Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 529/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 187 § 1, art. 191, art. 194; art. 210 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 63; art. 201 ust. 1 i ust. 3; art. 218; art. 219; art. 220 ust. 1 i ust. 2 lit. b); art. 221 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 grudnia 2011 r. nr [...] skierowaną do A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Naczelnik Urzędu Celnego określił dla towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 8 stycznia 2009 r. (to jest dla krzemu metalicznego importowanego z Tajwanu według faktury [...] z dnia 17 października 2008r.): kraj pochodzenia – Chiny; stawkę cła antydumpingowego w wysokości 49 %; niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego ostatecznego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 517.527,00 zł oraz odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne.

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 65 ust. 5 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 1, ust. 3 lit. c , art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 201 ust. 2, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302.1 z 1992 r. ze zm.), rozporządzenie Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 291 z 31 października 2008 r.) oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 398/2004 z dnia 2 marca 2004 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przewóz krzemu pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 66 z dnia 4 marca 2004 r.).

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że agencja celna B działająca w imieniu firmy A Sp. z o.o. zgłosiła celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu - towar importowany z Tajwanu wg faktury z dnia 17 października 2008 r. nr [...] (krzem metaliczny). Eksporterem towaru była firma C z Wielkiej Brytanii.

Zgłoszenie zostało przyjęte i zaewidencjonowane pod numerem

[...]. Obejmując towar przedmiotową procedurą kwotę należności celnych określono w wysokości 51.462,00 zł z zastosowaniem stawki erga omnes 5,5 %, zaś podatek od towarów i usług z tytułu importu wg stawki 22% tj. w wysokości 217.169,00 zł.

Pochodzenie towaru zostało zadeklarowane jako Tajwan na podstawie załączonego do zgłoszenia świadectwa pochodzenia nr [...] z dnia 21 listopada 2008 r. (k. 26 akt administracyjnych).

Postanowieniem z dnia 22 lipca 2011r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego.

W dniu 20 września 2011r. do organu wpłynął sporządzony przez przedstawicieli Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) raport nr [...] (wersja w języku angielskim wraz z załącznikami – k. 39 – 100; tłumaczenie przysięgłe na język polski – k. 163 – 201 akt administracyjnych). Dochodzenie OLAF przeprowadzone zostało w związku z podejrzeniem, iż towar deklarowany jako pochodzący z Tajwanu faktycznie pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej.

W raporcie stwierdzono, iż tajwańskie firmy objęte dochodzeniem (m. in. firma D) importowały krzem z Chińskiej Republiki Ludowej do Tajwanu oraz ponownie eksportowały chiński krzem do Unii Europejskiej, deklarując jego tajwańskie pochodzenie. Stwierdzono, że badane spółki zajmowały się handlem, a nie produkcją krzemu. W celu ustalenia związków między importowanym z Chin do Tajwanu, a następnie eksportowanym do krajów Unii Europejskiej krzemem (w tym też do Polski) przeprowadzono wizytację w objętych dochodzeniem spółkach.

Następnie dnia 18 października 2011r. do organu wpłynęło pismo Ministerstwa Finansów (Departamentu Kontroli Celno – Akcyzowej i Kontroli Gier) wraz z załącznikami (w tym fakturą nr [...] z dnia 21 lipca 2008 r.), z którego wynikało, że importowany towar, tj. krzem metaliczny dopuszczony do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 8 stycznia 2009r. pochodzi z Chin, a nie jak wskazano w zgłoszeniu celnym, z Tajwanu. Z listy tajwańskich importów i eksportów wynikało bowiem, że firma D w dniu 18 listopada 2008 r. dokonała importu 140.000 kg krzemu metalicznego chińskiego pochodzenia, który został później eksportowany do UE. Krzem sprzedany został firmie C i wysłany bezpośrednio do A Sp. z o.o.

Powyższe ustalenia doprowadziły organ pierwszej instancji do określenia należności celnych w oparciu o akty normatywne nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz krzemu pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej.

W odwołaniu od powyższej decyzji A Sp. z o. o. w W. wniosła o jej uchylenie, zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 220 ust. 2 lit b Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 i 2 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 26 marca 2012 r. nr [...] skierowaną do A Sp. z o.o. z siedzibą w W., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że spór w przedmiotowej sprawie dotyczy kraju pochodzenia przywiezionego z Tajwanu krzemu metalicznego i nałożonego nań cła antydumpingowego z uwagi na wyniki postępowania weryfikacyjnego, przeprowadzonego przez OLAF w zakresie pochodzenia krzemu metalicznego i unikania płacenia cła antydumpingowego.

W raporcie wyjaśniono, iż wstępne dochodzenie przeprowadzone przez tajwański Wydział Dochodzeń wykazało, że firma D. importowała krzem z Chińskiej Republiki Ludowej i ponownie go eksportowała, jednak na dzień sporządzenia raportu nie można było jeszcze dokładnie ustalić związku importów do UE z eksportami z Chin do Tajwanu. Właśnie m. in. w tym celu BOFT i Wydział Dochodzeń zobowiązały się do stworzenia szczegółowego wykazu importów i eksportów dokonanych przez w/w firmę w odniesieniu do kilkunastu wytypowanych przesyłek, poprzez przeprowadzenie wizytacji w objętych dochodzeniem spółkach.

Potwierdzeniem owych faktów jest suplement do Raportu OLAF nr [...] zawierający wyniki kontroli przeprowadzonych przez BOFT i DOI w wytypowanych spółkach w tym w spółce D.

