Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1467/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.47 par.1 oraz art. 67 par.5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 13 września 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 713/11 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w K. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 713/11 oddalił skargę [...] Spółka z o.o. w K. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, ze zm.), art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy, § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869), oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

w wyniku rozpatrzenia odwołania zakładu pracy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], znak [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20 pkt 1) u I. P., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że I. P., ur. [...] 1955 r. pracowała kolejno w:

- Spółdzielni Pracy [...] "[...]" we Wrocławiu od 1 sierpnia 1973 r. do 7 lipca 1982 r. jako stażystka, prasowaczka bielizny/maglarka, ekspedientka,

- Zakładach [...] "[...]" S.A w C. od 21 lipca 1982 r. do 9 sierpnia 1982 r. jako oczyszczacz wyrobów z elektroporcelany,

- ZPOW "[...]" Spółka z o.o. w P. od 18 sierpnia 1982 r. do 25 października 1999 r. jako aparatowy produkcji pow., praczka-portier,

- Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowo-Handlowym "[...]" s.c. Zakładzie Pracy Chronionej w L. - Oddział w P., od 26 października 1999 r. do 29 kwietnia 2000 r. jako pomocnik magazyniera,

- od 1 maja 2000 r. do [...] stycznia 2001 r. przebywała na zasiłku dla bezrobotnych.

Od [...] stycznia 2001 r. jest zatrudniona w [...] Sp. z o.o. w K., jako pakowacz, jednocześnie zaznaczono, że w 2009 r. została przeniesiona na inne stanowisko pracy, bez narażenia na monotypowe ruchy rąk.

Dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne przeprowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu wykazało, że I. P. podczas zatrudnienia w [...] sp. z o.o. w K. na stanowisku pakowaczki, wykonując swoje obowiązki zawodowe była narażona na monotypowe ruchy rąk, powodujące przeciążenie układu ruchu.

Postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20 pkt 1) u I. P. wszczęte zostało przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu [...] kwietnia 2010 r.

Na podstawie wyników przeprowadzonych badań Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział we Wrocławiu w dniu [...] listopada 2010 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u I. P. choroby zawodowej - zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20 pkt 1). Jednostka orzecznicza pierwszego stopnia diagnostycznego ustaliła, że: "przyczyną dolegliwości w zakresie lewej ręki jest zespół cieśni nadgarstka utrzymujący się pomimo zastosowanego leczenia operacyjnego, ujęty w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych. W wyniku oceny warunków pracy stwierdzono, że w okresie pojawienia się dolegliwości początkowych choroby pacjentka wykonywała pracę z nadmiernym obciążeniem lewego nadgarstka. W badaniach dodatkowych nie stwierdzono innych istotnych przyczyn, które mogą być przyczyną zespołu cieśni nadgarstka, w szczególności jednostronnego. Wobec powyższego ustalono z wysokim prawdopodobieństwem, że przyczyną choroby było nadmierne obciążenie nadgarstka spowodowane sposobem wykonywania pracy."

Na podstawie powyższej opinii jednostki I stopnia diagnostyczno-orzeczniczego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we Wrocławiu dnia [...] marca 2011 r. wydał decyzję Nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pacy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20 pkt 1) u I. P.

Od powyższej decyzji zakład pracy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. złożył odwołanie do Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu, zarzucając m.in. naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez wyjście poza granice swobodnej oceny dowodów i przedwczesną ocenę, że zdiagnozowana u pracownika choroba zawodowa została spowodowana zatrudnieniem w [...] Sp. z o.o., naruszenie art. 2351 k.p. ponieważ nie doszło do należytego wykazania bezsporności bądź wysokiego prawdopodobieństwa w tym zakresie.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. zwrócił się do I. P. o rozważenie możliwości wyjazdu na badania do Instytutu Medycyny Pracy, który wyda ostateczną opinię lekarską w powyższej sprawie. I.P. w oświadczeniu z dnia [...] maja 2011 r. nie wyraziła zgody na badania w placówce II szczebla diagnostycznego.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu w związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu dotyczącymi kwestii medycznych, pismem z dnia [...] maja zwrócił się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu z prośbą o zajęcie stanowiska w odniesieniu do zawartych w odwołaniu zarzutów.

Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. poinformował, że: "...w trakcie postępowania orzeczniczego przeprowadzono niezbędną diagnostykę różnicową zgłoszonej w podejrzeniu choroby zawodowej. Na podstawie uzyskanych wyników badań laboratoryjnych, wykluczono cukrzycę, zaburzenia funkcji tarczycy, choroby reumatyczne z podwyższonym czynnikiem reumatoidalnym, zaburzenia metaboliczne z podwyższonym kwasem moczowym. W punkcie 3 orzeczenia lekarskiego wskazano, że nie stwierdzono w badaniach dodatkowych innych istotnych przyczyn, które mogą być przyczyną zespołu cieśni nadgarstka, w szczególności jednostronnego."

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w kwestiach medycznych oraz na podstawie oceny zgromadzonej dokumentacji dotyczącej choroby zawodowej u I. P., mając na uwadze art. 235 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, stwierdził, iż w przypadku I. P. dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, że podczas zatrudnienia w [...] Sp. z o.o. w K. na stanowisku pakowaczki, była narażona na monotypowe ruchy rąk, powodujące przeciążenie układu ruchu. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu, na podstawie wyników przeprowadzonych badań fizykalnych m.in. objawu Tinela, testu Phalena, badań dodatkowych (emg, morfologia krwi, glukoza, hormony tarczycy, czynnik reumatoidalny, kwas moczowy, kreatynina) rozpoznały u zainteresowanej chorobę zawodową pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20 pkt 1). Jak wskazała jednostka orzecznicza I stopnia diagnostycznego ustalono z wysokim prawdopodobieństwem, że przyczyną choroby było nadmierne obciążenie nadgarstka spowodowane sposobem wykonywania pracy.

Jak wskazał organ odwoławczy, postępując zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonał oceny całego materiału dowodowego, w tym także orzeczenia lekarskiego, które w świetle regulacji § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych jest szczególnym rodzajem dowodu wyspecjalizowanej jednostki medycznej. Orzeczenie to – jako że jest opinią w rozumieniu art. 84 k.p.a. - podlegało weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. Organ uznał zatem, że przedstawiona opinia medyczna jest przekonująca i spójna z zebranym materiałem dowodowym.

Odnosząc się do zarzutu braku w aktach sprawy pełnej dokumentacji medycznej wskazano, że Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu nie jest upoważniony do analizy dokumentacji medycznej pod względem merytorycznym, dlatego też nie gromadzi jej w aktach administracyjnych, poza dokumentacją dołączaną przez strony jako dowód w sprawie. Organ wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi upoważnionych placówek służby zdrowia, które gromadzą dokumentację medyczną zgodnie z § 6 ust. 5 ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, to lekarz orzecznik ocenia, czy istnieje potrzeba uzupełnienia dokumentacji medycznej. Jak podkreślił organ, opinia strony odwołującej, która nie posiada wiedzy specjalistycznej, nie może być przez organ traktowana jako kontrargument dla opinii medycznej lekarzy specjalistów zatrudnionych w jednostkach diagnostyczno-orzeczniczych upoważnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych.

W skardze na powyższą decyzję zakład pracy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) i prawa materialnego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, art. 2351 Kodeksu pracy), które miały wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej zarzucił Dolnośląskiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu we Wrocławiu przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów poprzez:

- stwierdzenie choroby zawodowej wyłącznie na podstawie badania lekarskiego placówki diagnostycznej pierwszego stopnia, przeprowadzonego w sposób wadliwy i niepełny oraz wydanego na jego podstawie orzeczenia lekarskiego, które nie zawiera należytego uzasadnienia i składa się jedynie z lakonicznych konkluzji,

