Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2348/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 i 2, art. 148 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Człapińska, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 261/12 w sprawie ze skargi L.G. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2012 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 261/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę L.G. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2012 r., nr [..], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że L.G. złożyła w dniu 16 września 2011 r. w Starostwie Powiatowym w [..] wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r., nr [..], o wprowadzeniu zmian w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów miasta [..] według wykazu zmian gruntowych. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 r. Starosta Brzozowski odmówił wnioskodawczyni przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania stwierdzając, że wnioskodawczyni nie wskazała faktów potwierdzających, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, nie uprawdopodobniła przyczyn uchybienia i nie podała terminu ustania przyczyny uchybienia.

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2012 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 23 listopada 2011 r. kwestionując stanowisko L.G., jakoby o treści źródłowej decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 12 czerwca 2001 r., ponieważ podaniem z dnia 24 sierpnia 2000 r. wystąpiła do tego organu z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r.

Oddalając skargę L.G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania rozpoczyna bieg od dnia dowiedzenia się przez stronę w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Dowiedzieć się o decyzji w rozumieniu art. 148 § 2 kpa, to tyle, co uzyskać informacje pozwalające na identyfikację nie doręczonej stronie danej decyzji, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Wyrażenie to nie wymaga zapoznania się z treścią samej decyzji, lecz jedynie o jej bycie prawnym oraz przedmiocie rozstrzygnięcia. W powołanym przepisie mowa jest wyłącznie o istnieniu decyzji i jej rozstrzygnięciu, a nie doręczeniu lub znajomości treści. Źródło wiadomości nie ma znaczenia prawnego i nie musi pochodzić od wydającego ją organu.

Skarżąca wskazywała na kilka alternatywnych terminów mogących decydować o dacie dowiedzenia się przez nią o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r. Uważała, że datą wynikającą z art. 148 § 2 kpa powinien być dzień 13 listopada 2000 r., kiedy otrzymała decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2000 r. nr [..]w przedmiocie zgłoszonego przez nią żądania stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 29 listopada 1996 r., ponieważ stwierdzono w niej, że zgłaszane przez nią żądania powinny być przedmiotem odrębnego postępowania. Natomiast z treścią decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r. zapoznała się dopiero w dniu 12 czerwca 2001 r., kiedy wystąpiła do Sądu Rejonowego w [..] o wydanie dokumentów, na podstawie których dokonano zmian w księdze wieczystej, a wśród nich znajdowała się decyzja z dnia 29 listopada 1996 r. O decyzji z dnia 29 listopada 1996 r. skarżąca wiedziała już przed złożeniem podania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności, na co słusznie i w pełni trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Już wtedy potrafiła ją bowiem właściwie zidentyfikować. Świadczy to - w ocenie Sądu - o tym, że posiadała wystarczające informacje dla sporządzenia również podania o wznowienie postępowania, a niewątpliwie mogło to już mieć miejsce w dniu 24 sierpnia 2000 r. W tym dniu wniosła do Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie podanie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r., natomiast podanie o wznowienie złożyła dopiero w dniu 11 grudnia 2000 r. Stanu tej niemal 4-ro miesięcznej zwłoki nie wyjaśniła. Wskazuje jedynie na inny właściwy termin, w którym dowiedziała się o decyzji. Z kolei prośba o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania została przez nią złożona dopiero w dniu 16 września 2011 r. (data nadania 14 września 2011 r.). Skarżąca uważała bowiem, że ustanie przyczyny uchybienia terminu miało miejsce w dniu doręczenia jej decyzji Starosty [..]z dnia 24 sierpnia 2011 r., tj. w dniu 9 września 2011 r., ponieważ dopiero wtedy z jej uzasadnienia dowiedziała się, że jej podanie z dnia 11 grudnia 2000 r. o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa.

