Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1485/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 18 ust 1 pkt 2 w zw z art 15 ust 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Teza: w sytuacji, gdy sam fakt toczenia sie postepowania w sparewie popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń, to również uzasadnia tę okoliczność warunkowe umorzenie postępowania karnego, z którego w sposób jednoznaczny wynika zarówno popełnienie przestępstwa przez sprawcę , jak i potwiedzenie jego winy.

TEZY

w sytuacji, gdy sam fakt toczenia sie postepowania w sparewie popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń, to również uzasadnia tę okoliczność warunkowe umorzenie postępowania karnego, z którego w sposób jednoznaczny wynika zarówno popełnienie przestępstwa przez sprawcę , jak i potwiedzenie jego winy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 17 września 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 17/09 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palna myśliwską oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 17/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] Komendant Główny Policji na podstawie m.in. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przeciwko skarżącemu toczy się w Sądzie Rejonowym dla Warszawy [...] [...] Wydział Karny (sygn. akt [...]) postępowanie o popełnienie czynu z art. 292 § 1 K.k. tj. przestępstwa przeciwko mieniu (akt oskarżenia Prokuratury Rejonowej Warszawa [...] z dnia [...] listopada 2007 r.). Zatem osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, nie może posiadać pozwolenia na broń (art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji). W tym stanie rzeczy, pozytywne opinie z koła łowieckiego, którego członkiem jest skarżący, jak również opinie z miejsca zamieszkania oraz prawidłowe przechowywanie broni, nie mogą przeważyć o korzystnym dla skarżącego rozstrzygnięciu sprawy.

Rozpoznając skargę na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż użycie w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji sformułowania "w szczególności", poprzedzającego wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął o istnieniu po ich stronie obawy sprzecznego z prawem użycia broni. W odniesieniu zatem do tych osób organ nie musi przeprowadzać oceny, czy obawa ta rzeczywiście istnieje, gdyż ustawodawca uczynił to w przepisie ustawy, łącząc skazanie lub podejrzenie popełnienia tych kategorii przestępstw z tą obawą. Innymi słowy, ustalenie faktu skazania lub prowadzenia postępowania w związku z popełnieniem przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest dla organu okolicznością wiążącą w sensie negatywnej przesłanki wydania pozwolenia na broń oraz pozytywnej dla jego cofnięcia. Sąd I instancji wskazał ponadto, iż w sprawie ustalono w sposób niebudzący wątpliwości, że w Sądzie Rejonowym dla Warszawy [...] [...] Wydział Karny (sygn. akt [...]) toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 292 § 1 K.k. tj. przestępstwa przeciwko mieniu (akt oskarżenia Prokuratury Rejonowej Warszawa [...] z dnia [...] listopada 2007 r.). W tym stanie rzeczy, organy Policji miały obowiązek zastosować w sprawie przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia., tj. uznać skarżącego za osobę stwarzającą uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego a w konsekwencji cofnąć pozwolenie na broń.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. S., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że wniesienie aktu oskarżenia z dnia [...] listopada 2007 r. do Sądu Rejonowego Warszawa [...], sygn. akt [...] oznacza, że toczy się postępowanie karne przeciwko skarżącemu o czyn art. 292 § 1 k.k., podczas gdy od tamtej daty minęło prawie 2 lata i stan faktyczny mógł się zmienić.

W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, względnie o jego uchylenie w całości i uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji w Warszawie z dnia [...] października 2008 r., nr [...].

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Komendanta Głównego Policji wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm.

W dniu 2 sierpnia 2010 r. (data prezentaty) do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo pełnomocnika A. S. wraz z odpisami wyroków: Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] w Warszawie z dnia [...] września 2009 r. o warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko A. S. na okres 1 roku próby oraz Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną w przedmiotowej sprawie oparto na zarzucie naruszenia przez Sąd I instancji przepisu postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. można uznać za usprawiedliwiony jedynie w sytuacji, kiedy skarżący wykaże, że sąd nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z treści niniejszego przepisu, zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego, czy przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia lub też, gdy wadliwość uzasadnienia wyroku jest taka, że nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Żadna z powyższych okoliczności nie zachodzi w niniejszej sprawie. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji przeprowadził prawidłową wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i w konsekwencji ocenił przeprowadzone ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organy rozpoznające i rozstrzygające sprawę w postępowaniu administracyjnym.

