Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1161/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Inne
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 90d;
journal: Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 18 § 1 pkt 6a; art. 145 § 1; art. 170;
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156 § 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. D., P. D. i R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] odmawiającej przyznania A. D. stypendium szkolnego; II. oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2012 r., nr [...], którą Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmówił przyznania stypendium szkolnego na okres od [...] września 2012 r. do [...] czerwca 2013 r. dla uczniów: P. D., P. D., R. D. oraz A. D..

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. M. D., działając jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna A. D. oraz jako pełnomocnik synów P. D., P. D. i R. D., wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] października 2012 r., nr [...]

Następnie w piśmie złożonym w dniu [...] czerwca 2019 r. M. D. wniosła o potraktowanie pisma z dnia [...] kwietnia 2019 r. jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, gdyż błędnie ustalona została liczba osób w rodzinie, do której nie została zaliczona córka [...], a także nieprawidłowo ustalona została wysokość dochodu rodziny.

W ocenie organu zachodziła przewidziana w art. 61a k.p.a. podstawa do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ podkreślił, że od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] października 2012 r., nr [...] zostało wniesione odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Następnie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 935/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r.

Ponadto decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], odmówiło uchylenia tej decyzji. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2014 r. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 729/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014 r.

Organ zauważył, że w skardze do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] października 2012 r., nr [...], M. D. podnosiła zarzuty tożsame ze sformułowanymi we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, dotyczące składu osobowego oraz wysokości dochodu rodziny. Organ podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 134 p.p.s.a. badał czy zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 90d ust. 1 i ust. 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, określającego przesłanki warunkujące nabycie prawa do stypendium szkolnego. Oddalając skargę Sąd uznał, że decyzja odmawiająca przyznania P. D., P. D., R. D. i A. D. stypendium szkolnego na okres od dnia [...] września 2012 r. do [...] czerwca 2013 r. nie narusza prawa. Kolegium podniosło, że w sytuacji zgłoszenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, zachodzą podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, gdyż oddalenie skargi oznacza, że decyzja jest zgodna z powszechnie obowiązującym prawem i nie narusza zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na decyzję administracyjną zamyka możliwość pozbawienia tej decyzji mocy wiążącej w takim zakresie, w jakim przyczyny wadliwości objęte były zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r., nr [...] wnieśli P. D., P. D. i R. D., w imieniu których jako pełnomocnik działała M. D.. W uzasadnieniu skargi podniesiono przyjęcie za podstawę decyzji z dnia [...] października 2012 r., nr [...], błędnego ustalenia co do liczby członków rodziny, w skład której, jak wskazano w skardze, wchodziła także córka M. D. – [...], a w konsekwencji wadliwe ustalenie dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie. W sytuacji uwzględnienia w składzie rodziny córki M. D. – [...], kwota dochodu na osobę w rodzinie byłaby niższa niż kwota kryterium dochodowego. W skardze wskazano również na brak w zaskarżonym postanowieniu odniesienia do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2020 r., wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 453/19.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W świetle treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obliguje sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w skardze podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga podlega częściowemu uwzględnieniu, aczkolwiek z innych względów, niż w niej podniesione.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2012 r., nr [...], którą Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmówił przyznania stypendium szkolnego na okres od [...] września 2012 r. do [...] czerwca 2013 r. dla P. D., P. D., R. D. oraz A. D.. Zgodnie z treścią zaskarżonego postanowienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało rozstrzygnięcie po rozpoznaniu wniosku M. D. – przedstawiciela ustawowego A. D. oraz pełnomocnika P. D., P. D. i R. D.. Treść kontrolowanego postanowienia, a także jego uzasadnienia nie pozostawia wątpliwości, że rozstrzygnięcie to skierowano zarówno do P. D., P. D., R. D., w imieniu których działała M. D. jako pełnomocnik, jak i w stosunku do A. D., który miał być reprezentowany przez M. D. jako przedstawiciela ustawowego.

Natomiast, jak wynika z treści skróconego odpisu aktu zgonu nr [...], którego kopia została nadesłana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia akt administracyjnych, A. D. zmarł w dniu [...] września 2015 r. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] września 2020 r., w części dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] października 2012 r., nr [...], odmawiającej przyznania stypendium szkolnego A. D., zostało skierowane do osoby zmarłej. W konsekwencji zaskarżone postanowienie we wskazanej części dotknięte jest wadą nieważności.

