Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1283/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]kwietnia 2016 r. nr [...]Wojewoda [...] (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewoda") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "k.p.a." ) w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290; dalej: "P.b.") po rozpatrzeniu odwołań R. G. i A. S. od decyzji Starosty [...] (dalej także jako "organ I instancji" lub "Starosta") z dnia [...]listopada 2014 r. znak: [...]odmawiającej uchylenia decyzji Starosty nr [...]z dnia [...] grudnia 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę farmy wiatrowej [...] - dwóch elektrowni wiatrowych [...] (obiekty kat. XXIX) wraz z obiektami i infrastrukturą towarzyszącą: zjazd z drogi powiatowej (obiekt kat. IV), droga dojazdowa (obiekt kat. XXV), plac montażowy (obiekt kat. VIII), sieć elektroenergetyczna: linia napowietrzno - kablowa średniego napięcia, kontenerowa rozdzielnia SN, dwie kontenerowe stacje transformatorowe nN/SN, linie kablowe niskiego napięcia (obiekty kat. XXVI) w miejscowości G. gm. G. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

W dniu [...] stycznia 2013 r. do organu I instancji wpłynął wniosek A. S. i R.G. (dalej także jako "wnioskodawcy") o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Jako podstawę wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., w trybie art. 149 k.p.a., organ I instancji uznał za zasadne wznowić ww. postępowanie. Następnie Starosta wezwał wnioskodawców do wykazania ich prawa przymiotu strony w oparciu o art. 28 ust. 2 P.b. w sprawie o pozwolenie na budowę farmy wiatrowej [...] - dwie elektrownie wiatrowe [...] (obiekty kat. XXIX) wraz z obiektami i infrastrukturą towarzyszącą w G. gm. G., zakończonego ostateczną decyzją Starosty nr [...]. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lutego 2013 r. wnioskodawcy nie przywołali konkretnych norm prawa materialnego, wskazujących na występowanie oddziaływania przedmiotowej inwestycji na ich działki. Wnioskodawcy nie złożyli również żadnych nowych dowodów, które uzasadniałyby przyznanie im przymiotu strony w ww. postępowaniu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Starosta odmówił uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. uchylił ww. decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda wskazał, że w wydawaniu decyzji organu I instancji brał udział pracownik wyłączony z mocy ustawy.

Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Starosta zwrócił się do wnioskodawców o potwierdzenie wniosków i okoliczności zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. jednocześnie informując, że w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie dla zadania inwestycyjnego pod nazwą: farma wiatrowa [...] zlokalizowanego we wsi G. gm. G..

