Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1116/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 136  ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Gminy Miasta B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 9a, art. 96 ust. 1 pkt 1 b, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i 2, art. 138 ust. 2, art. 139, art. 140 ust 1-4, art. 141 ust. 1 - 4, art. 142, art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z zm.), art. 104 i 105 Kpa po rozpatrzeniu wniosku E. M. o zwrot wywłaszczonych w 1972 r. nieruchomości, decyzją z [...] marca 2013 r. – [...] Starosta B. zwrócił wnioskodawczyni część nieruchomości, położonej w B. przy ul. M., W. P. i M., stanowiącej obecnie części działek w obrębie [...], nr 55/4 - 1,1218 ha oraz nr 54 - 0,6256 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Gminy B., oznaczonej wg projektu podziału jako działki nr 55/26 oraz nr 54/2. W pkt 2 decyzji odmówił zwrotu części ww. nieruchomości, a w pkt 3 decyzji umorzył postępowanie w odniesieniu do części nieruchomości stanowiącej część działki nr 59 - 0,1670 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], a w punkcie 4 - ustalił wysokość zwaloryzowanej kwoty odszkodowania za część nieruchomości podlegającą zwrotowi w wysokości 26.469,27 zł.

Prezydent Miasta Bydgoszczy w odwołaniu zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego: art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do przyjęcia nieprawidłowego założenia, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do częściowego zwrotu nieruchomości; art. 140 ust. 4 ww. ustawy - poprzez jego błędną wykładnię, której konsekwencją jest pominięcie przy ustalaniu odszkodowania faktu zwiększenia wartości nieruchomości po dacie jej nabycia na rzecz Skarbu Państwa, co prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia żądającej zwrotu gruntu kosztem Gminy. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania: art. 107 § 2 Kpa - poprzez całkowite pominięcie okoliczności, iż projekt podziału zwracanych nieruchomości winien stanowić integralną część zaskarżonego orzeczenia. Natomiast pełnomocnik Spółki z o.o. R. (dzierżawcy działek) zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 7 Kpa - przez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na: niewyjaśnieniu przeznaczenia gruntów, działek nr 54/2 oraz 55/26 o łącznej powierzchni 1.2356 ha oraz art.107 § 1 Kpa - przez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na sprzeczności rubrum decyzji z uzasadnieniem, co skutkuje niewykonalnością decyzji.

