Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 582/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 193
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1, art. 140 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Lublin od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Lu 388/19 w sprawie ze skargi Gminy Lublin na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 6 maja 2019 r. nr GN-V.7534.2.17.2019 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 14 listopada 2019 r., II SA/Lu 388/19, oddalił skargę Gminy Lublin na decyzję Wojewody Lubelskiego z 6 maja 2019 r. nr GN-V.7534.2.17.2019 utrzymującą w mocy decyzję Starosty Lubelskiego z 22 listopada 2018 r. znak: IGM.6821.50.2017.MP1 orzekającą zwrot wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej dawnym nr [...] w części wchodzącej w obszar aktualnej działki nr [...] (obr. [...], ark. [...]), położonej w L. przy ul. [...].

W skardze kasacyjnej strona skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie i uwzględnienie w całości skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Sądowi I instancji zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. przepisu:

- art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, z późn. zm.; dalej: u.g.n.) przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i jako zbędna powinna zostać zwrócona byłym właścicielom, pomimo iż:

• powstały na niej elementy wchodzące w skład infrastruktury osiedla mieszkaniowego, którego budowa była celem wywłaszczenia,

• nie nastąpiła uzasadniająca zwrot nieruchomości zmiana celu wywłaszczenia, a jedynie modyfikacja inwestycji, która mieści się w celu uzasadniającym wywłaszczenie;

- art. 140 ust. 4 u.g.n. przez nieuwzględnienie wzrostu wartości zwracanej nieruchomości i znaczne zaniżenie należnego Gminie odszkodowania, w sytuacji, gdy wartość składników znajdujących się na gruncie winna być doliczona i uwzględniona w zobowiązaniu wnioskodawców względem Gminy;

2) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. tj. przepisu:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.; dalej: k.p.a.) przez zaakceptowanie błędnych ustaleń faktycznych organów obu instancji i oddalenie skargi pomimo tego, że organy naruszyły przepisy postępowania przez nienależytą i powierzchowną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że na nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. przez wadliwe wykonanie obowiązku kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, skutkujące oddaleniem przez Sąd skargi i zaakceptowaniem wadliwych decyzji administracyjnych, pomimo naruszenia przez organy prawa materialnego i błędnego uznania, iż nie doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia na spornej nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że znajdująca się na nieruchomości infrastruktura wpisuje się w cel wywłaszczenia – budowę osiedla mieszkaniowego. Zarówno lokalizacja jak i sposób zagospodarowania przedmiotowej, projektowanej działki dowodzą, że teren ten w znacznej części stanowi zieleniec osiedlowy, który pełni funkcję rekreacyjną i izolacyjną. Oczywistym jest, że w obrębie terenów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe, muszą występować inne, poza budynkami mieszkalnymi, obiekty takie właśnie jak m.in. zieleńce usytuowane pomiędzy poszczególnymi