Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 578/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 19 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 roku przy udziale sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2005 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego K.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane /-/M. Ławniczak /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2005 roku K.B. złożył w Urzędzie Miejskim w K. wniosek w sprawie wymeldowania żony B.B., uzasadniając go faktem opuszczenia przez nią lokalu przy ul. L. [...] w K. w grudniu 2003 roku.

W trakcie trwania postępowania administracyjnego skarżący podał, iż żona opuszczając lokal zabrała większość swoich rzeczy związanych z wykonywaniem pracy zawodowej oraz, że przebywa w miejscowości M. [...] wraz z synem i jego rodziną. Zabrała tam też swoje rzeczy osobiste. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, iż od marca 2005 roku małżonkowie z uwagi na nieporozumienia rodzinne wzajemnie wymieniali zamki w drzwiach oraz wzajemnie wynosili z mieszkania przedmioty stanowiące ich wspólny dorobek; w sprawach tych toczą się odrębne postępowania. Już po złożeniu przez K.B. wniosku o wymeldowanie – uczestniczka złożyła do Sądu Rejonowego Wydziału Cywilnego w K. pozew o ochronę naruszonego posiadania. Ona sama w trakcie postępowania administracyjnego przyznała, iż istotnie nie przebywa w lokalu przy ulicy L. w K. tylko miejscowości M., ale uczyniła tak z uwagi na zachowanie męża. Ponadto podał, iż w spornym mieszkaniu posiada swoje rzeczy osobiste oraz, że w tym właśnie lokalu prowadzi swoją działalność zawodową. Przeprowadzona wizja lokalna ujawniła jedynie fakt pozostawienia w mieszkaniu kilku sztuk odzieży, butów i kosmetyków damskich.

Na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] maja 2005 roku orzekł o odmowie wymeldowania B. B. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ulicy L. [...] w K.

Od powyższej decyzji w dniu [...] czerwca 2005 roku złożył odwołanie K. B. Zarzucił on organowi administracji rozważanie przesłanek cywilnoprawnych związanych z uprawnieniami do lokalu, a nie okoliczności faktycznych związanych z faktem długotrwałego opuszczenia lokalu. Podkreślił, iż nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania dowodowego, a nadto wskazał nowe fakty i okoliczności, które zdaniem skarżącego miały wpływ na wynik prowadzonego postępowania.

Po rozpatrzeniu złożonego przez K.B. odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2005 roku o Nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. Organ odwoławczy orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. uznał, że organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i wydał decyzję zgodnie z obowiązującymi przepisami, bowiem nie zostały spełnione warunki określone w art. 15 ust.2 Ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. O ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 z roku 2001 ze zmianami). Organ odwoławczy przyznał, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego bezspornym jest, iż B.B. w spornym lokalu nie zamieszkuje, ale zdaniem organu – opuszczenie lokalu nastąpiło w wyniku nieporozumień rodzinnych, a więc nie z własnej woli i wobec takich okoliczności faktycznych nie sposób mówić o dobrowolności opuszczenia go. W trakcie postępowania odwoławczego uznano, że w niniejszym postępowaniu ta właśnie okoliczność stanowiła podstawę do uznania, iż nie wystąpiły przesłanki uzasadniające wymeldowanie B. B.

Od decyzji organu II instancji K.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Podtrzymał w niej swoje zarzuty wskazane w odwołaniu a dotyczące przebiegu postępowania administracyjnego oraz odniósł się do kwestii związanej z pominięciem przez organ odwoławczy wniosków dowodowych strony.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda i podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji drugoinstancyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z treścią art.15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst D.U. z 2001 r.Nr87, poz. 960 ze zmianami) organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dlatego też źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu.

Organ prowadzący postępowanie błędnie ocenił okoliczności opuszczenia lokalu przez B.B. Na podstawie zebranego materiału dowodowego uznał, iż opuszczenie lokalu nastąpiło nie z własnej woli i nie było aktem dobrowolnym. Tymczasem zarówno z przesłuchania stron jak i świadków wynika jedynie ta okoliczność, iż zarówno skarżący jak i uczestniczka postępowania nawzajem zmieniali zamki do drzwi spornego lokalu, a następnie przekazywali je sobie w jednym egzemplarzu. W ocenie skarżącego działania takie miały zapobiec okradaniu go oraz uniemożliwić zamieszkiwanie w lokalu jego synowi z rodziną, a nie żonie.

