Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 5380/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 332/16 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E. M. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1.800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 10 sierpnia 2016 r. (sygn. akt II SA/Gl 332/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), oddalił skargę E. M. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z [...] lutego 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] marca 2014 r. na ul. [...] w [...] funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego skontrolowali uczestniczący w kolizji samochód ciężarowy marki DAF (nr rej. [...]), którym kierował J. K. (dalej: kierowca), wykonując krajowy transport drogowy rzeczy (stempli do stropów oraz prętów zbrojeniowych) na trasie [...] - [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, że: tachograf zainstalowany w pojeździe nie miał ważnego sprawdzenia okresowego (co stanowiło naruszenie l.p. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.; dalej: utd), kierowca nie rejestrował swojej aktywności na wykresówce (co stanowił naruszenie l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd), kierowca w trakcie kontroli nie okazał wypisu z licencji uprawniającego do wykonywania przedmiotowego transportu drogowego (co stanowiło naruszenie l.p. 1.1 załącznika nr 3 do utd). Kierowca przesłuchany w charakterze świadka w trakcie kontroli zeznał m.in., że: 1) mimo że w dniu kontroli miał wolne, przewóz zlecił mu bezpośrednio A. B., który współpracuje ze skarżącym, 2) dyspozycje wydaje mu A. B. lub skarżący, 3) jest zatrudniony u skarżącego na podstawie umowy zlecenia na stanowisku pracownika budowlanego, 4) nie jest związany żadną umową z A. B., 5) skarżący nie wyposażył go w wypis z licencji.

W następstwie ustaleń kontroli wszczęto wobec skarżącego postępowanie administracyjne, w toku którego skarżący poinformował, że kierowca dopuścił się użycia samochodu bez wiedzy i zgody właściciela, co stwierdził J. M. przybyły na miejsce kolizji. Skarżący dodał m.in., że: 1) w okresie kontroli przebywał za granicą i nie posiadał wiedzy na temat przewożenia materiałów samochodami jego przedsiębiorstwa, 2) z uwagi na brak zleceń kontrolowany samochód przebywał na bazie w [...] i był przeznaczony do remontu, 3) kierowca zakończył pracę w jego przedsiębiorstwie z dniem 15 lutego 2014 r. i nie był upoważniony do korzystania ze sprzętu firmy. Przesłuchano również w charakterze świadka A. B., który zeznał m.in., że: 1) przed urlopem skarżącego obaj współpracujący zawodowo przedsiębiorcy ustalili ustnie, że firma skarżącego udostępni A. B. stemple budowlane oraz sprzeda pręty zbrojeniowe, które to elementy dostarczy na budowę w [...], 2) polecenia kierowcy wydawał w dniu kontroli jako osoba na co dzień współpracująca ze skarżącym, 3) w dniu kontroli kierowca był w pracy i wykonywał czynności w ramach swoich obowiązków, tj. zatrudnienia u skarżącego.

Decyzją z [...] maja 2014 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Katowicach (dalej: WITD), działając na podstawie art. 92a ust. 1 utd, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli. Zdaniem WITD, skarżący nie dołożył starań, aby organizacja pracy w jego przedsiębiorstwie była właściwa. Fakt okazania przez kierowcę dokumentów kontrolowanego pojazdu oraz faktur, a także zeznania kierowcy wskazują, że kierowca wykonywał kontrolowanym pojazdem usługę przewozową, wykonując swoje obowiązki na rzecz skarżącego pod kierownictwem A. B.

Skarżący złożył odwołanie od decyzji WITD.

Decyzją z [...] października 2014 r. GITD utrzymał w mocy decyzję WITD. GITD za niewiarygodne uznał przedstawione przez skarżącego zaświadczenie informujące o rozwiązaniu umowy z kierowcą, ponieważ fakt zatrudnienia kierowcy został potwierdzony zeznaniami tegoż kierowcy, jak i zeznaniami A. B., które GITD uznał za spójne i logiczne. Ponadto kierowca dysponował fakturami, którymi mogą dysponować pracownicy przedsiębiorcy, a nie osoby zwolnione z pracy. GITD podkreślił, że Policja w [...] nie prowadziła postępowania w sprawie krótkotrwałego użycia skontrolowanego samochodu, gdyż takiego zgłoszenia nie dokonał skarżący. W ocenie GITD, materiał dowodowy nie dawał podstaw do zastosowania art. 92c utd, ponieważ wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogły wyłączyć jego odpowiedzialności, natomiast świadczyły o nieprawidłowej organizacji pracy w ramach przedsiębiorstwa.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję GITD z [...] października 2014 r.

