Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 413/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 181 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] na rzecz D. F. kwotę [...] (...) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 413/14

Uzasadnienie

Decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w T. z ... 2013 r. na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 ust, 4 i art. 181 ust 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z zm.) § 30 ust. 1 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK z dnia 29 września 2011 r. (Zarządzenie nr 130 Rektora UMK z dnia 29 września 2011 r. z zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia ... 2012 r. odmówiono D. F. stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akad. ..., w związku z brakiem wymaganej liczby punktów uprawniających do przyznania tego stypendium. Składając wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy D. F. zarzuciła dokonanie błędnych ustaleń faktycznych oraz naruszenia prawa – ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Odwoławcza Komisja Stypendialna UMK w T. decyzją z ... 2014 r. ...na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, art. 181 ust. 1, art. 186 ust. 1 ww. ustawy z dnia 27 lipca 2005 r., § 30 ust. 1 ww. zarządzenia nr 130 Rektora UMK uchyliła zaskarżona decyzję w całości i umorzyła postępowanie pierwszej instancji w całości. Komisja wskazując, że przesłanki przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów określone zostały ww. ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym stwierdziła, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji – ... 2013 r. oraz w dniu wydania decyzji wydanej po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca nie posiadała statusu studenta; nie spełnia więc ustawowego warunku otrzymywania stypendium, określonego w art. 181 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym stypendium może otrzymywać student. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 18k) ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, studentem jest osoba kształcąca się na studiach wyższych, tymczasem skarżąca zakończyła studia w roku akademickim ....

Składając skargę D. F. zarzuciła organowi "wielokrotne naruszenie prawa", m.in. przez umorzenie postępowania z przyczyn leżących wyłącznie po stronie Odwoławczych Komisji Stypendialnych, zwracając także uwagę na poprzedni wyrok WSA w Bydgoszczy (II SA/Bd 423/13) w niniejszej sprawie i niezgodnie z prawem przekazanie przez prorektora ds. Studenckich uprawnienia rektora w zakresie przyznania stypendium dla najlepszych studentów Odwoławczej Komisji Stypendialnej.

Nie podzielając zarzutów skarżącej organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r:, poz. 270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do przepisów art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany – co w niniejszej sprawie należy szczególnie podkreślić - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z akt sprawy natomiast wynika, że wniosek skarżącej D. F. o przyznanie stypendium rektora UMK w T. dla najlepszych studentów na rok akademicki nosi datę ... 2012 r. Z przedłożonych sądowi akt nie wynika kiedy wniosek został złożony, brak bowiem daty wpływu tzw. prezentaty. Być może datą tą jest data ... 2012 r. zamieszczona u dołu wniosku. Niezależnie od zasygnalizowanych wątpliwości w tym zakresie pozostają poza sporem, że składając wniosek skarżąca była studentką UMK w T.. Okoliczności tej organ nie zakwestionował. Nawiasem mówiąc z akt nie wynika także kiedy skarżąca ukończyła studia na UMK w Toruniu (po myśli art. 167 ust. 2 ustawy z 25 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym datą ukończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego, w przypadku kierunku lekarskiego, lekarsko - dentystycznego i weterynarii – data złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu, a w przypadku kierunku farmacja – data zaliczenia ostatniej, przewidzianej w planie studiów praktyki).

Z akt sprawy wynika także, że pierwsze rozstrzygnięcie w sprawie zapadło ... 2012 r. Przyjmując, że wniosek został założony w ... 2012 r. oznaczałoby to, że pierwsze rozstrzygnięcie w sprawie zapadło po upływie terminu ustalonego treścią przepisu art. 36 § 3 Kpa.

Wydając zaskarżoną decyzję organ nie wskazał dokładnie całej podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia. Z jego uzasadnienia ("postępowanie w sprawie stało się zatem bezprzedmiotowe") wynikałoby, że organ mógł mieć na uwadze treść przepisu art. 105 § 1 Kpa. Brak przywołania pełnej podstawy prawnej stanowi naruszenie dyspozycji art. 107 § 1 Kpa określającego elementy decyzji.

