Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 69/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 1, par. 36 pkt 6, par. 46 ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 145 par. 1 pkt 1, art. 152, art. 200;
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 11 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 roku sprawy ze skargi M. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...]; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz skarżącego – M. C. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.) oraz art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287, ze zm., dalej p.g.k.), po rozpatrzeniu odwołań M. C. oraz J. O., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w działkach o nr 317, 322, 323, 455, położonych we wsi G. w gminie M. w następujący sposób:

- w jednostce rejestrowej [...] w miejsce działki 317 o powierzchni 2.44ha ujawniono działkę nr 317 o powierzchni 2.4313 ha;

- w jednostce rejestrowej [...] w miejsce działki 322 o powierzchni 1.34ha ujawniono działkę nr 322 o powierzchni 1.3293ha;

- w jednostce rejestrowej [...] w miejsce działki 323 o powierzchni 1.40ha ujawniono działkę nr 323 o powierzchni 1.3298ha;

- w jednostce rejestrowej [...] w miejsce działki 455 o powierzchni 0.12ha ujawniono działkę nr 455 o powierzchni 0.2111ha.

W toku postępowania organ odwoławczy ustalił, że zawiadomieniem nr [...] z dnia 31 marca 2009r. Starosta [...] wszczął na wniosek T. i E. S. postępowanie administracyjne, w sprawie sprostowania błędu powstałego podczas modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w 1989r. , podczas której zmieniono przebieg granic działki nr 455 (stary nr 454), położonej w obrębie G. w gminie M., stanowiącej drogę gminną. Analiza dokumentacji geodezyjnej wykazała, że po modernizacji z 1988r. w porównaniu z dokumentacją z założenia ewidencji gruntów, uległ zmianie przebieg granic działki nr 455 stanowiącej drogę gminną, zamykając jednocześnie dostęp do drogi publicznej działki nr 322 będącej siedliskiem T. S.

Organ I instancji ustalił, iż ewidencja gruntów obrębu G. (gm. M.) została założona w 1970 roku w oparciu o przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955 roku "o ewidencji gruntów i budynków" (Dz.U. Nr 6, poz.32), Instrukcję Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 8 września 1956 r. "w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów..." (M.P. Nr 98, poz. 135) oraz na podstawie operatu do uwłaszczeń oznaczonego numerem [...].

W związku z powyższym organ I instancji zlecił w dniu 31 marca 2009r. jednostce wykonawstwa geodezyjnego – Biuro Usług Geodezyjno - Kartograficznych [...] L. W., prace mające na celu opracowanie stosownej dokumentacji technicznej dotyczącej sprawy. W toku prowadzonego postępowania geodeta stwierdził znaczne rozbieżności pomiędzy dokumentacją z założenia ewidencji, dokumentacją z odnowienia ewidencji z 1989 roku i stanem obecnego użytkowania przedmiotowej drogi na gruncie. Analiza dokumentacji geodezyjnej, która posłużyła do wydania tytułów własności ziemi oraz wyniesienie jej wyników w terenie potwierdziło błąd w wykazaniu ośmiometrowej szerokości drogi już w chwili pomiarów do założenia ewidencji w 1970 roku. Wyniesienie ośmiometrowej szerokości drogi spowodowało przebieg zachodniej jej granicy przez działkę numer 317 stanowiąca własność J. O., w ten sposób, iż przecina ona istniejące od ponad sześćdziesięciu lat budynki, natomiast od strony wschodniej biegnie przez działkę numer 323 stanowiącą własność M. C. Przyjęcie nieprawidłowych danych na etapie pomiarów do uwłaszczeń spowodowało błędy w obliczeniu powierzchni działek.

Następnie wobec zaistniałego sporu pomiędzy właścicielami działek przyległych do drogi gminnej oznaczonej w ewidencji numerem 455, organ prowadzący postępowanie wystąpił do wykonawcy prac geodezyjnych o skompletowanie operatu i sporządzenie mapy prawnej, na której uwidoczniony będzie przebieg granic zgodnie z operatem nr [...] z założenia ewidencji gruntów. Powyższa dokumentacja została po uprzedniej kontroli zaewidencjonowana w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. i włączona do zasobu w dniu 7 czerwca 2010r. za nr [...].

Po przeprowadzeniu w dniu 6 lipca 2010r. rozprawy administracyjnej Starosta [...], na podstawie art. 22 p.g.k. oraz § 36 ust. 6, § 44 pkt 2 oraz § 46 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w celu zaktualizowania danych zawartych w operacie ewidencji wydał w dniu [...] decyzję nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...] z dnia [...] wnieśli M. C. oraz J. O.

