Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1430/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Miar
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2005 nr 180 poz 1494
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic – Chojnacka Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Protokolant referent Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie warsztatu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Prezes Głównego Urzędu Miar (dalej jako "Organ", ,,Prezes GUM") utrzymał w mocy swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. cofającą M. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej także jako "Spółka", "Skarżąca", ,,Strona"), zezwolenie na prowadzenie warsztatu w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz sprawdzania pod względem zgodności z wymaganiami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1360/2002 tachografów cyfrowych Nr [...], wydane przez Prezesa GUM w dniu [...] września 2006 r., zmienione decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. (dalej ,,decyzja I instancji").

Wydając decyzję I instancji Organ oparł swoje rozstrzygnięcie w sprawie uwzględniając to, że w dniu [...] lutego 2014 r. uprawniony technik warsztatu K. R., zatrudniony w warsztacie należącym do M. sp. z o. o. prowadzącej warsztat w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz sprawdzania tachografów cyfrowych, przy użyciu karty warsztatowej nr [...], dokonał aktywacji tachografu cyfrowego zainstalowanego w samochodzie marki [...] nr rej. [...], zarejestrowanym po raz pierwszy w 2014 r. Tachograf cyfrowy został wyprodukowany przez firmę S. typ [...], nr seryjny [...] z oprogramowaniem [...]. Oznaczenie typu zainstalowanego tachografu wskazywało, że nie posiadał on funkcji drugiego niezależnego sygnału ruchu (MS). Zainstalowany w ww. pojeździe czujnik ruchu przekazujący parametry ruchu ze skrzyni biegów do przyrządu rejestrującego (nr fabryczny [...]), został sparowany po raz pierwszy z tachografem [...] lutego 2014 r. Cecha zabezpieczająca czujnik ruchu zawierała oznaczenie PL i numer [...], należący do M. sp. z o. o. z siedzibą w B.. Powyższe zostało stwierdzone na podstawie danych pobranych podczas kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] listopada 2014 r.

Ponadto, w toku przeprowadzonego postępowania Prezes GUM ustalił, że w dniu [...] grudnia 2013 r. uprawniony technik warsztatu K. R., zatrudniony w warsztacie należącym do Strony, przy użyciu karty warsztatowej nr [...] dokonał okresowego sprawdzenia tachografu cyfrowego zainstalowanego w samochodzie marki [...] nr rej. [...], zarejestrowanym po raz pierwszy w 2013 r. Tachograf cyfrowy został wyprodukowany przez firmę S., typ [...], nr seryjny [...] i posiadał oprogramowanie [...]. Oznaczenie typu zainstalowanego tachografu wskazywało, że posiadał on funkcję drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS). Zainstalowany w ww. pojeździe czujnik ruchu przekazujący parametry ruchu ze skrzyni biegów do przyrządu rejestrującego miał nr fabryczny [...] i został sparowany po raz pierwszy z tachografem [...] grudnia 2013 r. Cecha zabezpieczająca czujnik ruchu zawierała oznaczenie PL i numer [...], należący do Skarżącej. Powyższe ustalenia Organu wynikały z danych pobranych podczas kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] grudnia 2014r.

Organ wskazał, że z informacji serwisowej symbol dokumentu Nr [...], pobranej ze strony internetowej producenta czujnika ruchu firmy C. GmbH, H. [...], [...]., www.[...].com, wynika, iż tachograf S. [...] w wersji [...] sparowany z czujnikiem ruchu K. 2+ jest zgodny z wymaganiami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1266/2009 z dnia 16 grudnia 2009 r. dostosowującego po raz dziesiąty do postępu technicznego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UEL 339/3 z dnia 22 grudnia 2009 r., dalej ,,rozporządzenie 1266/2009"). Natomiast tachograf [...] w wersji [...] z przetwornikiem K. 2+ nie jest.

Organ zauważył, że aktywacja tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] została wykonana po dniu [...] października 2012 r., gdy obowiązywały wymagania rozporządzenia 1266/2009 nakładające na warsztaty w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz sprawdzania tachografów cyfrowych, w tym ich kalibracji, obowiązek posiadania oprócz sygnału prędkość pochodzącego z czujnika ruchu, drugiego niezależnego sygnał ruchu (IMS), który jest automatycznie porównywany z danymi pochodzącymi z czujnika ruchu, a także obowiązek posiadania czujników ruchu chronionych przed polem magnetycznym lub odpornym na nie i reagującym na pole magnetyczne, które zakłóca wykrywanie ruchu pojazdu. Typ tachografu cyfrowego zainstalowanego w ww. pojeździe wskazuje, na podstawie instrukcji serwisowej (symbol dokumentu Nr [...]), że nie spełnia on wymagań nowego rozporządzenia i nie posiada dostępnej funkcji drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS).

Dopuszczenie do obrotu tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] zostało dokonane również po dniu [...] października 2012 r., a więc w czasie, gdy obowiązywały wymagania rozporządzenia 1266/2009 nakładające na warsztaty w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz sprawdzania tachografów cyfrowych, w tym ich kalibracji, obowiązek posiadania oprócz sygnału prędkości pochodzącego z czujnika ruchu, drugiego niezależnego sygnał ruchu (IMS), który jest automatycznie porównywany z danymi pochodzącymi z czujnika ruchu, a także obowiązek posiadania czujników ruchu chronionych przed polem magnetycznym lub odpornym na nie i reagującym na pole magnetyczne, które zakłóca wykrywanie ruchu pojazdu. Typ tachografu cyfrowego zainstalowanego w ww. pojeździe wskazuje, na podstawie instrukcji serwisowej (symbol dokumentu Nr [...]), że spełnia on wymagania nowego rozporządzenia i posiada dostępną funkcję niezależnego sygnału ruchu (IMS). Numer seryjny zainstalowanego w ww. pojeździe czujnika ruchu wskazuje również, że jest on zgodny z wymaganiami rozporządzenia 1266/2009. Natomiast technik warsztatu nie uruchomił drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS), co wynika z dołączonej do akt dokumentacji filmowej. Analiza wskazywanych danych domyślnie wyświetlanych przez przedmiotowy tachograf na jego wyświetlaczu, widocznym na zarejestrowanym materiale filmowym, wskazuje jednoznacznie, że funkcja rejestracji drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) w tachografie nie została włączona. Dowodzi tego brak komunikatu o włączeniu tej funkcji wśród danych domyślnie wyświetlanych przez tachograf w trybie kalibracyjnym.

Ponadto, Organ stwierdził, że w obu pojazdach czujniki ruchu nosiły znamiona manipulacji w postaci zmian w układzie elektronicznym płytki obwodu elektronicznego znajdującego się wewnątrz impulsatora, w postaci przelutowania istniejących układów scalonych, co umożliwiło stosowanie magnesów w celu zakłócenia pracy tachografów. Tym samym ww. urządzenia rejestrujące nie spełniały wymagań odnośnie konstrukcji i funkcjonalności urządzenia rejestrującego, określonych w rozdziale III załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 370 z 31 grudnia 1985r., str. 8, dalej ,,rozporządzenie 3821/85"), a mianowicie w zakresie pomiaru prędkości i odległości (określone w punkcie 2 tego rozdziału) oraz w zakresie monitorowania wykonywanych czynności przez kierowcę (określone w punkcie 4 tego rozdziału).

