Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1053/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 21 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Wiktor Jarzębowski, Sędzia NSA: Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska, Protokolant: Anna Kośka, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 roku na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ł. T.K. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] podjętą na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 2 lit. a i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po rozpoznaniu wniosku S.S. o ponowne rozpatrzenie

sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...], odmawiającej jej uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. W ocenie organu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie ze wskazaną wyżej ustawą represja została zawężona tylko do pewnej kategorii osób, określonych m.in. w art. 2 pkt 2 lit. a, który stanowi: "Represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945". Przepis w tym względzie jest jednoznaczny i określa, że deportacja winna być związana z pracą.

Na wymienioną decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył S.S..

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2004r. sprawie II S.A./Łd 645/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] oraz poprzedzającą ja decyzję z dnia [...]

W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, iż wywiezienie dziecka wraz z rodzicami na roboty przymusowe na tereny okupowane przez III Rzeszę stanowi represję w rozumieniu art.2 pkt.2a.) ustawy z dnia 31 maja 1996r. Organ administracji błędnie uznał, iż skarżący nie był osobą represjonowaną. Mając to na uwadze sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.1 ust.1 oraz art.4 ust.1 i 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. nr 87 poz.395 z późn. zm.) przyznał S.S. uprawnienie do świadczenia pieniężnego w maksymalnym wymiarze określonym w art.3 ust.1 ustawy z dnia 31 maja 1996r.

S.S. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie jego sprawy podnosząc, iż świadczenie przysługuje mu od dnia wydania pierwszej decyzji a mianowicie od dnia [...]. Nie z jego winy organ administracji błędnie wówczas wydał decyzję.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.4 ust.4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. nr 87 poz.395 z późn. zm.) oraz art.127 § 3 i art.138 § 1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy własną decyzje z dnia [...].

W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996r. świadczenie wypłaca właściwy organ emerytalno-rentowy, na wniosek osoby uprawnionej złożony w tym organie wraz z decyzją stwierdzającą uprawnienie do tego świadczenia, a wypłata świadczenia następuje za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc zgłoszenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (tzn. wniosku o wypłatę świadczenia). Mając to na uwadze organ administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].

Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył S.S. podnosząc, iż świadczenie winno zostać mu przyznane od listopada 1998r. tzn. trzy miesiące poprzedzające złożenie wniosku. Wniosek o przyznanie świadczenia został złożony w lutym 1999r. zaś świadczenie przyznano mu dopiero decyzją z dnia [...]. Winę za opóźnienie przyznania świadczenia ponosi organ administracji.

Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005r. S.S. sprecyzował swoje stanowisko w ten sposób, że wnosił o to aby w decyzji z dnia [...] przyznano mu uprawnienie do świadczenia pieniężnego począwszy od lutego 1999r.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł., który zgłosił udział w postępowaniu, wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga S.S. nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Postawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. nr 87 poz.395 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.4 ust.1 wymienionej ustawy uprawnienie do świadczenia jest przyznawane decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie wniosku zainteresowanej osoby, zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych, i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji. W myśl zaś art.5 ust.1 i 3 cytowanej ustawy świadczenie wypłaca organ ememrytalno – rentowy na wniosek osoby uprawnionej złożony w tym organie wraz z decyzją stwierdzającą uprawnienie do tego świadczenia. Wypłata świadczenia następuje za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc zgłoszenia wniosku.

Jak wynika z treści skargi oraz oświadczenia złożonego przez skarżącego na rozprawie wnosi on o przyznanie mu uprawnienia do świadczenia pieniężnego począwszy od lutego 1999r. Wniosek o to świadczenie złożył on bowiem w dniu 24 lutego 1999r. zaś przyznano mu je dopiero decyzją z dnia [...] czyli po upływie przeszło 5-iu lat. Analiza przepisu art.4 ust.1 ustawy z dnia 31 maja 1996r. wskazuje, iż uprawnienie do świadczenia przyznaje Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie wniosku zainteresowanej osoby. Z przepisu tego nie wynika, iż w decyzji winno zostać określone od kiedy przysługuje uprawnienie do takiego świadczenia. Mowa jest w nim jedynie o samym fakcie przyznania świadczenia a nie o dacie od której się ono należy. Skoro zatem w wymienionym przepisie nie określono obowiązku wskazania daty od której przysługuje świadczenie to w decyzji z dnia [...] słusznie nie wskazano dnia, od którego skarżący nabył uprawnienie do tego świadczenia. Żądanie S.S. aby w decyzji z dnia [...] określono, że świadczenie przysługuje mu od lutego 1999r. nie znajduje uzasadnienia w przepisie art.4 ust.1 ustawy z dnia 31 maja 1996r.

Należy zaznaczyć, iż świadczenie o którym mowa w ustawie z dnia 31 maja 1996r. wypłaca organ ememrytalno – rentowy na wniosek uprawnionej osoby. Do wniosku należy dołączyć decyzję stwierdzającą uprawnienie do świadczenia zaś wypłata następuje za okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające miesiąc zgłoszenia wniosku. O tym od kiedy zostanie wypłacone świadczenie decyduje zatem data złożenia wniosku wraz z decyzją o przyznaniu uprawnienia do świadczenia. Nie ma zatem żadnego znaczenia okoliczność czy w decyzji jest określone od kiedy zainteresowana osoba nabyła uprawnienie do świadczenia. Wypłata nastąpi bowiem jedynie za okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające miesiąc zgłoszenia wniosku.

Faktem jest, iż przyznanie skarżącemu uprawnienia do świadczenia, o którym mowa w ustawie z dnia 31 maja 1996r., nastąpiło po upływie przeszło 5 lat od dnia zgłoszenia przez niego wniosku. Opóźnienie to nie nastąpiło z winy S.S. lecz było wynikiem wadliwych decyzji wydanych przez organ administracji w dniu [...] i [...] Opóźnienie to nie oznacza jednak, iż obecnie organ administracji winien przyznać uprawnienie do świadczenia od daty złożenia wniosku gdyż nie wynika to z żadnego przepisu ustawy z 31 maja 1996r. Żaden przepis wymienionej ustawy ani też rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 grudnia 1999r. w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i okres jej trwania oraz szczegółowego trybu postępowania przy składaniu i rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich(Dz.U. nr 111 poz.1300) nie przewiduje obowiązku przyznania świadczenia od chwili rozpoczęcia starań o nie przez osobę zainteresowaną.

Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd oddalił skargę S.S..