M. C. zarzucił, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędnie sporządzony operat szacunkowy. W jego ocenie droga gminna o nr 455 powinna mieć szerokość 4m, a nie jak wykazano w operacie 8m.

Natomiast J. O. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa własności, gdyż zmieniając przebieg granicy działek zmieniono także powierzchnię należącej do niego działki nr 317, co narusza zarówno § 36 ust. 6 oraz § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r, jak również 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych. Z ustaleń organu administracji wynika bowiem, że należący do skarżącego budynek gospodarczy i mieszkalny znajdowałby się w pasie drogowym.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. stwierdził, iż organ I instancji słusznie dokonał zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu technicznego nr [...] z dnia 7 czerwca 2010r., polegającej na przywróceniu stanu prawnego działek nr 317,322,323 i 455.

W ocenie organu odwoławczego kwestię prowadzenia ewidencji gruntów i budynków regulują art. 20-26 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z art. 22 ust. 1 p.g.k., ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, do których zadań należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że własność działki oznaczonej starym numerem 362 (nowy nr 322) należącej do T. S., jest ujawniona w księdze wieczystej nr [...] na podstawie Aktu Własności Ziemi nr [...]. Jak wynika z załączonego do akt księgi wieczystej wyrysu z mapy ewidencyjnej droga (działka o starym nr 454), będąca podstawą sporu, przylega bezpośrednio do działki nr 362. Stan wykazany w księdze wieczystej nr [...] obejmuje z kolei działkę oznaczoną nowym nr 323, stanowiącą własność M. C. Jako podstawę zmiany ujawniono w akcie notarialnym nr [...], w którym w § 1a wymieniono Akt Własności Ziemi [...], oraz wyrys i wypis z ewidencji gruntów z dnia 7 października 2002r. z adnotacją, że "powierzchnia i numeracja działek uległa zmianie na skutek modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w 1989r.". Natomiast załączony do dokumentacji Akt Notarialny nr [...] umowy darowizny, jako podstawę własności m.in. dla działki nr 317 (stary nr 357), stanowiącej własność J. O. podaje Akt Własności Ziemi [...].

Następnie organ administracji powołał się na art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2004r., Nr 27, poz. 2128 ze zm.), zgodnie z którym do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. O uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 250, poz. 250, ze zm.) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Wyrokiem z dnia 15 maja 2000r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności powołanego przepisu z Konstytucją, co oznacza, iż od dnia wejścia w życie tego przepisu, tj. od 1 stycznia 1992 r. nie ma prawnej możliwości wzruszenia aktów własności ziemi, wydawanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r., które jako decyzje administracyjne uzyskały przymiot ostateczności. W ocenie organu II instancji nie ma zatem w obowiązującym stanie prawnym żadnej możliwości skutecznego wzruszenia aktu własności ziemi, nawet w

sytuacji , gdy jest on obarczony kwalifikowanymi wadami prawnymi lub postępowanie

prowadzące do jego wydania, było nieprawidłowe. W konsekwencji Starosta, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest władny do podważania wydanych aktów własności ziemi, nawet jeśli taki akt został wydany błędnie. Unieważnienia aktu własności ziemi nie można dokonać podczas prac modernizacyjnych ani w postępowaniu administracyjnym. Natomiast właściwym do rozstrzygnięcia tej sprawy jest Sąd Rejonowy w O., który w trybie rozgraniczenia bądź zasiedzenia jest władny dokonać oczekiwanych przez skarżących zmian.

Na ostateczną decyzję organu II instancji skargę do sądu administracyjnego wniósł M. C., zarzucając jej niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz naruszenie przepisów art. 155 K.p.a. poprzez odmowę organów administracji publicznej do jej uchylenia lub zmiany. W ocenie skarżącego stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. jest błędne i powinno być uchylone, gdyż organ ten nie wziął pod uwagę dodatkowych wyjaśnień i informacji wniesionych przez niego, J. O. oraz T. S. Skarżący oświadczył, iż sporne grunty jego rodzina użytkuje od 50 lat. Natomiast decyzja Starosty [...] pozbawia część jego gruntów bez żadnych podstaw prawnych. Ponadto skarżący dodał, iż organy oparły się na błędnym stanowisku, zgodnie z którym pas drogowy został poszerzony do 8,8m szerokości w wyniku decyzji uwłaszczeniowej, bowiem działkę o nr 455 stanowiąca drogę gminną poszerzono w wyniku modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonych w 1989r. Zatem decyzja o wprowadzeniu zmian w oparciu ewidencji gruntów i budynków

