Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1363/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędziowie NSA Stanisław Gronowski (spr.) del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. I. Spółki z o.o. w O. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 17/12 w sprawie ze skargi C. I. Spółki z o.o. w O. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz C. I. Spółki z o.o. w O. W. kwotę 2650 (dwa tysiące sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 17/12, wydanym w sprawie ze skargi C. I. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, oddalono skargę.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

W dniu 13 listopada 2000 r. wpłynęło do Urzędu Patentowego RP podanie F. W. "P. Ł." S.A. w Ł., zwanego dalej "wnioskodawczynią", o zarejestrowanie znaku towarowego słowno-graficzno-przestrzennego (znak mieszany) – Butelka z herbem i wiązką trawy.

W świetle opisu znaku towarowego, stanowi on butelkę o dolnej części cylindrycznej, która na dole łukami przechodzi w dno butelki, na górze zaś w część zasadniczą posiadającą formę ściętego stożka rozszerzającego się łagodnie ku górze, aż do osiągnięcia średnicy równej średnicy dolnej części cylindrycznej, a od tego miejsca część zasadnicza przechodzi łukami w szyjkę butelki zakończoną gwintem. Fragment pobocznicy zasadniczej części butelki, ograniczony ramionami kąta zbliżonego do 120° jest nieznacznie spłaszczony, tworząc pole na umieszczenie etykiety. Nad tym polem, na szyjce, wytłoczona jest tarcza herbowa, wewnątrz której usytuowane są wytłoczone, stylizowane litery "PŁ", zaś poniżej jest wytłoczona liczba "1784" otoczona wytłoczeniem o zarysie wstęgi. Liczba "1784" jest datą pierwszych historycznych wzmianek o obecnej F. W. "P. Ł." S.A. Po przeciwnej stronie butelki, centralnie, na jej części zasadniczej, umieszczone jest wytłoczenie w formie otoczonej symetrycznie rozmieszczonymi ornamentami roślinnymi - labrami, tarczy herbowej z koroną i klejnotem, wewnątrz której usytuowane są stylizowane litery "PŁ", zaś poniżej tej tarczy, na wstędze wytłoczona jest liczba "1784". Poniżej, na dolnej części cylindrycznej usytuowane przetłoczenia do pozycjonowania butelki. Butelka jest przedmiotem zarejestrowanego w Polsce przestrzennego znaku towarowego nr [...], tarcza herbowa z literami "PŁ" wewnątrz jest znakiem towarowym zgłoszonym za nr [...], zaś tarcza herbowa z koroną, klejnotem i labrami stanowi przedmiot zgłoszenia znaku towarowego [...]. Wewnątrz butelki usytuowana jest wiązka kilku zielonożółtych źdźbeł trawy związanych w pobliżu ich środka i widocznych z zewnątrz.

Decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2002 r. udzielono wnioskodawcy prawo ochronne dla oznaczenia wyżej wymienionym znakiem ([...]) wyrobów alkoholowych w klasie 33.

W dniu 10 marca 2008 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek P. P. B. S.A. z siedzibą w B., zwanej dalej "skarżącą", o unieważnienie prawa ochronnego na omawiany znak towarowy.

Według skarżącej rejestracja znaku towarowego zapadła z naruszeniem przepisów art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), zwanej dalej "u.z.t."

W myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t., niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli: jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego powszechnie znanego w Polsce jako znaku dla towarów pochodzących z innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Stosownie do art. 8 pkt 1 u.z.t., niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Według skarżącej sporny znak towarowy jest podobny w takim stopniu do znaków zarejestrowanych na rzecz skarżącej z wcześniejszym pierwszeństwem, że istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Wskazała na przysługujące jej prawa do znaku towarowego [...], przedstawiającego butelkę ze źdźbłem trawy wraz z etykietą P. Ż. B. B. V., oraz do znaku [...], będącego znakiem przestrzennym, przedstawiającym butelkę ze źdźbłem trawy. Istotnym elementem spornego znaku, wskazującym na podobieństwo ze znakami skarżącej, jest element źdźbła trawy. Źdźbło trawy jest charakterystycznym elementem znaku skarżącej butelki Żubrówki. Sporny znak narusza także prawa skarżącej do wódki Żubrówka, chronionej znakami towarowymi: [...]. Zdaniem skarżącej jej znaki towarowe są powszechnie znane. Dlatego zgłoszenie przez wnioskodawczynię do ochrony spornego znaku nastąpiło w złej wierze.