Sąd wskazał, że wyraźnego rozróżnienia wymaga termin wniesienia podania o wznowienie postępowania (art. 148 § 2) i termin złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania (art. 58 § 2). O ile w drugim przypadku uzasadnione jest przyjęcie, że przyczyna uchybienia terminu (art. 58 § 2) ma swoje źródło w uzasadnieniu doręczonej jej w dniu 9 września 2011 r. decyzji Starosty Brzozowskiego z dnia 24 sierpnia 2011 r., z której skarżąca dowiedziała się o tym fakcie, to odmiennie ocenić należy kwestię jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania (art. 148 § 2). Podanie takie skarżąca złożyła w dniu 11 grudnia 2000 r., a jako drugi termin należy wskazać dzień wniesienia prośby o przywrócenie terminu, wraz z którą należało dokonać uchybionej czynności (14 września 2011 r.). Zdarzenie to ma charakter obiektywny i wymaga ścisłego ustalenia z uwagi na zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych określoną w art. 16 § 1 kpa. Skarżąca wiedziała o rzeczonej decyzji co najmniej w dniu składania podania o stwierdzenie jej nieważności, co miało miejsce w dniu 24 sierpnia 2000 r. Złożenie zatem podania o wznowienie postępowania dopiero w dniu 11 grudnia 2000 r. (tym bardziej w dniu 14 września 2011 r., pismo to wpłynęło do organu w dniu 16 września 2011 r.) nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 kpa. Potwierdzeniem tego jest również sam wniosek skarżącej, skoro wnioskuje ona o przywrócenie terminu, przy czym prezentuje ona sprzeczne stanowisko uważając, że termin z art. 148 § 2 kpa został przez nią jednak zachowany.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, niedostateczna znajomość prawa procesowego po stronie skarżącej nie stanowi przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Uchybienie to nie zostało spowodowane wadliwym działaniem organów, które nie udzielały jej w tamtym czasie żadnych pouczeń co do terminów dokonywania czynności procesowych, skoro nie toczyło się postępowanie z jej udziałem. Okolicznością usprawiedliwiającą nie mogło być toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ miało ono swój odrębny byt prawny i dotyczyło wyłącznie wady tkwiącej w samej decyzji. Wybór trybu wzruszania ostatecznej i źródłowej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r. należał do skarżącej. L.G. uruchomiła najpierw postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności źródłowej decyzji (podanie z dnia 24 sierpnia 2000 r.), a następnie zażądała również wznowienia postępowania (podanie z dnia 11 grudnia 2000 r.). W sprawie stwierdzenia nieważności Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie, decyzją z dnia 6 listopada 2000 r. odmówił stwierdzenia jej nieważności, jednak wskutek odwołania L.G. Główny Geodeta Kraju, decyzją z dnia 30 maja 2001 r. nr [..], uchylił ją przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia 26 września 2001 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r. Od decyzji tej odwołanie wniosła ponownie L.G., a Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia 3 października 2002 r. nr [..]utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt 6 II SA 3787/02, oddalono skargę L.G. na ostatnią z powołanych decyzji, a postanowieniem z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1236/04, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił jej skargę kasacyjną. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 27 lutego 2011 r. - jak wskazał Sąd pierwszej instancji - Starosta Brzozowski zawiesił postępowanie w sprawie o wznowienie, które zostało podjęte postanowieniem tego organu z dnia 15 kwietnia 2011 r., po czym wydana została decyzja z dnia 24 sierpnia 2011 r.

Sąd stwierdził, że skarżąca powołuje się na wadę tkwiącą w postępowaniu, jako że pozbawiono ją prawa czynnego w nim udziału. Powinna ona zatem – zdaniem Sądu - w terminie 1 miesiąca od dowiedzenia się o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r. domagać się wznowienia postępowania, czego nie uczyniła. Daty dokonywanych przez skarżącą czynności procesowych, które są przez nią wskazywane, znajdują też potwierdzenie w aktach sprawy. Sąd stwierdził, że z urzędu wiadome jest mu również, że postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 60/12 Sąd odrzucił skargę L.G. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2011 r., nr [..], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Brzozowskiego z dnia 24 sierpnia 2011 r., nr [..], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wznowionego postanowieniem Starosty [..]z dnia 24 stycznia 2001 r. Postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r. odmówiono z kolei stronie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. L.G. nie wykazała jednak, aby nie ponosiła winy w nieterminowym dokonaniu rzeczonej czynności procesowej, podejmując zarazem względem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r. szereg kolejnych działań mających doprowadzić do jej wzruszenia.

