Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 82/92
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1992-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: Ograniczenie działalności leśnej, w związku z wykorzystaniem terenów poligonu przez Wojsko Polskie, nie oznacza całkowitego ich wyłączenia z działalności leśnej, a tym samym nie uchyla zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

TEZY

Ograniczenie działalności leśnej, w związku z wykorzystaniem terenów poligonu przez Wojsko Polskie, nie oznacza całkowitego ich wyłączenia z działalności leśnej, a tym samym nie uchyla zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Ż. decyzją z dnia 27 września 1991 r. na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111/ i art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ - orzekł o ustaleniu podatku od nieruchomości za 1991 r. za grunty różne będące w zarządzie Nadleśnictwa Sz. w kwocie 755.322.000 zł.

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podał, że jak ustalono w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Nadleśnictwo Sz. posiada w zarządzie grunty wykazane w ewidencji geodezyjnej o obszarze 1.919,33 ha oraz w ewidencji własnej nadleśnictwa Sz. o pow. 602,41 ha.

Łączna ilość posiadanych przez Nadleśnictwo gruntów wynosi zatem 2.517,74 ha. Różnica wynikająca pomiędzy wypisem z ewidencji geodezyjnej a faktycznym stanem posiadania wynika ze szczególnego trybu wprowadzania zmian w ewidencji geodezyjnej przez jednostki geodezyjne lasów państwowych.

Zdaniem organu I instancji grunty te w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz w oparciu o instrukcję Ministra Finansów, nie można zaliczyć do gospodarstwa leśnego, a zatem zgodnie z art. 3 ust. 3 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podlegają one opodatkowaniu przedmiotowym podatkiem.

Od powyższej decyzji odwołał się Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych w Z. G. działający w imieniu Nadleśnictwa Sz., zarzucając decyzji organu I instancji niezgodność z prawem i wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący się wskazał, że przedmiotem opodatkowania są grunty Lasów Państwowych wykorzystywane przez Wojsko Polskie jako pola robocze w granicach poligonu "Ż.".

Poprzednio Wójt Gminy Ż. wydał w dniu 31.07.1991 r. decyzję obciążającą Nadleśnictwo Sz. tym samym podatkiem, uchyloną następnie przez organ odwoławczy, który nakazał organowi I instancji przeprowadzenie w tej sprawie szczegółowego postępowania wyjaśniającego.

Wydanie przez organ I instancji w krótkim czasie nowej decyzji uniemożliwiło odwołującemu się przedstawienie swojego stanowiska, co stało się możliwe dopiero w odwołaniu.

Do odwołania od decyzji z dnia 30.07.1991 r. dołączono kserokopie decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego dotyczącą poligonu "Ż." wydaną na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym /Dz.U. 1949 nr 63 poz. 494 ze zm./ oraz zarządzenie Ministrów Obrony Narodowej oraz Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 7 lipca 1962 r. w sprawie prawnego uregulowania stanu posiadania oraz niektórych spraw związanych z gospodarką leśną w obiektach terenowych MON. Art. 17 cyt. ustawy daje możliwość dopuszczenia do korzystania z obszarów leśnych, bez ich wyłączenia z państwowego gospodarstwa leśnego.

Zarządzenie z 1962 r. zostało uchylone zarządzeniem powołanych wyżej ministrów z dnia 19 grudnia 1977 r. w sprawie zasad zarządzania i gospodarowania obszarami leśnymi będącymi w zarządzie i użytkowaniu lub w terenowym wykorzystaniu organów wojskowych. Treść zarządzenia, a zwłaszcza przepisy par. 2, 3, 4 ust. 1 i par. 5 ust. 1 potwierdzają dotychczasowe informacje, że na polu roboczym Nadleśnictwa Sz. prowadzi działalność leśną w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach lokalnych - co prowadzi do zwolnienia tych gruntów od podatku od nieruchomości w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Jeżeli nawet przyjąć, że grunty leśne w granicach pola roboczego poligonu są zajęte na działalność inną niż leśna, to w konsekwencji - zdaniem odwołującego się - należy uwzględnić, że MON jest co najmniej ich posiadaczem zależnym w rozumieniu art. 33b Kc w oparciu o decyzje Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego.

Organ I instancji dokonał jednakże ustalenia, że przedmiotowe grunty nie wchodzą w skład państwowego gospodarstwa leśnego, nie biorąc pod uwagę pisma Nadleśnictwa Sz. z dnia 7.10.1991 r. o wykonywaniu działalności leśnej na polu roboczym poligonu oraz nie uznając strony wojskowej za posiadacza zależnego w rozumieniu art. 2 pkt 2 cyt. ustawy.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa Z., decyzją z dnia 20 listopada 1991 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, organ I instancji stwierdził, że niekwestionowaną sprawą jest, że część gruntów będących w zarządzie Nadleśnictwa Sz. zajętych jest na działalność inną niż leśna przez Wojsko Polskie jako pola robocze w granicach poligonu "Ż.". Grunty zajęte na inną działalność niż leśna nie są zwolnione od podatku od nieruchomości, co wynika z treści art. 7 ust. 1 pkt 9. Natomiast art. 2 pkt 2 powołanej ustawy określa na kim ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, stanowiąc że ciąży on na państwowych gospodarstwach leśnych jako zarządcach nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, od gruntów zajętych na inną działalność niż leśna, w tym wypadku na wojskowe pola robocze.

