Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 553/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par 9
journal: Dz.U. 2005 nr 260 poz 2177
law: ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia  warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi
article: art 21, 68, 70, 147, 281, 298, 299, 305
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Miasta i Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzenie w 2010 r. ścieków do rzeki z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr ]...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...], wydaną w sprawie wymierzenia Miastu i Gminie [...] administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 90 533,00 zł za wprowadzanie w 2010 r. ścieków do środowiska, z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r. znak: [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...]marca 2014 r. znak: [...] wymierzył Miastu i Gminie [...] administracyjną karę pieniężną w wysokości 90 533,00 zł za wprowadzanie w 2010 r. ścieków do środowiska z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r. znak: [...].

Starosta [...] jako właściwy w sprawie organ ochrony środowiska w pkt II.3. decyzji z dnia [...] września 2005 r. znak: [...], obowiązującej do [...] września 2015 r., udzielił Miastu i Gminie [...] pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków z mechaniczno-biologicznej oczyszczalni w [...] do rzeki [...]. W tym punkcie decyzji określił również warunki wprowadzania ścieków do wód, tj. warunki szczególnego korzystania z wód, a dokładnie ilość ścieków, stan i ich skład. Jak wynika z przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego było ono wydane w czasie obowiązywania przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz. 1763), które zgodnie z jego § 1 określa m.in.: warunki, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, miejsce i częstotliwość pobierania próbek ścieków, metodyki referencyjne analizy, ale także sposób oceny, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom. Dlatego też w pkt IV.4. pozwolenia wodnoprawnego Starosta zobowiązał stronę do badania m. in. ilości i jakości ścieków zgodnie z wymaganiami wynikającymi z ww. rozporządzenia z 2004 r.

W ocenie organu w sprawie znajdują zastosowanie przepisy tego rozporządzenia, a w szczególności: 1) § 4 ust. 2 i 3 - ścieki komunalne inne niż ścieki bytowe wprowadzane do wód nie powinny zawierać substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia lub powinny spełniać minimalny procent redukcji zanieczyszczeń określony w tym załączniku, a pozostałe substancje zanieczyszczające nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, które są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Spełnienie warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, ocenia się na podstawie pomiarów ilości i jakości ścieków,

2) § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 - próbki ścieków komunalnych dopływających i odpływających z oczyszczalni ścieków, należy pobierać:

a) w regularnych odstępach czasu w ciągu roku;

b) stale w tym samym miejscu.

Liczba pobieranych średnich dobowych próbek ścieków, dopływających i odpływających z oczyszczalni, w zakresie wskaźników, określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, nie może być mniejsza niż 12 próbek w ciągu roku, w przypadku oczyszczalni o RLM od 15 000 do 49 000.

Zgodnie z § 8 ust. 4 pkt 1-3 i ust. 5 rozporządzenia z 2004 r. ścieki komunalne odpowiadają wymaganym warunkom, jeżeli:

a) liczba pobranych w ciągu roku średnich dobowych próbek ścieków, które nie spełniły warunków dotyczących najwyższych dopuszczalnych wartości lub procentu redukcji zanieczyszczeń określonych wskaźnikami BZT5 (pięciodobowe biochemiczne zapotrzebowanie tlenu), ChZT (chemiczne zapotrzebowanie tlenu) i zawiesin ogólnych, nie jest większa od liczby tych próbek, która jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

b) próbki niespełniające warunku, o którym mowa w pkt 1, nie wykazują odchyleń od najwyższych dopuszczalnych wartości lub procentu redukcji zanieczyszczeń większych niż o 100 % dla BZT5 i ChZT oraz odchyleń od najwyższej dopuszczalnej wartości lub procentu redukcji zawiesin ogólnych większych niż o 150 %;

c) średnie roczne wartości azotu ogólnego i fosforu ogólnego nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości lub spełniają minimalny procent redukcji zanieczyszczeń, określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Ścieki, o których mowa w § 4 ust. 2, odpowiadają wymaganym warunkom w zakresie pozostałych substancji zanieczyszczających określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia, jeżeli spełniają odpowiednio wymagane warunki, o których mowa w ust. 1.

Zdaniem organu ustalenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które nie są przez stronę kwestionowane wskazują, że strona wykonywała w ocenianych w tej sprawie okresach obowiązywania pozwolenia pomiary jakości odprowadzanych ścieków zgodnie z częstotliwością wynikającą z przytoczonych powyżej przepisów, tj. 12 próbek w ciągu roku obowiązywania pozwolenia, jednakże wyniki wykonanych pomiarów wykazywały przekroczenia dopuszczalnych norm, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Organ przytoczył art. 298 ust. 1 pkt 2 P.o.ś., art. 299 ust. 1 pkt 2 P.o.ś., oraz art. 305 ust. 1 i ust. 4 P.o.ś., uznając je za relewantne w sprawie.

Wywodził, że oceny spełniania warunków pozwolenia dokonuje się w kolejnych okresach jego obowiązywania. Jeżeli okres obowiązywania pozwolenia nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), to:

- należy dokonać oceny spełniania warunków pozwolenia w tych okresach jego obowiązywania, których części wchodzą w rok kalendarzowy, za który wymierzana jest kara,

- w przypadku stwierdzenia naruszenia warunków pozwolenia w danym okresie jego obowiązywania należy ustalić wielkość przekroczenia (ilość substancji wprowadzanych do wód lub do ziemi) dla tego okresu,

- wymierzyć administracyjną karę pieniężną dla roku kalendarzowego, przyjmując tylko te części wielkości naruszenia w kolejnych okresach obowiązywania pozwolenia, które miały miejsce w tym roku kalendarzowym.

Mając na względzie brzmienie przepisu § 5 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2004 r. do oceny spełniania warunków pozwolenia w niniejszej sprawie, organ przyjął następujące okresy oceny:

I okres oceny spełniania warunków pozwolenia - od 27 września 2009 r. do 26 września 2010 r.; ilość ścieków odprowadzonych do środowiska w tym okresie (na podstawie danych przedłożonych przez stronę w toku postępowania): 487 247 m³;

II okres oceny spełniania warunków pozwolenia - od 27 września 2010 r. do 26 września 2011 r.; ilość ścieków odprowadzonych do środowiska w tym okresie (na podstawie danych przedłożonych przez stronę w toku postępowania): 559 904 m³.

Organ podał, że w analizowanej sprawie w I okresie oceny spełniania warunków pozwolenia - od 27 września 2009 r. do 26 września 2010 r. - mieści się 12 próbek pobranych w dniach:

1) 27 października 2009 r. - brak przekroczeń we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina og.,

2) 23 listopada 2009 r. - przekroczenie we wskaźniku zawiesina og.,

3) 14 grudnia 2009 r. - przekroczenie we wskaźniku zawiesina og.,

4) 26 stycznia 2010 r. - brak przekroczeń we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina og.,

5) 22 lutego 2010 r. - przekroczenie we wskaźniku BZT5,

6) 16 marca 2010 r. - przekroczenia we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina og.,

7) 22 kwietnia 2010 r. - przekroczenia we wskaźnikach BZT5, zawiesina og.,

8) 19 maja 2010 r. - brak przekroczeń we wskaźnikach BZT5i ChZTCr, zawiesina og.,

9) 29 czerwca 2010 r. - przekroczenie we wskaźniku BZT5,

10) 27 lipca 2010 r. - przekroczenie we wskaźniku BZT5,

11) 24 sierpnia 2010 r. - brak przekroczeń we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina og.,

12) 13 września 2010 r. - brak przekroczeń we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina og., Zatem, w I ocenianym okresie obowiązywania pozwolenia liczba próbek niespełniających wymagań była większa od dopuszczalnej (tj. od dwóch), które mogły nie spełniać wymagań zgodnie z § 8 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2004 r.

