Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 154/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.64 § 1 pkt 4 . § 6,§ 9 pkt 3, § 10, art.64 c § 1, § 7.
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Oleś, Asesor WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi D. K. spółka z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] wydanym na wniosek "A" sp. z o. o. z siedzibą w G. określił koszty egzekucyjne powstałe w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 16 lipca 2007 r. w wysokości 36.521,10 zł. W uzasadnieniu postanowienia podano, że podstawą naliczenia kosztów egzekucyjnych była kwota 608.685,42 zł, na którą składała się należność główna - 604.330,90 zł wraz z odsetkami w wysokości 4.354,52 zł, i wyniosły one: opłata manipulacyjna 1% - 6.086,80 zł ; zajęcie rachunku 5% - 30.434,30 zł. Z zajęcia rachunku bankowego przekazano kwotę 58,97 zł, która została zaliczona na poczet kosztów egzekucyjnych. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z dnia 9 października 2007 r. poinformował organ egzekucyjny, że należności objęte tytułem egzekucyjnym nr [...] zostały w dniu 28 września 2007 r. zapłacone przez zobowiązanego. Organ egzekucyjny w dniu 1 października 2007 r. przesłał do banku i do zobowiązanego zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia podając aktualny wykaz dochodzonych zobowiązań pieniężnych określonych do kosztów egzekucyjnych w kwocie 36.462,20 zł.

"A" sp. z o. o. wniosła zażalenie na wyżej opisane postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej. Kwestionowanemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie art. 64c § 1 – 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne przyjęcie, jakoby koszty egzekucyjne w niniejszej sprawie obciążały spółkę. Spółka wywiodła swoje stanowisko z tego, że jeszcze przed wszczęciem egzekucji wniosła o odroczenie płatności podatku od towarów i usług, decyzję zgodną z wnioskiem wydano i spółka dobrowolnie uiściła podatek łącznie z odsetkami i opłatą prolongacyjną. Ponadto, w ocenie spółki zaskarżone zażalenie narusza art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym poprzez bezzasadne obciążenie jej opłatą manipulacyjną. Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie, że koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela, ewentualnie inny podmiot. Wskazując na utrwaloną linię orzecznictwa Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego spółka stwierdziła, że w sytuacji, gdy organ egzekucyjny własnym staraniem nie doprowadzi do wyegzekwowania należności, to dłużnika koszty egzekucji nie mogą obciążać. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji spółka zauważyła, iż w toku postępowania egzekucyjnego zajęto jedynie rachunek bankowy i zawieszono postępowanie po czym stwierdzono bezprzedmiotowość postępowania wskutek zapłaty podatku. Kwota 6.000 zł za te czynności jawi się jako wręcz rażąco wygórowana.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na koszty egzekucyjne składają się opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna oraz wydatki egzekucyjne. W przedmiotowej sprawie koszty egzekucyjne powstały w związku z czynnością egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem – ING Bank Śląski SA. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo obliczył wysokość kosztów egzekucyjnych, stwierdził też, że zaistniała przesłanka uprawniająca ten organ do pobrania opłat za czynności egzekucyjne, określona w art. 64 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 64 § 8 powołanej wyżej ustawy zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnej, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Odpowiadając na zarzut, iż strona złożyła wniosek o odroczenie terminu zapłaty zaległości podatkowej dochodzonej na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego stwierdzono, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dopiero bowiem wydanie rozstrzygnięcia o odroczeniu terminu wykonania obowiązku powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w myśl dyspozycji art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

