Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 249/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale IV w dniu 29 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich o d d a l a s k a r g ę /-/E. Makosz-Frymus MZ


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nr [...] na podstawie art. 1-4 oraz art. 22 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) odmówił przyznania A.K. uprawnień kombatanckich z tytułu wysiedlenia przez niemieckiego okupanta. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wnioskowany przez stronę postępowania tytuł uprawnień nie jest przewidziany przepisami wymienionej ustawy. Przywołano treść art. 22 ust. 1 wymienionej ustawy który stanowi, że uprawnienia przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, omawianej ustawy, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, z zastrzeżeniem ust. 2.

W odwołaniu skarżący powtórzył argumenty zawarte w życiorysie który był załącznikiem wniosku oraz dodał, jako nową informację, że jako dziecko, w 1944 roku siedział 1 dzień w więzieniu na Montelupich w K., skąd został przez babcię wykupiony.

Pismem z dnia [...] r. skarżący został wezwany do sprecyzowania w jakim obozie lub miejscu odosobnienia, ze wskazaniem dat, przebywał. W odpowiedzi skarżący wymienił dokładnie w jakich miejscach oraz u jakich ludzi przebywał wraz z matką i babcią w okresie okupacji. Powtórzył między innymi, że przebywali na placu przed Dworcem Głównym w Gdyni zwanym dzisiaj Placem Wysiedlonych Gdynian.

Pismem z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spaw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej Komisja Oddziałowa w K. o informację, czy można potwierdzić na podstawie istniejących dokumentów osadzenie skarżącego w 1944 r. w hitlerowskim więzieniu na Montelupich w K.. W odpowiedzi stwierdzono, że oryginalne akta nie zachowały się po wojnie, we fragmentarycznych materiałach dotyczących tego więzienia nie natrafiono na nazwisko skarżącego. Zasugerowano też, aby organ zwrócił się do Archiwum Państwowego w K. o ewentualne informacje.

Pismem z dnia [...] r. organ zwrócił się do Głównej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu o charakterystykę przejściowego obozu policji bezpieczeństwa w Gdyni, podając zarazem posiadane o skarżącym informacje. W odpowiedzi poinformowano, że obóz dla internowanych został przez okupanta założony w dzielnicy Gdynia-Grabówek, w dość dużym oddaleniu od dworca Gdynia-Główna Osobowa, a w pobliżu stacji Gdynia-Grabówek.

Decyzją z [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 §3 w zw. z art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną. W uzasadnieniu przytoczył pojęcie represji wojennych w rozumieniu ustawy o kombatantach podkreślając, że nie każdy pobyt w obozie może stać się podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich. Podkreślił, że zobowiązany jest kierować się wykazem obozów zamieszczonym w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. nr 106 poz. 1154), zaś akt ten enumeratywnie wylicza miejsca odosobnienia, w których przebywanie stać się może podstawą przyznania uprawnień kombatanckich. Zaznaczył, że skarżący nie przebywał w obozie w pobliżu stacji Gdynia-Grabówek, czyli nie przebywał w obozie internowania, o którym mowa w wyżej wymienionym rozporządzeniu. Podkreślił, że sam fakt wysiedlenia nie stanowi tytułu do przyznania uprawnień kombatanckich. Ocenił, że wobec braku jakichkolwiek dokumentów na potwierdzenie osadzenia w więzieniu przy ul. Montelupich w K. nie ma podstaw do przyznania wnioskodawcy uprawnień kombatanckich na tej podstawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący powtórzył argumenty zawarte we wcześniejszych pismach. Stwierdził, że Światowa Konwencja Praw Dziecka automatycznie obejmuje dzieci do lat czternastu, a w opinii Światowego Związku Kombatantów sprawa doskonale jest znana Instytutowi Pamięci Narodowej w Gdańsku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 29 sierpnia 2006 r. skarżący zmienił swoją decyzję z dnia 12 kwietnia 2006 r. i zgodził się na rozpoznanie sprawy przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie może być uwzględniona i podlega oddaleniu.

Rację ma Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiając przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu wysiedlenia przez niemieckiego okupanta, w sposób i w formie opisanej przez skarżącego. Słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] r., że nie każdy pobyt w obozie może stać się podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich. Tylko pobyt w obozie, który jest wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. nr 106, poz. 1154 ze zm.), może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich, ponieważ w ocenie ustawodawcy wyrażonej w §1 tego rozporządzenia w tych właśnie obozach warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby w nich osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Wspomniany przepis każe, między innymi, tak samo traktować pobyt w więzieniach i obozach NKWD lub będących pod nadzorem NKWD, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości.

W §5 wspomnianego rozporządzenia wymienione są przejściowe obozy policji bezpieczeństwa (obozy internowania). Jest wymieniony również obóz w Gdyni (§5 pkt 1 lit. d). W związku z tym Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się o pisemną charakterystykę tego obozu do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, który w swojej odpowiedzi jednoznacznie stwierdził, że chodzi o założony przez okupanta w październiku 1939 r. obóz w dzielnicy Gdynia-Grabówek, w pobliżu stacji kolejowej o tej samej nazwie. Podkreślono w opinii, że w obozie w dzielnicy Gdynia-Grabówek Polacy byli przesłuchiwani przez operacyjne grupy policji bezpieczeństwa a po przesłuchaniach wywożeni do obozów koncentracyjnych lub rozstrzeliwani na miejscu. Stwierdzono, że obóz ten był w dość dużym oddaleniu od dworca Gdynia Główna-Osobowa.

Skarżący, zgodnie z tym co podaje, wraz z innymi członkami rodziny zmuszony został do opuszczenia zajmowanego mieszkania w Gdyni i przez następne kilkanaście dni przebywał na placu przed Dworcem Głównym w Gdyni w oczekiwaniu na pociąg do Krakowa. Słusznie w uzasadnieniu decyzji II instancji stwierdzono, że skarżący nie przebywał w obozie internowania, o którym mowa w cytowanym rozporządzeniu.

W decyzji z dnia [...] r. podkreślone zostało, że zarówno wysiedlenie wnioskodawcy z Gdyni, jak i opisane etapy podróży do Krakowa nie są kwestionowane, tym bardziej, że okoliczności te zostały potwierdzone przez skarżącego dokumentami pochodzącymi z minionego okresu. Również Sąd tego nie kwestionuje. W ocenie Sądu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów prawidłowo przyjął, że okoliczności powoływane przez skarżącego nie są w świetle przytoczonych wyjaśnień wystarczające, ponieważ sam fakt wysiedlenia nie stanowi tytułu do przyznania uprawnień kombatanckich.

W powyższych okolicznościach, uznając skargę za nieuzasadnioną, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.

/-/ E. Makosz-Frymus