Nie znalazły odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym twierdzenia uczestniczki postępowania o tym iż fakt uniemożliwianiu jej korzystania z mieszkania zgłaszany był organom ścigania. Natomiast znalazły potwierdzenie twierdzenia skarżącego, iż zgłosił organom ścigania fakt kradzieży jego rzeczy osobistych, po tym jak udostępnił żonie klucze do mieszkania. Wobec powyższych ustaleń i zaistniałych rozbieżności stwierdzić należy, iż organ arbitralnie przyjął za udowodnioną tezę, że w chwili obecnej nie może ona korzystać z mieszkania i jest to skutkiem uniemożliwiania jej korzystania z lokalu.

Fakt, iż złożono pozew o ochronę naruszonego posiadania nie może stanowić oparcia dla skutecznego twierdzenia, że uczestniczka nie wyprowadziła się dobrowolnie, bez uwzględnienia całości materiału dowodowego. Podkreślić należy, iż pozew taki złożono dopiero po złożeniu wniosku o wymeldowanie, przy czym wskazano w nim, iż fakt uniemożliwiania korzystania z mieszkania zaistniał pół roku przed jego złożeniem. Natomiast w toku postępowania administracyjnego B. B. w ogóle nie sprecyzowała terminu opuszczenia przez nią lokalu. Skarżący zeznał z kolei, iż żona nie przebywa w mieszkaniu od marca 2004 roku. Z zeznań pozostałych świadków, w tym także członków rodziny nie sposób wyprowadzić wniosku – kiedy opuściła sporny lokal. Jednoznaczne ustalenia w tym zakresie są niezwykle ważne wobec twierdzeń uczestniczki postępowania, że wyprowadziła się wyłącznie na skutek nieporozumień rodzinnych. Reasumując – należy najpierw z całkowitą pewnością stwierdzić – od kiedy skarżąca nie przebywa w spornym lokalu. Jeżeli bowiem przyjąć za wiarygodne twierdzenia skarżącego, że żona opuściła lokal w 2004 roku – to nie mają znaczenia dla dokonania czynności wymeldowania okoliczności dotyczące konfliktów pomiędzy małżonkami w roku 2005. W tym zakresie w celu dokonania takich ustaleń można posłużyć się innymi dowodami np. danymi co do zużycia energii elektrycznej lub gazu i innych mediów w spornym mieszkaniu.

W ocenie sądu przede wszystkim winny zostać sprawdzone okoliczności dotyczące zamiaru stałego związania B.B. ze spornym lokalem. Zamieszkiwanie w danym lokalu oznacza , że interesy życiowe danej osoby na trwałe związane są z danym lokalem.

Przeprowadzone oględziny nie potwierdziły jej wersji odnośnie faktu zamieszkiwania w nim, czy też prowadzenia jakiejkolwiek działalności; nie potwierdził jej także przesłuchany w charakterze świadka gospodarz domu, w którym znajduje się sporny lokal. Stwierdzić należy, iż przeprowadzone w niepełnym zakresie postępowanie dowodowe inicjuje dopiero konieczność przeprowadzenia szeregu dowodów, w tym także związanych z ustaleniem faktycznego miejsca prowadzenia przez uczestniczkę działalności zawodowej, czasu jej zamieszkiwania w M., związania je spraw osobistych z tym miejscem , itd.

Dodać należy, iż obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynikający z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu.

Pominięcie przez organy administracji ustaleń dokonanych w sprawach zgłaszanym organom ścigania oraz w innych sprawach – co stanowiło zresztą inicjatywę dowodową strony – narusza zasady postępowania dowodowego. Z przepisów art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000r.nr 98,poz1071 ze zmianami) wynika jednoznacznie, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności – co oznacza, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego.

Ponownie rozstrzygając sprawę organ powinien przeprowadzić gruntowne postępowanie dowodowe, zgodnie z treścią przepisów zawartych w rozdziale 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Wyjaśnić w ten sposób wszelkie rozbieżności, których weryfikacja ma istotne znaczenie dla oceny zaistnienia przesłanek z art. 15ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na organie spoczywa także obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art.107 Kodeksu Postępowania Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) w związku z treścią art.15ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jak w sentencji.

O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152, a o kosztach na podstawie art.200 cytowanej ustawy.

/-/M. Ławniczak /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska