Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 249/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 187
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek- sprawozdawca Sędziowie: Sędzia NSA Halina Betta Sędzia NSA Lidia Błystak Protokolant: Edyta Luniak po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych postanowień, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. - Ośrodek Zamiejscowy w W. kwotę 10 zł tytułem zwrotu opłaty sądowej.


UZASADNIENIE

Sygnatura I S.A./Wr 249/02

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) Urząd Skarbowy w W. nałożył na T. K. karę porządkową w wysokości [...]ł. W toku prowadzonych czynności kontrolnych Urząd Skarbowy uznał bowiem, że nie przedłożenie przez Podatnika wszystkich dowodów źródłowych dotyczących prowadzonej przez niego działalności gospodarczej za badane miesiące utrudnia zakończenie czynności kontrolnych, a tym samym wyczerpuje przesłanki z art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i uzasadnia nałożenie kary.

Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie do Izby Skarbowej i domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Izba Skarbowa po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy i odpowiadającego mu stanu prawnego, nie dopatrzyła się nieprawidłowości w zaskarżonym postanowieniu i utrzymała je w mocy postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]).

Postanowienie to stało się przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Strona zaskarżając postanowienia wniosła o stwierdzenie nieważności opisanych wyżej postanowień, obciążenia Naczelnika Urzędu Skarbowego kosztami postępowania oraz wypłatę zaliczki w wysokości [...]na poczet kosztów udziału w postępowaniu biegłego rzeczoznawcy sądowego, powołanego w celu zbadania i określenia faktycznego wymiaru podatku VAT dla "A Sp. z o.o., albo zasądzenie tej samej kwoty na rzecz Skarżącego w celu wybrania niezależnego biura doradztwa podatkowego.

Uzasadniając swą skargę Skarżący wskazał, że kara porządkowa została nałożona niesłusznie, ponieważ dostarczył on wymagane dokumenty i dowody źródłowe będące w jego dyspozycji za 1996 rok. Postępowanie kontrolne za 12 miesięcy tego roku zostało zakończone i wydano decyzje podatkowe. Podnosi również, że nieprawdziwe są twierdzenia organów podatkowych, że Skarżący nie odbierał jakichkolwiek pism w imieniu swoim, czy też Spółki "A". Zarzuca, że za wybiórcze dziesięć miesięcy od marca 1995r. do kwietnia 1998r. organ podatkowy wydał bezpodstawnie decyzje wymiarowe trzykrotnie

Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę podtrzymała swe dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Jako uzasadnienie dla wymierzenia kary porządkowej wskazano, że prowadzenie postępowania kontrolnego dotyczące wymiaru podatku od towarów i usług za wybrane miesiące 1996r., 1997r. i 1998r. było przez Skarżącego utrudniane poprzez niedostarczanie wszystkich niezbędnych do kontroli materiałów źródłowych. Podatnik był wielokrotnie wzywany do bezzwłocznego udostępnienia akt, ksiąg i wszelkich dokumentów związanych z przedmiotem kontroli i nie przedstawił żądnej dokumentacji w komplecie, poprzestając jedynie na dostarczeniu tylko części dokumentów. Mimo kolejnych wezwań, w których znalazło się pouczenie o możliwości zastosowania opisanej kary porządkowej T. K. nie przedłożył wymaganych dokumentów. Wskazuje również na trudności związane z doręczaniem mu pism urzędowych wystosowywanych w przedmiotowej sprawie.

Z kolei zarzut trzykrotnego - jak twierdzi Strona - wydawania decyzji w tej samej sprawie, tj. wymiaru podatku od towarów i usług dla Spółki "A" za poszczególne (przywołane przez Stroną w skardze) okresy rozliczeniowe 1996r. i 1997r., należy uznać za bezpodstawny. Powołując się na pierwsze decyzje, Podatnik nie podał ani ich numeru ani dali wydania, a tym samym nie można stwierdzić przez kogo i w jakiej sprawie zostały wydane. Drugą decyzją, o której wspomina Skarżący Urząd Skarbowy w W. rozłożył zaległość podatkową na raty, a zatem nie była to decyzja w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług. Trzecią decyzją, z dnia [...] (Nr [...]) Urząd Skarbowy określił Spółce "A" kwoty zaległości w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę za miesiące: styczeń, marzec, sierpień, wrzesień, październik 1996,, kwiecień, czerwiec, sierpień, wrzesień 1997r. oraz luty 1998r. Od decyzji tej Podatnik; wniósł odwołanie do Izby Skarbowej, która decyzją z dnia [...], (Nr [...]), uchyliła w/w rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Sąd zważył co następuje

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 127)/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę w niniejszej sprawie wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...]a to oznacza, iż właściwym do jej rozpoznania jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Przedmiotem rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie jest zasadność wymierzenia kary porządkowej, przewidzianej w art. 262 Ordynacji podatkowej, w przypadku, gdy reprezentujący podatnika - spółkę A - skarżący T. K. uchylał się od przedstawienia organowi kontrolującemu pełnej dokumentacji związanej z określeniem wymiaru podatku od towarów i usług. Chodziło o udostępnienie pozostałej części dokumentacji obrazującej rozliczenia podatnika w zakresie podatku od towarów i usług, która była przedmiotem badania przez organ kontrolny - Urząd Skarbowy w W. Przyczyną odmowy było nie akceptowanie przez T. K. wybiórczego, jego zdaniem, prowadzenia kontroli, w szczególności nie podjęcie czynności kontrolnych w zakresie poprawności rozliczeń podatku od towarów i usług za kwiecień 1997 r. i luty 1998r. Odmowa udostępnienia pozostałej dokumentacji powodowała, że organ kontrolny nie mógł zakończyć czynności kontrolnych i dlatego wzywał do przedstawienia wspomnianej dokumentacji, wskazując na możliwość zastosowania sankcji z art. 262 Ordynacji podatkowej.

Organ podatkowy wymierzając wspomnianą wyżej karę powołał się na przepis art. 262 § 1 pkt 2 i 5 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności mogą zostać ukarani karą porządkową do [...].

Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie bezzasadnym było wymierzenie kary porządkowej, gdyż udostępnienie dokumentów nie należy, do enumeratywnie wymienionych, w przepisie art. 262 Ordynacji podatkowej czynności, uzasadniających sięgnięcie do wspomnianych kar.

Przedmiotem badania przez Sąd Administracyjny jest jedynie kwestia legalności określonych rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Sąd podziela stanowisko orzecznictwa, że katalog czynów zagrożonych karami porządkowymi, zawartymi w art. 262 Ordynacji podatkowej ma charakter zamknięty, co oznacza, iż nie można stosować kar porządkowych do innych czynów niż tam określonych, nawet gdyby ich zaistnienie utrudniało prowadzenie postępowania lub hamowało jego tok. Warunkiem wymierzenia kary porządkowej w związku z niedopełnieniem obowiązku określonego w art. 262 Ordynacji podatkowej jest ponadto pouczenie przez organ podatkowy osoby zobowiązanej do jego wykonania o skutkach niezastosowania się do wezwania ( por. wyrok NSA I SA/Po 533/01 z 29.08. 2002 r, Prz.Podat. 2003/5/62).

Należy wskazać, że kwestia udostępniania dokumentacji podatkowej uregulowana została w sposób wyczerpujący w dziale VI Ordynacji podatkowej poświęconym czynnościom kontrolnym, w którym wskazuje się na konsekwencje uchybienia żądaniom organu w tym zakresie (por. art. 285 i n. Ordynacji podatkowym). Należy zważyć ponadto, że nie udostępnienie żądanych dokumentów podlega ocenie organu kontrolnego, także na płaszczyźnie dowodowej, i może stać się źródłem negatywnych skutków dla podatnika.

Zgodnie z przepisem art. 292 Ordynacji podatkowej między innymi przepisy o karach porządkowych (rozdz. 22 Ordynacji) stosuje się do postępowania kontrolnego, co stanowiło formalną podstawę dla wydania kwestionowanego postanowienia. Brak było jednak, jak wspomniano wyżej, spełnienia przesłanek normatywnych ku zastosowaniu wspomnianych kar, co oznacza, że kwestionowane postanowienia organów obu instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Nie mniej jednak Sąd podziela zarzuty skarżącego, że organy podatkowe nie do końca wyjaśniły, kto jest adresatem podejmowanych przez nie rozstrzygnięć: czy spółka "A", w której T. K. jest jednoosobowym zarządem, czy T. K. jako osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą. Nie wyjaśnienie tej istotnej kwestii narusza dyspozycję art. 187 Ordynacji podatkowej i uzasadnia zarzut nie wyjaśnienia wszelkich kwestii istotnych dla wydania poprawnego rozstrzygnięcia.

Poza rozpatrywaną przez Sąd kwestią pozostają zarzuty skarżącego odnośnie wydawania lub nie wydawania decyzji wymiarowych w zakresie podatku od towarów i usług za wskazywane przezeń okresy, gdyż kwestia ta należy do innego rodzaju postępowań aniżeli to które poddane zostało ocenie sądu. Poza tym jak wykazała Izba Skarbowa nie można mówić o tożsamości wskazywanych decyzji, gdyż dotyczą one różnego przedmiotu (określenia wymiaru podatku od towarów i usług oraz rozłożenia zaległości podatkowej na raty). Jeśli chodzi o wybiórcze rzekomo wydawanie decyzji wymiarowych za poszczególne miesiące, to należy zauważy, iż podatek od towarów i usług naliczany jest w cyklach miesięcznych i nie musi zostać zachowana kolejność w wydawaniu decyzji określających wymiar tego podatku.

Sąd wskazuje jedynie, że wypadku bezzasadnego zaniechania wydawania decyzji skarżący może wystąpić z ponagleniem do organu wyższej instancji (por. art. 139 i n. Ordynacji podatkowej).

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 97 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z przepisem art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzeczono o wstrzymaniu wykonania zakwestionowanych postanowień

Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji.