Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 554/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji w częściach
Powołane przepisy: article: art. 130 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 151, art. 206
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Specjalista Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu i przetwórstwa spożywczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 19 lutego 2021 r., nr [...] w części dotyczącej ustalenia terminu wykonalności punktów 2 i 3 tej decyzji do dnia 20 kwietnia 2021 r.; 2. uchyla decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 19 lutego 2021 r., nr [...] w części dotyczącej ustalenia terminu wykonalności punktów 2 i 3 tej decyzji do dnia 20 kwietnia 2021 r.; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] na rzecz "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą [...] kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 kwietnia 2021 r., nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 19 lutego 2021r., nr [...], którą orzeczono wobec "A" S.A. z siedzibą w G.:

1. Zakaz wprowadzenia partii orzechów ziemnych, lot numer [...], dostarczonej z Argentyny do Portu G. w dniu 11 stycznia 2021 r., w kontenerze [...] w ilości 20 worków, 25 060 kg brutto / 25 020 kg netto - importowanej przez firmę "A" S. A. ul. [...], [...] G. - do obrotu i przetwórstwa spożywczego w krajach Unii Europejskiej jako środka spożywczego niespełniającego wymagań w zakresie bezpieczeństwa żywności.

2. Nakaz wywozu całej partii kwestionowanego środka spożywczego z Przejścia Granicznego w [...] drogą morską do nadawcy - po uzyskaniu pisemnej zgody Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...].

3. Zobowiązanie do powiadomienia Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] o sposobie i czasie wywozu oraz miejscu przeznaczenia kwestionowanej partii środka spożywczego nie później niż 48 godzin przed jego wywozem i przedstawienia [...] Urzędowi Celno-Skarbowemu w [...] Delegatura w G. zgody Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] na wywóz tego towaru.

4. Zobowiązanie do przedłożenia do wglądu Państwowemu Granicznemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] dowodu wywozu z kraju orzechów ziemnych, lot numer [...], dostarczonej z Argentyny do Portu G. w dniu 11 stycznia 2021 r., w kontenerze [...] w ilości 20 worków, 25 060 kg brutto / 25 020 kg netto

5. Termin wykonania decyzji: pkt 1 - wykonalność w terminie natychmiastowym pkt 2 i 3 - wykonalność w terminie do dnia 20 kwietnia .2021 r.; pkt 4 - wykonalność w terminie 3 dni od dnia wywozu kwestionowanej partii.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że dnia 12 stycznia 2021 r., zgłoszono do odprawy sanitarnej w Granicznej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] partię orzechów ziemnych, lot numer [...], dostarczoną z Argentyny do Portu G. w dniu 11 stycznia 2021 r., importowaną przez firmę "A" S.A.

Kontrola dokumentacji wykazała, że badania przedmiotowej partii orzechów w kierunku zawartości aflatoksyn rozpoczęły się w dniu 16 listopada 2020 r., i trwały do dnia 24 listopada 2020 r. Wyniki analizy przedmiotowej partii towaru zostały wystawione w dniu 4 grudnia 2020 r., z numerem: [...]., natomiast towarzyszące przesyłce świadectwo zdrowia nr [...], zostało wystawione w dniu 1 grudnia 2020 r., a więc przed wystawieniem wyników analizy przeprowadzonej dla przedmiotowej partii orzechów. Z uwagi na błąd w numerze plomby, w dniu 8 stycznia 2021 r. zostało wydane świadectwo zastępcze o numerze [...] z adnotacją, iż zastępuje ono świadectwo [...] z dnia 9 grudnia 2020 r.

Organ I instancji wskazał, że świadectwo zdrowia dotyczące partii orzechów ziemnych nie spełniało wymogów z przepisu art. 10 i art. 11 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1793 z dnia 22 października 2019 r. w sprawie tymczasowego zwiększenia kontroli urzędowych i środków nadzwyczajnych regulujących wprowadzanie do Unii niektórych towarów z niektórych państw trzecich, wykonujące rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 i (WE) 178/2002 oraz uchylające rozporządzenia Komisji (WE) nr 669/2009, (UE) nr 884/2014, (UE) 2015/175, (UE) 2017/186 i (UE) 2018/1660. Nie został spełniony warunek aby świadectwo urzędowe było zgodne z prawdą i rzetelne.

Świadectwo zdrowia nr [...] wystawione w dniu 1 grudnia 2020 r., przed wystawieniem wyników analizy przeprowadzonej przed zakończeniem badań laboratoryjnych przedmiotowej partii orzechów nie spełniało wymogów określonych w art. 89 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625.

Organ wskazał także, że wystawienie dwóch świadectw pierwotnych o tym samym numerze [...], z dwiema różnymi datami 1 grudnia 2020 r. i 9 grudnia 2020 r. nie spełnia wymogów art. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/628 z dnia 8 kwietnia 2019 r. dotyczącego wzorów świadectw urzędowych dla określonych zwierząt i towarów oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2074/2005 i rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/759 w odniesieniu do tych wzorów świadectw (Dz. Urz. UE L 131/101 z dnia 17.05.2019 r.), w zakresie jakim przepis ten wskazuje, iż świadectwo zastępcze powinno być opatrzone nowym numerem świadectwa różniącym się od numeru świadectwa pierwotnego (art. 5 ust. 3 pkt b)). Świadectwo zostało przedstawione w kopii wbrew obowiązkowi jej przedstawienia organom kontrolnym w oryginale (art. 5 ust. 3 pkt d)).

W kontekście świadectwa zastępczego oraz pierwotnego, w ocenie organu, nie zostały dochowane gwarancje wiarygodności świadectw urzędowych polegające na tym, iż świadectwa urzędowe powinny być zgodne z prawdą i rzetelne, jak również powinny umożliwić identyfikację osoby, która je podpisała, i daty wydania.

W świadectwie zastępczym nie można zmieniać informacji zawartych w pierwotnym świadectwie dotyczących identyfikacji, identyfikowalności i gwarancji dotyczących zdrowia w odniesieniu do przesyłek. Ponadto świadectwo zastępcze powinno być opatrzone nowym numerem świadectwa różniącym się od numeru świadectwa pierwotnego (art. 5 ust. 3 b) ww. przepisu).