Uprawniona ze spornego znaku wniosła o oddalenie wniosku o unieważnienie tego znaku. Jak podniosła, omawiany znak [...] jest kompilacją elementów zarejestrowanych znaków towarowych, tj. oryginalnej butelki ([...]), wytłaczanego znaku PŁ i daty 1784 ([...]) i źdźbła trawy. Zgłoszona do ochrony butelka identyfikuje produkt oznaczony znakiem [...], jako pochodzący z F. W. Ł. Element uzupełniający w postaci źdźbła trawy nie zmienia sposobu postrzegania znaku i prawidłowo identyfikuje źródło pochodzenia oznaczanych nim alkoholi. Zdaniem wnioskodawczyni, oceniając całościowo sporny znak element "trawki w butelce" ma drugorzędne znaczenie, czego potwierdzeniem jest praktyka umieszczania w butelkach innego rodzaju elementów przez producentów alkoholi.

Decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] oddalono wniosek o unieważnienie prawa ochronnego spornego znaku towarowego.

W ocenie organu znaki towarowe skarżącej, w których w warstwie słownej występuje element słowny "żubrówka", mają walor renomowanych znaków towarowych. Takiego zaś charakteru nie ma znak przestrzenny [...], zawierający źdźbło, gdyż w tej formie znak ten nie jest stosowany. Znak ten nie zawiera bowiem elementu słownego "żubrówka", rozpoznawanego przez konsumentów, jako należącego do skarżącej. Natomiast wódka "Żubrówka" sprzedawana jest w butelce ze źdźbłem, jednak zawsze opatrywanej wyraźnym oznaczeniem "Żubrówka".

Zasadniczą przesłanką wymaganą dla ustalenia istnienia naruszenia renomy znaku wcześniejszego, jak wskazał organ, jest istnienie pewnego stopnia podobieństwa między renomowanym znakiem towarowym a spornym oznaczeniem, z powodu którego dany krąg odbiorców stwierdza, że występuje między nimi związek, niekoniecznie jednak je myląc. Nie jest zatem wymagane, by stopień podobieństwa między renomowanym znakiem towarowym a oznaczeniem używanym przez osobę trzecią był na tyle duży, by wywołać prawdopodobieństwo wprowadzenia danego kręgu odbiorców w błąd. Wystarczy, by stopień podobieństwa między renomowanym znakiem towarowym a oznaczeniem skutkował wywołaniem u danego kręgu odbiorców przekonania, że między oznaczeniem a znakiem występuje pewien związek (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 10 kwietnia 2008 r. w sprawie Adidas AG i Adidas Benelux BV, sygn. akt C-102/07). Istnienie relacji związku pomiędzy przedmiotowymi oznaczeniami, w znaczeniu takim jak to przyjął Trybunał Sprawiedliwości w tym orzeczeniu winno być oceniane w sposób całościowy, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla danej sprawy, w szczególności obejmujących stopień podobieństwa pomiędzy przedmiotowymi znakami towarowymi, rodzaj oznaczanych nimi towarów lub usług, stopień siły odróżniającej i dystynktywności znaku wcześniejszego (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie Intel Corporation Inc. przeciwko CPM United Kingdom Ltd, sygn. akt C-252/07). Jednocześnie w świetle orzecznictwa krajowego zasadniczą okolicznością mającą wpływ na ustalenie braku naruszenia praw osoby trzeciej wynikających z renomy jej wcześniejszego znaku towarowego jest brak podobieństwa przeciwstawianych oznaczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 207/07, niepubl.).