- błędne przyjęcie istnienia związku przyczynowego pomiędzy sporną chorobą a warunkami pracy pomimo istnienia dowodów przemawiających za pozazawodową etiologią schorzenia i przy pominięciu długiego okresu narażenia zawodowego przed zatrudnieniem I. P. w [...] sp. z o.o.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że I.P. w maju 2009 r. przebyła operację odbarczania kanału nadgarstka, zgodnie zaś z wiedzą medyczną, operacje cieśni nadgarstka są skuteczne w ok. 95% przypadków. Organ zaś nie odniósł się do nieskuteczności operacji u strony i nie wykazał, dlaczego jego zdaniem ta okoliczność nie przemawia za wydaniem decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej. Błędnie podano, że pracownica przeszła operację w dniu [...] maja 2010 r., tymczasem wykonano ją w dniu [...] maja 2009 r., co mogło mieć wpływ na końcową diagnozę. Zarzucono również, że organ nie ustalił, jakie znaczenie ma fakt przeniesienia pracownicy na inne stanowisko, na którym nie wykonuje pracy monotypowej, zwłaszcza, że w literaturze medycznej przyjmuje się, iż większość zmian powodujących występowanie zespołu cieśni nadgarstka jest odwracalna i po ustaniu czynnika przeciążającego może nastąpić pełna regeneracja tkanek. W świetle poglądów nauki, zespół cieśni nadgarstka wywoływany jest przez wiele schorzeń ogólnoustrojowych, nie związanych z pracą, organ zaś tych okoliczności nie wyjaśnił, w szczególności zignorował, że pracownica jest osobą otyłą, stosującą od 16 lat HTZ i ma objawy alergiczne. Do spraw tych nie odnosi się także orzeczenie lekarskie. Podniesiono również, że organ zrezygnował z przeprowadzenia dodatkowego badania lekarskiego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia tymczasem odmowa taka, gdy jest to konieczne do uzupełnienia materiału dowodowego, powinna skutkować wydaniem decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Na wstępie Sąd podkreślił, że u I. P. rozpoznano schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych pod poz. 20. 1, tj. zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Bezsporne jest, że w związku z tym schorzeniem przeszła operacją. Kwestią sporną natomiast pozostawało ustalenie związku przyczynowego między warunkami w jakich wykonywała pracę (szeroko ujętymi), a zdiagnozowanym schorzeniem. Orzeczenie lekarskie, a za nimi organy twierdziły, że taki związek istnieje, z kolei zakład pracy twierdził, że takiego związku nie ma.

Jak podkreślił Sąd, postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. I tak zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje byłego pracownika, którego podejrzenie dotyczy, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań, dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Co istotne, jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Pracownik (i tylko pracownik, nie zaś pracodawca), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporz.).

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji podkreślił, że interpretując powyższe zapisy wedle reguł wykładni a contrario, można stwierdzić, iż przepisy rozporządzenia nie dały pracodawcy osoby ubiegającej się o ustalenie choroby zawodowej, prawa skutecznego domagania się od jednostki orzeczniczej I stopnia lub od właściwego organu inspekcji sanitarnej skierowania pracownika na badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Celowość takiej regulacji umacnia przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Oznacza to, że również inspektor sanitarny nie jest władny w ramach swoich kompetencji decyzyjnych wystąpić z żądaniem ponownego badania pracownika przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, mając jedynie uprawnienie do żądania dodatkowej konsultacji ze strony takiej jednostki.

W przedmiotowej sprawie, organ II instancji, w związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu, dotyczącymi kwestii medycznych, zwrócił się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o zajęcie stanowiska dotyczącego tych kwestii. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. Wojewódzki Ośrodek stwierdził, że przy orzekaniu rozpoznania choroby zawodowej uwzględniono wszystkie wymagania medyczne oraz wykluczono pozazawodowe przyczyny zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Stanowisko jednostki orzeczniczej I stopnia zawarte w orzeczeniu z dnia [...] listopada 2010 r., oraz w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. w jednoznaczny i bezsporny sposób stwierdza wysokie prawdopodobieństwo zawodowej etiologii choroby u I. P. i w taki też sposób wyklucza pozazawodowy charakter schorzenia.