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że specjalne warunki regulujące wprowadzanie do Unii orzeszków ziemnych łuskanych z Argentyny (objętych kodem CN 12024200) zostały określone w art. 7-11 (sekcja 3) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1793 z dnia 22 października 2019 r. w sprawie tymczasowego zwiększenia kontroli urzędowych i środków nadzwyczajnych regulujących wprowadzanie do Unii niektórych towarów z niektórych państw trzecich, wykonujące rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 i (WE) 178/2002 oraz uchylające rozporządzenia Komisji (WE) nr 669/2009, (UE) nr 884/2014, (UE) 2015/175, (UE) 2017/186 i (UE) 2018/1660. Na mocy art. 7 ust. 1 ww. rozporządzenia (UE) 2019/1793 "przesyłki żywności i paszy wymienione w załączniku II wprowadza się do Unii wyłącznie zgodnie z warunkami określonymi w niniejszej sekcji". Orzeszki ziemne z Argentyny zostały ujęte w załączniku II rozporządzenia, obejmującym "żywność i pasze z niektórych państw trzecich, podlegające szczególnym warunkom wprowadzania na terytorium Unii ze względu na ryzyko zanieczyszczenia mikotoksynami, w tym aflatoksynami, pozostałościami pestycydów, pentachlorofenolem i dioksynami oraz zanieczyszczenia mikrobiologicznego". W przypadku orzeszków ziemnych z Argentyny jako zagrożenie wymieniono aflatoksyny. Natomiast na mocy art. 10 ust. 1 i 2 lit. a "Każdej przesyłce żywności i paszy wymienionej w załączniku II towarzyszą wyniki pobierania próbek i analiz, przeprowadzonych na danej przesyłce przez właściwe organy państwa trzeciego pochodzenia lub państwa, z którego przesyłka jest wysyłana, jeżeli jest ono inne niż państwo pochodzenia" oraz "Na podstawie wyników, o których mowa w ust. 1, właściwe organy ustalają: a) zgodność z rozporządzeniem (WE) nr 1881/2006 i dyrektywą 2002/32/WE w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów odpowiednich mikotoksyn w przypadku przesyłek żywności i paszy wymienionych w załączniku II ze względu na ryzyko zanieczyszczenia mikotoksynami (...)".

Zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/1793 "Każdej przesyłce żywności i paszy wymienionej w załączniku II towarzyszy urzędowe świadectwo zgodne ze wzorem określonym w załączniku IV (..)". Informacja na temat wyników pobierania próbek i analiz zamieszczana jest w rzeczonym świadectwie urzędowym. W punkcie II.2 niniejszego świadectwa urzędnik certyfikujący właściwego organu państwa trzeciego zaświadcza o poddaniu danej przesyłki wymaganym analizom laboratoryjnym. Urzędnik ten w świadectwie, poza takimi danymi, jak m. in. imię, nazwisko, kwalifikacje i tytuł zobowiązany jest zamieścić także datę jego podpisania.

Zgodnie z art. 88 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2017/625 "Świadectwa urzędowe są podpisywane przez urzędnika certyfikującego i wydawane w oparciu o: a) bezpośrednią znajomość przez urzędnika certyfikującego aktualnych faktów i danych istotnych dla certyfikacji, uzyskanych w drodze: (i) kontroli urzędowej; lub (ii) uzyskania innego świadectwa urzędowego wydanego przez właściwe organy (...)". Ponadto na mocy art.89 ust.l lit. d ww. rozporządzenia "Świadectwa urzędowe: (...) d) są zgodne z prawdą i rzetelne", natomiast zgodnie z art. 89 ust. 2 "Właściwe organy stosują wszelkie odpowiednie środki, aby zapobiegać wydawaniu niezgodnych z prawdą lub wprowadzających w błąd świadectw urzędowych lub nadużywaniu świadectw urzędowych".

W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości to, że do przesyłki orzeszków ziemnych z Argentyny dołączono świadectwo urzędowe nr [...] z dnia 1 grudnia 2020 r. oraz sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 4 grudnia 2020 r., co wskazywało, iż urzędnik certyfikujący SENASA wystawił świadectwo przed datą otrzymania sprawozdania z badań.

Organ odwoławczy wskazał, że na podmiotach działających na rynku spożywczym ciążą określone obowiązki, co potwierdza art. 17 ust. 1, ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Natomiast po stronie właściwych organów Państw Członkowskich leży, zgodnie z art. 17 ust. 2 tego rozporządzenia, monitorowanie i kontrolowanie przestrzegania przez podmioty działające na rynku spożywczym odpowiednich wymogów prawa żywnościowego na wszystkich etapach. Takie kontrole obejmują każdorazowo kontrolę dokumentacji, w tym kontrolę świadectwa urzędowego wymaganego na mocy art. 11 ust. 1 wyżej cytowanego rozporządzenia (UE) 2019/1793.

Za zgodność dokumentacji przedstawianej do kontroli granicznej importowanej partii orzechów ziemnych odpowiedzialna była firma "A" SA. z siedzibą w G. Świadectwo urzędowe z dnia [...] z dnia 9 grudnia 2020 r. nie zostało załączone do dokumentacji kontrolnej, a importer dołączył przedmiotowy dokument dopiero do pisma z dnia 3 lutego 2021 r.

Organ odwoławczy podkreślił, iż możliwe jest funkcjonowanie w obrocie jednego świadectwa pierwotnego dla danej przesyłki, a nie jak w niniejszym przypadku dwóch świadectw pierwotnych dla tej samej przesyłki, wystawionych z różnymi datami. Kolejne świadectwa dotyczące danej przesyłki mogą być ewentualnie świadectwami zastępczymi i wówczas winny być wydane zgodnie z odpowiednimi przepisami. Stąd też organ I instancji dokonał oceny świadectwa pierwotnego z dnia 1 grudnia 2020 r., które towarzyszyło przesyłce i zostało przedstawione do kontroli granicznej, a do kolejnego świadectwa z dnia 9 grudnia 2020 r. podszedł jak do świadectwa zastępczego. Jednakże świadectwo urzędowe z dnia 9 grudnia 2020 r. nie spełniało wymagań określonych w art. 5 rozporządzenia (UE) 2019/628 przewidzianych dla tego rodzaju świadectw. Zgodnie z przedmiotowym przepisem świadectwo zastępcze, może być wydane wyłącznie w przypadku błędów administracyjnych w pierwotnym świadectwie lub w przypadku, gdy świadectwo pierwotne zostało uszkodzone lub zagubione. W świadectwie zastępczym nie można zmieniać informacji zawartych w pierwotnym świadectwie dotyczących identyfikacji, identyfikowalności i gwarancji dotyczących zdrowia w odniesieniu do przesyłek. Ponadto świadectwo zastępcze zawiera wyraźne odniesienie do niepowtarzalnego kodu oraz do daty wydania pierwotnego świadectwa i wyraźnie wskazuje, że zastępuje ono pierwotne świadectwo; jest opatrzone nowym numerem świadectwa różniącym się od numeru świadectwa pierwotnego; jest opatrzone datą wydania, która różni się od daty wydania pierwotnego świadectwa; oraz jest przedstawiane właściwym organom w oryginale, z wyjątkiem elektronicznych świadectw zastępczych przedłożonych w systemie IMSOC. Świadectwo numer [...] z dnia 9 grudnia 2021 r. różniło się od świadectwa numer [...] z dnia 1 grudnia 2020 r. jedynie datą wydania, która nie jest uznawana za błąd administracyjny, a więc nie mogło być świadectwem zastępczym. Zgodnie z twierdzeniem pełnomocnika strony było to świadectwo pierwotne.

Odnośnie argumentacji strony "(...) urząd argentyński uznał wydane świadectwo z błędną datą za nieważne i wydał natychmiastowo (tego samego dnia) nowe, prawidłowe świadectwo pierwotne, które powinien był dołączyć do przesyłki. Świadectwo zdrowia z dnia 1 grudnia 2020 r. jest świadectwem nieważnym i nie powinno być brane pod uwagę w niniejszej sprawie ", organ wskazał, iż dokument z dnia 1 grudnia 2020 r. - jako świadectwo pierwotne został przedstawiony do kontroli granicznej przez podmiot odpowiedzialny za przesyłkę.

Zdaniem organu odwoławczego nie stanowi wytłumaczenia dla stwierdzonej nieprawidłowości, niewłaściwa praktyka, w której urzędnik wydaje kolejne świadectwo pierwotne dla tej samej przesyłki, nie eliminując uprzednio wydanego błędnego świadectwa. Podobnie nie znajduje uzasadnienia niefrasobliwe przyjęcie przez dostawcę, a dalej przez Spółkę takiego błędnego świadectwa i przedstawienie go do kontroli granicznej organom urzędowej kontroli żywności w Polsce.

W opinii organu importer jako podmiot odpowiedzialny za produkt powinien wymagać od dostawcy zarówno towaru spełniającego wymagania prawa żywnościowego, jak i dokumentów spełniających wymagania określone w przepisach. Dostawca natomiast przed wysłaniem przesyłki powinien sprawdzić, czy wymagane dokumenty zostały poprawnie wypełnione przez urzędnika państwowego, a w przypadku wykrycia błędu poprosić o ich korektę jeszcze przed wysłaniem towaru do odbiorcy.

Organ odwoławczy podkreślił, że bezpieczeństwo żywności w kontekście obowiązującego prawa, ma wymiar nie tylko zdrowotny, ale także formalny. Rozporządzeniem (UE) 2017/625 włączono do jednolitych ram prawnych przepisy mające zastosowanie do kontroli urzędowych zwierząt i towarów wprowadzanych na terytorium Unii, podejmowanych w celu weryfikacji przestrzegania przepisów Unii dotyczących łańcucha rolno-spożywczego. Na podstawie przedmiotowego przepisu towary objęte środkami wymagającymi tymczasowego zwiększenia odpowiednio kontroli urzędowych lub środków nadzwyczajnych powinny podlegać kontrolom urzędowym w punktach kontroli granicznej przy ich wprowadzaniu na terytorium Unii. W związku z tym żywność wymieniona w załączniku II rozporządzenia (UE) 2019/1793 podlega środkom nadzwyczajnym z uwagi na fakt, iż uznana została za stanowiącą poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego, którego nie można w sposób zadowalający opanować za pomocą innych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie. Stąd też zgodnie z wyżej cytowanym art. 7 ust. 1 przesyłki żywności i paszy wymienione w załączniku II wprowadza się do Unii wyłącznie zgodnie z warunkami określonymi w sekcji 3. Oznacza to, że przesyłce powinny towarzyszyć odpowiednie wyniki pobierania próbek i analizy oraz świadectwo zdrowia, które są gwarantem bezpieczeństwa przesyłki dawanym przez państwo trzecie. Niezgodność w odniesieniu do któregokolwiek z wymienionych dokumentów powoduje, iż dana przesyłka nie może być wprowadzona do obrotu w Unii Europejskiej i traktowana jest jako niespełniająca wymogów w zakresie bezpieczeństwa żywności.

Negatywny wynik kontroli dokumentacji towarzyszącej importowanej żywności skutkuje zakazem wprowadzenia jej do obrotu na terenie Unii Europejskiej. Znajduje to odzwierciedlenie w art. 66 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/625, na mocy którego właściwe organy dokonują urzędowego zatrzymania przesyłki zwierząt lub towarów wprowadzanych na terytorium Unii, która jest niezgodna z przepisami i odmawiają wprowadzenia jej na terytorium Unii. Natomiast na mocy art. 66 ust. 3 właściwy organ, w odniesieniu do przesyłki, o której mowa w ust. 1, niezwłocznie nakazuje, by podmiot odpowiedzialny za przesyłkę: a) zniszczył przesyłkę; b) ponownie wysłał przesyłkę poza Unię zgodnie z art. 72 ust. 1 i 2; lub c) poddał przesyłkę szczególnemu traktowaniu zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 lub zastosował inny środek w celu zapewnienia zgodności z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, oraz, w stosownych przypadkach, przeznaczył przesyłkę do celów innych niż te, do których była pierwotnie przeznaczona. Tym samym, w niniejszej sprawie organ I instancji, w świetle naruszonych przez Stronę przepisów, słusznie wydał nakaz ponownego wysłania przesyłki poza Unię wprost do nadawcy.

Organ odwoławczy, odnosząc się do twierdzenia strony, iż zatrzymanie przedmiotowej przesyłki orzeszków ziemnych z Argentyny i odesłanie jej do nadawcy spowoduje ogromne skutki finansowe oraz handlowe dla importera, wskazał, że obowiązki ciążące na przedsiębiorcach importujących żywność z państw trzecich objętą szczególnymi wymaganiami rozporządzenia (UE) 2019/1793 są dobrze znane "A" S.A., podobnie jak konsekwencje braku należytej staranności przy kompletowaniu dokumentacji przedstawianej organom urzędowej kontroli żywności na granicy. Spółka jest znaczącym importerem żywności z państw trzecich działającym na rynku od wielu lat i dlatego, w ocenie organu, należy od niej oczekiwać znajomości przepisów prawa żywnościowego i wynikających z niego obowiązków.

