Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 833/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140
journal: Dz.U. 2017 poz 2126
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej zwana: k.p.a.) oraz art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2126 ze zm. - dalej zwana: p.g.g.), po rozpatrzeniu odwołania P. P. od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] r. nr [...] ustalającej opłatę podwyższoną w wysokości [...] zł za wydobycie kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji z terenu działki nr [...] obręb [...] położonej w miejscowości Z., gm. L., powiat N. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] r. do Okręgowego Urzędu Górniczego w K. wpłynęło doniesienie o prowadzonym przez P. P. (dalej zwany: strona lub skarżący) wydobyciu kopaliny z terenu działek nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości Z., gmina L.

Pracownicy Okręgowego Urzędu Górniczego w K. przeprowadzili [...] r. wizję w terenową w/w działek i stwierdzili istnienie wyrobiska z którego dokonywano eksploatacji kruszywa naturalnego. Na miejscu nie zastano żadnych osób ani sprzętu związanego z eksploatacją. Uprawnieni pracownicy wykonali pomiary geodezyjne obszaru objętego poborem kruszywa naturalnego oraz dokumentację fotograficzną. Jednocześnie organ nadzoru górniczego ustalił, że w stosunku do działek nr [...], [...], [...], [...] obręb [...] w miejscowości Z., gmina L. Starosta n. nie wydawał decyzji lub pozwoleń dot. ich zagospodarowania, w tym koncesji na eksploatację kruszywa. Z kolei Komenda Policji w S. poinformowała, że ustaliła skarżącego jako sprawcę wydobycia kruszywa na działce nr [...], który przyznał się do popełnienia wykroczenia i poddał się dobrowolnie karze.

Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego postanowieniem z [...] r. wszczął w stosunku do skarżącego postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobycie kruszywa naturalnego bez koncesji. W toku postępowania organ ustalił i stwierdził, że podmiotem, który wydobywał kopalinę bez wymaganej prawem koncesji na działce nr [...] był skarżący, a dla tego terenu nie została wydana koncesja na wydobywanie kopaliny ani decyzja w sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów nie udzielono też pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia na budowę.

Dalej organ stwierdził, że przeprowadzone w toku wizji terenowej pomiary kubatury pustki powstałej po wydobyciu kopaliny pozwoliły ustalić całkowitą objętość wyeksploatowanego kruszywa. Obliczenia dokonano metodą trójkątów przy użyciu programu WinKalk. Organ ustalił i przyjął, że objętość całkowita wyeksploatowanego złoża wyniosła [...] m3 , co przy gęstości złoża [...] Mg/m3 wynikającej z Karty złoża "[...]" z zasobów Państwowego Instytutu Geologicznego w W., pozwoliło obliczyć ilość wydobytego kruszywa, która wyniosła [...] Mg. Przyjmując stawkę za wydobycie kruszywa w wysokości [...] za Mg (Obwieszczenie Ministra Środowiska z 23.08.2016 r. – MP z 2016 r. poz. 888), opłata podwyższona, na podstawie art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 p.g.g., wyniosła [...] zł. Ustalenia i rozstrzygnięcie w w/w zakresie Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. zawarł w decyzji z [...] r.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wydobyta w nieznacznej ilości kopalina służyła wyłącznie jego celom prywatnym, tj. utwardzeniu drogi dojazdowej do własnego domu mieszkalnego. Powstałe wyrobisko zostało już zasypane i doprowadzone do stanu pierwotnego.

Strona zarzuciła, że wizja terenowa z [...] r., dokonanie pomiarów geodezyjnych oraz sporządzenie dokumentacji fotograficznej w celu ustalenia czy na działce nastąpiło pozyskiwanie kopalin bez wymaganej koncesji, nastąpiło z naruszeniem art. 10 § 1 oraz art. 79 k.p.a. Mianowicie pracownicy OUG wtargnęli bezprawnie na działkę nr [...], nie zapewnili stronie udziału w tej czynności, nie powiadamiając nawet o niej, czym naruszyli także art. 7 k.p.a.

Dalej skarżący zarzucił, że obliczając wysokość opłaty organ nie wziął pod uwagę, że górna krawędź skarpy otaczająca działkę [...] była podniesiona z uwagi na usypywaną w tym miejscu drogę dojazdową. Co więcej, organ pominął, że skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, a wydobycie nieznacznej ilości kruszywa na własne potrzeby nie wiązało się z zamiarem jego gospodarczego wykorzystania. Przyznał przy tym, że z powodu braku wiedzy nie powiadomił właściwego organu o wydobyciu kopaliny. Uważa jednak, że niedopełnienie formalności spowodowało naliczenie "kary" rażąco niewspółmiernej do popełnionego zaniedbania.

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w toku postępowania odwoławczego uzupełnił zebrane w sprawie dowody o materiały z postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w N. w sprawach o sygn. [...] i [...]. W obu tych sprawach, według wniosków o ukaranie oraz dowodów z protokołów przesłuchania osoby co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia wniosku o ukaranie (strony), skarżący przyznał się do wydobywania kopaliny w okresie od [...] r. do [...] r. na działkach [...], [...], [...], [...], a Sąd wyrokami z 18 września 2017 r. i 27 listopada 2017 r. uznał obwinionego za winnego zarzucanego mu czynu. Ponadto organ odwoławczy zlecił organowi I instancji przeprowadzenie wizji terenowej – działki nr [...] – z udziałem skarżącego. Dowody w w/w zakresie organ włączył do akt postanowieniem z [...] r.

Po analizie całości materiałów zgromadzonych w sprawie oraz treści odwołania organ, zaskarżoną decyzją, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podzielił stanowisko tego organu co do przyjętej podstawy wymiaru opłaty, sposobu jej wyliczenia oraz kwoty samej opłaty.

Powołując się na ustalony stan faktyczny sprawy organ odwoławczy za bezsporne przyjął, że na terenie nieruchomości gruntowej nr [...] doszło do odłączenia kopaliny od złoża, a zatem do wydobycia. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego zaznaczył, że wydobyciu kruszywa nie zaprzecza sam skarżący, co więcej, okoliczność tę potwierdził w piśmie z [...] r. Fakt wydobycia kruszywa naturalnego z w/w działki potwierdzają również materiały z akt Sądu Rejonowego w N., w tym dowody z protokołów przesłuchania osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia wniosku o ukaranie (skarżącego). Ponieważ skarżący nie posiadał koncesji na wydobycie kopaliny, pozwolenia na budowę, pozwolenia wodnoprawnego, decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów, czy też zatwierdzonego projektu robót geologicznych, ani nie dokonał zgłoszenia zamiaru wydobycia kopaliny z działki nr [...] (art. 4 p.g.g.), to ustalenie opłaty podwyższonej na podstawie art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. było zasadne.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ dodał, powołując się na art. 153 p.g.g., że w sytuacji, gdy pracownicy organu nadzoru górniczego stwierdzą wykonywanie działalności, o której mowa w art. 140 ust. 1 p.g.g., mogą podjąć stosowne czynności, w tym wykonać pomiary, w celu ustalenia opłaty podwyższonej. Oznacza to, że wizja terenowa z [...] r. ujawniająca nielegalną eksploatację kruszywa naturalnego z dziatki nr [...] miała charakter legalny, wykonana została w granicach kompetencji, tj. upoważnienia do przeprowadzania czynności kontrolnych — wizji terenowej w miejscach wydobywania kopalin. Przepis art. 153 p.g.g. stanowi lex specialis w stosunku do przepisów K.p.a. w zakresie oględzin, stąd nie doszło do naruszenia przepisów art. 10 i art. 79 K.p.a.

Dalej organ dodał, że skarżącemu, obecnemu w trakcie oględzin [...]r., wskazano miejsce wykonania pomiaru w dniu [...] r., wyjaśniono metodę wykonania pomiaru (pomiar GPS przy użyciu odbiornika TRIMBLE R8S i kontrolera TRIMBLE TSC3) oraz sposób dokonania obliczeń kubatury wydobytej kopaliny, a nadto wyjaśniono, że do jej obliczenia uwzględniono jedynie warstwę zlotową (bez nadkładu). Do protokołu z [...]r. skarżący nie wniósł zastrzeżeń.

