Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1650/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 90d ust. 10, art. 90 ust. 2 pkt 1 i ust. 6 i 7
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. Par. 1 pkt 2 i par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Popowska (spr.) sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 16 października 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 153/14 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 153/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] września 2013 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. A. S. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w M. o przyznanie stypendium szkolnego dla syna D. B. na rok szkolny 2012/2013.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta M., po rozpoznaniu wniosku A. S., przyznał D. B. stypendium szkolne na okres 4 miesięcy tj. od 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w kwocie 127,20 zł miesięcznie. Stypendium przyznano w formie refundacji poniesionych wydatków na cele edukacyjne, które realizowane było poprzez przedłożenie faktur, rachunków i innych dokumentów o równoważonej wartości księgowej, w terminie do dnia 3 grudnia 2012 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta M. odmówił A. S. przyznania stypendium szkolnego dla syna D. B. na dalszą część roku szkolnego 2012/2013, tj. na okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., po rozpatrzeniu odwołania A. S., uchyliło decyzję z dnia [...] maja 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 k.p.a.

Prezydent Miasta M. decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia [...] września 2012 r., w pkt 1) przyznał A. S. pomoc materialną w formie całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych w tym wyrównawczych wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą na okres 4 miesięcy, tj. od 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w kwocie 127,20 zł miesięcznie, zaś w pkt 2) decyzji organ wstrzymał prawo do stypendium szkolnego od dnia 1 stycznia 2013 r.

W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent wskazał, że w okresie od stycznia do kwietnia 2013 r., a także w miesiącach maj, czerwiec 2013 r., dochód na członka rodziny wnioskodawczyni przekraczał kwotę, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, wynoszącą 456 zł, co uniemożliwia dalsze pobieranie stypendium przez ucznia D. B. Uznając, że co do zasady stypendium szkolne zostało przyznane decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Prezydent działając na podstawie art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), wstrzymał stypendium szkolne od dnia 1 stycznia 2013 r. Podał, że od tej daty ustała przesłanka przyznania stypendium w postaci trudnej sytuacji materialnej ucznia, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. wniosła o jej zmianę i przyznanie prawa do stypendium dla syna na okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r.

Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, SKO w T. decyzją z dnia [...] października 2013 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz odmówiło A. S. przyznania stypendium szkolnego od dnia 1 stycznia 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta M. wydał decyzję w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2012 r. przyznającą A. S. stypendium szkolne dla syna D. B. na okres od 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., w kwocie 127 zł miesięcznie. Ponadto SKO podniosło, że organ I instancji wstrzymał prawo do stypendium szkolnego od dnia 1 stycznia 2013 r., podczas gdy na wskazany okres nie przyznano takiego prawa. W związku z powyższym, Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja musi zostać uchylona. Jednocześnie SKO odmówiło przyznania stypendium szkolnego A. S. dla syna D. B. na okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Zwróciło uwagę, że dochód uległ zmianie i przekracza kryterium uprawniające do stypendium szkolnego, co uzasadnia odmowę jego przyznania. A. S. pobiera zasiłki rodzinne na czwórkę swoich dzieci (tj. D. B. zamieszkałego przy matce i trójkę dzieci Z., B. i J. S. mających ustalone miejsce pobytu przy ojcu). W związku z tym, jej dochód stanowią zasiłki rodzinne w wysokości 526 zł miesięcznie oraz alimenty na D. B. w wysokości 450 zł miesięcznie. Łączny dochód 2-osobowej rodziny wnioskodawczyni wynosi 926 zł miesięcznie, tj. 488 zł w przeliczeniu na 1 osobę i jest wyższy niż kryterium dochodowe uprawniające do przyznania stypendium szkolnego wynoszące 456 zł na jednego członka rodziny.

