Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 188/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 3, ust. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 122
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jedn.
article: art. 182, art. 183
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu [...] sprawy ze skargi M. M. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 kwietnia 2018 r., nr [...], Burmistrz Ś., działając na podstawie art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1840 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), odmówił czasowego odebrania M. M. 2 psów przebywających do dnia 30 czerwca 2017 r. na terenie A. w P. oraz nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 22 lutego 2018 r. do Burmistrza Ś. wpłynął wniosek Prokuratury Okręgowej [...] o objęcie postępowaniem administracyjnym sygn. [...] dwóch psów (1,5 roczna suka i 4-letni pies), porzuconych przez M. M. w dniu 29 czerwca 2017 r., oddanych na przechowanie E. Z. - [...] w dniu 30 czerwca 2017 r. Postępowanie administracyjne o sygn. [...] wszczęte zostało na podstawie zawiadomienia Komendy Wojewódzkiej Policji w P. zawierającego spis i opis rzeczy na podstawie protokołu zatrzymania rzeczy z dnia 29 czerwca 2017 r. Spis ten zawierał szereg gatunków ptaków, ssaków oraz 1 gatunek gada, lecz z całą pewnością nie obejmował zwierząt z gatunku pies domowy.

Jak wynika z informacji uzyskanych od właściciela, psy należą do rasy owczarek południoworosyjski jużak (suka) oraz berneński pies pasterski (pies). Podstawą czasowego odebrania zwierząt miało być ich porzucenie, a w konsekwencji nie stwierdzono konieczności skorzystania z wiedzy specjalistycznej biegłego z zakresu weterynarii ze specjalnością zwierząt domowych.

Następnie organ I instancji wskazał, że w dniu 29 czerwca 2017 r. funkcjonariusze Komendy Wojewódzkiej Policji w P. wraz z innymi osobami przybranymi w sprawie weszli na teren A. " w P. , gdzie zostały zatrzymane zwierzęta w łącznej liczbie ok. 270 szt. - wymienione w spisie i opisie rzeczy zatwierdzonym postanowieniem Prokuratury Rejonowej w Ś. z dnia [...] 2017 r. Począwszy od dnia 29 czerwca 2017 r. do dnia 05 kwietnia 2018 r. nieruchomość znajdowała się pod stałym, całodobowym nadzorem policyjnym, a zatrzymane zwierzęta były stopniowo relokowane do innych ośrodków i ogrodów zoologicznych.

Jak wynika ze zgromadzonych materiałów w dniu 29 czerwca 2017 r. na terenie nieruchomości przemieszczały się swobodnie dwa psy należące do M. M.. Psy nie były przedmiotem zatrzymania, a w dniu 29 czerwca 2017 r. prowadzone były rozmowy w temacie dalszej opieki nad nimi. W związku ze stwierdzeniem, że w dniu 30 czerwca 2017 r. psy nadal przebywały na terenie [...]", a właściciela na terenie posesji nie było, osoby wówczas przebywające na terenie podjęły decyzję, że w związku z porzuceniem psów należy je zabezpieczyć, przy czym jak zwrócił uwagę organ I instancji, z uwagi na decyzję organów ścigania właściciel nie mógł przebywać na terenie posesji. Z "Wykazu rzeczy oddanych na przechowanie", stanowiącego załącznik do "Protokołu oddania rzeczy na przechowanie" wynika, że psy zostały oddane na przechowanie E. Z. w dniu 30 czerwca 2017 r., czyli już pierwszego dnia po interwencji policyjnej. Równocześnie, jak wynika z oświadczenia K. W. oraz M. M., tego samego dnia w godzinach wieczornych próbowali oni odebrać psy z A. ", na co jednak nie pozwolili obecni na miejscu funkcjonariusze Policji mimo, że jeden z psów (samiec rasy berneński pies pasterski) nadal przebywał na terenie posesji w P..