Ponadto dodatkowo wskazać należy, iż jednoznaczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy nie pozostawia zatem organom Policji swobody przy podejmowaniu decyzji. Tym samym zastosowanie przez organ Policji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Z kolej przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten ustanawia negatywne przesłanki, tj. takie, które wyłączają możliwość wydania pozwolenia na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy ma charakter bezwzględnie wiążący. Odwołanie się przez ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji do art. 15 ust. 1 pkt 6 oznacza, że organ obligatoryjnie orzeka o cofnięciu pozwolenia na broń wydanego osobie, o której mowa w tym przepisie. Z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika, że przepis ten ma przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wymienionych w tym przepisie.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, zgodnie z którą osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Wskazać należy, iż niezależnie od tego, że uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), to ma ona również tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala bowiem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie aprobuje wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu NSA (zob. B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 441.). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd zawarty w powoływanej uchwale i nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego.

Użycie przez ustawodawcę w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zwrotu "w szczególności", poprzedzającego wskazanie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, że istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia przez nie broni. Tak jednoznaczne wskazanie wiąże organ, który nie musi już wykazywać związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy popełnionym przestępstwem a istnieniem realnej obawy, że posiadacz broni może jej użyć sprzecznie z interesem społecznym.

W niniejszej sprawie wobec skarżącego A. S. toczyło się postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 292 § 1 K.k. tj. przestępstwa przeciwko mieniu (akt oskarżenia Prokuratury Rejonowej Warszawa [...] z dnia [...] listopada 2007 r.). Zakończyło się ono wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] w Warszawie z dnia [...] września 2009 r. o warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko A. S. na okres 1 roku próby, który to wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r. Oznacza to, że zarówno organy Policji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w przedmiotowej sprawie prawidłowo doszły do wniosku, że zachowanie skarżącego (w stosunku do którego wówczas toczyło się postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 292 § 1 K.k. tj. przestępstwa przeciwko mieniu) może rodzić obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W świetle bowiem art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie tylko skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, lecz także stwierdzenie, że takie postępowanie się toczy, oznacza obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. W przedmiotowej sprawie postępowanie nie tylko zostało wszczęte, ale także zakończyło się warunkowym umorzeniem postępowania. Jak przyjmuje się w literaturze prawa karnego, warunkowe umorzenie postępowania karnego jest szczególnym środkiem odpowiedzialności karnej, polegającym na poddaniu próbie sprawcy przestępstwa, co zakłada stwierdzenie jego popełnienia, a więc i winy sprawcy (por. A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, LEX 2007 r., art. 66, teza 1). Oczywiście nie można postawić znaku równości pomiędzy warunkowym umorzeniem postępowania karnego a skazaniem za popełnienie przestępstwa, jednakże warunkowe umorzenie postępowania jest takim szczególnym środkiem odpowiedzialności karnej, który potwierdzając popełnienie przestępstwa, a także istnienie winy sprawcy, nakazuje jedynie odstąpienie od skazania i poddanie sprawcy przestępstwa stosownej próbie i wiążących się z nią obowiązkom (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2008, sygn. akt II OSK 1296/07, wyrok NSA z 13 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 748/08)

Stwierdzić zatem należy, iż w sytuacji, gdy sam fakt toczenia się postępowania w sprawie popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń, to również uzasadnia tę okoliczność warunkowe umorzenie postępowania karnego, z którego w sposób jednoznaczny wynika zarówno popełnienie przestępstwa przez sprawcę, jak i potwierdzenie jego winy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.