A. S. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję SKO z dnia [...] października 2013 r. wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do stypendium szkolnego dla syna D. B. na okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że sposób wyliczenia dochodu przedstawiony przez organ jest nielogiczny. Podała, że dochody otrzymywane na syna D. B. wynoszą 106 zł, plus alimenty z funduszu alimentacyjnego w wysokości 450 zł. Doliczenie przez organ dochodów otrzymywanych przez pozostałe dzieci (które według organu nie zamieszkują z nią), jest sprzeczne z zasadami logicznego wnioskowania. Zdaniem skarżącej, skoro organ zalicza do jej dochodów, dochody otrzymywane na pozostałą trójkę dzieci, to tym samym powinien on uznać, że zamieszkują razem z nią. Jeżeli zaś organ uważa, że skarżąca zamieszkuje tylko z synem D., to bezprawnym jest zaliczenie dochodów z tytułu zasiłku rodzinnego na pozostałe dzieci. Nadto skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. wniosła do Sądu Rejonowego o ustalenie miejsca pobytu małoletnich: Z., B. oraz J. S. w każdorazowym miejscu pobytu matki.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu wyroku omówił zasady przyznawania uczniom pomocy materialnej określone w art. 90 c i 90 d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.; dalej zwana u.s.o.). Sąd I instancji wskazał, że stypendium szkolne jest przyznawane na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 10 miesięcy w danym roku szkolnym (art. 90d ust. 10 u.s.o). Rok szkolny w myśl art. 63 u.s.o. we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy - z dniem 31 sierpnia następnego roku. Zdaniem Sądu, z zestawienia tych regulacji wynika, że stypendium szkolne może zostać przyznane zarówno na wniosek jak i z urzędu (powyższy przepis nie rozróżnia sposobu wszczęcia postępowania) w danym roku szkolnym jednorazowo na ustalony okres liczony w miesiącach (nie mniej niż jeden i nie więcej niż 10 miesiący). Powyższe potwierdza treść art. 90n ust. 6 u.s.o. ustalając termin w jakim można złożyć wniosek o przyznanie świadczeń pomocy materialnej: wniosek o przyznanie stypendium szkolnego składa się do dnia 15 września danego roku szkolnego (...).

Uwzględniając powyższe regulacje WSA w Rzeszowie stwierdził, iż organ nie może rozstrzygać o przyznaniu uczniowi w danym roku szkolnym stypendium szkolnego kilkoma odrębnymi decyzjami administracyjnymi. Przepisy powołanej ustawy jak i przepisy K.p.a. nie znają instytucji ponownego rozpatrzenia wniosku, wskazywanej przez Prezydenta Miasta M. w części określającej podstawy prawne decyzji. Sąd zauważył, że rok szkolny, który rozpoczął się w dniu 1 września 2012 r. zakończył się w dniu 31 sierpnia 2013 r. Na ten rok szkolny uczeń D. B. uzyskał świadczenie pomocy materialnej w postaci stypendium szkolnego na okres od 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Ostateczna decyzja Prezydenta Miasta M. z dnia [...] listopada 2012 r. zamknęła możliwość ponownego rozstrzygania o przyznaniu uczniowi D. B. pomocy materialnej w tej postaci.

Prezydent Miasta M. w decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] wskazał, iż kwota stypendium oraz jego warunki za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. zostanie rozstrzygnięta odrębną decyzją. W ocenie Sądu, takie sformułowanie wobec jednoznacznej treści przepisów u.s.o. bynajmniej nie spowodowało, iż organ ten uzyskał podstawę materialno - prawną do ponownego rozstrzygania o przyznaniu stypendium szkolnego na wniosek rodziców ucznia kolejną decyzją administracyjną. Przepisy wskazanej ustawy zakazują bowiem rozstrzygania o przyznaniu na wniosek stypendium szkolnego na dany rok szkolny kilkoma odrębnymi decyzjami.

