Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2268/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 6 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 133
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r, nr [...], 2. zasądza od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz skarżącego G. R. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z [...] września 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., zwanej dalej "K.p.a.") i art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2020 r. poz. 231, z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 21 ust. 1, ust. 2 pkt 3 pkt 3 i ust.3 oraz art. 48 d ust. 12 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2356, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o zakwaterowaniu"), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (zwanego dalej: "Dyrektorem OR AMW w [...]" lub "Dyrektorem") z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] o odmowie G. R. wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezes Agencji Mienia Wojskowego przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, jak niżej:

W dniu [...] maja 2020 r. G. R. (zwany dalej jako: "Skarżący" lub "Strona") złożył do Dyrektora OR AMW w [...] wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego.

Z wniosku wynika, iż w/wym. jest żołnierzem zawodowym służby stałej w [...] i w [...], do której przybył w dniu [...] kwietnia 2018r. Na zajmowane stanowisko służbowe został wyznaczony od dnia [...] kwietnia 2020r. do dnia [...] marca 2023r. Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...] marca 2020r.

Pismem z [...] maja 2020 r., Dyrektor OR AMW w [...] celem zweryfikowania prawa do zakwaterowania wystąpił do Strony z zapytaniem, czy przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej był funkcjonariuszem w innych formacjach mundurowych, a w przypadku udzielenia pozytywnej odpowiedzi, czy otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie pieniężnej lub zrealizowaną w formie rzeczowej w okresie pełnienia służby we wskazanej formacji mundurowej.

W odpowiedzi na powyższe, zainteresowany oświadczył, że przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej był funkcjonariuszem Służby Więziennej (w okresie od [...] czerwca1999 r. do [...] listopada 2000 r.) i Straży Granicznej (w okresie od [...] grudnia 2000 r. do [...] kwietnia 2018 r.) oraz decyzją Nr [...] Komendanta [...] Oddziału z [...]maja 2012 r. wypłacona została mu pomoc finansowa w wysokości 12 474,00 zł (brutto). Jednocześnie stwierdził, ze powyższa kwota nie dawała mu żadnej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych zarówno w zakresie możliwości kupna mieszkania/domu, pokrycia części inwestycji, bądź stworzenia wkładu własnego, w związku z czym nie posiada żadnych dokumentów odzwierciedlających zaspokojenie wspomnianych potrzeb mieszkaniowych rodziny po otrzymaniu ww. pieniędzy.

W związku z ww. oświadczeniem Dyrektor OR AMW w [...] wystąpił do Strony o przedłożenie do akt sprawy zaświadczenia bądź innych dokumentów, np. decyzji, dotyczących wypłaconej pomocy. Pismem z [...] czerwca 2020 r. zainteresowany poinformował, że dokumentacja dotycząca pomocy finansowej udzielonej na podstawie przepisów dotyczących funkcjonariuszy Straży Granicznej, która nie stanowi realizacji uprawnień żołnierza zawodowego, znajduje się najprawdopodobniej w Archiwum Straży Granicznej.

Pismem z [...] czerwca 2020 r. Dyrektor OR AMW w [...] wystąpił do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z prośbą o przesłanie zaświadczenia bądź kopii dokumentów źródłowych dotyczących wypłaconego świadczenia Stronie w okresie pełnienia Służby w Straży Granicznej.

W odpowiedzi na ww. wystąpienie Zastępca Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wskazał, że Strona w trakcie służby w [...] Oddziale Straży Granicznej otrzymała pomoc finansową na uzyskanie domu mieszkalnego położonego w [...], ul. [...], w wysokości 12 474,00 zł - przyznaną Decyzją [...] z [...].05.2012 r. Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej - na podstawie ustawy z 12 paździrnika1990 r. o Straży Granicznej oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 23 maja 2008 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. Nr 96, poz. 617).

Dyrektor OR AMW w [...], po przeprowadzeniu postępowania, decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2020 r. odmówił G. R. wypłaty świadczenia mieszkaniowego, wskazując jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu.

W uzasadnieni decyzji Dyrektor stwierdził, iż w/wym. w trakcie pełnionej służby w Straży Granicznej, decyzją Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej Nr Nr [...] z [...]05.2012 r., otrzymał pomoc finansową w wysokości 12 474,00 zł , a tym samym wypełnił dyspozycję art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego, (zwany dalej jako: "Prezes AMW") rozpoznając sprawę ponownie stwierdził, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ustalenie, czy żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej, który był funkcjonariuszem Straży Granicznej i któremu w ramach tej służby wypłacono pomoc finansową na uzyskanie domu mieszkalnego, przysługuje prawo do zakwaterowania.

Prezes AMW wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo to, jak stanowi art. 21 ust. 2, jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania:

1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby;

2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;

3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

W myśl ustępu 3 ww. art. 21 żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną ze wskazanych powyżej form zakwaterowania.

Natomiast treść art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego). Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:

1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do 30 czerwca2004 r.;

2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od 1 lipca 2004 r.;

3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;

4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);

5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.

Prezes AMW stwierdził, iż wskazany ust. 10 wym. ustawy stanowi, że prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6.

Prezes AMW wskazał, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest, że G. R. przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej był funkcjonariuszem Straży Granicznej a także, że w okresie pełnienia służby otrzymał pomoc finansową na uzyskanie domu mieszkalnego.

Istota sprawy, w tak ustalonym stanie faktycznym, sprowadza się w praktyce do wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 21 ustawy o zakwaterowaniu.

Przepis ten zawiera zakaz realizacji prawa do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, gdy żołnierz zawodowy lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.). Ustawa ta określała, że pomoc finansowa przysługiwała żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową jako służbę stałą i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy finansowej miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było, obok przydziału kwatery stałej, trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Określenie cezury, tj. do 31 grudnia 1995 r. wynikało z faktu, że od 1 stycznia1996 r. obowiązuje ustawa o zakwaterowaniu na podstawie, której zastąpiono pomoc finansową - ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery. Przy kolejnej nowelizacji ustawy o zakwaterowaniu, w 2004 r., ustawodawca zrezygnował z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Została wówczas wprowadzona odprawa mieszkaniowa, jako kolejna finansowa forma zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych przysługująca żołnierzowi, ale po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej.

W ocenie Organu, niezależnie od obecnie użytego nazewnictwa określającego wsparcie żołnierzy w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych i odesłania w art. 21 ust. 6 pkt 4 jedynie do pomocy finansowej określonej przepisami ustawy o zakwaterowaniu z 1976 r., wszystkie ww. formy służą wsparciu w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych. Z tej przyczyny użyte, w tym przepisie pojęcie pomocy finansowej należy rozumieć szeroko, czyli także odnosząc je do pomocy finansowej udzielonej innym formacjom mundurowym.

Analogicznie, jak w ustawach o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, celem regulacji dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Straży Granicznej jest to, ażeby funkcjonariusz ten miał zrealizowane prawo do lokalu mieszkalnego poprzez przydział takiego lokalu lub wypłatę pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego o czym mowa w art. 98 ust. 1 ustawy z 12.10.1990 r. o Straży Granicznej (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 305 ze zm.), dalej ustawa o Straży Granicznej. Przy czym art. 99 ustawy o Straży Granicznej stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi:

1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 98;

2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy;

3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2;

4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 100 ust. 3.

Przyznanie ww. pomocy finansowej oznacza bowiem, że na gruncie ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusz ten traktowany jest jako osoba, której potrzeby mieszkaniowe zostały definitywnie zaspokojone.

Analogicznie, jak w ustawach o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, celem regulacji dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Straży Granicznej jest to, ażeby funkcjonariusz miał zrealizowane prawo do lokalu mieszkalnego poprzez przydział takiego lokalu lub wypłatę pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Co istotne uzyskana pomoc finansowa przez funkcjonariuszy Straży Granicznej przeznaczona jest na konkretny cel związany z nabyciem mieszkania lub domu mieszkalnego i nie może być przeznaczona na inny dowolny cel.

W związku z powyższym, powołując się na treść wydanego zaświadczenia z [...] czerwca 2020 r., w którym to Komendant potwierdził, że wypłacona pomoc finansowa udzielona została na uzyskanie domu mieszkalnego położonego w [...], przy ul. [...]. Prezes AMW uznał, iż Strona traktowana jest jako osoba, której potrzeby mieszkaniowe oraz potrzeby mieszkaniowe jego rodziny, zostały definitywnie zaspokojone.

Zdaniem Prezesa AMW, zarówno cel, jak i sens rozwiązań przyjętych w ustawie o zakwaterowaniu i ustawie o Straży Granicznej stanowią podstawę uznania, że realizacja przez Państwo uprawnień mieszkaniowych na rzecz żołnierza, funkcjonariusza Straży Granicznej, w formie określonej tymi przepisami, następuje tylko raz. Zatem okoliczność otrzymania przez skarżącego pomocy finansowej, w związku z pełnioną służbą w Straży Granicznej, nie może zostać pominięta.

Na tej podstawie Prezes AMW uznał, że w sprawie istnieje podstawa do zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, bowiem Strona nie może otrzymać ponownego wsparcia ze Skarbu Państwa na ten sam cel, obecnie w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Uznać bowiem należy, że skarżący otrzymał pomoc finansową wypłaconą w czasie pełnienia służby w Straży Granicznej.

Reasumując organ stwierdził, iż w związku z tym, że zamierzeniem ustawodawcy w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu było wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne, niezbędnym było orzeczenie o odmowie G. R. świadczenia mieszkaniowego, a tym samym decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy.

G. R. nie zgadzając się z powyższą decyzją, wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji :

1. naruszenie przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy a w szczególności:

1) art, 21 ust. 6 pkt. 4 w zw. z art. 21 Ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. nr 86, poz. 433 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wbrew wykładni językowej i celowościowej, polegające na;

a) uznaniu, że skarżący - żołnierz zawodowy Sił Zbrojnych RP z uwagi na fakt, że otrzymał (przed rozpoczęciem służby wojskowej) jako funkcjonariusz Straży Granicznej RP w dacie [...] maja 2012r. pomoc finansową z budżetu Państwa na uzyskanie domu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...], w wysokości 12 474,00 zł brutto (10 000 netto), nie może otrzymać ponownego wsparcia ze Skarbu Państwa na ten sam cel, a zatem nie ma prawa do świadczenia zagwarantowanego w art. 21 ust. 2 pkt. 3 Ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jako żołnierz zawodowy, wobec czego wobec skarżącego należy zastosować wyłączenie, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt. 4 Ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (które to uznanie jest powieleniem błędnego stanowiska Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...]),

b) nieuprawnionym dokonaniu wykładni rozszerzającej przepisu art. 21 ust. 6 pkt. 4 Ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wbrew zamkniętemu katalogowi wyłączeń wynikającemu z art. 21 ust. 6 pkt. 1 - 5 w/w Ustawy i w konsekwencji uznaniu, że użyte w tym przepisie i katalogu formy pomocy finansowej należy "rozumieć szeroko" i odnieść je także do pomocy finansowej udzielonej innym formacjom mundurowym,

c) uznaniu, że uprawnienia i potrzeby mieszkaniowe skarżącego i jego rodziny zostały definitywnie zaspokojone przez Skarb Państwa poprzez przyznanie pomocy finansowej skarżącemu jako funkcjonariuszowi Straży Granicznej w dacie [...] maja 2012r., podczas gdy potrzeby te nie zostały definitywnie zaspokojone, na co zwracał uwagę skarżący na etapie udzielania wyjaśnień Dyrektorowi Oddziału AMW w [...], nadto indywidualna sytuacja rodzinna skarżącego (prawomocnie orzeczony rozwód i konieczność opuszczenia dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego) powoduje, że potrzeba mieszkaniowa skarżącego i uprawnienie do jej zaspokojenia w nowej sytuacji zawodowej i osobistej istnieje i konieczne jest jej zaspokojenie poprzez skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 21 ust. 2 pkt. 3 Ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP,

d) dowolnym uznaniu, że realizacja przez Państwo uprawnień mieszkaniowych na rzecz "żołnierza, funkcjonariusza Straży Granicznej w formie określonej tymi przepisami następuje tylko raz", podczas gdy przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie zawierają takiej negatywnej przesłanki warunkującej odmowę realizacji uprawnienia wynikającego z art. 21 ust. 2 pkt. 3 Ustawy, wybranego przez żołnierza zawodowego zgodnie z art. 21 ust. 3 Ustawy,

e) dowolnym uznaniu, że świadczenie przyznane Skarżącemu jako funkcjonariuszowi Straży Granicznej na podstawie ustawy o Straży Granicznej należy uznać za świadczenie równorzędne świadczeniu o jakim mowa w art. 21 ust. 6 pkt. 4 Ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, co powoduje, że ponowna realizacja prawa do zakwaterowania byłaby nadużyciem pomocy ze środków Skarbu Państwa na ten sam cel, podczas gdy wskazany przez Organ II instancji przepis art. 21 ust. 6 pkt. 4 Ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dotyczy żołnierza zawodowego a nie funkcjonariusza Straży Granicznej, ponadto cezura czasowa i podstawa prawna otrzymanej pomocy finansowej przez skarżącego różni się od przyjętej w tym przepisie,

f) błędnym uznaniu, że w sytuacji Skarżącego należy zastosować wyjątek z ust. 10 art. 21 Ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ponieważ skorzystał on już z pomocy finansowej Państwa i obecnie ma jedynie prawo (zdaniem Organu) do zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej w formie przydziału miejsca w internacie lub kwaterze internatowej, podczas gdy wskazany przez Organ II instancji przepis dotyczy służby żołnierzy zawodowych a nie funkcjonariuszy Straży Granicznej; skarżący jako żołnierz zawodowy nie korzystał przed złożeniem wniosku o świadczenie mieszkaniowe z innych form pomocy Państwa w okresie służby wojskowej, wobec czego posiada on uprawnienie do realizacji potrzeby mieszkaniowej wybranej przez siebie a określonej w art. 21 ust. 2 pkt 3 Ustawy.

W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.").. Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. złożył zarówno Organ, jak i Skarżący.

Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w nin. sprawie nie ma zastosowania).

Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem w sprawie doszło do istotnego naruszenia obowiązujących przepisów prawa stanowiących podstawę materialnoprawną wydanych decyzji, tj. art. 21 ust. 1, 2 i 4 w związku z art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z.

W konsekwencji tego naruszenia, organy obu instancji wadliwie uznały, że w przypadku Skarżącego brak jest podstaw do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, gdyż Skarżący skorzystał wcześniej, jako funkcjonariusz Straży Granicznej, z pomocy państwa w 2012 r., a więc pomocy publicznej w formie wypłaty pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W rozpatrywanej sprawie spór w swej istocie prawnej dotyczy tego, czy na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (dalej także jako: "u.z.s.z."), stanowiącego, że żołnierzowi nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36), można odmówić przyznania żołnierzowi prawa do zakwaterowania, jeżeli wcześniej – jak w realiach nin. sprawy, Skarżący jako funkcjonariusz Straży Granicznej - skorzystał z pomocy państwa na cele mieszkaniowe. Inaczej mówiąc, czy pomoc finansową, o której mowa w tym przepisie, należy rozumieć szeroko, czyli odnosząc ją także do pomocy finansowej udzielonej innym formacjom mundurowym, na podstawie innych przepisów prawa niż dotyczące zakwaterowania Sił Zbrojnych.

Organ sam przy tym zauważa, że wykładnia językowa art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie daje podstaw do zastosowania tego przepisu – wyjątku, ograniczającego prawo żołnierza do zakwaterowania (art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu). Kwestia ta nie powinna być sporna, ponieważ przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy jest jednoznaczny pod względem językowym. Nie daje prawa do zakwaterowania żołnierzowi, który otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, a nie jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego. Kierując się tą metodą wykładni, można wyprowadzić z niego tylko jeden wniosek – tylko osoba zachowująca status żołnierza nie może ponownie skorzystać z prawa do zakwaterowania na podstawie tych samych przepisów, dotyczących zakwaterowania Sił Zbrojnych RP.

Nie ulega też wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z odmiennym stanem faktycznym. Skarżący otrzymał bowiem pomoc mieszkaniową będąc funkcjonariuszem Straży Granicznej, na podstawie innych przepisów prawnych, niż dotyczące zakwaterowania Sił Zbrojnych.

W istocie więc organ odmawiając Skarżącemu – obecnie żołnierzowi, udzielenia pomocy w zakresie zakwaterowania, zastosował przepis prawny do stanu faktycznego, nieobjętego jego dyspozycją. W uzasadnieniu tego "zapożyczenia" powołał się na wykładnię celowościową art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, popełniając przy tym dość oczywistą niekonsekwencję.

Przyznał bowiem prymat wykładni językowej w procesie stosowania prawa, jednocześnie odrzucił jej oczywiste wyniki na rzecz wyników wykładni celowościowej, powołując się na zasady konstytucyjne, bez głębszej analizy ich treści i szczegółowego odniesienia do rozpatrywanej sprawy. Zgadzając się z organem, że w krajowym porządku prawnym zasadnicze znaczenie i zarazem pierwszeństwo ma wykładnia językowa, należy pozostałym metodom wykładni, w tym wykładni celowościowej przypisać znaczenie subsydiarne (pomocnicze, wspierające). Sięganie do wykładni celowościowej jest wobec tego uzasadnione tylko wówczas, gdy wyniki wykładni językowej nie są jednoznaczne. Względy celowościowe mogą zatem jedynie wesprzeć, wzmocnić wnioski wynikające z językowego rozumienia interpretowanego przepisu prawnego. W żadnym jednak razie nie mogą być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości.

Z tych względów Sąd nie podziela stanowiska organu co do tego, że posłużenie się wykładnią celowościową (w sposób zaprezentowany w zaskarżonej decyzji) jest zasadne m. innymi wówczas, gdy wynik wykładni językowej prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi (abstrahując od tego, czy rzeczywiście zastosowanie wyłącznie wykładni językowej rodzi zagrożenie dla przywołanych przez organ wartości konstytucyjnych).

Można więc powiedzieć, że organ powołując się na określone zasady konstytucyjne, pominął treść przepisów rangi ustawowej. Pomijając już sam ten zabieg organu, polegający na przyznaniu w rozpatrywanej sprawie pierwszeństwa wykładni celowościowej spornego przepisu przed jego wykładnią językową i w rezultacie na wydaniu rozstrzygnięcia obok ustawy, a nie na podstawie ustawy, co zdaniem Sądu kwalifikuje się jako naruszenie zasady praworządności (art. 7 Konstytucji i art. 6 k.p.a.), można również zakwestionować zasadność wniosków, jakie organ wyprowadził z przywołanych przez niego przepisów Konstytucji.