Odwołujący wnieśli o uchylenie decyzji i wydanie decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Wojewoda K. – P. decyzją z 2 września 2013 r. – [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w zw. z art. 136, art. 137 i art. 216 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wg Wojewody Starosta przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowanie dowodowe. Prawidłowo przyjął, iż wywłaszczenie odbyło się na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, zasadnie uznając, iż ma zastosowanie art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który w ust. 1 stanowi, iż przepisy rozdziału 6 działu III ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nadto z planu ogólnego zagospodarowania terenu zatwierdzonego przez PMRN w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] grudnia1970 r. - [...] wynika, że przewidywał on budowę osiedla mieszkaniowego "W. B-III". Podstawą do wywłaszczenia czy też nabycia danego terenu stanowiły decyzje o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i decyzje o ustaleniu lokalizacji, a od [...] stycznia 1995 r. decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i stan ten trwał do [...] lipca 2003 r., kiedy zaczęły obowiązywać postanowienia ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzje te określały urbanistyczne i architektoniczne zagospodarowanie terenu inwestycji lub działki budowlanej. Stanowiły też umiejscowienie jej na konkretnym terenie (działce), wskazując na mapie linie rozgraniczające. Zawierały także podstawowe dane charakteryzujące poszczególne inwestycje i wszędzie tam gdzie one występują organ musiał orzec o zbędności lub niezbędności danego terenu właśnie na ich podstawie. W niniejszej sprawie koniecznym jest orzekanie w oparciu o plan ogólny W. B-III, który był podstawą do wykupu i stanowił jedną z przewidzianych prawem form planu realizacyjnego. Konieczną przesłanką - do uznania części nieruchomości przewidzianej w niniejszej sprawie zwrotu za niezbędną na cel do jej przejęcia przez Państwo Polskie, mógł być jedynie plan realizacyjny, wskazany w akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości. Zgromadzony materiał wskazuje, iż część nabytej nieruchomości znajdująca się poza granicami ww. planu ogólnego jako zbędna dla celu wywłaszczenia podlega zwrotowi. Należało zgodzić się z Prezydentem, że w celu wywłaszczenia określonym jako budowa osiedla mieszkaniowego, mieściła się także jego infrastruktura i możliwym było w takich przypadkach wykorzystanie wywłaszczonych nieruchomości na stworzenie terenów zielonych, dróg dojazdowych, targowisk, placów zabaw, urządzeń energetycznych. Musiało się to jednak odbywać przy poszanowaniu wyjątkowego charakteru instytucji wywłaszczenia - w szczególności przesłanki niemożności realizacji danego celu publicznego za pomocą innych środków prawnych oraz stosowania jej tylko w sytuacjach koniecznych, a infrastruktura ta powinna być zaplanowana w momencie wywłaszczenia i ściśle wyznaczona w obowiązującym na konkretną datę planie realizacyjnym. Zatem działki znajdujące się poza wyraźnie wskazanym w akcie notarialnym planie realizacyjnym, były niezbędne na cel w nim określony, a późniejsza realizacja na podstawie innych decyzji lokalizacyjnych inwestycji na przedmiotowym terenie, w tym targowiska i urządzonego terenu rekreacyjnego nie stanowią przeszkody do ich zwrotu. Nie można natomiast zgodzić się z Prezydentem, iż projekt podziału zwracanych nieruchomości winien stanowić integralną część decyzji; żaden przepis szczególny nie stanowi, że składnikiem decyzji o zwrocie nieruchomości powinien być projekt jej podziału, a stosowne wpisy w księgach wieczystych oraz zmiany w ewidencji gruntów powstają dopiero w momencie kiedy wydana decyzja zwracająca wywłaszczoną nieruchomość stanie się ostateczna. Następuje wtedy zlecenie geodecie dokończenia prac związanych z podziałem i dopiero na podstawie powstałego wyciągu z wykazu zmian gruntowych sporządzonemu w oparciu o konkretny projekt podziału złożony w ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, następują wpisy w księgach wieczystych i ewidencji gruntów.

Wskazane w art. 140 ust. 4 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. zwiększenie wartości nieruchomości na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości, powiększające wysokość odszkodowania zwracanego Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego przez byłego właściciela lub jego spadkobierców, określonego wg zasad w art. 140 ust. 2 tej ustawy, może obejmować tylko te nakłady, które zostały poczynione dla realizacji celu, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie. Zwiększenie wartości nieruchomości spowodowane nakładami nie związanymi z realizacją celu wywłaszczenia, nie podlega uwzględnieniu przy ustaleniu wysokości odszkodowania. Zatem niesłuszny jest zarzut bezpodstawnego wzbogacenia żądającej zwrotu gruntu kosztem Gminy. Operat szacunkowy z dnia [...].07.2012 r. wykonany został zgodnie z przepisami i zasługuje na uwzględnienie. Organ udokumentował, iż cel wywłaszczenia na spornej nieruchomości nie został zrealizowany, dlatego orzekł o zwrocie przedmiotowej nieruchomości. Ponadto jak wynika z dokumentacji część terenu działek o nr 54 i 55/4 nie była ówcześnie własnością S. P., a także wchodzi aktualnie w skład układu drogowego i niezbędna jest dla obsługi komunikacyjnej ul. M., M. i W. P. i prawidłowo w pkt 2 decyzji Starosty odmówiono ich zwrotu.

