Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1277/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 169
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty odsetek ustawowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], odmawiającą [...] M. J. przyznania i wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie należności z tytułu nieotrzymywania bezpłatnego wyżywienia oraz należności z tytułu zwrotu kosztów zakwaterowania podczas odbywanych w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w [...] w okresie od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] czerwca 2003 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Obrony Narodowej podniósł, iż własną decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] (punkt [...]) skierował [...] M. J. – w terminie od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] czerwca 2003 r. – na odbywane w trybie stacjonarnym studia podyplomowe w [...]), poprzedzone kursem języka [...].

Po powrocie do kraju, w dniu [...] września 2003 r. oficer zwrócił się z wnioskiem do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego, o wypłacenie mu należności z tytułu nieotrzymywania bezpłatnego wyżywienia w czasie odbywania szkolenia za granicą (z wyłączeniem 65 dni, gdy otrzymywał wyżywienie od strony [...]) oraz z tytułu zwrotu kosztów zakwaterowania (w kwocie [...] euro), jak również z tytułu zwrotu kosztów przejazdu do miejsca zamieszkania po zakończeniu szkolenia. To ostatnie żądanie było rozpatrywane w odrębnym postępowaniu, natomiast oficer podtrzymywał wniosek o wypłacenie mu należności z tytułu nieotrzymywania bezpłatnego wyżywienia w czasie odbywania szkolenia za granicą oraz z tytułu zwrotu kosztów zakwaterowania.

Sprawa roszczenia o zapłatę wymienionych należności była wielokrotnie przedmiotem postępowań administracyjnych, w wyniku których każdorazowo odmawiano zainteresowanemu wypłacenia wymienionych należności. Organ wojskowy pozostawał bowiem w przekonaniu, iż należności te zainteresowany otrzymał od strony [...].

W wyniku kolejnego postępowania przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie, Dyrektor Departamentu Kadr decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] odmówił uwzględnienia roszczenia zainteresowanego. Po rozpatrzeniu wniesionego przez oficera odwołania, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 10 października 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 1433/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę zainteresowanego i uchylił wymienione decyzje. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt I OSK 91/12 oddalił złożoną przez Ministra Obrony Narodowej skargę kasacyjną na wymieniony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Kierując się prawomocnym od 1 października 2012 r. wyrokiem Sądu, Dyrektor Departamentu Kadr decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] przyznał zainteresowanemu kwotę [...] euro z tytułu nieotrzymywania bezpłatnego wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania podczas odbywanych w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w [...] w okresie od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] czerwca 2003 r.

Niezależnie od powyższego w dniu [...] marca 2011 r., w treści odwołania od jednej z decyzji wydanych w sprawie wniosku z dnia [...] września 2003 r. o przyznanie należności z tytułu szkolenia za granicą (decyzji Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.), zainteresowany wysunął roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w wypłacie wspomnianych należności "od chwili wymagalności do chwili zapłaty."

Po rozpatrzeniu powyższego żądania, Dyrektor Departamentu Kadr uznał żądanie strony za niezasadne i decyzją z dnia [...] marca 2013 r. odmówił oficerowi przyznania i wypłaty odsetek ustawowych od należności głównej.

W odwołaniu od powyższej decyzji oficer podniósł, że w sprawie roszczenia odsetkowego powinny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące przed dniem 1 lipca 2004 r., gdyż na tych przepisach opierały się sądy administracyjne orzekając w sprawie o przyznanie należności głównej (wszczętej wnioskiem z dnia [...] września 2003 r.). Odwołujący się wyraził pogląd, że "dla oceny zasadności roszczeń o przyznanie należności głównej oraz odsetek ustawowych istotne były te przepisy prawa materialnego, które obowiązywały w dacie, gdy roszczenia te powstały". Wskazał, iż w dniu 8 kwietnia 2004 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], wydaną w sprawie odmowy wypłaty należności głównej z tytułu zwrotu kosztów wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania podczas szkolenia [...], a w treści tej skargi użył sformułowania wskazującego, że żąda również zapłaty odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w wypłacie wymienionych należności. Zdaniem strony, w ten sposób roszczenie odsetkowe zostało zgłoszone pod rządami ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), a zatem w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy tej ustawy.