Tak więc w wyniku kontroli drogowych przeprowadzonych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] listopada 2014 r. pojazdu o nr rej. [...] oraz w dniu [...] grudnia 2014 r. pojazdu o nr rej. [...] stwierdzono, że w warsztacie tachografów cyfrowych M. spółka z o.o. dopuszczone zostały do użytkowania tachografy niespełniające przepisów załącznika I B do rozporządzenia 3821/85.

Wobec powyższego zastosowanie znalazł art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. Nr 180, poz. 1494, z 2007 r. Nr 99, poz. 661 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 171, poz. 1016, dalej ,,ustawa o systemie"), zgodnie z którym Organ wydaje decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie warsztatu, jeżeli podmiot prowadzący warsztat rażąco naruszył warunki prowadzenia warsztatu. Jedną zaś z przyczyn rażącego naruszenia warunków jego prowadzenia jest dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu cyfrowego (art. 13 ust. 2 pkt 2 tej ustawy).

Zdaniem Organu, w warsztacie Strony dopuszczono do użytkowania wadliwie działające tachografy cyfrowe pomimo tego, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie wymagań niezbędnych do prowadzenia warsztatu w zakresie napraw, instalacji lub sprawdzania tachografów cyfrowych oraz zakresu i sposobu dokumentowania czynności przy wykonywaniu tych usług (Dz. U. Nr 73, poz. 511, dalej ,,rozporządzenie Ministra Gospodarki"), podczas sprawdzenia tachografu cyfrowego nowego lub po naprawie, jak też sprawdzania okresowego, przedsiębiorca zobowiązany był do sprawdzenia zgodności tachografu cyfrowego z homologowanym typem i wymaganiami. W związku z tym, doszło do rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie.

W dniu 15 października 2015 r. wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji I instancji, w którym Strona zawarła wniosek o zmianę zaskarżonej decyzji względnie jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w sprawie o cofnięcie zezwolenia. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka K. R. na okoliczność czynności, jakie zostały przeprowadzone w warsztacie Spółki w dniu [...] grudnia 2013 r. w pojeździe marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], jak i w dniu [...] lutego 2014 r. w pojeździe marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Zdaniem Strony wszystkie zarzuty pod adresem Spółki są bezpodstawne i postępowanie powinno być umorzone. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej Spółki w odniesieniu do czynności wykonanych w dniu [...]lutego 2014 r. przyznał, że najwyraźniej przy tej wymianie, przez niedopatrzenie serwisanta, zdanego na rutynowe postępowanie doszło do omyłkowego montażu w pojeździe zarejestrowanym po raz pierwszy w dniu [...] lutego 2014 r. (tj. po [...] października 2012 r.) jednostki rejestrującej [...] niespełniającej wymagań określonych przepisami rozporządzenia 1266/2009. Serwisant nie dokonując sprawdzenia szczegółowych oznaczeń urządzenia był pewien, że montuje właściwy tachograf spełniający wymagania i nie był w stanie wychwycić swojego błędu nawet po dokonaniu kalibracji z uwagi na to, że tachografy [...] 7.3 i 7.4 nie zawierają wydruku o włączonym sygnale ruchu IMS. Do września 2015 r. Spółka nie miała świadomości błędu. Po weryfikacji dokumentacji firmowej Spółka zapewniła, że był to jednorazowy przypadek założenia tachografu niespełniającego wymagań. Strona podkreśliła nadto, że żaden z opisanych w protokole przypadków ani zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdziły zarzutów manipulacji w serwisie Spółki. Serwis nie dopuścił do użytkowania ani wadliwie działającego ani niesprawnego urządzenia rejestrującego. Wyjaśniono, że w pojazdach o numerach rejestracyjnych [...] i [...] została wykonana przez Spółkę kalibracja tachografów na nadajnikach znajdujących się w pojazdach, które na podstawie oględzin spełniały wymagania oraz że w trakcie kalibracji nie jest możliwe stwierdzenie, czy i jakie nadajnik zawiera niedozwolone elementy.

Ponadto, Strona podniosła, że nie do zaakceptowania jest zarzut, że w trakcie kalibracji w dniu [...] grudnia 2013 r. lub w trakcie kalibracji w dniu [...] lutego 2014r. została wyłączona możliwość rejestracji drugiego sygnału prędkości. Protokół stwierdza, że opisywane wyłączenie jest możliwe wyłącznie za pomocą karty warsztatowej, co nie przesądza o tym, że czynność ta została dokonana w trakcie kalibracji wykonanych przez Spółkę. Żaden dowód nie potwierdza tego zarzutu, a Spółka kategorycznie zaprzecza, aby stosowała tego rodzaju praktyki.

W dniu [...] grudnia 2015 r. Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w B., w obecności pełnomocnika Strony dokonał przesłuchania świadka K. R.. W trakcie przesłuchania świadek odpowiadając na pytania pełnomocnika, opisał okoliczności związane ze sprawdzeniem tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...]. W szczególności wskazał, że na podstawie sporządzonych wydruków nie był w stanie określić, czy tachograf ma włączoną funkcję drugiego sygnału ruchu (IMS), gdyż tachograf S. [...] nie pokazuje tej informacji na wydruku. W dalszej części świadek stwierdził, że wszystkie montowane przez niego tachografy wyprodukowane po wrześniu 2012 r. miały tę funkcję i była ona zawsze aktywowana przez producenta i nie był świadomy, że w tym przypadku jest inaczej, a sprawdzenie tej funkcji wymaga specjalistycznego testera.

W trakcie przesłuchania świadek odpowiadając na pytania pełnomocnika, opisał również okoliczności związane ze sprawdzeniem tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...], z których wynika, że możliwe jest wyłączenie funkcji drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) przy użyciu karty warsztatowej bez pozostawiania śladów w tachografie. Z zeznań świadka wynika również, że czujniki ruchu w obu pojazdach nie budziły żadnych zastrzeżeń, były oryginalnie czarne, a nie pomalowane szarą farbą. Ponadto stanowczo wykluczył, jakoby dokonał manipulacji w czujnikach ruchu.

Zaskarżoną decyzją Prezes GUM, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej ,,K.p.a.") w związku z art. 13 ust. 1 pkt 4 oraz w związku z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji I instancji cofającej Skarżącej zezwolenie na prowadzenie warsztatu w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz sprawdzania pod względem zgodności z wymaganiami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1360/2002 tachografów cyfrowych Nr [...], wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar w dniu [...] września 2006 r., zmienione decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.