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 261/12, L.G. zarzuciła naruszenie:

- art. 148 § 1 i 2 kpa przez błędną jego wykładnię i przyjęcie niewłaściwej daty, w której skarżąca dowiedziała się o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r. Nr [..], a tym samym niewłaściwej daty, od której rozpoczął się dla skarżącej bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania,

- art. 148 § 1 i 2 kpa przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r. nr [..]96 wniesiony został przez skarżącą z naruszeniem terminu.

W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z winy skarżącej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że nieprawidłowości dokonane w trakcie modernizacji ewidencji gruntów zostały potwierdzone Postanowieniem Sądu Rejonowego w [..], Wydział II Karny, sygn. akt II Ko135/00 (w aktach sprawy). Również ten Sąd stwierdził, że nieprawidłowości te winny być wyjaśnione w drodze wznowionego postępowania administracyjnego. W trakcie kolejnych postępowań wszczynanych przez skarżącą, mających na celu wyjaśnienie nieprawidłowości, przedstawiciele właściwych organów tj. PWINGiK oraz Gminy [..] (obecnie Starostwa) składali sprzeczne wyjaśnienia dot. decyzji z dnia 29 listopada 1996 r. Skoro przedstawiciele właściwych organów nie są zgodni co do tego, czy skarżącej przedstawiono decyzję czy projekt decyzji, to nie można twierdzić, że skarżąca dowiedziała się o decyzji w dacie wskazanej przez Sąd. Zwłaszcza, że treść decyzji z dnia 29 listopada 1996 r., którą skarżąca poznała w dniu 12 czerwca 2001 r. w opisanych niżej okolicznościach, znacznie odbiega od rzekomej treści przedstawionej skarżącej 3 lipca 1996 r. Decyzja miała dotyczyć modernizacji operatu ewidencji gruntów, a okazało się, że dotyczy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. W dniu 12.06.2001 r., na wniosek złożony w Sądzie Rejonowym w [..] w Wydziale Ksiąg Wieczystych, wydano skarżącej kserokopię decyzji z dnia 29.11.1996 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie Nr [..]i dopiero w tym dniu, wbrew stwierdzeniom Sądu, skarżąca poznała treść tej decyzji. Okazało się, że dotyczy ona nie tylko modernizacji, ale także wprowadzenia zmian, czemu zaprzeczał Wydział Geodezji. Skarżąca uważa, że datą, od której należy przyjąć termin wynikający z art. 148 § 1 i 2 kpa jest data 13.11.2000 r., kiedy to otrzymała decyzję z 06.11.2000 r. znak: [..]PWINGiK w Rzeszowie, w której stwierdzono, że żądania skarżącej winny być dochodzone w drodze innego postępowania, dlatego (w terminie 30 dni) 11.12.2000 r. skarżąca wystąpiła do Starosty [..]o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [..]i niezależnie od tego wniosła odwołanie do Głównego Geodety Kraju. O wadliwym prowadzeniu postępowania skarżąca dowiedziała się z decyzji PWINGiK z 6.11.2000 r. (a nie z decyzji z 29 listopada 1996 r., której treści rozstrzygnięcia wtedy nie znała) i w terminie 1 miesiąca wniosła o wznowienie postępowania, co znajduje potwierdzenie w datach dokonywanych czynności. Decyzją z dnia 30 maja 2001 r., znak [..], Główny Geodeta Kraju uchylił decyzję z dnia 6.11.1996 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji stwierdzając, że zarzuty dot. sfałszowania dokumentów, jak również brak udziału strony w postępowaniu, w tym niezawiadomienie o dokonaniu zmian, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, co skarżąca uczyniła z wyprzedzeniem składając wniosek o wznowienie postępowania 11.12.2000 r. Decyzja została wydana 30 maja 2001 r., i została doręczona skarżącej w czerwcu 2001 r. W tym terminie skarżąca dowiedziała się o treści decyzji, której kserokopię w dniu 12 czerwca 2001 r. otrzymała w Wydziale Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym w [..].