budowlami. Przestrzenie wolne od zabudowy, zapewniają bowiem mieszkańcom możliwość biernego i czynnego odpoczynku oraz dają poczucie ładu i harmonii. Potwierdza to utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury towarzyszącej tego osiedla. Pod pojęciem osiedla mieszkaniowego rozumie się bowiem nie tylko domy mieszkalne, ale także całą infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Przy ocenie zatem realizacji budowy osiedla mieszkaniowego należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak: budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlową, ciągi piesze (chodniki) oraz sieci podziemnej infrastruktury. Osiedle obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również całą pozostałą infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Strona skarżąca podniosła, że funkcjonalne powiązanie terenów zielonych z osiedlem mieszkaniowym przejawia się w pozytywnych warunkach bioklimatycznych, jakie tworzą one dla najbliższego otoczenia (mieszkańców) ale i dla całej aglomeracji miejskiej. Tereny zielone należą do koniecznych elementów osiedli mieszkaniowych, umożliwiając ich mieszkańcom na przykład wypoczynek i rekreację czy choćby służąc do estetycznego oddzielenia obszarów osiedli lub ich części o różnych sposobach zagospodarowania. Zachowanie odpowiednich proporcji pomiędzy terenami przyrodniczo czynnymi, a zurbanizowanymi wpływa na standard życia mieszkańców. Zieleń zapewnia mieszkańcom ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza czy tłumi hałas powstający od pobliskich szlaków komunikacyjnych. Co więcej, ma wpływ na termiczne i dynamiczne ruchy powietrza, stanowi instrument wymiany gazowej, redukując dwutlenek węgla oraz wpływa na mikroklimat miasta modyfikując wilgotność gleby i powietrza. Taką rolę pełni też zieleniec w przedmiotowej sprawie (poza funkcją rekreacyjną), zapewniając mieszkańcom ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza i tłumiąc hałas powstający od pobliskich szlaków komunikacyjnych, tj. ul. [...]. Dla pełnienia funkcji izolacyjnej nie ma przy tym znaczenia czy przed 2008 r. zieleń ta miała charakter zorganizowany. Z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt P 38/11 wynika, że organ może oceniać, czy w sprawie upłynęły terminy dotyczące rozpoczęcia i zrealizowania inwestycji, o których mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.g.n. tylko wówczas, gdy w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia nie został na nieruchomości zrealizowany. Wobec tego, że w dniu złożenia wniosku o zwrot nieruchomości cel nabycia został zrealizowany, ocena upływu terminów nie ma znaczenia i nie powinna być przez organy dokonywana. Jeżeli bowiem w dniu orzekania przez organ administracji cel wywłaszczenia został już zrealizowany, to zwrot nie powinien być możliwy bez względu na to, kiedy nastąpiła realizacja celu, licząc od momentu wywłaszczenia. Ewentualne przekroczenie terminu z art. 137 u.g.n. w odniesieniu do jednego z elementów całej, już zrealizowanej inwestycji nie musi prowadzić do uznania zbędności na cel wywłaszczenia. O zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia nie może świadczyć sam fakt nawet wieloletniego niezagospodarowania wywłaszczonego terenu, na przykład w sytuacji, gdy chodzi o wielką inwestycję, która wymaga długotrwałego procesu realizacji.