W kwestii nie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej i wydobywania kruszywa bez zamiaru jego gospodarczego wykorzystania organ wyjaśnił, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla stosowalności art. 140 ust. 1 p.g.g. W rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 p.g.g.). Oznacza to, że proces odłączania kopaliny od jej złoża stanowi wydobycie, i nie ma tu znaczenia czy doszło do zbycia kopaliny, czy nie. Nie mają też znaczenia pobudki, jakie stoją za osobą wydobywającą kopaliny.

Uznając, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie i nie podważają prawidłowości ustalonej opłaty podwyższonej, organ II instancji zaakceptował sposób jej ustalenia i przyjął w wysokości takiej, jak organ I instancji.

W skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia w całości oraz umorzenia postępowania, skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez niepodęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

- art. 4 p.g.g. poprzez pominięcie faktu, że wydobywano kruszec w ilości nieznacznej w procesie rozłożonym w czasie, wyłącznie w celu zaspokojenia potrzeb własnych;

- art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b p.g.g. poprzez wstęp na teren działki nr [...] w celu dokonania pomiarów geodezyjnych i sporządzenie dokumentacji fotograficznej bez okazania legitymacji służbowej.

Zdaniem strony organ błędnie przyjął, że cały uzysk kopaliny miał miejsce w 2017 r., skutkiem czego wyłączył zastosowanie art. 4 p.p.g., które pozwala na jej wydobycie w ilości nie większej niż [...] m3 rocznie. Wydobycie kopaliny służyło wyłącznie do celów utwardzenia drogi dojazdowej w obrębie własnego domu mieszkalnego, tj. na własne potrzeby, i nie polegało na jednorazowym nawiezieniu materiału, czego organ jednak nie zbadał i czym naruszył art. 7 k.p.a., przyjmując stan wyrobiska jedynie z dnia wizji terenowej.

Skarżący argumentował, że stwierdzone przez organy wyrobisko nie jest w całości złożem. Nie można bowiem mówić o kopalinie w sytuacji, kiedy prócz żwiru wyrobisko zawierało płonne skaty i nieużyteczną do zasypki drogi ziemię.

Dalej skarżący z jednej strony podniósł, że w czasie postępowania administracyjnego, jak i w trakcie czynności funkcjonariuszy Policji, nie zaprzeczał, że wydobywał kruszywo ze swojej działki. Z drugiej jednak strony stwierdził, że poddając się dobrowolnie karze wprawdzie uznał, że nawet nieznaczne wydobycie bez koncesji bądź zgody było zawinione, jednak nigdy nie przyznał się do wydobycia kopaliny z terenu innych działek i żadne postępowanie w takiej sprawie się przeciwko niemu nie toczyło.

W kwestii pomiarów przeprowadzonych [...] r. podczas wizji w terenie działki nr [...] zwrócił uwagę, że pracownicy organu nadzoru górniczego nie okazali legitymacji służbowej, przez co nie byli uprawnieni do wykonania takich czynności, a ustawodawca nie przewiduje odstępstw od dopełnienia w/w wymogu.

Co do wpływu prowadzenia działalności gospodarczej na ustalenie opłaty podwyższonej skarżący stwierdził, że nie prowadzi i nigdy nie prowadził takiej działalności, a wydobycie nieznacznej ilości kruszywa nie wiązało się z zamiarem jego gospodarczego wykorzystania. Urobek wydobył na własne potrzeby, a nie w celach zarobkowych. Zarówno to, jak i późniejsze zasypanie wyrobiska i doprowadzone terenu do stanu pierwotnego powoduje, że naliczenie "kary" jest rażąco niewspółmierne do popełnionego zaniedbania.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

W pierwszym rzędzie należy określić ramy prawne regulujące kwestie wydobywania kopalin oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie.

Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1131 ze zm. – dalej zwana: p.g.g.) złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Oznacza to, że proces odłączania kopaliny od jej złoża stanowi wydobycie.

Ponadto, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 2 p.g.g., działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji.

W myśl art. 4 ust. 1 p.g.g., przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie:

1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych;

2) nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym;

3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości.

Jednakże ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania – ust. 2 art. 4 p.g.g.

W przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 – ust. 3 art. 4 p.g.g. Przepis ten stanowi, że opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny.

W odniesieniu do kwestii wydobycia kopalin w celu zaspokojenia "potrzeb własnych", konieczne jest ustalenie charakteru tego wydobycia, jak również tytułu prawnego do wydobywanego złoża. W praktyce chodzi o wydobycie złoża objętego prawami podmiotowymi (prawem własności, wieczystego użytkowania), pozbawionego cech działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.) – bez prawa do rozporządzania kopaliną. W takim przypadku stosuje się złagodzone rygory prawa górniczego, lecz co do zasady działalność taka prawu temu podlega. Przepis ten nie miał jednak w rozpoznawanej sprawie zastosowania.

Istota sporu między stronami dotyczy przede wszystkim tego, czy skarżący powinien zostać obciążony opłatą podwyższoną za prowadzenie wydobycia kruszywa bez koncesji z terenu własnej działki nr [...], skoro nie wykonywał działalności gospodarczej, wydobycie prowadził na własne potrzeby i w dłuższym okresie, a zatem przepisy o opłacie podwyższonej nie powinny mieć w jego przypadku zastosowania.

W sporze tym rację należy przyznać organowi.

Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej przepisy art. 4 ust. 1 i 2 p.g.g., ten kto zamierza podjąć wydobywanie, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania. W rozpatrywanej sprawie skarżący, co jest niesporne, zawiadomienia takiego nie dokonał. Przyznał to zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, a nadto w toku wizji terenowej [...] r. Nie dysponował też stosowną koncesją na eksploatację kruszywa, czego nie kwestionuje. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi w powyższym zakresie Sąd uznał za całkowicie niezasadne. Nie ma przy tym znaczenia przez jak długi okres prowadził skarżący wydobycie i jakie ilości wydobywał w tych okresach na własne potrzeba, skoro w żadnym przypadku faktu tego nie zgłosił właściwemu organowi, a tylko w takim przypadku możliwe było niestosowanie przepisów o opłacie podwyższonej.

Co do nieprowadzenia działalności gospodarczej i nieuzyskiwania korzyści z eksploatacji kopaliny wyjaśnić trzeba, że z wydobyciem mamy do czynienia wówczas, gdy substancja została odłączona od złoża. Kwestia przeznaczenia czy powodu dokonywania prac wydobywczych (działalność gospodarcza czy nie, uzyskiwanie korzyści czy nie) nie jest cechą istotną. Również zbywanie wydobytego materiału nie stanowi przesłanki uznania odłączenia kopalin za ich wydobycie. Z wydobyciem mamy do czynienia zarówno w przypadku zbycia uzyskanych kopalin, jak i wówczas, gdy odłączona substancja nie była sprzedawana albo przeznaczona do sprzedaży, nie ma też znaczenia sposób zagospodarowania oddzielonych kopalin. Przesądzające dla ustalenia opłaty podwyższonej jest wydobycie wykonywane bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych, chyba że ten, kto zamierza podjąć wydobywanie z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomi właściwy organ nadzoru górniczego o zaistnieniu przesłanek z art. 4 ust. 1 i 2 p.g.g., co w sprawie nie miało miejsca.

Jak ustalił Dyrektor OUG w K. na podstawie protokołu z wizji terenowej z [...] r., na terenie działek nr [...], [...], [...], [...] obręb [...] w miejscowości Z., istnieją wyrobiska z których skarżący w okresie od [...] do [...] r. dokonywał eksploatacji kruszywa naturalnego. Powyższe nie budzi wątpliwości zważywszy, że skarżący przesłuchany [...] r. w Komisariacie Policji w S. przyznał - oskarżony o to, że w okresie od [...] r. do [...] r. w miejscowości Z. na działkach nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] bez wymaganej koncesji wykonywał działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż – że działalność taką prowadził. Przyznał się do popełnienia wykroczenia i poddał się dobrowolnie karze. Wprawdzie w skardze skarżący twierdzi, że nie przyznał się do eksploatacji kruszywa z w/w działek, jednak przeczy temu podpisany przez niego w/w protokół z [...] r. Okoliczność ta nie ma jednak kluczowego znaczenia w sprawie, bowiem objęta zaskarżoną decyzją opłata podwyższona naliczona została jedynie od eksploatacji prowadzonej na działce nr [...].

Zdaniem Sądu zgromadzenie i ocena dowodów dokonane przez organ nie naruszają prawa. Jako dowód dopuszczono wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w szczególności dowody z dokumentów oraz oględzin. Pozwoliło to – wbrew zarzutom skargi - na wyczerpujące ustalenie okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia, stosownie do art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., a dalej na dokonanie właściwej oceny zebranych dowodów - w myśl art. 80 w/w ustawy. Podkreślić trzeba, że swobodna ocena dowodów polega na tym, że organ nie jest skrępowany żadnymi wymogami co do preferencji poszczególnych dowodów i może zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny. Niewątpliwie swobodna ocena nie oznacza oceny dowolnej, gdyż organ w uzasadnieniu decyzji musi wykazać dlaczego przyjął taki, a nie inny stan jako podstawę swego rozstrzygnięcia. Przepis art. 80 k.p.a. nie wyznacza jednak organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Kryteriom tym organ sprostał. Sąd, dokonując kontroli działania organu w tym zakresie, nie dopatrzył się nieprawidłowości.

Przy obliczeniu ilości wydobytej kopaliny z wyrobiska prawidłowo organ przyjął pomiary sytuacyjno-wysokościowe przedstawione w "Dokumentacji ustalające ilość kopaliny wydobytej bez koncesji" z nieruchomości nr [...]. Wynika z nich, a także pozostałych ustaleń w sprawie, w szczególności z protokołów oględzin oraz zdjęć, że uprawnieni pracownicy OUG wykonali metodą GPS, przy użyciu specjalistycznego oprogramowania, pomiary geodezyjne obszaru objętego poborem kruszywa naturalnego, w tym z działki nr [...]. Bez wymaganej koncesji wyeksploatowanego [...] m3 złoża. Raport z pomiaru zawierający siatkę punktów pomiarowych, tabelę wektorów oraz parametry odwzorowania został załączony do akt sprawy. Średnią gęstość nasypową złoża słusznie przyjęto na poziomie [...] Mg/m3 , wzorując się na danych z Karty pobliskiego złoża "[...]" z zasobów Państwowego Instytutu Geologicznego w W. Pozwoliło to ustalić ilość wydobytego kruszywa na [...] Mg. Ustalenia szczegółowe w tym zakresie Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. zawarł w "Dokumentacji ustalające ilość kopaliny wydobytej bez koncesji" z nieruchomości nr [...]. Przyjmując, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Środowiska z 23 sierpnia 2016 r. w sprawie stawek opłat na rok 2017 z zakresu przepisów Prawa geologicznego i górniczego (M .P. 2016 r. poz. 888) stawkę opłaty eksploatacyjnej dla piasków i żwirów w wysokości [...] zł za tonę, opłata podwyższona wyniosła [...] zł. Szczegółowe wyliczenia w tym zakresie, z podaniem współrzędnych statycznych dla lokalizacji, zawierają akta sprawy. Inspektor OUG ustalając zakres wydobycia posłużył się specjalistycznym sprzętem GPS oraz obliczeniami. Pomiarów dokonano w oparciu o odczyty wektorów GPS. Sposób obliczenia objętości mas kruszywa zobrazowano tabelarycznie z odniesieniem się do konkretnych punktów pomiarowych. Rzetelności pomiarów zarówno wyrobiska jak i urobku skarżący nie kwestionował. Stwierdził wprawdzie, że całość złoża nie stanowiła kopaliny, gdyż oprócz żwiru były tam pyły płonne oraz zasypki, jednak nie potwierdziła tego wizja terenowa. Dodać trzeba, że pracownicy OUG w K. wskazali, że do pomiarów przyjęli wyłącznie warstwę złożową i pominęli warstwę nadkładu. Dodali, że według stanu na [...] r. (powtórna wizja terenowa) wyrobisko zostało zasypane materiałem ziemnym, co może tłumaczyć aktualną obecność zasypki.