W dniu [...] lipca 2013 r. do organu I instancji wpłynęło pismo wnioskodawców, podtrzymujące ich argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. stanowiącym wniosek o wznowienie postępowania, a także zawartą w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Starosta [...] ponownie odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2321/13 orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu I instancji. Wskazał przy tym, że organy administracji co najmniej przedwcześnie uznały, iż wnioskodawcy nie posiadają przymioty strony w niniejszej sprawie, a w konsekwencji, że nie zaistniała przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie Sąd za co najmniej przedwczesne uznał ustalenia organu, że przedmiotowa inwestycja nie oddziaływuje na nieruchomości stanowiące własność wnioskodawców. Stwierdził, że nawet jeśli decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie wprowadziła bezpośrednich ograniczeń dla nieruchomości sąsiednich, to nie oznacza to, że w pewien sposób pośrednio nie oddziaływuje na takie nieruchomości, w tym działki stanowiące własność wnioskodawców. Te okoliczności winny podlegać analizie organów administracji i w oparciu o tak dokonaną analizę organy powinny ustalić czy wnioskodawcom przysługiwał przymiot strony w oparciu o art. 28 k.p.a. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Przy powyższej ocenie organy powinny pamiętać, że posiadanie interesu prawnego nie jest tożsame z pojęciem jego naruszenia. WSA wskazał także, że rozpoznając ponownie sprawę obowiązkiem organu będzie ponowna analiza okoliczności sprawy, ocena czy wnioskodawcom przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. z uwzględnieniem m.in. zapisów zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Starosta działając na podstawie art. 151 § 1 w zw. z art. 145 i art. 149 k.p.a. odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę może być jedynie podmiot odpowiadający warunkom określonym w art. 28 ust. 2 P.b., który stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych regulacji zawartych w art. 28 k.p.a. Starosta podniósł, że organ ustalając obszar oddziaływania obiektu rozważał między innymi czy w wyniku wzniesienia przedmiotowej inwestycji nastąpi przesłanianie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Ponadto przy inwestycjach mogących znacząco oddziaływać na środowisko ustalenie stron postępowania następuje także w oparciu o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, która określa m.in. konieczność wyznaczenia obszaru ograniczonego oddziaływania. Inwestor uzyskał dla przedmiotowego przedsięwzięcia decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Organ I instancji wskazał, że w badanym przypadku decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie przewidziała konieczności ustanowienia takiego obszaru określając jedynie warunki wykorzystania terenu oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich poprzez nakaz wprowadzenia optymalnych rozwiązań ekologicznych i technologicznych łagodzących niekorzystne efekty pracy elektrowni wiatrowych, przy czym rozwiązania techniczne nie powinny odbiegać od standardów stosowanych w obiektach związanych z tego typu działalnością w Polsce oraz krajach UE i opierać się na nowoczesnej technologii. Starosta podniósł, że zgodnie z dołączonym do wniosku projektem hałas przy źródle projektowanych elektrowni wyniesie 97,5 dB, co skutkuje dotrzymaniem norm określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r. Nr 120 poz. 826 ze zmian.). Wyjaśnił, że działki o numerach ewid. [...],[...] i [...] stanowiące własność ubiegających się o przymiot stron zgodnie z zapisami w decyzji o warunkach zabudowy stanowią grunty orne niezabudowane, dla których nie ma określonych maksymalnych poziomów hałasu, w związku z czym żadne standardy jakości środowiska w zakresie hałasu, ani związane z tym ograniczenia w inwestowaniu na nich nie obowiązują. Nadto z charakterystyki inwestycji wynika że nie emituje ona poza hałasem innych zanieczyszczeń czy promieniowania, które spowodowałoby ograniczenia w zagospodarowaniu działek znajdujących się w otoczeniu elektrowni wiatrowych, jak i użytkowaniu tych nieruchomości.

Starosta zauważył, że dana osoba jako właściciel nieruchomości (bezpośrednio graniczącej i nie tylko), chcąc uzyskać status strony musi wykazać się interesem prawnym znajdującym oparcie w przepisach prawa materialnego, przy czym interes ten musi być rzeczywiście istniejący i konkretny. Tylko ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową nieruchomości, wynikające z konkretnego przepisu prawa, dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Nawet w przypadku nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem, na którym planowana jest inwestycja, właściciel działki ma obowiązek wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem art. 5 ust. 2 P.b. W sprawach inwestycji stwarzającej uciążliwość dla otoczenia, interes prawny ma podmiot który posiada tytuł prawny do obiektów położonych w strefie oddziaływania tej inwestycji a nie tylko działki bezpośrednio z nią graniczącej.

Starosta podniósł, że wnioskodawcy wezwani zostali do wykazania prawa przymiotu strony w oparciu o art. 28 ust. 2 P.b. Jednakże, pomimo tego nie wskazali konkretnej normy prawa materialnego na występowanie oddziaływania związanego z inwestycją ograniczającego zagospodarowanie ich działek i nie złożyli żadnych nowych dowodów, które uzasadniałyby przyznanie im przymiotu strony w ww. postępowaniu. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uznał w toku postępowania, że obiekty elektrowni wiatrowej nie mają oddziaływania na działki nr ewid. [...],[...] i [...] należące do osób ubiegających się o nadanie im przymiotu strony w niniejszej sprawie i nie uchylił decyzji o pozwolenie na budowę.

Jednocześnie organ I instancji wskazał, że brak w poprzednich decyzjach ustalenia kręgu stron w oparciu o art. 28 k.p.a. uzasadnia uzupełnienie postępowania o wykazanie przez ubiegających się o przymiot strony przesłanek przynależnych stronie. W tych warunkach stosując ocenę prawną WSA zawartą w wyroku sygn. akt VII SA/Wa 2321/13, organ przystąpił do ustalenia kręgu osób posiadających przymiot strony w postępowaniu w oparciu o art. 28 k.p.a. Zwrócił się pismem z dnia [...] października 2014 r. skierowanym do wnioskodawców wzywając ich do wykazania prawa przymiotu strony w oparciu o art. 28 k.p.a., zakreślając im siedmiodniowy termin na zajęcie stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawcy nie wykazali podstawy prawnej uzasadniającej ich interes prawny i tym samym nie wykazali przymiotu strony w sprawie. Odesłanie organu do innych dokumentów nie oznacza, że wnioskodawcy określili swój interes prawny i że posiadają przymiot strony.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyli wnioskodawcy. Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Staroście do ponownego rozpoznania. Decyzji organu I instancji zarzucili naruszenie:

- prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz poprzez pominięcie wniosku dowodowego dotyczącego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...];

- prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzygnięciu do oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 2321/13;

- art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 563/15 orzekł o uchyleniu ww. decyzji organu odwoławczego. Sąd wyjaśnił, że bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego zachodzi wtedy, gdy strona skutecznie cofnie odwołanie (art. 137 k.p.a.), oraz wtedy, gdy organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie służy stronie. Legitymację do wniesienia odwołania będzie miał zatem zawsze podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja organu I instancji. Zdaniem WSA, taką decyzją w niniejszej sprawie była niewątpliwie decyzja Starosty z dnia [...] listopada 2014 r. odmawiająca uchylenia we wznowionym – na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – postępowaniu, decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę opisanego zamierzenia budowlanego, skoro rozstrzygnięcie to zapadło w wyniku ustalenia, że skarżący A.S. nie może być stroną w sprawie. Decyzja organu I instancji ewidentnie dotyczyła zatem praw i obowiązków A.S., co w konsekwencji oznacza, że mógł on skutecznie złożyć odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując to stanowisko. Tym samym, organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2014 r. Uzasadniając Wojewoda wskazał, że nie zauważa nieprawidłowości postępowania przeprowadzonego przez Starostę w związku z rozpatrywaniem złożonego w dniu [...] września 2012 r. wniosku inwestora o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę farmy wiatrowej [...].

Wojewoda nie stwierdził naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do pominięcia przez organ I instancji wniosku dowodowego dotyczącego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] wskazał, że wobec braku przyznania wnioskodawcom przymiotu strony nieuwzględnienie zgłoszonego żądania jest w pełni uzasadnione.

Organ odwoławczy wskazał także, że nie zauważa naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 2321/13. Stwierdził, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na wskazaniach zawartych w ww. wyroku. W dniu [...] października 2014 r. Starosta wezwał bowiem wnioskodawców do wykazania przed organem prawa przymiotu strony w oparciu o art. 28 k.p.a. Wezwani nie wykazali swojego interesu. Dlatego też uznać należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Wobec zaś powyższego, w ocenie Wojewody, brak jest też podstaw do uchylenia decyzji Starosty i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Konkludując Wojewoda stwierdził, że z analizy materiału dowodowego nie wynika, iż wnoszący odwołanie są stronami postępowania. Starosta wezwaniem z dnia [...] października 2014 r. zobowiązał wnioskodawców do wykazania przed organem prowadzącym wznowione postępowanie - prawa przymiotu strony w oparciu o art. 28 k.p.a. Pisma z dnia [...] listopada 2014 r. R. G. i z dnia [...] listopada 2014 r. A. S. nie uzasadniają ich podmiotowości w prowadzonym postępowaniu, ubiegający się o przymiot strony nie przywołali bowiem konkretnych norm prawa materialnego wskazujących na interes prawny, nie złożyli też żadnych nowych dowodów.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się A. S. (dalej: "skarżący"), który pismem z dnia [...] maja 2016 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez organy - w zasadzie obydwu instancji - do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2321/13;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zebranego w sprawie i jego oceny, zwłaszcza w postaci postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy ponownie badając sprawę w ogóle nie podjęły się analizy wpływu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację zadania polegającego na budowie dwóch elektrowni wiatrowych w miejscowości G., gm. G. na nieruchomość będącą własnością skarżącego.

Skarżący zauważył, że organy, badając ponownie sprawę ograniczyły się jedynie do wezwania skarżącego do wskazania podstawy prawnej, z której wywodzi swoje prawa jako strona a następnie stwierdziły, że skarżący takiej podstawy nie wskazał. Tymczasem skarżący, składając stosowne wyjaśnienia na przedmiotowe wezwanie wskazał choćby na przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące własności nieruchomości.