Ponadto, w ocenie strony skarżącej, Sąd I instancji błędnie uznał, że znajdujący się na niniejszej nieruchomości parking nie może świadczyć o realizacji celu wywłaszczenia. Nie ulega wątpliwości, że aktualnie istniejący na części zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości parking znajduje się w bliskim sąsiedztwie bloków i służy mieszkańcom osiedla. Potrzeba istnienia parkingu wiąże się ze znacznym wzrostem komunikacji samochodowej. Podnoszona kwestia braku związku funkcjonalnego między istniejącym parkingiem a osiedlem mieszkaniowym jest bezzasadna. Nie można planować osiedla nie zapewniając jego mieszkańcom możliwości korzystania z miejsc postojowych. Mieszkańcy osiedla, mogą być zainteresowani w zabezpieczeniu swojego mienia również na parkingach strzeżonych. Tym samym istnienie takich miejsc poprawia funkcjonalność osiedli. Okoliczność, że z infrastruktury osiedla mogą korzystać nie tylko mieszkańcy pobliskich bloków, w żaden sposób nie podważa ustalenia, że cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany. Przyjmując taki tok rozumowania należałoby wykluczyć z infrastruktury osiedla wszystkie parkingi osiedlowe, gdyż nie tylko mieszkańcy mogą z nich korzystać. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2014 r., I OSK 2768/12. Dla oceny czy dana nieruchomość podlega zwrotowi na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. konieczne jest prawidłowe ustalenie na jaki cel została ona wywłaszczona, a następnie zbadanie, czy cel ten na nieruchomości został zrealizowany. Zarówno organy jak i Sąd nie uwzględniły tego, że z zgodnie z Miejscowym Planem Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego zawnioskowany do zwrotu teren w części przeznaczony był pod dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji, a na obszarze zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości taki park, tj. park im. Jana Pawła II, powstał. Mimo powyższych okoliczności błędnie uznano, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Nie znajduje także uzasadnienia stanowisko Sądu I instancji, że skoro zgodnie z Miejscowym Planem Szczegółowym Zagospodarowania Przestrzennego grunt ten był przeznaczony pod realizację szkół zawodowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą, do realizacji których nie doszło, to tym samym nieruchomość ta jest niezagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Sąd pominął bowiem okoliczność, że budowa osiedla mieszkaniowego jest długotrwałym i skomplikowanym procesem, w trakcie którego często wielokrotnie dochodzi do zmiany lokalizacji poszczególnych jego elementów, a nierzadko także do rezygnacji z pierwotnie planowanych poszczególnych części osiedla na rzecz innych. Opisane działania stanowią jednak wyłącznie modyfikację elementów osiedla mieszkaniowego w ramach jednej inwestycji, która to modyfikacja nie zmienia charakteru celu wywłaszczenia. Inne usytuowanie obiektów infrastruktury osiedla bądź też rezygnacja z pewnych jego elementów na poczet innych w odniesieniu do pierwotnego planu nie daje podstaw do przyjęcia, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, jeżeli nieruchomość wywłaszczono i wykorzystano pod budowę osiedla mieszkaniowego. W przypadku inwestycji o złożonym, kompleksowym charakterze, których funkcjonowanie związane jest z istnieniem zróżnicowanej zabudowy i funkcji obszarów, realizowanych etapami, możliwe jest dokonywanie zmian w koncepcjach zagospodarowania. Jeżeli zatem wywłaszczenie następuje na jakiś określony, założony cel, to mające miejsce na etapie realizacji zmiany szczegółowego zagospodarowania i nadane funkcje nie świadczą o zbędności terenu dla celu wywłaszczenia (zob. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., I OSK 2625/16). Tym samym niezrozumiałym jest czemu w niniejszej sprawie zastąpienie przewidzianych w Miejscowym Planie na części terenu szkół zawodowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą i zorganizowane w tym miejscu zieleńca, który spełnia podobne funkcje zapewniając przestrzeń wolną od zabudowy, tak niezbędną w dużych aglomeracjach miejskich oraz parkingu służącego mieszkańcom osiedla, nie zostało uznane przez Sąd za dopuszczalną modyfikację celu wywłaszczenia. Istniejąca na przedmiotowej nieruchomości przestrzeń pozbawiona zabudowy, zagospodarowana jako teren zielony, winna być traktowana jako element infrastruktury osiedla, tworzący warunki do odseparowania jego mieszkańców od uciążliwości związanych z zamieszkiwaniem w mieście, co szerzej omówiono powyżej. Ocena stopnia realizacji osiedla nie może być dokonywana w odniesieniu jedynie do poszczególnych jego elementów z pominięciem odniesienia się do całości. Nie da się bowiem ocenić wykonania celu wywłaszczenia w postaci tak skomplikowanego przedsięwzięcia jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego przez pryzmat wyłącznie poszczególnych jego elementów. Wszystkie składniki osiedla są ze sobą powiązane tworząc jednolitą, harmonijnie działającą całość. Odniesienie się przez Sąd jedynie do stopnia zagospodarowania gruntu zawnioskowanego do zwrotu bez potraktowania go jako części zorganizowanego zespołu obiektów osiedla mieszkaniowego doprowadziło do całkowicie błędnego przekonania o jego zbędności na cel wywłaszczenia.

Niezależnie od powyższych argumentów, strona skarżąca wskazała, że zarówno organy jak i Sąd naruszyły przepis art. 140 ust. 4 u.g.n., nie wzięły bowiem pod uwagę wzrostu wartości zwracanej nieruchomości i nie uwzględniły powyższego w kwocie należnego do zwrotu na rzecz Gminy odszkodowania. Decyzja Starosty całkowicie pomija wartość nakładów poniesionych na nieruchomości w związku z realizacją celu wywłaszczenia. W tym miejscu przywołano wyrok NSA z 3 lutego 2012 r., I OSK 303/11.

Zarządzeniem z 17 listopada 2022 r. Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm., dalej: uCOVID-19), zarządził skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych. Mimo określenia, że zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy błędnej wykładni, analiza zarzutu nie potwierdza tej formy naruszenia. Zarzut błędnej wykładni musi odnosić się do podjętych przez Sąd I instancji czynności interpretacyjnych, wskazywać na naruszone dyrektywy interpretacyjne, określać jak powinna wyglądać prawidłowa wykładnia i do ustalenia jakiej normy prawnej powinna prowadzić. Takiej argumentacji skarga kasacyjna nie zawiera. Sposób sformułowania zarzutu dotyczy natomiast kwestii związanych z kwalifikacją prawną stanu faktycznego, podnosząc brak podstaw do zastosowania art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. Kwalifikacja prawna okoliczności faktycznych sprawy to kwestia zastosowania prawa materialnego, zarzut dotyczy zatem niewłaściwego zastosowania prawa materialnego. Taki zarzut podlega rozpoznaniu w drugiej kolejności, w pierwszej kolejności należy bowiem zweryfikować prawidłowość przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych, dopiero następczo możliwe będzie ocenienie, czy do tych okoliczności powinna mieć zastosowanie norma prawa materialnego.

Nie są skuteczne zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczących ustaleń faktycznych, obejmujące art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przywołując w skardze kasacyjnej wyrok TK z 13 marca 2014 r., P 38/11 skarżąca kasacyjnie przytoczyła jedynie fragment sentencji tego wyroku. Tymczasem Trybunał orzekł, że art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stan zagospodarowania terenu objętego wnioskiem ma zatem znaczenie nie tylko na datę złożenia wniosku o zwrot, ale nadto realizacja celu wywłaszczenia musi nastąpić do 22 września 2004 r. Pominięcie tego warunku w skardze kasacyjnej wypacza stanowisko zajęte w sprawie przez Sąd I instancji i pomija ustalone okoliczności faktyczne.

Po pierwsze, nie ma podstaw do przyjęcia, że celem wywłaszczenia było urządzenie parku dzielnicowego. Powołanie się w tym zakresie na Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego Lublin-[...] nie jest wystarczające. Plan ten nie był w postępowaniu pominięty, przywołały jego postanowienia organy, co odnotował Sąd I instancji. Ustalenia dotyczące celu wywłaszczenia były jednak prowadzone z uwzględnieniem szeregu innych dokumentów, w szczególności wyjściowym była sama decyzja o wywłaszczeniu, wskazująca na budowę osiedla "[...]". Ze względu na ogólny charakter tak wskazanego celu wywłaszczenia, organy prawidłowo podjęły czynności w celu jego sprecyzowania i ustalono, w oparciu o koncepcję programowo-przestrzenną osiedla, że końcowo cel ten stanowiła budowa zespołu szkół wraz z terenami sportowymi. Taki cel korespondował nadto z postanowieniami planów miejscowych. Postanowienia planu szczegółowego z 1976 r., jako dokumentu w dalszej kolejności związanego z inwestycją, nie podważają tego ustalenia, jakkolwiek przyznano w postępowaniu, że zgodnie z planem część terenu objętego wnioskiem przeznaczona była pod zieleń parkową, z możliwością realizacji urządzeń sportowych. W konsekwencji jednak w koncepcji programowej osiedla z 1986 r. teren objęty wnioskiem przeznaczony został pod realizację zespołu szkół wraz z otaczającymi je terenami zielonymi i sportowymi, zaś zieleń parkowa zlokalizowana była poza tym terenem. W tych okolicznościach nie można postawić zarzutu organom, że wadliwie rozpoznały cel wywłaszczenia, w ramach planowanego osiedla był nim zespół szkół wraz z zaprojektowanym otoczeniem. Nie ulega wątpliwości, że taki kompleks nie powstał. Natomiast poczynienie powyższych ustaleń na podstawie szeregu dokumentów określonych w decyzji, nie wyłącznie na podstawie planu szczegółowego z 1976 r., nie uzasadnia postawienia organom zarzutu naruszenia art. 7 czy 77 § 1 k.p.a. Wręcz przeciwnie, jest właśnie wyrazem pełnego zgromadzenia dostępnych materiałów i czynienia ustaleń faktycznych z ich wykorzystaniem, bez zawężenia do części dostępnego materiału dowodowego.

Oczywiście, należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie, że realizacja takiego założenia jak osiedle mieszkaniowe, budowanego etapami i długo, otwiera możliwość modyfikacji szczegółowych założeń i możliwe jest ich modyfikowanie, co oznacza zgodę na wprowadzenie w miejsce pierwotnie zaplanowanego zagospodarowania, obiektów innych, byle związanych funkcjonalnie z osiedlem jako celem wywłaszczenia. Do takich modyfikacji należy niewątpliwie zaliczyć założenie zieleni osiedlowej, pojawia się w tej sytuacji jednak kwestia daty, w jakiej doszło do realizacji takiej modyfikacji celu. Zieleń ta po pierwsze musi być urządzona, nadto zrealizowana w terminach określonych ustawą. W rozpoznawanej sprawie termin ten wynika z wyroku TK P 38/11, czyli zmodyfikowany cel powinien zostać zrealizowany przed 22 września 2004 r. W sprawie przyjęto, że organizacja zieleni miała miejsce po tej dacie, część działki zajęta aktualnie pod urządzoną zieleń, została zagospodarowana po 2008 r. Przeciwko temu ustaleniu nie przedstawiono żadnego dowodu. W odniesieniu do pozostałego terenu zielonego w trakcie oględzin w 2017 r. ustalono, że jest porośnięty wysokimi chwastami, a na części nawet wysypano gruz.

Nie są również wadliwe ustalenia i oceny dotyczące skutków wykorzystania części terenu dla potrzeb parkingu. Ustalono, że nie jest to parking zarządzany przez spółdzielnię mieszkaniową czy administratora osiedla, a do gruntu tego spółdzielnia czy wspólnoty mieszkaniowe nie mają żadnego tytułu prawnego, nie stanowi on zatem terenu wchodzącego w skład osiedla, ustalono, że teren wchodzi do zasobu nieruchomości gminnych, czemu w skardze kasacyjnej nie zaprzeczono. W tej sytuacji nie jest wadliwy wniosek, że zagospodarowanie pod parking nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia pod postacią infrastruktury osiedla, ocena taka nie narusza art. 80 k.p.a.

Skoro nie są uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania i nie podważono ustaleń faktycznych w sprawie, nie mógł odnieść skutku zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego. Nie znajduje potwierdzenia także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., skoro Sąd I instancji zasadnie nie stwierdził naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to nie miał podstaw do uwzględnienia skargi i zastosowania tego przepisu.

Nie doszło również do naruszenia art. 140 ust. 4 u.g.n. Wskazane w tym przepisie zwiększenie wartości nieruchomości na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości, powiększające wysokość odszkodowania zwracanego Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego przez byłego właściciela lub jego spadkobierców, określonego według zasad wskazanych w art. 140 ust. 2 tej ustawy, może obejmować tylko te nakłady, które zostały poczynione dla realizacji celu, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie. Zwiększenie wartości nieruchomości spowodowane nakładami nie związanymi z realizacją celu wywłaszczenia, nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości odszkodowania (wyrok NSA z 7 października 2020 r., I OSK 1367/19). Trzeba też zwrócić uwagę, że zarzut ten postawiony został dopiero w skardze kasacyjnej i nie określono, co wskazuje na to, że do takiego wzrostu wartości doszło.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.