliny.

Nie ulega wątpliwości, że skarżący jest właścicielem działki o numerze ewidencyjnym [...], na której organ stwierdził wydobycie kopaliny. Prawo własności organ ustalił prawidłowo w oparciu o dane dotyczące tejże nieruchomości. Skarżący nie jest właścicielem działki [...], jest to działka przylegająca do działki [...] i wydobycie kopalin na niej nastąpiło w ramach wydobycia prowadzonego na działce [...]. Te ustalenia zresztą stały się podstawą do prowadzenia postępowania wobec skarżącego i wydania decyzji w przedmiocie opłaty podwyższonej wobec niego, jako właściciela nieruchomości na podstawie art. 143 ust. 3 p.g.g. co do działki [...], a co do działki [...] na podstawie art. 143 ust. 2 pkt. 2 p.g.g.

W ocenie Sądu organ nie dopuścił się uchybienia przepisom postępowania w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Przepis art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis art. 77 § 1 k.p.a obliguje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie ulegało wątpliwości Sądu, że oględziny działek [...] i [...] zostały dokonane przed formalnym wszczęciem postępowania w sprawie. Nadto przed tą datą organ pozyskał dokumenty dotyczące pozwoleń, koncesji na prowadzenie prac na tej działce, a które to dokumenty stały się podstawą ustaleń faktycznych w sprawie. To podczas tych oględzin dokonano również stosownych pomiarów za pomocą specjalistycznych urządzeń przeznaczonych do tego rodzaju prac. Sporządzono również mapę sytuacyjno-wysokościową, na której oznaczono wyrobiska. Zebrane dowody zostały formalnie dopuszczone do prowadzonego postępowania. Z dokumentacji potwierdzającej ich przeprowadzenie wynika, że organ dokonując ustaleń faktycznych co do ilości wydobytej kopaliny prawidłowo oparł się na protokole oględzin z [...] r. oraz dokonanych w jego trakcie pomiarach dokonanych. To te pomiary posłużyły organowi do ustalenia objętości wydobytej kopaliny bez wymaganej koncesji. Zostały one szczegółowo opisane w Dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez koncesji, sporządzonej w [...] r. Uwzględnia ona mapę sytuacyjno-wysokościową (www.geoportal.gov.pl), sprawozdanie techniczne z pomiaru geodezyjnego, dokumenty obliczeniowo-pomiarowe z pomiarów geodezyjnych. To te dokumenty pozwoliły Dyrektorowi na dokonanie obliczenia objętości, a w konsekwencji ustalenia wagi wydobytej kopaliny. Nie bez znaczenia jest fakt, że stosowne pomiary zostały przeprowadzone przez osoby posiadające w tym zakresie uprawnienia, zatem nie zachodziła konieczność powołania biegłego, który dokonałby ponownego obliczenia ilości wydobytej kopaliny.

Oględziny z [...] r. zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. W myśl bowiem art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 oraz pkt 7 p.g.g., przy wykonywaniu nadzoru i kontroli upoważnionym pracownikom organów administracji geologicznej oraz pracownikom organów nadzoru górniczego, w granicach ich właściwości rzeczowej i miejscowej, przysługuje, po okazaniu legitymacji służbowej, prawo całodobowego wstępu, wraz z pracownikami pomocniczymi, rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem do miejsc wydobywania kopalin dostępu do niezbędnych informacji, urządzeń i dokumentów, pobierania próbek, przeprowadzania niezbędnych badań lub wykonywania innych czynności kontrolnych. Zgodnie zaś z art. 164 ust. 1 pkt 1 i 2 p.g.g. organami nadzoru górniczego są Prezes Wyższego Urzędu Górniczego i dyrektorzy okręgowych urzędów górniczych. Oznacza to, że pracownicy organu I instancji byli uprawnieni do przeprowadzenia kontroli w miejscu wydobycia kopaliny wraz z odpowiednim sprzętem i wykonania innych czynności kontrolnych w postaci dokonania pomiarów, które posłużyły do wykonania mapy sytuacyjno-wysokościowej według stanu po eksploatacji i sporządzenia dokumentacji fotograficznej. Nie zachodziła zatem konieczność uprzedniego wszczęcia postępowania administracyjnego przed dokonaniem kontroli. Pozyskanie danych w trybie kontroli i oparcie na tych danych ustaleń faktycznych w sprawie w toku postępowania było zatem prawidłowe.

Oględziny przeprowadziły osoby posiadające uprawnienia do wykonania oględzin, pomiaru terenu i wykonania obliczeń zawartych w dokumentacji. Sąd nie znalazł podstaw do tego, by szczegółowo wymienione okoliczności podważyć. Strona nie kwestionowała również kwalifikacji zawodowych osób dokonujących pomiarów z ramienia organu. Sąd również nie dopatrzył się w tym zakresie nieprawidłowości opierając się na przepisach art. 53 i następne p.g.g. Kwestie uprawnień górniczych w ustawie Prawo geologiczne i górnicze zawarto w Dziale IV "Kwalifikacje, rzeczoznawcy i odpowiedzialność zawodowa, Rozdziale 2 zatytułowanym "Kwalifikacje w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego" (art. 53). Znajduje się tam wykaz stanowisk, w odniesieniu do których określa się wymagania i stwierdza kwalifikacje. Nie budziło wątpliwości Sądu posiadanie przez osoby dokonujące pomiarów i obliczeń, uprawnień do tych czynności, na podstawie których sporządzono fachową dokumentację.