położonych we wsi G. w działkach o nr 317, 322, 323, 455 i wydzielenie

z tych nieruchomości jego działki była bezpodstawna i została wydana z

rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego oraz przepisów ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Organy administracji publicznej w tym przypadku poprzez swoje zaniedbanie w 1976r. nie przyłączyły zakupionych przez rodziców skarżącego 5 działek do pozostałych gruntów, a później sztucznie przyłączono je do działki nr 454 (drogi gminnej).

Skarżący zarzucił także organom administracji, że nie został zapoznany z nowymi granicami działki 454 (drogi gminnej), a od ponad kilkunastu lat na tych działkach stoją wybudowane obiekty budowlane za aprobatą tychże organów administracji publicznej.

Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W toku kontroli sądowoadministracyjnej sąd, mając na względzie regulację art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stanowiły przepisy ustawy dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), a także rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy w ewidencji gruntów wskazuje się informacje dotyczące m.in.:

- położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład którego wchodzą grunty,

- właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych, inne osoby prawne i fizyczne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części.

Z kolei Stosownie do przepisów § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych; 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych; 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Następnie należy wskazać, iż w myśl przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia prawa podmiotowe właścicielskie do gruntów objętych ewidencją, a także wynikające z użytkowania wieczystego, zarządu lub trwałego zarządu nieruchomościami, użytkowania gruntów państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych oraz dzierżawy zgłoszonej do ewidencji, podlegają uwidocznieniu w ewidencji wyłącznie na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Powołany wyżej przepis enumeratywnie wskazuje podstawy nanoszenia zmian podmiotowych w ewidencji odczytywana w powiązaniu z treścią § 46 ust. 2 rozporządzenia określającego przypadki wprowadzania zmian do ewidencji z urzędu. Z tego wynika, że zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych (§ 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia) mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych (numeracji działek, oznaczenia budynku, czy powierzchni gruntu) i nie mogą uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu, bowiem zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego (w tym szczególnie prawa własności), mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, nie może natomiast kształtować nowego stanu prawnego. W konsekwencji nie można w drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego, co zdaniem składu orzekającego mogło mieć miejsce w niniejszej sprawie (por. wyrok WSA w Białymstoku z 19 lutego 2008r., II SA/Bk 636/07, Lex nr 480114, wyrok WSA w Warszawie z 22 września 2002r., IV SA/Wa 896/06, Lex nr 255795, wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2007r., IV SA/Wa 698/07, Lex nr 351329).

