Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 275/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków
Powołane przepisy: article: art. 146,  art. 200,  art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a,  par. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1804
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych
article: art. 6 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skarg Wójta Gminy [...] i Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] na wystąpienie pokontrolne Wojewody [...] z dnia [...]stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nie spełnienia wymagań dotyczących doświadczenia zawodowego 1. stwierdza bezskuteczność wystąpienia pokontrolnego Wojewody [...]z dnia [...]stycznia 2018 r. nr [...] w części dotyczącej nie spełnienia przez M.O.- Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wymagań dotyczących doświadczenia zawodowego – co najmniej 3- letniego stażu pracy w pomocy społecznej; 2. zasądza od Wojewody [...]na rzecz Wójta Gminy [...] i Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] kwoty po [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie są skargi Wójta Gminy [...] i Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] na wystąpienie pokontrolne Wojewody [...]znak [...]z dnia [...]stycznia 2018 r. w przedmiocie wystąpienia pokontrolnego w zakresie obejmującym ustalenia i zalecenia pokontrolne, dotyczące nieprawidłowości związanych z zatrudnieniem M.O. na stanowisku Kierownika GOPS w [...].

Kontrolą Sądu objęte zostało wystąpienie pokontrolne w w/w zaskarżonej części

i w niniejszym uzasadnieniu Sąd rozważając prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia dokona jego oceny wyłącznie w tym zakresie.

Skargi zostały złożone w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniach [...]grudnia 2017 r. Wojewoda [...] (zwany dalej: Wojewoda, organ nadzoru) przeprowadził kontrolę problemową w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] (zwany dalej również: GOPS) kierowanym przez M. O. Kierownika GOPS. Przedmiotem kontroli było sprawdzenie sposobu organizacji i realizacji wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na podstawie uchwały Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (M.P. z 2015 r. poz. 821), a w szczególności: organizacji zadania na terenie gminy, przyznawania świadczeń, wydatkowania i rozliczania środków przekazanych na dożywianie, dowóz oraz ich prawidłowe wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem. Kontrola obejmowała realizację zadania w okresie od 1 stycznia 2016 r. do dnia kontroli.

Wyniki kontroli zostały przedstawione w protokole z kontroli, podpisanym

19 grudnia 2017 r. W toku kontroli ustalono, iż upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy na dzień kontroli posiadali: M. O. -kierownik GOPS oraz J. K. - zastępca kierownika. W okresie podlegającym kontroli upoważnienia Wójta Gminy [...] (zwany dalej: Wójt) do wydawania decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej posiadali również: J. S. - poprzedni kierownik GOPS (do dnia [...]lipca 2017 r.) oraz R. D. - starszy pracownik socjalny (w okresie od 24 września 2015 r. do 29 lipca 2017 r.), p.o. kierownika (od 29 lipca 2017 r. do 14 września 2017 r.) i ponownie starszy pracownik socjalny (od 26 września 2017 r. do 14 listopada 2017 r.). Stwierdzono,

iż Kierownik GOPS M. O. nie spełnia wymagań dotyczących doświadczenia zawodowego, określonego w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm., zwana dalej: u.p.s.) dla osób kierujących ośrodkiem, ponieważ nie posiada co najmniej 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej. Natomiast pracownicy socjalni posiadają wymagane kwalifikacje zgodnie

z art. 156 ust. 1a u.p.s. oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. z 2007 r. Nr 48, poz. 320, zwana dalej: u.z.u.p.s.).

Jednocześnie w toku kontroli dokonano ustaleń dotyczących realizacji programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w odniesieniu do dzieci w placówkach oświatowych, rodzin oraz dorosłych oraz zasad finansowania tego programu. Weryfikowano także prowadzone w tym zakresie postępowania administracyjne,

z uwzględnieniem spraw, w których przeprowadzono wywiad środowiskowy, prawidłowość wydawanych decyzji oraz prowadzonej dokumentacji księgowej. Stwierdzając, iż Kierownik GOPS nie posiada co najmniej 3-letniego stażu pracy

w pomocy społecznej wskazano, że okresu zatrudnienia w Urzędzie Miejskim

w [...] nie można zaliczyć do stażu pracy w pomocy społecznej. Wskazano,

że za stwierdzone nieprawidłowości odnośnie zatrudnienia na stanowisku Kierownika GOPS odpowiedzialność ponosi Wójt, natomiast w zakresie pozostałych spraw odpowiedzialność ponosi M. O. oraz J. S. jako Kierownik GOPS, a także R. D. jako p.o. Kierownika GOPS.

W związku z ww. stwierdzonymi nieprawidłowościami wystąpieniem pokontrolnym znak [...]z [...]stycznia 2018 r. Wojewoda, zalecił M. O. jako Kierownikowi GOPS, realizację zaleceń pokontrolnych poprzez: 1) zapewnienie prawidłowej organizacji pracy GOPS przez zatrudnienie pracowników socjalnych zgodnie z normami określonymi w art. 110 ust. 11 u.p.s.; 2) udzielanie pomocy na wniosek osoby zainteresowanej zgodnie z art. 102 ust. 1 u.p.s., w przypadku ustnych wniosków sporządzanie protokołów zgodnie z art. 67 § 1 i § 2 pkt 1 k.p.a.; 3) wydawanie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu aktualnego rodzinnego wywiadu środowiskowego, stosownie do art. 106 ust. 4 u.p.s., 4) zwiększenie nadzoru nad dokumentowaniem prowadzonej pracy socjalnej (będącej jednym z podstawowych obowiązków pracownika socjalnego), tak aby dokonywane w wywiadach zapisy o prowadzonej pracy socjalnej oddawały istotę jej faktycznego prowadzenia przez wykazanie odpowiedniej dynamiki podejmowanych działań mających na celu pomoc oraz wzmacnianie osób i rodzin w odzyskiwaniu zdolności do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie stosując przepisy art. 6 pkt 12 i art. 119 ust. 1 pkt 1 u.p.s.; 5) zatwierdzanie planu pomocy rodzinom lub osobom ubiegającym się o pomoc w przeprowadzonych wywiadach środowiskowych przed wydaniem decyzji administracyjnej; 6) realizowanie przyznanych świadczeń po wydaniu decyzji zgodnie z art. 106 ust. 1 u.p.s.; 7) ustalanie okresu uprawnień do świadczeń stosownie do art. 106 ust. 3 u.p.s.; 8) zapewnienie przyznawania pomocy w formie zasiłku celowego zgodnie z brzmieniem przepisu art. 39 ust. 1 u.p.s.; 9) stosownie do art. 107 k.p.a. formułowanie i zapisywanie rozstrzygnięć decyzji w taki sposób, by nie było wątpliwości, jakie uprawnienia zostały stronie przyznane i na jaki okres; 10) przywoływanie w podstawie prawnej decyzji właściwych przepisów, w tym aktów prawa miejscowego, odnoszących się do rodzaju przyznawanej pomocy zgodnie z art. 107 k.p.a.; 11) zawieranie w wydawanych decyzjach administracyjnych uzasadnienia faktycznego i prawnego, o którym mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w odniesieniu do indywidualnej sytuacji klienta; 12) przyznawanie w formie decyzji administracyjnej pomocy w formie jednego gorącego posiłku również dla dzieci do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej; 13) zapewnienie realizacji Programu przez cały rok, również w okresie ferii i wakacji; 14) dokonywanie płatności tylko za fatycznie już wydane posiłki, co świadczy o dokonaniu operacji gospodarczej stosując przepisy art. 20 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2016 r. poz. 1047); 15) dokonać zwrotu środków finansowych na rachunek bankowy [...]Urzędu Wojewódzkiego nr [...] pochodzących z dotacji w wysokości [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, wskazujących na nieprawidłowo wydane w 2016 r. środki pieniężne na program "Pomoc państwa zakresie dożywiania"; 16) rzetelnie sporządzać sprawozdania z realizacji programu.

Jednocześnie organ nadzoru zobowiązał Kierownika GOPS do przekazania,

w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego wystąpienia pokontrolnego, pisemnej informacji o sposobie realizacji zalecenia pokontrolnego lub przyczynach jego niewykonania, pod rygorem nałożenia kary pieniężnej.

Skargi na przedmiotowe wystąpienie pokontrolne do sądu administracyjnego złożyli Kierownik GOPS i Wójt (zwani dalej: skarżący).

Skarżący wnieśli skargę na w/w rozstrzygnięcie w zakresie obejmującym ustalenia i zalecenia pokontrolne, dotyczące nieprawidłowości związanych

z zatrudnieniem M. O. na stanowisku Kierownika GOPS w [...]z uwagi na brak 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej. Podnieśli, że w spornym wystąpieniu wskazano Wójta jako osobę odpowiedzialną za ww. nieprawidłowości, zobowiązując jednocześnie do uregulowania zatrudnienia Kierownika GOPS zgodnie obowiązującymi przepisami. Skarżący wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności w ww. zakresie oraz uznanie, że M. O. spełnia warunki wyboru na stanowisko Kierownika GOPS w [...]stawiane przez ustawodawcę w art. 122 ust. 1 u.p.s. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej czynności zarzucili:

1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym ustaleniu,

że sprawując stanowisko Kierownik GOPS w [...]nie spełnia warunku 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej, w sytuacji, gdy fakt spełniania wszystkich warunków przewidzianych przez ustawodawcę wprost potwierdza przedłożona przez nią dokumentacja, w tym dotycząca zakresu obowiązków jakie realizowała w czasie zatrudnienia w innych jednostkach;

2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 122 ust. 1 u.p.s. poprzez nieuprawnione stwierdzenie, że M. O. nie spełnia warunków stawianych Kierownikowi GOPS.

W uzasadnieniu skarżący podali, że szczegółowa analiza przedłożonej przez skarżącą dokumentacji oraz przebieg procedury naboru, potwierdzonej stosownymi protokołami Komisji Konkursowej, pozwala na ustalenie, że spełnia wszystkie ustawowe i konkursowe warunki do piastowania stanowiska Kierownika GOPS. W zakresie spełnienia warunku posiadania wyższego wykształcenia oraz specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej (art. 122 ust. 1 u.p.s.) podali, iż fakt ten potwierdza przedłożony odpis dyplomu ukończenia studiów na kierunku Pedagogika w specjalności Praca socjalna, stwierdzający uzyskanie 15 października 2011 r. tytułu zawodowego "magister". Posiadanie specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej potwierdza przedłożony odpis dyplomu uzyskania specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej nr 9/III-2017.

W zakresie spełnienia warunku stażu pracy wskazali, iż fakt posiadania wymaganego ogólnego stażu pracy (5 lat) potwierdza treść zaświadczenia z [...]lipca 2017 r. wydanego przez Urząd Miejski w [...], zgodnie z którym przebieg zatrudnienia skarżącej wygląda następująco: od 13 maja 2009 r. do 31 grudnia 2012 r. - Urząd Miejski w [...], Wydział [...] w Referacie ds. [...] (w tym od 8 sierpnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. - kierownik ww. Referatu), od 1 stycznia 2013 r. do 20 lipca 2014 r. - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...], od 21 lipca 2014 r. do 14 września 2017 r. (decydujący stan na dzień 31 lipca 2017 r.) - Urząd Miejski w [...], Wydział [...] (w tym od 21 lipca 2014 r. do 1 czerwca 2015 r. Referat ds. [...]oraz od 2 czerwca 2015 r. do 14 września 2017 r. Referat ds. [...]). Suma ww. okresów zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w [...]i Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (ponad 8 lat) pozwala na ustalenie ogólnego stażu w wymiarze przekraczającym minimum założone przez ustawodawcę (5 lat).

W odniesieniu do warunku posiadania wymaganego stażu pracy w pomocy społecznej podnieśli, iż potwierdza go dokumentacja dotycząca zatrudnienia skarżącej w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] (od 1 stycznia 2013 r. do 20 lipca 2014 r. tj. 18 pełnych miesięcy) oraz w Urzędzie Miejskim w [...], Wydział [...] Referat ds. [...] (od 2 czerwca 2015 r. do 14 września 2017 r. tj. 25 pełnych miesięcy) tj. łącznie 43 pełne miesiące (wymóg ustawowy min. 3 lata tj. 36 miesięcy).

Wskazali, że przepis art. 122 u.p.s. nie wyjaśnia definicji "praca w pomocy społecznej". W orzecznictwie przyjmuje się, iż pod pojęciem "staż pracy w pomocy społecznej" należy rozumieć okres zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, których katalog zawarto w art. 6 pkt 5 u.p.s. oraz pracę w organizacjach pozarządowych działających w obszarze pomocy społecznej, czy też pracę w wydziale polityki społecznej urzędu wojewódzkiego. Doktryna określa natomiast, iż pod pojęciem tym rozumieć należy świadczenie pracy na podstawie stosunku pracy w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, urzędach administracji zajmujących się pomocą społeczną, jak również innych podmiotach realizujących zadania w tej dziedzinie. Znaczenia nie powinny mieć tu podstawa nawiązania stosunku pracy, rodzaj umowy

o pracę ani wymiar czasu pracy.

Zasadne jest więc zaliczenie do "stażu pracy w pomocy społecznej" okresu zatrudnienia skarżącej w MOPS w [...] (jednostka bezpośrednio wymieniona w art. 6 pkt 5 u.p.s.) oraz w Wydziale [...] Urzędu Miejskiego w [...]. Z daleko posuniętej ostrożności w przypadku ustalaniu stażu pracy skarżącej w pomocy społecznej uwzględniono wyłącznie ten czas zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w [...]w Wydziale [...], w którym pozostawała w stosunku pracy na stanowisku w Referacie ds. [...], zwłaszcza, że pracując na ww. stanowisku bezpośrednio współpracowała z organizacjami i podmiotami wymienionymi w ustawie o pomocy społecznej, Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej i podległymi jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, wykonywała czynności kontrolne nad podmiotami organizującymi pracę z rodziną, oraz samodzielnie realizowała zadania m.in. z zakresu pobytu dzieci pozbawionych opieki i wychowania rodziców w zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych lub zakładach rehabilitacji leczniczej.

Podali, iż w okresie zatrudnienia w Referacie ds. pomocy społecznej skarżąca realizowała obowiązki związane z zarządzaniem finansami, będąc zobowiązana m.in. a) do przekazywania dyspozycji do Wydziału Księgowości Urzędu w zakresie uruchamiania dotacji celowych dotyczących umów z zakresu pomocy społecznej, b)

do prowadzenia spraw związanych z finansowaniem pobytu dzieci pozbawionych opieki i wychowania rodziców w zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych lub zakładach rehabilitacji leczniczej, c) do prowadzenia postępowań

w sprawie zwrotu od rodziców kwoty poniesionej opłaty za zakwaterowanie

i wyżywienie dziecka umieszczonego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub zakładzie rehabilitacji leczniczej d) oraz do monitorowania zaangażowania środków finansowych z planem dochodów i wydatków

w zakresie prowadzonych spraw.

W odniesieniu do spełnienia warunku znajomości regulacji prawnych z zakresu pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych, postępowania wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, dodatków mieszkaniowych i energetycznych, ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, postępowania administracyjnego, kodeksu pracy, finansów publicznych, samorządu gminnego, skarżący podali, iż ww. warunek został uznany za spełniony zgodnie z oceną osoby skarżącej przez Komisję Konkursową, po rozmowie kwalifikacyjnej, z której został sporządzony protokół.