Również wykorzystane urządzenia pomiarowe posiadały stosowne atesty, czego zresztą strona nie kwestionowała.

Nie naruszono uprawnień procesowych skarżącego albowiem miał zagwarantowaną możliwość zapoznania się z nimi i zgłaszania dowodów przeciwnych.

Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut niepowołania przez organ niezależnego biegłego sądowego dendrologa, który miałby określić żywotność drzew na działkach [...] i [...] obręb [...] położonych w miejscowości F., gmina N., powiat n. W ocenie skarżącego ten dowód ma pomóc w określeniu rzeczywistego okresu przedawnienia w nałożeniu opłaty podwyższonej przeciwko skarżącemu. Jego przeprowadzanie nie doprowadzi do ustaleń mających znaczenie sprawy. Gromadząc materiał dowodowy organ jest zobowiązany, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a i rozwiniętą w art. 77 § 1 k.p.a., przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w sposób wszechstronny i kompletny, odzwierciedlający rzeczywisty przebieg zdarzeń mających istotne znaczenie dla sprawy, a także przed podjęciem rozstrzygnięcia, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a., dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Stronie nie przysługuje bezwzględne roszczenie procesowe o przeprowadzenie określonego dowodu. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu. W tym miejscu podkreślić należy, że poza sporem winna pozostawać okoliczność, że postępowanie dowodowe musi mieć przymiot istotności i kompletności, co nie oznacza, że organ jest zobowiązany prowadzić postępowanie dowodowe w sposób nieograniczony. Przypomnieć bowiem należy, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a rezygnacja z przeprowadzania jakiegoś dowodu, czy odmienna od oczekiwań strony ocena dowodu nie musi automatycznie oznaczać naruszenia reguł postępowania dowodowego, w tym zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), czy zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.) (por. wyrok NSA z 21 maja 2020 r., II GSK 298/20, LEX nr 3047285). Nie ma też obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w nieskończoność, w tym przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Jak wskazuje NSA uwzględnienie żądania strony zależy od tego, czy wnioskowany dowód może przyczynić się do dokładniejszego wyjaśnienia sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2020 r., I GSK 1768/19, LEX nr 3065177). W związku z tym w ocenie Sądu organ nie miał obowiązku przeprowadzenia dowodu z dodatkowej opinii biegłego, albowiem nie wymagał tego stan sprawy.

Odnosząc się do kwestii ustaleń czasu, w którym doszło do wydobycia kopaliny, to i te ustalenia organu Sąd podziela. Wbrew stanowisku skarżącego organ nie oparł się wyłącznie na zdjęciach z ogólnodostępnego portalu Google Earth, lecz w oparciu o te zdjęcia sporządził ortofotomapy, które poddał analizie. Ze zdjęć satelitarnych obrazujących teren wydobycia na dzień [...] r. oraz na dzień [...]r wynika, że eksploatację kopaliny z działek [...] i [...] rozpoczęto między tymi datami. Potwierdza to zeznanie świadka. Prawidłowo zatem określono okres w jakim wydawana jest decyzja w sprawie opłaty podwyższonej przyjmując ustalenie początku eksploatacji. Wskazuje to, że ustalenia organu nie są dowolne, lecz znajdują oparcie w wiarygodnych dowodach. Tym samym zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej opłatę podwyższoną nie zasługuje na uznanie.

Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń faktycznych organu w zakresie kwestii wydobywania kopalin na potrzeby własne skarżącego. W tym miejscu należy powołać stanowisko WSA w Gliwicach, według którego w odniesieniu do kwestii wydobycia kopalin w celu zaspokojenia "potrzeb własnych", koniecznym jest ustalenie charakteru tego wydobycia, jak również tytułu prawnego do wydobywanego złoża. W praktyce chodzi o wydobycie złoża objętego prawami podmiotowymi (prawem własności, wieczystego użytkowania), pozbawionego cech działalności gospodarczej - bez prawa do rozporządzania kopaliną. W takim przypadku stosuje się złagodzone rygory prawa górniczego, lecz co do zasady działalność taka prawu temu podlega (por. wyrok WSA w Gliwicach z 19 kwietnia 2017 r., III SA/Gl 920/16, LEX nr 2291432). Sąd podziela stanowisko organu, że w rozpatrywanej sprawie nie ma znaczenia czy wydobycie kopalin z działek [...] i [...] przeznaczone jest na własne potrzeby czy też nie. Brak bowiem spełnienia przesłanek, wyznaczonych w art. 4 p.g.g. Chodzi tutaj w szczególności o ilość wydobywanej kopaliny, która w art. 4 ust. 1 pkt. 2 ma być nie większa niż [...] m3 w roku kalendarzowym. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w sprawie wielkość wydobytej kopaliny znacznie przekracza ustawowo określoną wartość. Poza tym regulacja art. 4 ust. 2 p.g.g. określa procedurę, do zachowania której zobowiązana jest osoba fizyczna zainteresowana wydobywaniem kopalin przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych. Wymaga ona pisemnego zawiadomienia z 7-dniowym wyprzedzeniem właściwego organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania. Wskazane wymogi formalne nie zostały przez skarżącego dotrzymane. W konsekwencji, działając w oparciu o art. 4 ust. 3 p.g.g. organ miał podstawy do wydania decyzji ustalającej prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 u.g.g.

Organ wskazał przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie, dokonał ich analizy, a wnioski z niej wynikające w ocenie Sądu są prawidłowe.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.