W dalszej części uzasadniania organ zakwestionował oddanie psów na przechowanie E. Z. wskazując, że nie reprezentowała ona podmiotu, któremu zgodnie z art. 7 ust. pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt można przekazać czasowo odebrane właścicielowi zwierzęta domowe. Następnie organ przytoczył treść przepisów ustawy o ochronie zwierząt, odnoszących się do znęcania się nad zwierzętami, w tym porzucenia zwierząt. W ocenie organu sytuacja powyższa nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Zdaniem organu I instancji w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt umożliwiający odebranie zwierzęcia w przypadkach niecierpiącym zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, gdyż ani funkcjonariusze policji, ani też przedstawiciele uczestniczących w interwencji organizacji społecznych, nie zawiadomili Burmistrza Ś. o odebraniu zwierząt celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Informację taką przekazała dopiero Prokuratura Okręgowa w P. po upływie prawie ośmiu miesięcy od zabrania psów, co wyraźnie stoi w sprzeczności z dyspozycją zawartą w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.

Odnosząc się do regulacji określonej w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, Burmistrz wskazał, że żadne ze służb (Urząd Miejski w Ś., Straż Miejska, schronisko w [...]) nie były informowane o konieczności podjęcia interwencji czy też przejęcia opieki nad dwoma psami z A. ". W tej sytuacji nie można stwierdzić, aby zaistniały przesłanki uniemożliwiające przekazanie psów właściwemu podmiotowi wskazanemu w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy dające podstawę do przekazania psów osobom fizycznym.

Burmistrz odniósł się wreszcie do warunków, w jakich przebywały psy, wskazując, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie przesądza, aby konieczne było czasowe odebranie zwierząt w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. W ocenie organu powyższa regulacja ma zastosowanie w sytuacji szczególnej, w przypadkach, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. W rozpatrywanej sprawie podjęte działania były przedwczesne i pochopne, a brak zachowania zasad wynikających z przywołanych wcześniej norm prawnych nie pozwala na usankcjonowanie odebrania psów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2018 r., po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Prokuratora [...], działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzje i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Kolegium odwołanie powinno zostać uwzględnione, gdyż zaskarżona decyzja zapadła z istotnym naruszeniem przepisów procesowych, zaś stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Sprzeciw od powyższej decyzji wniósł M. M., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, podnosząc zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż postępowanie Burmistrza Ś., zakończone wydaniem decyzji I instancji, zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, gdy tymczasem postępowanie było przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji zarówno Burmistrzowi Ś., jak i organowi II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 24 października 2018 r. o sygn. akt II SA/Po 601/18 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. W ocenie Sądu stwierdzone przez Kolegium okoliczności nie przemawiały za koniecznością zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Zarzuty Kolegium odnoszą się bowiem do oceny zebranego materiał dowodowego i jego konsekwencji dla prawidłowości wydanej decyzji, nie dotykając natomiast samych braków postępowania dowodowego. Kolegium nie wyjaśniło zatem, aby w przedmiotowej sprawie nie było możliwe wydanie decyzji merytorycznej, gdyż nie wskazało braków w zebranym materiale dowodowym, które uniemożliwiłyby rozstrzygnięcie sprawy. Równocześnie Sąd wyjaśnił, że na obecnym etapie nie mógł dokonać oceny, czy organ I bądź II instancji prawidłowo ustalił podstawę rozstrzygnięcia sprawy (art. 7 ust. 1 czy też art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt), gdyż wykroczyłoby to poza granice wskazane w art. 64e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2018 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza Ś. z dnia [...] 2018 r., nr [...] i umorzyło postępowanie wszczęte w sprawie czasowego odebrania przedmiotowych psów.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 7 ustawy o ochronie zwierząt, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 (przepis ten zawiera definicję znęcania się) może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:

1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub

2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub

3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych łub utrzymywane w ogrodach zoologicznych (ust. 1.). Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (ust. 1a). W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia (ust. 3).

Dalej Kolegium zauważyło, iż Burmistrz uzyskał informację, o której mowa w art. 7 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt, od Policji i wszczął na tej podstawie postępowanie o numerze nr [...] W toku tego postępowania do Urzędu Miejskiego w Ś. wpłynęło powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pismo Prokuratora z dnia 22 lutego 2018r., [...]

Organ zwrócił uwagę, że przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego , przyznają Prokuratorowi prawo:

1) zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem (art. 182) a także

2) udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia, aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem (art. 183 § 1)

3) wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę (art. 184 § 1 ).

Zdaniem Kolegium pismo Prokuratora z dnia 22 lutego 2018r., [...], stanowiło wyraz skorzystania z uprawnienia wymienionego w pkt 2, a nie w pkt. 1. powyższego wyliczenia. Z jego treści jasno bowiem wynika, że nie chodziło o wszczęcie nowego postępowania, lecz o objęcie określonych zwierząt postępowaniem już się toczącym (i jeszcze nie zakończonym w dacie złożenia żądania), oznaczonym numerem [...] Tak więc Burmistrz nie miał podstaw do wszczęcia nowego postępowania w kwestii odebrania dwóch psów lecz powinien odnieść się do tej kwestii w decyzji kończącej postępowanie nr [...]

Skargę na powyższą decyzję wniósł M. M. [...] reprezentowany przez radcę prawnego.

W ocenie strony skarżącej pismo Prokuratora z dnia 22 lutego 2018r., [...], należało uznać za podanie w rozumieniu art. 63 § 1 i 2 K.p.a. , którego konsekwencją było wszczęcie postępowania administracyjnego. Podanie to zawierało nowe żądanie nie będące dotąd przedmiotem rozstrzygnięcia. Zaznaczono, iż sprawa dotycząca odebrania czasowego psów nie była dotąd procedowana (gdyż nie była objęta wnioskiem wszczynają postępowanie [...]), a okoliczności pozwalające na wydanie decyzji w niniejszej sprawie jedynie częściowo, i to w mało istotnym zakresie, pokrywają się z okolicznościami istotnymi z punktu widzenia sprawy dotyczącej zatrzymania zwierząt egzotycznych, gdyż dotyczyła innych zwierząt, o znacząco odmiennych uwarunkowaniach życiowych (zwierzęta egzotyczne a zwierzęta domowe). Również zarzucane okoliczności mające uzasadnić rzekome znęcanie się nad zwierzętami były również znacząco odmienne, odmienny był również termin wniesienia podania, a co za tym idzie oceny, czy zawiadomienie o zatrzymaniu zwierząt zostało złożone niezwłocznie w rozumieniu normy z art. 7 ustawy o ochronie zwierząt, tym samym dla każdego z tych postępowań odmienne były wszystkie trzy podstawowe przesłanki pozwalające na zatwierdzenie zatrzymania zwierząt.

Strona skarżąca zaznaczyła nadto, że sprawa dotycząca zwierząt egzotycznych w chwili wniesienia przez Prokuratora podania z 22 lutego 2018 r. była w zaawansowanym stadium, a jej rozstrzygniecie wymagało wiedzy specjalistycznej (powołania biegłego), stąd też niecelowe było łączenie obu tych spraw z uwagi na szybkość postępowania.

Podniesiono nadto, że organ odwoławczy uchyla się od obowiązku merytorycznej oceny, czy zatrzymanie psów należących do skarżącego było działaniem zgodnym z prawem. W ocenie strony brak był podstaw do wydania decyzji o czasowym odebraniu tych zwierząt, bowiem nie zostały spełnione przesłanki z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc, że w świetle art. 7 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt postępowanie w sprawie czasowego odebrania zwierząt wszczynane jest z urzędu wyłącznie w związku z zawiadomieniem właściwego podmiotu. Takiego zawiadomienia odnośnie psów nie było. Z kolei prokurator zwrócił się nie o wszczęcie odrębnego postępowania, lecz o objęcie psów toczącym się już postępowaniem. Brak było zatem podstaw do wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie czasowego odebrania psów.

Pismem z dnia 31 maja 2019 r. Prokurator [...] wniósł o oddalenie skargi w całości

W uzasadnieniu wskazano, iż jakkolwiek pismo Prokuratury Okręgowej z 22 lutego 2018 r. nie zawierało w sobie podstawy prawnej wskazującej wprost, iż zastosowanie znajduje art. 183 § 1 k.p.a., jednakże żadne przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie regulują kwestii tego, jaką formę winno przybrać wstąpienie prokuratora do toczącego się postępowania. W praktyce przyjmuje się, że prokurator może włączyć się do postępowania w każdy sposób, który nie pozostawia wątpliwości, iż prokurator wyraża wolę udziału w postępowaniu administracyjnym. Włączenie się może więc zostać odzwierciedlone w piśmie skierowanym do właściwego organu. Stwierdzono, że pismo prokuratora [...] z dnia 22 lutego 2018 r. stanowiło skuteczne i jednoznaczne wyrażenie przez niego woli włączenia się do toczącego się postępowania administracyjnego. Dalej podniesiono, że treść tego pisma nie pozostawia wątpliwości w zakresie tego, o jakie postępowanie chodzi. Prokurator wskazał bowiem organ prowadzący postępowanie, przedmiot postępowania i sygnaturę tego postępowania, tj. [...] Już językowa wykładnia treści pisma, a w szczególności zawartego w nim wniosku, pozwala na ustalenie, iż intencją prokuratora nie było wszczęcie odrębnego, tj. nowego postępowania administracyjnego, które dotyczyłoby jedynie dwóch psów, ale łączne rozpoznanie sprawy dotyczącej zwierząt egzotycznych, jak i wspomnianych psów. Sformułowanie, iż prokurator wnosi o "objęcie" postępowaniem dwóch psów, nie budzi wątpliwości i nie pozwala na wysnucie wniosku, że prokurator chce wszczęcia nowego postępowania administracyjnego.

Prokurator wskazał, iż łączne rozpoznanie sprawy w zakresie zwierząt egzotycznych jak i psów jest uzasadnione i celowe z uwagi na tożsamość spraw. W obu przypadkach chodzi o zwierzęta należące do jednej osoby, które zostały zabrane z nieruchomości w tym samym okresie i co najważniejsze, w tym samym trybie z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, a więc bez uprzedniej decyzji organu postępowania administracyjnego. Wszczęcie przez Burmistrza Ś. odrębnego postępowania administracyjnego dotyczącego psów i wydanie decyzji o odmowie czasowego odebrania tych zwierząt ocenić należy jako błędne. Wskazano że w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji powołany został art. 7 ust. 1 oraz 3 ustawy o ochronie zwierząt., co oznacza, iż organ usiłował połączyć dwa samodzielne tryby postępowania, co jest niemożliwe, bowiem albo jest tak, że wydawana jest decyzja i na jej podstawie odbierane są zwierzęta, albo najpierw odbierane są zwierzęta, a następczo wydawana jest decyzja. Zdaniem Prokuratora nie było żadnych przeszkód ku temu, aby objąć psy postępowaniem dotyczącym egzotycznych zwierząt, bowiem postępowanie to do dnia dzisiejszego jest w toku z uwagi na uchylenie decyzji Burmistrza Ś. z dnia 14 września 2018 r. decyzją SKO w P. z dnia 15 października 2018 r. oraz pomimo wystosowanego przez prokuratora ponaglenia z dnia 10 maja 2019 r. Także w chwili obecnej objęcie psów postępowaniem dotyczącym egzotycznych zwierząt jest możliwe i w pełni uzasadnione. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zaboru zwierząt z nieruchomości M. M. powinno mieć charakter kompleksowy. Organ administracji publicznej winien przeanalizować całość materiału dowodowego, zarówno tego zawartego w sprawie dotyczącej zwierząt egzotycznych, jak i w sprawie psów, tym bardziej, że wydarzenia do jakich doszło na przełomie czerwca oraz lipca 2017 r., mają swoje konsekwencje obecnie.

Prokurator wskazał też, że przeciwko M. M. został wniesiony do Sądu akt oskarżenia o czyny między innymi z art. 35 ust. 1 oraz 1a ustawy o ochronie zwierzęta dotyczące zwierząt egzotycznych. Postępowanie karne przeciwko ww., a dotyczące znęcania się nad psami, zostało umorzone, podobnie jak postępowanie o czyn z art. 183 k.k., jednak postępowanie wykroczeniowe z art. 37 ustawy o ochronie zwierząt oraz z art. 131 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody dotyczące dwóch psów toczy się przed Sądem Rejonowym w Ś. w sprawie o sygnaturze [...].

Reasumując Prokurator uznał, iż zaskarżona decyzja SKO w P. jest słuszna. Brak było bowiem podstaw do wszczęcia przez Burmistrza Ś. odrębnego postępowania dotyczącego tylko psów w sytuacji, gdy wniosek prokuratora dotyczył objęcia psów postępowaniem dotyczącym egzotycznych zwierząt. Postępowanie prowadzone przed organem pierwszej instancji uznać należy za bezprzedmiotowe, ponieważ merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy winno zapaść w jednym postępowaniu i rozstrzygać zarówno o zwierzętach egzotycznych jak i psach, zwłaszcza, iż postępowanie w sprawie zwierząt egzotycznych nadal się toczy.

Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 6 czerwca 2019 r. pełnomocnik skarżącego oraz uczestniczący Prokurator [...] podtrzymali swoje stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyliło decyzję Burmistrza Ś. z dnia [...] 2018 r., nr [...] i umorzyło postępowanie w sprawie czasowego odebrania M. M. 2 psów przebywających do dnia 30 czerwca 2017 r. na terenie A. " w P. .

Przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 122) zabraniają znęcania się na zwierzętami wskazując jednocześnie jakie zachowania lub zaniechania wobec zwierząt są uznawane za "znęcanie" (ar 6 ust. 2 tej ustawy). Zgodnie z art.7 ust.1 ustawy o ochronie zwierząt, jeżeli zwierzę traktowane sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane m.in. schronisku dla zwierząt. Zgodnie z art.7 ust.1 a ustawy decyzja taka podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Według zaś art.7 ust.3 ustawy, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. W przypadkach, o których mowa w art.7 ust. 1 i 3 kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone (art. 7 ust. 6 ustawy o zwierzętach).

Z powyższego wynika, że ustawa o ochronie zwierząt w art. 7 stanowi o dwóch rodzajach postępowań administracyjnych w przedmiocie odebrania zwierząt.

W pierwszym, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, organ najpierw wydaje decyzję, gdy zachodzi przesłanka o jakiej mowa w art. 6 ust. 2 ustawy i dopiero ona stanowi podstawę prawną do odbioru zwierzęcia.

W drugim natomiast, o jakim mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, decyzja niejako zatwierdza uprzednio dokonany odbiór zwierzęcia. W tym przypadku decyzja sankcjonuje zatem działania podjęte przez właściwe służby. Procedura uruchamiana jest, gdy istnieje konieczność natychmiastowego działania w związku z sytuacją, w której "dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu". Organ administracji w tym przypadku działa następczo. Jego zadaniem jest dokonanie oceny, czy rzeczywiście istniały przesłanki do natychmiastowego odbioru zwierzęcia. Przedmiotem badania i oceny organu nie jest jednak zwierzę samo w sobie ale sposób jego traktowania, a co za tym idzie prawne możliwości jego zabrania na podstawie ustawy o ochronie zwierząt. Stan zwierzęcia jest jedynie jednym z elementów tego stanu.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż oba rodzaje postępowań w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia wszczynane są z urzędu na podstawie informacji uzyskanej od podmiotów wymienionych odpowiednio w art. 7 ust. 1a i ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. W niniejszej sprawie Burmistrz Ś. wszczął postępowanie w sprawie czasowego odebrania dwóch psów w oparciu o wniosek Prokuratury [...] z 22 lutego 2018 r. o objęcie postępowaniem administracyjnym sygn. [...] dwóch psów (1,5 roczna suka i 4-letni pies) porzuconych przez M. M. w dniu 29 czerwca 2017 r., oddanych na przechowanie E. Z. - [...] w dniu 30 czerwca 2017 r. Postępowanie administracyjne o sygn. [...] wszczęte zostało na podstawie zawiadomienia Komendy Wojewódzkiej Policji w P. zawierającego spis i opis rzeczy na podstawie protokołu zatrzymania rzeczy z dnia 29 czerwca 2017 r.

Prokurator nie jest osobą wymieniona w przepisach art. 7 ust. 1a i ust 3 ustawy o ochronie zwierząt, niemniej podmiotowi temu przysługują szczególne uprawnienia na gruncie przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096). Zgodnie z art. 182 K.p.a. prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Ponadto prokuratorowi przysługuje służy prawo udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia, aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem (art. 183 § 1 K.p.a.). Należy zgodzić się z poglądem, iż przepis art. 182 K.p.a. dalej prokuratorowi procesową legitymację do żądania wszczęcia postępowania w każdej sprawie podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Prawo prokuratora do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego jest niezależne od tego, czy ukształtowanie sytuacji prawnej jednostki w drodze decyzji administracyjne może być dokonane z urzędu, czy na wniosek (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2016 r. o sygn. akt III SA/Po 743/15 – dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem pismo prokuratora z 22 lutego 2018 r. dawało Burmistrzowi Ś. podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie czasowego odebrania zwierząt – dwóch psów - należących do M. M., mimo, że prokurator nie jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 7 ust. 1a i ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.

W rozpoznawanej sprawie sporna jest jednak przede wszystkim ocena, czy ww. pismo prokuratora z 22 lutego 2018 r. uprawniało organ I instancji do podjęcia odrębnego postępowania administracyjnego dotyczącego ww. psów, czy jedynie do rozszerzenia już toczącego się postępowania w sprawie czasowego odebraniaMaciejowi Maciejewskiemu innych zwierząt zatrzymanych na terenie A. w P..

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają przepisu wprost regulującego sposób rozszerzenia toczącego się już postępowania administracyjnego np. o nowe żądania, lub o nowy przedmiot. Niemniej nie oznacza to, iż takie rozszerzenie postępowania przed wydaniem decyzji administracyjnej nie jest możliwe. Wynika to pośrednio z art. 62 K.p.a. przewidującego możliwość wszczęcia jednego postępowania administracyjnego wobec wielu stron jeżeli prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej. W ocenie Sądu nie ma zatem także przeszkód, aby rozszerzyć toczące się postępowanie administracyjnego o kolejny przedmiot, jeżeli prawa lub obowiązki tej samej strony wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej (por. m.in. wyrok NSA z 2 czerwca 2016 r. o sygn. akt II OSK 2275/14 – dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszczających taką możliwość wskazuje się, iż takie "rozszerzenie" lub połączenie do jednego rozstrzygnięcia kilku spraw jest celowe zwłaszcza, gdy przyspiesza ich końcowe załatwienie (por. wyrok NSA 23 marca 2017r. o sygn. akt I OSK 225/15 – dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej nie można uznać za wadliwe odrębne rozpoznanie spraw podobnych (lecz nie identycznych) przedmiotowo mimo tożsamości podstawy prawnej, adresata praw lub obowiązków i organu. W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w rozpoznanej sprawie.

Zauważyć należy, iż decyzja Burmistrz Ś. dotyczyła jedynie dwóch psów, (zwierząt domowych) wobec kilkuset egzotycznych zwierząt objętych postępowaniem administracyjnym o sygn. [...] Z akt sprawy wynika także, iż jako przesłankę faktycznego odebrania tych zwierząt dotychczasowemu właścicielowi wskazano ich porzucenie przez M. M.. Z kolei jako przyczynę odebrania pozostałych zwierząt zatrzymanych na terenie A. " w P. wskazano inne form znęcania się nad zwierzętami. Jak wskazał skarżący, kwestia czasowego zatrzymania pozostałych zwierząt z uwagi na ich egzotyczny charakter, znaczną liczbę i inne przesłanki ich faktycznego odebrania, wymagały dokonania odrębnych ustaleń w postępowaniu wyjaśniającym, a to prowadziło do przedłużenia postępowania i odwlekania rozstrzygnięcia. Sąd zgodził się ze skarżącym, iż załatwienie sprawy dotyczącej dwóch psów w odrębnym postępowaniu - odrębną decyzją - było uzasadnione z uwagi na inny stan faktyczny (wskazaną formę znęcania się oraz sposób faktycznego odebrania tych zwierząt – co istotne będących zwierzętami udomowionymi) i zasadę szybkości postępowania – art. 12 K.p.a. Rozpoznanie żądania prokuratora z dnia 22 lutego 2018 r. dotyczącego wydania rozstrzygnięcia w zakresie dwóch odebranych psów, w odrębnym postępowaniu administracyjnym, nie może zostać uznane za błędne. Zdaniem Sądu powołane wyżej przepisy pozwalały organowi I instancji na podjęcie autonomicznej "decyzji" w ramach jakiego postępowania rozstrzygnąć kwestie czasowego odebrania dwóch psów na podstawie art. 7 ustawy o ochronie zwierząt. Tym samym Sądu uznał za nieuzasadnione zarzuty podnoszone przez organ odwoławczy wobec rozstrzygnięcia Burmistrza Ś.