Wpierw należałoby jednak zauważyć, że jeżeli organ dopatruje się w ewentualnym zastosowaniu jednoznacznego pod względem językowym przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, do osoby, która wcześniej otrzymała pomoc mieszkaniową na innej podstawie niż w tym przepisie wskazana, naruszenia fundamentalnych wartości konstytucyjnych: równości i sprawiedliwości społecznej, to w istocie kwestionuje zgodność tego przepisu z odpowiednimi, odnoszącymi się do tych wartości przepisami Konstytucji. W takiej jednakże sytuacji organ administracyjny nie ma kompetencji "poprawiania" ustawy we własnym zakresie, przez nadanie mu innej treści, odpowiadającej przyjętym na własny użytek kryteriom konstytucyjności.

Naruszenia tych dwóch podstawowych zasad konstytucyjnych, określonych w art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP organ dopatrzył się w ewentualnym dwukrotnym przyznaniu wsparcia państwa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszowi dobrowolnie zmieniającemu rodzaj służby, a nawet kontynuującemu służbę w strukturach wojskowych, gdyż stawiałoby go to w pozycji uprzywilejowanej nie tylko w stosunku do innych żołnierzy zawodowych, ale także innych funkcjonariuszy,

Odnosząc się do tych zasad konstytucyjnych, można zauważyć, że obie te zasady są ze sobą powiązane. Równość jest pochodną, konkretyzacją sprawiedliwości, a więc równe traktowanie jest niejako z definicji sprawiedliwe. Należy jednak podkreślić, że równe traktowanie nie oznacza równości bezwzględnej, absolutnej. W orzecznictwie (w szczególności Trybunału Konstytucyjnego) i w doktrynie prawniczej nie budzi wątpliwości teza, że jednakowo należy traktować osoby należące do tej samej kategorii, tzn. posiadające te same lub podobne cechy istotne (tzw. relewantne). Zasady równego traktowania nie naruszają też pewne uprzywilejowania jednych w stosunku do drugich, jeżeli są uzasadnione jakimiś obiektywnie uzasadnionymi celami, a więc nie są dyskryminujące lecz jedynie różnicujące.

W świetle zaprezentowanych uwag, stanowisko organu (niedostatecznie zresztą uzasadnione), co do kwestii ewentualnego naruszenia zasady równości i sprawiedliwości w razie zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej według jego literalnej wykładni, nie zasługuje na akceptację. Po pierwsze w tej sprawie mamy do czynienia z osobą, która zmieniała formację – przeszła ze Straży Granicznej do wojska. Nie wchodzi zatem w grę dwukrotne przyznanie prawa do zakwaterowania osobie posiadającej status żołnierza. Usprawiedliwienie zaś sformułowanego przez organ zakazu udzielenia pomocy w zakresie zakwaterowania żołnierzowi, który otrzymał taką pomoc wcześniej, na innej podstawie prawnej i w innej formacji wymagałoby wykazania nie tylko, że z takiej możliwości nie mogą korzystać żołnierze przechodzący do służby np. do Straży Granicznej, a gdyby tak było – dowiedzenia, że takie zróżnicowanie pomiędzy takimi funkcjonariuszami i żołnierzami stanowi nieuzasadnione uprzywilejowanie żołnierzy, a więc jest dyskryminujące dla funkcjonariuszy Straży Granicznej. Dowód taki byłby trudny do przeprowadzenia, jako że trudno byłoby wskazać racje, dla których osoby służące w tych dwóch formacjach powinny być w zakresie prawa do zakwaterowania równo traktowane w sposób absolutny.

Na potwierdzenie tej wątpliwości warto przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2000 r., sygn. akt K 26/98 (publ. OTK ZU z 2000 r. Nr 2, poz. 57), który co prawda rozważał relacje pomiędzy Siłami Zbrojnymi a Policją, ale ma również odpowiednie zastosowanie do relacji z funkcjonariuszami Straży Granicznej (gdyż pomoc finansowa w stosunku do funkcjonariuszy służ mundurowych jest regulowana tym samym aktem). Mianowicie w wyroku tym Trybunał stwierdził m. in., że Siły Zbrojne i Policja nie mają w świetle Konstytucji RP takiego samego statusu prawnego. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego sytuacja żołnierzy zawodowych, których status, rola i zadania w zostały unormowane w Konstytucji RP (art. 26), nie może być porównywalna z sytuacją policjantów. Państwo ma zapewnić żołnierzom zawodowym warunki umożliwiające pełne oddanie się służbie, Narodowi i Ojczyźnie, zapewnić godziwe życie, poprzez przyznanie szczególnych uprawnień, również członkom ich rodzin, rekompensujących odpowiednio trud i wyrzeczenia związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej.

Trzeba też odnotować, że nieobowiązująca już ustawa z 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu stanowiła w art. 84 ust. 2 pkt 5, że nie przydziela się lokalu w drodze decyzji administracyjnej m.in. funkcjonariuszowi w przypadku udzielenia pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe podczas pełnienia służby w Siłach Zbrojnych, Policji, Straży Granicznej, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Więziennej oraz Państwowej Straży Pożarnej. Takiej regulacji – zakazu nie ma ani w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ani w ustawie o Policji.

Sąd zwraca wreszcie uwagę, że orzeczenia, na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji, dotyczą wykładni art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a nie art. 21 ust. 6 pkt 4 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia.

Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym przez organ wyroku z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1418/18 stwierdził, że z treści przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu wynika, że wyłączone jest uprawnienie żołnierza zawodowego do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył kiedykolwiek, a więc również wówczas gdy nie był jeszcze żołnierzem zawodowym, lokal mieszkalny z bonifikatą od wskazanych w tym przepisie podmiotów. Pomijając już to, że zaprezentowany sposób wykładni dotyczy innego przepisu prawnego, niż zastosowany w rozpatrywanej obecnie sprawie, należy zauważyć, że NSA przyznał, że taki zakaz nie jest wyrażony wprost w zastosowanym przepisie prawnym, lecz wynika z sensu przepisów regulujących prawo żołnierza do zakwaterowania, obowiązujących w tej materii wcześniej i obecnie.

Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, taki budzący jednak wątpliwości, bo oparty głównie na przesłankach celowościowych, sposób interpretacji przepisu wprowadzającego wyjątek od zasady, ograniczający prawo do zakwaterowania określone w art. 21 ust. 1 ustawy, nie może być przez analogię przeniesiony na inny przepis prawny, również wyjątkowy, z tym, że w odróżnieniu od art. 21 ust. 6 pkt 3 przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy nie budzi żadnych wątpliwości co do jego językowego znaczenia.

Dlatego też Sąd orzekający w pełni akceptuje i traktuje jako własne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 9 lutego 2021r. sygn. akt III OSK 3338/21, który wskazał na jasną wykładnię językową ww. przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z., której nie można "zmienić", posiłkując się pozanormatywną argumentacją, że taka treść przepisu prowadzi do zaakceptowania praktyki wielokrotnego udzielania przez państwo wsparcia na zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten bowiem, ogólnie rzecz ujmując, stanowi jednoznacznie, że żołnierz nie może ponownie skorzystać z prawa do zakwaterowania, jeżeli z tego prawa już skorzystał (lub jego małżonek) czy to na podstawie poprzednio obowiązujących, czy też aktualnie obowiązujących przepisów, ale dotyczących zakwaterowania sił zbrojnych RP.

Inaczej mówiąc, na gruncie wykładni art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z., niewątpliwie chodzi wyłącznie o pomoc finansową udzieloną żołnierzowi lub jego małżonkowi na podstawie wskazanej ustawy, a nie o jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego udzieloną na podstawie innych ustaw.

Sąd w związku z tym stwierdza, że wykładnia przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. jest jednoznaczna i brak jest podstaw do przyjęcia, że ta jasna wypowiedź racjonalnego prawodawcy nie jest adekwatna do jego zamierzeń normatywnych. Po raz kolejny podkreślić należy, że przepis ten stanowi, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36).

Nie sposób więc przyjąć, tak, jak wskazywały organy administracji w wydanych w sprawie decyzjach, a w szczególności Prezes AMW w zaskarżonej decyzji, że ustawodawcy chodziło w tym przepisie o pomoc finansową wypłaconą żołnierzowi lub jego małżonkowi w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995r. (a tym bardziej później), także na podstawie innych ustaw, które przewidują taką lub podobną pomoc np. funkcjonariuszom policji, a nie tylko na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (skoro w tym przepisie explicite wskazał tyko tę ustawę).

Jednocześnie Sąd podkreśla, że nie rolą ani Sądu administracyjnego, ani tym bardziej zadaniem organu administracji państwowej, który zobowiązany jest, na mocy art. 6 k.p.a., działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa, dokonywanie oceny przyczyn i zasadności przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań normatywnych.