Orzekające w sprawie organy uznały, że działają na podstawie wniosku A. S. z dnia [...] września 2012 r. Takie sformułowanie znajduje się w decyzji Prezydenta Miasta M., zaś SKO tego sposobu wszczęcia postępowania administracyjnego nie zakwestionowało. Organy pominęły, iż wniosek z dnia [...] września 2012 r. został rozstrzygnięty poprzez przyznanie uczniowi D. B. stypendium szkolnego na rok szkolny 2012/1013 decyzją Prezydenta Miasta M. Decyzja ta ostatecznie rozstrzygała sprawę przyznania tej formy pomocy D. B. na ten rok szkolny. Pominięcie tej okoliczności stanowi o naruszeniu przepisów K.p.a. zobowiązujących organ do dokładnego i wszechstronnego rozpatrzenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, tj. przepisów art. 7, art. 77, art. 80 tego kodeksu. Pominięcie faktu załatwienia wniosku o przyznaniu stypendium w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 90d. ust. 10 u.s.o. poprzez wydanie przez organ decyzji o odmowie przyznania stypendium szkolnego na okres od dnia 1 stycznia 2013 r.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy, rozstrzygając o zasadności wniesionego odwołania pominął przepis stanowiący, że jeżeli w roku szkolnym, w okresie na który została przyznana pomoc materialna dla ucznia ustały przyczyny, które stanowiły podstawę przyznania stypendium, stypendium szkolne cofa się lub wstrzymuje na podstawie art. 90o ust. 4 u.s.o. Dlatego rodzice ucznia otrzymującego stypendium szkolne są obowiązani niezwłocznie powiadomić organ, który przyznał stypendium, o ustaniu przyczyn, które stanowiły podstawę przyznania stypendium szkolnego, o czym stanowi art. 90o ust. 1 u.s.o. W ocenie Sądu, SKO nie tylko naruszyło zasadę wynikającą z art. 90d ust. 10 u.s.o. ale również pominęło fakt, iż skarżąca poprzez złożenie w dniu [...] kwietnia 2013 r. oświadczenia o uzyskiwaniu dochodów, w tym z tytułu zasiłków rodzinnych, wywiązała się z obowiązku jaki nakłada na nią art. 90n ust. 5a w związku z art. 90o ust. 1 u.s.o. W jego treści strona wyraźnie oznaczyła wysokość dochodów oraz liczbę osób tworzących rodzinę. Jednocześnie Sąd przyznał, że strona została wprowadzona przez organ pierwszej instancji w błąd informacją o tym, że sprawa stypendium za okres po 1 stycznia 2013 r. zostanie rozstrzygnięta odrębną decyzją, w sytuacji kiedy takiej decyzji Prezydent Miasta M. nie miał prawa wydawać.

W konkluzji Sąd pierwszej instancji uznał, że naruszenie przepisów prawa procesowego jak i materialnego miało istotny wpływ na wynik sprawy, skoro w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych nie było podstaw do rozstrzygania o odmowie przyznania stypendium szkolnego na wniosek A. S. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Błędy w zakresie oceny faktów przełożyły się na nieprawidłową subsumcję norm prawa materialnego, tj. na zastosowanie przepisu art. 90d ust. 7, 8 i 10 u.s.o. WSA wskazał, że organy ponownie rozstrzygając sprawę obowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię oraz ocenę prawną swych działań. W szczególności, ich działanie powinno polegać na wyjaśnieniu czy A. S. żądała po raz drugi przyznania na rzecz swego syna stypendium szkolnego na rok 2012/2013, lub przyznania innej formy pomocy materialnej, czy też jej zamiarem było wyłącznie poinformowanie organu o zmianie wysokości uzyskiwanych dochodów zgodnie treścią jej oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2013 r. Ustalone w ten sposób żądanie skarżącej organy winny odnieść do właściwych norm prawa procesowego i materialnego. Z tych przyczyn, WSA w Rzeszowie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta M. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., reprezentowane przez radcę prawnego. Pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wobec zaskarżonego orzeczenia sformułował następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 138 § 2 K.p.a., polegające na uchyleniu decyzji Kolegium, pomimo iż nie zaistniało naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a które polegać miało na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, pomimo że zaskarżona decyzja Kolegium z tych powodów kierowała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 16 § 1 K.p.a. i art. 138 § 2 w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. w związku z art. 134 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, iż pomimo uchylenia decyzji Prezydenta Miasta M. w trybie odwoławczym przez organ II instancji decyzja ta nadal istnieje w obrocie prawnym i podlega rozstrzygnięciom sądowoadministracyjnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik podniósł, że Sąd I instancji całkowicie pominął analizę treści rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji SKO i jej skutki prawne. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] organ uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zdaniem pełnomocnika, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sądu pokrywało się niejako z decyzją SKO, WSA w Rzeszowie winien był oddalić skargę i utrzymać w mocy decyzję Kolegium, która kierowała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z tych samych przyczyn, które sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku. Ponadto, uchylając decyzje obu organów, WSA w Rzeszowie uchylił decyzję nieistniejącą, bo już uchyloną decyzją ostateczną SKO. Zdaniem pełnomocnika, w chwili orzekania przez WSA decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia [...] września 2013 r. nie było już w obrocie prawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono jednak takich przesłanek.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. i art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, które w ocenie skarżącego kasacyjnie miało polegać na "uchyleniu decyzji Kolegium, pomimo iż nie zaistniało naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a które polegać miało na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, pomimo że zaskarżona decyzja Kolegium z tych powodów kierowała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji".