Odwołujący się podniósł także, iż gdyby powyższy pogląd nie uznał aprobaty organu, to zgłoszone roszczenie odsetkowe ma również oparcie w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2004 r., albowiem należność główna z tytułu zwrotu kosztów wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania podczas szkolenia [...] stanowi należność związaną z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, wymienioną w art. 73 pkt 8 tej ustawy. Skoro zainteresowany w związku ze skierowaniem na naukę za granicą został przeniesiony do rezerwy kadrowej, to pełnił zawodową służbę wojskową poza granicami kraju.

Minister Obrony Narodowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał zaskarżoną decyzję mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z orzecznictwa sądowego (m.in. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 106/07, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2004 r., sygn. akt III CZP 5 5/04, wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II PK 55/08) wynika, iż roszczenie o odsetki jest roszczeniem samodzielnym, odrębnym od roszczenia głównego, jak również, że zarówno w stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., jak i po tej dacie, wszczęcie postępowania w sprawie zapłaty odsetek od należności głównej z tytułu uposażenia i innych należności pieniężnych, następowało z chwilą wysunięcia przez żołnierza zawodowego żądania zapłaty tych odsetek pod adresem właściwego organu wojskowego, a roszczenie to winno być rozstrzygnięte w drodze wydania decyzji administracyjnej.

Powyższe stanowisko znajduje pełne potwierdzenie w treści art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, zgodnie z którym w przypadku roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych (a zatem roszczenia o należność główną i odrębnego roszczenia odsetkowego), bieg przedawnienia takich roszczeń przerywa każda czynność przed organem wojskowym właściwym do rozpatrywania roszczeń, przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Taką samą regulację zawiera art. 75 ust. 2 pkt ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, obowiązującej od dnia 1 lipca 2004 r.

Z każdego z tych przepisów wynika zatem, że sprawa roszczenia o zapłatę odsetek od należności głównej jest wszczęta z chwilą zgłoszenia roszczenia właściwemu organowi, gdyż zgłoszenie takie przerywa bieg przedawnienia. Natomiast w braku zgłoszenia roszczenia postępowanie nie toczy się i biegnie przedawnienie.

Zdaniem Ministra Obrony Narodowej, całkowicie i oczywiście chybione jest powoływanie się przez skarżącego na dzień [...] kwietnia 2004 r., jako na datę zgłoszenia roszczenia odsetkowego (datę wszczęcia postępowania w tej sprawie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie jest bowiem właściwym organem wojskowym, a poza tym sądy administracyjne nie orzekają ad meritum, a szczególnie w sprawach roszczeń uposażeniowych żołnierzy zawodowych. Wobec powyższego, złożenie w dniu [...] kwietnia 2004 r. przez oficera wniosku o zapłatę odsetek od należności głównej (i to w sposób dorozumiany — jedynie poprzez użycie sformułowań, które ewentualnie mogłyby wskazywać na tego rodzaju roszczenie) w treści skargi do Sądu nie skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego o zapłatę odsetek od należności głównej. Roszczenie to nie zostało bowiem zgłoszone przed właściwym organem wojskowym.

W istocie zainteresowany zgłosił przed organem wojskowym, w różnych datach dwa odrębne roszczenia, wszczynając każdorazowo odrębne postępowanie administracyjne: w dniu [...] września 2003 r. – o należność główną z tytułu nieotrzymywania bezpłatnego wyżywienia w czasie odbywania szkolenia za granicą i z tytułu zwrotu kosztów zakwaterowania oraz w dniu [...] marca 2011 r (w treści odwołania od decyzji Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] lutego 2011 r.) – roszczenie o odsetki od tej należności głównej.