W ocenie Urzędu Patentowego nie zachodzi podobieństwo pomiędzy spornym znakiem towarowym, a wcześniejszymi, renomowanymi znakami towarowymi zarejestrowanymi na rzecz wnioskodawcy pod numerami [...] oraz [...], które skutkowałoby wywołaniem u danego kręgu odbiorców przekonania, że między przeciwstawionymi oznaczeniami występuje związek, o którym mowa w cytowanym wyżej orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości WE w sprawie Adidas Benelux. Sporny znak stanowi opakowanie o kształcie butelki. Pierwsza strona butelki zawiera widoczną wewnątrz butelki wiązkę zielonożółtych źdźbeł trawy, pośrodku związanych. Natomiast droga strona butelki posiada tłoczenie w postaci tarczy herbowej, bogato zdobionej, w środku której znajdują się stylizowane litery PŁ, a poniżej umieszczono liczbę 1764.

Przeciwstawione znaki towarowe na płaszczyźnie słownej nie posiadają jakichkolwiek elementów wspólnych ani też podobnych. W oznaczeniach wcześniejszych, należących do skarżącej, w warstwie słownej dominuje charakterystyczny i posiadający znaczną siłę oddziaływania element słowny "żubrówka" Sporny znak towarowy, w warstwie słownej zawiera wyrazy "P.", "Ł.", zestaw liczb 1784, "PŁ" i są to elementy słowne przedstawione w sposób przestrzenny. Słowo "P." "Ł." fonetycznie i wizualnie jest całkowicie odmienne zarówno od słowa "żubrówka" jak i "b.", "b." oraz "p.", "v." obecnych we wcześniejszych znakach wnioskodawcy.

Również, w ocenie organu, nie występuje pomiędzy przeciwstawionymi znakami podobieństwo na płaszczyźnie wizualnej. Znaki te postrzegane całościowo wywołują odmienne wrażenie. Zasadniczo różny jest układ kompozycji stanowiącej sporny znak towarowy. Sporny znak składa się z butelki, na której ścianach umiejscowiono formę przestrzenną w postaci tłoczenia. Tłoczenie to stanowi tarcza herbowa, bogato zdobiona wraz z elementami słownymi i liczbowymi. W znakach przeciwstawionych na etykietach, występuje żubr, przedstawiony w całości. Różnica polega na zastosowaniu w porównywanych znakach towarowych odmiennych technik plastycznych - graficznej etykiety o określonej kompozycji oraz formy przestrzennej w postaci tłoczenia.

Przechodząc do elementu źdźbła trawy, użytego w przeciwstawionych znakach towarowych, w ocenie Urzędu Patentowego nie ma to istotnego znaczenia w kwestii podobieństwa omawianych znaków ocenianych całościowo. Ponadto, przy badaniu stopnia kojarzenia znaków nie jest obojętny rodzaj alkoholu dla oznaczenia których używany jest znak towarowy. W znaku skarżącej sporne źdźbło trawy, znajdujące się w otoczeniu żubra, kojarzone jest przez nabywców ze ściśle określonym rodzajem trawy, jaką jest turówka wonna, potocznie zwanej trawą żubrową. Użycie ekstraktu tej właśnie trawy w wódce oznaczanej znakami "żubrówka" nadaje wódce charakterystyczny posmak. Natomiast producenci innych rodzajów wódki mogą dodawać do swoich produktów ekstrakty innych traw.

Zważywszy na kierowanie się uwagi konsumenta przede wszystkim na etykietę oraz jej treść, jako elementu przekazującego zasadniczą informację o marce, rodzaju i producencie nabywanego napoju alkoholowego, a dopiero później na pozostałe elementy, takie jak kształt butelki, wychodząc z tego punktu widzenia, zdaniem organu, przeciwstawione znaki towarowe się różnią. Elementy spornego znaku towarowego, jak przestrzenność, nadają mu całkowicie odmienny charakter, indywidualny w stosunku do wcześniejszych znaków towarowych skarżącej i w żaden sposób do nich nie nawiązują. Nie może być zatem mowy o czerpaniu przez uprawnionego jakichkolwiek korzyści z renomy wcześniejszych znaków towarowych skarżącej. Sporny znak towarowy posiada wystarczająco dużą siłę dystynktywną, a dla należycie poinformowanego, uważnego i rozsądnego nabywcy napojów alkoholowych, mającego kontakt z tym znakiem, będzie on stanowił informację o pochodzeniu oznaczanej nim wódki od konkretnego podmiotu i będzie oznaczeniem o charakterze całkowicie indywidualnym i niezależnym w stosunku do wcześniejszych, renomowanych znaków towarowych wnioskodawcy, absolutnie nienawiązującym do ich renomy.