WSA prawomocnym wyrokiem z 12 lutego 2015 r. (sygn. akt II SA/Gl 1583/14) uchylił decyzję GITD z [...] października 2014 r. i decyzję WITD z [...] maja 2014 r. Zdaniem WSA, organy nie dochowały wymogów dostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, przez co niemożliwa jest kontrola prawidłowości dokonanej przez organy oceny. WSA stwierdził, że niewątpliwie doszło do opisanych w decyzji zdarzeń polegających na nieokazaniu przez kierowcę licencji, posłużeniu się pojazdem z niesprawdzonym tachografem i nierejestrowaniu wskazań w zakresie m.in. aktywności kierowcy. Natomiast za co najmniej przedwczesną uznał WSA ocenę organów, że skarżący nie wykazał przesłanek z art. 92c ust. 1 i art. 92b ust. 1 utd. Organy nie wyjaśniły czy w dacie zdarzenia kierowca był w jakikolwiek sposób związany prawnie z firmą skarżącego, czy też - jak twierdzi skarżący - będąc osobą niezatrudnioną bezprawnie dokonał zaboru pojazdu. WSA stwierdził, że: 1) kierowcy nie wezwano do okazania umowy zlecenia, na którą się powołał podczas przesłuchania w dniu kontroli, 2) nie zbadano czy umowa ta wiązała kierowcę z firmą w dniu zdarzenia, 3) nie rozważono, czy - o ile umowa taka w ogóle istniała - uprawniała ona kierowcę do prowadzenia pojazdów należących do firmy skarżącego, 4) nie zbadano na jakiej podstawie kierowca przyjmował polecenia przewozu od A. B., niebędącego ani właścicielem firmy, ani przełożonym osób w firmie zatrudnionych, a jego uprawnieniom do wydawania poleceń skarżący przeczy, 5) nie zbadano, czy przyjmowanie poleceń od A. B. było, jak stwierdził kierowca, zwyczajową praktyką, której istnienie w oczywisty sposób obciążałoby skarżącego, czy też łamiący prawo epizod o charakterze nadzwyczajnym, którego skarżący wyjeżdżając na urlop nie był w stanie przewidzieć, 6) nie wyjaśniono sprzeczności w kwestii ewentualnego zaboru pojazdu w celu krótkotrwałego użycia (WSA wskazał, że w oświadczeniu z 26 marca 2014 r. brat skarżącego J. M. stwierdził, iż zgłosił policjantom obecnym na miejscu kontroli, że kierowca zabrał samochód bez jego wiedzy i zgody, a skarżący w piśmie z 28 marca 2014 r. zwrócił się do Komendy Miejskiej w [...] o informację, czy podjęto działania w sprawie krótkotrwałego użycia mienia, co stoi w kolizji z przywołanym w decyzji pismem Komendy, że żadne zgłoszenie pokrzywdzonego w tej mierze nie zostało dokonane).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy WITD decyzją z [...] października 2015 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za te same naruszenia, co w decyzji z [...] maja 2014 r. WITD stwierdził, że uzupełniając materiał dowodowy wystąpił do Komendy Miejskie Policji w [...] z zapytaniem, czy prowadzone są czynności wyjaśniające w sprawie krótkotrwałego użycia pojazdu przez kierowcę w dniu [...] marca 2015 r., a w odpowiedzi z 31 lipca 2015 r. Komenda poinformowała, że postępowanie takie nie było prowadzone z uwagi na brak zgłoszenia przez poszkodowanego. WITD dodał, że 18 września 2015 r. ponownie przesłuchano kierowcę, który zeznał, iż wykonywał wówczas przewóz na rzecz i w imieniu skarżącego, a pojazd, który wraz z dokumentami i fakturami oraz ładunkiem odebrał z siedziby firmy skarżącego, został mu wydany przez A. B., działającego w imieniu skarżącego, zaś o działaniu w imieniu skarżącego wiedział jego brat J. M., który przybył na miejsce kolizji drogowej, żeby odholować pojazd.