Mimo ustawowego obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 8 ustawy Nadleśnictwo Sz. nie złożyło deklaracji podatkowej, wobec czego organ I instancji wydał decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości. Ustalając zobowiązanie podatkowe przyjęto jedynie powierzchnię pola roboczego oraz inne 2.517,74 ha, wykazaną w pozycji tereny różne - 2.680,94 ha przez Nadleśnictwo Sz.

Natomiast nie przyjęto powierzchni gruntów leśnych /zalesionych i niezalesionych/, ale tylko powierzchnię gruntów wykazaną w części "tereny różne".

Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych w Z.G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodząc podobnie, jak w odwołaniu i zarzucił zaskarżonej decyzji, że jest ona sprzeczna z prawem.

Ponadto w piśmie procesowym z dnia 29.01.1992 r. skarżący poinformował, że zwrócił się do Generalnego Dyrektora Lasów Państwowych w W. o zajęcie w tej sprawie stanowiska w imieniu Lasów Państwowych.

Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w piśmie z dnia 9.04.1992 r. wyraził opinię, że grunty stanowiące "pola robocze" poligonu "Ż." zostały udostępnione Wojsku Polskiemu, jednakże Nadleśnictwo nie zaprzestało wykonywania na nim czynności gospodarczych, a zatem uzasadnione jest zastosowanie do tej nieruchomości zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zasadniczą, sporną kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy istnieje obowiązek podatkowy skarżącego w podatku od nieruchomości za grunty będące w jego zarządzie, jednakże wykorzystywane przez Wojsko Polskie w granicach poligonu "Ż." jako tzw. "pola robocze". Organy administracji I i II instancji prezentują pogląd, że Nadleśnictwo Sz. jako zarządca przedmiotowych nieruchomości państwowych, obciążony jest wymienionym podatkiem, stosownie do art. 2 pkt 2 i art. 3 ust. 1 w ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/.

Jednocześnie organy administracji uważają, że nieruchomości stanowiące "pola robocze" nie korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy, ponieważ są zajęte na działalność inną niż leśna.

Powyższe stanowisko organów administracji nasuwa jednak daleko idące zastrzeżenia. Niesporną okolicznością bowiem w sprawie jest, że część gruntów będących w zarządzie Nadleśnictwa Sz. udostępniona jest Wojsku Polskiemu na poligon ćwiczeniowy. Jednakże w świetle materiałów dowodów zebranych w sprawie nie wynika jednoznacznie - jak to utrzymują organy administracji, że na terenie tym zaniechano działalności leśnej - w rozumieniu art. 3 ust. 3 cyt. ustawy. Jak to wynika z przepisów zarządzenia Ministra Obrony Narodowej oraz Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 19 grudnia 1977 r. /par. 3 pkt 3 i par. 4 pkt 1/ - tereny leśne użytkowane przez wojsko, nie są z założenia wyłączone z gospodarki leśnej, przeciwnie - przewiduje się na tych terenach prowadzenie działalności leśnej, z tym tylko ograniczeniem, że szczegółowe plany w tym zakresie muszą być uzgodnione z dowództwami okręgów wojskowych lub rodzajów sił zbrojnych. Również Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w piśmie z dnia 9.04.1992 r. zajął stanowisko, że grunt leśny poligonu "Ż." nie utracił znaczenia dla gospodarki leśnej.

Nadleśnictwo Sz. w piśmie z dnia 7.10.1991 r. skierowanym do Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w Z.G. informuje, że na terenie pola roboczego /zajętego na poligon/ aktualnie oraz w poprzednich latach prowadzone są prace zrębowe i pielęgnacyjne w ramach potrzeb i możliwości wstępu, przy czym w 1991 r. planuje się ponadto oczyszczenie pow. 87,95 ha.

W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska organów administracji, że pola robocze stanowiące poligon wojskowy są zajęte na działalność inną niż leśna i nie podlegają zwolnieniu od przedmiotowego podatku określonego w art. 7 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy.

Podkreślić należy, że ograniczenie działalności leśnej na polach roboczych poligonu "Ż." związane z wykorzystywaniem tych terenów poprzez Wojsko Polskie i konieczność prowadzenia gospodarki leśnej w uzgodnieniu z organami wojskowymi nie oznacza jednakże w świetle okoliczności faktycznych sprawy i twierdzeń skarżącego niepodważonych skutecznie przez organy administracji, że tereny te są całkowicie wyłączone z działalności leśnej, co skutkowałoby odmową zwolnienia od przedmiotowego podatku. Należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że sytuacja prawna obszarów leśnych udostępnionych na poligony wojskowe jest specyficzna m.in. ze względu na prawne legislacje tego zagadnienia niespójne z innymi aktami prawnymi m.in. z cyt. ustawą o podatkach i opłatach lokalnych. Jednakże niejednoznaczna wykładnia przepisu art. 7 ust. 1 pkt 9 tej ustawy nie może w konsekwencji prowadzić do obciążenia zarządcy nieruchomości leśnych podatkiem od nieruchomości, zwłaszcza w sytuacji, gdy faktycznie spełnia on warunki od których uzależnione jest zwolnienie podatkowe.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.