Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 150/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-05-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Ustanowiono radcę prawnego
Powołane przepisy: article: art. 239 pkt 1 lit. a, art. 245 par. 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 262
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane – uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego.


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, K. M. wniósł o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". W rubrykach nr 5 i 11 podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną "[...]". "[...]". Stwierdził, iż nie jest go stać na zawodowego pełnomocnika z wyboru, gdyż od lutego 2011 r. "w wyniku odwołania się od orzeczenia ZUS" nie otrzymuje renty ani żadnych innych świadczeń np. z ośrodka pomocy społecznej, mimo składania stosownych wniosków. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący w rubryce nr 6 jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał dzieci – A., E. i P. W rubryce nr 7.1. wykazał mieszkanie o powierzchni 56 m2, wskazując w rubryce nr 11, że jest ono przez nich wynajmowane. W rubryce nr 8 dodał, że osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają majątku. W rubryce nr 10 wykazał rentę własną w wysokości "[...]" (wypłacaną do stycznia 2011 r.) oraz świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł, które jak można sądzić wypłacane jest A., gdyż jak wskazał skarżący pozostałe dzieci pozostają bez dochodu. Do wniosku skarżący załączył dokumentację medyczną, w tym m.in. odpis orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, zgodnie z którym uznany on został za "[...]" do dnia "[...]".

W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku oraz do złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej oraz majątku, skarżący przesłał uzupełniony wniosek, w którym skreślił rubrykę nr 7.2.2. "Przedmioty wartościowe". Wraz z wnioskiem przedłożył pismo procesowe z dnia "[...]", w którym oświadczył, iż obecnie przebywa w szpitalu i jego pobyt tam, a następnie rehabilitacja trwać będzie do ok. 20 czerwca 2011 r. W związku z powyższym wniósł o przedłużenie terminu do złożenia dodatkowych oświadczeń, gdyż jak wskazał, będąc chory, nie jest ich w stanie złożyć. Do przedmiotowego pisma skarżący załączył odpis zaświadczenia lekarskiego z dnia 15 kwietnia 2011 r., potwierdzającego, że od dnia 13 kwietnia 2011 r. przebywa w "[...]" Zakładzie Opieki Zdrowotnej "[...]".

Mając na uwadze przyczynę uniemożliwiającą skarżącemu złożenie żądanych dodatkowych oświadczeń oraz w istocie niepewny czas jej ustania, kierując się względami ekonomii procesowej, postanowiono odstąpić od przedłużenia terminu do złożenia przez skarżącego dodatkowych oświadczeń dotyczących jego aktualnej sytuacji rodzinnej i finansowej oraz majątku i rozpoznać jego wniosek mimo braku ich złożenia. Przyjęto jednocześnie, że w okolicznościach niniejszej sprawy możliwe będzie rozpoznanie tego wniosku w oparciu o informacje zawarte w znajdującym się we wniosku oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, uzupełnionym w zakresie stanu majątkowego w toku uzupełniającego postępowania w zakresie prawa pomocy oraz w dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy sądowej o sygn. akt "[...]", które pozwoliły ostatecznie rozwiać w sposób umożliwiający ocenę rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego wątpliwości powstałe na tle złożonego przez niego oświadczenia, mimo braku w pełni aktualnych informacji w tym zakresie.

Wskazać należy, iż zgodnie z uzasadnieniem postanowienia z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych tej sprawy ustalił, iż K. M. "zaliczono do "[...]" stopnia niepełnosprawności do dnia "[...]" 2011 r., "[...]" (odpis orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – k. 46). Skarżący posiadał uprawnienie do świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy do dnia 31 stycznia 2011 r. w wysokości, według stanu na dzień "[...]","[...]" brutto, co po potrąceniach stanowiło kwotę "[...]" (informacja ZUS Oddział w E. – k. 106). W latach "[...]" skarżący korzystał systematycznie ze świadczeń z pomocy społecznej głównie w formie zasiłku celowego na dofinansowanie wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją oraz na opłacenie energii elektrycznej (informacja "[...]" Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia "[...]" – k. 98-96). W mieszkaniu, wykazanym w rubryce nr 7.1., poza skarżącym i dziećmi, zameldowana jest jego była żona (poświadczenie zameldowania z dnia "[...]" – k. 111 oraz kserokopia wyroku w sprawie o rozwód z dnia "[...]" – k. 113, z którego wynika ponadto, iż kosztami utrzymania małoletnich wówczas dzieci – E. i P. obciążono oboje rodziców, pozostawiając bez zmian alimenty od skarżącego na rzecz dzieci oraz ustalono sposób wspólnego zamieszkiwania rodziny we wskazanym wyżej mieszkaniu). "[...]". Z aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia "[...]" (k. 109-107) wynika, iż skarżący twierdzi, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi – A. ("[...]"), E. ("[...]") i P. ("[...]"). Skarżący wskazał następujące opłaty: czynsz w kwocie "[...]", którego nie płaci, energia – "[...]", gaz – "[...]" oraz lekarstwa – "[...]", których ze względu na brak środków finansowych nie wykupuje w całości. Z informacji Starostwa Powiatowego w E. z dnia "[...]" (k. 126) wynika ponadto, iż skarżący figuruje w ewidencji pojazdów jako właściciel samochodu osobowego marki "[...]" (rok prod. "[...]")."

Mając na uwadze powyższe, przyjąć należy, że sytuacja rodzinna i materialna skarżącego wygląda następująco. Wykazane w formularzu wniosku mieszkanie zamieszkują wspólnie skarżący, jego była żona i ich dzieci. Skarżący partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania w zakresie, na jaki pozwala mu jego sytuacja finansowa. Do czasu uzyskiwania dochodu z tytułu renty oraz świadczeń z pomocy społecznej pokrywał koszty zużycia energii i gazu. Przyjąć należy, że w okresie przejściowym, po utracie renty, wydatki te zmuszona była przejąć była żona skarżącego. Przyjąć należy również, że partycypuje ona także w kosztach utrzymania dzieci. Pomimo wskazania przez skarżącego w rubryce nr 6, że dzieci pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie sposób przyjąć bowiem, że skarżący dysponując dochodem z tytułu renty i świadczeń z pomocy społecznej był w stanie utrzymać siebie i dzieci, w tym dwoje bez własnego dochodu. Odnosząc się do aktualnej sytuacji finansowej skarżącego, wskazać należy, iż wobec braku złożenia przez niego dodatkowych oświadczeń nie wiadomo, czy odzyskał on prawo do renty. W tych okolicznościach przyjąć należy, że obecnie źródłem utrzymania skarżącego jest wykazane w rubryce nr 10 świadczenie pielęgnacyjne pobierane przez A. oraz odzyskana ewentualnie renta w wysokości, jak przyjąć należy, porównywalnej do poprzedniej. Zauważyć należy jednocześnie, iż w rubrykach nr 7.2.2. i 7.2.1. skarżący nie wykazał żadnych przedmiotów wartościowych oraz żadnych zasobów pieniężnych. Przyjąć zatem należy, iż nie jest już w posiadaniu samochodu osobowego (lub ewentualnie, że jego wartość drastycznie się obniżyła) i nie posiada żadnych środków pieniężnych uzyskanych w związku z jego zbyciem, czy też zajęciem.

Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Zgodnie natomiast z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie też do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy, obejmującego ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Przyjmując nawet, że skarżący dysponuje obecnie środkami pieniężnymi z tytułu renty i świadczenia pielęgnacyjnego oraz, że ciężar utrzymania dzieci – E. i P. przejęła w całości była żona skarżącego, nie można uznać bowiem, że środki te, mając na uwadze ich wysokość, są wystarczające na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych jego i A., w tym partycypowanie w kosztach utrzymania zamieszkiwanego wspólnie z pozostałymi członkami rodziny mieszkania oraz jednocześnie poczynienie oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Ani skarżący ani jego dzieci nie posiadają ponadto zasobów majątkowych, dzięki którym możliwe byłoby poniesienie przedmiotowych kosztów.

W konsekwencji, za zasadne uznano przyznanie skarżącemu prawa pomocy, obejmującego ustanowienie radcy prawnego i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Wskazać jednocześnie należy, iż stosownie do art. 249 ppsa, przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.