W zakresie spełnienia warunku posiadania stanu zdrowia pozwalającego

na zatrudnienie na ww. stanowisku podali, iż ww. warunek został ustalony w oparciu

o przedłożone zaświadczenie lekarskie. Natomiast w zakresie spełnienia warunku braku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwa skarbowe oraz warunku posiadania pełnej zdolności do czynności prawnych i korzystania z praw publicznych podali, że ww. okoliczności zostały ustalone w oparciu o przedłożoną dokumentację.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda podtrzymał argumentację przedstawioną

w zaskarżonym wystąpieniu pokontrolnym i wniósł o oddalenie skarg.

Postanowieniem z 20 czerwca 2018 r. podjętym na rozprawie, Sąd postanowił

o połączeniu ww. skarg zarejestrowanych pod sygn. VIII SA/Wa 275/18

i VIII SA/Wa 276/18 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (pod sygn. akt

VIII SA/Wa 275/18).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy prawidłowe jest ustalenie organu nadzoru stwierdzone w wystąpieniu pokontrolnym, że skarżąca nie może piastować stanowiska Kierownik GOPS, nie posiada bowiem co najmniej 3 -letniego stażu pracy w pomocy społecznej określonego w art. 122 ust. 1 u.p.s., ponieważ okresu zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w [...] nie można zaliczyć do stażu pracy w pomocy społecznej.

Podstawę prawną podjęcia przez organ nadzoru zaskarżonego wystąpienia pokontrolnego stanowił art. 128 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym Wojewoda w wyniku przeprowadzonych przez zespół inspektorów czynności, o których mowa w art. 126, może wydać jednostce organizacyjnej pomocy społecznej albo kontrolowanej jednostce zalecenia pokontrolne.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż akt lub czynności organu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. są działaniami materialno- technicznymi. Działania te mogą mieć charakter władczy z tym, że nie są to rozstrzygnięcia władcze, gdyż wówczas mamy do czynienia z decyzją administracyjną. Przez "czynność" w rozumieniu wyżej przytoczonych przepisu należy rozumieć zatem czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, podjętej przez właściwy organ, a dotyczą stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Aczkolwiek zalecenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, nie można jednak odmówić mu charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., skoro ma on bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualne kwestie konkretnego podmiotu. Nie ma podstaw do uznania, że zalecenia pokontrolne wydane na podstawie art. 128 u.p.s., różnią się w tym zakresie od pozostałych form możliwych działań wojewody (decyzji administracyjnej, o której mowa np. w art. 129 lub art. 131 u.p.s. czy wszczęcia postępowania egzekucyjnego) i nie wpływają na prawa i obowiązki kontrolowanego podmiotu, skoro nie poinformowanie o zakresie wykonania zarządzenia, lub niezgodne z prawdą poinformowanie o wykonaniu zarządzenia, zagrożone jest sankcją – wymierzeniem kary pieniężnej, o której mowa w art. 130 u.p.s. Prezentując powyższe stanowisko Sąd miał na uwadze ocenę wyrażoną przez NSA m.in. w orzeczeniach

w sprawach: II OSK 216/08 z 28 lutego 2008 r., II OSK 107/08 i II OZ 1244/07.

Skoro zatem przepisy ustawy o pomocy społecznej uprawniają wskazane w nich organy (wojewodę) do wydawania zaleceń pokontrolnych w oparciu o wyniki dokonywanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środków zaskarżenia tych zarządzeń do organów wyższego stopnia, to zarządzenia takie stwierdzające istnienie po stronie podmiotu podlegającego kontroli określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym, podlegają zaskarżeniu do sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a skarga może być wniesiona w trybie art. 52 § 3 i 53 § 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że niewykonanie zarządzeń pokontrolnych jest zagrożone sankcją w postaci kary grzywny.

Odnosząc się do meritum sprawy wskazać należy, iż zgodnie z regulacją art. 122 u.p.s. osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej są obowiązane posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację

z zakresu organizacji pomocy społecznej.

Staż pracy w pomocy społecznej jest pierwszym warunkiem, którego spełnienie jest niezbędne do kierowania jednostką organizacyjną pomocy społecznej. Przesłanka ta jest określona w przepisie dość lakonicznie. Ustawodawca posłużył się tu ogólnymi pojęciami, nie definiując "pomocy społecznej" ani "stażu pracy". Należy założyć,

że nie jest to przypadkowy, ale celowy zabieg legislacyjny, wykluczający wykładnię ścieśniająca, w przeciwnym wypadku ustawodawca byłby bardziej precyzyjny.

Praca w pomocy społecznej może być rozumiana zarówno przedmiotowo,

jak i podmiotowo. Za taką należy uznać wykonywanie zadań z zakresu pomocy społecznej, tj. regulowanych ustawą o pomocy społecznej, jak też pracę na rzecz jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, urzędów administracji publicznej zajmujących się pomocą społeczną, jak również innych podmiotów realizujących zadania w tej dziedzinie (np. organizacji społecznych). Znaczenia nie powinny mieć tu podstawa nawiązania stosunku pracy, rodzaj umowy o pracę ani wymiar czasu pracy Komentarz do art. 122 ustawy o pomocy społecznej. Iwona Sierpowska. Stan prawny: 2017.10.01.).

Ocena spełnienia wymagań określonych w art. 122 ust. 1 u.p.s. wymaga indywidualnego podejścia do każdej osoby ubiegającej się o kierowanie jednostką organizacyjną pomocy społecznej i wnikliwej analizy jej przebiegu zatrudnienia.

W przedmiotowej sprawie należy mieć na względzie, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.).

Zgodnie z orzecznictwem sądowym pod pojęciem "staż pracy w pomocy społecznej" należy rozumieć okres zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, których katalog zawarto w art. 6 ust. 5 u.p.s. oraz pracę w organizacjach pozarządowych działających w obszarze pomocy społecznej czy też pracę w wydziale polityki społecznej urzędu wojewódzkiego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 maja 2013 r. IV SA/Gl 196/13, wyrok WSA we Wrocławiu z 18 listopada 2009 r. IV SA/Wr 428/09, wyrok WSA w Gliwicach z 3 marca 2014 r. IV SA/Gl 983/13, dostępne

w internetowej bazie orzeczeń NSA). Do ustalenia znaczenia terminu "świadczenie pracy w pomocy społecznej" istotne jest wyjaśnienie znaczenia pojęcia "jednostki organizacyjnej pomocy społecznej" zawarte przez ustawodawcę w art. 6 ust. 5 u.p.s.

Z przepisu tego wynika, że do jednostek organizacyjnej pomocy społecznej zalicza się: regionalny ośrodek polityki społecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy społecznej, dom pomocy społecznej, placówkę specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, ośrodek wsparcia i ośrodek interwencji kryzysowej. Świadczenie pracy w pomocy społecznej występuje zatem m. in. w przypadku osób zatrudnionych

w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu fatycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż jak wynika z przedłożonych Sądowi dokumentów (wniosek dowodowy

z 25 czerwca 2018 r. dotyczący zatrudnienia skarżącej – świadectwo pracy

z 14 września 2017 r. wydane przez Prezydenta Miasta [...], zaświadczenie ww. organu z 20 lipca 2017 r., karty stanowiska pracy), przebieg zatrudnienia skarżącej kształtuje się następująco:

1) od 13 maja 2009 r. do 31 grudnia 2012 r. zatrudnienie w Urzędzie Miejskim

w [...], Wydział [...]w Referacie ds. [...] (w tym od 8 sierpnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. piastowała funkcję kierownika Referatu [...]);

2) od 1 stycznia 2013 r. do 20 lipca 2014 r. zatrudnienie w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...];

3) od 21 lipca 2014 r. do 14 września 2017 r. zatrudnienie w Urzędzie Miejskim

w [...], Wydział [...], w tym od 21 lipca 2014 r. do 1 czerwca 2015 r. Referat ds. [...], od 2 czerwca 2015 r. do 14 września 2017 r. Referat ds. [...].