Organ uznał, że brak jest podstaw do zmiany decyzji I instancji. Zdaniem Prezesa GUM bez wątpienia w warsztacie należącym do Strony doszło do rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu poprzez dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu cyfrowego. Powyższe potwierdza materiał zgromadzony w toku postępowania w I instancji, jak też sam pełnomocnik skarżącej Spółki.

Odnosi się to do aktywacji tachografu cyfrowego zainstalowanego w samochodzie marki [...] nr rej. [...], zarejestrowanym po raz pierwszy w 2014 r. Tachograf cyfrowy został wyprodukowany przez firmę S. typ [...] nr seryjny [...] z oprogramowaniem [...]. Oznaczenie typu zainstalowanego tachografu wskazywało, że nie posiadał on funkcji drugiego sygnału (IMS), co przyznaje sam pełnomocnik Spółki.

Odnosząc się do treści zeznań świadka K. R., Organ stwierdził, że nie wnoszą one żadnych nowych istotnych faktów, mających wpływ na wynik sprawy. Potwierdzają fakt, że tachograf cyfrowy zainstalowany w ww pojeździe o nr rej. [...] nie posiadał funkcji drugiego sygnału ruchu (IMS). Natomiast odnosząc się do stwierdzeń świadka, że na podstawie sporządzonych wydruków nie był w stanie określić, czy sygnał jest włączony czy nie i dalszych wyjaśnień, że tachograf S. [...] nie pokazuje tej informacji na wydruku oraz, że wszystkie fabrycznie montowane przez niego tachografy wyprodukowane po wrześniu 2012 r. miały tę funkcję i była on zawsze aktywowana przez producenta jak również tych, że nie był świadomy, że w tym przypadku jest inaczej. Organ, uznał te wyjaśnienia za nieprzekonujące, gdyż na wykonanych przez świadka, a znajdujących w aktach sprawy wydrukach danych technicznych, numer wersji tachografu [...] zawarta jest informacja, że przedmiotowy tachograf nie posiada tej funkcji.

Ponadto Organ stwierdził, że w przypadku tego typu tachografu do przeprowadzenia oceny, czy ma włączoną funkcję drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) nie jest potrzebny żaden "specjalistyczny tester", gdyż o powyższym świadczy komunikat o włączeniu tej funkcji dostępny wśród danych domyślnie wyświetlanych przez tachograf w trybie kalibracyjnym.

Organ podkreślił, że nawet, jeśli było tak, jak twierdzi pełnomocnik Spółki, że w przypadku obu pojazdów, czujniki ruchu zostały zmanipulowane po dokonaniu czynności przez Spółkę, jak też drugi niezależny sygnał ruchu (IMS) w pojeździe o nr rej. [...] został wyłączony przy użyciu karty warsztatowej nienależącej do techników warsztatu zatrudnionych w Spółce, to nie zmienia to faktu, że dopuszczając do użytkowania tachograf cyfrowy w pojeździe o nr rej. [...] bez drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) doszło do rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu.

Ponadto Organ wskazał, że z pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. nie wynika, aby w trakcie dokonywania oględzin przedmiotowych samochodów stwierdzono uszkodzenia cech zabezpieczających przed ich zdjęciem z czujników ruchu. Stąd trudno uznać za niebudzące wątpliwości twierdzenia pełnomocnika strony, jak też świadka K. R., że do manipulacji w czujnikach ruchu mogło dojść po wykonaniu czynności w serwisie i że plomba mogła zostać zdjęta i ponownie założona, albo jak wynika z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, mogła zostać w inny sposób zmanipulowana.

Reasumując, Prezes GUM uznał, że dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego tachografu cyfrowego stanowi rażące naruszenie warunków prowadzenia warsztatu w rozumieniu art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie. W takim przypadku, Organ na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, niezwłocznie wydaje decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie warsztatu. Prezes GUM po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał zaskarżoną decyzję mocą której potwierdził, że decyzja I instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa.

Pismem z dnia 30 lipca 2016r. Strona wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

I. błędną ocenę rozpoznawanej sprawy poprzez uznanie, że Skarżąca dopuściła do użytkowania wadliwie działający tachograf cyfrowy;

II. naruszenie art.13 ust. 2 i art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki do niezwłocznego wydania decyzji o cofnięciu Stronie zezwolenia na prowadzenie warsztatu.

Mając na względzie powołane zarzuty, Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji oraz o jej uchylenie do ponownego rozpoznania przez Prezesa GUM.

Skarżąca wskazała, że wszystkie zarzuty pod adresem Strony są bezpodstawne i postępowanie przeciwko Spółce winno zostać umorzone. M. sp. z o.o. nie popełniła żadnego z uchybień opisanych w piśmie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] stycznia 2015 r. Wyjaśniono, że w dniu [...] lutego 2014r. serwis M. Oddział B. zgłosił awarię zamontowanego w pojeździe M. [...] tachografu [...] nr [...] polegającą na wyłączeniu się tachografu podczas wydruku i zaprzestaniu dalszego działania. Według zlecenia usługi [...] zdiagnozowana została nienaprawialna usterka ww. jednostki rejestrującej: brak jakiejkolwiek reakcji urządzenia w pojeździe i po podłączeniu na stanowisku pomiarowym technik warsztatu K. R. w rozmowie telefonicznej z przedstawicielem firmy S. podjęli decyzję o gwarancyjnej wymianie tachografu na nowy. W dniu [...] lutego 2014r. został zdemontowany uszkodzony tachograf i w jego miejsce wstawiono nowy [...] E.[...] nr fabr. [...]. Zamontowany tachograf był nowy i fabrycznie zapakowany w oryginalnym opakowaniu, otrzymany od firmy N. w dostawie z dnia 27 stycznia 2014r. Wszystkie nowe tachografy otrzymywane dotychczas od dostawcy miały włączony drugi sygnał prędkości. Nie było zatem potrzeby włączania ani wyłączania niezależnego sygnału prędkości i drogi IMS poprzez konfigurację tachografu. Strona podniosła, że najwyraźniej przy tej wymianie, przez niedopatrzenie serwisanta, zdanego na rutynowe postępowanie doszło do omyłkowego montażu w pojeździe zarejestrowanym po raz pierwszy w dniu [...] lutego 2014 (tj. po 1 października 2012), jednostki rejestrującej [...] nie spełniającej wymagań określonych przepisami rozporządzenia 1266/2009. Serwisant nie sprawdzając szczegółowych oznaczeń urządzenia był pewien, iż montuje właściwy tachograf spełniający wymagania i nie był w stanie wychwycić swojego błędu nawet po dokonaniu kalibracji z uwagi na to, iż tachografy [...] 7.3 i 7.4 nie zawierają na wydruku informacji o włączonym sygnale IMS. Spółka zapewnia, że był to jednorazowy przypadek założenia tachografu nie spełniającego wymagań. Strona nadto zauważyła, że obydwa opisywane przypadki dotyczyły pojazdów marki [...] wykorzystywanych przez przedsiębiorcę W. F. prowadzącego działalność pod firmą W. Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowo Transportowe w miejscowości K. przy ul. K. [...], co ma niebagatelne znaczenie, albowiem w obydwu przypadkach był to ten sam serwis – M. - oraz ten sam przedsiębiorca – W. F. - co zdaniem Spółki nakazuje z dodatkową ostrożnością oceniać materiał dowodowy oraz wysuwać wnioski co do rzekomej manipulacji dokonanej przez Spółkę w przypadkach opisanych w protokole.

