Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1678/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie : NSA Ewa Markiewicz, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. -


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany własnej wcześniejszej decyzji.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania H. P. uprawnień kombatanckich z tytułu uwięzienia za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość. W toku postępowania administracyjnego H. P. wielokrotnie występował z wnioskiem o zmianę powyższej decyzji, gdyż jak wskazywał jest ona dla niego krzywdząca i społecznie niesprawiedliwa. We wniosku datowanym na dzień 9 stycznia 2001 r. H. P. wystąpił o przyznanie uprawnień z nowego tytułu, to jest za walkę z grupami Wehrwolfu podczas służby w Wojsku Polski w 1952 r. Decyzją z dnia [...] organ również odmówił zmiany powyższej decyzji, gdyż jak podał w motywach rozstrzygnięcia nie zaszły nowe okoliczności, które mogłyby uzasadniać zmianę stanowiska. Zgodnie bowiem z unormowaniem art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), za represję uznaje się okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944 - 1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944 - 1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość. H. P. przebywał w więzieniu w okresie od 19 maja 1960 r. do 17 października 1960 r., a następnie w zakładzie zamkniętym dla psychicznie chorych do dnia 5 grudnia 1961 r. na podstawie zarządzenia Sądu Wojewódzkiego w P. - Ośrodka w K. z dnia 17 października 1960 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił, iż regulacja ustawowa przewiduje przyznanie uprawnień kombatanckich za pobyt w więzieniach wyłącznie ze ściśle określonych przyczyn, ograniczając okres represji do roku 1956.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. P. wniósł o "anulowanie decyzji jako niezgodnej z prawem i ze stanem faktycznym i dowodowym". W uzasadnieniu podał, że mimo usilnych starań nie posiada dokumentów na potwierdzenie bezpośredniego udziału w walkach z grupami Wehrwolfu.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...]. Podtrzymując stanowisko przedstawione w motywach wcześniejszej decyzji dodał, iż wnioskodawca nie przedstawił dowodów potwierdzających udział w walkach z Wehrwolfem. Natomiast z zaświadczenia Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 3 lipca 2002 r., Nr 1716/wchIV/EO wynika, że w aktach jednostek wojskowych, w których H. P. pełnił służbę wojskową w okresie od 24 kwietnia 1951 r. do 30 sierpnia 1952 r. danych o jego udziale w walkach z Wehrwolfem nie odnaleziono. Należy dodać, że grupy Wehrwolfu zakończyły swoją działalność na ziemiach polskich w roku 1947, a zatem deklaracja wnioskodawcy o jego walkach z tym ugrupowaniem w roku 1952 jest niewiarygodna. Ponadto H. P. nie przedstawił rekomendacji stowarzyszenia kombatanckiego, wymaganej przez art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. P. wniósł o "anulowanie" decyzji z dnia [...] Wyjaśnił, iż niedopuszczalne jest przerzucenie ciężaru dowodowego na stronę postępowania. Organ popełnił błąd przy ocenie dowodu z zaświadczenia Centralnego Archiwum Wojskowego. Niezależnie od podstawy, formy i treści zaświadczenia nie wyczerpuje ono informacji o fakcie jego udziału w walkach z Wehrwolfem. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w końcowej części uzasadnienia wyjaśnił, iż grupy Wehrwolfu zakończyły działalność w 1947 r., jednakże nie udowodnił tego w żaden sposób. Konkludując skarżący podał, iż postępowanie przed organem było przeprowadzone nieprawidłowo.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kontestowanego aktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej . Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

H. P. domagając się zmiany decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i przyznania mu uprawnień kombatanckich powołał się na podstawę prawną wskazaną w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zmianami ).

Przepis ten stanowi, że za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Z ustaleń poczynionych w rozpoznawanej sprawie m. innymi w oparciu o wyciąg z karty ewidencyjnej WKU wynika, że skarżący pełnił służbę wojskową w okresie od 24 kwietnia 1951 r. do 30 sierpnia 1952 r. W dniu 24.04.1951 r. został wcielony do Technicznej Szkoły Wojsk Lotniczych, od dnia 1.05.1951 r. odbywał przeszkolenie rekruckie w 2 Kompanii Szkolnej, 3.06. 1951 r. został zaprzysiężony, a 17.10.1951 r. przeniesiony do 34 Batalionu Ochrony Lotnisk, gdzie pełnił służbę w kompanii wartowniczej. Do rezerwy przeniesiony został w dniu 30.08.1952 r. rozkazem Ministra Obrony Narodowej nr 62 z dnia 14.07.1952 r.

Przyznanie skarżącemu uprawnień kombatanckich zgodnie z powołanym powyżej przepisem art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uzależnione było przeto od ustalenia, czy jednostka wojskowa, w której skarżący odbywał służbę wojskową w okresie odbywania tej służby walczyła z oddziałami wymienionymi we wskazanym przepisie.

Należy podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dowodów potwierdzających tę istotną dla rozstrzygnięcia okoliczność w rozpoznawanej sprawie brak. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wykazało tylko, że w Centralnym Archiwum Wojskowym nie odnaleziono dokumentów potwierdzających udział jednostek wojskowych, w których H. P. pełnił służbę z oddziałami UPA, Wehrwolfu, czy też zbrojnego podziemia. Jednocześnie skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, które mogłyby potwierdzić podnoszoną przez niego okoliczność walki z wymienionymi oddziałami. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oświadczył również, że nie dysponuje takimi dowodami, a w szczególności danymi personalnymi osób, które walczyły razem z nim i mogłyby być przesłuchane w charakterze świadków.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2, albo fakty, o których stanowi art. 4, przy czym w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji.

Skarżący wymagań tych nie spełnił, a w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił dowodów potwierdzających okoliczności legitymujące go do wydania decyzji o przyznaniu uprawnień. Okoliczności tych nie potwierdziło również prowadzone z urzędu postępowanie wyjaśniające. Podnoszony przez skarżącego fakt zaginięcia dokumentów dotyczących jednostki wojskowej, w której odbywał służbę wojskową nie może zaś usprawiedliwiać braku możliwości przedstawienia dowodów, a w konsekwencji – jak sugeruje skarżący – prowadzić do uwzględnienia złożonego wniosku i przyznania uprawnień kombatanckich.

W tym stanie rzeczy nie sposób zarzucić organowi administracji jakiegokolwiek uchybienia w zakresie obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, a tym samym naruszenia przepisów art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej ocenia wszak na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie konstatacja organu, iż materiał dowodowy, który udało się zebrać nie pozwalał na uwzględnienie wniosku skarżącego i przyznanie mu uprawnień kombatanckich nie może być uznana za dowolną.

Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ), skargę jako bezzasadną oddalił.