Z ustaleń organów administracji wynika natomiast, iż dokumenty sporządzone w związku w wykonywanymi przez geodetę pracami geodezyjnymi polegającymi na wyniesieniu i zamarkowaniu palikami geodezyjnymi granic działki nr 455 (stanowiącej drogę gminną) w oparciu o dokumentację, która posłużyła do założenia ewidencji gruntów i wydania aktów własności ziemi, potwierdzają rozbieżność pomiędzy dokumentacją z założenia ewidencji, dokumentacją z modernizacji ewidencji gruntów z 1989r. i stanem obecnego użytkowania tej drogi w terenie. Jak zauważył organ odwoławczy z analizy dokumentacji geodezyjnej, która posłużyła do wydania tytułów własności ziemi oraz jej porównania z wykonanym przez geodetę wyniesieniem, potwierdzono błąd w operacie podstawowym, polegający na przyjęciu ośmiometrowej szerokości drogi gminnej, o której mowa wyżej. Taka szerokość drogi powoduje, że przebieg zachodniej jej granicy przez działkę nr 317, stanowiącą własność uczestnika postępowania J. O., przecina istniejące od ponad 60 lat budynki, natomiast od strony wschodniej biegnie przez działkę nr 323, stanowiącą własność skarżącego. Ponadto wszystkie strony uczestniczące w okazaniu przebiegu granicy, jak wynika z protokołu ustalenia granicy odmówiły podpisu. W ocenie Sądu świadczy to przede wszystkim, że w niniejszej sprawie spór nie dotyczy wyłącznie ustalenia w operacie ewidencji gruntów i budynków innej powierzchni działek o nr 317, 322, 323 i 455, ale przede wszystkim spór dotyczy ustalenia przebiegu granicy drogi gminnej stanowiącej działkę nr 455.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w decyzji organu I instancji nie wyjaśniono, dlaczego przyjęto dane wynikające z dokumentacji z założenia ewidencji za podstawę aktualizacji operatu ewidencyjnego, a pominięto zupełnie dane z dokumentów po dokonaniu modernizacji, jak również nie uwzględniono istniejącego stanu posiadania na gruncie. Organ I instancji wskazał jedynie, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, § 36 pkt 6 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. Powołany przepis co prawda upoważnia organ do wykazania w ewidencji przebiegu działek ewidencyjnych na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, jednak należy zauważyć, że ustalenie granic w ten sposób jest uzasadnione w sytuacji, gdy nie ma innej dokumentacji i co do zasady nie istnieje żaden spór dotyczący przebiegu granic. W przeciwnym razie ujawnienie przebiegu granic w ewidencji zasadne jest ustalenie tych granic np. w drodze procedury rozgraniczenia. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 p.g.k. rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Czym innym jest bowiem ewidencja bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, która ma charakter informacyjny, a czym innym jest ustalenie przebiegu granic między nieruchomościami (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 lipca 2009r. w sprawie o sygn. akt II SA/Po 506/09, LEX nr 589205).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano, że zapisy w ewidencji mają charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy lub innych osób do gruntu, budynku lub lokalu. Dlatego też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Nie można zatem w trybie aktualizacji z jednej strony przywrócić jednej nieruchomości dostęp do drogi publicznej, a z drugiej strony naruszyć prawo własności w stosunku do innej nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2008r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 94/08, LEX nr 477578).

W ocenie Sądu organy administracji aktualizacja operatu ewidencyjnego może mieć miejsce dopiero wtedy, gdy zostaną wyjaśnione wszelkie wątpliwości dotyczące przebiegu granic, a dane podlegające aktualizacji będą odzwierciedlać aktualny stan faktyczny i prawny na gruncie. Natomiast przyjęcie określonych dowodów za prawdziwe i odrzucenie innych, bez wyjaśnienia podstaw takiego działania stanowi naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). W tym celu bowiem, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 K.p.a., organy obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 K.p.a. organ ocenia, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, natomiast uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.). Pominięcie powyższych zasad postępowania przy ustalaniu rzeczywistego przebiegu granic na gruncie mogło w ocenie Sądu doprowadzić do naruszenia praw właścicielskich albo uprawnień do władania nieruchomością. W niniejszej sprawie organy administracji same przyznały, że wobec zaistniałych błędów, wynikających z dokumentacji, która posłużyła do wydania tytułów własności nie ma możliwości regulacji stanu prawnego działek w trybie administracyjnym. Może to nastąpić jedynie na drodze sądowej przez zasiedzenie, bądź ustalenie granicy w drodze rozgraniczenia. Skoro zatem organy administracji stanęły na stanowisku, że rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera dane wynikające z tytułu własności, a także potwierdza stan prawny nieruchomości, a nie kształtuje nowego stanu prawnego, to znaczy, że miały świadomość, iż wytyczenie przebiegu granic na gruncie może spowodować zmianę w dotychczasowym prawie własności. Należy mieć również na uwadze fakt, iż dane wynikające z operatu sporządzonego po dokonaniu modernizacji zostały zatwierdzone przez organy administracji publicznej, dlatego arbitralne stwierdzenie, iż dane te są niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym podważa zaufanie uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej, o czym mowa w art. 8 K.p.a.

Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy skład orzekający uznał, że w stanie faktycznym sprawy doszło do uchybienia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego. Brak było bowiem podstaw do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym w drodze jego aktualizacji, z uwagi na rozbieżności w istniejących dokumentach przedstawiających przebieg granic spornej działki nr 455, stanowiącej drogę gminną oraz rozbieżności między tymi dokumentami, a stanem faktycznym na gruncie.

Ponownie rozpatrując sprawę należy ustalić przede wszystkim, czy istnieje możliwość ustalenia spornych granic np. w postępowaniu rozgraniczeniowym w trybie administracyjnym, czy też zachodzi konieczność rozstrzygnięcia sporu przed sądem powszechnym. Dopiero ustalenie przebiegu granic we właściwym trybie pozwoli na dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego z poszanowaniem prawa własności.

Mając na względzie wykazane naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a., a o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.

j.m.