Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SO/Łd 4/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-05-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 0001
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części - wynik kończący w SO
Powołane przepisy: article: art. 243 par.1, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par.1 pkt 2, art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 13 maja 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawczyni B. T. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu 3 kwietnia 2013 roku B. T. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłami utrzymania są świadczenia emerytalne małżonków w łącznej wysokości ok. 4.400 zł, dochody z najmu lub dzierżawy rzędu 38.552 zł za rok ubiegły oraz dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą w postaci usług budowlanych. Z tego tytułu wnioskodawczyni w 2012 roku osiągnęła dochód w wysokości 1.228.150 zł zaś jej dochód za 2011 rok wyniósł 1.903.975 zł. Z nadesłanego bilansu firmy za pierwsze trzy miesiące 2013 roku wynika, że wartość jej środków trwałych wynosi 3.638.225 zł, wartość aktywów obrotowych zamyka się kwotą 6.628.396 zł w tym środki pieniężne zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych stanowią kwotę 84.634 zł. Wyciągi z rachunków bankowych wnioskodawczyni obrazują, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy w dniu 25 marca br. na jeden z jej rachunków wpłynęła kwota 933.760 zł W bieżącym roku podatkowym firma skarżącej dotychczas nie przyniosła dochodu rachunek zysków i strat do końca marca br zamknął się stratą w wysokości 270.903 zł, zaś jej obroty ustalone w oparciu o nadesłane deklaracje VAT-7 wyniosły w styczniu br. 401.429 zł, w lutym 277.592 zł, zaś w marcu 973.709 zł. Wnioskodawczyni jest właścicielką trzech działek położonych w T. M. o powierzchni 447 m2 zabudowanej budynkiem o powierzchni 40 m2, o powierzchni 33.513 m2 z budynkiem o powierzchni 183 m2, oraz niezabudowanej nieruchomości o powierzchni 10.000 m2., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wnioskodawczyni mieszka w domu będącym własnością jej córki na zasadzie prawa dożywocia ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości ok. 1000 zł miesięcznie w sezonie grzewczym, kiedy to ok. 800 zł wynosi opłata za gaz. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazała, że obecnie ma zaciągnięte kredyty i pożyczki w trzech różnych bankach na łączną kwotę ok. 6.321.808 zł z czego do spłaty pozostała jej jeszcze kwota 4.549.378 zł. Na majątku wnioskodawczyni został ustanowiony szereg zabezpieczeń związanych z toczącymi się wobec niej postępowaniami podatkowymi za lata 2006-2010, na podstawie nieostatecznych decyzji podatkowych zaopatrzonych w rygor natychmiastowej wykonalności podatniczka była zobowiązana do wpłaty wynikających z nich należności w wysokości ok. 1.300.000 zł. . Bark dostępu do tak znacznych kwot pieniędzy oraz brak możliwości swobodnego rozporządzania posiadanym majątkiem stwarza konieczność minimalizowania sporych kosztów prowadzonej działalności gospodarczej w konsekwencji wnioskodawczyni nie jest w stanie bez uszczerbku dla prowadzonej działalności i zachwiania płynności finansowej dokonać jednorazowej wpłaty w postaci wpisu od skargi.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Wniosek nie jest zasadny.

Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.

Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe którego źródłami utrzymania są świadczenia emerytalne małżonków w łącznej wysokości ok. 4.400 zł, dochody z najmu lub dzierżawy rzędu 38.552 zł za rok ubiegły, co w przeliczeniu na miesiąc daje dochód rzędu 3.200 zł oraz dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą w postaci usług budowlanych. Z tego tytułu wnioskodawczyni w 2012 roku osiągnęła dochód w wysokości 1.228.150 zł, wobec powyższego jej miesięczny dochód z tego tytułu wyniósł ok. 100.000 zł. Wnioskodawczyni wraz z mężem zamieszkuje w domu będącym własnością jej córki na zasadzie prawa dożywocia, ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie, jest także właścicielką trzech działek położonych w T. M. o powierzchni 447 m2 zabudowanej budynkiem o powierzchni 40 m2, o powierzchni 33.513 m2 z budynkiem o powierzchni 183 m2, oraz niezabudowanej nieruchomości o powierzchni 10.000 m2., nie posiada innego majątku ani oszczędności. W bieżącym roku firma skarżącej na razie nie przyniosła dochodów średni miesięczny obrót firmy w okresie od stycznia do marca kształtuje się na poziomie ok.550.000 zł. Z nadesłanego bilansu firmy za pierwsze trzy miesiące 2013 roku wynika, że wartość jej środków trwałych wynosi 3.638.225 zł, wartość aktywów obrotowych zamyka się kwotą 6.628.396 zł w tym środki pieniężne zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych stanowią kwotę 84.634 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie, której dotyczy przedmiotowy wniosek o prawo pomocy (3.896 zł) oraz fakt, że przed tutejszym sądem ze skargi wnioskodawczyni zawisła druga sprawa a łączna wysokość obciążających skarżącą opłat sądowych wynosi 7.426 zł stosowanie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Miesięczne dochody posiadane przez wnioskodawczynię na utrzymanie w zestawieniu z wysokością koniecznych jego kosztów wskazują, że jest ona wstanie wygospodarować środki potrzebne na pokrycie obciążających ją kosztów procesu. Dodatkowo znacznej wartości majątek, który jest własnością skarżącej oraz wielkość obrotów prowadzonej przez nią działalności gospodarczej przeczy jej twierdzeniom o braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Za przyznaniem skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać jedynie eksponowana przez nią okoliczność zapłaty należności z kwestionowanych w decyzji podatkowych oraz konieczności spłaty wysokich kredytów bankowych, które mogą zachwiać płynnością finansową jej firmy. W tym miejscu jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 par 1 pkt 2 p.p.s.a. okolicznością uzasadniająca przyznanie stronie prawa pomocy jest zaistnienie sytuacji, w której uiszczenie kosztów sądowych doprowadzi do uszczerbku w dochodach strony skutkującego brakiem środków na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania. Podnoszona przez stronę , nie wynikająca z nadesłanych dokumentów hipotetyczna możliwość zachwiania płynności finansowej jej firmy nie może stanowić okoliczności uzasadniającej zwolnienie podatniczki od obowiązku poniesienia kosztów procesu. Mimo trudności związanych z zajęciami na majątku wnioskodawczyni oraz koniecznością uiszczenia wynikających ze skarżonych decyzji kwot podatku strona w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą na duża skalę, w ramach której obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Oceny takiej nie zmienia okoliczność, iż działalność ta w chwili obecnej przynosi straty ani fakt znacznej kwoty zaciągniętych kredytów bankowych. Bieżący spadek obrotów w porównaniu z rokiem ubiegłym, zwiększenie jej kosztów i związana z tym strata w działalności gospodarczej nie świadczy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącą. O braku możliwości poniesienia kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie nie przesądza także okoliczność spłacania przez skarżącą zaciągniętych kredytów. Przeciwnie biorąc pod uwagę obecne realia, tj. konieczność spełnienia wysokich kryteriów majątkowych przy obliczaniu zdolności kredytowej, uzyskanie i korzystanie z kredytów odnawialnych w rachunku bieżącym wskazuje na płynność finansową skarżącej. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżąca będąca przedsiębiorcą i właścicielem znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

mk