Z informacji w nich zawartych wynika bezspornie, że "Certyfikacie of origin nr [...]" nie potwierdza pochodzenia krzemu metalicznego z Tajwanu, jest powiązany z partią towaru (140.000 kg żelazokrzemu metalicznego) odprawioną według zgłoszenia celnego [...] z dnia 8 stycznia 2009r., który jest nie tajwańskiego a chińskiego pochodzenia, zaś zadeklarowany kod taryfy celnej przy imporcie z Chin do Tajwanu i eksporcie z Tajwanu do Polski nie zmienił się.

W/w świadectwo pochodzenia jest zatem niezgodne z tajwańskimi przepisami dotyczącymi pochodzenia (zasada 35 % wartości dodanej).

Zdaniem organu odwoławczego instytucja retrospektywnego zaksięgowania należności celnych służy doprowadzeniu do zgodności kwoty należności celnej wynikającej z przepisów prawa z kwotą zaksięgowaną i wymaganą od zobowiązanego. Zgłoszenie celne zasadniczo stanowi deklarację wiedzy zgłaszającego odnośnie zgłaszanego towaru, jego ilości, wartości, klasyfikacji taryfowej oraz pochodzenia. Organ celny przyjął przedmiotowe zgłoszenie celne wraz z załączonymi dokumentami, w tym świadectwem niepreferencyjnego pochodzenia [...] wskazujące na tajwańskie pochodzenie towaru. Świadectwo to spełniało wymogi formalne stawiane przez przepis art. 47 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia (WE) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - zwany dalej RWKC.

W tym kontekście należało stwierdzić, że przedstawienie przez importera świadomie lub nieświadomie, nieprawidłowego dowodu pochodzenia, nie mogło uzasadniać przypisania organowi celnemu tego, iż własnym działaniem doprowadził do błędnego ustalenia należności celnych w kraju importu. Skoro z przeprowadzonego przy współpracy tajwańskich służb celnych dochodzenia, wynika, iż "Certyfikat of origin nr [...]" nie potwierdza pochodzenia krzemu metalicznego z Tajwanu, to organ celny prowadzący postępowanie celne nie mógł ustalać faktów wbrew takim dokumentom.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Syndyk Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji.

Ww. decyzji skarżący zarzucił:

– naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i § 2, art. 210 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, wynikające z pominięcia w sprawie istotnych okoliczności, w szczególności działania A Sp. z o.o. z siedzibą w W. w dobrej wierze, a które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

– naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 220 ust. 2 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 roku ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w sprawie istniały przesłanki do niedokonywania retrospektywnego księgowania;

– naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 233 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez jego zastosowanie polegające na utrzymaniu przez Dyrektora Izby Celnej decyzji organu pierwszej instancji w mocy, podczas gdy nie było ku temu podstaw.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ celny, nawet jeżeli powziął wątpliwości w zakresie faktycznego pochodzenia przedmiotowego krzemu metalicznego, powinien wnikliwie zbadać stan faktyczny i okoliczność sprawy, czego nie zrobił. Uzasadnienie wydanej decyzji opiera się wyłącznie na raporcie OLAF, który zawiera szereg nieścisłości. Ponadto, organ celny nie wziął pod uwagę istotnej okoliczność sprawy, mianowicie tego, że spółka działała w dobrej wierze oraz zachowała należytą staranność aby upewnić się, czy zostały spełnione wszystkie warunki korzystania z taryfy celnej dla materiału pochodzącego z Tajwanu klasyfikowanej na podstawie Taryfy Celnej Wspólnoty Europejskiej tzw. TARIC.

Skarżący wskazał również, że art. 220 ust. 2 lit. b akapit drugi Wspólnotowego Kodeksu Celnego traktuje wydanie nieprawidłowego świadectwa przez organ kraju trzeciego jako błąd, którego importer w racjonalny sposób nie mógł wykryć. Zatem ten rodzaj błędu prawodawca unijny uznał jako błąd organu celnego.

W przedmiotowej sprawie kontrahent (spółka C) dostarczył upadłemu oryginał świadectwa potwierdzającego tajwańskie pochodzenie. Świadectwo to zostało wystawione przez uprawniony organ - Tajwańską Izbę Handlową, upoważnioną przez BOFT.

Spółka będąc podmiotem gospodarczym nie dysponuje środkami pozwalającymi na prowadzenie dochodzenia w przypadku, gdy zawiera kontrakt handlowy. Z przyczyn obiektywnych spółka nie jest bowiem w stanie szczegółowo badać łańcucha transakcji, gdyż kontrahenci strzegą poufnych informacji handlowych. Jest to niezmiernie trudne lub nawet niemożliwe biorąc pod uwagę specyfikę handlu z partnerami z Dalekiego Wschodu. Upadły działając racjonalnie podjął w ramach swoich możliwości czynności mające na celu w jak największym stopniu zapewnienie zgodności z prawem realizowanych transakcji, postępował zgodnie z procedurami zakupowymi oraz wprowadził stosowne postanowienia do kontraktu.

Skarżący wskazał ponadto, że niezwłocznie po uzyskaniu informacji na temat dochodzenia prowadzonego przez OLAF w sprawie pochodzenia krzemu metalicznego, spółka zaprzestała importu przedmiotowego towaru z Tajwanu.

Zdaniem skarżącego, w stanie faktycznym sprawy spełnione zostały wszystkie warunki określone art. 220 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zatem nie ma podstaw prawnych do retrospektywnego zaksięgowania kwoty należności celnych. Organ celny w postępowaniu nie przeprowadził zaś pełnego postępowania dowodowego oraz nie wziął pod uwagę dowodów (tj. świadectwa pochodzenia stanowiącego dokument urzędowy) oraz okoliczności wskazywanych przez spółkę w trakcie postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, naruszając tym samym art. 187 § 1, art. 191 oraz 194 § 1 i § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 362/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność ww. decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 marca 2012 r.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd odwołując się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., Nr 175 poz. 1361 ze zm.) wskazał m.in., że w postępowaniach sądowych i administracyjnych dotyczących masy upadłości stroną postępowania jest syndyk, a nie upadły reprezentowany przez syndyka. Syndyk prowadzi postępowania w imieniu własnym - choć na rzecz upadłego. Syndyk i upadły to zatem odrębne podmioty, a ich wzajemna relacja oparta jest na konstrukcji zastępstwa procesowego pośredniego. Konstrukcja ta wyklucza, zdaniem sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, alternatywne traktowanie jako strony postępowania celnego upadłego lub syndyka. Nie kwestionując tego, że stroną stosunku materialnoprawnego pozostaje upadły, to nie może być on od daty ogłoszenia upadłości uznawany za stronę postępowania celnego. Stroną tą jest bowiem wyłącznie syndyk masy upadłości - zgodnie z art. 144 § 1 i 2 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze.

Zdaniem Sądu, status strony w postępowaniu celnym, po ogłoszeniu upadłości, jest zdeterminowany przepisami ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Tzw. podstawienie syndyka w miejsce upadłego ma z kolei charakter bezwzględny. W konsekwencji też nie można przepisów dotyczących strony w postępowaniu celnym, a zawartych w ustawie - Ordynacja podatkowa, stosować w oderwaniu od przepisów ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Należy mieć na uwadze, że przepisy ww. ustawy są przepisami szczególnymi i modyfikują pojęcie strony. Jeżeli w realiach sprawy decyzja organu drugiej instancji z dnia 26 marca 2012 r. została skierowana do spółki "A" w czasie, gdy przymiot strony postępowania przysługiwał wyłącznie syndykowi masy upadłości tej spółki, należało uznać, że w świetle art. 247 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa decyzja ta dotknięta jest wadą nieważności.

Decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 r. nr [...] (skierowaną do Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W.) Dyrektor Izby Celnej ponownie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 7 grudnia 2011 r. nr [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji Dyrektor Izby Celnej ponownie wskazał, że stan faktyczny rozpatrywanej sprawy jest bezsporny, gdyż strona nie zakwestionowała tego, że przedmiotem importu był krzem metaliczny, który został prawidłowo zaklasyfikowany w zagłoszeniu celnym z dnia 8 stycznia 2009 r. do kodu Taric 2804 69 00 90.

Spór dotyczy zaś kraju pochodzenia krzemu metalicznego i nałożonego nań cła antydumpingowego z uwagi na wyniki postępowania weryfikacyjnego przeprowadzonego przez OLAF w zakresie pochodzenia towaru i unikania płacenia cła antydumpingowego. W złożonym zgłoszeniu celnym jak i w świadectwie pochodzenia jako kraj pochodzenia wskazano Tajwan, podczas gdy towar miał faktycznie chińskie pochodzenie, co potwierdza dochodzenie OLAF. Raport OLAF nr [...] powstał po odbytej misji w Tajwanie, której celem było wspólne zbadanie wraz z właściwymi organami tajwańskimi podejrzewanego przeładunku krzemu metalicznego pochodzącego z Chin i zadeklarowanego jako pochodzący z Tajwanu celem importu do Unii Europejskiej i unikania środków antydumpingowych nakładanych na produkty chińskie. Misja była prowadzona w odniesieniu do przesyłek zgłoszonych przez kraje członkowskie, eksportowanych przez wytypowane tajwańskie spółki, w tym m.in. D W raporcie napisano, że wstępne dochodzenie przeprowadzone przez tajwański Wydział Dochodzeń Ministerstwa Finansów wykazało, że ww. firma importowała krzem z Chin i ponownie go eksportowała. W dniu 18 listopada 2011 r. do Urzędu Celnego w G. wpłynęło pismo Ministerstwa Finansów z dnia 11 października 2011 r. wraz z załącznikami: listą tajwańskich importów i eksportów sporządzoną przez Departament Dochodzeń, pismem tegoż departamentu z dnia 7 lipca 2011 r., kopią kontraktu zawartego pomiędzy C i D oraz kopiami faktur (w tym fakturą z dnia 21 lipca 2008 r. nr [...]). Z pisma Ministerstwa Finansów wynikało, że w wyniku prowadzonego dochodzenia – liście tajwańskich importów i eksportów zawarto wskazanie, że D w dniu 18 listopada 2008 r. dokonała importu 140.0000 kg krzemu metalicznego chińskiego pochodzenia, który następnie został eksportowany do UE (Polski). Krzem sprzedany został firmie C i wysłany bezpośrednio do A Sp. z o.o., będącej jej kontrahentem. Fakt tej sprzedaży potwierdza wskazywana faktura [...]. Powiązanie całej transakcji możliwe było o oparciu o nazwy statków i numery podróży przywołane zarówno na dokumentach handlowych dotyczących transakcji między D i C jak również na dokumentach "Packing list" i "Bill of lading" dotyczących przesyłki objętej fakturą [...] z dnia 17 października 2008 r. (sprzedaż krzemu A Sp. z o.o. przez C). Ponadto w świetle punktu 01 umowy na usługi logistyczne oraz eksportowe krzemu metalicznego zawartej między C i D sprzedający to jest firma D [...] zorganizuje import towaru, dokona odbioru towaru na Tajwanie w imieniu nabywcy (C [...]), a następnie dokona eksportu towaru zgodnie z instrukcjami nabywcy wraz z wystawionym na Tajwanie świadectwem pochodzenia wydanym przez Izbę Handlu Tajwanu. Z kolei z punktu 04 ww. umowy wynikało, że sprzedający otrzyma zapłatę za wszystkie faktycznie poniesione na Tajwanie koszty tylko wówczas, gdy przedłoży świadectwo pochodzenia z Tajwanu dla każdej partii towaru.

Jak wskazał dalej Dyrektor Izby Celnej chińskie pochodzenie towaru potwierdza również pismo Wydziału Dochodzenia z dnia 21 października 2011 r. stanowiące odpowiedź na zapytanie p. J. G. do władz celnych Tajwanu z dnia 17 października 2011 r. W piśmie tym Wydział Dochodzeń jednoznacznie potwierdza, że przesyłka dotycząca prowadzonego postępowania ma chińskie pochodzenie i została sprowadzona z Hong Kongu.

Dalszym potwierdzeniem ww. faktów jest suplement do Raportu OLAF nr [...] przekazany przez organ pierwszej instancji w ślad za odwołaniem A Sp. z o.o., z którego bezspornie wynika, że świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia [...] zostało unieważnione przez Biuro Handlu Zagranicznego tajwańskiego Ministerstwa Spraw Gospodarczych, zaś załączone tabele są dalszym potwierdzeniem, iż ww. świadectwo jest powiązane z partią towaru (140.000 kg) żelazokrzemu metalicznego odprawionego według zgłoszenia celnego z dnia 8 stycznia 2009 r. nr [...], który jest chińskiego pochodzenia.

W ocenie organu proces oddzielenia, kruszenia i oczyszczania bloków krzemu metalicznego, a następnie jego przesiewanie, sortowanie i pakowanie ziaren krzemowych będących wynikiem kruszenia nie stanowi przetworzenia nadającego pochodzenie ani obróbki w rozumieniu art. 24 WKC. Oznacza to, że ww. krzem nadal pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej i podlega cłu antydumpingowemu. Dla towaru objętego ww. zgłoszeniem i zaklasyfikowanego do kodu Taric 2804 69 00 90 Taryfa Celna przewidywała w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, to jest w dniu 8 stycznia 2009 r. stawkę celną erga omnes (konwencyjną) w wysokości 5,5 % oraz środek prawny w postaci cła antydumpingowego (A30) w wysokości 49 % zgodnie z art. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady nr 398/2004 z dnia 2 marca 2004 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz krzemu z Chińskiej Republiki Ludowej.

Mając zatem na uwadze ww. regulacje Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie naliczył cło antydumpingowe na towar odprawiony ww. zgłoszeniem z dnia 8 stycznia 2009 r.

Ponadto zasadnie przyjęto, że w niniejszej sprawie są podstawy do odstąpienia od naliczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 5 ustawy – Prawo celne.

W sprawie nie została z kolei spełniona przesłanka warunkująca odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych. Należy mieć bowiem na uwadze, że zgłoszenie celne stanowiło deklarację wiedzy zgłaszającego odnośnie zgłaszanego towaru, jego ilości, wartości, klasyfikacji taryfowej oraz pochodzenia. W realiach sprawy organ celny przyjął zgłoszenie wraz z dołączonymi dokumentami, w tym spełniającym wymogi świadectwem niepreferencyjnego pochodzenia. Przyjęcie zgłoszenia bez skorzystania z możliwości weryfikacji przed zwolnieniem towaru nie stanowi zaś błędu organu celnego, który wyłącza możliwość zaksięgowania należności celnych w ww. sposób. Podkreślenia wymaga bowiem to, że przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towaru nie oznacza, iż wszystkie informacje w nim zawarte są prawidłowe. Przyjęcie zgłoszenia jest zatem rodzajem czynności materialno – technicznej, opartej na obliczeniu i wykazaniu przez zgłaszającego kwoty należności celnych przywozowych i wywozowych. W tym kontekście przedstawienie przez importera świadomie lub nieświadomie nieprawidłowego dowodu pochodzenia nie może uzasadniać przypisania organowi celnemu tego, że własnym działaniem doprowadził do błędnego ustalenia należności celnych w kraju importu.

W skardze na ww. decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Syndyk Masy Upadłości A Sp. z o.o. wniósł o uchylenie wydanych rozstrzygnięć organów administracji celnej.

Zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej zarzucono:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez powiadomienie dłużnika o należnościach celnych po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego;

- naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i § 2 i art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, wynikające z pominięcia w sprawi istotnych okoliczności, w szczególności działania A Sp. z o.o. w dobrej wierze, a które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 220 ust. 2 lit. b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w sprawie istniały przesłanki do niedokonywania retrospektywnego zaksięgowania;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji podczas gdy nie było ku temu podstaw.

W obszernym uzasadnieniu wniesionej skargi wskazano m.in., że zgodnie z art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego powiadomienie dłużnika nie może nastąpić licząc od dnia powstania długu celnego. W realiach sprawy dług celny powstał w dniu 8 stycznia 2009 r. a zatem trzyletni okres na powiadomienie upłynął w dniu 8 stycznia 2012 r. Tym samym w sprawie doszło do przedawnienia.

Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że to kontrahent – spółka C dostarczył upadłemu oryginał świadectwa potwierdzającego tajwańskie pochodzenie. Z kolei tajwańskie Biuro Rozwoju Przemysłu miało informację, że spółka D nie produkuje krzemu. W konsekwencji odpowiednia Izba Gospodarcza nie powinna była wydawać świadectwa pochodzenia wskazującego na tajwańskie pochodzenie towaru. Importer działający w dobrej wierze nie może bowiem ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z zaniedbania organów kraju eksportu.

Ponadto A Sp. z o.o. zawierając kontrakt z C nie mogła – z uwagi na poufność informacji handlowych - znać warunków kontraktu zawartego przez ww. podmiot z jakąkolwiek inną firmą. W rozpatrywanej sprawie spółka zachowała należytą staranność aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z taryfy celnej dla materiału pochodzącego z Tajwanu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie nie znajdując postaw do zmiany swojego stanowiska.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że nie stanowi przeszkody do utrzymania w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji okoliczność, iż sprawa w postępowaniu odwoławczym została rozpoznana po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego, jeżeli zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana i doręczona przed upływem tego terminu.

W realiach sprawy do przedawnienia nie doszło. Mocą ww. wyroku WSA w Gdańsku z obrotu prawnego wyeliminowana została bowiem jedynie decyzja organu odwoławczego z dnia 26 marca 2012 r. Z kolei decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 9 grudnia 2011r. W tym to dniu pełnomocnik dłużnika został skutecznie powiadomiony o kwocie należności celnych.

W ocenie organu w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 220 ust. 2 lit b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Treść ww. regulacji odnosi się bowiem do potwierdzenia preferencyjnego statusu towaru. W sprawie mamy zaś do czynienia z potwierdzeniem niepreferencyjnego statusu towaru.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej za niezasadne uznać również należało zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania zawartych w ustawie – Ordynacja podatkowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia przeprowadzona w oparciu o ww. kryterium prowadzi do uznania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z dyspozycji art. 63 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (dalej w skrócie "WKC") w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy wynika wprost, że dokonanie zgłoszenia celnego spełniającego warunki określone w art. 62 przedmiotowego aktu prawnego nakłada na organy celne, pod warunkiem przedstawienia towarów, obowiązek przyjęcia tego zgłoszenia.

Tym samym przyjmując zgłoszenie celne organ celny sprawdza jedynie zgodność i kompletność informacji przedstawionych w zgłoszeniu oraz załączonych do niego dokumentów z formalnego punktu widzenia. Stwierdzenie przez organ celny, że złożone zgłoszenie celne oraz załączniki są kompletne, powoduje przyjęcie tego zgłoszenia przez ten organ i objęcie z mocy prawa zgłaszanego towaru wnioskowaną procedurą celną.

Jak wynika z kolei z art. 201 ust. 1 lit. a WKC, w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje dług celny rozumiany jako nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych, które stosuje się do towarów określonych zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi (art. 4 pkt 9). Dług ten powstaje z mocy samego prawa w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (vide: art. 201 ust. 2). Dłużnikiem jest z kolei zgłaszający; dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której zgłoszenia dokonano w przypadku przedstawicielstwa pośredniego (vide: art. 201 ust. 3 WKC).

Ponadto, stosownie do regulacji zawartej w art. 23 ust. 1 ustawy – Prawo celne, określającej zasady przywozu towarów na obszar Wspólnoty Europejskiej i wywozu towarów z tego obszaru w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego, zgłaszający obowiązany jest obliczyć i wskazać w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub wywozowych. Jeżeli jednak przed zwolnieniem towaru organ celny stwierdzi, że zgłaszający w zgłoszeniu celnym podał nieprawidłowe dane, mające lub mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę celną, to organ ten wydaje decyzję, w której określa kwotę wynikającą z długu celnego lub rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego zgodnie z przepisami prawa celnego (vide: art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo celne).

Stanowiąc zasadę, że dług celny powstaje z mocy samego prawa z chwilą zaistnienia zdarzeń, z którymi prawo celne wiąże jego powstanie, a więc m.in. z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, Wspólnotowy Kodeks Celny stanowi w art. 217 ust. 1, że każda kwota należności celnych wynikających z długu celnego obliczana jest przez organy celne, z chwilą gdy znajdą się w posiadaniu niezbędnych informacji, oraz zostaje wpisana do rejestru lub zaewidencjonowana w inny równoważny sposób (tzw. "zaksięgowanie").

W sytuacji, gdy dług celny powstaje w wyniku przyjęcia zgłoszenia towaru do innej procedury niż odprawa czasowa z częściowym zwolnieniem od należności celnych, a więc np. w wyniku zgłoszenia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu, kwota długu celnego jest księgowana niezwłocznie po jej obliczeniu i nie później niż w ciągu dwóch dni, licząc od dnia, w którym towar został zwolniony (vide: art. 218 ust. 1 WKC). Ze wskazanej regulacji wynika wprost, że przyjęcie przez organ celny zgłoszenia w procedurze dopuszczenia do obrotu powoduje nie tylko powstanie z mocy samego prawa długu celnego, ale nakłada też na organ celny obowiązek zarejestrowania (zaksięgowania) w określonym czasie, liczonym od dnia zwolnienia towaru, obliczonej w zgłoszeniu celnym kwoty należności wynikającej z tego długu.

Stanowiąc w art. 218 (a także w art. 219) reguły dotyczące zaksięgowania kwoty należności wynikającej z długu celnego powstałego w wyniku przyjęcia m.in. zgłoszenia w procedurze dopuszczenia do obrotu, Wspólnotowy Kodeks Celny przewiduje również tzw. zaksięgowanie retrospektywne, które ma miejsce wówczas, gdy kwota tych należności nie została zaksięgowana zgodnie z tymi przepisami (art. 218 - 219) lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej - w takiej sytuacji zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (art. 220 ust. 1 WKC).

Istotą retrospektywnego zaksięgowania należności celnych jest zatem doprowadzenie do zgodności kwoty należności celnych wynikającej z przepisów prawa celnego z kwotą zaksięgowaną i wymaganą do uiszczenia od zobowiązanego przez organ celny. Zaksięgowanie retrospektywne dotyczy zatem tylko różnicy między kwotą zaksięgowaną na podstawie art. 218 i art. 219 WKC, a więc np. na podstawie przyjętego zgłoszenia celnego, a kwotą, która zgodnie z obowiązującymi przepisami powinna była zostać zaksięgowana. Oznacza to, że w przypadku istnienia warunków do księgowania retrospektywnego organ celny nie eliminuje z obrotu prawnego przyjętego zgłoszenia celnego, ani też nie podważa istnienia w tym obrocie decyzji będącej podstawą do "pierwotnego" księgowania, jeżeli taka decyzja w ogóle została wydana na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo celne, a jedynie w przypadku takim wydaje decyzję dotyczącą samej różnicy kwot należności, co powoduje istnienie w obrocie prawnym zarówno zgłoszenia celnego, jak i decyzji rozstrzygającej o kwocie należności celnych.

Przyjęcie przez organ celny zgłoszenia celnego i objęcie z mocy prawa zgłaszanego towaru wnioskowaną procedurą celną nie oznacza jednak - jak to słusznie wskazał Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu decyzji z dnia 24 kwietnia 2013 r. - że organy celne związane są zawartymi w tym zgłoszeniu danymi.

W świetle art. 78 ust. 2 WKC, po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. W świetle wskazanej regulacji kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego, bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Kontroli tej mogą zostać poddane również same towary, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania (rewizja). Jeżeli z takiej kontroli wynika, że przepisy regulujące procedurę celną, której to dotyczy, zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, to organy celne podejmują - jak wymaga tego przepis art. 78 ust. 3 WKC - zgodnie z wydanymi w danym przypadku przepisami niezbędne kroki w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

Jak to już wyżej zaznaczono, zgodnie z art. 201 WKC w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego dług celny, czyli - jak określa to przepis art. 4 pkt 9 WKC - nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności przywozowych (dług celny w przywozie), które stosuje się do towarów zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi.

W przypadku powstania takiego długu celnego, wymagane zgodnie z prawem należności określane są - w myśl art. 20 ust. 1 WKC - na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, obejmującej, obok towarowej Nomenklatury Scalonej, stawek celnych i innych elementów poboru, także m.in. preferencyjne środki taryfowe przyjęte jednostronnie przez Wspólnotę w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub terytoriów (vide: art. 20 ust. 3 lit. e WKC).

W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawie niesporną jest okoliczność, że do zgłoszenia celnego dnia 8 stycznia 2009 r. nr [...] zostało załączone świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia 21 listopada 2008 r., w treści którego potwierdzone zostało pochodzenie importowanego krzemu metalicznego jako uzyskanego w Tajwanie. Bezspornym jest również to, że do ponownej weryfikacji ww. zgłoszenia celnego doszło w następstwie uzyskania przez krajowe organy celne informacji o wynikach dochodzenia przeprowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), zawartych w raporcie nr [...] z przeprowadzonej przez ten Urząd misji z udziałem tajwańskich służb celnych. Jak to szczegółowo wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z raportu tego wynika, że importowany przez Spółkę A krzem metaliczny był przywożony przez firmę D do Tajwanu z Chin i ponownie wywożony bez jakiegokolwiek przetworzenia do UE za pośrednictwem spółki C, przez co importowany w rozpatrywanej sprawie towar nie nabył tajwańskiego pochodzenia.

W realiach sprawy za w pełni uprawnione uznać należy ustalenie przez organy orzekające w rozpatrywanej sprawie, że - w konsekwencji treści otrzymanego raportu OLAF i jego załączników - brak jest podstaw do przyjęcia Tajwanu jako kraju pochodzenia towaru, co w konsekwencji prowadziło do konieczności wydania decyzji orzekającej o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty cła antydumpingowego w wysokości 517.527 zł należnego z tytułu importu krzemu metalicznego pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej objętego procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 8 stycznia 2009 r.

Jak to też zasadnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej, w sytuacji gdy przedmiotem importu w rozpatrywanej sprawie był towar w postaci krzemu metalicznego, dla którego ustalono, iż krajem jego pochodzenia jest Chińska Republika Ludowa i który w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego prawidłowo został zaklasyfikowany do kodu TARIC 2804 69 00 90, dopuszczenie do obrotu nadaje takiemu towarowi niewspólnotowemu - stosownie do art. 79 WKC - status celny towaru wspólnotowego, co wymaga zastosowania środków polityki handlowej, spełnienia pozostałych formalności wymaganych przy przywozie towarów, jak również zastosowania opłat prawnie należnych.

Środkami polityki handlowej są instrumenty, jakie mogą być stosowne przez państwa Unii Europejskiej w regulowaniu wymiany handlowej z zagranicą. Służą one ochronie krajowego rynku przed niepożądanymi skutkami importu, takimi jak nieuczciwa konkurencja oraz znaczna przewaga konkurencyjna. Za nieuczciwą konkurencję ze strony importowanych towarów uznaje się dumping i subsydiowanie przywożonych towarów. Przeciwdziałaniu tym zjawiskom służą odpowiednio postępowania ochronne oraz środki antydumpingowe i antysubsydyjne. Istota postępowania antydumpingowego polega zaś między innymi na ochronie rynku wspólnotowego przed szkodami związanymi z przywożeniem towarów po cenach dumpingowych.

Z regulacji obowiązującego w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. L 56 z dnia 6 marca 1996 r. ze zm.), określającej zasady prowadzenia przez Komisję Europejską postępowań antydumpingowych poprzedzających wprowadzenie środków antydumpingowych, wynikało, że cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt dumpingowy, którego wprowadzenie do wolnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę (vide: art. 1 ust. 1 "Zasady ogólne") oraz że tymczasowe lub ostateczne cło antydumpingowe nakładane w drodze tego rozporządzenia pobiera Państwo Członkowskie w formie i wysokości, a także zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w rozporządzeniu (vide: art. 14 ust. 1) i to niezależnie od ceł, podatków i innych opłat zwykle nakładanych na przywóz.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Komisja Europejska uznała, iż przywóz krzemu metalicznego do Wspólnoty następuje po cenach dumpingowych, powodując wystąpienie szkody dla przemysłu Wspólnoty.

Spowodowało to wejście w życie rozporządzenia Rady (WE) nr 398/2004 z dnia 2 marca 2004 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz krzemu pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej. I tak, na podstawie postanowienia art. 1 ust. 1 tegoż rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe zostało nałożone na przywóz krzemu, objętego kodami CN 2804 69 00, pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej.

Wykazanie w toku postępowania w rozpatrywanej sprawie, że krzem metaliczny, objęty procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 8 stycznia 2009 r., posiada chińskie pochodzenie, czyniło w pełni zasadnym określenie przez organy celne, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 398/2004, stawki cła antydumpingowego w wysokości 49 % oraz określenie niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego we wskazanej wysokości.

Z treści wniesionej do Sądu skargi wynika z kolei, że istota zarzutów naruszenia przepisów postępowania zawartych w ustawie - Ordynacja podatkowa a mających odpowiednie zastosowanie w postępowaniu celnym sprowadza się zasadniczo do dwóch odrębnych kwestii:

- do kwestionowania uprawnienia organu celnego do odrzucenia jako dowodu złożonego przy zgłoszeniu celnym świadectwa pochodzenia towaru jako dokumentu urzędowego sporządzonego w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej i w konsekwencji pominięcie przy dokonywaniu ustaleń tego, co zostało w nim stwierdzone;

- do zarzutu nieuwzględnienia przez organy celne, iż posługując się otrzymanym świadectwem pochodzenia spółka A działała w zaufaniu do organów państwa eksportera, które świadectwo to wystawiły, co uzasadniało odstąpienie od retrospektywnego księgowania należności celnych.

W związku z taką istotą zgłoszonych zarzutów zauważyć należy, że jakkolwiek dokument urzędowy, o jakim stanowi przywoływany w skardze przepis art. 194 ustawy – Ordynacja podatkowa ma taki walor, iż stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, to jednakże walor ten nie ma charakteru bezwzględnego skoro treść art. 194 § 3 ustawy – Ordynacja podatkowa nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi (por. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 983/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyniki wskazanego wyżej dochodzenia z udziałem OLAF i wskazanych władz Tajwanu wskazują jednoznacznie (vide: s. [...] suplementu do raportu), iż zawarte w tym świadectwie informacje dotyczące pochodzenia towaru okazały się nieprawdziwe. Z ww. dokumentu wynika wprost, iż w opinii Tajwańskiego Biura Handlu Zagranicznego sporne świadectwo zostało sfałszowane. Organy administracji celnej orzekające w sprawie nie miały tym samym podstaw do tego aby w oderwaniu od ww. ustaleń respektować dane wynikające z przedłożonego przez stronę dokumentu.

Odnosząc się zaś do zarzutu nieodstąpienia przez organy celne od retrospektywnego księgowania należności celnych wynikających z długu celnego, zauważyć należy, iż z przywoływanego już wcześniej przepisu art. 220 ust. 1 WKC wynika, że retrospektywne zaksięgowanie prawnie należnej kwoty wynikającej z długu celnego, powstającego z mocy samego prawa i obiektywnie istniejącego, jest obowiązkiem organu celnego w sytuacji, gdy kwota ta nie została zaksięgowana zgodnie z postanowieniami art. 218 i art. 219 WKC lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej. Obowiązek ten winien zostać zasadniczo wykonany w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy te dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość naliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika.