W okresie zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w [...] - Wydziale [...]Referacie ds. [...] skarżąca bezpośrednio współpracowała z organizacjami i podmiotami wymienionymi w ustawie o pomocy społecznej, Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej i podległymi jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej. Pracując tam wykonywała czynności kontrolne nad podmiotami organizującymi pracę z rodziną oraz samodzielnie realizowała zadania m.in. z zakresu pobytu dzieci pozbawionych opieki i wychowania rodziców w zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych lub zakładach rehabilitacji leczniczej. Ponadto realizowała obowiązki związane z zarządzaniem finansami, będąc zobowiązana m.in. do przekazywania dyspozycji w zakresie uruchamiania dotacji celowych dotyczących umów z zakresu pomocy społecznej, do prowadzenia spraw związanych z finansowaniem pobytu dzieci pozbawionych opieki i wychowania rodziców w zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych lub zakładach rehabilitacji leczniczej, do prowadzenia postępowań w sprawie zwrotu od rodziców kwot poniesionych opłat za zakwaterowanie i wyżywienie dziecka umieszczonego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub zakładzie rehabilitacji leczniczej oraz do monitorowania zaangażowania środków finansowych z planem dochodów i wydatków w zakresie prowadzonych spraw.

Rozstrzygając w tej sprawie nie można tracić z pola widzenia, że pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując

w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa z organizacjami społecznymi

i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi – ust. 2, art. 2 u.p.s. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb

i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Jej zadaniem jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s.). Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu bezradności w sprawach opiekuńczo – wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych, wielodzietnych – art. 7 pkt 9 u.p.s. Analiza powyższych uregulowań prowadzi do wniosku, że zatrudnienie w ww. jednostce – jedynej wyspecjalizowanej

w tej materii w strukturze wewnętrznej Urzędu – o czym świadczy również nazwa Referatu - podlega zaliczeniu do stażu pracy w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej. Skarżąca świadczyła bowiem pracę w podmiocie związanym

z bezpośrednim wykonywaniem zadań określonych w ustawie o pomocy społecznej.

Zatem skarżąca posiadała wymagany trzyletni staż pracy w pomocy społecznej, z czego w jednostkach bezpośrednio określonej w art. 6 pkt 5 u.p.s. - Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] (1,5 roku) i w Urzędzie Miejskim w [...], Wydział [...] Referat ds. [...] (ponad 2 lata).

W konsekwencji powyższych rozważań uznać trzeba, iż skarżąca spełniała ustawowy wymóg posiadania co najmniej 3-letniego stażu pracy, warunkujący zatrudnienie przy spełnieniu pozostałych wymogów, na stanowisku Kierownika GOPS. Zdaniem składu orzekającego organ nadzoru nie zauważył, że określone w zakresie czynności M. O. zadania nie zawierają wyłącznie realizacji spraw z zakresu

o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, ale również zadania realizowane przez ustawę o pomocy społecznej. Zatem argumentacja Wojewody w tym zakresie, jako nie odnosząca się do stanu faktycznego sprawy nie mogła odnieść skutku.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 146 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. 2017 r. poz. 1369) stwierdził bezskuteczność wystąpienia pokontrolnego Wojewody w zaskarżonej części (pkt 1 sentencji wyroku). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania (w pkt 2 sentencji wyroku) zapadło na podstawie art. 200 w związku

z art. 205 § 2 ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.). Zasądzone na rzecz skarżących koszty postępowania w wysokości po [...] zł obejmują kwoty: [...] zł z tytułu uiszczonego wpisu od skargi i 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego.