Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 568/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 4 i 9, art. 20 ust. 2, art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 36a ust. 1, ust. 5 i ust. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 3, par. 5, par. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 462
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy  projektu budowlanego
article: par. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 121 poz 1137
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod  względem ochrony przeciwpożarowej.
article: par. 14 ust. 1 i 3, par. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Dnia 8 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 roku sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego T. G. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267) – w skrócie: "K.p.a." – utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. i G. małż. J. pozwolenia na budowę budynku usługowego – sklep z art. dziecięcymi (obiekt kategorii XVII) wraz z utwardzeniem i infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowanego na działce oznaczonej nr ewid. 1451 w miejscowości U. przy ul. A.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że od ww. decyzji organu I instancji odwołanie złożył T. G., który podniósł kwestię niekompletności projektu budowlanego dla przedmiotowej inwestycji, braku zaprojektowania w nim windy dla niepełnosprawnych, braku wskazania zjazdu w rysunkach inwentaryzacji. Ponadto odwołujący wskazał, że parkingi w ilości 5 miejsc przeznaczone do obsługi przedmiotowej inwestycji, znajdujące się na działce, na której w obecnej chwili realizowana jest inwestycja przez inny podmiot, będą służyć obsłudze obydwu inwestycji, co w jego ocenie jest nieprawidłowe. Także wykonanie na terenie inwestycji parkingu dla osób niepełnosprawnych z płyty MEBA, zdaniem odwołującego jest nieprawidłowym rozwiązaniem, a ma to wpływ na wyliczenie powierzchni biologicznie czynnej.

Następnie Wojewoda przytoczył treść art. 33 ust. 2 oraz art. 35 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz. 1409) i wyjaśnił, że inwestorzy do wniosku złożonego w dniu 2 listopada 2012r. o wydanie pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji dołączyli projekt budowlany, opracowany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i według oświadczeń projektantów wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, zawierający stosowne opinie i uzgodnienia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję Burmistrza Miasta U. z dnia [...], nr [...], o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki o nr ewid. 1451, położonej przy drodze powiatowej (ul. A) w miejscowości U., dla inwestycji polegającej się na rozbiórce budynku mieszkalnego, budowie budynku usługowego, budowie wjazdu, utwardzeniu terenu i wykonaniu przyłącza cieplnego.

W ocenie organu odwoławczego z weryfikacji załączonego materiału dowodowego wynikało, że inwestorzy uzyskali wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia. Załączony projekt zagospodarowania terenu sporządzony został na kopii mapy służącej do celów projektowych oraz zgodnie z ustaleniami ww. decyzji o warunkach zabudowy. Obowiązującą linię zabudowy wyznaczono jako przedłużenie linii zabudowy na działkach sąsiednich. Wielkość całkowitej powierzchni zabudowy w stosunku do terenu inwestycji, zgodnie z wyliczonym bilansem powierzchni zabudowy wraz z terenami utwardzonymi dla projektowanej inwestycji wyniosła 71,90%. Udział powierzchni biologicznie zgodnie z wyliczonym bilansem powierzchni biologicznie czynnej udział wynosi 28,10%. Budynek ma kondygnacje nadziemne (parter i poddasze użytkowe). Projektowany dach jest wielospadowy o kącie nachylenia do 45°. Kierunek głównej kalenicy jest równoległy do drogi publicznej. Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej mierzona od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku - gzymsu, attyki, okapu wynosi 4,15 m. Szerokość elewacji frontowej wynosi - 15,65 m. Projektowana wysokość do kalenicy wynosi 8,24 m.

Zdaniem organu odwoławczego z projektu budowlanego wynikało także to, iż spełniony został warunek decyzji o warunkach zabudowy, dotyczący dojścia do posesji na działce o nr ewid. 1450, której właścicielem jest T. G., poprzez wspólną sień w budynku pozostawionym po rozbiórce budynku mieszkalnego na działce inwestora (wykonanego na podstawie decyzji wydanej w innym postępowaniu administracyjnym).