Nadto skarżący podniósł, że jak wynika z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, a zwłaszcza z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2011 r., inwestycja w postaci 2 elektrowni wiatrowych bezpośrednio oddziałuje na nieruchomość skarżącego albowiem wprowadzono szereg ograniczeń w sposobie jej użytkowania (korzystania). A zatem skoro inwestycja oddziałuje na nieruchomość będącą własnością skarżącego, to trudno nie przyznać mu przymiotu strony postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Mając na uwadze ww. przepisy oraz kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji naruszyły bowiem przepisy prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji prowadzi do konieczności uchylenia zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji.

Przede wszystkim zauważyć należy, że niniejsza sprawa jest już po raz kolejny rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 r. zapadłym w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2321/13 tutejszy Sąd uchylił bowiem poprzednie decyzje organów. Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1434/2005, opubl. Lex Polonica nr 400400). Związanie wskazaniami sądu administracyjnego oznacza powinność ścisłego, przy zachowaniu wszelkich zasad postępowania wyjaśniającego, wypełnienia zaleceń sądu, przy wyeliminowaniu jakichkolwiek niejasności czy choćby dwuznaczności odnoszących się do ustaleń stanu faktycznego. Inny sposób procedowania czyniłby kontrolę sądową iluzoryczną i pozbawioną sankcji w postaci możności powtórnej weryfikacji stanowiska właściwego w sprawie organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 119/2004, opubl. Lex Polonica nr 420541).

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Stanowi to bowiem gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu. Musi być więc konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu. Bez ścisłego stosowania omawianego przepisu trudno byłoby zresztą zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyrok NSA z 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.).

Mając na uwadze spoczywający na organie administracji obowiązek zastosowania się do zaleceń sądu administracyjnego, zauważyć należy, że badając prawidłowość decyzji zapadłej w następstwie uchylonego wcześniej rozstrzygnięcia sąd ma przede wszystkim obowiązek zbadania w jakim zakresie organ administracji zastosował się do jego wskazań. Analiza kwestionowanych skargą rozstrzygnięć prowadzi do wniosku, że organy administracji nie w pełni zastosowały się do oceny prawnej zawartej w uprzednio wydanym orzeczeniu sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając poprzednio zaskarżone decyzje organów obu instancji, w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 17 kwietnia 2014 r. zapadłego w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2321/13 wskazał, że organy administracji co najmniej przedwcześnie uznały, iż wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w niniejszej sprawie, a w konsekwencji, że nie zaistniała przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Kluczowe zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ocena czy wnioskodawcy winni byli brać udział w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Skoro zaś ustalenia organów, że wnioskodawcom taki przymiot nie przysługuje są co najmniej przedwczesne, zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i obowiązku należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, to jest zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

WSA podniósł także, że wbrew twierdzeniom organu w niniejszej sprawie przymiot strony winien być oceniany nie w oparciu o art. 28 ust. 2 P.b., lecz art. 28 k.p.a., który to przepis kreuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Art. 28 ust. 2 P.b. stanowi bowiem przepis szczególny w stosunku do pierwszego z wymienionych przepisów, co oznacza, że ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy przepis szczególny tak stanowi. Tymczasem art. 28 ust. 4 P.b. wskazuje, że przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 44 ww. ustawy.

Sąd wydając ww. wyrok zauważył nadto, że przedmiotowa inwestycja polega na budowie elektrowni wiatrowej wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą. Inwestycja ta należy do przedsięwzięć, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a to oznacza, że jest to inwestycja, która wymaga udziału społeczeństwa. Wobec powyższego ustalenie kręgu stron postępowania powinno odbywać się nie w oparciu o art. 28 ust. 2 P.b., jak uczyniły to organy administracji, lecz na zasadach ogólnych określonych w art. 28 k.p.a.

Jednocześnie Sąd za co najmniej przedwczesne uznał ustalenia organu, że przedmiotowa inwestycja nie oddziaływuje na nieruchomości stanowiące własność wnioskodawców. Wnioskodawcy bowiem - jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów są właścicielami nieruchomości o nr ew. [...],[...] i [...]. Działki te znajdują się w sąsiedztwie działek inwestycyjnych, a nawet z nimi częściowo graniczą. Organ ustalił zaś jedynie, że skoro działki stanowią niezabudowane grunty orne to nie mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Z charakterystyki inwestycji wynika bowiem, że nie emituje ona, poza hałasem innych zanieczyszczeń czy promieniowania, które powodowałoby ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości. Wskazano także na brak takich ustaleń w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Uszło jednak uwadze organu, że już w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia określono pośrednio pewnego rodzaju ograniczenia i oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działki sąsiednie. W pkt 2 określającym warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji wskazano m.in., że należy wnioskować do gmin obejmujących teren projektowanej farmy, aby w projekcie zmian w planie zagospodarowania przestrzennego wprowadzony został zakaz zalesiania gruntów rolnych w obszarze planowanej inwestycji oraz co najmniej 200 m wokół turbin. Należy także wnioskować o wprowadzenie zakazu zadrzewień i zakrzewień zwłaszcza o charakterze ciągłym szpalerów drzew) oraz zakazu tworzenia oczek wodnych i stawów na terenie farmy wiatrowej. W innym miejscu organ ustalający środowiskowe uwarunkowania wskazał także na to, że należy wnioskować do miejscowych rolników o rezygnację z upraw kukurydzy na terenie planowanego przedsięwzięcia i w jej otoczeniu, a także o wczesne, jesienne zaorywanie pól oraz niepozostawianie resztek pożniwnych i niezaoranych chwastów. A zatem ochrona wartości przyrodniczych i zasobów naturalnych odbywać się ma we współpracy z "miejscowymi rolnikami". Powyższe – zdaniem WSA – oznacza, że wbrew twierdzeniom organu przedmiotowa inwestycja w sposób pośredni oddziaływać będzie na nieruchomości sąsiednie, przy czym jako nieruchomości te należy traktować nie tylko działki bezpośrednio graniczące z nieruchomością inwestycyjną ale i położone w dalszej odległości skoro wskazuje się na możliwość wprowadzenia zakazu zalesiania i zakrzewiania w odległości 200 m od turbin.

Konkludując WSA stwierdził, że nawet jeśli decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie wprowadziła bezpośrednich ograniczeń dla nieruchomości sąsiednich, to nie oznacza to, że w pewien sposób pośrednio nie oddziaływuje na takie nieruchomości, w tym działki stanowiące własność wnioskodawców. Te okoliczności winny podlegać analizie organów administracji i w oparciu o tak dokonaną analizę organy powinny ustalić czy wnioskodawcom przysługiwał przymiot strony w oparciu o art. 28 k.p.a. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Przy powyższej ocenie organy powinny pamiętać, że posiadanie interesu prawnego nie jest tożsame z pojęciem jego naruszenia.

Sąd wskazał także, że rozpoznając ponownie sprawę obowiązkiem organu będzie ponowna analiza okoliczności sprawy, ocena czy wnioskodawcom przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. z uwzględnieniem m.in. zapisów zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Zgodzić się należy ze skarżącym, że organy ponownie badając sprawę, wbrew ww. wskazaniom Sądu zawartym w wyroku z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2321/13, w ogóle nie przeprowadziły analizy wpływu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację zadania polegającego na budowie dwóch elektrowni wiatrowych w miejscowości G., gm. G. na nieruchomość będącą własnością skarżącego. Organy zaś, w zasadzie ograniczyły się jedynie do wezwania skarżącego do wskazania podstawy prawnej, z której wywodzi swoje prawa jako strona a następnie stwierdziły, że skarżący takiej podstawy nie wskazał.

Sąd w wyroku z dnia z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2321/13, co wskazano już wyżej wyraźnie stwierdził, że nawet jeśli decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie wprowadziła bezpośrednich ograniczeń dla nieruchomości sąsiednich, to nie oznacza to, że w pewien sposób pośrednio nie oddziaływuje na takie nieruchomości, w tym działki stanowiące własność skarżącego. Te okoliczności winny więc podlegać analizie organów administracji i dopiero w oparciu o tak dokonaną analizę organy powinny ustalić czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w oparciu o art. 28 k.p.a. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Rozpoznając ponownie sprawę obowiązkiem organów było więc dokonanie stosownej analizy i oceny z uwzględnieniem m.in. zapisów zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu, organy obu instancji, po raz kolejny rozpoznając sprawę nie przeprowadziły jednak takiej analizy i oceny według wskazań zawartych w ww. wyroku, a tym samym naruszyły art. 153 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.