Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1783/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2, art. 14a ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 8 pkt 1 lit. c, art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c), art. 12 ust. 1, art. 24 ust. 1 i ust. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 69 ust. 1art. 82 ust. 8, art. 109 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 2, art. 14a ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej okres podlegania przez Pana

E. S. – dalej zwanego Skarżącym, obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu

z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] czerwca 2001 r.

Powyższym pismem poinformował, iż Skarżący na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] prowadzi działalność gospodarczą od [...] czerwca 2001 r. do daty rozpatrywania sprawy. Ponadto wskazano, iż ww. ubezpieczony nie zgłosił faktu prowadzenia przedmiotowej działalności w ZUS Inspektorat w P.. Jednocześnie w treści powyższego pisma poinformowano, iż Skarżący od dnia [...] września 1996 r. do dnia [...] października 2006 r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy, natomiast od dnia [...] października 2006 r. i nadal pobiera emeryturę z ZUS Inspektorat w P.. Do powyższego pisma dołączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię zaświadczenia z dnia [...] listopada 2009 r., w którym Burmistrz P. zaświadcza, że Ewidencja Działalności Gospodarczej zawiera pod numerem [...] wpis przedsiębiorcy Pana E. S. ze wskazaną nawą: [...] S. E. oraz wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania przedmiotowej działalności gospodarczej: [...] czerwca 2001 r. Ponadto w treści powyższego zaświadczenia poinformowano, że wskazuje ono treść wpisu wg stanu w dniu [...] listopada 2009 r. po zmianie zgłoszonej w dniu [...] listopada 2009 r. ZUS Inspektorat w P. przesłał również kserokopię wniosku EDG-1 o zmianę wpisu w ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] listopada 2009 r., dotyczący wpisu Nr [...].

2. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. poinformował Skarżącego o wszczętym, na wniosek ZUS-u, postępowaniu w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej

3. W odpowiedzi na powyższe Skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. przesłał zaświadczenie nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., z którego wynika, że Skarżący za lata 2005, 2006, 2008, 2009, 2010 złożył w tamtejszym Urzędzie Skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-37, w których wykazał przychody/dochody z emerytur i rent krajowych oraz, iż za 2007 r. do tamtejszego organu podatkowego wpłynęło roczne obliczenie podatku przez organ rentowy PIT-40A. W treści powyższego zaświadczenia wskazano ponadto, iż Skarżący za ww. okres rozliczał się również w formie karty podatkowej.

Następnie pismem z dnia [...] lutego 2012 r. Skarżący poinformował, iż od roku 1996 przebywa na rencie zdrowotnej a także, iż w czasie przejścia na rentę nie było obowiązku odprowadzania "stawki zdrowotnej". Ponadto poinformował, iż od 2006 r. przebywa na emeryturze, a gdy stan jego zdrowia się poprawił chciał wznowić "swoją działalność na taxi". Skarżący poinformował dodatkowo, iż w grudniu 2009 r. udał się do Urzędu Miasta, aby dowiedzieć się, czy jego zezwolenie na działalność gospodarczą jest nadal aktualne, a także, iż otrzymał odpowiedź, że tak, tylko należy zmienić numer na unijny, co też ww. uczynił. Skarżący wskazał ponadto, iż będąc w ZUS P. poinformowano go, że jeżeli będzie chciał wznowić działalność powinien o zaistniałym fakcie poinformować Oddział. Skarżący nadmienił również, iż pomimo kilkakrotnych wizyt w Oddziale ZUS P. żaden z pracowników nie poinformował go o konieczności odprowadzenia składki do ZUS w przypadku opłacania karty podatkowej.

4. W nawiązaniu do powyższego pisma [...] Oddział Wojewódzki NFZ poinformował Skarżącego, iż z pisma z dnia [...] lutego 2012 r. nie wynika w jakim okresie wykonywana była przez Skarżącego pozarolniczą działalność gospodarcza. Wskazano również, iż dostarczone do Oddziału NFZ zaświadczenie z Urzędu Skarbowego odnosi się do lat 2005-2010, a także, iż wynika z niego, że w tym okresie przedmiotowa działalność była wykonywana.