Chybiony jest też zarzut pełnomocnika Spółki niewyjaśnienia przeznaczenia gruntów działek nr 54/2 - 0,5763 ha i nr 55/26 - 0,6593 ha, gdyż Starosta w pkt 1 decyzji określił, iż zwrot dot. części nieruchomości oznaczonych wg projektu podziału numerami 55/26 i 54/2 o łącznej powierzchni 1,2356 ha, a nie jak wskazano w odwołaniu całości działek o łącznej pow. 1,7474 ha.

Składając skargę Prezydent B. powtórzył zarzuty z odwołania, tj. zarzuty naruszenia art. 137 i 140 ust. 4 ww. ustawy z 21 sierpnia 1997 r. oraz art. 107 § 2 i 3 Kpa, wnosząc o uchylenie obu decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Wg skarżącego organ nieprawidłowo ocenił, że sporny grunt stał się zbędny na cel wywłaszczenia, bowiem na działkach przewidzianych do zwrotu zrealizowano cele publiczne służące zaspokojeniu potrzeb społeczności osiedli (targowisko i teren rekreacyjny). Błędnie także oceniono nakłady Gminy na przedmiotowych działkach, a projekt podziału powinien stanowić integralną część decyzji.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. O uchylenie tej decyzji wniosła także w piśmie z [...] maja 2014 r. Spółka R. stawiając takie same zarzuty co skarżący Prezydent B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) powoływanej dalej jako "P.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do przepisu art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody K.-P. z dnia [...] września 2013 r. ([...]) utrzymująca w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] marca 2013 r. ([...]) orzekającą o zwrocie na rzecz E. M. części nieruchomości przy ul. M., W. P. i M. w B. o łącznej powierzchni 1,2356 ha, oznaczonych według projektu podziału jako działki stanowiącej obecnie część działek w obrębie 479-nr 55/4 o powierzchni 1.1218 ha oraz 54 o powierzchni 0,6256 ha zapisanej w księdze wieczystej KW nr 67612 jako własność Gminy B. oznaczonej wg projektu podziału nr 55/26 i 54/2 oraz odmowie zwrotu na rzecz wnioskodawczym części ww. nieruchomości stanowiącej obecnie część działek w obrębie 479 – nr 55/4 o pow. 1,1218 ha oraz 54 o pow. 0,6252 ha zapisanej w księdze wieczystej jako własność skarżącej Gminy, oznaczonej wg projektu podziału nr 55/27 oraz 54/1.

Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona z przeznaczeniem na cele budowy osiedla mieszkaniowego "W. B-III".

Stosownie do przepisu art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli w rozumieniu art. 137 tej ustawy, nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 ww. ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany (pkt 2).

Podstawową kwestią wymagającą ustalenia w przedmiotowej sprawie jest więc ocena zasadności żądania zwrotu nieruchomości z uwagi na stan zbędności nieruchomości na cel, na jaki została ona wywłaszczona. W pierwszej kolejności należy zatem sprecyzować cel wywłaszczenia, by móc następnie ocenić, czy cel ten został zrealizowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1159/08, stwierdził, że cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej lub z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). W sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować.

W przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia określony został ogólnikowo, w ten sposób, że nabyte nieruchomości przeznaczone zostały pod budowę osiedla mieszkaniowego "W. B-III" w oparciu o plan ogólny zagospodarowania terenu zatwierdzony przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury decyzją z dnia [...] grudnia 1970 r. znak: [...], bez jakichkolwiek dalszej konkretyzacji.

W oparciu o powyższy materiał można zatem jednoznacznie stwierdzić, że celem

wywłaszczenia obejmującego wnioskowaną do zwrotu nieruchomość było powstanie osiedla mieszkaniowego. Powyższa okoliczność nie była zresztą w którymkolwiek z etapów postępowania kwestionowana przez którąkolwiek ze stron postępowania.

Z ustaleń poczynionych podczas oględzin przedmiotowej nieruchomości wynika, że na terenie działki nr 54 znajduje się targowisko zabudowane straganami o podstawie betonowej oraz drewnianymi pawilonami. Pozostała część działki - plac betonowy wykorzystywana jest również jako miejsce handlu z samochodów, a w godzinach popołudniowych jako miejsce parkingowe. Na działce nr 55/4 urządzony jest teren zielony. Na działce znajdują się ławki oraz alejki dla pieszych. Przez działkę nr 59 przebiega torowisko tramwajowe.