W świetle opisanych wielotorowych działań, które skarżąca podjęła równocześnie, trudno jej zarzucać brak dbałości o własne interesy. Kiedy skarżąca z kolejnych dokumentów, czy decyzji dowiadywała się, że jej żądania powinny być przedmiotem odrębnych postępowań, niezwłocznie składała stosowne wnioski dotrzymując terminów. Wbrew twierdzeniom Sądu, skarżąca nie znała treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z 29 listopada 1996 r. Kierownika Urzędu Rejonowego, znak: [..], co jak się okazało miało znaczenie. Kiedy 12.06.2001 r. skarżąca poznała treść tej decyzji, okazało się, że z sentencji decyzji wynika, że dotyczy ona modernizacji operatu ewidencji, a z powołanych przepisów i uzasadnienia wynika, że ta decyzja dotyczy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, co przed skarżącą ukrywał Naczelnik Wydziału Geodezji. W tym samym czasie skarżąca otrzymała decyzję z 30.05.2001 r. Głównego Geodety Kraju, która potwierdziła ustalenia skarżącej co do treści decyzji z dnia 29 listopada 1996 r. Skarżąca wykazała, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, bo nikt jej o nim nie zawiadomił, organ nie wszczął postępowania wyjaśniającego na żądanie skarżącej, ukrywano przed nią fakt wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, a o decyzji z dnia 29 listopada 1996 r., w rozumieniu wyroku WSA w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2010 r., czyli o treści rozstrzygnięcia, dowiedziała się 12.06.2001 r., w okolicznościach, które zostały szczegółowo udokumentowane. Błędne jest twierdzenie Sądu, że skarżąca już w dacie 24.08.2000 r. potrafiła właściwie zidentyfikować decyzję z 29 listopada 1996 r. Patrząc jedynie na znak decyzji trudno odczytać w nim jej treść. Orzekające w sprawie organy utrzymywały, że dotyczy ona modernizacji operatu, a nie wprowadzenia w nim zmian. Wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z 29 listopada 1996 r. skarżąca działała intuicyjnie, gdyż nie znała jej treści. W rzeczonym wniosku skarżąca nie odnosiła się do treści decyzji, bo jej nie znała. Dopiero w decyzji z 6.11.2000 r. PWINGiK wskazał, że właściwym powinien być wniosek o wznowienie postępowania (co skarżąca niezwłocznie uczyniła), co potwierdziła również decyzja Głównego Geodety Kraju z 30 maja 2001 r., znak: [..]. Rzekoma 4-miesięczna zwłoka wskazana przez WSA w Rzeszowie to okres od złożenia wniosku 24.08.2000 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z 29 listopada 1996 r. do dnia wydania decyzji z 6.11.2000 r. przez PWINGiK otrzymanej 13.11.2000 r. plus 30 dniowy termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.

Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 99/09, aby odmówić wznowienia postępowania nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę prawną do wznowienia, trzeba dowieść, że strona wiedziała o decyzji wcześniej, niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie postępowania. To strona musi udowodnić kiedy i w jakiej dacie dowiedziała się o takiej okoliczności. Dopiero moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania otwiera bieg terminu do złożenia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa. Okolicznością taką jest decyzja z 6.11.2000 r. PWINGiK doręczona 13.11.2000 r. lub data 12.06.2001 r., kiedy skarżąca poznała treść rozstrzygnięcia decyzji z dnia 29 listopada 1996 r. Z ostrożności procesowej skarżąca wskazała na alternatywną datę 12.06.2001 r., jako datę, od której należy liczyć termin wynikający z art. 145 § 1 i 2 kpa, bowiem tego dnia skarżąca poznała treść rozstrzygnięcia decyzji. Wynika stąd, że o okolicznościach uzasadniających wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania skarżąca dowiedziała się w dniu 12.06.2001 r., tzn. skarżąca dowiedziała się, że decyzja dotyczy nie tylko modernizacji operatu ewidencji gruntów, ale także wprowadzenia zmian w tym operacie (a konkretnie zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami skarżącej, a działką [..] oraz zmiany powierzchni działek skarżącej), co celowo było ukrywane przed skarżącą przez Naczelnika Wydziału Geodezji m.in. przez odmowę wydania przedmiotowej decyzji. Skarżąca nie składała wówczas kolejnego wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ takowe już się toczyło. Postanowieniem z dnia 27.07.2001 r. – jak wskazano w skardze kasacyjnej - Starosta zawiesił wznowione postępowanie, ponieważ nie zostało jeszcze zakończone postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu starosta podał, że zgodnie z kpa, w tej samej sprawie nie mogą się toczyć dwa postępowania. Tym samym organ nie wyróżnił odrębnych bytów prawnych tych postępowań. W przeciwnym razie przeprowadziłby postępowanie dot. wznowienia postępowania równolegle do toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Od 27 lipca 2001 r., zgodnie z art. 103 kpa nie biegną terminy, dlatego skarżąca uważa, że nie uchybiła terminu z art.145 § 1 kpa, bo sam organ uznał, że jest to ta sama sprawa, a skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w trakcie toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Skarżąca kasacyjnie, powołując się na art. 9 kpa, zarzuciła, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że żaden przepis prawa nie nakłada na organy administracji publicznej obowiązku udzielania stronom pouczenia o możliwości złożenia prośby o przywrócenie terminu.

Błędne jest twierdzenie sądu, że skarżąca prezentuje sprzeczne stanowisko uważając, że termin z art. 148 § 2 kpa został przez nią jednak zachowany. Skarżąca uważa, że termin został przez nią zachowany, jednak z ostrożności procesowej wnioskuje o przywrócenie terminu na wypadek, gdyby to organ uznał, że jednak tego terminu nie dochowała. Nie jest to działanie sprzeczne z prawem i nie wynika z niedostatecznej znajomości prawa procesowego. Uchybienie (jeżeli faktycznie miało miejsce) zostało wywołane właśnie wadliwym działaniem organu, które miało wpływ na postępowanie strony. Organy celowo uniemożliwiały skarżącej dostęp do treści rozstrzygnięcia decyzji (odmowa wydania decyzji, nie dostarczenie przez starostę do PWINGiK w Rzeszowie do wglądu decyzji, wprowadzanie w błąd co do treści rozstrzygnięcia decyzji). Uchybienie terminu (jeżeli miało miejsce), nastąpiło bez jej winy, albowiem to organ nie wszczął postępowania wyjaśniającego, w którym skarżąca brałaby udział, ani z urzędu - po złożeniu w dniu 4 lipca 1996 r. oświadczenia przez R. S. dot. zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami skarżącej, a działką R. S., ani na wniosek skarżącej. Przyczyna uchybienia ustała, kiedy w dniu 9.09.2001 r. doręczono skarżącej decyzję o umorzeniu postępowania z dnia 24.08.2001 r. znak [..]. Z uzasadnienia tej decyzji skarżąca dowiedziała się, że przekroczyła termin pomimo, że przez 10 lat prowadzenia postępowania organ nie dopatrzył się tego uchybienia. Skarżąca podnosi, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i wskazuje, że: organ nigdy nie doręczył skarżącej decyzji mimo, że mieszka ona poza [..], oraz mimo tego, że dołożyła ona wszelkich starań, aby tę decyzję otrzymać (wizyty u Naczelnika Wydziału Geodezji w [..] oraz u PWINGiK w Rzeszowie); o rozstrzygnięciach zawartych w decyzji skarżąca dowiedziała się 12.06.2001 r., z decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia 30 maja 2001 r. znak [..]; prośba o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania została wniesiona w ustawowym terminie wraz z dopełnieniem czynności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna, nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. – dalej ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Przywrócenie terminu zostało zatem uwarunkowane spełnieniem łącznie trzech przesłanek: uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny tego uchybienia, z wniesieniem prośby należy jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był wnioskowany do przywrócenia termin. Niespełnienie zatem chociażby jednej z wymienionych przesłanek wyklucza dopuszczalność przywrócenia terminu.