5. W odpowiedzi na powyższą korespondencję w dniu [...] czerwca 2012 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wpłynęło pismo Skarżącego, w którym oświadczył, że nie posiada dokumentów stanowiących o niewykonywaniu od 2001 r. pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżący poinformował, iż od 1990 r. z chwilą przejścia na rentę zdrowotną opłacał jedna składkę, którą w tamtym okresie nakazano mu uiszczać, a także iż przebywając dwukrotnie w szpitalu także płacił należne składki uważając, iż jak chce wrócić do zdrowia i zawodu to musi opłacać przysyłane składki.

6. Na podstawie powyższego Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., stwierdził, że Skarżący jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] czerwca 2001 r. do dnia [...] grudnia 2012 r.

7. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

8. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., art. 8 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym" oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej, zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ". Organ odwoławczy wskazał również na treść art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.),

Prezes NFZ wyjaśnił, że z informacji zamieszczonej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż Skarżący posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorca - [...] S. E., ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalność gospodarczej: [...] czerwca 2001 r. Wpis ten został przeniesiony z ewidencji Urzędu Miasta P. do CEIDG w dniu [...] listopada 2011 r. W dniu wydania decyzji wpis posiada status: zawieszony, wskazana data zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej to: [...] stycznia 2013 r. (przewidywany okres zawieszenia do dnia [...] stycznia 2015 r.). Ponadto dodał, że we wniosku ZUS poinformowano, że Skarżący na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] prowadzi działalność gospodarczą od [...] czerwca 2001 r. do nadal. Wskazano także, iż Skarżący nie zgłosił faktu prowadzenia przedmiotowej działalności w ZUS Inspektorat w P.. Poza tym poinformowano również, iż Skarżący od dnia [...] września 1996 r. do dnia [...] października 2006 r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy, natomiast od dnia [...] października 2006 r. do nadal pobiera emeryturę z ZUS Inspektorat w P.. Do wniosku dołączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] listopada 2009 r. z którego wynika, że Ewidencja Działalności Gospodarczej zawiera pod numerem [...] wpis przedsiębiorcy Pana E. S. ze wskazaną nawą: [...] S. E. oraz wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania przedmiotowej działalności gospodarczej: [...] czerwca 2001 r. Ponadto w treści powyższego zaświadczenia poinformowano, że wskazuje ono treść wpisu wg stanu w dniu [...] listopada 2009 r. po zmianie zgłoszonej w dniu [...] listopada 2009 r. ZUS Inspektorat w P. przesłał również kserokopię wniosku EDG-1 o zmianę wpisu w ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] listopada 2009 r., dotyczący wpisu nr [...].

Prezes NFZ odnosząc się do argumentów Skarżącego, że nie został on poinformowany o konieczności odprowadzenia składki do ZUS w przypadku opłacania karty podatkowej podkreślił, że osoba mająca zamiar podjąć się prowadzenia działalności gospodarczej, która podejmuje w tym celu czynności takie jak zarejestrowanie działalności powinna zapoznać się z obowiązującymi w tej kwestii przepisami prawnymi oraz ze zmianami ww. przepisów, które regulują jej prawa i obowiązki. Powoływanie się przez przedsiębiorcę na nieznajomość przepisów prawnych nie usprawiedliwia negatywnych prawnie konsekwencji wynikających z tego faktu.

Powołując się na treść art. 82 ust.1 ustawy o świadczeniach Prezes NFZ wskazał, że w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Jednocześnie dodał, iż zgodnie z art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach oraz art. 24 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowne nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia, od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c (prowadzenie działalności gospodarczej), w przypadku, gdy osoba ta:

- uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu (z działalności gospodarczej) w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub

- opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Odnosząc się do informacji dotyczącej pisma z dnia [...] października 2013 r., którego Skarżący nie odebrał, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 44 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267.), zwanej dalej "k.p.a." w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Ponadto Prezes NFZ wyjaśnił, że ważne w sprawie jest również, iż Skarżący nie zakwestionował faktu prowadzenia działalności gospodarczej, jak również składał zeznania o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty oraz rozliczał się w formie karty podatkowej.

9. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu podkreślił, że nie wiedział, że jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego skoro przebywał na rencie a później na emeryturze.

10. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty skargi sprowadzają się zakwestionowania obowiązku płacenia składek na ubezpieczenia zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Samego faktu prowadzenia działalności skarżący nie kwestionuje, przyznając, że prowadził działalność gospodarczą od [...] czerwca 2001 r. do [...] grudnia 2012 r. Podnosi jednak, że w związku z tym, że opłacał kartę podatkową nie miał obowiązku opłaty składki, a żaden z urzędników urzędu skarbowego ani ZUS o obowiązku opłaty składki zdrowotnej nie informował.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skarżącego organy administracyjne obu instancji, a więc zarówno Dyrektor [...] OW NFZ, jak i Prezes NFZ, rozstrzygając niniejszą sprawę nie naruszyły prawa.

4. Powszechny obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego na przestrzeni ostatnich lat - obejmujący również okres, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, wynikał z różnych aktów normatywnych, mianowicie:

a) od 1 do 31 marca 2003 r. z art. 8 pkt 1 lit c ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby prowadzące pozarolniczą działalność lub osoby z nimi współpracujące;

b) do 30 września 2004 r. z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników (...), które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

c) do 19 września 2008 r. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

d) z dniem 20 września 2008 r. zaczął obowiązywać przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu zmienionym przez art. 12 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. 2008 r., nr 164, poz. 1027).

5. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w ww. przepisach powstaje i wygasa - w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach - zarówno w brzmieniu sprzed, jak i po nowelizacji, w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Podobnie kwestię tą regulowały także ww. ustawy wcześniejsze, odpowiednio w art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - obowiązującym do 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Po nowelizacji - dokonanej art. 7 ustawy o zmianie, tj. od 20 września 2008 r. przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń stanowi, że obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2009, nr 205 poz. 1585 tekst jednolity).

Podobnie jak ww. ustawy: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych, także ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została znowelizowana ustawą o zmianie. Art. 1 ustawy o zmianie wprowadził do ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (Dz. U. 2007, nr 155, poz. 1095 tekst jednolity), dalej jako ustawa o swobodzie art. 14a ust. 1, w myśl którego przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Ust. 3 cytowanego przepisu stanowi, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadto ust. 5 wskazuje, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy i okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej.

Z powyższych regulacji wynika więc, że dopiero z dniem 20 września 2008 r. ustawodawca wprowadził dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą możliwość wyłączenia się spod obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z prawem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W rozpatrywanej organy ustaliły, że Skarżący posiada aktualnie wpis o statusie: zawieszony, a wskazana data zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej to: [...] stycznia 2013 r. Fakt ten organy uwzględniły wydając decyzje w sprawie.

6. Na kanwie niniejszej sprawy należy także wskazać czym jest działalność gospodarcza. W myśl art. 2 ustawy o swobodzie działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Mając wszystkie powyższe regulacje ustawowe na uwadze Sąd zauważa, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Okresy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia wyznaczone zostały, co do zasady, przez formalne, a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł ubezpieczenia.

Na przedsiębiorcy oprócz obowiązku zgłoszenia chęci podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej, ciąży również obowiązek zgłaszania w niej wszelkich zmian - nie tylko prawnych, ale i faktycznych. Skoro tak, to faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności z różnych przyczyn powinno być do ewidencji zawsze zgłoszone i wpisane. Objęcie obowiązkiem ubezpieczenia osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą uzależnione jest bowiem – na co już wskazano, od jej rzeczywistego prowadzenia na podstawie wpisu do ewidencji.