Dalej Wojewoda podkreślił, że projekt budowlany został pozytywnie zaopiniowany przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (pismo z dnia 24 października 2012r., znak: WUOZ-A.5152.141.2012.KB) oraz pozytywnie uzgodniony postanowieniem z dnia [...], znak: [...]. Inwestorzy wypełnili także obowiązek nałożony w postanowieniu Starosty [...] z dnia [...], nr [...], wyjaśniając kwestię dotyczącą budowy zjazdu publicznego z drogi powiatowej na teren działki o nr ewid. 1451, zlokalizowanej w U. przy ul. A – Starosta [...] decyzją z dnia [...], nr [...], udzielił pozwolenia na jego budowę. Inwestorzy załączyli także inwentaryzację zjazdu przyjętą do zasobu geodezyjnego w dniu 5 lipca 2012r., nr 1338-45/2012. Ponadto przedłożyli również warunki techniczne budowy przyłącza ciepłowniczego do działki o nr ewid. 1451 z dnia 1 grudnia 2012r., warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej z dnia 28 czerwca 2012r. Odnośnie dostępu osób niepełnosprawnych na pierwsze piętro projektowanego budynku inwestorzy ostatecznie wskazali, iż znajdujące się na pierwszym piętrze pomieszczenie, przeznaczono na zaplecze magazynowe, nie będzie pełniło funkcji sprzedażowej sklepu dla bezpośredniego klienta. Natomiast wejście do sklepu na parterze odbywać się będzie poprzez chodnik 1,5x4,0m, niwelujący różnice poziomów - podjazd z łagodnym spadkiem umożliwiający dostęp do sklepu także osobom niepełnosprawnym.

Według Wojewody projekt budowlany spełniał także wymóg przepisu § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), stosownie do którego do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych części, z których osoby te mogą korzystać. Inwestorzy wyjaśnili kwestię utwardzenia terenu znajdującego się pod podcieniem projektowanego budynku, którego powierzchnię wliczono do powierzchni budynku, zgodnie z zapisem § 3 pkt 23 ww. rozporządzenia.

Organ odwoławczy wskazał również, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające odnośnie miejsc postojowych na działce inwestora. W świetle przepisów prawa, decyzja o warunkach zabudowy dla konkretnej inwestycji winna określać dla niej także liczbę miejsc postojowych. W niniejszej sprawie decyzja o warunkach zabudowy takich danych nie zawiera, dlatego też zaprojektowanie na terenie inwestycji 2 miejsc postojowych, w tym dla osoby niepełnosprawnej, jest zdaniem Wojewody spełnieniem wymogu § 18 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia. Przepis ten stanowi , iż zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, miejsca postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Inwestorzy ponadto przedłożyli pismo Burmistrza Gminy U. z dnia 10 maja 2013r., z którego wynika, że Gmina U. występująca jako zarządca drogi wyraziła zgodę na korzystanie z dwóch istniejących miejsc postojowych gminnych, znajdujących się wzdłuż jezdni asfaltowej przy projektowanym budynku usługowo - handlowym, na działce o nr ewid. 1451 i dla potrzeb obsługi tego budynku. Dodatkowo inwestorzy przedłożyli umowę użyczenia nieruchomości o nr ewid. 1394, której właścicielami są Z. i P. małż. A., w zakresie korzystania z pięciu miejsc parkingowych.

Organ II instancji podkreślił także, że wyjaśniono kwestię odwodnienia projektowanej inwestycji i wskazano, że ze względu na brak kanalizacji deszczowej w pobliżu projektowanego budynku, odprowadzenie wody opadowej z terenów utwardzonych działki nastąpi w kierunku własnej posesji. Na terenie działki woda deszczowa kierowana będzie na skrzynki magazynująco-rozsączające wody opadowe, pozwalające na zbudowanie zbiornika z kanałem czyszcząco-inspekcyjnym. Zbiorniki na bazie skrzynek mogą być instalowane pod terenami zielonymi oraz pod terenami obciążonymi ruchem. Skrzynki będą montowane pod podbudową tłuczniową płyt ażurowych parkingu. Całość systemu zostanie podłączona do studni drenażowej Ø 1500 na głębokości 3,00 m. Studnia pełnić będzie zadanie odbierania nadmiernego poziomu ilości wody z systemu skrzynek magazynująco-rozsączających wody opadowe oraz odbioru wód deszczowych z dachu. Rury spustowe podłączone za pośrednictwem rur kanalizacji deszczowej PCV 110 ze studnią drenażową. Reszta wód opadowych wchłaniana będzie przez tereny zielone na działce, będącej terenem inwestycji.