W II okresie oceny spełniania warunków pozwolenia - od 27 września 2010 r. do 26 września 2011 r. - mieści się 12 próbek pobranych w dniach:

1) 19 października 2010 r. - przekroczenie we wskaźniku zawiesina og.,

2) 9 listopada 2010 r. - brak przekroczeń we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina og.,

3) 13 grudnia 2010 r. - brak przekroczeń we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina og.,

4) 18 stycznia 2011 r. - przekroczenie we wskaźniku BZT5,

5) 21 lutego 2011 r. - przekroczenie we wskaźniku BZTS,

6) 14 marca 2011 r. - brak przekroczeń we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina og.,

7) 19 kwietnia 2011 r. - brak przekroczeń we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina og.,

8) 9 maja 2011 r. - brak przekroczeń we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina og.,

9) 27 czerwca 2011 r. - przekroczenie we wskaźniku BZT5,

10) 25 lipca 2011 r. - przekroczenia we wskaźnikach BZT5 i zawiesina og.,

11) 23 sierpnia 2011 r. - przekroczenie we wskaźniku BZTS,

12) 20 września 2011 r. - przekroczenie we wskaźniku BZT5.

Zatem w II ocenianym okresie obowiązywania pozwolenia liczba próbek niespełniających wymagań również była większa od liczby dopuszczalnej (tj. od dwóch), która mogła nie spełniać wymagań zgodnie z § 8 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2004 r.

Organ wskazał, że do obliczenia wielkości przekroczenia warunków korzystania ze środowiska, a co za tym idzie wysokości administracyjnej kary pieniężnej mają zastosowanie także przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r. Nr 260, poz. 2177), tj. § 9 ust. 4 tego aktu.

Wielkości przekroczeń dla poszczególnych wskaźników uzyskane w pomiarach wykonanych w ocenianych w tej sprawie okresach obowiązywania pozwolenia, które zostały podstawione do ww. wzoru, zaprezentowane są w kolumnie 6 załącznika nr 1 i nr 2 do zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.

Organ zawarł w zaskarżonej decyzji odnośne wyliczenia.

Dalej organ wywodził, że zgodnie z § 8 ust. 5 rozporządzenia z 2004 r., ścieki, o których mowa w § 4 ust. 2, odpowiadają wymaganym warunkom w zakresie pozostałych substancji zanieczyszczających, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia, jeżeli spełniają odpowiednio wymagane warunki, o których mowa w ust. 1. Stosownie zaś do § 8 ust. 3 pkt 3 ścieki odpowiadają wymaganym warunkom w przypadku, gdy we wszystkich próbkach średnich dobowych zmierzone wartości temperatury, odczynu pH oraz toksyczności dla ryb nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników określonych w tabeli II w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Zapis ten zawarty w rozporządzeniu z 2004 r. obarczony był jednak błędem merytorycznym prawodawcy, który uniemożliwiał dokonanie oceny czy wartość pH i temperatury w próbce średniodobowej odpowiada dopuszczalnym normom. Zostało to przez prawodawcę skorygowane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 28 stycznia 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 27, poz. 169), którym zmieniono m.in. sposób dokonywania oceny czy wartość wskaźnika pH i temperatury nie przekracza najwyższych dopuszczalnych wartości. Konsekwencją powyższego jest jednak brak możliwości oceny spełniania warunków w zakresie wskaźnika pH, a tym samym wymierzenia kary za przekroczenie dopuszczalnych wartości tego wskaźnika w odniesieniu do pozwoleń wodnoprawnych wydanych przed dniem 6 marca 2009 r. Zatem w niniejszej sprawie nie dokonuje się oceny spełnienia warunków pozwolenia w zakresie stanu ścieków wyrażonego wskaźnikiem pH.

Organ podał, że aby wymierzyć karę pieniężną za rok kalendarzowy 2010 należy przyjąć tylko te części wielkości naruszenia z kolejnych ocenianych okresów obowiązywania pozwolenia, które miały miejsce w roku 2010, tj. od 1 stycznia 2010 r. do 26 września 2010 r. (269 dni), oraz od 27 września 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. (96 dni). Do tych założeń organ dostosował odnośne wyliczenie.

Dalej Główny Inspektor argumentował, że stosownie do cytowanego powyżej § 8 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z 2004 r. ścieki komunalne odpowiadają wymaganym warunkom, jeżeli średnie roczne wartości azotu ogólnego i fosforu ogólnego nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości lub spełniają minimalny procent redukcji zanieczyszczeń, określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Odnosząc powyższe do wskaźników azotu ogólnego i fosforu ogólnego, do oceny spełniania warunków pozwolenia w zakresie tych wskaźników należy przyjąć wszystkie wyniki rzeczywistych stężeń z pomiarów wykonanych w I i II okresie obowiązywania pozwolenia.

Ponadto organ wyjaśnił, że stawki kar, które należało zastosować w niniejszej sprawie zostały określone w przepisach obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na rok 2010 (M.P. Nr 69 poz. 893), a stosownie do § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, jeżeli przekroczenie dopuszczalnych ilości substancji w ściekach, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczy więcej niż jednej substancji, do ustalenia kary przyjmuje się wszystkie substancje, których dopuszczalna wartość została przekroczona. Jeżeli przekroczenie dopuszczalnych ilości substancji, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczy więcej niż jednej substancji, wymienionych w liczbie porządkowej 60-76 załącznika, to karę ustala się, przyjmując ilość tej substancji, której przekroczenie pociąga za sobą najwyższą karę.

Mając na uwadze powyższe, organ ustalił karę sumując substancje wyrażone wskaźnikami: substancje ekstrahujące się eterem naftowym oraz pięciodobowe biochemiczne zapotrzebowanie tlenu (BZT5), wyjaśniając że kara wyniosła 90 532,73 zł, a po zaokrągleniu do pełnych złotych zgodnie z art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), określanej dalej jako O.p. - 90 533,00 zł.

W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i wyjaśnił, że nietrafny jest zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., podając że organ I instancji pismem z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, w tym co do zebranych dowodów i materiałów w terminie zgodnym z art. 10 K.p.a. Jednocześnie pismem z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że nie było żadnych podstaw uzasadniających przedłużenie tego terminu, gdyż z przedkładanych przez stronę sprawozdań z badań wynika, że laboratorium posiada akredytację w wymaganym zakresie, w związku z czym w tej sprawie kara nie została wymierzona za pomiary wykonane przez niekwalifikowane laboratorium. Organ ocenił, że treść dokumentów, których żądała strona od laboratorium nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a informacje zawarte w zakresie akredytacji przedmiotowego laboratorium powinny być stronie znane już na etapie podpisywania umowy z laboratorium o wykonywanie pomiarów. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w toku postępowania Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...] lipca 2015 r. również zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się do zebranych dowodów, z czego jednak strona nie skorzystała.

Organ uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 78 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. za nieuzasadnione.

Decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska została zaskarżona w całości przez Miasto i Gmina [...]. W skardze zarzucono:

- naruszenie prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 1 ust. 2 , art. 2 ust. 2 w związku z pozycją 7 załącznika do ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz.U. z 1998 Nr 96, poz. 6030) oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz.U. z 2016, poz. 446), w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a. i 30 § 1 K.p.a. poprzez ich pominięcie i niestwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem jednostka samorządu terytorialnego - Miasto i Gmina [...] nie została wyodrębniona w podziale terytorialnym państwa;

b) art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i niewyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także poprzez pominięcie w jego uzasadnieniu okoliczności, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

c) art. 12 § 1 i 2 K.p.a., w związku z art. 35 K.p.a.;

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. a) art. 305 ust. 4 ustawy P.o.ś., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie do ustalenia wysokości kary pieniężnej za wprowadzenie w 2010 r. ścieków do rzeki [...] z naruszeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego pomiarów wykonanych nie tylko w roku 2010, ale również w latach 2009 i 2011, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia kary pieniężnej w zawyżonej wysokości;

b) art. 68 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. O.p., w związku z art. 281 ust. 1 P.o.ś. poprzez :

- pominięcie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej za naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego, iż obowiązek uiszczenia kary pieniężnej powstaje w momencie, w którym istnieje faktyczna możliwość stwierdzenia, że wystąpiło naruszenie warunków pozwolenia za 2010 r., tj. w dniu 31 grudnia 2010 r., co doprowadziło organ II instancji do przyjęcia przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej pomiarów z 2009 r. i 2011 r., podczas gdy po 31 grudnia 2010 r. nie miało miejsca żadne zdarzenie, które miałoby wpływ na wysokość kary za 2010 r, co oznacza że decyzja wymierzająca karę winna być doręczona skarżącemu do dnia 31 grudnia 2013 r., a po tej dacie nie było już możliwe wymierzenie skarżącemu kary, albowiem zobowiązanie z tytułu kar za przekroczenie pozwolenia wodnoprawne nie powstało;

- pominięcie, że możliwość stwierdzenia przekroczenia za pierwszy przyjęty okres organ mógł stwierdzić już w dniu 27 września 2010 r., a co za tym idzie bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 31 grudnia 2010 r., co oznacza, że decyzja wymierzająca karę winna być doręczona skarżącemu do dnia 31 grudnia 2013 r., a po tej dacie nie było już możliwe wymierzenie skarżącemu kary za ww. przyjęty pierwszy okres;

c) § 5 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. z 2004 r. Nr 168, poz.1763) poprzez przyjęcie, że przepis ten:

- wskazuje okresy, które należy przyjąć do oceny spełnienia warunków pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy przepis ten nie dotyczy przedmiotowych okresów,

- ma zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy został on uchylony w dniu 31 lipca 2006 r., co w konsekwencji doprowadziło organ do naruszenia zasady praworządności (art. 6 K.p.a.) i zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.),

d) przepis § 8 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. z 2004 r. Nr 168, poz.1763) poprzez przyjęcie do wymierzenia kary za wprowadzanie ścieków do rzeki w 1 i 2 okresie siedmiu pomiarów, w których stwierdzono przekroczenia mimo, że organ powinien był przyjąć do wyliczenia przekroczeń w poszczególnych okresach jedynie 5 przekroczeń, skoro dwa są dopuszczalne.

Skarżąca wniosła o:

1. stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r. w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270, ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), ewentualnie o uchylenie decyzji organu I i II instancji i umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako wydanej z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w okolicznościach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Skarżąca wskazała na art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a. jako podstawę skargi. Podała w tym zakresie, że decyzja organu I i II instancji została skierowana do Miasta i Gminy [...]. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa, jednostkami zasadniczego trójpodziału państwa są: gminy, powiaty, województwa. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy wykaz gmin został określony w jej załączniku. W załączniku tym pod pozycją 7 w województwie mazowieckim wymieniona jest Gmina [...]. Z przytoczonych przepisów wywodziła, że jednostką samorządu terytorialnego jest Gmina [...], nie zaś Miasto i Gmina [...]. Nie istnieje jednostka samorządu terytorialnego - Miasto i Gmina [...]. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym to gmina posiada osobowość prawna. Stroną postępowania administracyjnego, stosownie do art. 28 K.p.a., oraz podmiotem praw i obowiązków, jakie przysługują gminnej wspólnocie samorządowej jest gmina pod nazwą określoną zgodnie z przepisami powyższej ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. tj. Gmina [...], co oznacza, że powinnością organu II instancji było stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Nadto skarżąca podała, że naruszono wyrażoną w art. 12 K.p.a. i art. 35 K.p.a. zasadę szybkości i prostoty postępowania, bowiem rozpatrywanie sprawy przez organ II instancji zajęło ponad 2 lata.

Odnośnie do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego skarżąca podała, że organ II instancji do ustalenia wysokości kary pieniężnej za wprowadzenie ścieków z naruszeniem pozwolenia wodnoprawnego przyjął dwa okresy pomiarowe:

I okres pomiarowy - od dnia 27.09.2009 r. do 26.09.2010 r.

II okres pomiarowy - od dnia 27.09.2010 r. do 26.09.2011 r.

Natomiast organ II instancji pominął, że możliwość stwierdzenia przekroczenia za pierwszy przyjęty okres organ mógł stwierdzić już w dniu 27 września 2010 r., a co za tym idzie bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 31 grudnia 2010 r., co oznacza, że decyzja wymierzająca karę winna być doręczona skarżącemu do dnia 31 grudnia 2013 r., a po tej dacie nie było już możliwe wymierzenie skarżącemu kary za ww. przyjęty okres od dnia 27 września 2009 r. do 26 września 2010 r. Decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] marca 2014 r. Organ nie mógł po dniu 31 grudnia 2013 r. doręczyć skarżącemu decyzji.

W ocenie skarżącej organ II instancji pominął przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej za naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego, iż obowiązek uiszczenia kary pieniężnej powstaje w momencie, w którym istnieje faktyczna możliwość stwierdzenia, że wystąpiło naruszenie warunków pozwolenia za 2010 r., tj. w dniu 31 grudnia 2010 r., co doprowadziło organ II instancji do przyjęcia przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej pomiarów z 2009 r. i 2011 r., podczas gdy po 31 grudnia 2010 r. nie miało miejsca żadne zdarzenie, które miałoby wpływ na wysokość kary za 2010 r., co oznacza że decyzja wymierzająca karę winna być doręczona skarżącej do dnia 31 grudnia 2013 r., a po tej dacie nie było już możliwe wymierzenie skarżącemu kary z uwagi na przedawnienie, o którym mowa w art 68 § 1 O.p.

W ocenie skarżącej zasada dokonywania oceny przyjęta rzez organ II instancji nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa, bowiem żaden obowiązujący przepis prawny nie wskazuje na odmienny, niż wskazany w art. 305 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska sposób wymierzania kary za naruszenie pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie zaś do § 5 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, liczba pobieranych średnich dobowych próbek ścieków, dopływających i odpływających z oczyszczalni, w zakresie wskaźników, określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, nie może być mniejsza niż: w przypadku ścieków z oczyszczalni o RLM od 15.000 do 49.999 - po 12 próbek w ciągu roku. Przepis ten nie wskazuje - wbrew twierdzeniu organu II instancji - okresów, jakie należy przyjąć do ustalenia, czy warunki z decyzji wodnoprawnej zostały spełnione. Ponadto przepis ten utracił moc w dniu 31 lipca 2006 r. i nie ma on zastosowania do niniejszej sprawy. Rozporządzenie powyższe obowiązywało w dacie wydania pozwolenia, tj. w dniu 27 września 2005 r. i zostało uchylone 31 lipca 2006 r., a zatem w trakcie pierwszego roku obowiązywania pozwolenia. Organy administracji publicznej zobowiązane są do stosowania przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji, z czego – w ocenie skarżącej – należy wywodzić, że rozporządzenie z 2004 r. ma zastosowanie jedynie do ustalenia warunków, jakie winny być spełnione by pozwolenie wodnoprawne nie zostało naruszone, nie zaś do ustalenia okresów, które należy przyjąć do ustalenia wysokości kary pieniężnej, stąd organ II instancji naruszył zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 K.p.a. oraz zasadę przekonywania z art. 11 K.p.a.

Ponadto skarżąca wyraziła stanowisko, że skoro relewantny w sprawie przepis § 8 ust 4 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego stanowi, że dwie próbki na 12 mogą nie spełniać wymagań pozwolenia wodnoprawnego (a w 1 i 2 okresie przyjętym przez organ na 12 próbek w 7 stwierdzono przekroczenia), to organ powinien był przyjąć do wyliczenia przekroczeń w poszczególnych okresach jedynie 5 przekroczeń, skoro dwa są dopuszczalne przez obowiązujące przepisy prawa.

Błędy w wyliczeniach wskazane wyżej mają bezpośredni wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej, pozostając w sprzeczności z art. 8 K.p.a.

Skarżąca podała również, że z zaskarżonej decyzji nie wynika, na podstawie jakich danych organ II instancji przyjął, iż łączna ilość ścieków odprowadzonych w 2010 r. w pierwszym okresie przyjętym do pomiaru, to 487.247 m³, zaś w drugim okresie - 559.904 m³.

Organ II instancji pominął fakt, że obowiązek podatkowy, w tym wypadku obowiązek uiszczenia kary pieniężnej, zgodnie z art. 68 § 1 O.p. powstał w dniu [...]grudnia 2010 r. Po tej dacie nie miało miejsce żadne zdarzenie mające wpływ na wysokość kary pieniężnej. Dlatego uwzględnienie przez organ administracyjny pomiarów przekroczeń z 2009 r. i 2011 r. przy wymierzaniu kary za 2010 r. nie powinno mieć miejsca. Dane z tych okresów są następnie wykorzystywane przy wymierzaniu kary administracyjnej za 2009 r. i 2011 r., co powoduje dwukrotne wymierzanie kary administracyjnej za te same przekroczenia, mimo że są one wymierzane w sposób proporcjonalny i za różne lata kalendarzowe, co jest sprzeczne z zasadą wymierzania kary, wyrażoną w art. 305 ust. 4 P.o.ś.

Skarżąca argumentowała, że przyjęty do określenia wysokości kary okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, tj. w tym przypadku okres od 27 września 2009 r. do 26 września 2010 r. i od 27 września 2010 r. do 26 września 2011 r. nie jest rokiem kalendarzowym, o którym mowa w art. 305 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 672, ze zm., określanej dalej jako P.o.ś.). Rok kalendarzowy wynosi 12 miesięcy i rozpoczyna się 1 stycznia, a kończy 31 grudnia. Ustawodawca nie posługuje się pojęciem "rok obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego". Literalna wykładnia powyższego przepisu prowadzi do bezsprzecznego wniosku, że chodzi o rok kalendarzowy. Zakładając, że ustawodawca jest racjonalny należ, przyjąć, że gdyby jednak celem było wprowadzenie możliwości ustalenia wysokości kary biorąc pod uwagę rok obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, to by to uczynił.

Jeżeli pozwolenie wodnoprawne zostanie wydane na okres od 30 marca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. to nie istniałaby możliwość wymierzenia kary administracyjnej za naruszenia warunków decyzji wodnoprawnej w tym okresie, albowiem w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 29 marca 2016 r. pozwolenie by już nie obowiązywało, a więc nie dysponowałby drugim okresem pomiaru przyjmowanym do wyliczenia kary.

Skarżąca argumentowała, że analogicznie w niniejszej sprawie do ustalenia wymiaru kary administracyjnej należy brać pod uwagę jedynie przekroczenia z okresu od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. I tak na stronie 6 i 7 decyzji w wyliczeniu do przekroczenia BZT5 w liczniku winna być wskazana jedynie ilość dopuszczalnych stężeń w wysokości: 5 (pomiar z dnia 22 lutego 2010 r., 16 marca 2010 r., 22 kwietnia 2010 r., 29 czerwca 2010 r., 27 lipca 2010 r.), nie zaś dodatkowo: 1, 3, 26, 28, 7, 16, albowiem są to pomiary z 2011 r. W rzeczywistości w drugim okresie pomiarowym obejmującym 2010 r. nie było pomiaru z przekroczeniem. Wprowadzenie tych danych do licznika wzoru jest nieprawidłowe, albowiem przekłamuje uzyskany przez organ II instancji wynik w zakresie wysokości naliczonej kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, stwierdzając że zarzuty skargi, dotyczące zarówno prawa procesowego jak i materialnego, są nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

I. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach, a zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i norm procesowych w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 powoływanego wcześniej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a.

Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

II. Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji, w pierwszym rzędzie należało rozpoznać zarzut skargi zmierzający do wykazania, że decyzja ta skierowana została do nieistniejącego adresata. Zarzucono bowiem, że doszło do naruszenia art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 2, w związku z pozycją 7 załącznika do ww. ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa oraz art. 2 ust 2 powoływanej wcześniej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a. i 30 § 1 K.p.a., poprzez ich pominięcie i niestwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem jednostka samorządu terytorialnego - Miasto i Gmina [...] nie została wyodrębniona w podziale terytorialnym państwa. Sąd nie potwierdza trafności tego zarzutu. Należy mieć bowiem na względzie, że w tym zakresie wypowiedział się już NSA w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1872/14, CBOSA, uznając – co podziela skał orzekający - że ze statutu gminy Chorzele wynika, iż podmiot, do którego została skierowana decyzja (kara administracyjna wymierzona za inny okres), jest gminą miejsko – wiejską. Przyznał, że jednostką samorządu terytorialnego jest Gmina [...], tym niemniej nie ulega wątpliwości, że Miasto Chorzele jest częścią tak oznaczonej jednostki (§ 1 ust. 3 statutu), co wskazuje na to, że oznaczenie podmiotu, do którego została skierowana decyzja jako "Miasto i Gmina [...]" nie oznacza wady skutkującej nieważnością decyzji. Określenie więc omawianego podmiotu w decyzji wymierzającej przedmiotową karę jako Miasto i Gmina, nawet w sytuacji jeśli nie odpowiada to nazwie statutowej, nie uzasadnia twierdzenia o błędnie ustalonym adresacie takiej decyzji. Sąd II instancji zauważył tam również, że przyjęcie koncepcji skarżącej naraziłoby ją na jeszcze większe kary zważywszy, że pozwolenie wodnoprawne Starosty [...] udzielone decyzją z dnia [...] września 2005 r., również udzielone zostało Miastu i Gminie [...], a nie Gminie [...]. Uznać by wówczas należało konsekwentnie, że nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego na prowadzoną działalność (odprowadzanie do rzeki [...] ścieków z komunalnej oczyszczalni).

III. Przechodząc do rozważań materialnoprawnych wskazać należy, że podstawę decyzji w tym zakresie stanowią przepisy powoływanej wcześniej ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 298 ust. 1 pkt 2 P.o.ś., za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3 P.o.ś., warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężne. Zgodnie z art. 299 ust. 1 pkt 2 P.o.ś., wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów.

Stosownie do art. 305 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 3 P.o.ś. wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli: podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji; spełnione są warunki określone w art. 147a tego aktu.

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska może nie uznać przedkładanych mu wyników wymaganych pomiarów wielkości emisji, jeżeli pomiary te nasuwają zastrzeżenia. Wyniki pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska nasuwają zastrzeżenia, jeżeli w szczególności nie były przestrzegane zasady pobierania próbek, przez co wyniki analiz nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji.

Za nieuzasadniony Sąd uznaje zarzut naruszenia art. 68 § 1 O.p., w związku z art. 281 ust. 1 ustawy P.o.ś., poprzez pominięcie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, iż obowiązek uiszczenia kary powstaje w momencie, w którym istnieje faktyczna możliwość stwierdzenia, że wystąpiło naruszenie warunków pozwolenia za 2010 r., tj. w dniu 31 grudnia 2010 r., co doprowadziło organ II instancji do przyjęcia przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej pomiarów za 2009 r. i 2011 r., podczas gdy po 31 grudnia 2010 r. nie miało miejsca żadne zdarzenie, które miałoby wpływ na wysokość kary za 2010 r.

Nie zasługują na aprobatę twierdzenia, że oceny spełniania warunków pozwolenia nie można dokonywać w okresach jego obowiązywania, a tylko w roku kalendarzowym, podobnie jak nie jest uprawnione stanowisko utożsamiające okres oceny z okresem, za który wymierza się karę. Tymczasem § 5 ust. 2 pkt 3 i § 8 ust. 4 rozporządzenia z 2004 r. dotyczący częstotliwości pobierania próbek do badań i oceny spełniania warunków pozwolenia jednoznacznie odnosi się do roku, przy czym nie określa, że do oceny musi być przyjęty rok kalendarzowy od 1 stycznia do 31 grudnia. Byłoby całkowicie nieuprawnione, aby pobieranie próbek, a zatem monitorowanie jakości ścieków i dalej ich ocenę rozpoczynać dopiero od 1 stycznia, zwłaszcza w sytuacji jaka ma miejsce w tym przypadku, gdy pozwolenie zostało wydane w trakcie roku kalendarzowego, a organ je wydający nie określił w tym pozwoleniu, że obowiązuje ono od 1 stycznia. Oznaczałoby to możliwość nieprowadzenia pomiarów w okresie od wydania pozwolenia do 31 grudnia danego roku, lub możliwość bezkarnego wprowadzania do środowiska w tym okresie nieoczyszczonych ścieków.

Należy pamiętać, że art. 281 P.o.ś. w zakresie wymierzania administracyjnych kar pieniężnych odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Działu III Ordynacji podatkowej. Jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego odpowiednie stosowanie przepisów oznacza albo stosowanie wprost, albo z modyfikacjami, albo niestosowanie w ogóle, co może powodować różne podejście przy dokonywaniu wykładni tych przepisów.

Zgodnie z art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, powstające przez doręczenie decyzji organu podatkowego, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Odpowiednie stosowanie ww. przepisu do wymierzania administracyjnych kar pieniężnych wymaga w pierwszej kolejności ustalenia jaki moment na gruncie przepisów P.o.ś. odpowiadać będzie powstaniu obowiązku podatkowemu w rozumieniu O.p. W ocenie Sądu będzie to moment, w którym organy Inspekcji Ochrony Środowiska mogą ustalić, tj. mają pełne dane, że w danym roku kalendarzowym, czyli od 1 stycznia do 31 grudnia, doszło do przekroczenia lub naruszenia warunków korzystania ze środowiska i mogą określić wielkość tego przekroczenia oraz wysokość kary za rok kalendarzowy. Tak rozumiany obowiązek podatkowy na gruncie przepisów P.o.ś. oznacza, że wymierzenie kary za rok kalendarzowy możliwe jest dopiero po ostatnim okresie oceny wchodzącym w rok kalendarzowy, za który wymierzana jest kara, w którym to okresie oceniano spełnienie warunków pozwolenia.

W przedmiotowej sprawie pozwolenie rozpoczyna obowiązywanie nie od początku roku kalendarzowego, ale w trakcie roku. W takiej sytuacji ustalenia, czy ścieki spełniają wymagania, dokonuje się zgodnie z rocznymi okresami oceny, których początek wyznacza data obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Jeżeli okresy oceny nie pokrywają się z rokiem kalendarzowym (jak w tej sprawie), ustalenia czy ścieki spełniają wymagania dokonuje się na podstawie oceny dwóch kolejnych okresów obowiązywania pozwolenia, obejmujących dany rok kalendarzowy.

W rozpatrywanej sprawie pierwszy okres oceny rozpoczynał się w 2009 r. (od 27 września 2009 r. do 26 września 2010 r.), a drugi kończył się w 2011 r. (od 27 września 2010 r. do 26 września 2011 r.), zatem dopiero w 2011 r. (po dniu 26 września 2011 r.) można było w ogóle ustalić, czy (i w jakiej wielkości) w 2010 r. wystąpiło przekroczenie warunków korzystania ze środowiska.

Skoro dopiero w 2011 r. zaistniał stan faktyczny, który rodził obowiązek wymierzenia kary za przekroczenie stwierdzone w 2010 r., to zgodnie z art. 68 § 1 O.p. upływ terminu przedawnienia należy liczyć od końca roku 2011, co oznacza, że przedawnienie nastąpiłby dopiero po dniu 31 grudnia 2014 r.

Za przedstawioną przez organ interpretacją przemawia argument wynikający w wykładni literalnej. Otóż brzmienie art. 305 ust. 4 P.o.ś., który stanowi, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym jednoznacznie wskazuje, że dopiero stwierdzenie przekroczenia w roku 2010 umożliwiało wymierzenie kary. Natomiast po zakończeniu I okresu oceny nie można było jeszcze stwierdzić, że w roku kalendarzowym 2010 doszło do przekroczenia. W ocenie Sądu przy stosowaniu tego przepisu, zgodnie z zasadą racjonalnego ustawodawcy, nie można nie tyko pomijać wyrażenia "stwierdza", ale również "rok kalendarzowy", co skłania do uznania interpretacji skarżącej za błędną.

Skoro nie ma możliwości wcześniejszego ustalenia ewentualnego przekroczenia (stwierdzenia przekroczenia w danym roku kalendarzowym), to nie do zaakceptowania jest interpretacja skarżącej, że obowiązek podatkowy powstał już w I okresie oceny i że karę można było wymierzyć już po upływie I okresu oceny, tj. po dniu 26 września 2010 r. Kara nie dotyczyłaby wówczas całego roku, a zatem wymiar byłby niepełny.

Jedynie zastosowanie wykładni dokonanej przez organ daje organowi możliwość dysponowania kompletnymi danymi, bowiem nie ma podstaw do skutecznego wywodzenia, że organ może wyliczyć wysokość kary za 2010 r. jeszcze w tym samym roku. Interpretacja przyjęta przez skarżącą czyni zatem przepis art. 305 ust. 4 P.o.ś. niewykonalnym, ponieważ nie pozwala na stwierdzenie przekroczeń, o których w nim mowa.

Przyjęta przez skarżącą interpretacja może zatem prowadzić do uszczuplenia należnych wpływów z kar, obniżając tym samym skuteczność ochrony środowiska z dwóch powodów: po pierwsze z powodu skrócenia okresu jej wymierzania w stosunku do okresu przewidzianego przez ustawodawcę (naruszając tym samym m.in. art. 6 K.p.a. i art. 7 Konstytucji RP), po drugie ze względu na zmniejszenie wpływów z kar.

Zgodnie z art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 tego aktu, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W art. 21 § 1 pkt 2 O.p. mowa jest decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a zatem o decyzji konstytutywnej, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, które nie powstaje ex lege. Jak wyżej wspomniano, przywołany art. 68 § 1 O.p. odnosi się do przedawnienia dopuszczalności wydania decyzji, a nie przedawnienia samego zobowiązania podatkowego. Tę drugą sytuację reguluje przepis art. 70 O.p., stosownie do którego zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 O.p.). Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska ustalająca administracyjną karę pieniężną została skarżącej doręczona w dniu[...] marca 2014 r., co oznacza brak podstaw do kwestionowania jej prawidłowości przy uwzględnieniu art. 68 O.p.

Przy tego przepisu należy odwołać się do wykładni literalnej. Z brzmienia art. 305 ust. 4 P.o.ś. wynika jednoznacznie, że dopiero stwierdzenie przekroczenia za rok kalendarzowy, tj. od 1 stycznia do 31 grudnia umożliwia wymierzenie kary. Skoro po zakończeniu I okresu oceny, kończącego się 26 września 2011 r. (który wskazuje jedynie czy w tym okresie ścieki spełniały wymagania, czy nie), nie można było jeszcze stwierdzić, że w roku kalendarzowym 2010 doszło do przekroczenia, to kwestii wymierzenia kary za rok kalendarzowy nie można utożsamiać z zagadnieniem oceny spełniania warunków pozwolenia dokonywanej w kolejnych okresach obowiązywania pozwolenia, wchodzących w rok kalendarzowy, za który wymierzana jest kara.

Z tego punktu widzenia nie ma postaw, by dokonać podziału roku kalendarzowego, za który wymierzona była kara, a tym samym ustalać początek biegu przedawnienia, w trakcie roku kalendarzowego.

Za powyższą interpretacją, poza przytoczonymi wyżej argumentami, przemawia wykładnia systemowa. Otóż decyzji wydanej w przedmiocie kary przypisuje się charakter decyzji treściowo zależnej od okresu obowiązywania pozwolenia, jak również od uwarunkowań wpływających na możliwość stwierdzenia naruszeń, o których mowa w art. 305a ust. 1 pkt 2 P.o.ś. To w jaki sposób należy stwierdzać przekroczenia wynika również z rozporządzeń wykonawczych. Przepisom tym należy przyznać pierwszeństwo stosowania przed innymi przepisami, w ich zakresie treściowym, bowiem ściśle dotyczą sposobu stwierdzenia przekroczenia emisji. Nie ma podstaw do uznania, że możliwe zniesienie sposobu oceny spełniania warunków pozwolenia dokonywanej w kolejnych okresach obowiązywania pozwolenia ze względu na przepisy O.p., dotyczące innego zagadnienia prawnego, a co więcej mające odpowiednie zastosowanie, a nie wprost.

Jak wyżej wspomniano, interpretacja przyjęta przez skarżącą powodowałaby, że okres do 1 stycznia danego roku wymykałby się spod możliwości monitorowania i oceny jakości substancji wpływających do cieków wodnych, co oznaczałoby de facto zaprzestanie obowiązywania przepisów dotyczących ochrony środowiska w zakresie substancji zanieczyszczających, wprowadzanych do wody.

Tymczasem istotnym jest dla sposobu rozstrzygnięcia przedmiotowej spawy, że precyzyjne zweryfikowanie wywiązania się z obowiązku pomiarowego jest bardzo ważne również z kilku powodów. Po pierwsze, jeżeli ilość pobranych prób w okresie rozliczeniowym będzie zgodna z tą wynikającą z pozwolenia wodnoprawnego, a sposób przeprowadzenia pomiarów będzie spełniał warunki wynikające z art. 147a P.o.ś., to w przypadku stwierdzenia przekroczeń standardów korzystania ze środowiska wysokość kary będzie ustalona zgodnie z art. 305 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. na podstawie wyników pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska. Po drugie, jeżeli jednak wymagane pomiary nie będą prowadzone lub pomiary będą nasuwały zastrzeżenia, wysokość kary będzie ustalana zgodnie z regułami wynikającymi z art. 305a P.o.ś. W przypadku naruszenia warunków korzystania ze środowiska określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustawodawca uznał, że nie jest możliwe ustalenie rzeczywistej skali naruszenia i przyjął teoretyczne założenie, że dozwolone poziomy emisji zanieczyszczeń zostały przekroczone o wielkości ustalone w art. 305a ust. 1 pkt 2 P.o.ś. Wobec tego rozwiązania należy zwrócić uwagę na dwa elementy. Po pierwsze – nie wprowadzono w nim domniemania określonych wielkości zanieczyszczeń, które mogłyby być podważone przez podmiot korzystający ze środowiska, ponieważ stanowczo określono: "przyjmuje się". W związku z tym wielkości wynikające z art. 305a ust. 1 pkt 2 P.o.ś. nie mogą być podważone. Po drugie – przyjęcie bardzo rygorystycznych rozwiązań w omawianym zakresie ma charakter dyscyplinujący do rzetelnego i zgodnego z prawem przeprowadzania pomiarów. Wskazanie bowiem przez ustawodawcę swego rodzaju zryczałtowanego ładunku zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska z reguły może odbiegać od rzeczywistego poziomu, a to mobilizuje podmioty korzystające ze środowiska do większej staranności w przeprowadzaniu badań.

Powyższa interpretacja odpowiada wymogom unijnym, z racji tego, że szczególna ochrona środowiska naturalnego znalazła odzwierciedlenie w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zbieżna jest z wynikami wykładni celowościowej. Zgodnie z art. 191 ust. 2 Traktatu polityka Unii w dziedzinie środowiska opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie "zanieczyszczający płaci". Przepis ten stanowi również, że w tym kontekście środki harmonizujące odpowiadające wymogom w dziedzinie ochrony środowiska obejmują, w odpowiednich przypadkach, klauzulę zabezpieczającą, która pozwala Państwom Członkowskim na podejmowanie, z pozagospodarczych względów związanych ze środowiskiem, środków tymczasowych, podlegających unijnej procedurze kontrolnej.

Wysokość kary, jaką przewidział ustawodawca jest proporcjonalna do zagrożenia dla środowiska które mógłby powodować podmiot emitujący wyszczególnione przepisami substancje, bez szczegółowej kontroli w tym zakresie. W obronie środowiska naturalnego należy bowiem przyjąć, że odstąpienie od prowadzenia pomiarów jest jednoznaczne z przekroczeniem norm. Ratio legis przepisu art. 305a ust. 1 i ust. 2 Prawa ochrony środowiska, w związku z art. 147a ust. 1 pkt 1 tej ustawy dotyczy sytuacji prawnej i faktycznej, w której podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary budzą zastrzeżenia. Ponadto ratio legis przepisu art. 305 ust. 1-3, w związku z art. 305a ust. 1 i 2 powołanej ustawy polega na tym, że należy wykazać, że nastąpiło naruszenie ustaleń udzielonego pozwolenia w rozumieniu art. 181 Prawa ochrony środowiska, czyli np. tak jak w tej sprawie pozwolenia wodnoprawnego (art. 181 ust. 1 pkt 3 tej ustawy), w zakresie określonych w osnowie tego pozwolenia warunków odprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. Należy tu ponadto uwzględniać zasadę ogólną "zanieczyszczający płaci" unormowaną w art. 7 Prawa ochrony środowiska. Brak wymaganej liczby pomiarów doprowadził do naruszenia warunków pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 305a Prawa ochrony środowiska dotyczy nie tylko niewykonania jakichkolwiek pomiarów, ale również niewykonania liczby pomiarów wymaganej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. W art. 299 ust. 1 powołanej ustawy ustalono, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie na podstawie wyników kontroli, a przede wszystkim dokonywanych w ich trakcie pomiarów (art. 299 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy) oraz pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska zobowiązany do dokonania takich pomiarów (art. 299 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy).

IV. Powołany przez skarżącą w skardze zarzut naruszenia § 8 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2004 r., poprzez przyjęcie do wymierzenia kary 7 pomiarów, a nie 5, skoro są dopuszczalne dwa pomiary z przekroczeniem, jest całkowicie nietrafny. Przepis ten przede wszystkim nie stanowi o tym ile próbek może nie spełniać wymagań, lecz określa kiedy ścieki spełniają wymagania. Ma to miejsce wówczas, gdy są spełnione warunki wymienione we wszystkich punktach § 8 ust. 4 tego rozporządzenia. Oznacza to, że ścieki spełniają wymagania jeżeli liczba próbek wykazujących przekroczenia nie jest większa od liczby wymienionej w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, ale jednocześnie przekroczenia w tych próbkach dla poszczególnych wskaźników zanieczyszczeń nie są większe niż wartości wymienione w pkt 2 i 3 tego przepisu. Najważniejsze jest jednak to, że skarżąca formułując ten zarzut całkowicie pominęła przepisy wykonawcze, mające zastosowanie w tej sprawie, tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r. Nr 260, poz. 2177, z późn. zm.). Zgodnie z § 9 ust. 4 tego rozporządzenia, jeżeli liczba próbek niespełniających wymagań określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym jest większa od dopuszczalnej, karę ustala się, dokonując obliczenia substancji, w tym substancji wyrażonej jako wskaźnik, wprowadzonej do wód lub do ziemi w okresie objętym oceną, z naruszeniem wymaganych warunków, zgodnie z podanym tam wzorem. Zaś wg objaśnienia do tego wzoru poprzez wartości Si, S2...Sn, rozumie się ilość substancji, w tym substancji wyrażonej jako wskaźnik, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w każdej dobie, dla której próbka nie spełniała warunków pozwolenia. W tej sprawie w II ocenianym okresie (od 27 września 2010 r. do 26 września 2011 r.) 6 pomiarów w zakresie wskaźnika BZT5 i 1 pomiar w zakresie wskaźnika zawiesina og., nie spełniało wymagań. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 156/11 w podobnej sprawie cytowany wyżej przepis rozporządzenia nie ma znaczenia dla wykładni art. 305a ust. 1 P.o.ś. W art. 305a ust. 1 P.o.ś. określone zostały bowiem zasady, w oparciu o które dokonuje się ustalenia wielkości naruszenia warunków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, § 9 ust. 4 rozporządzenia wprowadza natomiast wzór arytmetyczny, na podstawie którego określana jest wysokość kary.

Bezpodstawne jest także twierdzenie skarżącej, że kara została naliczona w zawyżonej wysokości, oraz że byłaby niższa gdyby oceny spełniana warunków pozwolenia dokonać wprost za rok kalendarzowy 2010, a nie w okresach obowiązywania pozwolenia. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zaprezentował przekonujące obliczenie w tym zakresie, na podstawie którego mógł uznać, że ilość substancji wyrażonej wskaźnikiem BZT5, wprowadzonej do wód, z naruszeniem warunków pozwolenia w przykładowo ocenianym okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. wyniosłaby 4 126,56 kg, co przy zastosowaniu obowiązującej w 2010 r. stawki kary za 1 kg tej substancji (22,71 zł) dałoby karę w wysokości 93 714,00 zł. Natomiast wymierzona zaskarżoną decyzją kwota kary to 90 535,00 zł. Za zasadne należy uznać twierdzenie organu, że po dniu 31 grudnia 2010 r. miały miejsce zdarzenia wpływające na wysokość kary za 2010 r. Wyniki niektórych pomiarów wykonanych w II okresie oceny, w tym 6 pomiarów wykonanych w 2011 r. (18 stycznia 2011 r., 21 lutego 2011 r., 27 czerwca 2011 r., 25 lipca 2011 r., 23 sierpnia 2011 r. oraz 20 września 2011 r.) wykazały, że w tym okresie ścieki nie spełniały wymagań określonych w pozwoleniu.

Ocena wyników pomiarów wykonanych w I i II okresie oceny, dokonana po upływie II okresu oceny, pozwoliła na stwierdzenie, że w roku kalendarzowym 2010 doszło do przekroczenia warunków pozwolenia, co skutkowało dla [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska obowiązkiem wymierzenia kary na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2 P.o.ś., w związku z art. 299 ust. 1 pkt 2 P.o.ś., stosownie do art. 305 ust. 4 P.o.ś.

V. Bez znaczenia, w kontekście przedawnienia, jest też termin wydania decyzji organu odwoławczego. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. o sygn. akt I FSK 743/14, CBOSA "dopuszczalne jest uchylenie przez organ odwoławczy pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia ustalającego zobowiązanie podatkowe osoby trzeciej i orzeczenie co do istoty sprawy na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., nawet po upływie terminu wymienionego w art. 118 § 1 O.p., jeżeli decyzja organu I instancji została wydana przed jego upływem, a organ odwoławczy - orzekając co do istoty sprawy - nie zwiększy zobowiązania ustalonego zaskarżoną decyzją, uzupełniając zarazem rozstrzygnięcie o rozwiązania korzystne dla podatnika. W tym duchu wyraził się również NSA w wyroku z dnia 26 marca 2014 r. o sygn. akt II FSK 1000/12, CBOSA, w którym stwierdził, że "przepis art. 118 § 1 O.p. skierowany jest do organu, który może skorzystać z określonych w nim kompetencji w odpowiednim czasie, po upływie którego traci przyznane w nim prawo do działania. Tym organem jest niewątpliwie, organ pierwszej instancji, bowiem powstanie odpowiedzialności następuje już na skutek doręczenia wydanej przez niego decyzji, W konsekwencji, nie ma znaczenia, w jakim czasie zostaje wydana decyzji organu odwoławczego." W tej sprawie nie można pominąć także faktu, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, nie upłynął jeszcze termin płatności kary. Jak wynika z art. 281 ust. 3 P.o.ś., termin płatności administracyjnej kary pieniężnej wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymiarze kary stała się ostateczna. Z kolei z art. 70 § 1 O.p. stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W przedmiotowej sprawie, dopiero od upływu 14 dni od daty doręczenia Spółce ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r., należy liczyć początek 5-letniego terminu przedawnienia, o którym mowa art. 70 § 1 O.p.

VI. Nietrafny jest również zarzut naruszenia przez organ zasady praworządności i zasady przekonywania, wyrażonych w art. 6 i art. 11 K.p.a., poprzez oparcie sprawy o przepisy uchylonego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.

Z podstawy prawnej pozwolenia wodnoprawnego oraz jego uzasadnienia wynika, że Starosta [...] wydając to pozwolenie uwzględnił stan prawny obowiązujący w dacie orzekania, określony właśnie w przepisach rozporządzenia z 2004 r. Uchylenie z dniem 31 lipca 2006 r. rozporządzenia z 2004 r. i wejście w życie zastępującego go rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006 r. Nr 137, poz. 984, z późn. zm.), oraz później rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800), nie spowodowało jednak automatycznego uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] - pozwolenia wodnoprawnego, wydanej w oparciu o stan prawny określony w rozporządzeniu z 2004 r., gdyż godziłoby to w zasadę trwałości rozstrzygnięć administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a.

Takie postępowanie organu odpowiada praktyce orzeczniczej NSA.

Gwoli przykładu wskazać należy, że NSA w wyroku z dnia 6 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2690/13, CBOSA wskazał, że "pozwolenie wodnoprawne określa warunki wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi przez adresata tego rodzaju decyzji, stąd też obowiązki związane warunkami, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi muszą uwzględniać ramy prawne zakreślone tym pozwoleniem. Przyjęcie, że próbki powinny być pobierane z uwzględnieniem faktycznej wielkości RLM wprowadzanych ścieków do oczyszczalni prowadziłoby do niedopuszczalnych konsekwencji. W takiej bowiem sytuacji, na podstawie każdorazowo i następczo ustalanej wielkości RLM, skarżący mógłby pobierać próbki z różną częstotliwością, hipotetycznie nawet częściej niż jest to wymagane w przypadku, gdyby doszło do przekroczenia warunków pozwolenia wodnoprawnego w zakresie ustalonego RLM. W praktyce oznaczałoby to, że skarżący dokonuje swoistego rodzaju faktycznej, bieżącej zmiany udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, zależnie od ilości wprowadzanych w danym momencie ścieków. Tym samym skarżący pomijałby zmianę tego rodzaju decyzji w przewidzianym do tego trybie i przez właściwy organ administracji publicznej. Sytuacja taka byłaby nie do pogodzenia nie tylko z zasadą trwałości decyzji administracyjnej, ale również z podstawowymi zasadami porządku prawnego, w którym reglamentacja i regulacja pewnych form działalności została powierzona organom państwa".

W wyroku z 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2690/13, CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia z 2004 r., a także rozporządzenia z 2006 r., nie dają podstawy do przyjęcia, że przy ocenie, czy adresat pozwolenia wodnoprawnego wypełnił obowiązki w zakresie pobierania określonej ilości próbek, należy brać pod uwagę nie wartość RLM wskazaną w obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym, a faktyczną wartość tego wskaźnika, a więc wartość, którą niezależnie od poziomu wskazanego w rozporządzeniu, należałoby każdorazowo ustalać następczo na potrzeby kontroli.

Dlatego wiążące dla organu był IV.4. pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z którym Starosta zobowiązał stronę do badania m. in. ilości i jakości ścieków zgodnie z wymaganiami wynikającymi z ww. rozporządzenia z 2004 r.

VII. Nieuzasadniony jest też zarzut dotyczący niewłaściwych danych o ilości ścieków przyjętych do ustalenia wielkości przekroczenia. Dane te (karta 10 akt administracyjnych sprawy) przyjęte za organem I instancji zostały przedstawione podczas kontroli przeprowadzonych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, udokumentowanych nw. protokołami kontroli, które strona podpisała bez zastrzeżeń. I tak:

1) wg protokołu Nr [...] - kontrola w dniach 2-9 września 2010 r.

- w 2009 r. odprowadzono ogółem 465 000 m³ (dane z przepływomierza na oczyszczalni), co daje średniodobowo - 1 303 m³

2) wg protokołu Nr [...] - kontrola w dniach 18 - 27 maja 2011 r.

- w 2010 r. odprowadzono ogółem 495 187 m³ (dane z przepływomierza na oczyszczalni), co daje średniodobowo - 1 357 m³

3) wg protokołu Nr OS [...] - kontrola w dniach 4-27 lipca 2012 r.

- w 2011 r. odprowadzono ogółem 583 000 m³ (dane z przepływomierza na oczyszczalni), co daje średniodobowo - 1597,26 m³.

Na podstawie powyższych danych obliczono proporcjonalnie ilości ścieków odprowadzone w ocenianych okresach.

Zasadnie organ posiłkował się przy wymierzeniu karty wzorem z § 9 ust. 4 ww. rozporządzenia. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 579/15 (CBOSA): "przyjęta w art. 305a ust. 1 pkt 2 skala przekroczenia w stosunku do dopuszczalnych wielkości zastępuje pomiar, którego strona nie wykonała. Z art. 305a Prawo ochrony środowiska wylicza się wielkość przekroczenia, która jest podstawiana do wzoru określonego w § 9 ust. 4 rozporządzenia. Wzór określony w § 9 ust. 4 rozporządzenia stosuje się w przypadku obliczania kary za przekroczenia w dopuszczalnym poziomie emisji ścieków do wód lub do ziemi, gdy wykonane przez podmiot posiadający pozwolenie wodnoprawne wymagane pomiary wykazały przekroczenie, jak i w przypadku braku wymaganych pomiarów".

Sposób rozliczenia przy zastosowaniu powyższego wzoru przedstawiony został na str. 5 i nast. uzasadnienia zaskarżonej decyzji, dokonano matematycznego wyliczenia sumarycznej wysokości administracyjnej kary pieniężnej.

VIII. Niesłuszne są również zarzuty naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. Organy obu instancji rozpatrzyły cały materiał dowodowy, wyczerpująco uzasadniły swoje rozstrzygnięcia i nie pominęły w sprawie żadnych okoliczności, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się szczegółowo do istotnych w sprawie kwestii, rzutujących na rozstrzygnięcie, przedstawiając w przejrzysty sposób zarówno wyliczenie, jak i argumentację pozwalającą na zastosowanie właściwych do sporządzenia wyliczenia przepisów. Ponadto skarżąca formułując ten zarzut nie wskazała – jak słusznie wywodził organ - jakich konkretnie okoliczności lub dowodów nie zbadały organy Inspekcji. Podkreślić przy tym należy, że zarzut ten jest nietrafny również z tego powodu, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary było prowadzone w oparciu o art. 299 ust. 1 pkt 2 P.o.ś., gdzie kluczowym dowodem jednoznacznie potwierdzającym stwierdzone przekroczenia są wyniki pomiarów jakości ścieków, które strona, jako podmiot korzystający ze środowiska, z mocy prawa prowadziła i przedłożyła organowi kontroli.

Opóźnienie w wydaniu decyzji nie wpływa na jej prawidłowość i nie stanowi podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że na stronie stawiającej zarzuty procesowe spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1014/14, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Legalis 2016, wyd. 17, teza 6 do art. 10 in fine). Pogląd ten zdaniem Sądu ma silne oparcie m. in. w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., który uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu uchybień proceduralnych od stwierdzenia, że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a skarżąca nie wykazała takiego wpływu.

IX. Wobec powyższego, z uwagi na brak podstaw do uznania argumentacji skarżącej za zasadną, a jednocześnie z uwagi na niedostrzeżenie podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd z urzędu, skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.