Organy prowadzące postępowanie ustaliły zatem wszystkie istotne dla sprawy okoliczności tj. cel wywłaszczenia i stan zagospodarowania nieruchomości w terminach określonych w art. 137 przywołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kwestią wymagającą wyjaśnienia jest natomiast to, czy tak ustalony stan faktyczny odpowiada definicji zbędności na cel wywłaszczenia.

Podkreślić należy, iż realizacja celu wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, obejmuje nie tylko budowę bloków mieszkalnych, ale także infrastrukturę potrzebną do prawidłowego funkcjonowania osiedla, w tym budowę ciągów komunikacyjnych, parkingów, boisk sportowych, a także tereny zielone. Z analizy planu realizacyjnego wynika, że w ramach zagospodarowania terenu osiedla na wywłaszczonym terenie zaprojektowano infrastrukturę towarzyszącą pomiędzy oznaczonymi na planie blokami mieszkalnymi. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie wynika, natomiast aby na terenie żądanej do zwrotu nieruchomości miały powstać tylko i wyłącznie bloki mieszkalne lub też by działka ta miała być w inny sposób zagospodarowana. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji gdyby działka została wywłaszczona pod konkretną zabudowę, która nie zostałaby zrealizowana w terminach wynikających z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami kwestia zbędności nieruchomości przedstawiałaby się zupełnie odmiennie. W rozpoznawanym jednak przypadku należy stwierdzić, że działka stanowiąca od chwili wywłaszczenia teren zielony nie jest zbędna na cel wywłaszczenia, lecz stanowi realizację tego celu. Świadczy o tym choćby stopień zorganizowania przedmiotowej działki. Z analizy znajdujących się w aktach sprawy zdjęć jednoznacznie wynika, iż na części przedmiotowej działki przewidzianej do zwrotu inwestor postawił stragany o betonowej podstawie, które bezsprzecznie służą zaspokojeniu potrzeb społeczności lokalnej osiedla W. w tym i mieszkańców pobliskich bloków mieszkalnych pobudowanych na wywłaszczonym gruncie. Z materiału dowodowego sprawy wynika także, że działka ta położona jest obok bloków mieszkalnych mieszczących się przy ul. M., a zatem jest ściśle związana z osiedlem i jego funkcjami, a tym samym zlokalizowany na niej teren zielony służy mieszkańcom tego osiedla.

Jak zaznaczono już powyżej, realizacja celu wywłaszczenia jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego obejmuje równocześnie budowę jego kompleksowej infrastruktury towarzyszącej, w ramach której mieści się także powstanie terenów zielonych, miejsc parkingowych, miejsc przeznaczonych pod handel, placów zabaw, itp. Z punktu widzenia realizacji celu wywłaszczenia, w ramach budowy tej infrastruktury nie można wykluczyć wykorzystania dla jej powstania istniejących w dniu wywłaszczenia elementów dotychczasowej infrastruktury, o ile wykorzystanie to pozostanie zgodne z konkretnym celem wywłaszczenia. Reasumując więc, w ocenie Sądu zaadaptowanie istniejących terenów poprzez wykorzystanie ich dla potrzeb terenów zielonych nowowybudowanego osiedla i pod budowę targowiska, jest zgodne z celem wywłaszczenia. Z tego też względu nie można uznać, by przesłanki zwrotu nieruchomości zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. To z kolei oznacza brak podstaw do uwzględnienia roszczenia następczyni prawnej S. P., domagającej się zwrotu tej nieruchomości.

Na aprobatę zasługuje również teza wyrażona z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 w myśl, której "nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia".

Niezależnie od poczynionych uwag Sąd pragnie podkreślić, że decyzja Starosty B. z dnia [...] marca 2013 r. jest nieczytelna w punktach 1 i 2 bowiem z jednej strony orzeka o zwrocie części działki, a z drugiej strony odmawia zwrotu wskazując ten sam obręb oraz wielkość działki. Nadto z sumowania wielkości nieruchomości przeznaczonej do zwrotu ich powierzchnia wynosi 1,747 ha, a tymczasem na 23 stronie uzasadnienia wskazano "do zwrotu przewidziano projektowane działki nr 54/2 oraz nr 55/26 o łącznej powierzchni 1,2356 ha." W związku z powyższym taka "rozbieżność też niedokładność" winna być wyjaśniona i w taki sposób opisana by w przyszłości nie budziła żadnych wątpliwości.

Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 96 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami "Ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział". W związku z powyższym niedopuszczalne jest więc po uprawomocnieniu się decyzji orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości wydanie odrębnej decyzji - jak to zamierza uczynić organ zatwierdzający podział nieruchomości.

Należy także zauważyć, że w zaskarżonej decyzji jest mowa o projekcie podziału nieruchomości, jednakże nie można wywnioskować z treści decyzji, o jaki projekt chodzi. W niniejszej sprawie sporządzono bowiem dwa projekty podziału nieruchomości. Nie został on w decyzji w żaden sposób wskazany w szczególności, nie została wskazana data tego projektu. Nadto projekt podziału winien stanowić integralną część decyzji orzekającą o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

Organy nie dokonały także ustaleń co do realizacji celu wywłaszczenia na całej powierzchni działki. Okoliczność ta natomiast była istotna ze względu na dyspozycję art. 137 ust. 2 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami nakazującą, w przypadku realizacji celu wywłaszczenia tylko na części nieruchomości, zwrot byłemu właścicielowi pozostałej część nieruchomości.

Z uwagi zatem na wszystkie przedstawione i omówione powyżej uchybienia postępowania wyjaśniającego i nieprawidłowości uzasadnień decyzji organów obu instancji zwłaszcza w zakresie wymogu zawarcia w nich wskazania dowodów, w oparciu o które ustaliły one cel wywłaszczania i stwierdziły jego realizację na wywłaszczonej działce rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów nie mogły się ostać. Niezbędnym elementem prawidłowego zastosowanie normy prawa materialnego wyrażonej w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz stwierdzenia wystąpienia bądź też braku przesłanek w niej określonych, było bowiem poczynienie przez organy orzekające w sprawie jasnych, wyczerpujących i niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych we wskazanym przez Sąd zakresie, mających potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniach podjętych decyzji, sporządzonych zgodnie z wymogami art. 107 ust. 3 Kpa. Tych wymogów jednak, jak wykazano wyżej, organy nie spełniły, czym naruszyły art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa, art. 80 Kpa oraz art. 107 ust. 3 i art. 11 Kpa. Obowiązek dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wynika z obwiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) i jest on realizowany poprzez wynikający z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, nakaz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ administracji materiału dowodowego sprawy, oraz dokonania oceny okoliczności faktycznych na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Wszystkie zaś ustalenia faktyczne oraz dowody je potwierdzające powinny zostać wskazane w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 ust. 3 Kpa). Tylko w takim wypadku organ wydaje rozstrzygnięcie zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą przekonywania (art. 11 Kpa). Niewyjaśnienie zatem przez orzekające organy wszystkich wskazanych przez Sąd istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji, nie pozwala na stwierdzenie zbędności spornej nieruchomości na cel wywłaszczenia, i w konsekwencji na ustalenie zgodne z prawem odstąpienia od zakazu użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Należy podkreślić, że obowiązek wyjaśnienia wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, jest szczególnie ważny w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został w przeszłości niezbyt dokładnie określony, co ma miejsce w niniejszej sprawie.

Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a oraz art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczenie zawarte w pkt 2 oparto na art. 152 P.p.s.a. Wskazówki, co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku. Zawarte w nim oceny i wskazania mają, bowiem po myśli art. 153 P.p.s.a. dla organu moc wiążąca.