Skarżący złożył odwołanie od decyzji WITD z [...] października 2015 r. Zarzucił, że sprawy nie wyjaśniono zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku o sygn. akt II SA/Gl 1583/14.

Decyzją z [...] lutego 2016 r. GITD utrzymał w mocy decyzję WITD z [...] października 2015 r. Zdaniem GITD, analiza materiału dowodowego wykazała, że wykonawcą przewozu w dniu kontroli był skarżący, skoro przewóz stempli do stropów i prętów zbrojeniowych został ustalony z A. B., z którym skarżący na co dzień współpracuje. Wskazują na to zeznania kierowcy i A. B., a także okazane do kontroli dokumenty i informacje z Policji, zaprzeczające wersji skarżącego, że doszło wówczas do krótkotrwałego zaboru pojazdu przez kierowcę. GITD zwrócił uwagę, że w trakcie kontroli drogowej kierowca okazał fakturę, z której wynikało, że skarżący nabył w Kopalni Piasku w [...] piasek budowlany, który został odebrany przez kierowcę i który miał służyć do ułożenia kostki brukowej na terenie firmy skarżącego, przy czym zlecenie wydał brat skarżącego J. M. W ocenie GITD, w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 92b i art. 92c utd, uzasadniające umorzenie postępowania z tytułu stwierdzonych naruszeń.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję GITD z [...] lutego 2016 r. Zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: kpa) (przez bezzasadne przyjęcie że kierowca wykonywał przewóz w imieniu skarżącego,) art. 153 ppsa (przez niezastosowanie się do wskazań zawartych w wyroku o sygn. akt II SA/Gl 1583/14), art. 7, art. 77, art. 86 i art. 80 kpa (przez zaniechanie przesłuchania skarżącego).

WSA oddalił skargę.

Zdaniem WSA, organy nie naruszyły reguł procedury administracyjnej przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, ani też nie uchybiły wskazaniom co do dalszego postępowania, wynikającym z wyroku o sygn. akt II SA/Gl 1583/14.

WSA podkreślił, że skarżący w dniu zdarzenia skutkującego kontrolą drogową nie był obecny w firmie, ale nigdy nie przeczył zeznaniom świadka A. B., że przed wyjazdem na urlop uzgodnił z nim, iż udostępni mu stemple budowlane oraz sprzeda pręty zbrojeniowe, które to elementy budowlane dostarczy na budowę domu prowadzoną przez A. B. w [...].

Zdaniem WSA, organy zasadnie zwróciły uwagę na fakt, że w tym samym dniu kierowca przedmiotowym pojazdem przewoził piasek budowlany, który miał służyć do ułożenia kostki brukowej na terenie firmy skarżącego, przy czym prace w tym zakresie były wykonywane w dniu zdarzenia. Ponadto w trakcie kontroli kierowca dysponował fakturami, w których jako nabywcę wskazano firmę skarżącego i wpisano nazwisko kierowcy, przy czym faktury dowodzą, że za towar zapłacono gotówką. Wobec tego WSA uznał, że kierowca wykonywał wówczas przewóz samochodem skarżącego, w jego imieniu i na jego rzecz. WSA zaznaczył, że nie dowodzi to jeszcze, że następny przewóz z materiałami budowlanymi na budowę A. B. był realizowany przez firmę skarżącego. Jednak jeśli kierowca mógł samowolnie użyć pojazdu, to rodzi się pytanie, w jaki sposób wywiózł z terenu firmy materiały budowlane - wszak wcześniej ktoś musiał dokonać ich załadunku. W ocenie WSA, skoro kierowcy wydano materiały budowlane, to logiczny jest wniosek, że w ramach współpracy skarżącego z A. B. praktykowane było wydawanie dyspozycji dotyczących działalności firmy skarżącego przez A. B., jak to zeznał kierowca, zaś tego rodzaju zwyczajowa praktyka obciąża skarżącego. WSA uznał, że nie ma prawnego znaczenia fakt, iż kierowca nie dysponował pisemną umową zlecenia, bowiem w wyniku jego ponownego przesłuchania ustalono, że była to jedynie ustna umowa w formie jednorazowego zlecenia. Fakt, że umowa ta uprawniała kierowcę do prowadzenia pojazdu należącego do skarżącego wynika z treści faktury za zakup piasku na potrzeby firmy skarżącego oraz zawartej przez skarżącego umowy z A. B. w zakresie przewożonych materiałów budowlanych. Zdaniem WSA, przeczy zasadom logiki twierdzenie, że kierowca samowolnie używał pojazdu skarżącego dla realizacji własnych zleceń, skoro przewoził tym pojazdem nabyty dla firmy skarżącego piasek oraz materiały budowlane.

W konsekwencji WSA uznał, że brak należytej kontroli nad działalnością firmy oznacza niedochowanie należytej staranności, której skutki w postaci wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem wymogów ustawy obciążają skarżącego. Zatem trafnie organy nie dopatrzyły się przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 utd.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 92c ust. 1 pkt 1 utd przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący miał wpływ na dokonane przez kierowcę naruszenia, a nadto przyjęcie, że nastąpiły one na skutek zdarzeń i okoliczności, które skarżący mógł przewidzieć, podczas gdy w chwili stwierdzenia naruszeń przewidzianych przez utd skarżący przebywał za granicą i nie miał realnego wpływu na zdarzenia mające miejsce na placu wchodzącym w skład jego przedsiębiorstwa, a kierowca wykonujący przewóz działał bez jego zezwolenia i wiedzy, jedynie za przyzwoleniem osoby nieuprawnionej do rozporządzania mieniem przedsiębiorstwa - A. B., którego nie można uznać za osobę upoważnioną do wydawania poleceń osobom wykonującym jakiekolwiek prace na rzecz skarżącego w ramach prowadzonej przez niego działalności;

2) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) w zw. z art. 153 ppsa przez jego niezastosowanie i uznanie, że organy I i II instancji, rozpoznając sprawę na nowo, wykonały wszelkie wskazania poczynione przez WSA w wyroku z 12 lutego 2105 r. (sygn. akt II SA/Gl 1583/14), podczas gdy w toku uprzednio prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego przed WSA (które doprowadziło do uchylenia decyzji WITD z [...] maja 2014 r.), WSA wskazał na potrzebę poczynienia dalszych ustaleń w kwestii relacji prawnych pomiędzy skarżącym a kierowcą, których to ustaleń w toku ponownie prowadzonego postępowania nie poczyniły; w szczególności nie ustalono ponad wszelką wątpliwość, czy skarżącego łączyła z kierowcą jakakolwiek umowa zlecenia (w tym również ustna), a jeśli istniała, to czy jej zakresem objęte było również samodzielne decydowanie o wyjeździe z placu przedsiębiorstwa i wykonywanie dostaw na plac budowy prowadzonej przez A. B. (osobę trzecią);

3) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) ppsa w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 kpa przez przyjęcie przez WSA stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy administracyjne w oparciu o zeznania świadków A. B. i kierowcy, przy zupełnym pominięciu oświadczeń wystosowanych przez skarżącego (stronę), które stały z nimi w zupełnej opozycji, podczas gdy wyżej wymienione przepisy prawa administracyjnego nakładają na organy administracji publicznej obowiązek dążenia do ustalenia możliwie najbardziej zupełnego i ustalonego za pomocą wszechstronnych dowodów stanu faktycznego, w tym w szczególności wyjaśnienie zachodzących w sprawie sprzeczności, czego organy ponownie rozpoznające sprawę (GITD oraz WITD) nie uczyniły, a czego nie skorygował także WSA przez uchylenie zaskarżonych decyzji.

W uzasadnieniu skarżący wskazał argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym GITD (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, to jest naruszeniu prawa materialnego i/lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W art. 174 pkt 1 ppsa ustawodawca określił przy tym, że do naruszenia prawa materialnego może dojść przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

Skarga kasacyjna została skierowana przeciwko wyrokowi WSA, którym uznano za zasadne wymierzenie kary pieniężnej skarżącemu – wykonującemu krajowy transport drogowy rzeczy, za wyszczególnione naruszenia, nieuwzględniając stanowiska skarżącego, że w sprawie zaszły przesłanki wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy, gdyż okoliczności sprawy i dowody (skarżący w czasie zdarzenia był na urlopie) wskazują, że nie miał on wpływu na powstanie naruszeń i nie mógł przewidzieć zdarzenia, które stało się ich przyczyną.