Wymaga podkreślenia, że przymiot strony osoby fizycznej w postępowaniu administracyjnym jest ściśle związany z kategorią zdolności prawnej. Przepis art. 30 § 1 k.p.a. stanowi, że zdolność prawną ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta trwa nieprzerwanie do chwili jego śmierci. W związku z tym w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest utrwalone stanowisko, zgodnie z którym skierowanie decyzji administracyjnej (innego aktu administracyjnego) do strony zmarłej, a więc do osoby, która nie miała już w istocie przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Stanowi to konsekwencję utraty zdolności prawnej wskutek śmierci osoby fizycznej. Z tej przyczyny wydanie decyzji wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 251/19 oraz z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1389/17, a także J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2012, str. 202). Powyższe znajduje zastosowanie również w odniesieniu do postanowień.

Z omówionych przyczyn Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia we wskazanej wyżej części, dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] października 2012 r., nr [...] odmawiającej przyznania stypendium szkolnego A. D..

Natomiast w pozostałej części skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie, w zakresie odmawiającym P. D., P. D. i R. D. wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2012 r. nr [...], którą Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmówił przyznania skarżącym stypendium szkolnego na okres od [...] września 2012 r. do [...] czerwca 2013 r., nie narusza przepisów prawa.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

Zatem w świetle art. 61a § 1 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego jest uzasadniona zarówno w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania, jak również w sytuacji wystąpienia "innych uzasadnionych przyczyn", z powodu których postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte.

W ocenie Sądu wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie uznało, że w niniejszej sprawie wystąpiła uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] odmawiającej przyznania P. D., P. D. i R. D. stypendium szkolnego na okres od [...] września 2012 r. do [...] czerwca 2013 r.

Niewątpliwie istotne znaczenie dla powyższej oceny ma okoliczność, iż decyzja z dnia [...] października 2012 r., nr [...] oraz utrzymująca tę decyzję w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] były poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 935/12 oddalił skargę.

Okoliczność ta została prawidłowo oceniona przez organ, który w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych trafnie przyjął, że prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję stanowi przeszkodę we wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w takim zakresie, w jakim przyczyny wadliwości objęte były zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego.

W omawianej kwestii przede wszystkim należy wskazać na stanowisko wyrażone w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09. Zgodnie z treścią powołanej uchwały żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne zatem jest stwierdzenie czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Możliwa jest i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, jakie nie były objęte orzeczeniem sądu, albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji.

Powołana uchwała dotyczyła co prawda nieobowiązującego już art. 157 § 3 k.p.a., przewidującego formę decyzji dla odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ale niewątpliwie pozostaje aktualna w odniesieniu do obowiązującego obecnie przepisu art. 61a k.p.a.

W ocenie Sądu analiza treści pism działającej jako pełnomocnik skarżących M. D. z dnia [...] marca 2019 r. oraz z dnia [...] czerwca 2019 r., w zestawieniu z treścią dokumentów zawartych w aktach administracyjnych oraz skargi wniesionej w sprawie III SA/Lu 935/12, wskazuje na słuszność stanowiska organu o powołaniu we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji tożsamych okoliczności i zarzutów, które były już przedmiotem badania Sądu w ostatnio wymienionej sprawie.

Trzeba przy tym zauważyć, że w sprawie III SA/Lu 935/12 nie doszło do sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W świetle powołanej wcześniej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OPS 6/09 nie stoi to jednak na przeszkodzie dokonaniu powyższej oceny.

Jak wynika z treści decyzji z dnia [...] października 2012 r., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działający z upoważnienia Rady Miasta P., odmówił P. D., P. D. i R. D. przyznania stypendium szkolnego na okres od [...] września 2012 r. do [...] czerwca 2013 r. Za podstawę odmowy organ przyjął przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ucznia, obliczanego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 z późn. zm.), które stanowi jeden z warunków przyznania stypendium szkolnego przewidzianego w art. 90d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).

W odwołaniu od powyższej decyzji działająca w imieniu synów M. D. wskazywała na trudną sytuację życiową i materialną. Podniosła również, że od lipca mieszka z nią córka [...], która do tej pory mieszkała z rodziną narzeczonego, ale nie wyprowadziła się z domu.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że dochód za lipiec 2012 r. w rodzinie skarżącej wyniósł [...] zł. Organ pierwszej instancji przyjął, że rodzina skarżącej składa się z 9 osób. Na tej podstawie wyliczył dochód na osobę w rodzinie na kwotę [...]zł, co przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie ucznia. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne wynosi 351,00 zł. Natomiast zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823) miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne określona jest na kwotę [...]zł.

Organ odwoławczy podkreślił, że istotnym zagadnieniem w sprawie było ustalenie ilości osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. M. D. we wniosku o przyznanie stypendium szkolnego wymieniła 7 członków rodziny i początkowo organ pierwszej instancji ustalił dochód na osobę w rodzinie skarżącej w wysokości [...] zł. Następnie na skutek pisma skarżącej organ ujął w składzie rodziny dwie pełnoletnie córki skarżącej – W. i A., które we wniosku o przyznanie stypendium szkolnego nie zostały wymienione i na tej podstawie wyliczył dochód na osobę w rodzinie skarżącej na kwotę [...]zł. W ocenie Kolegium ilość osób w rodzinie, której członek ubiega się o stypendium szkolne, wynika z oświadczenia wnioskodawcy złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r. M. D., działająca jako pełnomocnik P. D. i P. D. oraz przedstawiciel ustawowy R. D., podniosła, że "pod jej dachem mieszka 10 osób", a nie 7, jak przyjęto. Zarzuciła, że nie pozwolono jej na korektę wniosku o przyznanie stypendium szkolnego i z winy pracownika MOPS w P. dzieci zostały pozbawione stypendium.

Jak wskazano już wyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013 r. oddalił skargę wniesioną w sprawie III SA/Lu 935/12.

W świetle przywołanej wyżej treści decyzji organów obu instancji, treści odwołania oraz skargi wniesionej w sprawie III SA/Lu 935/12, a także mając dodatkowo na względzie, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w skardze podstawą prawną, a kontrola sądu obejmuje akty lub czynności wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga (art. 135 p.p.s.a.), przy czym sąd uwzględnia zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a także ewentualne podstawy nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), uznać należy, że w sprawie III SA/Lu 935/12 zostały rozpoznane i prawomocnie rozstrzygnięte te zagadnienia, na których został oparty wniesiony obecnie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.

Z treści pism M. D. z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz z dnia [...] czerwca 2019 r. wynika bowiem, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji także uzasadniono błędnym ustaleniem w decyzji stanu faktycznego sprawy w zakresie liczby członków rodziny i w konsekwencji wysokości dochodu na osobę w rodzinie. Podniesiono, że M. D. została wprowadzona przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w błąd co do możliwości złożenia korekty wniosku, wskutek czego w składzie rodziny została pominięta córka [...].

W konsekwencji, w ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, iż brak jest możliwości dokonania merytorycznej oceny zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, co skutkowało koniecznością wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a. prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądowego nie może podważyć organ administracji prowadząc po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 311/07).

Dodatkowo, Kolegium trafnie zwróciło uwagę, że prawomocnym wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 729/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił również skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] października 2012 r., nr [...]

Zatem, wbrew stanowisku wyrażonemu w treści skargi wniesionej w niniejszej sprawie, w zakresie dotyczącym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania stypendium skarżącym P. D., P. D. i R. D. nie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego opartego na treści art. 61a p.p.s.a. Analiza stanu faktycznego sprawy wskazuje bowiem na zasadność stanowiska organu, iż postępowanie w tym zakresie nie może być wszczęte.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje akcentowana w skardze okoliczność pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydanego w dniu 16 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 453/19.

Wskazanym wyrokiem, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. D., Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło wszczęte postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., a także uchylił postanowienie z dnia [...] czerwca 2019 r. o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, podstawą uchylenia decyzji i postanowienia było zagadnienie legitymacji strony żądającej wszczęcia postępowania.

Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] października 2012 r., nr [...], odmawiającej przyznania stypendium szkolnego na okres od [...] września 2012 r. do [...] czerwca 2013 r. dla P. D., P. D. i R. D., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nie pozostaje zatem w sprzeczności z prawomocnym orzeczeniem Sądu w sprawie III SA/Lu 453/19, które poprzedzało wydanie zaskarżonego postanowienia.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą sprawę orzekł jak w sentencji wyroku. W punkcie I sentencji Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Natomiast w punkcie II sentencji Sąd oddalił skargę w pozostałej części stosownie do art. 151 p.p.s.a., gdyż skarga w tej części nie zawierała uzasadnionych podstaw, a zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu.

Wskazać jednocześnie należy, że nie zachodziły podstawy do wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. I., która uczestniczyła w rozpoznaniu sprawy III SA/Lu 935/12.

Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.

W powołanym przepisie należy zwrócić uwagę na użyte tam sformułowanie "rozstrzygające sprawę co do istoty". Biorąc pod rozwagę zasadę racjonalnego ustawodawcy, który w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. wyraźnie zawęził zakres spraw, w których następuje wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, ograniczając je tylko do takich, które dotyczą kontroli decyzji lub postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, należy dojść do wniosku, że wyłączenie to nie obejmuje rozpoznawania skargi na postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 i 2 k.p.a., co oznacza, że w ogóle nie dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt i GSK 1000/20, z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 1188/16 oraz z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 1190/16).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.