Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 56/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i par. 2, art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 24 ust. 2, art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 4 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010r. przy udziale sprawy ze skargi B. A. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ...r. Nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w części dotyczącej należności z tytułu składek za ubezpieczonych nie będących płatnikami. oddala skargę /-/ W. Długaszewska /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 1 sierpnia 2009r. skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Inspektorat w K. B. A. wniosła o umorzenie zobowiązań wobec Zakładu, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia. Do wniosku dołączyła dokumentację lekarską oraz faktury dotyczące poniesionych wydatków.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział, Inspektorat w K. decyzją nr [...] z dnia 8 października 2009r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 28 ust. 3 a i 3 b ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 11 z 2007 r., poz. 74 ze zm.) i art. 105 §1 kpa umorzył postępowanie z ww wniosku w części dotyczącej należności z tytułu składek za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, na ubezpieczenia społeczne za okres 02/2000r.-08/2004r. w łącznej kwocie 3.701,86 zł oraz na ubezpieczenia zdrowotne za okres 07/2000r. w łącznej kwocie 91,86 zł., obciążających B. A., jako byłego wspólnika spółki A. s. c. ( w części dotyczącej należności z tytułu składek na ubezpieczenia zobowiązanych będących osobami trzecimi za należności z tytułu składek spółki A. s.c. organ wydał odrębną decyzję nr [...] w sprawie [...])

W uzasadnieniu decyzji nr [...] organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74) należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części przez ZUS w przypadku ich całkowitej nieściągalności, lub nawet pomimo braku tej całkowitej nieściągalności – w przypadku składek na ubezpieczenia ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia – art. 28 ust. 3 a ustawy. Te ostatnie przypadki określa szczegółowo rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365).

Zadłużenie wykazane w przedmiotowym wniosku obejmuje należności z tytułu składek na ubezpieczonych niebędących płatnikami (zatrudnionego przez spółkę pracownika), do których to należności nie mają zastosowania art. 28 ust. 3 a i 3 b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i wydane na ich podstawie ww rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.. W związku z powyższym organ uznał, że postępowanie o umorzenie ww należności jest bezprzedmiotowe.

Pismem z dnia 20 października 2009 r. B. A. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku powtórzyła argumenty o ciężkiej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Wskazała na stałe opłaty miesięczne w kwocie 933 zł przy niskiej emeryturze i zasiłku pielęgnacyjnym. Wskazała, że koszty opieki całodobowej oraz spłaty należności wobec ZUS ponosi jej siostra K. S.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział, Inspektorat w K. decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia 8 października 2009 r.

B. A. wniosła skargę na powyższą decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, powołując się na okoliczność pogorszenia się jej stanu zdrowia wynikającego z choroby kręgosłupa i mózgu. Wskazała, że stwierdzono u niej trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji, co powoduje wzrost kosztów leczenia i utrzymania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne jedynie kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy.

Decyzja wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w rozpatrywanej sprawie dotyczy zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne zatrudnionego przez spółkę pracownika, w części finansowanej przez pracodawcę.

Podstawą do ubiegania się przez skarżącą o umorzenie należności z tytułu ww. nieopłaconych składek, były wskazane we wniosku okoliczności związane z trudną sytuacją materialną i złym stanem zdrowia skarżącej.

Jak wynika z akt administracyjnych, decyzjami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział z siedzibą w K. z dnia 30.05.2005r.nr [...] i nr [...] na B. A. i K. S., jako byłych wspólników została przeniesiona odpowiedzialność za zobowiązania spółki "A" s.c. Spółka prowadziła działalność gospodarczą w okresie od 14.09.1998 r. do 25.06.2004 na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miejskiego w K. pod numerem [...] z dnia [...]. Z dniem 25.06.2004r. spółka została wyrejestrowana.

Zgodnie ze wskazanym w zaskarżonej decyzji art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r Nr 205., poz. 1585), zwanej dalej u.s.u.s, należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Według ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi zaś wtedy, gdy:

-dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

-sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

-nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

-nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

-wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

-naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

-jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z akt administracyjnych wynika, że należności z tytułu składek wykazane w decyzjach przenoszących odpowiedzialność za zaległości "A." s.c. dochodzone są w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, prowadzonego przez Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ze świadczeń emerytalnych skarżącej.

Wskazany wyżej przepis w ust. 3a przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek w przypadku stwierdzenia istnienia uzasadnionego przypadku - innego niż całkowita nieściągalność. W rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. regulującym szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, o którym mowa w ust. 3a (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), w § 3 ust. 1 wskazano, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Ta szczególna regulacja, którą wprowadzono w ust. 3a dotyczy jednak wyłącznie umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Umorzeniu na tej podstawie nie podlegają zatem składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami, które są finansowane ze środków osoby ubezpieczonej.

Zatem powoływanie okoliczności, które mogą stanowić w świetle wskazanego wyżej

art. 28 ust 3a u.s.u.s i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r., przesłanki uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek, może mieć znaczenie tylko w przypadku rozpoznawania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek ( por. wyrok WSA w Warszawie V SA/Wa 2676/07, wyrok NSA II GSK 702/08).

Należy więc przyjąć, iż prawidłowo organ uznał, że w stosunku do umarzania należności z tytułu nieopłaconych składek za pracowników w części finansowanej przez pracodawcę, nie znajduje zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Zatem wniosek skarżącej, w części rozpoznanej w niniejszej sprawie, w której domaga się ona umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne zatrudnionego w spółce pracownika, wskazując, że nie jest w stanie opłacić wskazanych wyżej należności, ze względu na swój stan majątkowy i trudną sytuację osobistą oraz stan zdrowia, nie mógł być rozpatrzony na podstawie wskazanych wyżej przepisów, gdyż nie mają one zastosowania do należności, o których umorzenie wnosiła skarżąca.

W rezultacie poczynionych ustaleń i ich oceny, organ słusznie uznał, że z uwagi na to, iż żądanie strony nie mogło zostać rozpatrzone w trybie art. 28 u.s.u.s., postępowanie, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć.

Ze względu na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

/-/W.Długaszewska /-/ B.Sokołowska /-/M.Kosewska

T.M.d