Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 110/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 345
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie NSA Jacek Surmacz / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Aleksandra Baczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania J. S. (zwanego dalej skarżącym) na decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2017r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia zakażonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 17 czerwca 2016r. wystąpił z wnioskiem o przyznaje mu jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenianie oraz płatności dodatkowej na rok 2016 do działek rolnych o łącznej powierzchni zadeklarowanej pierwotnie na 54,55 ha. W kolejno składanych pismach skarżący cofnął wniosek o płatność w stosunku do poszczególnych działek, wykazując ostatecznie jako uprawnioną do płatności powierzchnię 53, 69 ha.

W toku kontroli krzyżowej złożonego wniosku stwierdzono nieprawidłowości w odniesieniu do działki określanej symbolem BW o nr ewidencyjnym 1433/3 o pow. 2,01 ha położonej w obrębie Ł. – wniosek o przyznanie płatności do tej działki na rok 2016 złożyło dwóch producentów rolnych, w tym skarżący. W związku z tym wezwano skarżącego do wyjaśnienia tej okoliczności. W odpowiedzi Skarżący wyjaśnił, że położone w gminie D., obrębie Ł. działki nr 1329, 1433/3, 14355/5 i 1434 o łącznej powierzchni 4.63 ha stanowiły własność zmarłego P. D., figurującego nadal w ewidencji gruntów, po którym odziedziczyły je żona i córka zmarłego – E. F., z która skarżący zawarł umowę dzierżawy. Do pisma załączył postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po P. D. oraz umowę dzierżawy przedmiotowych gruntów zawartą we L. w dniu 4 grudnia 2015r. pomiędzy E. F. a skarżącym, na mocy której skarżący jest uprawniony do używania przedmiotowych gruntów oraz do pobierania pożytków, z przeznaczeniem na prowadzenie działalności rolniczej.

Uznając, że dokumenty te nie wyjaśniają w sposób wystarczający kwestii zaistniałego konfliktu krzyżowego organ wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień oraz do wzięcia udziału w charakterze strony w rozprawie administracyjnej, na którą wezwano również H. M. i B. G. – w charakterze świadków, a także J. F. - w charakterze strony postępowania (drugi z wnioskujących o przyznanie płatności do działki nr 1433/3 ).

Skarżący nie stawił się na rozprawę, przesyłając jedynie dokumenty świadczące o przysługującym prawie dzierżawy spornych gruntów. Na rozprawę nie stawili się również wezwani świadkowie, przesyłając "pisemne wyjaśnienia", z których wynikało, że w roku 2016 w imieniu i na zlecenie skarżącego wykonywali prace rolnicze na terenie wielu działek, w tym również spornej działki. Rozprawa odbyła się mimo nieobecności wezwanych – obecny na rozprawie J. F. oświadczył, że wobec niemożności ustalenia żyjącego właściciela spornej działki, użytkował ją jako posiadacz samoistny od 1990r. do 2016r., kosząc i zbierając siano, przy czym dopiero końcem 2016r. otrzymał wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie samoistnego posiadania tej działki z uwagi na pojawienie się nowego właściciela i dzierżawcy.

Skarżący złożył zastrzeżenia do przeprowadzonej rozprawy, zarzucając organowi nieuwzględnienie faktu, że już 13 lutego 2015r. informował Gminę o użytkowaniu działki 1433/3 oraz ubiegał się o uznanie go za podatnika podatku od nieruchomości od spornej działki, a także o tym że od 14 grudnia 2015r. dysponuje tytułem prawnym do tego gruntu na podstawie umowy dzierżawy zawartej ze spadkobierczynią zmarłego właściciela. Podkreślił też, że w związku z naruszeniem jego posiadania spornej działki, pismem z dnia 1 lipca 2016r., zwrócił się do J. F. z żądaniem zaniechania dalszych naruszeń.

W tym stanie faktycznym, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2017r. - po ponownym już rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przyznanie płatności na 2016r. ( uprzednio wydana decyzja organu I instancji z [...] czerwca 2017r. została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2017r.) - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie w sprawie jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej działek: BH,S,AM,BB,BT, a także przyznał skarżącemu za 2016r.: jednolitą płatność obszarową w wysokości 22 891,79 zł., płatność na zazielenianie w wysokości 3172,05 zł. oraz płatność redystrybucyjną w wysokości 4619,77 zł.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odniósł się do przeprowadzonej rozprawy administracyjnej podkreślając, że na skutek nie stawienia się na nią skarżącego, utracił on możliwość skonfrontowania swoich twierdzeń z twierdzeniami konkurencyjnego producenta rolnego – J. F. W tej sytuacji organ postanowił dać wiarę oświadczeniom obecnego na rozprawie producenta rolnego i uznać go za osobę użytkującą sporną działkę – w sposób logiczny, rzetelny i wyczerpujący tłumaczył on bowiem podstawy swojego władania tym gruntem. Ponadto z oświadczeń samego skarżącego wynika, że producent ten naruszył skarżącego w posiadaniu przedmiotowego gruntu tj. skosił przedmiotową działkę w pierwszej połowie czerwca 2016r. – użytkował zatem sporny teren na dzień 31 maja 2016r.

W związku z tym, z wnioskowanego przez skarżącego obszaru uprawnionego do płatności wykluczono obszar 2,01ha. Całość powierzchni wykluczona z płatności w przedmiotowym postępowaniu to obszar 2,09 ha.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi zignorowanie w ustaleniach faktycznych, przedkładanych przez niego dowodów dotyczących prawa do władania przedmiotowym gruntem, a także przedłożonych w formie pisemnej zeznań świadków, dotyczących zajmowania się przedmiotowym gruntem na zlecenie skarżącego. Skarżący stwierdził, że organ w pierwszej kolejności winien opierać się na dokumentach urzędowych, a w dalszej części na dowodach osobowych. Podkreślił, że od grudnia 2015r. jest w posiadaniu przedmiotowej działki, a w roku 2016 przy pomocy osób trzecich realizował na niej prace rolnicze, co uprawnia go do otrzymania dopłat.

Utrzymując w mocy powyższą decyzję organ odwoławczy podkreślił, że płatności obszarowe są przyznawane do powierzchni działki rolnej, na gruntach będących "kwalifikującymi się hektarami" w rozumieniu art. 32 ust 2 Rozporządzenia nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej ( Dz. U. UE L 347 z 20 grudnia 2013r. str. 608 ze zm.)- zwanego dalej rozporządzeniem nr 1307/2013, będącej w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. Wobec tego istotnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest ustalenie, który z producentów rolnych na dzień 31 maja 2016r. był posiadaczem i użytkownikiem działki rolnej BW na działce ewidencyjnej nr 1433/3, zgłoszonej przez obu producentów we wniosku o przyznanie płatności.

Organ podkreślił, że dla przyznania płatności istotne jest, przy spełnieniu pozostałych wymogów kwalifikacyjnych, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, nie zaś to czy przysługuje mu prawo do tego gruntu. Posiadanie przez wnioskodawcę prawa do gruntu rolnego zgłoszonego we wniosku nie przesądza o przyznaniu płatności, a niedysponowanie stosownym tytułem prawnym do nieruchomości nie wyklucza automatycznie rolnika z systemu pomocy. Uprawnionymi do płatności są bowiem także posiadacze samoistni oraz zależni, bez tytułu prawnego.

Odnosząc się do dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym protokołu przeprowadzonej rozprawy administracyjnej oraz pism skarżącego, organ odwoławczy zaznaczył, że w postępowaniu przez organem I instancji w sposób wystarczająco rzetelny wykazane zostało, że na dzień 31 maja 2016r. sporną działkę posiadał J. F., który skosił ją, pobrał pożytki, a następnie został wezwany przez skarżącego do zaprzestania naruszania go w posiadaniu, czego więcej już nie czynił. Tym samym jako osoba utrzymująca sporny teren w dobrej kulturze rolnej na dzień 31 maja 2016r. - producent ten uprawniony jest do otrzymania wnioskowanych dopłat.

Skarżący natomiast nie wykazał, że na dzień 31 maja 2016r. w sposób faktyczny dysponował gruntem na cele rolne – pisma skarżącego zamierzały bowiem do wykazania prawa do gruntu, które nie przesądza o prawie do dopłat, ogólnie jedynie traktując o kwestii wykonywania prac rolniczych na konkretnie wskazanym gruncie. Organ przedstawił również zastrzeżenia do złożonych pisemnie zeznań świadków.

W konsekwencji powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał za prawidłowe wykluczenie z płatności powierzchni 0,8 ha z uwagi na dokonaną weryfikację powierzchni kwalifikowanej oraz obszaru 2,01 ha z tytułu braku posiadania przez skarżącego przedmiotowego gruntu na dzień 31 maja 2016r. Zaskarżoną decyzją przyznano zatem skarżącemu wnioskowane płatności do powierzchni 51, 60 ha., zamiast do wnioskowanej powierzchni 53, 69 ha.

W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości, skarżący zarzucił braki w ustaleniach faktycznych, dotyczące kwalifikowanej powierzchni rolnej, spowodowane zaniechaniem przez organ przeprowadzenia kontroli bezpośredniej na gruncie tj. oględzin terenu oraz ograniczeniem się do weryfikacji zgłoszonej powierzchni jedynie w oparciu o zdjęcia satelitarne, nie oddające w pełni stanu istniejącego na gruncie. W ocenie skarżącego postępowanie to narusza przepisy art. 3 i art. 8 ustawy z dnia 5 lutego 2015 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2017 poz. 278 ze zm. ) – znanej dalej ustawą o płatnościach, w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j Dz.U. z 2017 poz. 1257) – zwanej dalej kpa.

Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 74 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej (Dz. U. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 roku. Str. 549 ze zm.) na organach spoczywa obowiązek ustalenia zgodności deklaracji rolnika ze stanem faktycznym istniejącym na gruncie. Implikuje to konieczność przeprowadzenia kontroli wniosku rolnika w sposób zapewniający skuteczną weryfikację poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy tj. kontroli na miejscu. Tymczasem, jak wskazał skarżący, w kolejnych decyzjach występują rozbieżności w ustaleniach powierzchni ewidencyjno – gospodarczej (PEG), poczynionych bez przeprowadzenia kontroli bezpośredniej na gruncie. W treści skargi skarżący zamieścił szereg zdjęć obrazujących stan utrzymania spornych działek, podkreślając że nie ma na nich śladów zadrzewień czy zakrzaczeń, stwierdzonych przez organ na podstawie zdjęć satelitarnych.

Skarżący zarzucił również naruszenie art. 24 ust. 8, art. 3 ust. 2, art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, art. 32 i 43 rozporządzenia nr 1307/2013 (UE), art. 5 ust. 2 lit, a rozporządzenia nr 640/14 (UE) w związku z art. 107 kpa, podkreślając że poza spełnieniem warunku opisanego w art. 32 ust. 2 Rozporządzenia nr 1307/2013 tj. posiadaniem gruntu, rolnik musi w stosunku do gruntów objętych wnioskiem o dopłaty przestrzegać praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważonych. Wobec tego zakwestionował stanowisko organu, że o przyznaniu płatności przesądza stan posiadania gruntu na dzień 31 maja danego roku.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2017 poz. 2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017 poz.1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) – z wyjątkiem nie mającym zastosowania w sprawie.

Dokonana w wymienionym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje na skuteczność wniesionej skargi, jednakże z przyczyn innych aniżeli podane w jej treści. Zaznaczyć wymaga jednocześnie, że dostrzegając wady zaskarżonej decyzji powodujące konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, Sąd nie badał pozostałych zarzutów skargi – stwierdzone wady są bowiem wystarczające dla uwzględnienia skargi.

W rozpoznawanej sprawie zakres istotnych ustaleń faktycznych determinowały przepisy ustawy o płatnościach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy płatności bezpośrednie przyznawane są rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji o przyznanie płatności, 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będącym w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność na zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami", 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, 3) o powierzchni nie mniejszej niż, 0,1 ha, 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji o przyznanie płatności.

Ponadto, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika 1) nie większej niż 30 ha oraz 2) pomniejszonej o 3 ha.

Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do kwestii, czy skarżący był posiadaczem, w rozumieniu powołanych wyżej przepisów ustawy o płatnościach, zgłoszonej do płatności za rok 2016 działki BW o nr ewidencyjnym 1433/3. Organy uznały bowiem, że mimo bezspornego ustalenia że skarżący był w roku 2016 uprawniony do posiadania spornego gruntu – dysponował bowiem umową dzierżawy tego gruntu zawartą ze spadkobierczynią ostatniego zarejesrtowanego w rejestrze gruntów właściciela - zabiegi agrotechniczne na tym gruncie wykonał inny producent rolny i to jemu należą się stosowne dopłaty.

Wnioski te, w ocenie sądu są przedwczesne – organ poprzestał bowiem na ustaleniu stanu posiadania spornej działki na dzień 31 maja 2016r., pomijając całokształt okoliczności towarzyszących, które poddane ocenie jurydycznej mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji odwołał się do przesłanki posiadania, podkreślając że dla celu przyznania dopłat rolnych kwestia dysponowania prawem do gruntu jest drugorzędna - podstawowe znaczenie ma bowiem utrzymanie gruntu w dobrej kulturze rolnej. Wobec tego płatności należne są osobie, która jest w posiadaniu gruntu na dzień 31 maja 2016r.

Stanowisko to jest co do zasady prawidłowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz utrwaloną linią orzeczniczą organ przyznający dopłaty rolne rzeczywiście bada jedynie kwestię posiadania gruntu oraz fakt jego użytkowania, nie dokonując jednocześnie ustaleń w kwestii własności czy też innych praw do gruntu. Celem płatności rolnych jest bowiem wspieranie producentów rolnych oraz promowanie utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej, niezależnie od tego czy grunty są uprawiane przez ich właścicieli czy też osoby nie legitymujące się prawem do gruntu.

Opisana zasada doznaje jednak wyjątków. Istnieją bowiem stany faktyczne, w których organ – związany zasadą praworządności oraz zasadą budowania zaufania obywateli do organów państwa - nie może poprzestać jedynie na ustaleniu stanu posiadania gruntu na dzień 31 maja danego roku - bez jednoczesnej kontroli prawidłowości tego posiadania, jego ewentualnego naruszenia, przerwania czy przywrócenia, z uwzględnieniem również prawa do gruntu. Organ nie może też lekceważyć wynikających z ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2017 poz. 459) – zwanej dalej k.c., domniemań dotyczących posiadania, a także ignorować przejawów bezprawnego działania producentów rolnych. Rolą organu nie jest ustalanie kwestii własności gruntów rolnych, ale w razie konfliktu producentów rolnych, nie może pomijać badania kwestii bezprawnego bądź zgodnego z prawem posiadania. Przyznanie płatności musi być bowiem powiązane z działaniem rolnika w granicach prawa, a nie poza prawem. Organ zobligowany jest również do stosowania domniemań odnoszących się do posiadania wypracowanych na gruncie prawa cywilnego.

W przedmiotowej sprawie uszło uwadze organu, że zgodnie z art. 345 k.c. posiadanie przywrócone uznaje się za nieprzerwane. Przewidziana w art. 345 k.c. fikcja ciągłości posiadania znajduje zastosowanie w tych przypadkach, gdy posiadanie zostało przywrócone w sposób legalny. Legalne przywrócenie posiadania następuje bądź na skutek dobrowolnego zwrotu rzeczy posiadaczowi, bądź też na skutek zastosowania przez posiadacza dozwolonej samopomocy (art. 343 § 2 k.c.), czy wreszcie na skutek wykonanego orzeczenia o przywróceniu poprzedniego stanu posiadania (art. 344 § 1 k.c.). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący konsekwentnie powoływał się na dobrowolne odstąpienie przez J. F. od posiadania przedmiotowej działki, zaraz po wystosowaniu do niego pisma z 1 lipca 2016r. wzywającego do zaniechania naruszeń.

W przedmiotowej sprawie organ poprzestał na ustaleniach dotyczących posiadania na dzień 31 maj 2016r. bez zbadania szerszego kontekstu, mimo że z materiału dowodowego wyraźnie wynika, że skarżący dysponujący prawem do gruntu poczuł się naruszony w posiadaniu i posiadanie to bronił wzywając konkurencyjnego producenta do zaniechania naruszeń pismem z dnia 1 lipca 2016r.

Jeśli zatem skarżący wszedł w posiadanie gruntu w dacie poprzedzającej owo naruszenie, zgodnie z brzmieniem art. 345 kc. posiadanie to należałoby uznać za nienaruszone. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że w toku postępowania dowodowego skarżący powoływał się na fakt posiadania spornej działki od grudnia 2015r. tj. w okresie poprzedzającym prace agrotechniczne wykonane przez J. F. Skarżący twierdził też, że w kwietniu 2016r. zlecił oraz partycypował w wykonywaniu prac agrotechnicznych –usunięto z działki pozostałości traw i większą roślinność. Mimo że oświadczenia te wskazują na objęcie spornej nieruchomości w posiadanie, organy obu instancji pomijają te okoliczności w swoich rozważaniach.

Tymczasem dla kwestii ustalenia podmiotu uprawnionego do dopłat okoliczności te mogą mieć istotne znaczenie. Jeśli bowiem skarżący objął grunt w posiadanie, a następnie został w nim naruszony - zgodnie z regułą z art. 345 k.c. posiadanie jego w dalszym ciągu uznaje się na nieprzerwane.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ zobowiązany jest podjąć ustalenia faktyczne nie tylko jeśli chodzi o kwestie posiadania spornej działki na dzień na dzień 31 maja 2016r., ale przy ewidentnie rysującym się sporze między producentami rolnymi – ustalenia co do charakteru władztwa nad gruntem, zakresu posiadania, a także czynności dokonywanych na gruncie przez obu producentów rolnych. Organ zbada też datę wejścia w posiadanie spornego gruntu przez skarżącego, jak również kwestię ewentualnego naruszenia tego posiadania.

Podkreślenie wymaga jednakże, że w orzecznictwie wskazuje się na różnicę pomiędzy zewnętrznym przejawem woli posiadania (animus cum rem sibi habendi) koniecznym dla uznania wejścia w posiadanie samoistne bądź zależne. Zamiar taki cechuje jedynie posiadanie samoistne, czyli jeden z dwóch typów posiadania rozróżnionych w art. 336 § 1 k.c. Zgodnie zaś z ugruntowanym rozumieniem pojęcia posiadania polega ono na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Dla istnienia posiadania nie jest jednak konieczne rzeczywiste, a więc efektywne w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy. Istotna jest sama możność takiego korzystania (zob. wyroki SN z 3 czerwca 1966 r., III CR 108/66, OSPiKA 1967, nr 10, poz. 234 i z 16 czerwca 1972 r., III CRN 121/72, LEX 7096). Posiadacz może w stosunku do rzeczy przejściowo nie wykonywać władztwa i pomimo tego nie utraci jej posiadania. Istotne jest bowiem nie to, czy posiadacz wykonuje względem rzeczy konkretne czynności, lecz to czy ma możliwość ich wykonywania bez potrzeby wytaczania np. powództwa o przywrócenie posiadania (post. SN z 1 kwietnia 2011 r., III CSK 184/10, LEX nr 863394).

Ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji w powiązaniu ze znajdującym się w aktach sprawy materiałem dowodowym nie pozwala na weryfikację poprawności stanowiska organów o braku posiadania przez skarżącego w 2016 r. spornej działki, należało uznać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownym postepowaniu organ uwzględni wykładnię prawa dokonaną przez Sąd, że w sprawie znajduje zastosowanie norma, że posiadanie przywrócone uznaje się za nieprzerwane (art. 345 k.c.)

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., przy czym koszty te sprowadzają się do uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi.