Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1618/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c,  art. 200,  art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 126 ust. 1 i 2,  art. 121d ust. 2 i 5  lit. b i c,  art. 121c  ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi K.P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie potrącenia części uposażenia z tytułu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie 1) uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], 2) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego K.P. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w sprawie potrącenia asp. szt. K. P. 1/30 uposażenia za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w okresie od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] lutego 2017 r., tj. 9/30 uposażenia, w związku z niedostarczeniem przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych zwolnienia lekarskiego w ustawowym terminie 7 dni od dnia jego otrzymania oraz uznaniem okresu od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] lutego 2017 r. za nieusprawiedliwioną nieobecność w służbie.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2017 r. asp. szt. K. P. został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie potrącenia mu otrzymanego uposażenia za czas nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w okresie od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] lutego 2017 r.

Podaniem z dnia [...] marca 2017 r. policjant wyjaśnił, że od dnia [...] lutego 2017r. miał zaplanowany urlop wypoczynkowy. W dniu [...] lutego 2017 r. (sobota) dostał gorączki ponad 39°C, która utrzymywała się do dnia [...] lutego 2017 r. Tego dnia policjant poszedł do lekarza rodzinnego w Ośrodku Zdrowia w [...], bowiem gorączka wzrosła do 39,8°C. Lekarz stwierdził, że wymieniony "ma grypę", kazał mu ją "wygrzać" i co najmniej 10 dni leżeć w łóżku. Policjant, pomimo zażywania leków, nadal miał temperaturę ciała w granicach 38°C, dlatego około godziny 13:35 wysłał do swojego przełożonego wiadomość sms, informującą, że jest chory i był u lekarza. W odpowiedzi przełożony wysłał wiadomość sms o treści "L4 na jaki okres wpisać", na którą policjant odpowiedział o godzinie 18:14, wskazując, że nadal ma wysoką temperaturę, a powrót do pracy nastąpi w dniu [...] lutego 2017 r. W dniu [...] lutego 2017 r. asp. szt. K. P. skontaktował się telefonicznie ze swoim przełożonym i poinformował go, że "w środę będzie w pracy". Zaświadczenie wystawione przez lekarza przekazał natomiast żonie, mającej je oddać M. P., która pełni służbę w KWP w [...]. W rozmowie z M. P. policjant ustalił jednak, że wymieniona przebywa na urlopie wypoczynkowym. Sytuacja ta miała miejsce w godzinach popołudniowych w dniu [...] lutego 2017 r., zatem placówka pocztowa była już nieczynna. Następnego dnia ([...] lutego 2017 r.) żona policjanta dostała gorączki, zachorował również ich pięcioletni syn. W piątek zaś ([...] lutego 2017r.) żona i syn udali się do lekarza. Policjant wskazał, że nie rozmawiał z żoną na temat zwolnienia lekarskiego, które nadal posiadała. Stwierdził, że "dwudniowe spóźnienie" z przekazaniem zwolnienia lekarskiego nie było spowodowane zaniedbaniem, czy też lekceważącym podejściem do przepisów prawa. Wniósł przy tym o uznanie opóźnienia w dostarczeniu zwolnienia lekarskiego, jako spowodowanego z przyczyn niezależnych od niego i umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W piśmie z dnia [...] marca 2017 r. Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w [...] podał, że asp. szt. K. P. wielokrotnie przebywał na zwolnieniach lekarskich lub opiece nad chorym członkiem rodziny, jednak nieterminowe dostarczenie druku L4 nastąpiło po raz pierwszy. Dalej wskazał, że policjant przekazując omawiane zaświadczenie lekarskie żonie wiedział, że nie zostanie ono dostarczone do KWP w [...], bowiem M. P. przebywała na urlopie wypoczynkowym. W piśmie strony brak jest natomiast informacji na temat próby przesłania zaświadczenia lekarskiego za pośrednictwem poczty. Tym samym wyjaśnienia policjanta nie są wystarczające do uznania, że niedostarczenie zaświadczenia lekarskiego nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. do organu I instancji wpłynęło podanie z dnia [...] marca 2017 r. A. P. (żony policjanta), w którym wymieniona potwierdziła wcześniejsze oświadczenie męża. Wyjaśniła także, że zapomniała o zwolnieniu lekarskim męża i dopiero w dniu [...] lutego 2017 r., w godzinach wieczornych, zwróciła je mężowi, który dopiero od tego momentu miał pewność, że zwolnienie to nie zostało dostarczone. Wskazała również, że mąż przebywając w przeszłości na zwolnieniu lekarskim trwającym powyżej 7 dni, wysyłał swojemu przełożonemu zdjęcie tego zwolnienia, a oryginał dostarczał po powrocie do pracy, co stanowi kolejny dowód na to, że policjant nigdy nie lekceważył obowiązków służbowych.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] organ I instancji dopuścił organizację społeczną, tj. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów w [...] do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Podaniem z dnia [...] maja 2017 r. Zarząd Terenowy NSZZ Policjantów KWP w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o uznanie, iż niedostarczenie w terminie 7 dni zwolnienia lekarskiego przez asp. szt. K. P. spowodowane było przyczynami od niego niezależnymi. W uzasadnieniu wskazano, że wymieniony jest członkiem ww. Zarządu Terenowego, w którym pełni funkcję [...], zaś członkiem NSZZ Policjantów jest od początku służby, tj. od [...] lat. Ponadto od wielu lat działa społecznie na rzecz Komendy, niejednokrotnie w czasie wolnym od służby, a przedmiotowa sprawa jest jednorazowym incydentem.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] czerwca 2017 r. wydał rozkaz personalny nr [...], mocą którego, na podstawie art. 126 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 121d ust. 2 i ust. 5 oraz w związku z art. 6f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782, ze zm.), uznając okres od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] lutego 2017 r. za nieusprawiedliwioną nieobecność asp. szt. K. P. w służbie, potrącił wymienionemu 1/30 uposażenia za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w powyżej wskazanym okresie, tj. 9/30 uposażenia, w związku z niedostarczeniem przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych zwolnienia lekarskiego w ustawowym terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 k.p.a., organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W dniu [...] czerwca 2017 r. asp. szt. K. P. wniósł odwołanie od ww. rozkazu personalnego zarzucając naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 126 ust. 1 i 2 ustawy o Policji oraz błędną wykładnię art. 121d ust. 1 i 3 ww. ustawy, poprzez uznanie utraty prawa do uposażenia z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w sytuacji, gdy skarżący podczas zwolnienia lekarskiego nie miał zaplanowanej służby, gdyż udzielono mu planowanego urlopu wypoczynkowego,

- art. 9 w zw. z art. 131 k.p.a. przy zast. art. 31 § 3 k.p.a. oraz art. 108 k.p.a.

W uzasadnieniu policjant wskazał, że w dniu [...] lutego 2017 r. zwrócił się raportem do swojego przełożonego o udzielenie mu planowanego urlopu wypoczynkowego za rok 2017 na okres 5 dni, tj. od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] lutego 2017 r. Przełożony w dniu [...] lutego 2017 r. wyraził zgodę. Tym samym kolejnym dniem, w którym powinien zgłosić się do służby, nie biorąc pod uwagę zwolnienia lekarskiego, był dzień [...] lutego 2017 r. Dalej wskazał, że art. 121d ust. 3 ustawy o Policji nie ma zastosowania do policjanta, który korzystając z urlopu wypoczynkowego przebywa w tym samym czasie na zwolnieniu lekarskim. Przyczyną nieobecności policjanta w służbie jest bowiem udzielony urlop wypoczynkowy. Funkcjonariusz zostaje zwolniony z obowiązków służbowych na okres urlopu, co oznacza, że jego nieobecność, przez sam fakt korzystania z urlopu wypoczynkowego, jest usprawiedliwiona.

Podniósł również, że nie zlekceważył obowiązku dostarczenia zwolnienia lekarskiego, bowiem pomimo wysokiej gorączki powiadomił telefonicznie swojego przełożonego o zaistniałej sytuacji, a następnie poprosił jedyną dorosłą osobę, z którą mieszka, o dostarczenie zwolnienia lekarskiego. Wcześniej zaś w tej sprawie kontaktował się ze swoją znajomą pracującą w KWP w [...], ta jednak przebywała na urlopie.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie rozstrzygnięcia uwzględniającego powyższe argumenty.

W dniu [...] czerwca 2017 r. odwołanie od ww. rozkazu personalnego wniósł Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów w [...], zarzucając:

- niewłaściwe zastosowanie art. 126 ust. 1 i 2 ustawy o Policji oraz błędną wykładnię art. 121d ust. 1 i 3 tej ustawy,

- niedopełnienie obowiązku z art. 131 k.p.a. przy zast. art. 31 § 3 k.p.a.,

- nieuwzględnienie przesłanek wymienionych w art. 121d ust. 5 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu Związek Zawodowy podniósł, że wyjaśnienia policjanta należy uznać za wystarczające do umorzenia przez organ postępowania administracyjnego, zaś skuteczne dowiedzenie tej tezy leży w interesie ogółu policjantów. Zdaniem Związku Zawodowego, organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję opierał się na subiektywnej opinii Naczelnika WPA KWP w [...], który uznał wyjaśnienia policjanta za niewystarczające. Policjant natomiast podjął próbę doręczenia zwolnienia lekarskiego, a jak wynika z oświadczenia jego żony, miała ona dostarczyć ten dokument, ale również zachorowała i zapomniała o nim.

Mając na względzie powyższe Związek Zawodowy wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie nowej - uwzględniającej treść odwołania.

Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołań. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 121c ust. 1, art. 121d, ust. 2, ust. 3, ust. 5, art. 126 ust. 1 i 2 ustawy o Policji oraz § 6 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. poz. 1282).

Wskazał, iż kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje ustalenie, czy okres uznany stosownie do art. 121d ust. 5 ustawy o Policji za nieobecność nieusprawiedliwioną i za który w konsekwencji potrącono policjantowi uposażenie, winien być potraktowany jako okres przebywania przez niego na zwolnieniu lekarskim, czy też (w dniach od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r.) jako okres przebywania na urlopie wypoczynkowym.

Organ odwoławczy stwierdził, iż z analizy ww. przepisów rozporządzenia wynika, że niezdolność do służby z powodu choroby stanowi przeszkodę do udzielenia i rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego, zaś okres choroby nie może być okresem wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. Udzielany funkcjonariuszowi urlop wypoczynkowy to realizacja jednego z jego podstawowych praw, tj. prawa do wypoczynku. Zwolnienia lekarskie związane z niezdolnością policjanta do służby z powodu choroby uniemożliwiają wykorzystanie urlopu wypoczynkowego zgodnie z jego przeznaczeniem.

W okolicznościach niniejszej sprawy policjant w dniu [...] lutego 2017 r. miał rozpocząć planowany urlop wypoczynkowy. Tego jednak dnia, w związku z wysoką gorączką trwającą od dnia [...] lutego 2017 r. udał się do lekarza, który ze względu na zły stan zdrowia, wystawił policjantowi zaświadczenie lekarskie obejmujące okres od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] lutego 2017 r. O swojej chorobie oraz wystawionym zwolnieniu lekarskim policjant poinformował swojego przełożonego, wskazując, że do służby powróci w dniu [...] lutego 2017 r., jednocześnie oddał zwolnienie lekarskie żonie, która miała je przekazać kolejnej osobie. Z wyjaśnień złożonych przez policjanta wynika zatem, że również on sam okres od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] lutego 2017 r. traktował jak nieobecność w służbie z powodu choroby, nie zaś jako urlop wypoczynkowy, co też potwierdza stawienie się do służby dopiero w dniu [...] lutego 2017 r., po zakończeniu zwolnienia lekarskiego.

Zdaniem organu odwoławczego, skoro zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do służby wystawione zostało w dniu [...] lutego 2017 r., to policjant nie mógł rozpocząć urlopu wypoczynkowego w ustalonym terminie z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby, a tym samym urlop ten należało przesunąć na inny termin.

Analizując kwestię, czy niedostarczenie przez policjanta zaświadczenia lekarskiego w terminie 7 dni nastąpiło z przyczyn zależnych, czy też niezależnych od niego, organ odwoławczy wskazał, że wyjaśnienia policjanta nie są przekonujące. Wskazane próby doręczenia tego zaświadczenia sprowadziły się w zasadzie jedynie do przekazania go żonie (bez upewnienia się, że ta dostarczyła je właściwej osobie), która kilka dni później sama zachorowała, oraz do wykonania w dniu [...] lutego 2017r. telefonu do innej osoby i ustalenia, że ta osoba nie może przekazać zwolnienia, bowiem jest na urlopie wypoczynkowym. Z żadnej dokumentacji nie wynika natomiast, aby policjant przez cały okres od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] lutego 2017 r. (kiedy upłynął termin na doręczenie omawianego dokumentu), nie miał, przy dochowaniu należytej staranności, możliwości chociażby nadania przedmiotowego zaświadczenia lekarskiego w placówce pocztowej. Policjant nie próbował również odpowiednio wcześnie ustalić, czy zwolnienie lekarskie zostało przez żonę dostarczone właściwemu przełożonemu, czy też nie. Tłumaczenia zaś żony, że wymieniony dopiero w dniu [...] lutego 2017 r. zyskał pewność, że zwolnienie lekarskie nie zostało dostarczone, nie przemawiają na jego korzyść. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, złożone w przedmiotowej sprawie wyjaśnienia są niewystarczające do uznania, że niedostarczenie zaświadczenia lekarskiego w terminie wskazanym w art. 121d ust. 3 ustawy o Policji nastąpiło z przyczyn niezależnych od policjanta.

Uznając zatem, stosownie do art. 121d ust. 5 ustawy o Policji, okres choroby policjanta od dnia 13 lutego 2017 r. do dnia 21 lutego 2017 r. za nieusprawiedliwioną nieobecność w służbie, organ I instancji zobligowany był, zgodnie z dyspozycją art. 126 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, do wydania decyzji w zakresie potrącenia policjantowi 1/30 uposażenia za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, tj. 9/30 uposażenia - łącznie za 9 dni.

Końcowo organ odwoławczy stwierdził, iż nie są trafne podniesione w odwołaniach zarzuty dotyczące naruszenia art. 9, art. 131 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a., bowiem pismami z dnia [...] czerwca 2017 r., doręczonymi tego samego dnia, o złożeniu odwołań poinformowano zarówno policjanta, jak i Zarząd Związku Zawodowego.

Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a., bowiem w uzasadnieniu decyzji organu I instancji przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Ponadto, w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki czynności dotyczących stosunku służbowego policjantów.

Pismem z dnia [...] września 2017 r. K. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. zarzucając naruszenie:

1) art. 121d ust. 2 i 5 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie nieobecności skarżącego za nieusprawiedliwioną, w sytuacji gdy po pierwsze ww. przepis nie ma zastosowania do funkcjonariusza Policji, który korzystając z urlopu wypoczynkowego równocześnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, a po drugie sam fakt korzystania z urlopu, czyni nieobecność skarżącego usprawiedliwioną,

2) art. 126 ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w błędnym przyjęciu, iż ww. przepis znajduje zastosowanie do każdej nieusprawiedliwionej nieobecności funkcjonariusza, w sytuacji gdy regulacja ta dotyczy wyłącznie sytuacji samowolnego opuszczenia miejsca pełnienia służby, pozostawania poza nim lub nie podjęcia służby,

3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne uznanie, iż niedostarczenie zaświadczenia lekarskiego nastąpiło z przyczyn zawinionych i zależnych od skarżącego,

4) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy organ nie podjął właściwej próby wykazania tej potrzeby, w sposób ogólnikowy i jednozdaniowy wskazując na ważny interes służby,

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącego wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego organu I instancji; orzeczenie, że uchylone rozkazy personalne nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W motywach skargi pełnomocnik podniósł, że organ Policji błędnie oparł rozstrzygnięcie o przepis art. 121d ustawy o Policji, bowiem nie ma on zastosowania do funkcjonariusza Policji, który korzystając z urlopu wypoczynkowego przebywa w tym samym czasie na zwolnieniu lekarskim. Zwolnienie lekarskie zastąpiło urlop wypoczynkowy skarżącego i uniemożliwiło jego wykorzystanie, a co za tym idzie, skarżącemu przysługiwało przesunięcie urlopu bądź wypłata ekwiwalentu. Powyższe uprawnienia nie są jednak jednoznaczne z odwołaniem skarżącego z urlopu wypoczynkowego, co nie miało miejsca. Dopiero bowiem w sytuacji gdyby skarżący został odwołany z urlopu wypoczynkowego i nie przedłożył zaświadczenia lekarskiego w wymaganym terminie, można byłoby mówić o jego nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie. Zatem fakt przebywania przez skarżącego na urlopie wypoczynkowym wyklucza przyjęcie, iż w spornym okresie jego nieobecność na służbie była nieusprawiedliwiona. We wskazanym czasie skarżący nie miał bowiem obowiązku stawienia się na służbie, ani też wykonywania innych czynności, nie miał również zleconych żadnych zadań.

Zdaniem pełnomocnika, nie sposób zgodzić się z organem jakoby doręczenie zaświadczenia lekarskiego nastąpiło z przyczyn zawinionych i zależnych od samego skarżącego. Skarżący wyjaśnił bowiem, iż osobiste doręczenie zwolnienia nie było możliwe z uwagi na chorobę i towarzyszącą jej bardzo wysoką gorączkę. Mimo to skarżący podjął próbę doręczenia zaświadczenia za pośrednictwem swojej żony oraz koleżanki - jednakże bezskutecznie. Nie sposób przy tym dopatrywać się zawinienia po stronie skarżącego za to, że w spornym okresie jego znajoma również przebywała na urlopie, a żona nie doręczyła zwolnienia, gdyż zachorowała. Uwadze organu umyka przy tym fakt, iż skarżący, przebywając w domu, z bardzo wysoką gorączką, mógł jedynie prosić o pomoc dorosłych domowników bądź znajomych. Pomocy tej nie mógł z kolei ani wymagać ani wymusić. Co za tym idzie, skarżący nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji za to, że pomocy mu odmówiono. Nie ulega z kolei wątpliwości, iż stan zdrowia skarżącego, w tym bardzo wysoka gorączka skutecznie uniemożliwiła mu osobiste doręczenie zaświadczenia, czy też przesłanie pocztą. Choroba, osłabienie, zmęczenie wykluczały bowiem jakąkolwiek aktywność ze strony skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W ocenie Sądu skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot sądowej kontroli w niniejszej sprawie stanowią rozkazy personalne organów Policji w sprawie potrącenia części uposażenia miesięcznego za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782, ze zm.), tj. art. 126 ust. 1 i 2 oraz art. 121d ust. 2 i 5 tej ustawy.

Przepis art. 126 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż policjantowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje poza nim lub nie podejmuje służby, zawiesza się uposażenie od najbliższego terminu płatności. Jeżeli policjant pobrał już za czas nieusprawiedliwionej nieobecności uposażenie, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie. W razie uznania nieobecności za usprawiedliwioną, wypłaca się policjantowi zawieszone uposażenie; w przypadku nieobecności nieusprawiedliwionej policjant traci za każdy dzień nieobecności 1/30 część uposażenia miesięcznego (ust. 2).

Zgodnie z art. 121d ust. 2 ww. ustawy wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 55a ust. 7 tej ustawy, albo zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku w przypadkach, o których mowa w art. 121b ust. 2 pkt 5 lit. b i c oraz art. 121c ust. 1 pkt 1, policjant jest obowiązany dostarczyć przełożonemu właściwemu do spraw osobowych w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. W przypadku niedopełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 2, nieobecność w służbie w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim uznaje się za nieusprawiedliwioną, chyba ze niedostarczenie zaświadczenia, oświadczenia albo decyzji nastąpiło z przyczyn niezależnych od policjanta (ust. 5).

Z akt sprawy wynika, że skarżący - K. P. w dniu [...] lutego 2017 r. dostarczył właściwemu przełożonemu zaświadczenie lekarskie za okres od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] lutego 2017 r. Powyższe zaświadczenie (druk ZUS ZLA nr [...]) wystawione zostało w dniu [...] lutego 2017r. Tym samym, w ocenie organów orzekających, skarżący nie stosując się do obowiązku dostarczenia tego druku przełożonemu właściwemu do spraw osobowych w terminie 7 dni od jego otrzymania, naruszył postanowienie art. 121d ust. 2 ustawy.

Z materiału aktowego wynika również, że skarżący w dniu [...] lutego 2017 r. zwrócił się raportem do właściwego przełożonego o udzielenie mu planowanego urlopu wypoczynkowego za okres od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] lutego 2017r. W dniu [...] lutego 2017 r. przełożony wyraził zgodę poprzez naniesienie odręcznej adnotacji na ww. raporcie.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, brak było podstaw do uznania nieobecności skarżącego w służbie za nieusprawiedliwioną w rozumieniu art. 121d ust. 5 ustawy o Policji.

Trafne jest bowiem stanowisko skarżącego, że ww. przepis nie ma zastosowania do funkcjonariusza Policji, który korzystając z urlopu wypoczynkowego przebywa w tym samym czasie na zwolnieniu lekarskim z powodu czasowej niezdolności do służby. Skarżący został zwolniony z obowiązków służbowych na okres trwania urlopu wypoczynkowego, co oznacza, że jego nieobecności w służbie nie można uznać za "nieusprawiedliwoną". Inaczej rzecz ujmując, gdyby skarżący nie otrzymał zwolnienia lekarskiego w okresie od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] lutego 2017 r., to jego nieobecność w służbie byłaby usprawiedliwiona wykorzystywaniem zaplanowanego w tym czasie urlopu wypoczynkowego.

Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1282), policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie czasowej niezdolności do służby wskutek choroby. Jeżeli policjant nie może rozpocząć urlopu wypoczynkowego w ustalonym terminie z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby (...), urlop ten należy przesunąć na inny termin. Części urlopu wypoczynkowego niewykorzystanej z powodów, o których mowa w ust. 2, należy udzielić policjantowi w późniejszym terminie (ust. 3).

W świetle powyższych przepisów uprawnione jest stanowisko, że w okolicznościach niniejszej sprawy zwolnienie lekarskie zastąpiło urlop wypoczynkowy, a co za tym idzie, policjantowi przysługiwało przesunięcie urlopu na inny termin. Nie jest to jednak jednoznaczne z odwołaniem skarżącego z urlopu wypoczynkowego. Dopiero bowiem w sytuacji gdyby skarżący został odwołany z urlopu wypoczynkowego i nie przedłożył zaświadczenia lekarskiego w wymaganym terminie, można byłoby mówić o jego nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 77/15, publ. CBOSA).

Zatem fakt udzielenia skarżącemu urlopu wypoczynkowego w ww. okresie wyklucza przyjęcie, iż jego nieobecność w służbie była nieusprawiedliwiona. W sytuacji gdy udzielony uprzednio urlop wypoczynkowy nie został odwołany przez właściwego przełożonego (z akt sprawy nie wynika aby miało to miejsce), to we wskazanym czasie skarżący nie miał obowiązku stawienia się na służbie, ani też wykonywania innych czynności, nie miał również zleconych żadnych zadań. W tym stanie rzeczy skarżącemu nie sposób przypisać "nieusprawiedliwionej" nieobecności w służbie.

Podsumowując tę część rozważań wskazać również należy, że powołany przez organ w odpowiedzi na skargę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2016 r. (sygn. akt I OSK 2657/14) nie dotyczy zagadnienia będącego przedmiotem niniejszej sprawy. W wyroku tym NSA analizował bowiem inną kwestię, a mianowicie, czy użyty w § 6 ust. 1 rozporządzenia MSW z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów zwrot policjantowi "nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych" oraz fakt, że zawarte w ust. 3 wyliczenie przyczyn uzasadniających przesunięcie urlopu na późniejszy termin nie obejmuje kwestii nieudzielenia urlopu w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, oznacza pozbawienie policjanta prawa do urlopu wypoczynkowego za okres zawieszenia, a w razie zwolnienia ze służby - uprawnienia do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, czy też nie.

Zauważyć również należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie mógł znaleźć zastosowania art. 121d ust. 2 ustawy o Policji.

Z postanowień tego przepisu wynika, że policjant jest obowiązany dostarczyć przełożonemu właściwemu do spraw osobowych w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania: (1) wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, (2) zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 55a ust. 7 ww. ustawy, (3) zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku w przypadkach, o których mowa w art. 121b ust. 2 pkt 5 lit. b i c oraz art. 121c ust. 1 pkt 1 ustawy.

Ustawodawca w powołanym przepisie jednoznacznie wskazał, jakie dokumenty lekarskie policjant zobowiązany jest dostarczyć przełożonemu w terminie 7 dni.

Po pierwsze, wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, a więc wydruk zaświadczenia wystawionego w formie dokumentu elektronicznego. Lekarz wystawia zaświadczenie w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu tzw. profilu informacyjnego, czyli systemu teleinformatycznego udostępnionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych lekarzom oraz płatnikom. Z art. 55a ust. 6 ww. ustawy wynika, że lekarz na żądanie ubezpieczonego lub w przypadku stwierdzenia braku posiadania przez płatnika profilu informacyjnego, doręcza ubezpieczonemu wydruk wystawionego zaświadczenia lekarskiego z systemu teleinformatycznego.

Po drugie, zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 55a ust. 7 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, a więc zaświadczenie wystawione na formularzu wydrukowanym z systemu teleinformatycznego ZUS-u opatrzonym następnie zwykłym podpisem i pieczątką. Taka forma zaświadczenia znajdzie zastosowanie, jeśli z jakichkolwiek przyczyn wystawienie zaświadczenia w formie dokumentu elektronicznego nie jest możliwe (w szczególności w przypadku problemów technicznych uniemożliwiających złożenie podpisu elektronicznego).

Po trzecie, dokument wystawiony przez lekarza na zwykłym druku (a zatem na druku ZUS ZLA), ale tylko w przypadkach określonych w art. 121b ust. 2 pkt 5 lit. b i c oraz art. 121c ust. 1 pkt 1 ustawy, a więc w przypadku niezdolności do pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem (art. 121b ust. 2 pkt 5), albo poddania się niezbędnym badaniom lub zabiegom związanym z pobraniem komórek, tkanek lub narządów (art. 121c ust. 1 pkt 1).

Z akt sprawy wynika, że nie zachodzi żaden z wyżej wymienionych przypadków. Skarżący otrzymał bowiem zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku (wyłączony przypadek pierwszy i drugi) potwierdzające niezdolność do pracy z powodu choroby (wyłączony przypadek trzeci).

Tym samym powołany przez organ orzekający art. 121d ust. 2 ustawy o Policji nie mógł stanowić podstawy prawnej do egzekwowania wobec skarżącego obowiązku dostarczenia przełożonemu zwolnienia lekarskiego w terminie 7 dni, a w konsekwencji nie mógł być podstawą stwierdzenia naruszenia obowiązków służbowych.

Obowiązku dostarczenia przez ubezpieczonego zaświadczenia lekarskiego wystawionego na zwykłym druku ZUS ZLA w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, nie da się również wyprowadzić z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 1368 ze zm.). Ustawodawca bowiem z początkiem 2016 r. istotnie zmienił zasady wystawiania zaświadczeń lekarskich stwierdzających czasową niezdolność do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne albo konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Zasadniczo bowiem zaświadczenia te mają obecnie postać dokumentu elektronicznego, generowanego w systemie teleinformatycznym ZUS-u, dostępnym zarówno dla lekarza wystawiającego zaświadczenie jak i płatnika. Tym samym ubezpieczony nie ma już z reguły obowiązku przekazywania płatnikowi (w tym pracodawcy) dokumentu lekarskiego. Istotnej zmianie uległy przy tym przepisy z art. 62 ww. ustawy, przewidujące niegdyś obowiązek przekazywania zaświadczeń lekarskich w siedmiodniowym terminie. Obecnie takiego obowiązku już nie ma, a wyjątki w tym zakresie wprowadza art. 62 ust. 1 i 2 ww. ustawy, jednak nie obejmują one zaświadczeń wystawianych na zwykłych drukach.

Obowiązek przekazania płatnikowi w terminie 7 dni zaświadczenia lekarskiego wystawionego na zwykłym druku przewiduje zaś art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 15 maja 2015r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1066). Powołana ustawa na mocy art. 23 ust. 1 upoważniła lekarzy do wystawiania tymczasowo (nie dłużej jak do dnia 30 listopada 2018 r.) zaświadczeń w poprzedniej formie, a więc na zwykłych drukach. W takim przypadku ubezpieczony ma obowiązek przekazania w terminie siedmiodniowym otrzymanego zaświadczenia, jednak co istotne lekarz zobowiązany jest pouczyć ubezpieczonego w tym zakresie. Jak bowiem wynika z art. 23 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku wystawienia zaświadczenia lekarskiego na zwykłym druku, lekarz wystawiający zaświadczenie lekarskie informuje ubezpieczonego o konieczności doręczenia zaświadczenia lekarskiego odpowiednio płatnikowi zasiłku lub płatnikowi składek w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Przepisy art. 62 ustawy z dnia 26 czerwca 1999 r. stosuje się wówczas w brzmieniu obowiązującym przed dokonaniem nowelizacji.

Zatem nawet gdyby uznać, że w przedmiotowej sprawie obowiązek przekazania zaświadczenia lekarskiego przez policjanta należało wyprowadzić z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 15 maja 2015 r., co jest dyskusyjne z uwagi na postrzeganie art. 121d ust. 2 ustawy o Policji jako lex specialis, to stawianie skarżącemu zarzutu niedopełnienia tego obowiązku, uzależnione byłoby od ustalenia, że został on przez lekarza wystawiającego takie zaświadczenie pouczony o obowiązku przekazania druku w terminie siedmiodniowym. Z akt sprawy nie wynika, aby organ poczynił jakiekolwiek ustalenia w tym zakresie.

Analogiczny pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie orzekającym, został zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 8/18 (publ. CBOSA).

Niezależnie od powyższego Sąd uznał za zasadne odniesienie się do wykładni pojęcia "przyczyny niezależne od policjanta" w rozumieniu art. 121 ust. 5 ustawy o Policji. W ocenie Sądu, pojęcie to obejmuje wszystkie sytuacje, w których niedostarczenie zwolnienia lekarskiego w ustawowym terminie zostało wywołane przez jakiekolwiek okoliczności niezdeterminowane i niezawinione przez stronę. Jest też oczywiste, że o istnieniu lub o braku istnienia "przyczyn niezależnych od policjanta" powinny rozstrzygać okoliczności faktyczne konkretnej sprawy.

W niniejszej sprawie doręczenie zaświadczenia lekarskiego osobiście przez skarżącego, bądź za pośrednictwem poczty nie było możliwe z uwagi na chorobę i towarzyszącą jej bardzo wysoką gorączkę. Potwierdzają to oświadczenie skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. oraz wskazania lekarskie zamieszczone w ww. zaświadczeniu - "chory powinien leżeć". Wszak obowiązkiem chorego jest przestrzeganie zaleceń lekarskich i wykorzystanie zwolnienia lekarskiego zgodnie z jego przeznaczeniem w celu jak najszybszego powrotu do zdrowia i zajęć służbowych. Skarżący podjął jednak próbę doręczenia zaświadczenia za pośrednictwem swojej żony oraz znajomej (funkcjonariuszki KWP w [...]), co jednak okazało się bezskuteczne, bowiem znajoma przebywała na urlopie, a żona nie doręczyła zaświadczenia lekarskiego, ponieważ zachorowała. Zachorował także syn skarżącego, który niewątpliwie wymagał dodatkowej opieki. Skarżący będąc zobowiązanym do zastosowania się do zaleceń lekarskich, mógł jedynie prosić o pomoc dorosłych domowników bądź znajomych w doręczeniu zwolnienia lekarskiego właściwemu przełożonemu. Pomocy tej nie uzyskał z przyczyn obiektywnych. Nie sposób zatem uznać, że w tych okolicznościach faktycznych nie zaistniały przyczyny "niezależne" od policjanta. Taką przyczyną jest niewątpliwie choroba skarżącego, która wymagała pozostania w domu oraz niemożność udzielenia pomocy w zakresie doręczenia zaświadczenia lekarskiego przez osoby trzecie.

Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 126 ust. 1 i 2 oraz art. 121d ust. 2 ustawy o Policji w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji dodatkowo dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując w mocy wadliwy rozkaz personalny organu I instancji. Powyższe obligowało Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji.

Organ Policji będzie obowiązany uwzględnić dokonaną przez Sąd ocenę prawną.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak sentencji. O kosztach postępowania - obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej odpowiadające stawce minimalnej (480 zł) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) - Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800).