Spółka podkreśliła, że żaden z opisanych w protokole przypadków oraz zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy nie potwierdziły zarzutów manipulacji w serwisie M. sp. z o.o. w B..

W obydwu przypadkach - zarówno w dniu [...] grudnia 2013 r. w pojeździe [...] o nr rej [...], jak i w dniu [...] lutego 2014r. w pojeździe [...] nr rej [...] - Spółka dokonywała wyłącznie kalibracji na urządzeniach nie zakupionych od Spółki. Zarówno tachografy jak i nadajniki nie były montowane przez Spółkę. Strona ponadto wskazała, że w trakcie kalibracji nie jest możliwe stwierdzenie, czy i jakie nadajnik zawiera niedozwolone elementy.

Skarżąca podniosła, że nadajniki wg oględzin spełniały wymagania. Procedura sprawdzania nadajników przy kalibracji stosowana w Spółce nie wymagała przeprowadzania doświadczeń z użyciem magnesu, także nie można było stwierdzić, że są to urządzenia zmanipulowane. Nadajniki wg wiedzy Spółki są nierozbieralne i nienaprawialne i nie wykazywały też zewnętrznie żadnych oznak jakichkolwiek przeróbek, ani uszkodzeń mechanicznych. Kolorystyka oraz powłoka pokrycia lakierowego nadajnika w pojeździe o nr rej. [...] wskazywała na oryginalny fabryczny montaż. Zdaniem Spółki, nadajniki w kontrolowanych pojazdach zmanipulowane zostały po kalibracji dokonanej przez Stronę. Osoba, która podjęła się tego działania - demontażu nierozbieralnych nadajników, przeróbki, a następnie ich ponownego złożenia - jest z pewnością dobrym ,,fachowcem" w dziedzinie i zapewne nie przysporzyłoby jej problemu zmanipulowanie założonych przez Spółkę cech legalizacyjnych - plomb ołowianych z cechą PL[...].

Skarżąca podkreśliła, że realizacja zleceń w Spółce odbywa się z zachowaniem najwyższych standardów legalności oraz zgodnie z wymaganiami i procedurami zatwierdzonymi przez GUM. Strona stwierdziła, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, że działa na rynku od wielu lat i wykonuje 70-80 kalibracji miesięcznie, sprawdzeń tachografów cyfrowych i obsługuje setki firm posiadających pojazdy wyposażone w tachografy cyfrowe. W takich okolicznościach jednostkowe działanie przeczy zasadzie logicznego postępowania. W żadnym wypadku Spółka nie podjęłaby się takiej manipulacji stawiając na szali renomę firmy.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 24 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, które następnie zostało przez Stronę zaskarżone zażaleniem oddalonym przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 marca 2017 r. (sygn. akt II GZ 196/17).

Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa GUM z dnia [...] września 2015 r. oraz zasądził od Organu na rzecz Skarżącej 980 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd uznał, iż sens językowy przepisu art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie w związku z art. 13 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, jest jasny i nie wymaga zabiegów interpretacyjnych, co do obowiązku organu cofnięcia zezwolenia w przypadku stwierdzenia określonego przepisem zdarzenia stanowiącego rażące naruszenie warunków prowadzenia warsztatu.

Jasny jednak gramatycznie kontekst normy prawnej, jak to ma miejsce w przypadku art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie w związku z ust. 2 pkt 2 tej ustawy, może okazać się niewystarczający, w konkretnych warunkach stwierdzonego stanu faktycznego, wobec niezgodności z celem określonym przez ustawę, przyjętymi przez nią aktami wykonawczymi oraz normami prawa europejskiego, do których dana ustawa się odwołuje.

Sąd stwierdził, iż ustawa o systemie wraz z wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi oraz przepisami wspólnotowymi m.in. rozporządzeniem 3821/85 i rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1360/2002, wpisuje się w szeroko rozumiany system przepisów związanych z transportem drogowym, służących jego prawidłowemu i bezpiecznemu wykonywaniu oraz umożliwieniu kontroli przestrzegania tych unormowań.

Sąd I instancji wskazał, że nie budzi wątpliwości wniosek, że cała regulacja dotycząca tachografów cyfrowych i działalności podmiotów, zapewniających obsługę tych urządzeń, służy ogólnemu celowi bezpieczeństwa w transporcie drogowym i skutecznego wykonywania kontroli działalności z transportem związanej, który to cel należy mieć na uwadze przy dokonywaniu odkodowania treści poszczególnych przepisów aktów prawnych, o których mowa w sprawie.

Sąd I instancji wobec powyższego stwierdził, że opisany stan faktyczny, nie może usprawiedliwiać zastosowania sankcji z art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie, bo sprzeciwia się temu funkcjonalna wykładnia tej normy oraz prokonstytucyjna wykładnia art. 13 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

Organ nie wykazał bowiem w toku prowadzonego postępowania w sposób nie budzący wątpliwości, że wykazane w toku kontroli nieprawidłowości dotyczące dwóch tachografów były wynikiem niewłaściwego postępowania ze strony Spółki.

Jako jedyne uchybienie mające uzasadniać cofnięcie Skarżącej zezwolenia na prowadzenie warsztatu wskazał na dopuszczenie do użytkowania tachografu cyfrowego w pojeździe o nr rej. [...], bez drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS). Jednak uwzględniając wyjaśnienia Skarżącej, składane w toku postępowania dotyczącego braku możliwości stwierdzenia nieprawidłowości w działaniu tachografu oraz wyjaśnienia Spółki N. przedstawiciela S. co do zasad działania spornych tachografów, Sąd uznał, że Organ nie wykazał, że stwierdzone uchybienie nosiło znamiona rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu w sytuacji gdy przepis art. 13 ust. 1 ustawy o systemie obliczony jest na eliminowanie działań rażąco sprzeciwiających się celowi całej regulacji jakim jest, stworzenie warunków bezpiecznego, zgodnego z przepisami wykonywania transportu drogowego.