"A" S.A. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego, tj.:

- art. 5 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2019/628 z dnia 8 kwietnia 2019 r. dotyczącego wzorów świadectw urzędowych dla określonych zwierząt i towarów oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2074/2005 i rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/759 w odniesieniu do tych wzorów świadectw (dalej jako: Rozporządzenie dotyczące wzorów świadectw urzędowych dla określonych zwierząt i towarów) polegające na uznaniu przez organ II instancji (w ślad za organem I instancji), że świadectwo z dnia 9.12.2020 r. zmieniło informacje zawarte w pierwotnym świadectwie dotyczące identyfikacji, identyfikowalności i gwarancji dotyczących zdrowia (tj. datę świadectwa pierwotnego) oraz nie zawierało nowego numeru świadectwa, w związku z czym nie spełniło wymogów dla świadectwa zastępczego, podczas gdy świadectwo zdrowia z dnia 9.12.2020 r. było świadectwem pierwotnym, a nie zastępczym, a ww. przepisy nie miały do niego zastosowania;

- art. 89 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (dalej jako: Rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) polegające na uznaniu przez organ II instancji (w ślad za organem I instancji), że wydane w niniejszej sprawie świadectwo urzędowe nie spełnia wymogu zgodności z prawdą, rzetelności oraz nie umożliwia identyfikacji osoby, która je podpisała oraz daty jego wydania, podczas gdy zarówno świadectwo zdrowia, jak i świadectwo zastępcze zostały wydane zgodnie z ww. przepisami,

- art. 10 oraz art. 11 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2019/1793 z dnia 22 października 2019 r. w sprawie tymczasowego zwiększenia kontroli urzędowych i środków nadzwyczajnych regulujących wprowadzanie do Unii niektórych towarów z niektórych państw trzecich, wykonującego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 i (WE) 178/2002 oraz uchylającego rozporządzenia Komisji (WE) nr 669/2009, (UE) nr 884/2014, (UE) 2015/175, (UE) 2017/186 i (UE) 2018/1660 polegające na uznaniu przez organ II instancji (w ślad za organem I instancji), że świadectwo zdrowia nie zostało wydane w oparciu o wyniki pobierania próbek i analiz, przeprowadzonych na danej przesyłce przez właściwe organy państwa trzeciego, podczas gdy świadectwo zdrowia z dnia 9.12.2020 r. zostało oparte o prawidłowo sporządzone wyniki pobierania próbek i analiz z dnia 4.12.2020 r., a w konsekwencji spełnia wymagania określone w tych przepisach;

- art. 11 w zw. z art. 14 ust. 7 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE.L Nr 31) polegające na uznaniu przez organ II instancji (w ślad za organem I instancji) że partia orzechów ziemnych, lot numer [...], dostarczona z Argentyny do Portu G. w dniu 11.01.2021 r., nie jest zgodna z wymogami prawa żywnościowego, a w konsekwencji nie jest bezpieczna pod względem czynników objętych szczegółowymi przepisami wspólnoty, podczas gdy z wyników próbek i analiz i wydanego na ich podstawie świadectwa zdrowia wynika, że żywność ta jest zgodna z wymogami prawa żywnościowego i bezpieczna;

- art. 66 ust. 1 i 3 Rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych polegające na uznaniu przez organ II instancji (w ślad za organem I instancji) że zatrzymanie partii orzechów ziemnych i nakazanie jej wywozu z Przejścia Granicznego w [...] drogą morską do nadawcy było w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione, w sytuacji, w której nie zostały spełnione przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia;

- art. 138 ust. 1 i 2 Rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych polegające na uznaniu przez organ II instancji że brak wprowadzenia przez organ I instancji właściwych środków, aby zapewnić podjęcie przez Skarżącą działań naprawczych oraz zapobieżenie dalszym przypadkom występowania niezgodności było uzasadnione;

- art. 17 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego powołujące Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE.L Nr 31) polegające na bezzasadnym uznaniu przez organ II instancji, że Skarżąca nie zapewniła zgodności żywności z wymogami prawa żywnościowego, właściwego dla jej działalności;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na zaniechaniu przez organ II instancji podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, przy jednoczesnym zaniechaniu w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oraz przy zaniechaniu dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego w tym zwłaszcza na:

a) zaniechaniu dokonania przez organ administracji oceny dowodu z wyjaśnienia C. C. z SENASA, stwierdzającego oczywistą omyłkę pisarską,

b) zaniechaniu dokonania przez organ administracji oceny dowodu z protokołu badań partii orzechów ziemnych w kierunku zawartości aflatoksyn, które odbyło się w dniach 16.11-24.11.2020 r.,

c) zaniechaniu dokonania przez organ administracji oceny dowodu z raportu z przeprowadzonej inspekcji w dniu 9.12.2020 r. w magazynie dostawcy,

d) niewłaściwej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny świadectwa zdrowia nr [...] z dnia 9.12.2020 r. oraz świadectwa zastępczego z dnia 8.01.2021 r. [...], co w rezultacie doprowadziło do niewyjaśnienia przez organ administracji wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dokonania oceny tego materiału z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, co skutkowało oparciem zaskarżonej decyzji na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy;

3) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 107 § 3 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a., polegające na zaniechaniu przez organ II instancji przedstawienia wnikliwego i logicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również na zaniechaniu przez organ II instancji wskazania faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w konsekwencji również na braku dogłębnego wyjaśnienia Skarżącej przesłanek, jakimi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję;

4) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 107 §2 k.p.a. w zw. z art. 130 §1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 195, z późn. zm. dalej jako: "u.p.i.s") w zw. z art. 69 ust. 1 Rozporządzenia 2017/625 w sprawie kontroli urzędowych, polegające na zaniechaniu przez organ II instancji uchylenia punktu 5. kropka druga decyzji organu I instancji (tj. w zakresie w jakim organ I instancji wyznaczył termin wykonania pkt 2 i 3 decyzji do dnia 20 kwietnia 2021 roku) i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez wyznaczenie realnego terminu realizacji nałożonego obowiązku - tzn. takiego terminu który obiektywnie umożliwi Skarżącemu wykonanie decyzji w tym zakresie, w sytuacji w której wyznaczony w decyzji wydanej przez organ I instancji w punkcie 5. kropka druga termin wykonania pkt 2 i 3 decyzji upłynął w dniu doręczenia Skarżącej odpisu decyzji organu II instancji (tj. w dniu 20 kwietnia 2021 r.).