Podzielając uwagę Prezesa AMW, że obecnie obowiązująca u.z.s.z. była już wielokrotnie nowelizowana, to przyjąć tym bardziej należy, że skoro racjonalny ustawodawca, który niewątpliwie ma na względzie takie kreowanie prawa, aby realizowało ono zasadę racjonalnego wydatkowania funduszy publicznych, do chwili obecnej nie zmienił brzmienia art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z., ani też nie wprowadził innych regulacji dopełniających tę kwestię w odniesieniu do osób fluktuujących między formacjami (np. ze Straży do wojska), czy też wobec małżonków żołnierzy zawodowych - którzy uzyskali pomoc finansową na podstawie innych ustaw niż ustawa z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (skoro w tym przepisie explicite wskazał tyko tę ustawę), to takich zmian w płaszczyźnie stosowania przepisów prawa nie mogą dokonywać organy administracji.

Mając zatem na względzie językową wykładnię art. 21 ust. 6 u.z.s.z., Sąd uznał, że należało przyjąć - wbrew stanowisku organów administracyjnych obu instancji - że katalog przesłanek negatywnych przyznania prawa do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest jasny. Ustawodawca nie zmienił go w takim zakresie, jak oczekują tego organy obu instancji w wydanych w sprawie decyzjach. Nie można więc uznać, że w wyniku wykładni rozszerzającej, która nie ma oparcia w wykładni językowej, może dojść do poszerzenia katalogu wyłączeń wskazanych art. 21 ust. 6 u.z.s.z.

Jak już wspomniano wcześniej, tej intencji nie można przypisać ustawodawcy, który nowelizując wielokrotnie art. 21 ust. 6 u.z.s.z. nie zdecydował się na jego zmianę w kierunku proponowanym przez organy administracyjne w ww. decyzjach.

Sąd wskazuje ponadto, że to przede wszystkim na ustawodawcy spoczywa obowiązek zapewnienia normatywnej spójności systemu prawnego, także w zakresie korzystania z uprawnienia do zakwaterowania w różnych służbach w związku z wcześniejszym otrzymaniem pomocy finansowej na cele mieszkaniowe.

Sąd stwierdza ponadto, że wykorzystywanie analogii w procesach stosowania prawa jest co prawda jednym ze sposobów eliminowania luk prawnych, ale dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy nie spowoduje to pogorszenia sytuacji indywidualnej lub interesu społecznego. W rozstrzyganej sprawie nie sposób przyjąć, że w stanie faktycznym mamy z taką luką do czynienia.

Sąd podkreśla, że Obywatele w państwie praworządnym mają prawo polegać na tym, co prawodawca w tekście prawnym powiedział, a nie na tym, co zamierzał powiedzieć lub co powiedziałby, gdyby znał nowe okoliczności. Sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, więc podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej może stanowić tylko ustawa, bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie.

W rozpoznawanej sprawie - wbrew stanowisku Prezesa AMW - ustawodawca art. 21 ust. 6 u.z.s.z. nie przewidział przesłanki, która - zdaniem organów powinna być wyinterpretowana z wykładni historycznej, celowościowej i systemowej oraz z uwagi na art. 2 i art. 32 Konstytucji RP - że udzielenie pomocy w zabezpieczeniu tych potrzeb przez Państwo dwukrotnie, jest zaprzeczaniem interesu Państwa - solidarności społecznej.

Dopatrywanie się zatem przez organy administracyjne - wbrew jednoznacznej językowej treści art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. - naruszenia fundamentalnych wartości konstytucyjnych: równości i sprawiedliwości społecznej nie może być zaaprobowane przez Sąd administracyjny.

Z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wynika bowiem, że wszyscy są wobec prawa równi; wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zasada równości sprowadza się do jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych, charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą i jednocześnie dopuszcza odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie posiadają (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lutego 2014r. sygn. akt U 2/12, OTK-A 2014/2/12, cz. III pkt 4.2; M. Ziółkowski, Zasada równości w prawie, PiP 2015/5/s. 96, 99). Zróżnicowanie sytuacji określonych podmiotów może mieć konstytucyjne umocowanie (np. art. 19 i art. 69 Konstytucji RP), ale może też wynikać z posiadania przez nie odmiennych cech relewantnych.

W doktrynie i orzecznictwie trafnie podkreśla się związek zasady równości z zasadami sprawiedliwości społecznej (L. Garlicki w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Wyd. Sejmowe 2003, t. III, s. 22-23, uwaga 22 do art. 32 Konstytucji RP; M. Masternak-Kubiak, Prawo do równego traktowania, w: red. B. Banaszak, A. Preisner, Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, Warszawa 2002, s. 123). Równość jest pochodną, konkretyzacją sprawiedliwości, a więc równe traktowanie jest niejako z definicji sprawiedliwe. Zasady równego traktowania nie naruszają też pewne uprzywilejowania jednych w stosunku do drugich, jeżeli są uzasadnione jakimiś obiektywnie uzasadnionymi celami, a więc nie są dyskryminujące lecz jedynie różnicujące. Równe traktowanie nie oznacza równości bezwzględnej, absolutnej, tym bardziej, że ustawodawca w treści art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. nie przewidział przesłanki opartej na ww. zasadzie.

Z tych względów, jak już wskazano na wstępie rozważań, Sąd nie może podzielić stanowiska Prezesa AMW, że możliwe było posłużenie się w rozpoznawanej sprawie wykładnią celowościową (w sposób zaprezentowany w zaskarżonej decyzji), m.in. wówczas, gdy wynik wykładni językowej prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi. Powoływane przez organ administracyjny przepisy prawa były jasne i nie pozwalały na dokonywanie wykładni rozszerzającej.

Prawo do zakwaterowania jest samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego.

W świetle art. 21 ust. 2 u.z.s.z. prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania:

1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby;

2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;

3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Przepis art. 21 ust. 4 u.z.s.z. stanowi, że żołnierzowi służby kontraktowej w pierwszej kolejności prawo do zakwaterowania realizowane jest w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, a dopiero w przypadku nieprzydzielenia przez Agencję Mienia Wojskowego kwatery albo lokalu mieszkalnego, żołnierz służby kontraktowej wybiera na swój wniosek jedną z dwóch pozostałych form zakwaterowania, tj. przydział miejsca w internacie lub kwaterze internatowej albo wypłatę świadczenia mieszkaniowego.

Wyraźny katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego) ustawodawca zawarł w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 u.z.s.z. Zgodnie z tym przepisem, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:

1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004r.;

2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004r.;

3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;

4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994r. Nr 10, poz. 36);

5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.

W art. 21 ust. 10 u.z.s.z. przewidziano, iż prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6.

Analiza treści wskazanych przepisów wskazuje zatem jednoznacznie, że pogląd organów administracyjnych obu instancji zaprezentowany w zaskarżonych decyzjach nie ma podstawy prawnej w obowiązujących aktualnie przepisach, w tym w art. 21 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 21 ust. 4 u.z.s.z.

Oznacza to, że zarówno Prezes AMW, jak i Dyrektor AMW, odmawiając Skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego, dopuścili się istotnego naruszenia obowiązujących przepisów prawa materialnego wyrażonych w art. 21 ust. 1, 2 i 4 w związku z ust. 6 i ust. 10 u.z.s.z.

Również powołana przez Prezesa AMW zasada wynikająca z art. 17a ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750), tzw. prawo uznania stopnia, nie ma zastosowania w sprawie. Z przepisu tego wynika, bowiem jedynie uprawnienie do powołania do innej (niż pierwotna) służby mundurowej na stanowisko służbowe zaszeregowane do stopnia wojskowego równorzędnego ze stopniem posiadanym w odpowiedniej służbie, oraz prawo do zaliczania okresów służby w różnych formacjach do uprawnień wynikających z art. 62 ust. 4. Niezrozumiałe jest zatem wywodzenie z przepisów tej ustawy, że zasada ta ma zastosowanie także w sprawach dotyczących świadczeń finansowych, do których Skarżący jest uprawniony jako żołnierz zawodowy służby stałej. Jest to analogia zbyt daleko idąca.

W tej sytuacji, uznać należy, że uzasadnienie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego wyłącznie argumentami celowościowymi, nie daje podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skoro w przepisach u.z.s.z. nie wprowadzono zakazu przyznania ww. żołnierzowi zawodowemu lub jego małżonkowi pomocy finansowej na potrzeby mieszkaniowe, na podstawie innych ustaw niż ustawa z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Ustawodawca w tym przepisie wskazał tyko tę ustawę.

Zdaniem Sądu, naruszenie ww. przepisów spowodowały niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy w kontekście art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. i stanowiły dostateczną podstawę do uchylenia, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a., zarówno zaskarżonej decyzji Prezesa AMW, jak poprzedzającej decyzji Dyrektora AMW w [...] z [...] sierpnia 2020 r., przy jednoczesnym uznaniu za zasadne podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego.

W konsekwencji, Organy administracyjne, rozpatrując ponownie sprawę, zobowiązane będą zastosować się do dokonanej przez Sąd powyższej oceny prawnej i kierując się konstytucyjnymi dyrektywami, w tym respektując przede wszystkim zasadę praworządności wynikającą z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a., jak również zasadę zaufania do organów administracyjnych, wynikającą z art. 8 k.p.a. - przeprowadzić tak postępowanie w sprawie, aby jednoznacznie wykazać w uzasadnieniu decyzji kryteria przyjętego rozstrzygnięcia, biorąc przy tym pod rozwagę jasną treść przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z.

Reasumując dotychczasowe rozważania, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Na wniosek Skarżącego Sąd zasądził na jego rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – tekst jedn. Dz. U. poz. 1800) w wysokości obejmującej koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).