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżąca kasacyjnie w dniu 11 grudnia 2000 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r., wskazując, że nie brała udziału w tym postępowaniu. Z art. 148 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa wynika zaś, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Pojęcie "strona dowiedziała się o decyzji" użyte w art. 148 § 2 kpa oznacza uzyskanie przez stronę informacji o samym fakcie istnienia decyzji administracyjnej. Nie oznacza natomiast zapoznania się z jej treścią. Zapoznanie to ma charakter subiektywny, dlatego może być rozumiane w różnoraki sposób. Nie można zatem ustawowemu pojęciu "dowiedzenia się o decyzji" przypisywać innego znaczenia, aniżeli wynikające z literalnej treści art. 148 § 2 kpa.

Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji uznał, iż dowiedzenie się przez skarżącą kasacyjnie o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r. nastąpiło co najmniej w dniu 24 sierpnia 2000 r., w którym skarżąca kasacyjnie złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji z dnia 29 listopada 1996 r. We wniosku tym w wystarczający sposób zidentyfikowała te decyzję, aby w jego wyniku właściwy organ nadzoru wszczął stosowne postępowanie nadzorcze.

Nie ulega wątpliwości, że złożenie przez skarżącą kasacyjnie podania o wznowienie postępowania w dniu 11 grudnia 2000 r., zakończonego powołaną decyzją z dnia 29 listopada 1996 r., nastąpiło po upływie ponad trzech miesięcy od dnia 24 sierpnia 2000 r., w którym to dniu skarżąca kasacyjnie wnioskowała o stwierdzenie nieważności tej decyzji, czyli wiedziała o tej decyzji. Skarżąca kasacyjnie uchybiła zatem terminowi jednego miesiąca, wynikającemu z art. 148 § 2 kpa, na złożenie podania o wznowienie postępowania administracyjnego.

Do oceny pozostaje więc okoliczność, czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania skarżąca kasacyjnie złożyła w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie.

Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania skarżąca kasacyjnie złożyła w dniu 14 września 2011 r. (data nadania przesyłki), niezwłocznie po otrzymaniu w dniu 9 września 2011 r. decyzji Starosty [..]z dnia 24 sierpnia 2011 r. o umorzeniu postępowania wznowieniowego ze względu na złożenie podania o wznowienie w dniu 11 grudnia 2000 r. po terminie. Wynika z tego, co potwierdza również treść skargi kasacyjnej, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania była niewiedza skarżącej odnośnie zaistnienia okoliczności uchybienia terminu. Dopiero bowiem, gdy organ orzekający wskazał na takie uchybienie w decyzji z dnia 24 sierpnia 2011 r., skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie tego terminu.

Brak wiedzy odnośnie terminów na dokonywanie określonych czynności w postępowaniu administracyjnym nie stanowi przyczyny wyłączającej winę osoby – w rozumieniu art. 58 § 1 kpa - podejmującej te czynności, w niezachowaniu tych terminów. Sąd pierwszej instancji bardzo wnikliwie i wyczerpująco ocenił te okoliczności, słusznie wskazując, iż podejmowane przez skarżącą czynności w konkretnych datach mają charakter obiektywny, i dlatego muszą być oceniane takimi, w jakim celu były podejmowane. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji ocenił zaskarżone postanowienia, jako nienaruszające obowiązującego prawa, skoro skarżąca w konsekwencji braku przyczyny uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia 29 listopada 1996 r., uchybiła także siedmiodniowemu terminowi z art. 58 § 2 kpa na złożenie wniosku o przywrócenie tego terminu. Z art. 58 § 3 kpa wynika zaś niedopuszczalność przywrócenia siedmiodniowego terminu określonego w art. 58 § 2 kpa.

Wprawdzie okoliczność uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania Starosta [..]wskazał dopiero w decyzji z dnia 24 sierpnia 2011 r., a więc po upływie ponad 10 lat od wszczęcia postępowania wznowieniowego, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 8 kpa (nakazującym organowi administracji prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej), to jednak tak naganne działanie organu administracji nie daje podstawy do zwolnienia skarżącej z zachowania terminu określonego w art. 58 § 2 kpa.

W świetle powyższego zarzuty kasacyjne okazały się niezasadne, dlatego na podstawie art. 184 ustawy ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.