Zarzuty skargi kasacyjnej odwołujące się do obu podstaw kasacyjnych unormowanych w art. 174 ppsa, wskazują na błędne zaakceptowanie przez WSA zaskarżonej decyzji, mimo, że przy jej podjęciu wadliwie ustalono stan faktyczny sprawy, opierając go na zeznaniach świadków A. B. i kierowcy, przy zupełnym pominięciu oświadczeń skarżącego, ponadto uchybiono treści art. 153 ppsa poprzez niewykonanie wskazań poczynionych przez WSA, w szczególności w zakresie relacji prawnych między skarżącym a kierowcą, w konsekwencji bezzasadnie nie zastosowano w stosunku do skarżącego art. 92c ust. 1 pkt 1 utd.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne, nie podważyły bowiem prawidłowej oceny decyzji dokonanej przez WSA.

Na wstępie przypomnieć trzeba, że niniejsza sprawa była już wcześniej przedmiotem rozpoznania przez WSA, który uchylając wyrokiem z 12 lutego 2015 r. (sygn. akt II SA/Gl 1583/14) decyzje organów inspekcji transportu drogowego obu instancji, zobowiązał te organy do poczynienia dalszych ustaleń odnośnie do relacji łączących skarżącego z kierowcą, jak i przedsiębiorcą A. B.

Słusznie WSA nie stwierdził uchybień w zakresie naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik tego postępowania i uznał, że dokonane w sprawie ustalenia były wystarczające dla przypisania odpowiedzialności skarżącemu za naruszenia, mające miejsce podczas wykonywanego przewozu drogowego.

Relacja łącząca skarżącego z kierowcą w dniu zdarzenia została wyjaśniona przy ponownym przesłuchaniu tego świadka, który zeznał, że wykonywał wówczas przewóz w imieniu i na rzecz skarżącego, natomiast nie mógł okazać pisemnej umowy, gdyż łączyła go ze skarżącym umowa ustna. Organy wyjaśniły też (zgodnie z zaleceniami WSA w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1583/14), że nie doszło do zgłoszenia do organów ścigania krótkotrwałego użycia samochodu ciężarowego samochodu m-ki DAF, którym był wykonywany sporny przewóz drogowy. Wreszcie oceniono relację łączącą skarżącego ze świadkiem A. B., której istnienie i zakres potwierdził również sam skarżący na rozprawie 10 sierpnia 2016 r., stwierdzając że współpracuje z tym przedsiębiorcą – lecz bez zawarcia pisemnej umowy. WSA zanalizował całokształt dowodów przeprowadzonych w sprawie i słusznie stwierdził, że dla oceny prawidłowości ustaleń organów obydwu instancji niezbędna jest analiza nie tylko okoliczności towarzyszących spornemu przewozowi, ale także uwzględnienie okoliczności poprzedzających to zdarzenie, jak chociażby fakt, że w tym samym dniu kierowca przedmiotowym pojazdem przewoził piasek budowlany, który miał służyć do ułożenia kostki brukowej na terenie firmy skarżącego tego dnia. Świadczą o tym faktury, którymi kierowca dysponował w trakcie kontroli, a w których jako nabywcę wskazano firmę skarżącego i wpisano nazwisko kierowcy. Transport, w czasie którego doszło do kontroli, był wykonywany tego samego dnia, tym samym pojazdem, a materiały budowlane stanowiły własność skarżącego. Skoro kierowcy wydano materiały budowlane, a wcześniej umożliwiono ich załadunek, to logiczny jest wniosek, że w ramach przyznanej przez skarżącego współpracy przedsiębiorców, praktykowane było wydawanie dyspozycji, dotyczących działalności firmy skarżącego przez A. B., co zeznał kierowca. Przeczy natomiast zasadom logiki, w okolicznościach sprawy, twierdzenie, że kierowca samowolnie używał pojazdu dla realizacji własnych zleceń, skoro przewoził nim nabyty dla firmy skarżącego piasek i materiały budowlane stanowiące własność skarżącego.

Nie można przyznać racji zarzutom skargi kasacyjnej, że niewystarczająco dla oceny sprawy przeprowadzono ustalenia stanu faktycznego, skoro oparto się wyłącznie na zeznaniach świadków: kierowcy i A. B., a zignorowano oświadczenia skarżącego, które stały z nimi w zupełnej opozycji. Ustalenia te, co wyżej wskazano, oparto nie tylko na zeznaniach tych świadków (kierowcę przesłuchano dwukrotnie), ale także na innych jeszcze dowodach np. sprawdzeniach w organach ścigania odnośnie do zgłoszenia zaboru pojazdu, protokole kontroli i okazanych podczas kontroli fakturach. Oceniono te dowody w całokształcie, z uwzględnieniem ciągu zdarzeń, jaki miał miejsce w dniu kontroli i dopiero wówczas wyciągnięto, niesprzeczne z zasadami logiki, wnioski. Wzięto również pod uwagę oświadczenia skarżącego, ale nie w tym sensie, jak chciałby skarżący tzn. uwzględniając w całości jego wersję, ale krytycznie oceniając, również w całokształcie przeprowadzonych dowodów, czy jest ona wiarygodna. To, że uznano, iż w świetle innych dowodów nie wytrzymuje ona krytyki i nie może zostać w całości uznana za prawdziwą, nie oznacza, że uchybiono treści art. 7, art. 77 i art. 80 kpa lub art. 153 ppsa w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji bezzasadny okazał się również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego, a to art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na podstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Z petitum zarzutu wynika, że kwestionuje się nie tylko zastosowanie (niezastosowanie) ww. przepisu w stosunku do skarżącego, ale także jego wykładnię.

W tym miejscu przypomnienia wymaga, że skuteczne postawienie zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego wymaga wyjaśnienia na czym polega błędna wykładnia tego przepisu prawa dokonana w sprawie i jak, zdaniem strony skarżącej, powinien on być rozumiany. Zdaniem skarżącego, literalne brzmienie omawianego przepisu wskazuje, że do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy wystarczające jest wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Postawienie zarzutu w tej postaci jest o tyle niezrozumiałe, że z wywodów uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż zdaniem autora skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie zostały spełnione obie przesłanki.

Podkreślić też należy, że lektura zaskarżonego wyroku nie dowodzi, aby WSA dokonywał w ogóle wykładni art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a szczególności, aby rozumiał ten przepis w sposób sprzeczny z przedstawionym w skardze kasacyjnej. Wreszcie zauważyć trzeba, że z ugruntowanego w orzecznictwie rozumienia ww. przepisu wynika, iż przepis ten odnosi się do sytuacji wyjątkowych, czyli takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć (por. np. wyroki NSA z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4875/16, II GSK 4746/16 i podane tam orzecznictwo; wyrok NSA z 18 września 2018 r., sygn. akt II GSK 2867/16). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się również, że bezsporne jest, iż przedsiębiorca jest zobowiązany zarówno do odpowiedniego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa transportowego, w sposób uwzględniający wszystkie określone w przepisach zasady dotyczące prowadzenia tego rodzaju działalności, jak i sprawowania kontroli wykonywania pracy.

Dlatego też nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że skarżący, który w trakcie zdarzenia przebywał na urlopie, powinien zostać uwolniony od odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a niezastosowanie w stosunku do niego tego przepisu stanowiło naruszenie prawa. Słusznie uznał WSA, podzielając stanowisko organów, że materiał dowodowy zebrany w sprawie świadczy, iż skarżący był w dniu kontroli podmiotem, na rzecz i w imieniu którego realizowany był przewóz drogowy, a jako przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działalność swojej firmy, gdyż jest zobligowany do takiej organizacji, aby nie dochodziło do naruszeń prawa, w tym ustawy o transporcie drogowym. W tym kontekście istnienie praktyki, w ramach której polecenia mogły być wydawane kierowcy skarżącego przez A. B., jest praktyką obciążającą skarżącego. W rezultacie brak podstaw do przyjęcia, że skarżący nie miał wpływu na podstanie naruszenia, wskutek – jak twierdził – samowolnego użycia pojazdu jego firmy przez kierowcę, czego wyjeżdżając na urlop nie był w stanie przewidzieć ani zapobiec, skoro wcześniej uzgodnił dostawę towaru na budowę z A. B., czemu nie zaprzeczał, a organizacja pracy w firmie pozwalała na dysponowanie pojazdem przez kierowcę, na polecenie A. B., mimo nieobecności skarżącego.

Uznając, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się skuteczny, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od skarżącego na rzecz GITD 1800 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, który wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed WSA.