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie wskazanego przepisu będzie miało miejsce wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd nie dostrzeże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie oceni ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Dodać przy tym należy, że przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zarzut naruszenia wskazanego przepisu podnieść można jedynie w powiązaniu z odpowiednim przepisem procedury administracyjnej. "Inne naruszenie przepisów postępowania", o jakim mowa w przytoczonej regulacji musi więc dotyczyć oceny konkretnych przepisów postępowania dokonanej przez sąd pierwszej instancji.

Skarżący kasacyjnie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. powiązał z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a. i art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Tak sformułowany zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Przede wszystkim całkowicie bezzasadne są wywody dotyczące naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. Formułując i uzasadniając powyższy zarzut, autor skargi kasacyjnej zdaje się nie zauważać, że kontroli Sądu pierwszej instancji poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Kolegium uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] i odmówiło przyznania A. S. stypendium szkolnego od dnia 1 stycznia 2013 r. Organ odwoławczy rozstrzygnął więc merytorycznie sprawę stypendium szkolnego za wskazany wyżej okres. Zupełnie niezrozumiałe są zatem sugestie autora skargi kasacyjnej, że Kolegium wydało decyzję kasacyjną przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Natomiast drugi ze wskazanych przepisów, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi unormowanie ustrojowe, określające podstawową funkcję sądów administracyjnych i toczącego się przed nimi postępowania. Z przepisu tego wynika, że sąd administracyjny powołany jest do kontroli działalności organów administracji publicznej, a podstawowe kryterium sprawowania tej kontroli stanowi zgodność z prawem. Naruszenie tej regulacji może zatem polegać na odmowie rozpoznania skargi w sprawie podlegającej kognicji sądu administracyjnego bądź rozpoznaniu skargi, przy zastosowaniu innego, niż legalność, kryterium przeprowadzonej kontroli. W rozpoznawanej sprawie żadna z wymienionych sytuacji nie miała miejsca. Wniesiona skarga została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznana. Nie można natomiast mówić o naruszeniu przepisu ustrojowego, jeżeli sąd administracyjny skargę rozpoznał przy zastosowaniu określonych w tym przepisie kryteriów, jednakże w ocenie skarżącego kasacyjnie, wydane orzeczenie jest wadliwe. Jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne jak i niekorzystne dla skarżącego, jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. W takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Z powyższych względów, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. powiązany z art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 16 § 1 K.p.a. i art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. w związku z art. 134 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, iż pomimo uchylenia decyzji Prezydenta Miasta M. w trybie odwoławczym przez organ II instancji decyzja ta nadal istnieje w obrocie prawnym i podlega rozstrzygnięciom sądowoadministracyjnym.

Przede wszystkim należy zauważyć, że godnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 135 P.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania i skargi była sprawa stypendium szkolnego na dalszą część roku szkolnego 2012/2013. Sąd I instancji rozpoznając przedmiotową sprawę uznał, że stwierdzone naruszenie przepisów dotyczy zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej w toku instancji. Uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r., Sąd mógł zatem, w oparciu o art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a, uchylić również poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] września 2013 r. W przeciwnym razie, w obrocie prawnym pozostałaby wadliwa decyzja organu I instancji, która "odżyłaby" na skutek uchylenia przez wojewódzki sąd administracyjny decyzji organu odwoławczego. W związku z tym, nietrafne są wywody skarżącego kasacyjnie, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki negatywne do objęcia rozstrzygnięciem Sądu I instancji decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia [...] września 2014 r. Takich przesłanek nie sposób wywieść z treści powołanych w tym zarzucie przepisów art. 16 § 1 K.p.a. i art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. w związku z art. 134 P.p.s.a.

Podsumowując rozważania nad zasadnością postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy stwierdzić, że WSA w Rzeszowie zasadnie uznał, że zaistniały podstawy do uchylenia zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Sąd I instancji prawidłowo wywiódł, że wszczęta wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. sprawa przyznania stypendium szkolnego na rok 2012/2013 dla syna skarżącej została zakończona wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. o przyznaniu tego świadczenia na okres od 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. W sytuacji, gdy ostatecznie rozstrzygnięto o żądaniu strony, wniosek ten nie mógł być przedmiotem ponownego rozpoznania przez organy administracji publicznej. Dlatego też, decyzje wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku z [...] września 2012 r. musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, co przesądza o prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, a w konsekwencji o bezzasadności podniesionych wobec tego orzeczenia zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł jednak zaakceptować tej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w której Sąd I instancji zobowiązał organ do wyjaśnienia czy A. S. żądała po raz drugi przyznania na rzecz syna stypendium szkolnego na rok 2012/2013 lub przyznania innej formy pomocy materialnej, czy też jej zamiarem było wyłącznie poinformowanie organu o zmianie wysokości uzyskiwanych dochodów, zgodnie z treścią jej oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2013 r.