Jak wynika dalej z art. 220 ust. 2 WKC, od obowiązku retrospektywnego zaksięgowania organy celne odstępują w przypadkach w tym przepisie przewidzianych, w tym także w sytuacji, gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Sąd zwraca uwagę, że za błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w powyższym rozumieniu, uważa się także wydanie nieprawidłowego świadectwa przez organy kraju trzeciego dla potwierdzenia - w ramach systemu współpracy administracyjnej - preferencyjnego statusu towaru, nie ma to wszakże zastosowania w sytuacji, gdy wystawienie takiego nieprawidłowego świadectwa nastąpiło na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, chyba że jest oczywistym, w szczególności, iż wydające świadectwo organy kraju trzeciego wiedziały lub powinny wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Ponadto należy mieć na uwadze, że w art. 220 ust. 2 lit. b WKC chodzi o "samodzielny" błąd organu, a zatem nie taki, który powstał wskutek wprowadzenia w błąd przez zobowiązanego (por. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt I GSK 1560/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z suplementu do raportu z misji przeprowadzonej przez OLAF z udziałem wskazanego tam organu rządowego Tajwanu (vide: wskazywana k. [...] suplementu do raportu) świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia złożone przy zgłoszeniu celnym w rozpatrywanej sprawie, okazało się świadectwem podającym nieprawdziwe dane dotyczące pochodzenia wskazanego w nich towaru jako uzyskanego w Tajwanie.

Z oświadczeń strony skarżącej wynika również, że potwierdzające nieprawdziwe dane świadectwo wystawione przez określony organ (Tajwan Chamber of Commerce) zostało spółce dostarczone przez eksportera.

Przedmiotowe okoliczności - na tle ww. rozważań - nie mogą determinować uznania, że w sprawie została spełniona jedna z przesłanek koniecznych do odstąpienia przez organy celne od zaksięgowania spornych należności. Brak zaksięgowania kwoty długu celnego nie był bowiem następstwem błędu samych organów celnych.

Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, że podstawy do takiego odstąpienia nie stwarza przywoływany przez stronę skarżącą argument o działaniu w dobrej wierze z zachowaniem należytej staranności. Podstawą odstąpienia może być bowiem wyłącznie kumulatywne spełnienie czterech warunków, wymienionych w art. 220 ust. 2 lit b) WKC. Warunkami tymi są z kolei:

a) zaniżenie kwoty zaksięgowanej lub brak zaksięgowania jako następstwo błędu samych organów celnych,

b) niemożliwość wykrycia błędu w racjonalny sposób przez samego skarżącego,

c) działanie osoby zobowiązanej do uiszczenia należności w dobrej wierze,

d) przestrzeganie przez ww. podmiot przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.

Z uwagi na powyższe zapatrywania w sprawie nie może być mowy o naruszeniu art. 220 ust. 2 lit b WKC.

Ponadto okoliczności faktyczne wynikające z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w żaden sposób nie uzasadniają zasadności podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organy art. 221 ust. 3 WKC poprzez powiadomienie dłużnika o należnościach celnych po upływie 3 lat od daty powstania długu celnego. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego została bowiem doręczona pełnomocnikowi spółki w dniu 9 grudnia 2011r. W tym to dniu pełnomocnik dłużnika został więc skutecznie powiadomiony o kwocie określonych przez organ należności celnych i faktu tego nie zmienia późniejsze orzeczenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku eliminujące z obrotu prawnego decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 marca 2012 r. nr [...].

Odnosząc się finalnie do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania Sąd wskazuje, że w tym zakresie również nie znaleziono podstaw do skutecznego zakwestionowania prawidłowości poczynionych przez organy działań proceduralnych.

Sąd nie stwierdził bowiem, by w rozpoznawanej sprawie organy celne prowadziły postępowanie wbrew regułom wynikającym z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa.

W ocenie Sądu materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wyczerpujący. Z kolei postępowanie dowodowe było ukierunkowane na wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a swobodna ocena tych dowodów dokonana przez organy nie odznaczała się dowolnością.

Fakt, iż zasadniczym dowodami w rozpatrywanej sprawie był raport z misji OLAF oraz inne dokumenty przedstawione przez ten podmiot (jednoznacznie podważające treść przedstawionego wraz ze zgłoszeniem celnym świadectwa pochodzenia importowanego towaru), nie oznacza a limine wadliwości prowadzonego postępowania celnego, co w toku postępowania wskazywała strona skarżąca.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku raport OLAF należy traktować identycznie, jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzonych przez organy administracji krajowej, a więc jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 ustawy - Ordynacja podatkowa.

W realiach rozpatrywanej sprawy raport OLAF został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, przez powołane i uprawnione do tego organy władzy publicznej, a zatem niewątpliwie stanowi on zagraniczny dokument urzędowy. Polskie organy celne nie miały zaś podstaw do kwestionowania wyników tego raportu. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy jak i z uwagi na regulacje zawarte w art. 47 – 54 oraz w art. 94 RWKC pozbawione podstaw prawnych byłoby występowanie przez organy celne o wszczęcie procedury weryfikacyjnej w odniesieniu do świadectwa potwierdzającego tajwańskie pochodzenie (niepreferencyjne pochodzenie). Organy nie mogły również ponownie weryfikować tego, co zostało stwierdzone przez powołany do przeprowadzenia stosownej weryfikacji organ unijny.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku organy dokonały rzeczowej i logicznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, formułując wnioski znajdujące pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Ponadto uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji zawierają wszelkie niezbędne elementy, o którym mowa w art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Powyższe zapatrywania prowadzić musiały do uznania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego są zgodne z prawem.

Nie znajdując zaś podstaw do stwierdzenia z urzędu, że ww. rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ww. aktu normatywnego, o czym orzeczono jak w sentencji.