Skoro sprawa wypłaty odsetek od należności głównej została wszczęta w dniu [...] marca 2011 r., po dniu wejścia w życie w dniu 1 lipca 2004 r. ustawy z o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to do roszczenia odsetkowego nie ma zastosowania zasada międzyczasowa określona w art. 169 powołanej ustawy. W tej sytuacji przy rozpatrywaniu sprawy roszczenia odsetkowego mogły mieć zastosowanie wyłącznie przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Z art. 75 ust. 3 powołanej ustawy wynika, że możliwość wysunięcia roszczenia o zapłatę odsetek w razie zwłoki w wypłacie dotyczy jedynie uposażenia oraz innych należności, o których mowa w art. 73 tej ustawy. Z kolei art. 73 tej ustawy stanowi katalog zamknięty innych należności przysługujących żołnierzowi zawodowemu. W katalogu tym brak jest świadczeń z tytułu skierowania żołnierza zawodowego na studia lub naukę do szkoły wojskowej, a w szczególności stypendium miesięcznego na pokrycie kosztów utrzymania za granicą oraz zwrotu kosztów zakwaterowania. Od wymienionych świadczeń nie przysługuje zatem roszczenie o odsetki z tytułu ich nieterminowej wypłaty, dlatego brak jest podstaw do uwzględnienia roszczenia zainteresowanego o odsetki od nieterminowej wypłaty tych świadczeń.

W ocenie organu odwoławczego, należności z tytułu szkolenia za granicą nie są należnościami związanymi z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, o których mowa w art. 73 pkt 8 wymienionej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 1 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej, żołnierz zawodowy może być wyznaczony lub skierowany do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Z treści § 3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479 ze zm.) zaś wynika, że pełnienie zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa polega na pełnieniu tej służby w drodze wyznaczenia na stanowiska służbowe w polskich przedstawicielstwach wojskowych przy organizacjach międzynarodowych lub międzynarodowych strukturach wojskowych, bezpośrednio w strukturach organizacji międzynarodowych i międzynarodowych strukturach wojskowych, w ataszatach obrony w przedstawicielstwach dyplomatycznych i w stałych przedstawicielstwach przy organizacjach międzynarodowych, podległych ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej lub przy siłach zbrojnych albo przy innych strukturach obronnych państw obcych, jak również na pełnieniu tej służby w drodze skierowania żołnierza do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa w składzie jednostki wojskowej użytej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. nr 162, poz. 1117) albo w kwaterach głównych, dowództwach i sztabach misji organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych albo jako obserwator wojskowy lub osoba posiadająca status obserwatora wojskowego w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych.

Takie same regulacje zawiera obowiązujące od dnia 18 października 2010 r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. nr 184, poz. 1237 ze zm.). Również w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 30 czerwca 2004 r. pobieranie nauki w zagranicznej szkole wojskowej nie oznaczało pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, co jednoznacznie wynika z treści § 4 obowiązującego od dnia 4 stycznia 2001 r. do dnia 30 czerwca 2004 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie pełnienia służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych poza granicami państwa (Dz. U. nr 115, poz. 1197 ze zm.).

Tym sam skarżący, odbywał szkolenie w zagranicznej szkole wojskowej, ale nie pełnił zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Należność główna, której dochodził zainteresowany wnioskiem z dnia [...] września 2003 r. nie stanowiła zatem przed dniem 30 czerwca 2004 r., jak również po tej dacie, należności z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Skierowanie żołnierza zawodowego na szkolenie w uczelni zagranicznej (nawet gdyby w związku z tym został przeniesiony do rezerwy kadrowej), nie oznacza wyznaczenia, ani skierowania do pełnienia służby poza granicami państwa w rozumieniu powołanych wojskowych przepisów pragmatycznych.

Zdaniem Ministra Obrony Narodowej, całkowicie bezpodstawne i chybione jest zatem wywodzenie przez skarżącego tytułu roszczenia odsetkowego z art. 73 pkt 8 wymienionej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił wymienionej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, tj.:

1) art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy na ich podstawie należałoby oceniać kwestię prawa do roszczenia głównego oraz ewentualnego przedawnienia należnych stronie odsetek za zwłokę w wypłacie roszczenia głównego, bowiem powyższe wynika wprost z treści art. 169 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003 r.;

