Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 11/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149, 200, 205
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 77, 35, 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego I. stwierdza bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami administracyjnymi; IV. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. W dniu 12 stycznia 2018 r. [...], zwany dalej "skarżącym", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "GINB". Zdaniem skarżącego bezczynność organu polegała na pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania (nazywane "zawieszeniem wykonania") decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] marca 2017 r., pomimo upływu ponad czterech miesięcy od daty wniesienia tego wniosku oraz mimo złożonych w tym czasie kolejno: wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz ponaglenia w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej "k.p.a.".

Powyższy wniosek skarżącego został złożony w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

2. Decyzją nr [...]z [...] stycznia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , dalej także "PINB", nałożył na skarżącego obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu wyeliminowania nieprawidłowości w zakresie spełnienia wymogów przeciwpożarowych. Nieprawidłowości te stwierdzono w budynku zakładu stolarskiego położonym na terenie działki nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] . Budynek jest usytuowany w ostrej granicy z działką nr ewid. [...], obręb [...], położoną przy [...]. Ze względu na wskazane sąsiedztwo organ powiatowy nakazał skarżącemu zbudowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego powyżej połaci dachu, zamurowanie dwóch otworów wykonanych w ścianie położonej w granicy z działką sąsiednią, a także rozebranie komina spalinowego i wybudowanie nowego. Nakazane roboty budowlane miały być wykonane w terminie 8 miesięcy od dnia doręczenia ww. decyzji PINB.

Decyzja PINB z [...] stycznia 2017 r. została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), zwanej dalej "pr.bud.".

Decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...], znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej "[...] WINB", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję PINB i nałożył na skarżącego te same obowiązki, lecz w części z innej podstawy prawnej.

3. W dniu 6 września 2017 r. skarżący wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z [...] marca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB nr [...] z [...] stycznia 2017 r.

Powyższym decyzjom skarżący zarzucił, że:

– decyzja [...] WINB z [...] marca 2017 r. oraz uchylona decyzja PINB z [...] stycznia 2017 r., zostały wydane bez podstawy prawnej, ponieważ przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), przyjęte przez organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, nie miały zastosowania w rozpatrywanej sprawie;

– decyzja [...] WINB z [...] marca 2017 r. została wydana bez podstawy prawnej ponieważ art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 pr.bud., przyjęte przez organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, nie miały zastosowania w rozpatrywanej sprawie, gdyż są to przepisy, które regulują budowę i oddawanie do użytku obiektów budowlanych innego rodzaju.

Skarżący wskazał również, że decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1973 r. udzielono mu pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, a decyzją Naczelnika Miasta [...] nr [...] z [...] grudnia 1978 r. zezwolono na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład stolarski.

Skarżący wraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wniósł także o wstrzymanie wykonania decyzji [...] WINB.

4. W dniu 27 października 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z [...] marca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] stycznia 2017 r. Jednocześnie, postanowieniem z tego samego dnia, znak: [...], GINB zawiesił z urzędu ww. postępowanie nadzwyczajne. Organ wskazał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W rozpatrywanej sprawie organ stwierdził, że 4 maja 2017 r. do [...] WINB wpłynęła skarga [...] , właścicielki nieruchomości przy [...] w [...] , na decyzję [...] WINB nr [...] z [...] marca 2017 r., skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przekazanie tej skargi do sądu spowodowało wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Sprawę oznaczono sygn. akt VII SA/Wa 1250/17.

W przedstawionym stanie rzeczy GINB uznał, że niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności równocześnie z postępowaniem sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem jest kontrola tej samej decyzji administracyjnej. GINB wskazał również, że przyjęte przez niego stanowisko znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17.

We postanowieniu zawieszającym postępowanie GINB nie orzekł jednak w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji [...] WINB.

5. W dniu 9 listopada 2017 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, włącznie z wnioskiem o zawieszenie wykonania decyzji [...] WINB.

Po rozpatrzeniu ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, GINB postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] października 2017 r. W postanowieniu z [...] grudnia 2017 r., GINB ponownie nie rozpoznał wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji [...] WINB.

Organ stwierdził, że stosownie do art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W związku z tym wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji [...] WINB z [...] marca 2017 r. nie ma uzasadnienia, gdyż jego rozpatrzenie nie zmieniałoby sytuacji skarżącego. GINB zapewnił natomiast, że ww. wniosek skarżącego zostanie rozpatrzony po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego i podjęciu przez GINB zawieszonego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB.