Wojewoda wskazał również, że w związku z § 6 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. z 2003r., Nr 121, poz. 1137 ze zm.), w dniu 24 października 2012r. projekt budowlany dla przedmiotowej inwestycji został uzgodniony bez uwag pod względem ppoż. przez uprawnionego rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, poprzez ostemplowanie i podpisanie części rysunkowych projektu budowlanego, w tym rzutu kondygnacji podstawowej i poddasza.

Organ odwoławczy dodał, że pismem z dnia 18 września 2013r., na podstawie art. 50 § 1 K.p.a., ponownie wezwał inwestorów do uściślenia i ujednolicenia w projekcie budowlanym, zarówno w jego części opisowej, jak i części rysunkowej, przeznaczenia pomieszczenia na poddaszu. Wyjaśnienia dokonano w dniu 7 października 2013r. (pismo z dnia 2 października 2013 r. wraz z załącznikiem), w którym wskazano, że na poddaszu projektowanego budynku znajdują się: pomieszczenie magazynowe, zaplecze sklepu i pomieszczenie sanitarnosocjalne dla pracowników.

Wojewoda wskazał także, że w dniu 4 listopada 2013r. wpłynęło do organu odwoławczego pismo T. G., wnoszące uwagi dotyczące m.in. braku numeracji w projekcie budowlanym, braku wyjaśnienia miejsc parkingowych, brak bezpiecznego poruszania się poprzez wspólny korytarz, brak uzgodnienia poddasza pod względem ppoż. Ponadto strona wniosła o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przed sądem cywilnym w sprawie zasiedzenia służebności gruntowej o nr ewid. 1450 i ustanowienie służebności gruntowej, polegającej na prawie przechodu i przejazdu o szerokości pasa 3 m, z działki o nr ewid. 1450, której właścicielem jest T. G., przez część środkową działki inwestorów o nr ewid. 1450.

Oceniając żądanie T. G. o zawieszenie postępowania odwoławczego organ uznał, że w niniejszej sprawie podstawą zawieszenia może być jedynie art. 98 § 1 K.p.a., który umożliwia zawieszenie postępowania wyłącznie na zgodny wniosek stron. Tym samym jednym z elementów niezbędnych do podjęcia postanowienia w tym zakresie jest zgoda stron na zawieszenie takiego postępowania. W związku z powyższym, na podstawie art. 50 § 1 K.p.a. w dniu 22 listopada 2013r., wezwano pozostałe strony do ustosunkowania się do wniosku o zawieszenie postępowania. W dniu 29 listopada 2013r. do tut. organu wpłynęło pismo M. i G. J., w którym nie wyrazili zgody na zawieszenie postępowania odwoławczego i zawarli uzasadnienie swojego stanowiska. Wobec tego postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013r., nr 168/2013, Wojewoda [...] odmówił zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Natomiast odnosząc się do podnoszonego zarzutu dotyczącego podważania uprawnień osoby sporządzającej projekt budowlany organ II instancji wskazał, że nie znajdował on uzasadnienia. Z materiału dowodowego wynikało, iż wszyscy projektanci legitymują się stosownymi uprawnieniami budowlanymi wymaganymi przepisami prawa, umożliwiającymi opracowanie projektu budowlanego dla przedmiotowej inwestycji. Także nie znajdował uzasadnienia zarzut w kwestii braku rozwiązania projektowanych fundamentów przylegających do fundamentów istniejącej sieni, gdyż w części rysunkowej projektu budowlanego wyraźnie zaznaczono tzw. ich dylatację, co było już wcześniej odwołującemu wyjaśniane.

Wojewoda wskazał także, że w piśmie z dnia 12 lutego 2014r. T. G. złożył swoje uwagi dotyczące m.in. dotyczące wpisu sądowego w księdze wieczystej działki inwestorów w dziale III, polegającym na ostrzeżeniu, że przed sądem cywilnym toczy się postępowanie w sprawie z wniosku T. G. z udziałem G. i M. J. o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej polegającej na prawie przechodu i przejazdu z działki o nr ewid. 1450 położonej w U. przez działkę o nr ewid. 1451. W ocenie organu odwoławczego nie było innych dowodów, w tym ostatecznych wyroków sądowych, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygniecie. Natomiast na dzień orzekania inwestorzy przedłożyli dokumenty wymagane przepisami prawa, w oparciu o które organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązane są rozpatrzyć przedmiotową sprawę i wydać stosowne orzeczenie.

Organ odwoławczy uznał, iż w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym spełnione zostały wymogi art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i stosownie do art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w przypadku spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, należało wydać decyzję o pozwoleniu na budowę w ww. zakresie, co też organ I instancji prawidłowo uczynił.

Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego wniósł T. G., zarzucając naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 i w zw. z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne zastosowanie, tj. przyjęcie, że złożony przez inwestora projekt budowlany spełniał wszystkie określone przepisami wymagania, w konsekwencji czego wydano decyzję o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwoleniu na budowę w sytuacji niespełnienia w szczególności wymagań określonych w następujących przepisach prawa: art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, bowiem obiekt budowlany został zaprojektowany bez poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej, gdyż budowa budynku praktycznie zlikwiduje możliwość dojazdu z działki skarżącego do drogi publicznej; § 6 ust. 1 rozporządzenia sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej przez dokonanie zmian projektu budowlanego w trakcie postępowania administracyjnego, które nie zostały uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, w szczególności w zakresie zmiany zagospodarowania poddasza budynku; § 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. poz. 462 ze zm.) przez to, że nie wszystkie strony i arkusze stanowiące części projektu budowlanego oraz załączniki do projektu są ponumerowane i mają numerację zgodną ze spisem zawartości tego projektu; art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 16 ust. 1 i § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem błędnie przyjęto, że inwestor w projekcie budowlanym zapewnił od strony dojść i dojazdów utwardzone dojście do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiedni do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, przy czym co najmniej jedno dojście zapewniające osobie niepełnosprawnej dostęp do całego budynku oraz na uznaniu przez właściwy organ, że inwestor zapewnił w projekcie odpowiednią ilość miejsc postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również miejsc postojowych dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne, tym samym nie spełniono w projekcie budowlanym wymogów techniczno-budowlanych zapewniających niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, co prowadzić może do nieodwracalnych skutków w razie stwierdzenia zasiedzenia służebności gruntowej obciążającej działkę, na której zaprojektowany jest obiekt budowlany na rzecz działki będącej własnością skarżącego, podczas gdy organ z urzędu powinien zawiesić postępowanie.

Zarzucono także naruszenie art. 6, 7, 11, 77 § 1 art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie wyczerpująco zebrano i oceniono materiał dowodowy oraz wyczerpująco wyjaśniono stan faktyczny, a tym samym naruszono zasadę prawdy materialnej i zasadę swobodnej oceny dowodów, m.in.: poprzez przyjęcie, że złożenie wyjaśnień przez inwestora stanowi usunięcie nieprawidłowości w projekcie budowlanym, których obowiązek wykonania nałożył na inwestora właściwy organ, a to spowodowało, że projekt budowlany w dalszym ciągu nie zawiera wszystkich istotnych elementów, które powinny być w nim zawarte (kwestia ta nie jest objęta uznaniem administracyjnym, zatem nie może pozostawać dowolna, tymczasem organ I instancji odniósł się do niej szczątkowo); niedostateczne wyjaśnienie zakresu i przebiegu służebności gruntowej polegającej na prawie przechodu i przejazdu z działki skarżącego nr 1450 (KW nr [...]) przez działkę inwestora nr 1451 (KW nr [...]) i zaprojektowanie zagospodarowania działki nr 1451 w sposób niezapewniający dostęp do drogi publicznej z działki skarżącego nr 1450, odpowiednio do przeznaczenia i sposobu jej użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, w szczególności w kontekście warunku wskazanego w decyzji Burmistrza U. z dnia [...] o warunkach zabudowy o "prawie przechodu" oraz twierdzeń skarżącego zawartych w aktach administracyjnych dot. wykonywania służebności i wpisu ostrzeżenia, że przed sądem cywilnym toczy się postępowanie o stwierdzenia zasiedzenia służebności z wniosku skarżącego z udziałem inwestorów i nie przeprowadzenia oględzin w terenie.

Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w całości oraz o zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014r. pełnomocnik inwestorów podniósł, że dojazd do działki skarżącego odbywał się przez działkę o nr 1443/2, należącą m.in. do S. G.. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 1 września 2014r. pełnomocników inwestorów złożył szereg dokumentów, które w ocenie pełnomocnika miały świadczyć o bezpodstawności roszczenia o zasiedzenie służebności gruntowej, a także na okoliczność prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie samowoli budowlanej na działce skarżącego oraz że ojciec skarżącego prowadzi działalność hotelową zarówno na swojej działce, jak i na działce skarżącego, udostępniając gościom hotelu garaż i parking znajdujący się na swojej działce.