Sąd podkreślił, że surowość określonej art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy sankcji wyraża się tym, że nie tylko pozbawia możliwości wykonywania dotychczas prowadzonej działalności, lecz skutecznie uniemożliwia, przez okres następnych 4 lat od dnia kiedy decyzja o cofnięciu zezwolenia stała się ostateczna (art. 8 pkt 2 ustawy o systemie tachografów cyfrowych), ponowne uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o systemie. Przepis ten nie przewiduje również możliwości "naprawienia" wytkniętego przez udzielający zezwolenia Organ błędu prowadzenia warsztatu.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej ,,NSA") złożył Prezes GUM zaskarżając wyrok w całości i zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ,,p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, poprzez:

a) błędną wykładnię art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy systemie i przyjęcie, że dopuszczenie do użytkowania wadliwych tachografów cyfrowych nie stanowi rażącego naruszenia warunków prowadzania warsztatu, o którym mowa w tym przepisie;

b) błędną wykładnię art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie i przyjęcie, że dopuszczenie się rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu, o którym mowa w tym przepisie, nie uzasadnia wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie tego warsztatu.

2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:

- brak jednoznacznego wskazania, jaki stan faktyczny Sąd przyjął za ustalony,

- błędną ocenę stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji przyjęcie, że Organ w toku postępowania nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości dotyczące dwóch tachografów były wynikiem niewłaściwego postępowania prowadzącego warsztat.

Wyrokiem z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 3755/17, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że przedmiotem dociekań Organu, jak zasadnie wskazał Prezes GUM, nie były okoliczności związane z wyłączeniem sygnału ruchu (IMS), ale to, że po dokonanej kalibracji w dniu [...] lutego 2014r., w pojeździe nr rej. [...], w/w funkcja rejestracji niezależnego sygnału ruchu nie została włączona.

NSA wskazał, że okoliczności powyższe, można było stwierdzić na podstawie analizy zapisów danych, domyślnie wyświetlanych przez tachograf na jego wyświetlaczu, w toku sprawdzania tachografu. Zaznaczył, że Sąd I instancji nie odniósł się do tej kwestii, przyjmując niezgodnie ze stanem faktycznym, iż przedmiotem sporu, istotnym ze względu na stwierdzenie rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu, jest to, czy sygnał ruchu został w pojeździe wyłączony przy użyciu karty warsztatowej.

Zdaniem NSA, Sąd I instancji, w stosunku do uchybienia polegającego na dopuszczeniu do użytkowania tachografu cyfrowego w pojeździe nr rej. [...], w uzasadnieniu wyroku wskazał, że Organ nie wykazał, że stwierdzone uchybienie nosiło znamiona rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu, powołując się w tej mierze jedynie na wyjaśnienia Skarżącej i Spółki N., przedstawiciela S..

NSA podkreślił, że Sąd I instancji nie wskazał, na treść tych wyjaśnień i nie zawarł argumentacji, która wskazywałaby, iż treść tych wyjaśnień przemawia za uznaniem, że naruszenie nie było rażące. Nie odniósł się również do ustaleń poczynionych w toku postępowania przed Organem. W toku postępowania ustalono bowiem, iż to, że ten typ tachografu nie spełniał wymagań rozporządzenia 1266/2009, a więc nie posiadał funkcji drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS), można było ustalić na podstawie informacji serwisowej pobranej ze stron producenta czujnika ruchu oraz wydruku danych technicznych z tegoż tachografu.

NSA uznał, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, co pozbawia Naczelny Sąd Administracyjny możliwości skontrolowania zaskarżonego wyroku.

NSA zaznaczył, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. jest możliwe tylko w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera formalnie określonych elementów, które są określone w ustawie. Tak więc, naruszenie powyższego przepisu może nastąpić, poprzez brak części składowych uzasadnienia, a nie przez sformułowanie tez i ocen, z którymi strona się nie zgadza. Tego rodzaju wady wyroku i uzasadnienia Skarżąca winna podważać poprzez sformułowanie zarzutów dotyczących uchybienia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, którym uchybił Sąd I instancji, a nie poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości, czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Na mocy zaś art. 190 p.p.s.a. Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA a ujętą w wyroku z dnia 25 lutego 2020r., sygn. akt II GSK 3755/17.

Na mocy zaskarżonej decyzji Organ postanowił, utrzymując w mocy decyzję I instancji, cofnąć Skarżącej zezwolenie na prowadzenie warsztatu w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz sprawdzania pod względem zgodności z wymaganiami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1360/2002 tachografów cyfrowych Nr [...], wydane przez Prezesa GUM w dniu [...] września 2006 r., zmienione decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Za podstawę prawną dla wydania decyzji tej treści Prezes GUM przyjął art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 13 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie.

Stosownie do postanowienia art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie, Prezes GUM niezwłocznie wydaje decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie warsztatu, jeżeli podmiot prowadzący warsztat rażąco naruszył warunki prowadzenia warsztatu.

W myśl zaś art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie, rażącym naruszeniem warunków prowadzenia warsztatu jest dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu cyfrowego.

Analizując powyższe przepisy prawa należy zatem, analogicznie jak to uczynił Organ w zaskarżonej decyzji, dojść do wniosku, że ustawodawca jasno określił warunki na jakich może dojść do cofnięcia zezwolenia na prowadzenia warsztatu. Wyjaśnić zatem należy, że może to nastąpić w sytuacji gdy podmiot prowadzący warsztat rażąco naruszył warunki prowadzenia warsztatu, przy czym ocena, czy doszło do rażącego naruszenia tych warunków nie została pozostawiona uznaniowej rozwadze organu administracji publicznej ale została dookreślona w postanowieniu art. 13 ust.2 ustawy o systemie i może to nastąpić m.in. poprzez dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu (art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie). Warto przy tym podkreślić, że na skutek tak sformułowanych dyspozycji omawianych przepisów prawa do cofnięcia zezwolenia może dojść nawet przy jednorazowym dopuszczeniu do użytkowania wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu. Nadto, nie zostały przewidziane żadne okoliczności egzoneracyjne, które pozwalałby uchylić się przez prowadzącego warsztat od skutku w postaci cofnięcia zezwolenia np. z uwagi na zaistnienie naruszenia wspomnianego w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie wskutek przeoczenia czy błędu pracownika warsztatu.

W sytuacji gdy w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji znalazł się przepis art. 13 ust. 1 pkt 4 oraz art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie, kontrola zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia musi sprowadzać się do oceny, czy przy prawidłowo, zgodnie z wymogami przepisów postępowania administracyjnego, ustalonym stanie faktycznym, Organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i był uprawniony do ich zastosowania do tak ustalonych okoliczności sprawy.

Dla oceny wymogów jakie powinny spełniać tachografy, których dotyczy niniejsza sprawa tj. dla uznania ich za niewadliwe lub sprawnie działające konieczne jest odwołanie się do postanowień rozporządzenia. Z dniem bowiem 1 października 2012 r., na mocy art. 1 i 2 rozporządzenia 1266/2009 weszły w życie nowe wymagania dotyczące tachografów poprzez wprowadzenie zmian w załączniku IB do rozporządzenia 3821/85. W konsekwencji wymagania ujęte w zmienionym załączniku IB do rozporządzenia 3821/85 będą miały zastosowanie do tachografów zainstalowanych po dacie rozpoczęcia stosowania rozporządzenia 1266/2009 (por. pkt 7 preambuły rozporządzenia 1266/2009).

Nadto trzeba zauważyć, że na mocy rozporządzenia 1266/2009 zostało wprowadzone wymaganie 019a zgodnie z którym w celu wykrycia manipulowania danymi dotyczącymi ruchu informacje z czujnika ruchu są potwierdzane przez informacje dotyczące ruchu pojazdu pochodzące z co najmniej jednego źródła niezależnego od czujnika ruchu (pkt 3.1 załącznika do rozporządzenia 1266/2009).

Odwołując się do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych należy stwierdzić, że w dniu 27 lutego 2014 r. uprawniony technik warsztatu Skarżącej, przy użyciu karty warsztatowej nr [...], dokonał aktywacji tachografu cyfrowego zainstalowanego w samochodzie marki [...] nr rej. [...], zarejestrowanym po raz pierwszy w 2014 r. Tachograf cyfrowy został wyprodukowany przez firmę S. typ [...], nr seryjny [...] z oprogramowaniem [...]. Organ, w ocenie Sądu w sposób znajdujący potwierdzenie w materiale dowodowym prowadzonego postępowania ustalił, że zainstalowany tachograf nie posiadał funkcji drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) a zatem nie spełniał wymagania 019a w sytuacji gdy z racji jego instalacji po dniu 1 października 2012 r. takie wymaganie powinien spełniać. Okoliczność nieposiadania przez ww. tachograf wspomnianego drugiego niezależnego sygnału ruchu wynikała w pierwszej kolejności z oznaczenia typu tego tachografu albowiem tachografy [...] w wersji [...] nie posiadały dostępnej funkcji niezależnego sygnału. Okoliczność ta została ustalona w toku kontroli z dnia [...] listopada 2014 r. a nadto znajduje swoje potwierdzenie w instrukcji serwisowej (symbol dokumentu Nr [...] – w aktach administracyjnych).

Nie ulega także wątpliwości, że wspomniany tachograf [...] nr [...] został zainstalowany w pojeździe o nr rej. [...] a następnie została dokonana, w dniu [...] lutego 2014r., przez technika K. R., w warsztacie Skarżącej kalibracja – sprawdzenie tachografu po gwarancyjnej wymianie tachografu. W warsztacie Skarżącej doszło zatem do sprawdzenia ww. tachografu, który jak zostało to wyżej wskazane nie spełniał wymagań określonych rozporządzeniem 1266/2009. Okoliczności te zostały potwierdzone przez Stronę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego (pismo Strony pismo Strony z dnia 3 kwietnia 2015r., z dnia 18 września 2015r.; pismo z dnia 9 października 2015r. stanowiące wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji I instancji), jak też były wynikiem ustaleń kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (pismo nr [...] z dnia [...] stycznia 2015r.). Zasadnie zatem została uznana przez Organ za udowodnioną w toku prowadzonego postępowania administracyjnego okoliczność sprawdzenia przez Stronę a następnie dopuszczenia do użytkowania w pojeździe o nr rej. [...] tachografu [...] w wersji [...] a zatem tachografu nie spełniającego wymogu dostępnej funkcji niezależnego sygnału ruchu określonego rozporządzeniem 1266/2009.

W odniesieniu zaś do tachografu [...] nr [...] zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] trzeba wskazać, że w dniu [...] grudnia 2013 r. została dokonana przez technika K. R. w warsztacie Skarżącej kalibracja – sprawdzenie tego tachografu (pismo Strony z dnia 3 kwietnia 2015r.). Przedmiotem prawidłowych ustaleń Organu w tym zakresie było także to, że tachograf o takim oznaczeniu typu ([...] w wersji [...]) spełnia wymogi rozporządzenia 1266/2009 i posiada dostępną funkcję niezależnego sygnału ruchu (IMS). Wynika to z instrukcji serwisowej (symbol dokumentu Nr [...] – w aktach administracyjnych). Okolicznością sporną jednak było to kto i w jakim czasie dokonał wyłączenia tej funkcji. Organ przyjął w zaskarżonej decyzji, że technik warsztatu nie uruchomił drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS), co ma wynikać z dołączonej do akt dokumentacji filmowej. Odwołując się dalej do danych domyślnie wyświetlanych przez przedmiotowy tachograf na jego wyświetlaczu Prezes GUM stwierdził, że z uwagi na brak stosownego komunikatu o włączeniu tej funkcji należy uznać, że funkcja ta nie została włączona (str. 3 zaskarżonej decyzji).

W trakcie przesłuchania (protokół z przesłuchania z dnia [...] grudnia 2015r.) świadek K. R. odpowiadając na pytania związane z okolicznością wyłączenia funkcji drugiego sygnału (IMS) stwierdził, że na podstawie sporządzonych wydruków nie był w stanie określić, czy sygnał jest włączony czy nie, albowiem tachograf S. [...] nie pokazuje tej informacji na wydruku. Wskazał ponadto, że ,,wszystkie fabrycznie montowane przeze mnie tachografy wyprodukowane po wrześniu 2012 r. miały tą funkcję i było ona zawsze aktywowana przez producenta. Nie byłem świadomy, że w tym przypadku jest inaczej a sprawdzenie tej funkcji wymaga specjalistycznego testera" W dalszej części przesłuchania, odpowiadając na pytanie czy możliwe jest wyłączenie rejestracji drugiego sygnału (IMS) w tachografie bez użycia karty warsztatowej, świadek stwierdził, że ,,takiej funkcji nie można wyłączyć bez karty warsztatowej i odpowiednich, przystosowanych do tego urządzeń". Przy czym ,,tachograf nie zarejestruje użycia takiej karty, użytej do tego rodzaju czynności". Świadek nadto potwierdził, że możliwe jest wyłączenie tej funkcji przy użyciu innej karty serwisowej nie pozostawiając śladu w tachografie klienta i mógł dokonać tego każdy inny serwis już po wizycie pojazdu w serwisie ZMP C. Ustosunkowując się do zeznań ww. świadka, Organ podnosi, że w jego ocenie ,,są one nieprzekonujące, gdyż na wykonanych przez świadka, a znajdujących w aktach sprawy wydrukach danych technicznych, numer wersji tachografu [...] zawarta jest informacja, że przedmiotowy tachograf nie posiada tej funkcji. Dodać należy, że w przypadku tego typu tachografu do przeprowadzenia oceny, czy ma włączoną funkcję drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) nie jest potrzebny żaden "specjalistyczny tester", gdyż o powyższym świadczy komunikat o włączeniu tej funkcji dostępny wśród danych domyślnie wyświetlanych przez tachograf w trybie kalibracyjnym" (str. 5 zaskarżonej decyzji). Trzeba jednak zauważyć, że stanowisko Prezesa GUM w powyższym zakresie odwołuje się jednak do tachografu typy [...] a nie typu [...], którego dotyczyły zeznania świadka w przytoczonym powyżej zakresie. W dalszej zaś części uzasadnienia decyzji (str. 6) Organ wskazuje tylko, że twierdzenie świadka co do tego, że tachograf nie zarejestruje użycia karty warsztatowej w celu wyłącznie funkcji drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) nie są zasadne albowiem taki stan rzeczy nie byłby zgodny z wymaganiem 081 załącznika IB do rozporządzenia 3821/85.

Sąd zauważa, że w istocie poza analizą Organu pozostały okoliczności wskazywane przez świadka w odniesieniu do tachografu o nr [...] nr [...] zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] albowiem GUM nie przedstawił swojego stanowiska, co do tego: przy użyciu czyjej karty warsztatowej dokonano wyłączenia drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) – w tym zakresie stwierdził jedynie, że ,,technik warsztatu nie uruchomił tego sygnału (IMS) (tak na str. 3 decyzji) oraz czy zasadne jest stwierdzenie, że tachograf nie zarejestruje użycia takiej karty i czy tak było w omawianym przypadku.

Trzeba jednak jednocześnie zauważyć, że NSA w wyroku z dnia 25 lutego 2020r. wskazał, że istota dociekań organów, sprowadzała się do to tego, że po dokonanej kalibracji w pojeździe o nr. rej. [...] ww. funkcja rejestracji niezależnego sygnału nie została włączona. Okoliczność tą, jak podkreślił NSA można było stwierdzić na podstawie analizy zapisów danych, domyślnie wyświetlanych przez tachograf na jego wyświetlaczu, w toku sprawdzania tachografu a okoliczność wyłączenia tachografu przy użyciu karty warsztatowej nie jest przedmiotem sporu istotnym ze względu na stwierdzenie rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu.

Sąd będąc związany oceną dokonaną w powyższym zakresie przez NSA zauważa zatem, że okoliczność użycia karty warsztatowej przy wyłączeniu sygnału ruchu nie determinuje przyjęcia, że doszło do dopuszczenia przez Skarżącą do użytkowania wadliwie działającego tachografu albowiem jest to przesądzone tym, jak zauważył NSA, czy po dokonanej kalibracji w warsztacie Strony, w pojeździe o nr. rej. [...] funkcja rejestracji niezależnego sygnału nie została włączona.

Podążając za wskazówkami NSA w powyższym zakresie trzeba zauważyć, że zarówno w zaskarżonej decyzji jak i decyzji I instancji Organ, stwierdzając unieruchomienie niezależnego sygnału ruchu, odwołuje się do analizy danych wyświetlanych przez przedmiotowy tachograf na jego wyświetlaczu, widocznym na zarejestrowanym podczas kontroli materiale filmowym. Sąd zauważa jednak, że w aktach administracyjnych brak wspomnianej dokumentacji filmowej. W tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że ocena zasadności twierdzeń Prezesa GUM w powyższym zakresie wymyka się spod kontroli sądowoadministracyjnej albowiem Sąd nie ma możliwości w takim przypadku weryfikacji prawidłowości dokonanych przez Organ ustaleń.

W ocenie Organu o zasadności przyjęcia, że Skarżąca naruszyła w sposób rażący warunki prowadzenia warsztatu ma przemawiać także i to, że dopuściła do użytkowania tachografy niespełniające wymagań odnośnie konstrukcji i funkcjonalności urządzenia rejestrującego a mianowicie w zakresie pomiaru i odległości oraz monitorowania wykonywanych czynności przez kierowcę (tj. odpowiednio pkt 2 i pkt 4 rozdziału III załącznika IB do rozporządzenia 3821/85) z uwagi na dokonaną manipulację przy tych urządzeniach. Stwierdzenie zaistniałych nieprawidłowości nastąpiło w toku kontroli z dnia [...] listopada 2014r. i [...] grudnia 2014r. Trzeba jednak uwzględnić, że sprawdzenie przedmiotowych tachografów w warsztacie Strony nastąpiło w dniu [...] lutego 2014 r. i w dniu [...] grudnia 2013 r. a zatem przyjęcie, że zaistniałe nieprawidłowości powstały przy jej udziale lub akceptacji zaistniałego stanu rzeczy wymagałoby wykazania, że zaistniały one, za sprawą Skarżącej, już w tych datach lub też po, ale przed dniem kontroli. Dla ustalenia tej okoliczności jednak nie jest wystarczające samo tylko stwierdzenie, że doszło do manipulacji i że w trakcie oględzin przedmiotowych samochodów nie stwierdzono uszkodzenia cech zabezpieczających przed ich zdjęciem z czujników. Nie można bowiem wykluczyć ponad wszelką wątpliwość, że wspomniane manipulacje zostały wykonane ze starannością wykluczającą możliwość ich zewnętrznego dostrzeżenia. Powinno to nadto być rozważone w świetle zeznań złożonych przez świadka K. R. i stanowiska Skarżącej w tym zakresie przedstawianego w toku sprawy. Powinnościom powyższym Organ nie uczynił zadość albowiem brak w zaskarżonej decyzji rozważenia omawianej tutaj okoliczności w świetle wskazanych powyżej wątpliwości. Nie jest rolą sądu administracyjnego samodzielne dokonywanie ustaleń faktycznych w sprawie ale kontrola działalności organów administracji publicznej w tym zakresie. Z tego też względu Sąd stwierdza, że w przedstawionym powyżej zakresie Organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 7 i art. 77 §1 K.p.a. co do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia zaistnienia omawianej tutaj okoliczności i następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w tym zakresie zebranego. Jednocześnie Sąd zastrzega, że pomimo stwierdzonego uchybienia Prezesa GUM w powyższym zakresie zaskarżona decyzja odpowiada prawu z uwagi na zaistnienie innego naruszenia przez Skarżącą warunków prowadzenia warsztatu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes GUM stwierdza, że ,,nawet, jeśli było tak, jak twierdzi pełnomocnik skarżącej spółki, że w przypadku obu pojazdów, czujniki ruchu zostały zmanipulowane po dokonaniu czynności przez Spółkę, jak też drugi niezależny sygnał ruchu (EMS) w pojeździe o nr rej. [...] został wyłączony przy użyciu karty warsztatowej nienależącej do techników warsztatu zatrudnionych w Spółce, to nie zmienia to faktu, że dopuszczając do użytkowania tachograf cyfrowy w pojeździe o nr rej. [...] bez drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) doszło do rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu".

Należy zgodzić się ze stanowiskiem Organu. O ile bowiem w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych Sąd nie może zweryfikować prawidłowości ustalenia Prezesa GUM co do wyłączenia przez Skarżącą funkcji niezależnego sygnału ruchu (IMS) w tachografie zainstalowanym w pojeździe o nr rej [...] czy też naruszenia przez Skarżącą na skutek dokonanych manipulacji wymagań dla przedmiotowych tachografów w zakresie ich konstrukcji i funkcjonalności, to nie może budzić wątpliwości fakt, że Strona dopuściła do użytkowania w pojeździe o nr rej [...] wadliwy tachograf, niespełniający wymagań wynikających z rozporządzenia 1360/2002 po dostosowaniu go do postępu technicznego mocą rozporządzenia 1266/2009.

Sąd stwierdza, że nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia Spółki kwestionujące zasadność cofnięcia zezwolenia a opierające się na twierdzeniu, że ,,tachografy [...] 7.3. i 7.4. nie zawierają na wydruku informacji o włączonym sygnale IMS" a to z kolei powodowałoby, że serwisant je montujący nie był w stanie wychwycić swojego błędu (montażu tachografu niespełniającego wymagań). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przepisy prawa cofnięcie zezwolenia na prowadzenie warsztatu wiążą z faktem dopuszczenia do użytkowania wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu uniezależniając ocenę prawną w tym zakresie od tego jakiego rodzaju nieprawidłowości po stronie prowadzącego warsztat doprowadziły do naruszenia określonego w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie. Dla stwierdzenia zatem zaistnienia okoliczności wskazanej w tym przepisie prawa, prawnie irrelewantne jest to, czy montowane tachografy zawierały na wydruku informację o wyłączonym sygnale, co pozwoliłoby na wychwycenie nieprawidłowości, czy też jak twierdzi Spółka takiej informacji nie zawierały. Nie ma także znaczenia to, czy Spółka dokonywała ,,kalibracji na urządzeniach nie zakupionych od Spółki" albowiem skutek w postaci cofnięcia zezwolenia związany jest z faktem dopuszczenia do użytkowania wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu, co może nastąpić – tak jak w niniejszym przypadku - po ich sprawdzeniu przez uprawniony warsztat i nie jest konieczne aby to w tym warsztacie doszło także do montażu tych tachografów. Wadliwość sprawdzanego tachografu polegająca na nieposiadaniu przez niego funkcji, jaką zgodnie z przepisami prawa powinien posiadać, powinna zostać z łatwością dostrzeżona przez Stronę i taki tachograf nie powinien być dopuszczony do użytkowania. Nie ma też znaczenia prawnego w tej sprawie to, że Spółka posiada zezwolenie od 2006 r., kontynuuje działalność rozpoczętą w latach 60-tych ubiegłego wieku i że wcześniej do wspomnianych nieprawidłowości nie dochodziło. Przepisy ustawy o systemie nie wiążą bowiem z powołanymi przez Skarżącą okolicznościami skutków prawnych. Podobnie jak z faktem, że oba pojazdy marki [...] wykorzystywane były przez tego samego przedsiębiorcę. Instytucja cofnięcia zezwolenia w oparciu o przesłankę z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie związana jest bowiem z nieprawidłowościami w prowadzeniu warsztatu i na dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego tachografu ma wpływ podmiot, który go prowadzi.

Trzeba w tym zakresie, na marginesie już wskazać, na obowiązki podmiotów prowadzących warsztaty, które miały służyć uniknięciu przez prowadzących warsztaty naruszeń wskazanych w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy o systemie podmiot prowadzący warsztat obowiązany jest posiadać dokumentację umożliwiającą stwierdzenie zgodności sprawdzanych tachografów z homologowanym typem i wymaganiami, o których mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1360/2002 oraz prowadzić działalność z zachowaniem wymagań bezpieczeństwa tachografów cyfrowych, o których mowa w rozporządzeniu 3821/85. Ponadto, już samo uzyskanie zezwolenia na prowadzenie warsztatu było warunkowane posiadaniem przez wnioskodawcę dokumentacji w zakresie wykonywania sprawdzania tachografów cyfrowych, z uwzględnieniem przepisów IB do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1360/2002 (art. 6 ust. 5 pkt 4 lit. b ustawy o systemie). Ponadto, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki zakres czynności wykonywanych podczas sprawdzenia tachografu cyfrowego nowego lub po naprawie obejmuje sprawdzenie zgodności tachografu cyfrowego z homologowanym typem i wymaganiami.

Jak wynika jednak z okoliczności faktycznych sprawy Strona nie dopełniła powyższych obowiązków w stopniu, który uchroniłby ją przed dopuszczeniem do użytkowania, w pojeździe o nr rej [...] tachografu niespełniającego wymagań określonych dla niego w obowiązujących przepisach prawa i to w sytuacji gdy okoliczność niespełniania tych wymagań wynikała już z oznaczenia typu wspomnianego tachografu.

W świetle opisanych powyżej okoliczności związanych z dopuszczeniem do użytkowania w pojeździe o nr rej. [...] tachografu niespełniającego, pomimo takiej konieczności wymagania określonego w rozporządzeniu 1266/2009 zasadnie Organ przyjął, że w sprawie powinien mieć zastanie art. 13 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie. Niespełniania bowiem przez ww. tachograf wskazanych wymagań określonych w obowiązujących przepisach prawa powoduje, że działa one wadliwie tj. nie posiada funkcjonalności, którą mieć powinien.

Trzeba przy tym podkreślić, że przepisy prawa penalizowały tego rodzaju nieprawidłowości w prowadzeniu warsztatu w drodze cofnięcia zezwolenia wiążąc ten skutek z zaistnieniem określonych faktów tj. dopuszczeniem wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu, bez możliwości uwolnienia się od tego skutku czy też uzyskania przez prowadzącego warsztat szansy na uprzednie usunięcie stwierdzonych uchybień w wyznaczonym terminie. Uchylenie się od skutku przewidzianego w omawianych przepisach prawa nie mogło też nastąpić poprzez powołanie się na jednorazowy błąd czy przeoczenie pracownika warsztatu do jakiego doszłoby przy montażu czy sprawdzeniu takiego tachografu w pojeździe. Dla zastosowania przepisu art. 13 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie wystarczające było stwierdzenie, że dopuszczony został wadliwie działający czy niesprawny tachograf. W niniejszej sprawie zostało zaś ustalone, że Skarżąca dopuściła do użytkowania tachograf wadliwie działający albowiem niespełniający wymogów, jakie powinien posiadać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Stwierdzenie zaś tej okoliczności należy zatem poczytywać za wystarczające do uznania, że doszło do rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu w rozumieniu art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie a skoro tak to Organ zobowiązany był do wydania, w stosunku do Skarżącej, decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie warsztatu na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ dokonał bowiem prawidłowych ustaleń w sprawie co do jej okoliczności istotnych a związanych z dopuszczeniem do użytkowania przez Spółkę wadliwie działającego tachografu [...] w wersji [...]. a to z kolei musiało przesądzić, w świetle art. 13 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie, o cofnięciu Stronie zezwolenia na prowadzenie warsztatu. Sąd stwierdza, że w zakresie koniecznym dla przyjęcia przez Sąd prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, Organ w sposób należyty zrealizował obowiązki wynikające z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wystarczająca, co odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. Prezes GUM, wydając zaskarżoną decyzję, prawidłowo także zinterpretował przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną jej wydania.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.