Jednocześnie Sąd podkreślił, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym, w tym dokumentacją medyczną i nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację, uznając, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania prawidłowego orzeczenia. W tej sytuacji organ sanitarny II instancji miał prawo uznać, że materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, że podczas zatrudnienia w skarżącej spółce na stanowisku pakowaczki strona była narażona na monotypowe ruchy rąk, powodujące przeciążenie układu ruchu, a upoważniona placówka na podstawie przeprowadzonych badań rozpoznała u niej chorobę zawodową, wskazując w orzeczeniu lekarskim jako okres narażenia zawodowego lata 2001-2009, tj. okres pracy w skarżącej spółce. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest zaś opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Zatem podstawowym - choć nie jedynym - warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywna opinia lekarska wydana w trybie ww. rozporządzenia. Wprawdzie istnieje kontrola, czy możliwość podważenia takich opinii, ale w ograniczonym zakresie. Organ administracyjny orzekający na podstawie takiej opinii winien zwrócić uwagę na jej właściwe uzasadnienie i spełnienie przesłanek formalnych, tylko bowiem właściwie uzasadniona opinia lekarska może być powołana jako podstawa wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. W przeciwnym razie może być ona zakwestionowana w postępowaniu administracyjnym czy sądowoadministracyjnym. Organ zaś jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają organy administracyjne czy sądy, a zatem nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. Jeżeli zatem orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem, organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany.

Wobec powyższego Sąd uznał za niezasadny zarzut skarżącej dotyczący nieprzeprowadzenia wobec zainteresowanej określonych badań w toku postępowania, wskazując, że odnosi się on do merytorycznych kwestii, co do których ani Sąd ani organ nie mogą się wypowiadać. To bowiem lekarz ma wiedzę specjalistyczną co do rozpoznania choroby zawodowej i to on decyduje o tym jakie badania są niezbędne, w jakim zakresie i jak mają zostać przeprowadzone.

Ponadto, jak zauważył Sąd, skarżąca Spółka poza obszernym przytoczeniem publikacji medycznych zawierających uogólnioną informację odnoszącą się do statystycznych oczekiwań związanych z wynikiem zastosowanej kuracji lekarskiej, nie przedstawiła żadnych przeciwdowodów np. w postaci innych opinii lekarskich, które mogłyby podważyć kwestionowane orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu, nie wykazała też, że statystyczna wiedza medyczna znajduje zastosowanie do indywidualnej sytuacji zdrowotnej zainteresowanej.

Wobec tego Sąd stwierdził, że orzeczenie lekarskie uzupełnione przez wyjaśnienia przedstawione na żądanie organu odpowiada prawu, gdyż spełnia warunki formalne, zostało należycie i wyczerpująco uzasadnione, co znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ustalenia oparto na analizie pełnego stanu faktycznego (tj. na analizie narażenia zawodowego, dostępnej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badaniach specjalistycznych). Orzeczenie lekarskie nie budzi też wątpliwości, jest jednoznaczne i konkretne, zawiera argumentację odpowiadającą zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu. Wobec tego Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania tego orzeczenia i nie dopatrzył się wskazywanej przez skarżącą sprzeczności w ustaleniach placówki medycznej.

Jak zaznaczył Sąd, wbrew twierdzeniom skargi, w postępowaniu ustalono, że I. P. w 2009 r. została przeniesiona do innej pracy, bez narażania na monotypowe ruchy rąk.

Końcowo Sąd zauważył, że w myśl ustalonego orzecznictwa przesłanie decyzji do pracodawcy nie stanowi wskazania tego zakładu pracy, jako miejsca, w którym doszło do zachorowania, gdyż organy inspekcji sanitarnej mają jedynie kompetencje do ustalenia, gdzie występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia. Zakład pracy, będący adresatem decyzji, nie staje się automatycznie zobowiązanym do świadczeń z tytułu choroby zawodowej, gdyż zagadnienie odpowiedzialności odszkodowawczej pozostaje poza właściwością organów inspekcji sanitarnej, a do rozpoznawania tego rodzaju spraw są powołane sądy powszechne.