W uzasadnieniu skargi wskazano, że niezasadnie organy obu instancji wskazały, iż przedłożone świadectwo zdrowia z dnia 9.12.2020r. nr [...] nie jest zgodne z art. 5 ust. 2 Rozporządzenia dotyczącego wzorów świadectw urzędowych dla określonych zwierząt i towarów.

Skarżący wskazał, że świadectwo nr [...] z dnia 9.12.2020 r. nie było świadectwem zastępczym, a świadectwem pierwotnym i powinno być oceniane przez organy obu instancji pod kątem spełnienia wymogów dla świadectwa pierwotnego. Świadectwo zostało wydane prawidłowo, z zachowaniem wszelkich wymogów prawnych dla świadectwa zdrowia, w oparciu o aktualne wyniki badań dla produktów, których dotyczyło. Jedynie na skutek oczywistej pomyłki pisarskiej urzędnika argentyńskiego urzędu SENASA, który wydrukował świadectwo zdrowia z błędną datą i omyłkowo załączył je do przesyłki, doszło do przedstawienia organowi niewłaściwego dokumentu.

Zgodnie z przyjmowaną przez organy obu instancji wykładnią przepisów niemożliwe jest sprostowanie tego rodzaju oczywistej omyłki pisarskiej (nawet w sytuacji w której urzędnik certyfikujący właściwego organu państwa trzeciego sam przyznaje, że doszło do oczywistej omyłki pisarskiej) - która to interpretacja winna zostać odrzucona z jednej strony z tego względu, że jest zbyt formalistyczna, a z drugiej strony, że prowadzi do zbyt daleko idących konsekwencji dla skarżącej.

By uniknąć tego rodzaju zarzutu, urząd argentyński uznał wydane świadectwo z błędną datą za nieważne i wydał natychmiastowo nowe, prawidłowe świadectwo pierwotne, które powinien był dołączyć do przesyłki. Tym samym świadectwo zdrowia z dnia 1.12.2020 r. jest świadectwem nieważnym i nie powinno być w ogóle brane pod uwagę w niniejszej sprawie. Jednocześnie wydane w niniejszej sprawie świadectwo zastępcze [...] prawidłowo odnosi się do świadectwa zdrowia [...] z dnia 9.12.2020 r. (które argentyński urząd SENASA uznaje za ważne i obowiązujące), a co za tym idzie skutecznie je zastępuje. Oceniając ważność wydanego w niniejszej sprawie świadectwa zdrowia, organ powinien był oprzeć się na świadectwie zastępczym, które również zostało wydane prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Oczywista omyłka pisarska, potwierdzona wiarygodnymi wyjaśnieniami urzędnika, który tej omyłki się dopuścił, nie może stanowić podstawy do uznania, że świadectwo nie spełniło wymogu prawdziwości czy rzetelności, w sytuacji, w której wyjaśnienia te są spójne z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Ponadto świadectwo zdrowia zostało opatrzone prawidłową datą tj. 9.12.2020 r., tożsamą z datą, w której przeprowadzona była inspekcja w magazynie dostawcy i nie ma wątpliwości co do jej identyfikacji (nie jest nieczytelna, przekreślona, etc).

Organy pominęły to, że - jak wynika z przedłożonych w niniejszej sprawie dowodów - w dniu 4 grudnia 2020 r. wydane zostały wyniki próbek i analiz, na podstawie których doszło do oceny zgodności partii orzechów ziemnych z wymogami prawa żywnościowego, określonymi w art. 10 ww. Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2019/1793 z dnia 22 października 2019 r.

Wyniki próbek i analiz opierały się o protokół z badań partii orzechów ziemnych w kierunku zawartości aflatoksyn, które odbyło się w magazynie dostawcy w dniach 16.11 - 24.11.2020 r. Ani badania te, ani ich wyniki nie zostały zakwestionowane przez organ w zakresie ich prawdziwości czy rzetelności. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby wspomniane badania (albo wyniki tych badań) były w jakikolwiek sposób nieprawidłowe.

Organy w nieprawidłowy sposób interpretują treść art. 66 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych, bowiem przesyłka towaru nie jest niezgodna z przepisami wspólnotowymi.

Skarżąca podniosła, że przepis art. 17 ust. 2 rozporządzenia nie może stanowić podstawy do formułowania wobec niej zarzutów, bowiem przedmiotowy towar posiada ważne badania których prawdziwości organ nie kwestionuje. Z treści uzasadnienia decyzji wydanej przez organ II instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wynika, aby w wątpliwość podawana była zgodność towaru z właściwymi wymogami prawa żywieniowego.

Zarzucono w skardze, że organ nie ustosunkował się w wystarczający sposób do podniesionych zarzutów odwołania, nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego - w konsekwencji czego doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Podkreślono, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności:

a) zaniechały dokonania oceny wyjaśnienia C. C. z SENASA, stwierdzającego oczywistą omyłkę pisarską,

b) zaniechały dokonania oceny protokołu badań partii orzechów ziemnych w kierunku zawartości aflatoksyn, które odbyło się w dniach 16.11-24.11.2020 r.,

c) zaniechały dokonania oceny raportu z przeprowadzonej inspekcji w dniu 9.12.2020 r. w magazynie dostawcy.

Wyjaśnienia urzędnika argentyńskiego urzędu SENASA stanowią wprost dowód na to, że świadectwo z 1.12.2020 r. jest zwykłą omyłką i powinno być uznane za nieważne, czyli tak, jakby w ogóle nie zostało wystawione. Natomiast z raportu z przeprowadzonej inspekcji w dniu 9.12.2020 r. w magazynie dostawcy wynika, że inspekcja w tym dniu dotyczyła trzech podobnych partii orzechów. Skoro dwie pozostałe partie orzechów ziemnych zostały zaopatrzone w świadectwa zdrowia wydane w dniu 9.12.2020 r. i nie były kwestionowane, to wiarygodne jest, że świadectwo trzeciej partii też było wystawione w tym dniu. Organ nie kwestionował również, że badanie partii orzechów ziemnych w kierunku zawartości aflatoksyn odbyło się w dniach 16.11-24.11.2020 r., a więc logiczne jest, że badania te były przeprowadzone jeszcze przed wystawieniem świadectwa zdrowia. Argentyński urząd SENASA nie miałby żadnego celu w wystawianiu świadectwa w dniu 1.12.2020 r. (jak zdaje się sugerować organ), bez czekania na wyniki z dnia 4.12.2020 r., skoro przesyłka została wysłana do Polski dopiero po 9.12.2020 r.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania była partia orzeszków ziemnych importowanych z Argentyny zgłoszona do odprawy sanitarnej w dniu 12 stycznia 2021r.

Produkty tego rodzaju objęte były w powyższej dacie, z powodu zagrożenia występowaniem aflotoksyn, tymczasowemu zwiększeniu kontroli urzędowych w punktach kontroli granicznej na podstawie przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1793 z dnia 22 października 2019 r. w sprawie tymczasowego zwiększenia kontroli urzędowych i środków nadzwyczajnych regulujących wprowadzanie do Unii niektórych towarów z niektórych państw trzecich, wykonującym rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 i (WE) 178/2002 oraz uchylającym rozporządzenia Komisji (WE) nr 669/2009, (UE) nr 884/2014, (UE) 2015/175, (UE) 2017/186 i (UE) 2018/1660 – powoływanym dalej jako rozporządzenie 2019/1793.

Rozporządzenie to stanowi :

Art. 10 ust. 1 Każdej przesyłce żywności i paszy wymienionej w załączniku II towarzyszą wyniki pobierania próbek i analiz, przeprowadzonych na danej przesyłce przez właściwe organy państwa trzeciego pochodzenia lub państwa, z którego przesyłka jest wysyłana, jeżeli jest ono inne niż państwo pochodzenia.

2. Na podstawie wyników, o których mowa w ust. 1, właściwe organy ustalają:

a) zgodność z rozporządzeniem (WE) nr 1881/2006 i dyrektywą 2002/32/WE w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów odpowiednich mikotoksyn w przypadku przesyłek żywności i paszy wymienionych w załączniku II ze względu na ryzyko zanieczyszczenia mikotoksynami;

b) zgodność z rozporządzeniem (WE) nr 396/2005 w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w przypadku przesyłek żywności i paszy wymienionych w załączniku II ze względu na ryzyko zanieczyszczenia pozostałościami pestycydów;

c) że produkt nie zawiera więcej niż 0,01 mg/kg pentachlorofenolu (PCP) w przypadku przesyłek żywności i paszy wymienionych w załączniku II ze względu na ryzyko zanieczyszczenia pentachlorofenolem i dioksynami;

d) nieobecność salmonelli w 25 g w przypadku przesyłek żywności wymienionej w załączniku II ze względu na ryzyko mikrobiologicznego zanieczyszczenia salmonellą.

3. Każdej przesyłce żywności i paszy wymienionej w załączniku II ze względu na ryzyko zanieczyszczenia pentachlorofenolem i dioksynami towarzyszy sprawozdanie z analizy zgodne z wymogami określonymi w załączniku II. Sprawozdanie z analizy zawiera wyniki analiz, o których mowa w ust. 1.

4. Wyniki pobierania próbek i analiz, o których mowa w ust. 1, zawierają kod identyfikacyjny przesyłki, której dotyczą, określony w art. 9 ust. 1.

5. Analizy, o których mowa w ust. 1, przeprowadzają laboratoria akredytowane zgodnie z normą ISO/IEC 17025 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących".

Artykuł 11 ust. 1 Każdej przesyłce żywności i paszy wymienionej w załączniku II towarzyszy świadectwo urzędowe zgodne ze wzorem określonym w załączniku IV ("świadectwo urzędowe").

2. Świadectwo urzędowe spełnia następujące wymogi:

a) świadectwo urzędowe jest wydawane przez właściwy organ państwa trzeciego pochodzenia lub państwa trzeciego, z którego przesyłka jest wysyłana, jeżeli państwo to jest inne niż państwo pochodzenia;

b) świadectwo urzędowe zawiera kod identyfikacyjny przesyłki, do której się odnosi, określony w art. 9 ust. 1;

c) świadectwo urzędowe jest opatrzone podpisem urzędnika certyfikującego oraz pieczęcią urzędową;

d) jeżeli świadectwo urzędowe zawiera liczne lub alternatywne oświadczenia, urzędnik certyfikujący przekreśla, parafuje i opatruje pieczęcią zbędne oświadczenia lub całkowicie usuwa je ze świadectwa;

e) świadectwo urzędowe składa się z następujących elementów:

(i) pojedynczego arkusza papieru;

(ii) kilku arkuszy papieru, przy czym wszystkie arkusze są niepodzielne i stanowią integralną całość;

(iii) zestawu stron kolejno ponumerowanych w sposób wskazujący, iż stanowią one część skończonego ciągu;

f) jeżeli świadectwo urzędowe składa się z zestawu stron, o którym mowa w lit. e) ppkt (iii) niniejszego ustępu, na każdej stronie znajduje się niepowtarzalny kod, o którym mowa w art. 89 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) 2017/625, oraz podpis urzędnika certyfikującego i pieczęć urzędowa;

g) świadectwo urzędowe przedstawia się właściwemu organowi w punkcie kontroli granicznej wprowadzenia do Unii, w którym przesyłka podlega kontrolom urzędowym;

h) świadectwo urzędowe wydaje się, zanim przesyłka, której dotyczy, znajdzie się poza kontrolą właściwych organów państwa trzeciego wystawiającego świadectwo;

i) świadectwo urzędowe sporządza się w języku urzędowym lub w jednym z języków urzędowych państwa członkowskiego, w którym znajduje się punkt kontroli granicznej wprowadzenia do Unii;

j) świadectwo urzędowe zachowuje ważność nie dłużej niż przez cztery miesiące od daty wydania, a w żadnym przypadku nie dłużej niż sześć miesięcy od daty wyników analiz laboratoryjnych, o których mowa w art. 10 ust. 1.

3. Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 lit. i) państwo członkowskie może wyrazić zgodę na sporządzanie świadectw w innym języku urzędowym Unii oraz dołączanie do nich w stosownych przypadkach tłumaczenia poświadczonego.

4. Kolor podpisu i kolor pieczęci, innej niż pieczęć tłoczona lub znak wodny, o których mowa w ust. 2 lit. c), muszą różnić się od koloru druku.

5. Ust. 2 lit. c)-g) oraz ust. 4 nie mają zastosowania do elektronicznych świadectw urzędowych wydanych zgodnie z wymogami art. 39 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1715 26 .

6. Ust. 2 lit. d), e) i f) nie ma zastosowania do świadectw urzędowych wydanych w formie papierowej oraz wypełnionych w systemie TRACES i z niego wydrukowanych.

7. Właściwe organy mogą wydać świadectwo zastępcze wyłącznie zgodnie z zasadami określonymi w art. 6 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/2235 27 .

8. Świadectwo urzędowe wypełnia się na podstawie uwag określonych w załączniku IV.

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (Ue) 2019/628 z dnia 8 kwietnia 2019 r. dotyczące wzorów świadectw urzędowych dla określonych zwierząt i towarów oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2074/2005 i rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/759 w odniesieniu do tych wzorów świadectw:

Art. 5 ust. 1 Właściwe organy mogą wydać świadectwo zastępcze wyłącznie w przypadku błędów administracyjnych w pierwotnym świadectwie lub w przypadku, gdy pierwotne świadectwo zostało uszkodzone lub zagubione.

2. W świadectwie zastępczym nie można zmieniać informacji zawartych w pierwotnym świadectwie dotyczących identyfikacji, identyfikowalności i gwarancji dotyczących zdrowia w odniesieniu do przesyłek.

3. Ponadto świadectwo zastępcze:

a) zawiera wyraźne odniesienie do niepowtarzalnego kodu, o którym mowa w art. 89 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) 2017/625, oraz do daty wydania pierwotnego świadectwa i wyraźnie wskazuje, że zastępuje ono pierwotne świadectwo;

b) jest opatrzone nowym numerem świadectwa różniącym się od numeru świadectwa pierwotnego;

c) jest opatrzone datą wydania, która różni się od daty wydania pierwotnego świadectwa; oraz

d) jest przedstawiane właściwym organom w oryginale, z wyjątkiem elektronicznych świadectw zastępczych przedłożonych w systemie IMSOC.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/ 74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/ EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) stanowi, co następuje:

Art. 3 pkt 27 "świadectwo urzędowe" oznacza dokument w formie papierowej lub elektronicznej podpisany przez urzędnika certyfikującego oraz stanowiący zapewnienie o zgodności z co najmniej jednym z wymogów określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 ust. 2;

Artykuł 66 ust. 1 Właściwe organy dokonują urzędowego zatrzymania przesyłki zwierząt lub towarów wprowadzanych na terytorium Unii, która jest niezgodna z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, i odmawiają wprowadzenia jej na terytorium Unii. W stosownych przypadkach właściwe organy odizolowują lub poddają kwarantannie takie przesyłki, a znajdujące się w nich zwierzęta są trzymane, doglądane lub poddawane zabiegom w odpowiednich warunkach do momentu podjęcia dalszej decyzji. O ile to możliwe, właściwe organy uwzględniają także potrzebę szczególnego sposobu postępowania w przypadku niektórych rodzajów towarów.

2. Komisja w drodze aktów wykonawczych określa warunki izolacji i kwarantanny przewidziane w ust. 1 akapit drugi niniejszego artykułu. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 145 ust. 2.

3. Właściwy organ, w odniesieniu do przesyłki, o której mowa w ust. 1, niezwłocznie nakazuje, by podmiot odpowiedzialny za przesyłkę:

a) zniszczył przesyłkę;

b) ponownie wysłał przesyłkę poza Unię zgodnie z art. 72 ust. 1 i 2; lub

c) poddał przesyłkę szczególnemu traktowaniu zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 lub zastosował inny środek w celu zapewnienia zgodności z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, oraz, w stosownych przypadkach, przeznaczył przesyłkę do celów innych niż te, do których była pierwotnie przeznaczona.

Wszelkie działania, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a), b) i c), muszą być przeprowadzane zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, w szczególności - w odniesieniu do przesyłek zawierających żywe zwierzęta - przepisami, które mają zaoszczędzić zwierzętom możliwego do uniknięcia bólu, stresu lub cierpienia. W przypadku gdy przesyłka składa się z roślin, produktów roślinnych lub innych przedmiotów, zastosowanie do przesyłki lub do jej partii mają lit. a), b) i c) akapitu pierwszego.

Przed wydaniem podmiotowi nakazu przeprowadzenia działań zgodnie z lit. a), b) i c) akapitu pierwszego, właściwy organ wysłuchuje danego podmiotu, chyba że konieczne jest natychmiastowe działanie w odpowiedzi na ryzyko dla zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin, dobrostanu zwierząt lub - w odniesieniu do GMO i środków ochrony roślin - również środowiska.

4. Jeżeli właściwy organ nakazuje podmiotowi podjęcie jednego lub kilku działań określonych w ust. 3 akapit pierwszy lit. a), b) lub c), organ ten może wyjątkowo zezwolić na podjęcie działań w odniesieniu wyłącznie do części przesyłki pod warunkiem, że częściowe zniszczenie, ponowna wysyłka, szczególna obróbka lub inne środki:

a) są podejmowane, aby zapewnić zgodność;

b) nie stanowią ryzyka dla zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin, dobrostanu zwierząt lub w odniesieniu do GMO i środków ochrony roślin - również dla środowiska; oraz

c) nie zakłócają czynności realizowanych w ramach kontroli urzędowej.

Artykuł 69 ust. 1 Podmiot odpowiedzialny za przesyłkę niezwłocznie realizuje wszelkie środki nakazane przez właściwe organy zgodnie z art. 66 ust. 3 i 6 oraz art. 67 i najpóźniej w ciągu 60 dni od dnia, w którym właściwe organy powiadomiły dany podmiot o swojej decyzji zgodnie z art. 66 ust. 5. Właściwy organ może wyznaczyć okres krótszy niż 60 dni.

Artykuł 89 - Gwarancje wiarygodności świadectw urzędowych

1. Świadectwa urzędowe:

a) są opatrzone niepowtarzalnym kodem;

b) nie są podpisywane przez urzędnika certyfikującego, jeżeli są puste lub niekompletne;

c) są sporządzane w co najmniej jednym z języków urzędowych instytucji Unii rozumianym przez urzędnika certyfikującego i w stosownych przypadkach w jednym z języków urzędowych państwa członkowskiego przeznaczenia;

d) są zgodne z prawdą i rzetelne;

e) umożliwiają identyfikację osoby, która je podpisała, i daty wydania; oraz

f) umożliwiają łatwe zweryfikowanie powiązania między świadectwem, organem wydającym a przesyłką, partią lub pojedynczym zwierzęciem lub towarem objętym tym świadectwem.

2. Właściwe organy stosują wszelkie odpowiednie środki, aby zapobiegać wydawaniu niezgodnych z prawdą lub wprowadzających w błąd świadectw urzędowych lub nadużywaniu świadectw urzędowych.

Nie może budzić wątpliwości, że bezpieczeństwo żywności jest jednym z priorytetowych celów prawodawstwa wspólnotowego. Jego zagwarantowaniu służy cały blok aktów prawnych objętych zbiorczym określeniem prawa żywnościowego. Import żywności spoza terytorium Unii poddany jest sformalizowanym wymogom, wynikającym między innymi z powołanych powyżej przepisów.

Wskutek zidentyfikowania zagrożenia związanego z możliwością wystąpienia silnie toksycznych aflotoksyn w orzeszkach ziemnych między innymi sprowadzanych z Argentyny, poddano ten towar tymczasowemu zwiększeniu kontroli urzędowych i środków nadzwyczajnych w trybie rozporządzenia 2019/1793.

Przepisy tego rozporządzenia przewidują bardzo drobiazgowo wymogi jakim musi sprostać świadectwo urzędowe, które obligatoryjnie musi towarzyszyć każdej partii towaru podlegającego reżimowi wymienionego rozporządzenia.

Świadectwo urzędowe podlega analizie dokonywanej przez organ kontroli sanitarnej pod kątem spełniania wszelkich wymogów określonych w rozporządzeniu oraz jego wiarygodności. Wszelkie wątpliwości co do rzetelności przedkładanego świadectwa urzędowego dyskwalifikują jego rolę jako zapewnienia o zgodności z unijnymi standardami bezpieczeństwa żywnościowego.

Takiej kontroli poddano świadectwo urzędowe towarzyszące towarom, których dotyczy rozpoznawana sprawa. Stwierdzenie, że świadectwo wystawione zostało w dacie poprzedzającej otrzymanie wyników analiz zostało słusznie uznane za budzące wątpliwości. Przedłożenie kolejnego świadectwa urzędowego różniącego się od pierwszego tylko datą jego wystawienia nie spowodowało bynajmniej unieważniania świadectwa datowanego 1 grudnia 2020r. (pierwszego). Taka procedura nie jest przewidziana w żadnych przepisach prawa. Kolejne świadectwo urzędowe ze zmienioną datą nie mogło także stanowić świadectwa zastępczego, czego nie twierdziła zresztą skarżąca spółka.

Skarżąca spółka – importer, oczekiwała natomiast od organów inspekcji sanitarnej przeprowadzenia postępowania dowodowego, mającego na celu wykazanie, że pierwotnie przedstawione świadectwo urzędowe zawierało omyłkę i nie powinno rodzić skutków prawnych, natomiast podstawą do dokonania kontroli miałoby być kolejne świadectwo, datowane 9 grudnia 2020r.

Oczekiwanie to było jednak w świetle obowiązujących przepisów prawa pozbawione podstaw. Trafnie wskazał organ administracji, że to importer odpowiada za przedstawienie prawidłowych dokumentów, które powinny towarzyszyć każdej partii towarów sprowadzanych na teren Unii Europejskiej. Przepisy unijnego prawa żywnościowego nie przewidują szczególnej procedury pozwalającej na zastąpienie wadliwego świadectwa urzędowego kolejnym świadectwem różniącym się jedynie datą, nie mającym, co należy także podkreślić, niezbędnych cech świadectwa zastępczego. Czynności dowodowe mające na celu wykazywanie rzetelności innego świadectwa urzędowego niż przedłożone organowi pierwotnie i zastąpienie tego świadectwa innym, nie miałyby żadnej podstawy prawnej. Rzeczą organów mających za zadanie czuwanie nad bezpieczeństwem żywności sprowadzanej na rynek unijny jest szczegółowe stosowanie procedur przewidzianych prawem, zwłaszcza w odniesieniu do towaru, który potencjalnie zawierać może szkodliwe substancje – wskutek czego objęty został specjalnie zaostrzonym reżimem kontrolnym.

W tej sytuacji wszelkie zarzuty strony skarżącej dotyczące zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu rozważenia błędu w świadectwie urzędowym należało uznać za bezpodstawne. Istota działań organów kontroli sanitarnej w trybie rozporządzenia wykonawczego 2019/1793 polega bowiem na analizie świadectw urzędowych z punktu widzenia ich kompletności, spójności z innymi dokumentami, a co za tym idzie rzetelności.

Skoro zatem świadectwo urzędowe przedstawiane przez importera do kontroli sanitarnej nie mogło zostać uznane za rzetelne i wiarygodne, to organ sprawujący tę kontrolę nie mógł zachować się inaczej niż zastosować środek przewidziany powołanym wyżej art.66 ust. 3 lit. b rozporządzenia 2017/625 czyli nakazać wywóz towaru poza Unię.

Stosując jednak ten przepis, organy orzekające wadliwie określiły termin wykonania obowiązku. Wskazany bowiem termin 20 kwietnia 2021r. oderwany był od daty uzyskania przez decyzję waloru ostateczności. Wskutek wniesienia przez stronę odwołania i wydania decyzji przez organ odwoławczy wyznaczony termin wykonania decyzji zbiegł się z datą doręczenia decyzji organu odwoławczego stronie.

Co należy podkreślić decyzja organu I instancji nie była opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności co do obowiązku wywozu towaru, określała natomiast co termin tego wywozu na 20 kwietnia 2021r. (jak wskazano wyżej datę tożsamą z datą doręczenia ostatecznej decyzji).

Zdaniem Sądu takie rozstrzygnięcie należało uznać za wadliwe.

Przepis art. 130 § 1 k.p.a. stanowi bowiem, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.

Zatem zachowanie spójności pomiędzy przepisami unijnego prawa żywnościowego i krajowymi przepisami postępowania wymaga, by przepis art. 69 ust. 1 rozporządzenia 2017/625 interpretować w ten sposób, że dniem, w którym właściwe organy powiadomiły dany podmiot o swej decyzji (m. in. o obowiązku wywozu towaru) jest dzień doręczenia stronie decyzji ostatecznej. Od tego zatem dnia należy liczyć wyznaczany przez organ termin do wykonania obowiązku, który nie powinien przekraczać 60 dni.

Z powyższych przyczyn Sąd uchylił na podstawie art. 145§1 pkt lit. a p.p.s.a. decyzje organów obu instancji w częściach dotyczących terminu wykonania decyzji w punktach 2 i 3, zaś w pozostałej części skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż skarga została uwzględniona tylko w zakresie dotyczącym kwestii określenia daty wykonania obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją. Dlatego też Sąd obciążył organ obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz strony skarżącej jedynie w połowie.