Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 710/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Służba zdrowia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art.7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Maciej Nawrocki po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 324/09 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na przeprowadzenie kontrolnych konsultacji poza granicami kraju oraz niewyrażenia zgody na pokrycie kosztów transportu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz P. G. kwotę 137 (sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2009 roku, uchylił zaskarżoną przez P. G. decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na przeprowadzenie kontrolnych konsultacji poza granicami kraju oraz niewyrażenia zgody na pokrycie kosztów transportu i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (sygn. akt VII SA/Wa 324/09).

Ze stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu 2 września 2008 r. do Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynął wniosek P. G. o przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju oraz pokrycia kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczenia. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 26 ust. 1 oraz art. 25 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badanie diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), nie wyraził zgody na przeprowadzenie kontrolnych konsultacji po wykonaniu resekcji guza (w 2008 r. - 2 konsultacje oraz w 2009 r. - 3 konsultacje) poza granicami kraju w Klinice L. w M. w Niemczech oraz nie wyraził zgody na pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczenia.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że lekarze wnioskujący o sfinansowanie przez NFZ badań kontrolnych P. G. (prof. dr hab. n. med. K. K.- Kierownik Kliniki Traumatologii z Oddziałem zakażeń narządu ruchu w W. i prof. nadzw. dr hab. n. med. J. D. - Konsultant Wojewódzki w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu dla województwa mazowieckiego) stwierdzili, że konsultacje pokontrolne powinny być przeprowadzone przez lekarzy operujących w klinice, w której przeprowadzono operację. Prezes NFZ działając zgodnie z § 8 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia Ministra Zdrowia zasięgnął opinii Konsultanta Krajowego w dziedzinie chirurgii onkologicznej - docenta dr hab. n. med. W. R., w zakresie wnioskowanego leczenia. Krajowy Konsultant, po analizie sprawy stwierdził, że dla powodzenia wykonanego i zakończonego leczenia nie są konieczne regularne kontrole stanu pacjenta w Klinice w M. Wskazał, że dla oceny skuteczności wykonanego leczenia wymagane są: zdjęcia klatki piersiowej w celu wykluczenia przerzutów do płuc (najczęstsze umiejscowienie) oraz przeglądowe zdjęcia miednicy w celu wykluczenia wznowy miejscowej nowotworu lub powikłań wygajania protezy stawu biodrowego. W opinii podkreślono również, że badania mogą być wykonane w szpitalu najbliższym miejsca zamieszkania.

P. G. wniósł od powyższej decyzji skargę do WSA w Warszawie, żądając jej uchylenia. Zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. Wskazał, że organ rozpoznając sprawę powołał opinię prof. dr hab. n. med. K. K., prof. nadzw. dr hab. n. med. J. D. i docenta dr hab. n. med. W. R., a pominął raport o stanie zdrowia pacjenta z dnia 21 maja 2008 r. podpisany przez trzech lekarzy leczących, z którego wynika konieczność przeprowadzenia regularnych kontroli zapobiegawczych w Klinice w M. Skarżący zarzucił organowi brak odniesienia się do rozbieżności między opiniami specjalistów zebranymi w sprawie oraz niewskazanie przyczyn leżących u podstaw odrzucenia opinii, które wskazywały na konieczność wykonania badań kontrolnych zagranicą.

Uwzględniając skargę WSA w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie uzasadnienia Sąd I instancji wskazał, że na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

WSA uznał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone niezgodnie z podstawowymi zasadami opisanymi we wskazanych wyżej przepisach k.p.a. tj. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu I instancji Prezes NFZ powinien odnieść się do opinii lekarzy, którzy twierdzili, że konsultacje po tak skomplikowanej operacji, której nie wykonuje się w Polsce, powinny odbyć się w Klinice w M. Ponadto powinien zobowiązać Konsultanta Krajowego do dokonania oceny wniosku skarżącego i zawartych w tym wniosku opinii lekarskich.

Sąd I instancji podkreślił, że skorzystanie z opinii Krajowego Konsultanta, w myśl § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r., nie jest obowiązkiem, a jedynie uprawieniem, z którego organ może skorzystać przy rozpoznawaniu sprawy bądź nie. W razie zasięgnięcia opinii jest ona takim samym materiałem dowodowym jak inne dowody i podlega ocenie organu, która następnie znajduje swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Biorąc pod uwagę, że regulacje prawne zawarte we wspomnianym rozporządzeniu mają na celu doprowadzenie do jak najszybszego wydania decyzji, to zasięganie opinii powinno następować w wyjątkowych sytuacjach, tym bardziej że wniosek zawiera rubryki, które wypełniają lekarze. W ocenie Sądu I instancji, skoro Prezes NFZ zasięgnął opinii Konsultanta Krajowego, winien zobowiązać go również do ustosunkowania się do opinii zarówno prof. dr hab. n. med. K. K. z której wynika, że leczenie skarżącego nie zostało zakończone ze względu na wysoki stopień trudności operacji i powikłań pooperacyjnych, jak i do opinii prof. nadzw. dr hab. n. med. J. D., z której wynika, że w kraju brak ośrodka, który podjąłby się wykonania MRI w przypadku obecności w miejscu zajętym chorobą, dużej ilości implantów stabilizujących miednicę po resekcji guza.

WSA uznał, że samo stwierdzenie przez doc. dr hab. med. W. R., że badania mogą być wykonane w szpitalu miejsca zamieszkania skarżącego, bowiem dla oceny skuteczności leczenia wymagane są zdjęcia klatki piersiowej w celu wykluczenia przerzutów oraz przeglądowe zdjęcia miednicy w celu wykluczenia wznowy miejscowej nowotworu lub powikłań wygajania protezy stawu biodrowego jest zbyt ogólnikowe. Opinia ta nie odnosi się do wniosku skarżącego i zawartych w nim opinii lekarzy konsultantów.

W wytycznych dla organu WSA zobowiązał Prezesa NFZ do dokładnego rozpatrzenia sprawy i materiału w niej zabranego oraz dokonania jego oceny i szczegółowego uzasadnienia podjętego orzeczenia, stosownie do wymogów jakie uzasadnieniu decyzji stawia przepis art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślił, że decyzje wydawane na zasadzie uznania administracyjnego, należy dokładanie uzasadnić, tym bardziej, że postępowanie w niniejszej sprawie jest jednoinstancyjne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, żądając uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji bądź ewentualnie uchylenia wyroku WSA w Warszawie i oddalenia skargi.

Zaskarżonemu wyrokowi organ wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenia wyroku w zakresie:

1) naruszenia przez organ art. 7 i 77 k.p.a. i błędne przyjęcie, że Prezes NFZ:

- przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- nie odniósł się do opinii lekarzy, którzy opiniowali sprawę badania P. G. w Klinice w M., podczas, gdy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego - co wynika z treści dokumentów - Prezes NFZ prawidłowo ustalił, że:

- badanie kontrolne P. G. można przeprowadzić w kraju, co wynika bezpośrednio z opinii Konsultanta Krajowego w dziedzinie chirurgii onkologicznej doc. dr hab. med. W. R.,

- możliwość przeprowadzenia badania P. G. w kraju pozytywnie zaopiniował Konsultant Krajowy w trybie przewidzianym prawem i na zasadach określonych w art. 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, póz. 1027 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867 ze zm.),

2) naruszenia art. 107 § 3 Kpa, co było rezultatem błędnego przyjęcia, że w wydanej decyzji Prezes NFZ nie uzasadnił dokładnie wszystkich okoliczności sprawy, pomimo tego, że w decyzji Prezes ocenił wszystkie złożone w sprawie opinie medyczne, w tym jednoznaczną opinię Konsultanta Krajowego o możliwości przeprowadzenia badania kontrolnego P. G. w kraju.

II. Naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz § 8 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badanie diagnostyczne poza granicami kraju i przyjęciu, że Prezes NFZ powinien zobowiązać Konsultanta Krajowego do oceny opinii innych lekarzy wypowiadających się w sprawie, pomimo tego, iż wydając opinię Konsultant Krajowy miał do dyspozycji całą dokumentację sprawy, w tym opinie innych lekarzy i w swej opinii Konsultant Krajowy jednoznacznie ocenił, że badanie kontrolne P. G. może zostać przeprowadzone w kraju, a opinia Konsultanta Krajowego w tym zakresie nie budzi żadnych uzasadnionych wątpliwości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zauważył, że art. 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych dopuszcza skierowanie świadczeniobiorcy przez Prezesa NFZ na badania za granicą tylko w tych przypadkach, gdy badań takich nie przeprowadza się w kraju. Wiedzę o możliwości leczenia i badania w kraju, Prezes czerpie z opinii lekarzy specjalistów, w tym konsultantów krajowych. Zdaniem kasatora organ przeprowadził dokładne postępowanie wyjaśniające na zasadach uregulowanych w k.p.a., ze szczególnym uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r.

Strona wnosząca skargę kasacyjną podała, że postępowanie w sprawie skierowania na badania zagranicą jest postępowaniem formularzowym, w związku z tym dane w formularzu mają charakter ogólny i lakoniczny. Także w niniejszej sprawie lekarze wypełniający wniosek wypowiedzieli się w zwięzły sposób. Kasator podkreślił, że opinie lekarzy zawarte we wniosku o skierowanie na badania kontrolne zagranicą, odnosiły się swą treścią do możliwości leczenia i wyleczenia, a nie przeprowadzenia badań kontrolnych. W związku z tym zaistniała konieczność zwrócenia się do Konsultanta Krajowego o wydanie jednoznacznej opinii w przedmiocie możliwości wykonania wnioskowanego badania w kraju. Opinia sporządzona przez doc. dr hab. med. W. R., zdaniem organu w sposób jednoznaczny wskazała, że wnioskowane badanie diagnostyczne można wykonać w kraju, w szpitalu najbliższym dla miejsca zamieszkania pacjenta. Konsultant Krajowy wyraził pogląd, że nie ma podstaw uzasadniających skierowanie skarżącego na badania do Kliniki w M. w Niemczech, a jego jedynym wskazaniem było, aby wyniki badań kontrolnych wysyłać każdorazowo do lekarza leczącego (Prof. H.).

Kasator podał, że w świetle opinii Krajowego Konsultanta, Prezes NFZ stwierdził, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach, pozwalająca na skierowanie skarżącego na badania poza granicami kraju. Wskazał ponadto, że opinia będąca podstawą decyzji Prezesa NFZ była obszerniejsza niż lakoniczne opinie zawarte w formularzu wniosku. Konsultant krajowy, wydając opinię, miał wgląd w całą dokumentacją medyczną (co wynika z treści opinii), w tym opinie wyrażone we wniosku przez dwóch innych lekarzy. Jeżeli pomimo tej wiedzy, wydał jednoznaczną opinię o możliwości przeprowadzenia u P. G. badań kontrolnych w kraju, to trudno z tego tytułu czynić zarzut Prezesowi Funduszu, ponieważ Prezes może skierować świadczeniobiorcę na badanie za granicą tylko w tym przypadku, gdy z zebranych opinii medycznych wynika jednoznacznie, że badania takiego nie przeprowadza się w kraju.

Pełnomocnik organu zauważył ponadto, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie było wykonanie badania kontrolnego i konsultacje, a nie leczenie i do tego ograniczało się postępowanie wyjaśniające.

W piśmie procesowym z dnia 20 października 2009 roku pełnomocnik skarżącego P. G. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W piśmie tym w pełni podzielił pogląd WSA w Warszawie wyrażony w zaskarżonym wyroku. Wskazał dodatkowo, że Prezes NFZ przy rozpatrywaniu sprawy całkowicie pominął dowody znajdujące się w aktach w postaci raportu o stanie zdrowia skarżącego z dnia 21 maja 2008 r., podpisanego przez lekarzy leczących P. G. (dr med. P, dr med. S., M.) oraz pisma prof. H. z dnia 6 czerwca 2008 r. Powołane dokumenty świadczą o konieczności przeprowadzania regularnych kontroli zapobiegawczych w Klinice w M. Stwierdził ponadto, że wydając decyzję organ nie ustosunkował się do wymienionych w jej treści dowodów i do relacji między sprzecznymi stanowiskami specjalistów z zakresu medycyny.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Przede wszystkim należy zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej. Stosownie jednak do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, Sąd ten bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono okoliczności powodujących nieważność postępowania.

W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że Sąd I instancji niezasadnie stwierdził naruszenie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie kasatora postępowanie administracyjne dotyczące rozpoznania wniosku P. G. o wyrażenie zgody na pokrycie kosztów kontrolnych konsultacji poza granicami kraju było przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego określonymi w powołanych wyżej przepisach, a decyzja kończąca to postępowanie odpowiadała wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

W art. 7 i 77 k.p.a. zawarte są jedne z podstawowych zasad procedury administracyjnej tj. zasada prawdy obiektywnej oraz zasada oficjalności postępowania dowodowego. W myśl tychże zasad organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Rezultaty postępowania przeprowadzonego w zgodzie ze wskazanymi zasadami powinny znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji w zakresie uchybień formalnych organu w postępowaniu administracyjnymi dotyczącym wniosku P. G. o wyrażenie zgody na pokrycie kosztów kontrolnych konsultacji poza granicami kraju.

Należy zauważyć, że w aktach administracyjnych znajdują się dowody o przeciwstawnej treści (opinie lekarzy o konieczności przeprowadzenia wnioskowanych badań w Klinice w M.). W ocenie lekarzy wnioskujących o wyrażenie zgody na przeprowadzenie przedmiotowych badań konieczne było skierowanie P. G. do Kliniki w M. Także lekarze Kliniki (dr med. P., dr med. S., M. oraz prof. H) zaznaczyli, że wskazanym byłoby przeprowadzenie konsultacji w M. Przeciwnego zdania był doc. dr hab. med. W. R. (Konsultant Krajowy w dziedzinie chirurgii onkologicznej).

Tymczasem z uzasadnienia decyzji odmawiającej skarżącemu sfinansowania badań kontrolnych nie wynika, jakie przesłanki decydowały, że organ uznał za prawidłową opinię Konsultanta Krajowego. Odmawiając słuszności pozostałych opinii zgromadzonych w ramach postępowania dowodowego, zdawkowa treść decyzji Prezesa NFZ ogranicza się istocie do zrelacjonowania postępowania w sprawie (jego chronologii), bez szczegółowej analizy zgromadzonych w sprawie materiałów. Prawdą jest, jak podał kasator, że opinie wskazane we wniosku są dość lakoniczne, jednakże opinia Krajowego Konsultanta również ogranicza się do ogólnych stwierdzeń o możliwości przeprowadzenia badań kontrolnych w kraju. Należy podkreślić, iż to do zadań organu należy dokładnie ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz zebranie i prawidłowa ocena materiału dowodowego. Poprzestając na opinii jednego specjalisty Prezes NFZ naruszył te zasady.

W skardze kasacyjnej Prezes NFZ stwierdził, że z uwagi na to, że nie posiada on wiedzy specjalistycznej z zakresu medycyny, przy wydawaniu decyzji musi się posiłkować opiniami krajowych konsulatów. Z tym stwierdzeniem kasatora nie sposób się zgodzić. Organ, który został przez ustawodawcę powołany jako organ właściwy do wydawania decyzji przesądzających co do możliwości podjęcia leczenia za granicą, nie może zasłaniać się brakiem wiedzy z zakresu medycyny, skoro przepisy prawa materialnego nadają mu uprawnienia do oceny przesłanek o charakterze medycznym. Nie należy utożsamiać pojęcia organu administracji publicznej, z konkretną osobą, która sprawuje określoną funkcję. Nie oznacza to jednak, że organ ten nie może posiłkować się opiniami specjalistów z danej gałęzi nauk medycznych, w sytuacji gdy ma on wątpliwości, co do zaistnienia przesłanek warunkujących wydanie decyzji o określonej treści. Opinie te mają jednak jedynie charakter środka dowodowego, który podlega ocenie organu zgodnie z przepisami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Innymi słowy to Prezes NFZ, a nie Krajowy Konsultant został upoważniony w przepisach prawa do podjęcia decyzji o skierowaniu, bądź odmowie skierowania na leczenie poza granicami kraju.

Skoro Prezes NFZ został przez ustawodawcę powołany jako organ właściwy do wydawania decyzji przesądzających co do możliwości podjęcia leczenia za granicą, to winien on wyjaśnić (na podstawie dostatecznie wyczerpujących wypowiedzi specjalistów z zakresu medycyny) przesłanki decydujące o skierowaniu do leczenia za granicą. Nie może przy tym ograniczać się jedynie do opinii Konsultanta Krajowego, przyjmując bezkrytycznie jego uwagi, a pomijając opinie innych specjalistów z określonej dziedziny nauk medycznych.

W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku ze wskazanymi wyżej przepisami k.p.a. należało uznać za niezasadny. Nie został również naruszony przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., bowiem Sąd I instancji dokonał kontroli administracji publicznej i - jak wskazano - poprawnie zbadał sprawę.

Odnosząc się do przedstawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego tj. art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz § 8 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badanie diagnostyczne poza granicami kraju, należy na wstępie zauważyć, że wnoszący skargę kasacyjną nie wziął dostatecznie pod uwagę ograniczenia podstawy wydania zaskarżonego wyroku do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Według Sądu I instancji, to bowiem braki w zakresie stosowania przepisów postępowania były jedyną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ i to one uniemożliwiały dokonanie kontroli pod względem prawa materialnego.

Niemniej jednak należy zauważyć, że wskazane przepisy prawa materialnego określają przesłanki, od spełniania których uzależnione jest wyrażenie zgody na leczenie poza granicami kraju. Organ prowadzący postępowanie w takiej sprawie powinien więc ustalić na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy przesłanki te zachodzą i ustalenia te przedstawić w decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do istoty. Organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący i jasny wyjaśnić zainteresowanej osobie, jakie okoliczności faktyczne spowodowały odmowę uwzględnienia wniosku, w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania podkreślić trzeba, że jeżeli w sprawie organ dysponuje kilkoma specjalistycznymi opiniami o rozbieżnej treści to powinien te rozbieżności rozstrzygnąć, wskazując na konkretne motywy takiego rozstrzygnięcia. Organ nie może dowolnie wybierać między stanowiskami specjalistów. Ustalenie tzw. prawdy obiektywnej wymaga wnikliwej analizy całokształtu materiału dowodowego, a w sytuacji braku możliwości wywiedzenia z zebranych dowodów kierunku rozstrzygnięcia należy przeprowadzić dodatkowe dowody, nawet w postaci kolejnych opinii specjalistycznych.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, stąd też działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 164, poz. 1348 ze zm.). Na zasądzoną tytułem kosztów postępowania kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika (120 zł) oraz opłata skarbowa od złożonego w sądzie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).