Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 20/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i par. 1a, art. 149 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Grzegorz Antas, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2020 r. sprawy ze skargi A K na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o nakazanie rozbiórki sieci uzbrojenia terenu w zakresie sieci gazowej I. stwierdza bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w rozpatrzeniu wniosku A K o nakazanie rozbiórki sieci uzbrojenia terenu w zakresie sieci gazowej istniejącej na działkach o nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...], II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje skarżącemu A K od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł (dwa tysiące złotych), IV. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do rozpoznania wniosku A K o nakazanie rozbiórki sieci uzbrojenia terenu istniejącej na działkach o nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...] w zakresie sieci gazowej w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, V. w pozostałym zakresie skargę oddala, VI. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P na rzecz skarżącego A K kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.

Złożoną za pośrednictwem organu skargą z dnia 20 stycznia 2020 r., przekazaną do Sądu w dniu 7 lutego 2020 r. A K (dalej jako Skarżący) zakwestionował bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie dotyczącej zgłoszonej przez niego nielegalnej budowy sieci gazowej w [...], gmina [...], przebiegającej przez należące do Skarżącego działki nr ewid. [...] i [...].

Wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] PINB w [...] nakazał [...] Sp. z o. o. w [...] całkowitą rozbiórkę odcinka sieci gazowej przebiegającej przez jego działki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] uchylił w całości to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę PINB do ponownego rozpatrzenia. Pomimo upływu 4 miesięcy od wydania decyzji przez organ odwoławczy, PINB nie podjął żadnych działań. Ponieważ Skarżący nie otrzymał informacji jaki jest tok sprawy po uchyleniu rozstrzygnięcia wniósł zażalenie z dnia 21 lipca 2019 r. do organu nadrzędnego na opieszałe działanie i bezczynność organu powiatowego. [...]WINB postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] uznał zażalenie w całości za zasadne i wyznaczył 45 dniowy dodatkowy termin na załatwienia sprawy. Postanowienie o wyznaczeniu dodatkowego terminu zostało doręczone organowi powiatowemu w dniu 1 października 2019 r. Wyznaczony dodatkowy termin wydania końcowego rozstrzygnięcia minął w dniu 16 października 2019 r. Pomimo upływu kolejnego terminu rozstrzygnięcie do chwili złożenia skargi nie zostało wydane. Tym samym Skarżący stwierdził, że organ powiatowy jest w dalszym ciągu opieszały i bezczynny. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już dwukrotnie zajmował się opieszałością i bezczynnością PINB w tej sprawie. Poprzednie dwa rozstrzygnięcia stwierdzały uchybienia organu nakładając grzywnę.

Skarżący wskazał, że jest załamany, zdruzgotany i nie wie co może więcej zrobić w tej sprawie, w której przez wieloletnią bezczynność i opieszałość organu publicznego powołanego do załatwiania spraw obywateli bez zbędnej zwłoki, nie może rozpocząć planowanej od dawna inwestycji tj. budowy budynku mieszkalnego na zakupionej w 2015 roku działce.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o:

1. wyznaczenie organowi możliwie krótkiego dodatkowego terminu załatwienia sprawy,

2. wymierzenie grzywny w wyższej niż dotychczas wysokości ponieważ te już nałożone nie powodują poprawy sytuacji lecz ją dalej pogłębiają, oraz

3. w ramach przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozważenie wystąpienia sygnalizacyjnego do organów nadrzędnych nad organem powiatowym co do sposobu jego działania.

II.

W odpowiedzi na skargę PINB w Piasecznie wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że zgodnie z decyzją [...] WINB z dnia [...] marca 2019 r. PINB prowadzi działania w celu wyegzekwowania dokumentacji której obowiązek przedłożenia nałożył na [...] Sp. z o.o. tj. inwentaryzację architektoniczno-budowlaną sieci gazowej przebiegającej m.in. przez działki nr ewid. [...] i [...] w [...] . Złożona dotychczas dokumentacja nie spełnia wymogów prawa o czym informowano PSG w pismach z dnia 30 wrzenia 2019 r. oraz 16 października 2019 r.

W dniu 17 października 2019 r. w stosunku do PSG zostało wystawione upomnienie nr [...]. Następnie PSG poinformowała organ, że w terminie do 31 stycznia 2020 r. przedstawi wymaganą dokumentację. Przedłożona w dniu 30 stycznia 2020 r. przez PSG dokumentacja w dalszym ciągu nie spełnia wymogów dotyczących inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej. Niewydanie do chwili obecnej rozstrzygnięcia przez PINB wynika z faktu, iż dokumentacja przedstawiona przez zobowiązanego nie została wykonana poprawnie.

Końcowo wskazał, że strony na każdym etapie mogą zapoznać się z aktami sprawy i dowiedzieć się o sprawie. Po wyegzekwowaniu dokumentacji i przed wydaniem decyzji przez PINB strony zostaną poinformowane o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia uwag i wniosków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

III.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postacie - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu wyższej instancji.

Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności PINB w [...] określonej w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. (zob. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) i jest dopuszczalna bowiem przed jej wniesieniem wystosowano ponaglenie (pismo Skarżącego z dnia 21 lipca 2019 r.) w dodatku uwzględnione przez organ odwoławczy, który wprawdzie błędnie potraktował je jako zażalenie, a więc środek obowiązujący w odniesieniu do bezczynności do dnia 1 czerwca 2017 r., naruszając tym samym art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), niemniej jednak nie ma to wpływu na skuteczność złożonego ponaglenia. Jedynie na marginesie należy dodać, że zgodnie z art. 16 powołanej ustawy zmieniającej, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1 (mediacja). Inaczej mówiąc, do spraw trwających stosować należało przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej jako k.p.a.) w brzmieniu dotychczasowym jednakże jedynie do spraw rozpatrywanych w danej instancji. W niniejszej sprawie zakwestionowana bezczynność, przy uwzględnieniu wcześniejszych orzeczeń tutejszego Sądu, dotyczy okresu po wydaniu przez [...]WINB decyzji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]. W tym przypadku stosować należało przepisy nowe, bowiem jak słusznie wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt II SAB/Po 201/17 do postępowań przekazanych organowi pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. po wejściu w życie nowelizacji z dnia 7 kwietnia 2017 r. stosować należy nowe przepisy k.p.a.

IV.

W niniejszej sprawie należy również przywołać dwa poprzednie rozstrzygnięcia tutejszego Sądu a wiec wyrok z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt VII SAB/Wa 34/17 mocą którego stwierdzono bezczynność PINB w [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku M i A K o nakazanie rozbiórki sieci uzbrojenia terenu działek o nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości [...] , w zakresie sieci gazowej i wodociągowej. Sąd stwierdził w tym wyroku, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 zł, zobowiązując go jednocześnie do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego orzeczenia wraz z aktami administracyjnymi.

Kolejnym wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt VII SAB/Wa 105/18 tutejszy Sąd stwierdził, że PINB w [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku z dnia 16 października 2015 r. o rozbiórkę sieci kanalizacji sanitarnej, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na wydanie aktu Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy wymierzając jednocześnie przewlekłemu organowi grzywnę w kwocie 500 zł.

Sąd orzekający w niniejszej spawie przywołuje swoje wcześniejsze rozstrzygnięcia po to aby podkreślić fakt, że sprawa dotycząca opieszałego rozpatrywania wniosku A K z dnia 16 października 2015 r. była już przedmiotem jego orzekania i dwukrotnie uznano, że organ działa wadliwie, ze szkodą na rzecz Skarżącego. Ma to w ocenie Sądu wpływ na zakres stwierdzonego obecnie naruszenia oraz na zastosowane środki mające temu przeciwdziałać.

V.

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi A K wskazać należy, że sensem wprowadzonej do polskiego porządku prawnego instytucji skargi na bezczynność organu administracji publicznej była niewątpliwie potrzeba zwalczania braku działania organu (opóźnienia bądź zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Środek ten ma zatem za zadanie wymusić na właściwym organie końcowe załatwienie sprawy.

Celem przypisania organowi odpowiedzialności za bezczynność konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego lub podjęcia czynności i wbrew temu obowiązkowi działań takich nie podjął i nadal nie podejmuje. Sąd bierze przy tym pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (względnie daty orzekania, jeżeli rozstrzyga sprawę na posiedzeniu niejawnym).

Kontynuując te rozważania zwrócić trzeba uwagę, że pojęcie bezczynności nie zostało bliżej sprecyzowane na gruncie przepisów procedury sądowoadministracyjnej, co nie może dziwić zważywszy na wielość i różnorodność postępowań administracyjnych oraz łączącą się z tym nieodzownie ich odmienność proceduralną i specyfikę. Uwzględniając jednakże pewną uniwersalną istotę bezczynności można powiedzieć, że zachodzi ona wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.

Zgodnie ogólną zasadą wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie - tak art. 12 § 2 k.p.a. Organy zobowiązane są zatem prowadzić postępowanie bez zbędnej zwłoki i opieszałości. Powinny także uwzględniać przedmiot sprawy, zachowanie stron w nim uczestniczących i czuwać nad jego sprawnym przebiegiem, zwłaszcza wówczas gdy istnieje spór pomiędzy stronami postępowania.

Z kolei terminy załatwienia spraw zostały określone w art. 35 k.p.a. Niezwłocznie powinny być zatem załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). W art. 35 § 3 k.p.a. ustawodawca wskazał regułę, zgodnie z którą załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (...). Jednocześnie, z uwagi na wspomnianą już różnorodność spraw administracyjnych i potrzebę czynienia wyjaśnień, w art. 35 § 5 k.p.a. wyrażono zasadę, iż do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Organ pozostaje więc w bezczynności - co do zasady - w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. (rzetelne poinformowanie o przyczynach niezałatwienia sprawy i nowym terminie) lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w końcowym załatwieniu sprawy.

W konsekwencji, orzekając w niniejszej sprawie Sąd przyjął, że miała w niej miejsce niedopuszczalna bezczynność organu bowiem nie załatwił on sprawy w terminie ustawowym (w dodatku nastąpiło to w warunkach dwukrotnej oceny zagadnienia sprawności postępowania organu dokonanej przez Sąd w przywołanych na wstępie wyrokach). Przyjmując nawet wydłużenie tego terminu do dwóch miesięcy organ nie podejmował terminowo działań zmierzających do sprawnego zakończenia spawy, tak jakby nie dostrzegał dwóch poprzednich wyroków tutejszego Sądu oraz okoliczności, że sprawa dotyczy wniosku Skarżącego z dnia 16 października 2015 r.

Sąd zwraca uwagę, że cała sprawa, która z uwagi na kwestionowane trzy różne sieci uzbrojenia terenu (kanalizacyjną, wodociągową, gazową) jest wielowątkowa, wielopodmiotowa (różni gestorzy sieci) i niewątpliwie wymagała poczynienia szczegółowych ustaleń co do przebiegu inwestycji i towarzyszących ich powstaniu okoliczności, jest prowadzona przez organ powiatowy bez głębszego zastanowienia i szerszej koncepcji oraz z naruszeniem potrzeby skoncentrowania działań wyjaśniających tak okoliczności umieszczenia określonej sieci uzbrojenia terenu (w tym przypadku gazowej) jak i zmierzania w kierunku zakończenia postępowania.

Należy wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd ocenia ten wycinek sprawy organu powiatowego, jaki został zainicjowany prawomocną decyzją [...] WINB z dnia [...] marca 2019 r. uchylającą decyzję PINB o nakazie rozbiórki sieci gazowej i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po otrzymaniu tej decyzji Skarżący zwrócił się do PINB pismem z dnia 30 kwietnia 2019 r. (k. 49, tom III akt) oraz pismem z dnia 11 maja 2019 r. (k. 50, tom III akt) o niezwłoczne podjęcie działań w sprawie, prezentując jednocześnie swoje merytoryczne stanowisko. Jednocześnie, w marcu 2019 r., organ otrzymał wyrok tutejszego Sądu z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt VII SAB/Wa 105/18. Z uwagi na brak jakichkolwiek działań organu, których wytłumaczeniem nie może być powoływanie się na brak akt sprawy, które organ winien był zabezpieczyć (np. poprzez ich wypożyczenie), Skarżący złożył ponaglenie z dnia 21 lipca 2019 r. W dniu 25 lipca 2019 r. PINB otrzymał prawomocny wyrok tutejszego Sądu oraz akta.

Pierwszą czynnością jaką podjęto w sprawie po uchyleniu decyzji o nakazie rozbiórki było wezwanie przedstawiciela [...] Sp. z o.o. do osobistego stawiennictwa celem ponownego złożenia wyjaśnień co do legalności sieci (pismo z dnia 7 sierpnia 2019 r. k. 54, tom III akt). W protokole z dnia 2 września 2019 r. PINB "uzgodnił" z przedstawicielem [...] przedłożenie dokumentacji. Owe uzgodnienia nie zawierają jednak żadnych wskazań co do tego jakie dokumenty powinny zostać przedłożone ani też w jakim terminie to nastąpi.

Dysponent sieci gazowej - [...] ustosunkował się do ustaleń z protokołu pismem z dnia 11 września 2019 r. W odpowiedzi na to pismo PINB wystosował kolejne wezwanie z dnia 30 września 2019 r. (k. 59, tom III akt) kwestionując kompletność przedłożonej dokumentacji oraz informując o ewentualnych dalszych krokach prawnych. [...] odpowiedziało na to wezwanie pismem z dnia 9 października 2019 r. PINB ponownie pismem z dnia 16 października 2019 r. wskazał [...] na niekompletność przedłożonej dokumentacji. Upomnieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] organ wezwał [...] Sp. z o.o. do wykonania obowiązku przedłożenia dokumentacji żądanej postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. [...]Sp. z o.o. po raz kolejny wskazała, że przedłoży żądaną dokumentację. W dniu 24 stycznia 2020 r. Spółka przedłożyła w jej ocenie kompletną dokumentację, jednakże PINB uznał, że po raz kolejny nie złożono wymaganych dokumentów i postanowieniem z dnia 31 stycznia 2020 r. nr 15/2020 nałożył na Spółkę obowiązek wpłaty zaliczki w kwocie 10.000 zł.

VI.

W kontekście powyżej przytoczonych okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności dwóch wyroków wydanych w ramach kontroli bezczynności i przewlekłości organu Sąd przyjął, że w sprawie miała miejsce po raz kolejny bezczynność PINB w [...] , który nie załatwił sprawy w terminie ustawowym aktem kończącym postępowanie. Przyjmując nawet wydłużenie tego terminu do dwóch miesięcy, organ nie podejmował działań zmierzających do skutecznego zakończenia sprawy. Przede wszystkim PINB działa tak, jakby rozpatrywał wniosek Skarżącego po raz pierwszy, tymczasem "ciążą na nim" dwa wyroki potwierdzające uchybienie terminom załatwiania spraw administracyjnych, w tym z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, na etapie sprawy na którym się ona aktualnie znajduje nie ma w ogóle miejsca na koncyliacyjne rozstrzyganie, niejako w "uzgodnieniu" z dysponentem sieci i właścicielem nieruchomości. Oczekiwanie na to, że [...] Sp. z o.o., której działania w sprawie należy również jednoznacznie ocenić jako wyjątkowo opieszałe i nakierowane na odwlekanie zakończenia sprawy, przedstawi żądaną dokumentację, są błędne. W tych okolicznościach sprawy, będąc obciążonym dwoma wyrokami tutejszego Sądu stwierdzającymi bezczynność i przewlekłość, w tym z rażącym naruszeniem prawa, PINB nie miał powodów, by prosić ponownie dysponenta sieci gazowej o złożenie dokumentacji wymaganej postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. a winien był po ponownym, krótkoterminowym wezwaniu do jej niezwłocznego złożenia, podjąć czynności zmierzające do wyegzekwowania tego obowiązku w drodze dopuszczalnego prawem przymusu administracyjnego. W całej sprawie zarówno organ jak i dysponent sieci - [...] , który od 5 lat nie jest w stanie wykazać legalności posadowienia infrastruktury gazowej na działce Skarżącego, działają z pokrzywdzeniem właściciela nieruchomości, który w żaden sposób nie może nią swobodnie dysponować w celach budowlanych (sieć przebiega przez środek nieruchomości nr ewid. [...]).

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie budzi zatem wątpliwości Sądu to, że PINB w [...]nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpatrzenia sprawy A K bez zbędnej zwłoki, przy czym można przyjąć że termin na wydanie decyzji w niniejszej sprawie powinien wynosić dwa miesiące od dnia wpływu wniosku, zaś przy uwzględnieniu aktualnego stanu sprawy, w tym decyzji [...] WINB z dnia [...] marca 2019 r., dwóch wyroków sądowych i potrzeby pozyskania dokumentacji, PINB winien ją załatwić mniej więcej do końca lipca 2019 r., co jest i tak terminem wystarczającym.

Mając to na względzie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie niedopuszczalna bezczynność, która w dodatku nosi wyraźne cechy rażącego naruszenia prawa. Przyjmując taką ocenę bezczynności Sąd wziął pod uwagę to, że dla jej stwierdzenia nie jest wystarczające samo tylko przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe, obiektywne naruszenie prawa (niedochowanie terminu). Wspomniane przekroczenie musi być w okolicznościach sprawy znaczne, niezaprzeczalne, a nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nacechowane ewidentnym niedbalstwem organu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13). W konsekwencji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Takie warunki zaistniały zdaniem Sądu w niniejszej sprawie.

Sąd ocenia opóźnienie organu w wydaniu aktu jako znaczne nie z uwagi na sam upływ czasu na jej załatwienie (choć to również ma wpływ na wydany wyrok), ale przede wszystkim z uwagi na wywołany skutek co najmniej daleko idącej niepewności po stronie właściciela nieruchomości (Skarżący), blokujący w istocie jakąkolwiek aktywność budowlaną na działkach objętych kwestionowaną inwestycją. W tych okolicznościach Sąd uznaje, że organ naruszył przepisy obligujące go do terminowego załatwiania spraw oraz informowania stron o przyczynach zaistniałej zwłoki (brak jakiejkolwiek informacji skierowanej do Skarżącego). Jest to działanie szczególnie wadliwe, bowiem narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa, tym bardziej w sprawie, w której w obrocie prawnym funkcjonują dwa wyroki potwierdzające uprzedni stan bezczynności i przewlekłość w działaniu PINB.

W ocenie Sądu okoliczności sprawy przemawiają tym razem za przyznaniem od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł. Dotychczasowe grzywny wymierzone dwukrotnie w kwotach po 500 zł nie przyniosły spodziewanego rezultatu i stanowią jedynie przesunięcie pomiędzy środkami publicznymi Skarbu Państwa. Być może obowiązek zapłacenia Skarżącemu kwoty 4 krotnie wyższej niż dotychczas wymierzane jednostkowo grzywny, będzie w stanie wymusić posłuch organu i końcowe załatwienie sprawy, bez przedkładania interesu dysponenta sieci ponad interes właściciela nieruchomości.

W tej sytuacji rozstrzygnięcie o przyznaniu sumy pieniężnej w kwocie jak w wyroku jest prawidłowe i zgodne z art. 149 § 2 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził rażący charakter bezczynności PINB oraz na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do końcowego załatwienia sprawy w terminie 30 dni.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł. Orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

VI.

Na marginesie niniejszej sprawy, kierując się potrzebą sprawnego zakończenia postępowania administracyjnego, które trwa już zbyt długo, Sąd zwraca uwagę organowi na wadliwość przyjętego założenia co do kwestii własności nieruchomości nr ewid. [...] . Otóż z wypowiedzi obu organów (vide odpowiedź na skargę PINB i decyzja [...]WINB) zdaje się wypływać wniosek, że kwestie własności nieruchomości przez którą przebiega gazociąg są nieistotne czy wręcz drugoplanowe z punktu widzenia mającego zapaść rozstrzygnięcia (jest to zdaniem organów kwestia cywilistyczna). Tymczasem Sąd podkreśla, że w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 ze zm.) w ramach przesłanki powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia należy zbadać wpływ wybudowanej bez pozwolenia na budowę sieci gazowej na możliwość korzystania przez Skarżącego z nieruchomości stanowiącej jego własność, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa (art. 140 k.c.). Konieczne jest zatem ustalenie, jaka część nieruchomości Skarżącej wyłączona została, na skutek zrealizowanej samowoli budowlanej, spod możliwości zabudowy i w zależności od tych ustaleń ocenić, czy z tego powodu nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie jej warunków użytkowych. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego będzie kompleksowa ocena zaistnienia w tej sprawie przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1606/15).