Nie ma też podstaw do uznania za trafne argumentów powołanych w piśmie Prokuratora [...] z dnia 31 maja 2019 r., dotyczących konieczności objęcia wszystkich zwierząt (w tym psów) odebranych faktycznie M. M., jednym postępowaniem administracyjnym i wydania kompleksowego rozstrzygnięcia tym zakresie. To, że nie ma przeszkód, aby jednym rozstrzygnięciem orzec wobec wszystkich zwierząt nie oznacza, iż konieczne jest prowadzenie jednego postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, iż wydając jedną z decyzji o których mowa w art. 7 ustawy o ochronie środowiska organ ocenia, w odniesieniu do każdego zwierzęcia objętego tym postępowaniem z osobna, czy zaszła przesłanka do wydania decyzji o jego czasowym odebraniu. Teoretycznie dopuszczalne jest zatem wydanie odrębnego rozstrzygnięcia wobec każdego z tych zwierząt, czy to w ramach odrębnego postępowania czy też w ramach jednego postępowanie w formie decyzji częściowej (art. 104 § 2 K.p.a.)

Należy także zauważy, iż dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc ustalenia, czy zaszły przesłanki do czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi na podstawie art. 7 ust. 3, nie ma znaczenie, czy przed wydaniem decyzji końcowej sąd powszechny orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt o przepadku zwierzęcia lub postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone. Organ właściwy ocenia jedynie, czy zaszły przesłanki do czasowego odebrania zwierzęcia oraz czy był to przypadek niecierpiący zwłoki. Dla zastosowania w sprawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt nie jest potrzebna wina właściciela zwierzęcia, tylko zaistnienie obiektywnych okoliczności także polegających na tym, że właściciel w jakikolwiek sposób dopuścił, aby nastąpił fakt kwalifikowanego prawem znęcania się nad jego zwierzęciem (por. wyrok WSA w Krakowie z 19 września 2017 r. o sygn. akt II SA/Kr 288/17 - dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Rozstrzygniecie wydawane na podstawie art. 7 ust. 3 powoływanej ustawy ma na celu potwierdzenie, iż czynność polegająca na faktycznym odebraniu zwierzęcia przez podmioty wymienione w tym przepisie była zgodna z prawem (z przepisami ustawy o ochronie zwierząt) w momencie jej dokonania.

Uzupełniająco zauważyć trzeba, iż w rozpoznanej sprawie niewątpliwie, mimo wskazania błędnej podstawy prawnej przez organ I instancji, zastosowanie znajdzie przepis w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronnie zwierząt, bowiem, co jest niesporne, przedmiotowe psy zostały zatrzymane, tj. faktycznie odebrane M. M. przed skierowaniem do Burmistrza Ś. pisma prokuratora z 22 lutego 2018 r., tj. przed poinformowaniem właściwego organu o tym fakcie.

Reasumując, zaskarżona decyzja Kolegium z 19 grudnia 2018 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 182 K.p.a. i art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Brak było podstaw prawnych do uznania, iż postępowanie organu I instancji było bezprzedmiotowe. Niewątpliwie zaszły okoliczności faktyczne do zastosowania przepisów ustawy o ochronie zwierząt. i wydana stosownego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Sąd nie odniósł się jednak do zarzutów skargi wskazujących na brak istnienia okoliczności uzasadniających czasowe odebranie skarżącemu należących do niego psów. Jest to niemożliwe z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy SKO nie rozpoznało sprawy merytorycznie – uchyliło się od oceny czy zaszły przesłanki do czasowego odebrania skarżącemu należących do niego psów, rozstrzygniecie w tym zakresie przez Sąd w niniejszym składzie stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 15 K.p.a. Właściwe zastosowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego. Innymi słowy w postępowaniu odwoławczym organ II instancji nie tylko dokonuje kontroli zasadności argumentów podniesionych odwołaniu, lecz ponownie rozpoznaje i rozstrzyga merytorycznie sprawę administracyjną. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w związku z tym w oparciu o stan faktyczny i stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organ II instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium uwzględni ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu i w ramach postępowania odwoławczego przeprowadzi ocenę merytoryczną decyzji Burmistrza Ś. z 26 kwietnia 2018 r. nr [...] Kolegium uwzględni również wskazania wynikające z wyroku tut. Sądu wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Po 601/18

O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 265). Na wysokość zasądzonej od organu odwoławczego kwoty składają się: wpis (200 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł) oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ( 17 zł).