Na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014r. oraz w piśmie procesowym z dnia 3 września 2014r. S.G. - pełnomocnik skarżącego - wyjaśnił, że należąca do niego działka o nr 1443/2 nigdy nie służyła komunikacji dla działki skarżącego, natomiast jedyny dojazd z drogi publicznej (ulicy A) do działki skarżącego (do podwórza i budynku gospodarczego) prowadził przez działkę inwestorów o nr 1451. Drugi z pełnomocników skarżącego wyjaśnił ponadto okoliczności nabycia przez skarżącego działki o nr 1450 oraz podniósł, że jedyny dojazd do działki o nr 1450 z drogi publicznej zostanie trwale zablokowany przez zaprojektowane na działce o nr 1451 miejsca parkingowe (pismo z dnia 3 września 2014r.). Zakwestionował także zarzuty inwestorów dotyczące dopuszczenia się samowoli budowlanej na działce skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako: "P.p.s.a", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, natomiast nie orzekają merytorycznie. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a).

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest kontrola legalności decyzji Wojewody [...], utrzymująca w mocy decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z utwardzeniem i infrastrukturą towarzyszącą (obiekt kategorii XVII), zlokalizowanego na działce oznaczonej nr ewid. 1451 w miejscowości U. przy ul. A.

Spór między stronami dotyczy przede wszystkim pozbawienia skarżącego dostępu do drogi publicznej z jego nieruchomości oznaczonej nr 1450 przez nieruchomość inwestora nr 1451.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący już w toku postępowania odwoławczego podniósł zarzut, że w związku z wystąpieniem przez niego o zasiedzenie służebności przechodu i przejazdu o szerokości 3m przez działkę inwestorów, mają oni ograniczone prawo do jej zagospodarowania. Jakkolwiek sama służebność nie może co do zasady wykluczać prawa do zabudowy nieruchomości, jednakże inwestycja nie może pozbawiać strony uprawnień, wynikających ze służebności gruntowej/drogi koniecznej. Stałoby to w sprzeczności z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować (...) zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W tym miejscu jednoznacznie należy podkreślić, że prawo służebności skarżącego nie zostało jeszcze przez sąd powszechny stwierdzone i skonkretyzowane, a jedynie toczy się w tym przedmiocie stosowne postępowanie. Jednakże w ocenie sądu istotne znaczenie dla sprawy ma fakt, że takowe postępowanie zostało już zainicjowane przed sądem powszechnym, jak również to, że w księdze wieczystej nieruchomości należącej inwestorów wpisano ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu w sprawie zasiedzenia służebności. Inwestor nie kwestionował też istniejącego uprzednio, a zajętego pod inwestycję, zjazdu z nieruchomości skarżącego na ulicę A przez jego nieruchomość.

W takiej sytuacji organ architektoniczno-budowlany winien był rozważyć wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania nie w trybie art. 98 k.p.a., jak to uczyniono, a w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. O ile trudno sobie wyobrazić, by ustanowienie służebności gruntowej mogło pozbawić uczestnika postępowania prawa do zabudowy, co byłoby sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 4 Prawa budowlanego, o tyle , o czym jeszcze będzie mowa, służebność ta może mieć wpływ na sposób zagospodarowania działki, właśnie w kontekście zapewnienia dostępu do drogi publicznej z innej nieruchomości. Błędem organu odwoławczego był zatem brak rozważenia, czy okoliczność, o której wyżej mowa, nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania z urzędu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo przemawia za tym stwierdzeniem fakt, że postanowieniem sądu powszechnego z dnia 28 lipca 2014r. udzielono skarżącemu zabezpieczenia polegającego na nakazaniu inwestorom przywrócenia możliwości przechodu i przejazdu przez działkę o nr 1451.

Jeżeli bowiem działania skarżącego przed sądem powszechnym odniosą zamierzony przez niego skutek w postaci stwierdzenia zasiedzenia służebności, to oczywistym jest, że projekt budowlany obiektu przeznaczonego do realizacji na działce inwestorów powinien zapewniać takie rozwiązania, że dostęp do drogi publicznej dla działki skarżącego będzie zapewniony, ale nie tylko przez prawo przechodu przez zabudowany korytarz, pozostawiony po wyburzeniu budynku na działce o nr 1451, lecz także na prawie swobodnego przejazdu, który musi spełniać określone parametry.

Co więcej, inwestor, występując o zgodę na wybudowanie zjazdu z nieruchomości na wschodnią pierzeję ulicy A, uzasadniał wniosek koniecznością zapewnienia skarżącemu dostępu do drogi publicznej z uwagi na zabudowanie dotychczasowego zjazdu. Tak więc inwestor przynajmniej w toku postępowania administracyjnego nie kwestionował istnienia służebności. Ponadto zamierzał zapewnić zjazd z nieruchomości skarżącego nowowybudowanym zjazdem z ulicy A od strony wschodniej. Przy tym nie może odnieść skutku zarzut dotyczący samego zjazdu z działki o nr 1451, skoro w tym przedmiocie została wydana odrębna decyzja ostateczna.

Jednakże faktyczny dostęp z nieruchomości skarżącego do drogi publicznej w ten sposób zostaje zniweczony przez sposób ulokowania miejsc parkingowych na nieruchomości inwestora. Z planu zagospodarowania działki, w tym zwłaszcza załączonego do dokumentu ze stycznia 2014 roku, nazwanego rewizją projektu, jasno wynika, że jedno miejsce parkingowe zaplanowano w bramie łączącej nieruchomości stron, drugie zaś bezpośrednio przed nią. W ten sposób swobodny wyjazd z nieruchomości skarżącego przez nieruchomość inwestora pozostaje iluzją. Co więcej zlokalizowanie miejsc postojowych na tej części działki, na której może zostać wytyczona przez sąd powszechny służebność przejazdu będzie miało niewątpliwy wpływ na swobodne korzystanie przez skarżącego z ograniczonego prawa rzeczowego. Takie ulokowanie miejsc parkingowych nie odpowiada wymogom określonym w § 14. 1. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), zgodnie z którym do działek budowlanych oraz do budynków należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m.

Niezależnie jednak od wyżej wskazanej podstawy do uchylenia kwestionowanych decyzji stwierdzić należy, że sam projekt budowlany oraz decyzja go zatwierdzająca naruszają przepisy prawa materialnego. Trafnie wskazuje skarżący, że ostateczny projekt, tj. po wszelkich poprawkach i uzupełnieniach (tzw. rewizjach), powinien spełniać wymagania wynikające zarówno z ustawy Prawo budowlane, jak również z rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Stosownie bowiem do art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Natomiast zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia jeżeli projekt architektoniczno-budowlany podlega sprawdzeniu, na stronie (stronach) tytułowej należy zamieścić imiona i nazwiska osób sprawdzających projekt, wraz z podaniem przez każdą z nich specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych, datę i podpisy. Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji pierwotny projekt budowlany został sprawdzony w każdym jego zakresie, tj. w zakresie architektury i konstrukcji, instalacji elektrycznych oraz instalacji sanitarnych. Dlatego wszelkie zmiany projektu również powinny być przedstawione do sprawdzenia w tym samym zakresie, w jakim tych zmian dokonano. Nie ulega zatem wątpliwości, że zarówno pierwsza "rewizja" do projektu budowlanego z października 2013r., jak również druga ze stycznia 2014r., powinna być przedstawiona do sprawdzenia przez osobę o uprawnieniach w zakresie specjalności dotyczącej architektury i instalacji sanitarnych, bowiem właśnie w tych dziedzinach dokonano zmian projektowych (obejmowały one przede wszystkim zmiany w zakresie opisu i części graficznej projektu zagospodarowania działki w części dotyczącej miejsc parkingowych, odwodnienia terenu, dostępności obiektu dla osób niepełnosprawnych, bilansu terenu, a także w zakresie zmiany przeznaczenia poddasza projektowanego obiektu). Przypomnieć należy, że organ administracji architektonicznobudowlanej przed zatwierdzeniem projektu budowlanego sprawdza obowiązkowo, czy został on wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia (art. 35 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane).

Rację należy przyznać skarżącemu również w tym zakresie, że przez dwukrotne uzupełnianie projektu budowlanego stał się on mniej czytelny, nie jest on odpowiednio oprawiony (segregator nie zabezpiecza przed dekompletacją projektu budowlanego), nie wszystkie karty projektu są odpowiednio ponumerowane. Projekt taki narusza przepisy § 5 i 6 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, aczkolwiek naruszenie to nie może być ocenione jako mające wpływ na wynik sprawy.

Niezrozumiałym jest ponadto znajdujące się w pierwotnym projekcie budowlanym z czerwca 2012 roku stwierdzenie, że dokument ten: "...zawiera jedynie podstawowe rozwiązania w zakresie konstrukcji budynku i wewnętrznych instalacji sanitarnych i elektrycznych. Nie zawiera on tym samym wszystkich szczegółów technicznych, stąd zaleca się sporządzenie projektu wykonawczego, który uściśli rozwiązania." (k. 66 pierwotnego projektu budowlanego). Jednocześnie projekt zawiera części poświęcone instalacji elektrycznej i wod-kan, z tej samej daty. Zacytowane stwierdzenie rodzi jednak obawy co do kompletności przyjętych rozwiązań projektowych Tymczasem co do zasady niedopuszczalnym jest, aby rozwiązania projektowe mogły ulegać dowolnej zmianie w trakcie realizacji obiektu budowlanego. Wszelkich nieistotnych zmian w projekcie budowlanym powinien dokonać projektant na zasadach określonych w art. 36a ust. 5 i 6 ustawy Prawo budowlane, a w przypadku odstępstw istotnych należy uzyskać decyzję o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę art. 36a ust. 1 ustawy. Przede wszystkim jednak organ architektoniczno – budowlany zatwierdza kompletny projekt, ujmujący wszystkie rozwiązania niezbędne dla prawidłowej realizacji inwestycji. Sygnalizowanie już w treści projektu, że nie jest on zupełny, a tak należy odczytać wspomniany zapis, przesądza, ze zatwierdzono niekompletną dokumentację, co stanowi obrazę art. 35 ust.1 Prawa budowlanego.

W związku ze zmianą rozmieszczenia miejsc parkingowych oraz zmianą przeznaczenia sposobu użytkowania poddasza obiektu z części sklepowej na część magazynową, należało rozważyć ponowne zaopiniowanie projektu budowlanego wraz z projektem zagospodarowania terenu rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń ppoż., stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, ani "rewizja" projektu budowlanego przewidująca zmianę przeznaczenia sposobu użytkowania poddasza, ani rewizja sposobu zagospodarowania terenu w zakresie rozmieszczenia miejsc parkingowych nie spowodowały nowych uzgodnień.

Podobnego zarzutu nie można jednak postawić w zakresie braku ponownego uzgodnienia z konserwatorem zabytków, bowiem dokonane zmiany nie miały żadnego wpływu na wygląd elewacji zewnętrznych, ani też na samą architekturę budynku, a zatem postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia [...] należy uznać za aktualne.

Poza wątpliwym ulokowaniem miejsca parkingowego dla osób niepełnosprawnych w bramie prowadzącej na nieruchomość (o czym była wyżej mowa), zostały również spełnione niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich (art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane). Inwestorzy skorygowali bowiem rozwiązania projektowe w zakresie dostępu osób niepełnosprawnych na pierwsze piętro projektowanego budynku i wskazali, że znajdujące się na pierwszym piętrze pomieszczenie, przeznaczono na zaplecze magazynowe, które nie będzie pełniło funkcji sprzedażowej sklepu dla bezpośredniego klienta. Natomiast wejście do sklepu na parterze odbywać się będzie poprzez chodnik o wymiarach 1,5 x 4,0 m, niwelujący różnice poziomów - podjazd z łagodnym spadkiem umożliwiający dostęp do sklepu także osobom niepełnosprawnym. W tym zakresie projekt budowlany spełnia wymóg przepisu § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stosownie do którego do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych części, z których osoby te mogą korzystać.

Niemniej omówione wcześniej uchybienia dotyczące zarówno przebiegu postępowania, jak i braku niezbędnych uzgodnień po uzupełnieniu projektu budowlanego, niedostateczne rozważenie dostępu skarżącego do drogi publicznej stanowią przesłanki uzasadniające wyeliminowanie z obrotu zaskarżonych decyzji. Nie oznacza to całkowitej niemożności zrealizowania spornej inwestycji, ale dalsze postępowanie administracyjne leży w gestii organów nadzoru budowlanego.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku.

W pkt 2 orzeczenia stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku z mocy art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, a w szczególności rozważy, czy zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., w związku z toczącym się postępowaniem o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej polegającej na prawie przechodu i przejazdu przez działkę o nr 1451, rozważy konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego we wskazanym wcześniej zakresie, zwłaszcza co do niezbędnych uzgodnień i zawartości dokumentacji projektowej.

ms