Jak wskazano powyżej zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia.

Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311).

Domniemanie to może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia. Nadto zaistnienie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej musi być rzeczywiste, co oznacza, że ubezpieczonego obciąża obowiązek wykazania wystąpienia okoliczności niezwiązanych z warunkami wykonywania działalności gospodarczej.

W rezultacie okoliczności takie, jak zły stan zdrowia, nie stanowią przesłanki uzasadniającej uznanie istnienia przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Oznacza to, że przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej, powodująca ustanie obowiązku ubezpieczenia musi być usprawiedliwiona i udokumentowana (wykazana), a nie uzależniona wyłącznie od woli ubezpieczonego, sprowadzającej się do zamiaru czasowego wyłączenia ciążącego na nim obowiązku ubezpieczenia.

Podsumowując analizę wyżej przedstawionego stanu prawnego, przywołanego prawidłowo przez organy obu instancji, zgodzić się należy z nimi, że dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Nie jest przy tym istotne czy uzyskuje się z niej przychody. Nie ma też żadnej zależności między obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i obowiązkiem podatkowym. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustanie obowiązku ubezpieczenia powoduje wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu. Natomiast organy ZUS dopiero na podstawie tych decyzji organów NFZ ustalają – również w drodze decyzji, podejmowanych na odrębnych podstawach prawnych – wymiar składki na ubezpieczenie zdrowotne i ustalają sposób jej pobierania.

7. W konsekwencji podnoszony przez Skarżącego zarzut, że co prawda prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia [...] czerwca 2001 r. do dnia [...] grudnia 2012 r., ale pomimo kilkakrotnych wizyt w Oddziale ZUS P. żaden z pracowników nie poinformował go o konieczności odprowadzenia składki do ZUS w przypadku opłacania karty podatkowej, nie mógł być uwzględniony przy wydaniu skarżonej decyzji. Osoba mająca zamiar podjąć się prowadzenia działalności gospodarczej, która podejmuje w tym celu czynności takie jak zarejestrowanie działalności powinna zapoznać się z obowiązującymi w tej kwestii przepisami prawnymi oraz ze zmianami ww. przepisów, które regulują jej prawa i obowiązki. Powoływanie się przez przedsiębiorcę na nieznajomość przepisów prawnych nie usprawiedliwia negatywnych prawnie konsekwencji wynikających z tego faktu.

Odnosząc się do zarzutu postawionego w skardze, dotyczącego objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oraz płaconych przez ubezpieczonego składek z tytułu renty a później emerytury zauważyć należy, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach - w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Ponadto w myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ" - jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ww. ustawy, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Jednocześnie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach oraz art. 24 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowne nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia, od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c (prowadzenie działalności gospodarczej), w przypadku, gdy osoba ta: uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu (z działalności gospodarczej) w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej. Z akt sprawy wynika, aby Skarżący spełnił przesłanki do zwolnienia go z opłacania składki zdrowotnej na powyższej podstawie prawnej.

8. Odnośnie zarzutów skargi nie powiadamiania go przez organy o jego obowiązkach podatkowych i składkowych wobec organów państwa, jako prowadzącego działalność gospodarczą i braku środków finansowych, wskazać należy, iż działalność gospodarcza jest działalnością z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresu faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, czy to z powodu braku płynności finansowej, czy też na przykład z powodu choroby przedsiębiorcy i niemożności zastąpienia go w wykonywaniu czynności biznesowych przez współpracownika (pracownika firmy). Skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to należy domniemywać, że działalność ta była przez Skarżącego prowadzona do daty jej zawieszenia, a tym samym istnieje obowiązek zapłaty składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.

Analogiczny pogląd został m.in. sformułowany w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2003 r. (sygn. akt II UK 111/03), zgodnie z którym faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego.

Należy dodatkowo zauważyć, iż zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, a zatem organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla Skarżącego jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

8. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz nie stwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.