Stanowiska organu o bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na brak przez skarżącą w chwili wydania zaskarżonej decyzji jak i w dniu wydania poprzedzającej ją decyzji z ... 2013 r. statusu studenta UMK w T. nie można jednak aprobować, skoro w chwili składania wniosku skarżąca miała niewątpliwie status studenta UMK. Miała go także w chwili wydawania obydwu poprzednich decyzji uchylonych wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 2 sierpnia 2013 r.- II SA/Bd 423/13.

W związku z powyższym należy zauważyć, że dokonując oceny przepisów prawa stosowanych w postępowaniu administracyjnym, sąd w przypadku przepisów prawa materialnego bierze pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże określone skutki, w przypadku zaś przepisów prawa formalnego - stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji ostatecznej.

Przyjęcie stanowiska organu o bezprzedmiotowości postępowania uzasadniałoby w każdym przypadku takie przedłużanie toku postępowania aby doprowadzić do jego umorzenia.

W tym stanie rzeczy należało uwzględnić skargę w oparciu o przepis art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uchylić zaskarżona decyzję. Rzeczą organu będzie więc ponowne merytoryczne rozpatrzenie wniosku skarżącej D. F. z dnia ... 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Przedtem jednakże rzeczą organu będzie zbadanie w ogóle właściwości Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w T.. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z przepisem art. 175 ust. 2 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym stypendia dla najlepszych studentów są przyznawane na wniosek studenta przez rektora. Uprawnienia te po myśli art. 175 ust. 4 tej ustawy rektor na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego może przekazać odwoławczej komisji stypendialnej.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że uprawnienia te przekazał nie Rektor UMK w T. a Prorektor. Identycznie jak ustawa stanowi wydane na podstawie art. 186 tej ustawy zarządzenie nr 130 Rektora UMK w T. z ... 2011 r. – Regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom UMK w Toruniu. Z akt sprawy nie wynika żeby Rektor UMK w T. przekazał swoją kompetencję w tym zakresie prorektorowi, co oczywiście w świetle art. 66 ust. 1 oraz ust. 2a powyższej ustawy byłoby dopuszczalne. Brak w aktach także dowodów wskazujących na to w jakim zakresie właściwy organ samorządu studenckiego wnioskował do Rektora UMK o przekazanie odpowiedniej komisji lub komisjom uprawnień w zakresie przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów, czy obejmował ten wniosek również ponowne rozpoznanie sprawy na skutek wniosku studenta. Nie można zatem wykluczyć, iż uprawnienie w zakresie przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Rektor UMK w T. przekazał Odwoławczej Komisji Stypendialnej jedynie częściowo, tzn. do rozpoznania wniosku, przy czym uprawnienie do ponownego rozpoznania sprawy po decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej pozostało w kompetencji Rektora UMK w T.. Rektor jest związany zakresem wniosku właściwego organu samorządu studenckiego, nie może przekazać więcej uprawnień niż wnioskowane. Powyższe okoliczności wymagają wyjaśnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy w ten sposób, aby na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w T. z dnia ... 2013 r., sprawę rozpoznał organ właściwy i w odpowiednim trybie, z zachowaniem wymogów procedury administracyjnej uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Na potrzebę zbadania formalnoprawnej prawidłowości działania Odwoławczej Komisji Stypendialnej zwracał już uwagę w niniejszej sprawie WSA w Bydgoszczy w swoim wyroku z 2 sierpnia 2013 r. – II SA/Bd 423/13, a także w przywoływanym w zaskarżonej decyzji wyroku II SA/Bd 283/12 dotyczącym również decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w T..

Dopiero więc po rozstrzygnięciu sprawy właściwości Odwoławczej Komisji Stypendialnej, zebraniu w tym zakresie odpowiednich dokumentów których aktualnie brak w aktach sprawy, w wypadku uznania się za właściwy, organ rozpatrzy sprawę merytorycznie albowiem brak było podstaw do umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji. W wypadku uznania swej niewłaściwości przekaże natomiast wniosek skarżącej D. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy właściwemu organowi.