Organ medyczny sprostował także datę przeprowadzenia u skarżącej zabiegu operacyjnego, nie zmieniając swojej opinii co do istoty choroby.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku [...] Sp. z o.o. podniosła następujące zarzuty:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 47 § 1 oraz art. 67 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niedoręczenie skarżącej przez Sąd I instancji odpisu odpowiedzi na skargę i tym samym uniemożliwienie skarżącej zapoznania się przed rozprawą z argumentacją strony przeciwnej oraz pozbawieniu skarżącej możliwości obrony jej praw;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych i w konsekwencji błędnym oddaleniu skargi;

3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym mającymi istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniami przepisów postępowania, to jest art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. i w konsekwencji błędnym oddaleniu skargi;

4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania to jest art. 80 k.p.a. i w konsekwencji błędnym oddaleniu skargi;

5) naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2351 Kodeksu pracy, polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji mimo, że w sprawie nie doszło do ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba pracownika została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy;

6) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie poz. 20 pkt 1 "Wykazu chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym" stanowiącego załącznik do rozporządzenia, które to naruszenie polegało na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji mimo, że w sprawie istniały uzasadnione i niewyjaśnione wątpliwości co do tego czy schorzenie pracownika ma charakter "przewlekły".

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu wniósł o oddalenie tej skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Skarga kasacyjna nie posiada uzasadnionych podstaw, a tym samym nie mogła zostać uwzględniona.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 47 § 1 i art. 67 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegającego na niedoręczeniu skarżącej Spółce odpisu odpowiedzi na skargę, co zdaniem autora skargi kasacyjnej prowadziło do pozbawienia skarżącej możności obrony swych praw, wskazać należy, że zarzut ten nie mógł zostać uznany za uzasadniony. Podkreślić należy, że ewentualne pozbawienie strony możności obrony jej praw należy zawsze badać z odniesieniem się do konkretnych okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie niedoręczenie stronie odpisu odpowiedzi na skargę nie mogło być uznane za pozbawienie jej możności obrony swych praw. Wprawdzie w piśmie tym organ winien odnieść się do zarzutów skargi i zawrzeć swoje stanowisko w sprawie (art. 54 § 2 w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), jednakże zauważyć należy, iż odpowiedź na skargę nie może stanowić uzupełnienia uzasadnienia decyzji i wpływać w ten sposób na ocenę jej legalności. Z powyższych względów niedoręczenie tego pisma procesowego nie może być uznane za równoznaczne z pozbawieniem strony możliwości obrony jej praw i uznaniem, iż postępowanie z tego powodu dotknięte było wadą nieważności.

Nie zasługiwały również na uwzględnienie pozostałe zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej. Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji naruszył przez niewłaściwe zastosowanie przepis art. 2351 Kodeksu pracy, nie dokonano bowiem w sprawie dostatecznych ustaleń co do istnienia związku schorzenia pracownika z wykonywaną pracą. Jak zasadnie podkreślił Sąd pierwszej instancji, za chorobę zawodową w świetle powołanego przepisu uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Podkreślić również wypada, że organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie ma bowiem walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., której wiarygodność organ ocenia na podstawie art. 80 k.p.a.

Jak właściwie przyjął Sąd I instancji, zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u I. P. nastąpiło po wykazaniu przez organ ścisłego związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej przez nią pracy a powstałymi objawami chorobowymi. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydano na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2010 r., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w kwestiach medycznych oraz na podstawie oceny zgromadzonej w dokumentacji lekarskiej dotyczącej choroby zawodowej. Sąd zatem w pełni prawidłowo ocenił ustalenie stanu faktycznego w oparciu jednoznaczne orzeczenie jednostki medycznej, uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy. Jak wynika z akt sprawy, Sąd nie miał podstaw do zakwestionowania postępowania przeprowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organy są bowiem związane orzeczeniami jednostek medycznych i wobec braku przeciwdowodów, mogących podważyć te orzeczenia, nie miały podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich. Konsekwencją stwierdzenia przez Sąd, że w sprawie istniały podstawy do orzeczenia o chorobie zawodowej u I. P. jest również prawidłowe zastosowanie przez Sąd I instancji poz. 20 pkt 1 "Wykazu chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym".

Nie są również zasadne zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Sąd I instancji oddalając skargę w pełni prawidłowo ocenił ustalenie stanu faktycznego w oparciu o jednoznaczne orzeczenia jednostek medycznych. W tej mierze Sąd dokonał w pełni prawidłowej oceny, uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy oraz zawarte uzasadnienie orzeczeń, w których stwierdzono, że analiza dokumentacji lekarskiej, przeprowadzone konsultacje specjalistyczne oraz wyniki badań pomocniczych dają podstawy do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.