W toku postępowania prowadzonego przez organy po wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., A. S. konsekwentnie domagała się przyznania stypendium dla syna od dnia 1 stycznia 2013 r. Z tego względu, całkowicie nieuzasadnione jest przypuszczenie, że zamiarem strony było wyłącznie przekazanie informacji o zmianie wysokości uzyskiwanych dochodów. Uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy, trzeba również wskazać, że realizacja przez organ opisanych wyżej wytycznych w sposób wskazany przez Sąd I instancji, mogłaby wprowadzić stronę w błąd co do możliwości ponownego złożenia wniosku o przyznanie ww. stypendium, a w konsekwencji do wydania niekorzystnej dla niej decyzji. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 90d ust. 10 stypendium szkolne jest przyznawane na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 10 miesięcy w danym roku szkolnym (...). Świadczenie to jest przyznawane na wniosek m.in. rodziców ucznia (art. 90n ust. 2 pkt 1). Wniosek ten składa się do dnia 15 września danego roku szkolnego (ust. 6 powołanego art. 90n), przy czym w uzasadnionych przypadkach wniosek o przyznanie stypendium szkolnego może być złożony po upływie terminu, o którym mowa w ust. 6 (art. 90n ust. 7 ustawy o systemie oświaty). Świadczenia te mogą być również przyznanie z urzędu (art. 90n ust. 3 tego przepisu).

Podkreślenia wymaga, że wniosek z [...] września 2012 r. A. S. złożyła w terminie określonym w art. 90n ust. 6 ustawy o systemie oświaty. Strona domagała się przyznania świadczenia na maksymalny okres 10 miesięcy. Wniosek ten został rozstrzygnięty ostateczną decyzją Prezydenta Miasta M. z dnia [...] listopada 2012 r., który przyznał świadczenie na okres 4 miesięcy. W tej sytuacji, organ nie będzie miał możliwości ponownego rozstrzygnięcia sprawy stypendium szkolnego na rok 2012/2013 w oparciu o kolejny (drugi) wniosek złożony przez rodzica dziecka w trybie określonym przepisami ustawy o systemie oświaty, nawet gdyby wniosek ten dotyczył okresu, na który świadczenie nie zostało przyznane. Dlatego też, nie można zaaprobować wytycznych Sądu I instancji, który nakazując wyjaśnienie treści żądania A. S., sugeruje odpowiedzi niekorzystne dla strony.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uwagi na fakt, że okres na jaki może zostać przyznane stypendium szkolne pozostawiony został uznaniu administracyjnemu (poprzez ustawowo określoną możliwość jego miarkowania w ramach określonych przepisem art. 90 d ust. 10 ustawy), rodzice dzieci, którym świadczenie nie zostało przyznane na wnioskowany okres, mają możliwość zmiany niekorzystnej dla nich decyzji, w trybie określonym w art. 155 K.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

W okolicznościach niniejszej sprawy, jedynie w tym trybie A. S., może domagać się zmiany stanowiska organu w zakresie okresu na jaki przyznano stypendium szkolne jej synowi. O tej okoliczności strona powinna być pouczona przez organ administracji, w trakcie czynności mających na celu ustalenie treści żądania i trybu w jakim zostało ono zgłoszone. Jest to tym bardziej uzasadnione, że A. S. została już raz wprowadzona w błąd przez organ I instancji informacją, że sprawa stypendium za okres po 1 stycznia 2013 r. zostanie rozstrzygnięta odrębną decyzją, co niewątpliwie miało wpływ na dalsze czynności podejmowane przez nią w sprawie uzyskania stypendium szkolnego dla syna.

Sformułowane przez sąd pierwszej instancji wskazania co do dalszego postępowania należało więc uzupełnić o konieczność doprecyzowania przez organ trybu, w jakim A. S. domaga się stypendium szkolnego dla syna za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. przy jednoczesnym pouczeniu strony o możliwości złożenia wniosku w trybie art. 155 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.