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zgodzić się należało z organami obu instancji, że czynności wykonywane przez skarżącego stanowiły działalność górniczą, polegającą na wydobyciu kopaliny w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 p.g.g. Świadczy o tym stan terenu eksploatacji kopaliny zobrazowany na zdjęciach, a sam skarżący nie przeczył tym ustaleniom, a jedynie wskazywał, że gospodarcza eksploatacja złoża nie była przez niego prowadzona. Te argumenty zostały przez organy zbadane, a wyprowadzone wnioski nakazały uznać skarżącego za prowadzącego wydobycie. Z wydobyciem mamy bowiem do czynienia już wówczas, gdy kopalina zostanie odłączona od złoża. Sposób zagospodarowania oddzielonych kopalin nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Również pobudki, jakimi kierował się skarżący nie mogły przesądzać o tym, że prowadzona działalność nie stanowi wydobycia kopalin, jeśli zważyć, że w jej trakcie dokonywał on oddzielenia kopaliny od złoża. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje w związku z tym zarzut skargi, że organy nie ustaliły, czy działalność miała charakter zarobkowy. Jedynymi kryteriami w tym względzie jest ustalenie podmiotu, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji oraz faktu odłączenia mas kruszywa od złoża. Te fakty zostały stwierdzone.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b p.g.g. poprzez wstęp na teren działki nr [...] w celu dokonania pomiarów geodezyjnych i sporządzenie dokumentacji fotograficznej bez okazania legitymacji służbowej, co czyni wykonanie pomiarów bezprawnym, wyjaśnić trzeba, że w świetle tej regulacji, przy wykonywaniu nadzoru i kontroli upoważnionym pracownikom organów administracji geologicznej oraz pracownikom organów nadzoru górniczego, w granicach ich właściwości rzeczowej i miejscowej, przysługuje, po okazaniu legitymacji służbowej, prawo całodobowego wstępu, wraz z pracownikami pomocniczymi, rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem do miejsc wydobywania kopalin. Przepis ten, w zakresie w nim określonym, daje pracownikom organów nadzoru górniczego uprawnienie wstępu na teren wydobywania kopaliny z pominięciem zasady oficjalności wyrażonej m.in. w art. 10 k.p.a. Czynności nadzoru w tej jego fazie mają bowiem miejsce jeszcze przed wszczęciem postępowania, gdy ustaleniu podlega sam fakt prowadzenia eksploatacji, a strona przyszłego postępowania, a niekiedy właściciel terenu, nie są jeszcze znane. W tej sytuacji, przy braku jakichkolwiek osób (poza pracownikami organu) uczestniczących w wizji terenowej – w tej sprawie potwierdzają to zapisy protokołu z [...] r. - okazanie legitymacji nie mogło, z oczywistych względów, mieć miejsca, choć w protokole pracownicy organu powołali się na posiadanie stosownych legitymacji. Nie czyni to prowadzonych czynności bezprawnymi, w świetle uprawnień z art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b p.g.g. Inaczej jest w sytuacji, gdy wizja przeprowadzana jest w toku postępowania administracyjnego, bądź dochodzi do kontroli przedsiębiorcy (zob. art. 154 ust. 1 p.g.g.). Wówczas wymóg okazania legitymacji służbowej powinien być zrealizowany na zasadach określonych w tych przepisach. W tej sprawie wizja terenowa z [...] r., a więc przeprowadzona w toku postępowania, nie jest przez skarżącego kwestionowana.

W świetle przytoczonych już regulacji prawnych, biorąc pod uwagę, że to skarżący był osobą, która prowadziła działalność bez wymaganej koncesji, nie budzi wątpliwości, że w takim przypadku (stwierdzenia wydobywania kopaliny), na organie nadzoru górniczego ciążył obowiązek wydania decyzji wymierzającej osobie fizycznej, dokonującej nielegalnego wydobycia kopaliny, podwyższoną opłatę (art. 140 ust. 3 p.g.g.).

Zgodnie z art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. opłatę podwyższoną za wydobywanie kopaliny ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny, co prawidłowo ustalił organ odwoławczy.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organ przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym do wydania decyzji zakresie, a skarżący miał zapewnione prawo czynnego udziału w tym postępowaniu. Dokonując oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska strony organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów, nie naruszając art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), skargę oddalił.