2) art. 71 ust. 1 oraz art. 73 ust. 1 pkt 8 ustawy pragmatycznej z dnia 11 września 2003 r., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że należności finansowe z tytułu zwrotu kosztów wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania podczas odbywania w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w [...] nie można zaliczyć do należności związanych z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, gdy tymczasem wynika to wprost z treści ustawy pragmatycznej, a także błędnym przyjęciu, że podczas odbywania tychże studiów skarżący nie pełnił zawodowej służby wojskowej, co pozostaje w oczywistej sprzeczności ze stanem faktycznym oraz treścią art. 19 ust. 1 ustawy pragmatycznej;

3) art. 75 ust. 1 i 2 powołanej ustawy pragmatycznej, poprzez wadliwe przyjęcie, że w sprawie doszło do przedawnienia roszczenia o wypłatę odsetek od kwoty głównej w wysokości [...] euro, gdy tymczasem z roszczeniem o zasądzenie kwoty głównej skarżący wystąpił po raz pierwszy w dniu [...] września 2003 r., a kwoty głównej wraz z odsetkami po raz pierwszy w dniu [...] kwietnia 2004 r., przy okazji składania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2004 r., a tym samym roszczeniem skierowanym do właściwego dla tego celu organu, przez co doszło do pominięcia istotnego w sprawie faktu.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:

1) art. 7 k.p.a., poprzez wykorzystanie nieadekwatnej do etapu postępowania treści skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2008 r., tylko po to, aby pominąć zawarte w niej żądanie wypłaty odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconej należności głównej;

2) art. 9 k.p.a., poprzez nieprzekazanie skarżącemu informacji o jego sytuacji procesowej, przysługujących stronie środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia, w sytuacji, gdy organ stał na stanowisku, że złożone przez skarżącego żądanie wypłaty odsetek skierowane zostało w jego ocenie błędnie do Sądu zamiast bezpośrednio do właściwego organu wojskowego, co mogło skutkować poniesieniem przez stronę szkody z powodu nieznajomości prawa, a także poprzez nieustalenie dokładnego przedmiotu mojego żądania.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] marca 2013 r. oraz orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez ustalenie, że skarżącemu należą się odsetki za zwłokę w wypłacie roszczenia głównego z tytułu skierowania na szkolenie [...]. Skarżący wniósł także o zawarcie w uzasadnieniu wydanego wyroku oceny prawnej, wytycznych i wskazówek, którymi powinien kierować się organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, wraz z odniesieniem się przez Sąd w przedmiocie uprawnienia do dochodzenia odsetek ustawowych od kwoty odsetek za zwłokę w wypłacie roszczenia głównego.

W uzasadnieniu skargi M. J. przywołał argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W świetle ustaleń organu i przedstawionych przez stronę zarzutów skargę należy uznać za zasadną w części, w jakiej zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego.

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż podstawę prawną przyznania skarżącemu przez Dyrektora Departamentu Kadr decyzją z dnia [...] marca 2013 r. kwoty [...] euro z tytułu nieotrzymywania bezpłatnego wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania podczas odbywanych w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w [...] w okresie od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] czerwca 2003 r., stanowił art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (tekst jedn. Dz. U z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.) oraz § 4 ust. 5 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczegółowych warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół lub na kursy za granicę oraz organów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 102, poz. 1121 ze zm.).

Mając na względzie dyspozycję art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ocenę prawną zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1433/11 nie może budzić wątpliwości, iż to właśnie art. 35 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. oraz przepisy wydanego na postawie art. 35 ust. 2 tej ustawy ww. rozporządzenia wykonawczego, winny mieć zastosowanie w sprawie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego za nieotrzymywanie bezpłatnego wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania podczas odbywanych w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w [...].

Wobec skutecznego złożenia przez skarżącego wniosku z dnia [...] marca 2011 r. o zapłatę odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w wypłacie ww. należności ustalenia wymaga w oparciu, o które przepisy (powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. czy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) żądanie to należy rozpatrywać.