Z powyższych względów w ocenie Urzędu Patentowego nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez wnioskodawczynię obowiązującego prawa lub zasad współżycia społecznego, w rozumieniu art. 8 pkt 1 u.z.t.

Zdaniem Urzędu Patentowego brak jest również podstaw dla dopatrywania się podobieństwa pomiędzy przeciwstawionymi znakami towarowymi w świetle przepisu art. 9 ust. pkt 1 u.z.t. Taki zarzut oddala wypracowana na gruncie orzecznictwa Unii Europejskiej (por. wyrok Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich w sprawie Philips-Van Heusen Corp, OHIM i Pash Textilvertrieb und Einzelhandel GmbH, z dnia 14 października 2003 r., sygn. akt T-292/01) oraz orzecznictwa krajowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1999 r., sygn. akt III RN 136/98, OSNAPiUS 2001/1 poz. 2) ocena porównania znaków towarowych dokonana w oparciu o ogólne wrażenie wywierane przez znaki towarowe, postrzegane jako całość, o czym była już mowa. W sprawie, zdaniem organu, nie zachodzi obawa wprowadzenia w błąd odbiorcy co do pochodzenia towaru. W całościowym ujęciu sporny znak towarowy będzie dla należycie poinformowanego, uważnego i rozsądnego nabywcy źródłem informacji na temat pochodzenia tak oznaczanego towaru. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że wskazane znaki towarowe wnioskodawcy są renomowane. Przeprowadzona ocena podobieństwa doprowadziła do wniosku, iż sporny znak towarowy o nr [...] ma w stosunku do znaków towarowych wnioskodawcy indywidualny i odmienny charakter i sam w sobie jest dystynktywny w stopniu wystarczającym.

Również, zdaniem Urzędu Patentowego, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisu art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. W sprawie, jak ustalił organ, oceniając zarzut naruszenia przez sporne prawo ochronne przepisu art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. i uwzględniając zakres ochrony wynikający z przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 (dotyczący znaku zarejestrowanego) i pkt 2 (dotyczący znaku powszechnie znanego), zakres ochrony jest tożsamy. Ustalenie to pozwala na zastosowanie w całości tej części uzasadnienia, które dotyczy oceny podobieństwa dokonanej w świetle przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. Zatem, znaki towarowe skarżącej, posiadające walor powszechnej znajomości, są tożsame ze znakami wnioskodawcy, które są zarejestrowanymi znakami towarowymi. Dlatego nie istnieje pomiędzy znakami, na które powołała się skarżąca, a spornym znakiem towarowym o nr [...] podobieństwo, ani też pomimo istnienia identyczności w zakresie towarów objętych ochroną tymi znakami, ryzyko wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów oznaczanych spornym znakiem towarowym.

Rozpoznając skargę na powyższą decyzję wniesioną przez skarżącą Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., o czym była mowa na wstępie, skargę tę oddalił.

W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego nie naruszała prawa.

Materiał dowodowy złożony przez skarżącą, jak zauważył Sąd pierwszej instancji, był głównie ukierunkowany na wykazanie renomowanego charakteru znaku "Żubrówka", jednakże nie podważył zgodności z prawem zarejestrowanej postaci spornego znaku towarowego.

Ponadto skarżąca, na co brak jest podstaw, zmierza do zmonopolizowania użycia w znakach towarowych ogólnych skojarzeń związanych z użyciem trawy, czy też zwierzęcia, jakim jest żubr.

Sąd pierwszej instancji, podzielił stanowisko organu, iż sporna rejestracja nie wykorzystywała renomy znaków skarżącej.

Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach zaskarżenia wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:

• art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze, a dotyczących pominięcia przy ocenie podobieństw jednego z dwóch znaków przeciwstawionych przez skarżącą znakowi spornemu (znaku [...]), wewnętrznych sprzeczności oraz obiektywnej nieprawidłowości dokonanej przez organ oceny podobieństwa znaków oraz nieuwzględnienia złożonych do akt sprawy dowodów;

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. art. 8, 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm., zwanej "p.w.p."), poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że Urząd Patentowy RP nie dokonał i nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji całościowej i wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego, a w szczególności nie uwzględnił przedstawionego przez skarżącego materiału dowodowego wskazującego na renomę znaku [...] "butelka z trawką" postrzeganego przez opinię publiczną jako oznaczenie markowej renomowanej "Żubrówki", a wręcz pomijając ten materiał dowodowy uznał, że nie przedstawiono żadnych dowodów na powyższą okoliczność (strona 34 uzasadnienia), a także dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych, bez oparcia ich w materiale dowodowym, a zwłaszcza przyjęcie, że element trawki w butelce ma znaczenie opisowe (mimo dowodów na wtórną zdolność odróżniającą), znak sporny nie jest podobny do przeciwstawionych mu znaków skarżącego, a w konsekwencji, że w sprawie nie znajdują zastosowania przypisy art. 8 pkt 1 ani art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.t.

Skarga kasacyjna zarzuca również naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:

• art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. w zw. z art. 4 ust. 1 lit b dyrektywy Rady 89/104/EWG Rady z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. EU z 1989 r., Nr L 40 s. 1 ze zm.), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że badanie podobieństwa znaków towarowych jest wyłącznie kwestią ustaleń faktycznych i że organ nie jest zobowiązany do uwzględnienia kryteriów utrwalonych w orzecznictwie, takich jak występowanie i zasady wykazywania wtórnej zdolności odróżniającej oraz ustalenie w świetle materiału dowodowego a następnie uwzględnienie w całościowej ocenie podobieństwa i możliwości powstania związku myślowego, elementów dominujących porównywanych znaków

• art. 8 pkt 1 u.z.t. w zw. z art. 5 ust. 2 Dyrektywy 89/104 poprzez błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, że przy ocenie relacji pomiędzy znakiem późniejszym a znakiem wcześniejszym, która może stanowić o uznaniu znaku późniejszego za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu art. 8 pkt 1 u.z.t., stosuje się kryteria podobieństwa znaków takie same jak w przypadku podobieństwa w rozumieniu art. 9 ust 1 pkt 1 i 2 u.z.t., gdy tymczasem prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów polega na przyjęciu, że dla stosowania art. 8 pkt 1 u.z.t. ustalić należy istnienie związku myślowego, to jest skojarzenia odbiorców między znakami, który nie musi polegać na podobieństwie w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.t., ale w konsekwencji może przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwy dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca w pierwszej kolejności zarzuca brak dokonania przez Urząd Patentowy, a w ślad za tym kontroli przez Sąd pierwszej instancji, oceny podobieństwa do spornego znaku przeciwstawionego przez skarżącą, z wcześniejszym pierwszeństwem przestrzennego znaku [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne.

Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p., Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. W rezultacie, w trybie postępowania spornego organ nie bada od samego początku zdolności rejestracyjnej znaku towarowego, lecz obowiązany jest ograniczyć przedmiot rozstrzygnięcia do zarzutów i dowodów przedstawionych przez stronę wszczynającą takie postępowanie.

Przejawem naruszenia przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p. jest niepełne rozpoznanie sprawy przez Urząd Patentowy, a w przypadku zaskarżenia takiej decyzji, przez sąd administracyjny. Taka sytuacja, jak to trafnie zarzuciła skarga kasacyjna, miała miejsce w okolicznościach sprawy.

Jak już wspomniano podstawę prawną zarzutów skarżącej stanowiły przepisy art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. Natomiast podstawę faktyczną stanowiły wskazane przez skarżącą znaki towarowe z wcześniejszym pierwszeństwem niż sporny znak, które zdaniem skarżącej, jako naruszające powołane przepisy prawa, stanowiły przeszkodę dla zarejestrowania spornego znaku towarowego.

Jednym ze znaków towarowych, który powołała skarżąca, był znak [...], stanowiący znak przestrzenny, przedstawiający butelkę ze źdźbłem trawy. Znak ten był szczegółowo analizowany przez Urząd Patentowy pod kątem spełnienia wymogów dla znaku powszechnie znanego, a to dla potrzeb ustalenia, czy w odniesieniu do tego znaku rejestracja spornego znaku była zgodna z przepisami art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. Według Urzędu Patentowego, o czym była już mowa, z czym też należy się zgodzić, znak R-85 811, jako nie używany przez skarżącą, nie mógł tym samym nabyć waloru znaku powszechnie znanego, a zatem znak ten nie stanowił przeszkody dla spornej rejestracji na gruncie przepisów art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. Stanowisko to zasługuje na aprobatę.

Natomiast, z czym zgodzić się należy ze skargą kasacyjną, w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy nie poświęcił, przynajmniej dostatecznie, uwagi dla zbadania podobieństwa znaku [...] ze spornym znakiem [...], jako ewentualnej przeszkody dla rejestracji spornego znaku, na gruncie przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. Przepis ten nie stanowi przeszkody dla rejestracji znaku towarowego od istnienia przeciwstawionego znaku powszechnie znanego, pod którym to kątem Urząd Patentowy oceniał znak [...], lecz od istnienia jakiegokolwiek znaku towarowego, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Z powyższych względów Sąd pierwszej instancji naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy postępowania, akceptując stanowisko Urzędu Patentowego, nie oparte na pełnej analizie zgromadzonego w aktach materiału, iż znak [...] nie był przeszkodą dla rejestracji spornego znaku na gruncie przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., a to zaś, o czym była mowa, stanowiło m.in. przedmiot wniosku skarżącej o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, a zatem wymagało od organu i Sądu pierwszej instancji odpowiedniego zbadania wniosku w tym zakresie, czego nie uczyniono w dostatecznym stopniu.

Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Urząd Patentowy w dostatecznym stopniu rozpatrzył wniosek skarżącej w zakresie znaku towarowego [...], a Sąd pierwszej instancji w tej części prawidłowo skontrolował zaskarżoną decyzję, a to dla potrzeb oddalenia zarzutów skarżącej, trafnie uznając, że wskazane przez nią znaki towarowe z użyciem nazwy "żubrówka" i z elementem "trawki w butelce", w tym wspomniany znak towarowy, nie stanowią przeszkody dla rejestracji spornego znaku towarowego. Według niewadliwych ustaleń Urzędu Patentowego, prawidłowo skontrolowanych przez Sąd pierwszej instancji, opartych na analizie wszystkich istotnych elementów składających się na przeciwstawione znaki, ze szczególnym uwzględnieniem całościowego odbioru tych znaków przez konsumenta, zgodnie z utrwaloną w piśmiennictwie i orzecznictwie metodyką analizowania znaków towarowych, sporny znak w sposób istotny różni się od wspomnianych znaków skarżącej, w tym od znaku [...], nie dając tym samym podstaw dla zasadności zarzutu naruszenia renomy znaków skarżącej, czy też wprowadzenia w błąd odbiorcy co do pochodzenia towarów. Prawidłowości tego stanowiska nie podważają wskazane w skardze kasacyjnej ewentualne mankamenty uzasadnienia zaskarżonej decyzji, czy wyroku Sądu pierwszej instancji.

Mając na uwadze istotny mankament zaskarżonej decyzji, jakim było nierozpatrzenie przez Urząd Patentowy wniosku skarżącej w zakresie zbadania na gruncie przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. kwestii podobieństwa spornego znaku towarowego względem przeciwstawionego znaku skarżącej R-85 811, czego nie jest władny dokonać samodzielnie Sąd pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, a także zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając ponownie sprawę Urząd Patentowy rozpatrzy wniosek skarżącej, w zakresie o którym wyżej mowa.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a.