Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1026/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie NSA Anna Apollo WSA Małgorzata Jużków Protokolant Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., w oparciu o art.1 pkt 2, art. 4 pkt 5, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) §§ 1, 7, 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm.) orzekł, o braku podstaw do stwierdzenia u Z. J. choroby zawodowej: przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionej w pozycji 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do w/w rozporządzenia.

W uzasadnieniu powyższego organ wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej, oprócz wykazania związku przyczynowego między warunkami pracy a występującym schorzeniem, koniecznym warunkiem jest rozpoznanie choroby zawodowej ujętej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Z dochodzenia epidemiologicznego wynikało, że Z. J. pracowała w latach 1969-1982 jako nauczyciel w szkołach [...] w W., T. oraz W., a nadto w latach 1982-2003 w [...] Szkół w N. na stanowisku nauczyciela [...] (1982-2001), a następnie nauczyciela [...] (2001-2003). W okresie zatrudnienia korzystała z urlopów bezpłatnych, wychowawczego oraz dla poratowania zdrowia, łącznie w wymiarze [...] lat i [...] miesięcy. Z. J. była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy - Przychodni Chorób Zawodowych w S. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Placówki te nie rozpoznały u niej choroby zawodowej. Nie kwestionując faktu pracy w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy, wobec braku rozpoznania choroby zawodowej organ uznał, że brak było podstaw do jej stwierdzenia.

Od powyższej decyzji Z. J. wniosła odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. domagając się jej uchylenia i uzupełnienienia oceny narażenia zawodowego przy uwzględnieniu całości dokumentacji medycznej leczenia szpitalnego oraz leczenia laryngologicznego w Poradni Laryngologicznej w T. w Z.. Wskazała, że przewlekłą chorobę narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym stwierdzono u niej już 20 lat wcześniej, od tego czasu pozostaje w stałym leczeniu laryngologicznym. Wielokrotnie specjaliści stwierdzili u niej [...]. Wydając orzeczenie całkowicie pominięto 20 letni przebieg choroby i leczenia. Do odwołania załączyła kartę leczenia szpitalnego raz historię choroby leczenia w w/wym. poradniach laryngologicznych.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie danego schorzenia jako choroby zawodowej wymienionej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych przez kompetentną placówkę diagnostyczną oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą. Podzielił następnie ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej Z. J. przyznając, że ta pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu głosu. Dalej wskazał, że odwołująca się była badana przez lekarzy dwóch kompetentnych placówek diagnostycznych (Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.), którzy w konkluzjach swoich orzeczeń nie rozpoznali u niej choroby zawodowej narządu głosu. Według orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy rozpoznano u badanej przewlekły [...]. Zatem, zdaniem organu, skoro charakter schorzenia nie jest typowy dla organicznej patologii związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym, nie można było zakwalifikować stwierdzonych u odwołującej się zmian do poz. 7 wykazu chorób zawodowych. Stwierdzone zmiany w obrębie narządu głosu nie odpowiadają skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego, jakim jest wieloletni wysiłek głosowy.

Od powyższej decyzji Z. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jej uchylenia. Podniosła, że stając dwukrotnie przed lekarzami placówek diagnostycznych I i II stopnia nie uwzględniono jej wniosków o uzupełnienie materiału dowodowego historią choroby, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że orzeczenia lekarskie nie mogły się opierać na wszystkich możliwych dowodach, to zaś stanowiło uchybienie art. 7 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał dotychczasową argumentację i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie skarżąca oświadczyła, że dokumentację medyczną okazała lekarzom przeprowadzającym badania zarówno w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy jak i w Instytucie Medycyny Pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpoznawanej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd wykazała, iż decyzja ta odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że w dacie wydawania decyzji przez organy sanitarne weszło już w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Przepis § 10 tego rozporządzenia przewiduje jednak, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem jego wejścia w życie (tj. 3 września 2002 r.), jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej u Z. J. zostało rozpoczęte przed datą wejścia w życie powoływanego rozporządzenia, a zatem do rozpoznania sprawy miały zastosowanie poprzednio obowiązujące przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).

Wracając do meritum należy podkreślić, że przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej w rozpoznawanej sprawie wyznaczał § 1 ust. 1 powyżej powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tegoż rozporządzenia, jeżeli spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. O uznaniu za chorobę zawodową decydują, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obu instancji, dwa czynniki: rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że osoba ubiegająca się o stwierdzenie choroby zawodowej pracowała w warunkach narażających ją na powstanie takiej choroby. W przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie.

W pozycji 7 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do omawianego rozporządzenia znajdują się przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe), a wyliczenie to ma charakter wyczerpujący (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2002 r. sygn. akt OPS 3/2002 publik. ONSA 2003 z. 1, poz. 4).

Umieszczenie zatem tych schorzeń w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, że jeżeli u pracownika lekarz-orzecznik wyspecjalizowanej placówki diagnostycznej stwierdzi wymienione tamże schorzenie narządu głosu spowodowane pracą w warunkach narażenia na nadmierne obciążenie aparatu głosu, a inspektor ustali, że pracownik wykonywał pracę w warunkach takiego narażenia, to taką chorobę narządu głosu należy zakwalifikować jako chorobę zawodową.

W rozpoznanej sprawie organy sanitarne obu instancji, w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego, zgodnie przyjęły, że skarżąca wykonując zawód nauczyciela przez ponad dwadzieścia lat pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu głosu. Bezsporne jest bowiem, że wieloletnia praca nauczyciela wiąże się z nadmiernym wysiłkiem głosowym

Ponieważ jednak, stosownie do § 10 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu bądź odmowie stwierdzenia choroby zawodowej są nie tylko wyniki dochodzenia epidemiologicznego dotyczące warunków pracy, ale również orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, o których mowa w § 7 ust. 1 tegoż rozporządzenia, skarżąca była badana w dwóch takich jednostkach medycznych, tj. w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Obie placówki medyczne zgodnie nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych. Z orzeczenia placówki I stopnia wynika, że w kilkakrotnym komisyjnym badaniu lekarskim i laryngostroboskopowym w obrębie krtani, w tym konsultacji foniatrycznej, nie stwierdzono zmian patologicznych uzasadniających rozpoznanie przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu. Lekarze orzecznicy Instytutu Medycyny Pracy rozpoznali u Z. J. przewlekły [...]. Podali, że stwierdzone badaniami zmiany nie mają cech organicznej patologii powodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, wymienionych w obowiązującym wykazie chorób zawodowych.

W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy uznały, że u skarżącej brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych. Tylko bowiem rozpoznanie przewlekłej choroby narządu głosu w postaci guzków śpiewaczych, niedowładu strun głosowych i zmian przerostowych przez upoważnione do tego wyspecjalizowane jednostki diagnostyczne służby zdrowia, uprawniało organy sanitarne obu instancji do badania przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej. Ponieważ jednak w przedmiotowej sprawie powyższe nie nastąpiło brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Zatem sam fakt świadczenia pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej narządu głosu nie stanowił wystarczającej przesłanki do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, skoro nie rozpoznano u skarżącej choroby wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy wskazać, że skarżąca na rozprawie przyznała, iż okazała lekarzom jednostek diagnostycznych I i II stopnia dokumentację medyczną, zatem zarzut nieuwzględnienia jej wniosków o uzupełnienie materiału dowodowego historią choroby przez te jednostki, a co za tym idzie wydanie orzeczeń lekarskich bez zapoznania się z tą dokumentacją, nie znajduje uzasadnienia.

Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie miały prawnego uzasadnienia. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.