6. W dniu 21 grudnia 2017 r. skarżący wniósł do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a., żądając niezwłocznego rozstrzygnięcia w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji [...] WINB nr [...] z [...] marca 2017 r.

W odpowiedzi z 27 grudnia 2017 r. na ww. żądanie, GINB poinformował o braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji [...] WINB. Organ przywołał ponownie wyjaśnienia dotyczące obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a także skutków zbiegu postępowania administracyjnego i postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym GINB uznał, że nie posiada w danym momencie kompetencji do podejmowania jakichkolwiek rozstrzygnięć w stosunku do zaskarżonej do sądu decyzji WINB, w tym również do wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 159 § 1 k.p.a.

7. Nie godząc się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżący 12 stycznia 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu polegającą na pozostawieniu bez rozpoznania przez cztery miesiące wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji [...] WINB z [...] marca 2017 r.

Skarżący stwierdził, że przez brak działania organu, pomimo złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a., został zmuszony do skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 52 [pic] 1 i 2 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a.

Skarżący wniósł też do Sądu o orzeczenie wstrzymania wykonania decyzji [...] WINB z [...] marca 2017 r., gdyż jego zdaniem pozwala na to charakter sprawy oraz okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.).

8. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. GINB wyjaśnił swoje stanowisko odnoszące się do: (a) zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., (b) rozumienia zasady kolizyjnej wyrażonej w uchwale NSA z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17 oraz (c) braku aktualnej kompetencji do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji we wskazanym trybie wiąże się bowiem – zdaniem GINB – z merytoryczną oceną prawdopodobieństwa wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

9. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.

Skargę na bezczynność organu administracji publicznej można wnieść skutecznie w stosunku do organu, który, mimo że jest zobowiązany do wydania aktu lub dokonania czynności bądź stwierdzenia uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie czyni tego w terminie ustawowo przewidzianym (art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Istota skargi na bezczynność polega bowiem na tym, że sąd uwzględniając skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, bądź dokonania czynności zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem. Dla uwzględnienia skargi na bezczynność konieczne jest zatem uprzednie ustalenie, że istnieje konkretny przepis prawa, który zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności.

Celem wprowadzenia przez ustawodawcę do systemu polskiego prawa instytucji skargi na bezczynność była i nadal jest ochrona uprawnień jednostki do żądania od organu zachowania gwarantowanego jednostce przez przepis prawa. Skarga na bezczynność jest traktowana zatem jako skuteczne narzędzie, przymuszające organ do podjęcia żądanego działania (vide: T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86).

Podstawowym kryterium oceny zasadności skargi na bezczynność organu jest ustalenie, czy nakazanie organowi administracji wydania aktu administracyjnego będzie uzasadnione i celowe w okolicznościach konkretnej sprawy.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, a także po uwzględnieniu analizy przepisów merytorycznych odnoszących się do stanowiska GINB w przedmiocie niemożności rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji [...] WINB z [...] marca 2017 r., Sąd uznał zgodnie z art. 149 ustawy p.p.s.a., że w sprawie wystąpiły przesłanki do wydania postanowienia GINB w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji.

10. Oceniając stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odnoszące się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji [...] WINB, Sąd uznaje za nietrafną wykładnię przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i przyjętą przez organ.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że podjęcie przez GINB decyzji (wydanie postanowienia) w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie może być uznane za uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny sąd. Zdaniem Sądu, wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi właścicielki sąsiedniej nieruchomości rzeczywiście stanowiło przesłankę zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB. Merytoryczna kontrola przedmiotowej decyzji [...] WINB, nawet oparta na szczególnych przesłankach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., nie mogła być prowadzona równolegle z postępowaniem sądowym odnoszącym się do tej samej decyzji, choć wydanej w postępowaniu zwykłym. W tym zakresie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie wydał postanowienie z [...] października 2017 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z [...] marca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] stycznia 2017 r.

GINB błędnie przyjął jednak, że niedopuszczalność prowadzenia administracyjnego postępowania nadzwyczajnego obejmuje również rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organu wojewódzkiego. Nietrafność stanowiska GINB wynika z faktu, że rozstrzygnięcie w kwestii wstrzymania wykonania decyzji ma charakter – można rzecz – "wpadkowy" w stosunku do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Stanowisko GINB polegało więc na błędnym uznaniu, że rozstrzygnięcie sądu w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1250/17 co do legalności (zgodności z prawem) decyzji [...] WINB stanowi zagadnienie wstępne dla wydania przez organ administracji postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. Mówiąc prościej, GINB nie miał powodu, ani obowiązku czekać z rozstrzygnięciem w kwestii wstrzymania wykonania decyzji [...] WINB aż do prawomocnego wyroku sądu w prowadzonej przezeń sprawie.

Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych mocno ukształtowało się wąskie i zarazem precyzyjne rozumienie koncepcji "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazuje się m.in., że zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2861/15, LEX nr 2149002; analogicznie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3316/14, LEX nr 2258870).

Postępowanie GINB w sprawie wstrzymania wykonania decyzji nie było wszakże "sprawą główną" w sensie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego twierdził co prawda, że wydanie postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji stanowiłoby naruszenie art. 159 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. GINB uznał przy tym, że aby rozstrzygnąć o wstrzymaniu wykonania decyzji musiałby – z mocy powołanego przepisu – oceniać prawdopodobieństwo wystąpienia wady będącej przesłanką nieważności decyzji, a to wydaje się podważać zawieszenie postępowania.

W opinii Sądu, rozumowanie GINB w odniesieniu do art. 159 § 1 k.p.a. jest nietrafne.

Ocena prawdopodobieństwa wystąpienia wady wymienionej w art. 156 § 1 k.p.a. nie stanowi postaci, ani nie prowadzi do rozpoznania sprawy co do istoty. Ocena prawdopodobieństwa nieważności decyzji nie musi bowiem spełniać wymogów wynikających z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. Ustalanie ww. prawdopodobieństwa nie dokonuje się zatem w myśl zasad wyjaśnienia stanu faktycznego, zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego w sprawie, przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zasadniczo różny jest także cel poznania określonych okoliczności faktycznych i prawnych. W przypadku ustalania prawdopodobieństwa wystąpienia przesłanek nieważności na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. celem organu jest jedynie rozstrzygnięcie o zasadności wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji administracyjnej. Nie prowadzi to i nawet nie może prowadzić do wspomnianego wcześniej rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, tj. załatwienia sprawy w rozumieniu art. 7 k.p.a.

Stanowisko GINB oparte jest zatem na nieuzasadnionym utożsamieniu dewolutywności nadzwyczajnego środka zaskarżenia, tj. przeniesienia sprawy do organu wyższej instancji, z suspensywnością (absolutną lub względną) tego środka (vide per analogiam postanowienie WSA w Gliwicach z 8 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 285/17).

Wobec powyższego, w opinii Sądu, GINB, po doręczeniu mu wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z [...] marca 2017 r. i po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, powinien przed zawieszeniem wszczętego postępowania rozstrzygnąć zagadnienie wpadkowe (incydentalne), tj. kwestię wstrzymania wykonania decyzji (vide na przykład: wyrok NSA z 19 października 2017 r., sygn. akt I OSK 605/17, wyrok WSA w Poznaniu z 24 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 250/18).

11. Sąd nie podziela również stanowiska GINB, według którego rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji [...] WINB jest zbędne ze względu na art. 103 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji zawieszenia postępowania, a zatem i art. 103 k.p.a., przepis ten należy interpretować ściśle lub zwężająco. Nie można zatem przyjąć, że zawieszenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej automatycznie wstrzymuje bieg wszelkich terminów, w tym terminu do rozstrzygnięcia incydentalnego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się co prawda, że następstwem zawieszenia postępowania administracyjnego jest wstrzymanie biegu terminów i dotyczy to także terminów załatwienia sprawy (vide np.: wyroki WSA w Warszawie z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 657/17 oraz z 6 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 130/17). Sądy administracyjne nie uznają wszakże za właściwe stosowanie art. 103 k.p.a. do innych rozstrzygnięć lub czynności niż załatwienie sprawy.

12. Rozstrzygając sprawę ze skargi na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd wziął pod uwagę również dwa rozstrzygnięcia Sądu w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1250/17, a mianowicie nieprawomocny wyrok z 23 lutego 2018 r. w sprawie ze skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] marca 2017 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, a także postanowienie Sądu wydane pod tą samą sygnaturą [...] lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji [...] WINB z [...] marca 2017 r. (postanowienie niedostępne w Internecie). W ww. wyroku Sąd uchylił zaskarżoną decyzję [...] WINB oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, tj. decyzję PINB nr [...] z [...] stycznia 2017 r. Wyrok ten jednak z oczywistych względów nie odnosił się do postępowania przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Nie może zatem przesądzać o rozstrzygnięciu skargi na bezczynność GINB, zwłaszcza że wyrok ten nie jest prawomocny.

Natomiast, w powołanym postanowieniu Sądu z [...] lutego 2018 r. Sąd odrzucił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie Sądu wynika wszakże z powodów formalnych, a mianowicie z faktu, że wniosek został złożony przez [...] , występującego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1250/17 w roli uczestnika postępowania, a nie strony skarżącej. Tymczasem, art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazuje, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem skargi. Dodatkowym warunkiem jest uprawdopodobnienie przez skarżącego (w danej sprawie!), że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W omawianej sprawie [...] nie był jednak skarżącym, w związku z czym Sąd miał obowiązek odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony przez nieuprawniony do tego podmiot.

Analiza wskazanych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

13. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, tzn. stwierdził bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego [...] z 6 września 2017 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2017 r.

Jednocześnie, Sąd w punkcie II sentencji wyroku stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie Sąd przyjął i w pełni podzielił stanowisko sądów administracyjnych o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. można mówić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy warunki. Po pierwsze, określony przepis będący podstawą działania lub zaniechania organu musi być jasny językowo, czyli dostępny w tzw. bezpośrednim rozumieniu. Inaczej mówiąc, rażące naruszenie prawa występuje wyłącznie, gdy istotny przepis prawa nie wymaga wykładni jako złożonego zespołu czynności poznawczych, mającego na celu ustalenie jego sensu. Po drugie, rażące naruszenie prawa występuje wówczas, gdy mamy do czynienia z oczywistością i bezspornością naruszenia prawa, tzn. działaniem lub zaniechaniem organu, które jest logicznie sprzeczne z treścią przepisu wyznaczającego obowiązki działania organu. Po trzecie, omawiana kwalifikowana postać naruszenia prawa występuje, gdy racje ekonomiczne lub społeczne, tj. skutki, które wywołuje kwestionowana decyzja nie mogą być żadną miarą zaakceptowane ani tolerowane w państwie prawnym (vide np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 1994 r., sygn. akt V SA 535/94, opubl. ONSA 1995, z. 2, poz. 91 oraz z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2725/15, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 stycznia 2018, sygn. akt VII SA/Wa 716/17).

Biorąc pod uwagę wskazane warunki uznania działania organu administracji za rażące naruszenie prawa, Sąd stwierdza, że bezczynność, której dopuścił się GINB nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wynikała bowiem z nietrafnej, ale nie z niedorzecznej wykładni prawa, nie była oczywista i bezsporna w świetle powoływanych przepisów i wreszcie trudno przyjąć, że skutki społeczne lub gospodarcze są całkowicie niemożliwe do zaakceptowania w państwie prawnym. Z przedstawionych powodów należało art. 156 § 1 k.p.a. zastosować odpowiednio do art. 149 § 1a p.p.s.a. i przyjąć jak w punkcie II sentencji wyroku.

Uznając potrzebę rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji [...] WINB, Sąd orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku, czyli zobowiązał Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania ww. wniosku w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami administracyjnymi.

14. Rozpatrując wniosek skarżącego, aby Sąd na podstawie art. 149 § 1b p.p.s.a. wstrzymał wykonanie kwestionowanej decyzji [...] WINB, Sąd postanowił nie spełniać żądania skarżącego. Wskazany przepis stanowi, że sąd, w przypadku, gdy zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. interpretacji albo do dokonania czynności, bądź do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku prawnego, może orzec o istnieniu lub nieistnieniu określonego uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd w punkcie III sentencji wyroku zobowiązał GINB do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w ściśle określonym terminie. Sąd nie przesądził wszakże treści rozstrzygnięcia. Sąd uznał bowiem, że w rozpatrywanej sprawie trudno mówić o tym, że okoliczności stanu faktycznego i prawnego nie budzą uzasadnionych wątpliwości. W powołanym wyżej wyroku Sądu z 23 lutego 2018 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, jednak wyrok ów nie jest prawomocny, gdyż została wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy również zauważyć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził naruszenie przez organu administracji m.in. art. 7 i 77 k.p.a. W tym stanie rzeczy trudno mówić o braku wątpliwości co do okoliczności sprawy, zarówno w zakresie faktów sprawy, jak i zwłaszcza prawnych podstaw rozstrzygnięcia. Z tych powodów Sąd orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku.

15. O kosztach postępowania orzeczono w pkt IV sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł oraz koszt zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł - wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego - określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.