"A" sp. z o. o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 2 i art. 8 Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisów art. 64 § 1, § 6, § 8 i art. 64c § 1 zd. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które to przepisy są obarczone wadą niekonstytucyjności, albowiem niezgodne z zasadą demokratycznego państwa prawa jest to, aby obciążać podatnika kosztami egzekucji także wówczas, gdy podatnik dobrowolnie wpłaca należność podatkową, a postępowanie egzekucyjne nie prowadzi do wyegzekwowania żadnej istotnej kwoty. Wobec powyższego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Uzasadniając skargę skarżąca przytoczyła obszerne fragmenty wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 maja 2005 r. Sygn. akt P 6/04, w którym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności przepisu art. 49 zdanie 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Przepis ten stanowił, że komornik pobierał opłatę egzekucyjną także wówczas, gdy umarzał postępowanie na wniosek wierzyciela, a więc także i wówczas, gdy nie wyegzekwował żadnej kwoty. Skarżąca wskazała ponadto na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2006 r. P 18/05, w którym kwestionując zgodność z ustawą zasadniczą art. 49 ust. 1 zdanie trzecie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji Trybunał powtórzył argumentację przedstawioną w wyroku z dnia 17 maja 2005 r. Strona skarżąca powołała również orzeczenia Sądu Najwyższego (postanowienie z 14.07.2005 r. Sygn. akt III CZP 42/05 Biuletyn SN nr 10 z 2005 r. oraz uchwałę z dnia 16.12.2005 r. Sygn. akt III CZP 116/05, OSNC 2006/12/197), z których wynika, że komornikowi nie przysługuje uprawnienie do pobrania opłaty przewidzianej w art. 49 zd. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji jeżeli postępowanie egzekucyjne ulega umorzeniu przed wyegzekwowaniem jakichkolwiek świadczeń. Według skarżącej nie ma żadnych podstaw, aby w postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązywały inne reguły, tzn. zezwalające na to, aby pomimo braku wyegzekwowania jakichkolwiek kwot należna była cała opłata egzekucyjna. Zaznaczono przy tym, że wyegzekwowana kwota 58,97 zł jest nieznaczna w aspekcie całej dochodzonej kwoty. W ocenie skarżącej powstaje wrażenie, że jest karana mimo samodzielnego spełnienia świadczenia, więc jest stawiana w takiej samej sytuacji, co podatnik, który z własnej woli nie uiszcza nic, a tylko czynność organu egzekucyjnego doprowadzają do zapłaty podatku. Strona skarżąca zwróciła również uwagę, że mimo niewielkiego nakładu sił i środków ze strony organu egzekucyjnego zobowiązany jest zmuszany do uiszczenia niebagatelnej kwoty przeszło 30.000 zł tym bardziej, że zastosowanie tego środka egzekucyjnego nie doprowadziło w ogóle (pomijając kwotę 58,97 zł) do zaspokojenie wierzyciela. W konkluzji powyższych uwag skarżąca stanąła na stanowisku, iż art. 64 § 1 i art. 64 § 8 w związku z art. 64c § 1 zd. 2 powinny zostać uznane za sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP. Za sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP należy uznać także art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem opłata ta nie jest uzależniona od nakładu pracy i faktycznych wydatków organu egzekucyjnego, ale stanowi swoistą dodatkową "opłatę" egzekucyjną, gdy w świetle art. 64c § 1 opłata ta nie pokrywa wydatków egzekucyjnych i jest ściągana niezależnie od tychże wydatków.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności wskazanych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że przywołane w skardze orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jak i Sądu Najwyższego dotyczą ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, a nie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która stanowiła podstawę orzekania w sprawie niniejszej. Nie może zatem skarżący wywodzić na ich podstawie korzystnych dla siebie skutków prawnych. Podniesiono także, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wiąże kosztów egzekucyjnych z efektywnością tej egzekucji, uzależnia ich wysokości jedynie od zastosowania środka egzekucyjnego.

Strona skarżąca na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. wniosło o to, by Sąd wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP o zbadanie czy przepis art. 64 § 1 i art. 64 § 8 w zw. z art. 64c § 1 zd. 2 oraz art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są zgodne z art. 2 Konstytucji RP. Sąd zobowiązał skarżącą do pisemnego przedstawienia przedmiotowego wniosku wraz z uzasadnieniem.

Skarżąca pismem z dnia 12 maja 2008 r. podtrzymała wniosek złożony na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. jednocześnie rozszerzając zakres pytania do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności kwestionowanych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji także z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła, że choć powołane orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego dotyczą innej ustawy to nie powinny pozostać bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Z punktu widzenia dłużnika sytuacja jest bowiem tożsama – czy to w sądowym postępowaniu egzekucyjnym, czy też w administracyjnym chodzi o wyegzekwowanie należności, co wiąże się z kosztami egzekucji. W ocenie skarżącej byłoby niezrozumiałe i rażąco sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawa, gdyby okazało się, że w egzekucji "komorniczej" nie ma obowiązku ponoszenia kosztów w razie barku wyegzekwowania należności i zapłacie należności poza postępowaniem egzekucyjnym, a w egzekucji administracyjnej tak jest. Sytuacja taka jest tym bardziej niezrozumiała jeżeli weźmie się pod uwagę, że organ egzekucyjny w egzekucji administracyjnej jest podmiotem publicznym a komornik prowadzi działalność na własny rachunek. W ocenie skarżącej, zasada równości nakazuje, aby inaczej traktować tych podatników, którzy sami dokonują zapłaty ciążących na nich należności i takich, którzy uchylając się od obowiązku zapłaty ciążących na nich należności powodują wszczęcie długotrwałego postępowania egzekucyjnego. W ocenie skarżącej nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa jest sytuacja, w której koszty egzekucyjne powstają nie na skutek wyegzekwowania należności ale już na skutek podjęcia jakiejkolwiek czynności egzekucyjnej. Skarżący zarzucił niezgodność art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż opłata manipulacyjna w nim określona nie jest uzależniona od nakładu pracy i wydatków organu egzekucyjnego ale jest to swoista, kolejna opłata egzekucyjna, która przy takich samych czynnościach może być w różnej wysokości.

Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie z dnia 17 lipca 2008 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Stwierdził nadto, że ocena zgodności z Konstytucją RP wskazanych we wniosku skarżącej przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, leży poza jego kompetencją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2008 r. postanowił oddalić wniosek strony skarżącej w przedmiocie skierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego czy przepisy art. 64 § 1 i art. 64 § 8 w związku z art. 64c § 1 zdanie 2 oraz art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są zgodne z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, albowiem odpowiedź na tak postawione pytanie prawne nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa.

W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do wniosku strony skarżącej o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym czy przepisy art. 64 § 1 i art. 64 § 8 w związku z art. 64c § 1 zdanie 2 oraz art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są zgodne z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przyjmuje się, że ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzi konieczność wystąpienia przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest pozostawiona uznaniu sądu i to skład orzekający ocenia - na gruncie konkretnej rozstrzyganej sprawy - czy zachodzi taka konieczność (wyrok NSA z 21.12.2004 r. Sygn. akt OSK 971/04. LEX nr 236849). Sąd nie może stawiać pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji RP dopóty, dopóki sam nie wyrobi sobie poglądu prawnego w kwestii niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdził, że na gruncie rozstrzyganej sprawy nie można zasadnie formułować pod adresem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które w sprawie niniejszej zostały zastosowane zarzutów niezgodności z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Należy bowiem zauważyć, że ustawodawca ma prawo kreować określone rozwiązania prawne i wprowadzać warunki ich funkcjonowania, a także różnicować obywateli zależnie od cech mających znaczenia prawne, oczywiście z poszanowaniem zasad wynikających z Konstytucji.

Postępowanie egzekucyjne w administracji reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Zgodnie z art. 18 tej ustawy jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy czym, jak zauważono w orzecznictwie uregulowania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kwestii kosztów egzekucyjnych są kompleksowe i nie ma w tym zakresie podstaw do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z 19.02.2007 r. Sygn. akt III SA/Wa 3046/06, LEX nr 311963). Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku o braku podstaw do tego aby stosować w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882. z późn. zm.). Zatem okoliczność, że Trybunał Konstytucyjny orzekł niegodność z Konstytucją RP przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w zakresie kosztów tego postępowania nie może przesądzać o niekonstytucyjności przepisów określających koszty postępowania egzekucyjnego w administracji.

Według skarżącej niekonstytucyjność kwestionowanych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika stąd, iż określają one wysokość kosztów tego postępowania w oderwaniu od efektywności prowadzonej egzekucji. W ocenie Sądu rozwiązanie to nie stoi w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) jak i zasadą równości (art.32 ust. 1 Konstytucji RP.). Należy zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 maja 2005 r. Sygn. akt P 6/04 stwierdził m. in., że nie neguje prawa ustawodawcy do "oderwania" wszelkich należności komorników od nakładu ich pracy i skuteczności dokonywania egzekucji. Powyższe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego pozwala wyprowadzić wniosek, że sposób określania kosztów w postępowaniu egzekucyjnym, w tym także w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, mieści się w graniach uprawnień ustawodawcy, a ustawodawca nie jest związany w tym zakresie żadnymi dyrektywami co do wyboru sposobu określenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca przyjął zasadę, że koszty tego postępowania nie mają związku z efektywnością postępowania. Obciążają zobowiązanego już w momencie, gdy swoim zachowaniem polegającym na uchylaniu się od obowiązków, doprowadził do konieczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (doręczenie odpisu tytułu wykonawczego). Tym samym ustawodawca na zobowiązanego przerzucił ryzyko ponoszenia wszelkich kosztów powstałych w toku postępowania egzekucyjnego niezależnie od efektywności tego postępowania i wydatków organu egzekucyjnego z tym postępowaniem związanych. Jako chybiony uznać należy zarzut, iż ustawodawca w jednakowy sposób traktuje podatników, którzy dokonują zapłaty ciążących na nich należności i takich, którzy uchylają się od tego obowiązku. Mieć należy bowiem na uwadze, że w stosunku do podatników, którzy realizują swoje obowiązki w terminie nie może być wszczęte postępowanie egzekucyjne, tym samym nie narażają się oni na koszty wynikające z postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, brak jest natomiast prawnie doniosłych argumentów, które uzasadniać miałyby różnicowanie sytuacji prawnej pomiędzy podatnikami, którzy swoim postępowaniem doprowadzili do wszczęcia postępowania egzekucyjnego ze względu na sposób wykonania tego zobowiązania po wszczęciu tego postępowania, np. dlatego, że uiścili podatek poza postępowaniem egzekucyjnym jak miało to miejsce w sprawie niniejszej. Jedni i drudzy posiadają istotną prawnie cechę wspólną jaką jest niewywiązanie się z ustawowego obowiązku zapłacenia podatku we właściwym terminie.

Odrębną kwestią jaka rodzi się na gruncie rozpoznawanej sprawy jest ocena skutków zastosowania kwestionowanych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w aspekcie racjonalności i adekwatności. Podzielić należy bowiem pogląd skarżącego, że w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne sprowadza się do dwóch czynności – zajęcia rachunku bankowego oraz doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunku i odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu – naliczenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 36.521,10 zł musi budzić uzasadnione wątpliwości, które dodatkowo wzmacnia argument, iż kwota zaległości została dobrowolnie uiszczona przez zobowiązanego w odroczonym przez organ podatkowy terminie, a wynikiem postępowania egzekucyjnego jest zajęcie kwoty 56,00 zł.

W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, aby wyeliminować oczywiście nieuzasadnione skutki finansowe dla skarżącego należy rozważyć zastosowanie instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych Zgodnie z art. 64e § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji koszty egzekucyjne mogą być umorzone jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny. Jeżeli więc przyjąć, że interes publiczny realizuje się także w przestrzeganiu pewnych ogólnych zasad porządku prawnego jak zasada zaufania do organów państwa oraz zasada proporcjonalności oceniana według kryteriów niezbędności i adekwatności zastosowanych środków to organ egzekucyjny powinien możliwość stosownego umorzenia kosztów egzekucyjnych rozważyć. Należy też pamiętać, że także odnośnie kosztów egzekucyjnych mają zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiące o zasadach ogólnych postępowania egzekucyjnego. Chodzić tu będzie w szczególności o zasadę celowości i zasadę gospodarnego prowadzenia egzekucji (art. 7 i n.) Z powyższych zasad wynika, że zobowiązany będzie ponosił koszty celowe, niezbędne do przeprowadzenia egzekucji (R. Hauser. Z. Leoński Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. C.H. Beck. Warszawa 2004). Podsumowując należy stwierdzić, iż niezależnie od tego że ustawodawca nie powiązał kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji z jego efektywnością oraz realnymi nakładami pracy organu egzekucyjnego to jednak koszty egzekucyjne nie mogą przekształcać się w dokuczliwą sankcję, w sposób nieuzasadniony obciążającą zobowiązanego. Nadto mieć należy na uwadze, że funkcją kosztów egzekucyjnych jest pokrycie kosztów działania organu egzekucyjnego – nawet jeżeli ich wysokość jest określana ryczałtowo - a nie kreowanie dodatkowych dochodów organu egzekucyjnego. Niemniej jednak przedstawione wyżej uwagi formułowane są na marginesie sprawy niniejszej i nie mogą przesądzać wyniku ewentualnego postępowania organu egzekucyjnego w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, iż nie narusza ono prawa. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest między stronami sporny. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego skierował do organu egzekucyjnego tegoż urzędu celem realizacji tytuł wykonawczy [...] z dnia 16 lipca 2007 r. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego "A" sp. z o. o. w ING Banku Śląskim – zawiadomienie z dnia 17 lipca 2007 r. Trafnie wskazano, że zgodnie z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki, które obciążałyby odpowiedzialnością za koszty egzekucji wierzyciela lub organ egzekucyjny.

W ocenie Sądu koszty postępowania egzekucyjnego zostały naliczone w sposób prawidłowy. Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych powodowało obowiązek uiszczenia opłaty za tą czynność egzekucyjna w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. co w realiach sprawy niniejszej oznacza kwotę 30.434,30 zł. Obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z chwilą zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Stosownie do art. 64 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny pobiera opłaty za czynności egzekucyjne, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że organ egzekucyjny zachował powyższy warunek. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstał, w myśl art. 64 § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Opłata manipulacyjna, stosownie do art. 64 § 6 tej ustawy stanowi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł. co w realiach rozpoznawanej sprawy oznacza, że wynosi ona 6.086,80 zł. Natomiast

W sposób prawidłowy odniósł się organ odwoławczy do zarzutu, iż został złożony przez zobowiązanego wniosek o odroczenie terminu płatności. Dopiero rozstrzygnięcie, w którym następuje odroczenie terminu wykonania obowiązku odnosi skutek w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem wydanie takiego rozstrzygnięcia powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w administracji w myśl art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro więc wydanie decyzji o odroczeniu terminu płatności nastąpiło dopiero w dniu 22 sierpnia 2007 r. a więc po wszczęciu egzekucji administracyjnej i dokonaniu zajęcia wierzytelności nie miało to wpływu na naliczenie kosztów egzekucyjnych.

Zapłata dochodzonej w drodze egzekucji administracyjnej należności poza postępowaniem egzekucyjnym nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatki egzekucyjne co wynika z treści art. 64 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.