Organy orzekające w niniejszej sprawie przyjęły, iż skoro sprawa wypłaty odsetek od należności głównej została wszczęta w dniu [...] marca 2011 r., po dniu wejścia w życie w dniu 1 lipca 2004 r. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to do roszczenia odsetkowego nie ma zastosowania zasada międzyczasowa określona w art. 169 powołanej ustawy. W tej sytuacji przy rozpatrywaniu sprawy roszczenia odsetkowego mogły mieć zastosowanie wyłącznie przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W ocenie Sądu ten pogląd jest błędny. Trzeba wziąć bowiem pod uwagę, iż podstawą przyznania i naliczenia odsetek jest wysokość zobowiązania głównego. Oznacza to, iż sprawa dotycząca przyznania odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie należności głównej nie może być rozpatrywana w oderwaniu od tej sprawy. Wprawdzie rozstrzyganie w przedmiocie odsetek ustawowych następuje w oparciu o inną niż sprawa podstawowa podstawę prawną i przez to wymaga odrębnego rozstrzygnięcia, jednakże sprawa o odsetki ustawowe nie ma samodzielnego bytu prawnego w tym znaczeniu, iż nie istnieje bez sprawy o należność główną. Dlatego nie można stosować dwóch odrębnych reżimów prawnych do rozstrzygania sprawy w przedmiocie świadczenia należnego żołnierzowi i odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie tego świadczenia. Wojskowa ustawa pragmatyczna z dnia 11 września 2003 r. w art. 75 ust. 3 wprowadziła inne rozwiązania w przedmiocie ustalania uprawnień do odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie należności pieniężnych, zawężając to uprawnienie do świadczeń określonych w art. 73 tej ustawy. Natomiast uregulowania tam zawarte nie korespondują z instytucjami określonymi w art. 35 ust. 1 i 2 oraz art. 9 ust. 3a powyżej powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r.

W świetle art. 169 wojskowej ustawy pragmatycznej z dnia 11 września 2003 r., sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r., prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych. Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie dokonały błędnej wykładni powołanego przepisu, albowiem niezasadnie przyjęły, iż należy rozdzielić postępowanie w sprawie przyznania należności za nieotrzymywanie bezpłatnego wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania od postępowania w sprawie przyznania odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie przedmiotowego świadczenia pieniężnego, które w rozpoznanej sprawie wszczęte zostało dopiero wnioskiem skarżącego złożonym w dniu [...] marca 2011 r.

Tymczasem należy wziąć pod uwagę, że przez sprawy dotychczasowe, o jakich mowa w art. 169, jeśli chodzi o przyznanie i wypłatę świadczenia należnego z tytułu poniesionych kosztów wyżywienia i kosztów zakwaterowania, o jakich mowa w § 2 pkt 1 w zw. z § 4 oraz § 2 w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczegółowych warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół lub na kursy za granicę oraz organów właściwych w tych sprawach, należy rozumieć wszelkie kwestie z tym związane, a więc także sprawy dotyczące zwłoki w wypłacie przedmiotowych należności pieniężnych.

Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 987/09 (publik. LEX nr 595666), stwierdzając, iż "kwestia obliczenia i wypłaty należności pieniężnych z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest integralnie związana ze zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby (w tej sprawie zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło przed 1 lipca 2004 r., zaś wniosek o wypłacenie należności pieniężnych żołnierz złożył już po wejściu w życie wojskowej ustawy pragmatycznej z dnia 11 września 2003 r. – dopisek własny), a tym samym nie może stanowić samodzielnej sprawy procesowanej w oderwaniu od sprawy zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Użyty zatem w art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. zwrot "sprawy" odnosi się także do ustalenia wysokości i wypłaty, w toku procesu zwalniania żołnierza z zawodowej służby wojskowej, należności związanych ze zwolnieniem z tej służby. Pogląd taki przyjęty został w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt I OSK 363/06, a także wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 899/07 – oba niepublikowane)".

Skoro zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane w oparciu o przepisy prawa materialnego niemające w sprawie zastosowania, to podlegające kontroli sądowej rozstrzygnięcia nie mogą ostać się w obrocie prawnym. Rozstrzygając ponownie sprawę z wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2011 r. organ orzekający będzie obowiązany za podstawę rozstrzygnięcia przyjąć art. 9 ust. 3a powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.