Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 376/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 art. 28 ust. 3 pkt 6art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: § 3 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ i art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 11 art. 77 § 1 art. 107 § 1 i § 3 art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności składkowych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] .


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład, organ) decyzją nr [...] z [...] utrzymał w mocy decyzję tego organu nr [...] z [...] r. odmawiającą M.p. umorzenia należności od nieopłaconych składek.

Organ wyjaśnił, że 30 stycznia 2020 r. do Zakładu wpłynął wniosek M.P. o umorzenie należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przebywa w zakładzie karnym, a koniec kary przewidziany został na 10 kwietnia 2024 r. Wnioskodawca jest bezrobotny, nie posiada środków finansowych, z których mógłby uregulować zadłużenie. Ze względu na stan zdrowia nie będzie zatrudniony w formie płatnej jak i bezpłatnej.

Zakład decyzją z [.... odmówił umorzenia należności składkowych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.P. wskazał na trwałe uszkodzenie barku lewej ręki i ograniczenie jej ruchomości. Załączył kopię orzeczenia lekarza medycyny pracy, który stwierdził niezdolność do podjęcia pracy.

Utrzymując w mocy decyzję Zakład wskazał, że M.P. jest rozwiedziony, nie pracuje zarobkowo, nie pobiera świadczeń emerytalno – rentowych, nie posiada dochodów z innych źródeł, nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej ani świadczenia z urzędu pracy, nie korzysta z innych form pomocy, nie ponosi wydatków związanych z utrzymaniem, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada zobowiązania pieniężne w instytucjach za 2017 r. w kwocie 1.400 zł, których nie spłaca. Nie posiada majątku nieruchomego, ruchomego i innych praw majątkowych, wierzytelności. Od 31 marca 2017 r. zaprzestał wykonywania indywidualnej działalności gospodarczej z tytułu pozostałego doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania. Nie jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych, nie figuruje jako właściciel bądź współwłaściciel nieruchomości, nie figuruje też jako właściciel bądź współwłaściciel pojazdów.

Organ powołał przesłanki umorzenia należności wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1 - 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s." Wyjaśnił, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. nie zaszły, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy — Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym.

Nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, jednak w stosunku do wnioskodawcy nie został ustalony brak majątku przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone jako bezskuteczne. Nie wystąpiło kryterium braku następców prawnych (wnioskodawca ma dwójkę dzieci). Zgodnie z wykładnią językową przepisu art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., wszystkie wymienione okoliczności, tj.: zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej, brak majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, muszą wystąpić łącznie - wystąpienie którejkolwiek z ww. okoliczności wyklucza stwierdzenie zajścia przedmiotowej przesłanki.

Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wnosi strona, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.

Przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ komornik sądowy bądź naczelnik urzędu skarbowego nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

Przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. również nie zachodzi - nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Organ wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek.

Z kolei postępowanie w przedmiocie umorzenia ma charakter dwuetapowy. W pierwszym etapie organ bada, czy w sprawie występują przesłanki warunkujące umorzenie. W wypadku gdy stwierdzi, że przesłanki nie występują, organ nie ma wyboru rozstrzygnięcia i ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie odmawiające umorzenia należności. Natomiast w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek do umorzenia organ przystępuje do drugiego etapu, a więc na tym etapie ma uprawnienie, a nie obowiązek podjąć swobodnie wybrane przez siebie orzeczenie. Ponieważ wobec wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Następnie Zakład podjął czynności zmierzające do ustalenia spełnienia w sprawie przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej "rozporządzeniem". W zakresie wystąpienia przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 2 stwierdził, że powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej bądź szczególnego zdarzenia, ale było wynikiem nieopłacenia w ustawowym terminie płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Jeżeli wnioskodawca w danym okresie nie posiadał wystarczających środków finansowych na opłacenie należnych składek w terminie, to obecnie jest zobowiązany do ich uregulowania wraz z odsetkami za zwłokę.

Z zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego nie wynika, aby zaistniała przesłanka umorzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić dłużnika możliwości dalszego prowadzenia działalności. Zdarzenie losowe czy klęska żywiołowa nie były powodem zakończenia działalności. Powyższa przesłanka ma zastosowanie jedynie w sytuacji, w której bezwzględna konieczność uregulowania ciążących zobowiązań doprowadziłaby do likwidacji przedsiębiorstwa, a co za tym idzie, jedynego źródła zarobkowania, albo do ubóstwa.

Wystąpienie przesłanki § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby osoby zobowiązanej lub członka jej rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. W toku postępowania wnioskodawca przedstawił dokument od lekarza medycyny pracy. Na podstawie wyniku badania lekarskiego i występujących na stanowisku pracy monter, pakowacz, ślusarz przeciwwskazań, lekarz stwierdził niezdolność do podjęcia pracy na określonym stanowisku. Przewlekła choroba zobowiązanego może stanowić podstawę ubiegania się o umorzenie należności z tytułu składek tylko wówczas, gdy pozbawia ona zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu. Wnioskodawca nie udowodnił, że nie może uzyskiwać dochodów ze względu na własny stan zdrowia lub w związku z koniecznością sprawowania opieki nad członkiem rodziny. Ponadto, dołączone zaświadczenie lekarskie wykazuje przeciwwskazania zdrowotne w jednej, konkretnej dziedzinie. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że sytuacja zdrowotna uniemożliwia lub ogranicza pozyskiwanie dochodów niezbędnych do podjęcia spłaty zadłużenia. Trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów, musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie czasu.

Aktualnie wnioskodawca przebywa w zakładzie karnym, a zatem koszty związane z jego utrzymaniem, wyżywieniem, leczeniem pokrywane są z budżetu Państwa. Zgodnie z zaświadczeniem Służby Więziennej z 6 kwietnia 2020 r., przewidywany termin końca kary przypada na 31 października 2025 r. Obecna sytuacja życiowa spowodowana pobytem w zakładzie karnym nie może stanowić przesłanki do zwolnienia z obowiązku spłaty zobowiązań względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W ocenie organu, w toku postępowania wnioskodawca nie udowodnił, że sytuacja materialno-bytowa, rodzinna oraz zdrowotna definitywnie uniemożliwia spłatę należności z tytułu składek, dlatego ZUS nie mógł podjąć korzystnego rozstrzygnięcia. Nie została również spełniona przesłanka interesu publicznego. Względy społeczne wymagają, by zobowiązanie publicznoprawne było realizowane, a płatnik nie był pochopnie z niego zwalniany. Każda osoba przejściowo może wykazać, że znajduje się w trudnej sytuacji, lecz ZUS jest obowiązany w sposób dokładny i racjonalny ocenić sytuację i podjąć decyzję, czy uznaje ją za przesłankę do zastosowania umorzenia należności, czy też nie. W sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza określoną w art. 2a ust. 112 pkt 2 u.s.u.s. zasadę równego traktowania ubezpieczonych.

Płatnik składek odpowiada za zadłużenie całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne.

Podsumowując organ wskazał, że na podstawie analizy dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy ZUS nie znalazł podstaw do umorzenia żądanych należności.

M.P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Kielcach skargę na decyzję Zakładu. Wniósł o uchylenie tej decyzji. Wyjaśnił, że aktualnie wobec niego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Organ nie zawracał się ani do komornika ani do naczelnika urzędu skarbowego o dokumenty, ponieważ prowadzi i nie zakończył postępowania egzekucyjnego. Błędnie organ powołał się na pogląd, że postępowanie, które jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności. Organ powołał brak własności nieruchomości, pojazdów, zatrudnienia, środków finansowych, a to oznacza wystąpienie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., mianowicie, że jest oczywiste, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyskano żadnych kwot, tym bardziej równych wydatkom egzekucyjnym. Skarżący przedstawił kopię opinii lekarza medycyny pracy, dyskwalifikującej możliwość podjęcia pracy. To oznacza, że w czasie pobytu w zakładzie karnym skarżący nie będzie kierowany do pracy, co definitywnie uniemożliwi spłatę zadłużenia, nawet w postaci układu ratalnego.

W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., określanej dalej jako "ustawa P.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że w celu ustalenia istnienia wyżej opisanych przesłanek konieczne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w tym wszelkich okoliczności związanych z wnioskodawcą: określenie jego dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami, stanu jego majątku, wysokości zadłużenia, a także sytuacji rodzinnej i zdrowotnej osoby zobowiązanej. Rozstrzygnięcie organu musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "K.p.a."), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Dokonując tych czynności organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 K.p.a., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, by nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny, m.in. logiki, doświadczenia życiowego, wszechstronności.

Wyjaśnienia wymaga, że odmowa zastosowania instytucji umorzenia należności z tytułu składek i odsetek od tych składek obliguje organy orzekające do należytego wykazania, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania wnioskodawcy w sposób szczególny. Organ obowiązany jest do rzetelnej analizy wszelkich okoliczności sprawy uwzględniających sytuację skarżącego. Kontrola sądowa decyzji obejmuje natomiast zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności.

Proces decyzyjny organu został przeprowadzony z naruszeniem powyższych reguł.

Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Ustęp 3 stanowi z kolei, że całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 498, z późn. zm.);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W niniejszej sprawie Zakład uznał, że w sprawie brak spełnienia powyższych przesłanek. W ocenie Sądu, stanowisko organu należy podzielić co do przesłanek z punktów 1, 2, 3, 4, 4a, 4b (które są niesporne) i 5. W zakresie tego ostatnio wymienionego punktu należy wyjaśnić, że trafnie organ uznał brak spełnienia tej przesłanki. W sprawie nie było informacji od podmiotów wymienionych w tym przepisie (naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego) o braku majątku, z którego można prowadzić egzekucje. Ponadto, prowadzona jest postępowanie egzekucyjne, więc w istocie nie można stwierdzić, że zaszła omawiana przesłanka.

Ustalenia organu nie zostały natomiast poczynione prawidłowo w zakresie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. Organ zajął stanowisko, że nie można stwierdzić, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Nie poczynił w tym zakresie jednak żadnych ustaleń co do przewidywanych, możliwych do wyegzekwowania kwot, ani wiążących się z tym postępowaniem wydatków egzekucyjnych. Tymczasem z przepisu art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s wynika, że Zakład ma obowiązek samodzielnie ocenić przesłankę całkowitej nieściągalności w nim opisaną, porównując spodziewane koszty egzekucji z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku. Dokonując powyższej samodzielnej oceny organ winien mieć nadto na uwadze, czy majątek zobowiązanego nadaje się w ogóle do egzekucji, jak również czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanego oraz jego rodziny. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, gdzie zwraca się uwagę na to, że przy ocenie decyzji należy zawsze brać pod uwagę, czy w wyniku egzekucji powstanie zagrożenie utraty możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 23 stycznia 2012 r., I SA/Ke 481/19 i z 9 lipca 2020 r. I SA/Ke 39/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 8 maja 2018 r. I SA/Kr 324/18, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ nie podjął próby dokonania rzetelnego szacunku w omawianym zakresie. Wskazał natomiast, że wobec wnioskodawcy prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a dopóki jest ono w toku, nie można stwierdzić zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności.

Odnosząc się do tych argumentów należy wskazać, że nie stanowią one uzasadnienia przesłanki opisanej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. Zakład, który ma obowiązek ustalenia przesłanek opisanych w tym przepisie, winien wpierw wyjaśnić, w jakim stopniu prowadzone postępowanie egzekucyjne jest skuteczne, z jakich praw majątkowych prowadzona jest egzekucja i jakie są prognozy jej efektywności. Innymi słowy, organ winien rozważyć, w jakiej potencjalnej kwocie możliwe jest uzyskanie środków. Z drugiej winien oszacować wydatki egzekucyjne. Następnie winien zestawić te kwoty ze sobą i wyciągnąć stosowne wnioski. Takich symulacji nie przeprowadzono, a to oznacza, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. zawierającego wymogi uzasadnienia decyzji. Prawidłowo sporządzone powinno czynić zadość zasadzie przekonywania zawartej w art. 11 k.p.a., która sprowadza się do wyjaśnienia adresatowi decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparte o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwe. Uzasadnienie decyzji obok waloru informacyjnego powinno zawierać zatem elementy wyjaśniające i przekonujące. Ma umożliwić stronie zapoznanie się ze stanowiskiem organu oraz ewentualne odniesienie się do niego w ramach przysługujących jej środków zaskarżenia. Ma też znaczenie z punktu widzenia kontroli sądowoadministracyjnej, bowiem prawidłowo sformułowane uzasadnienie umożliwia sądowi prześledzenie i skontrolowanie toku rozumowania organu administracji. Należy podkreślić, że sąd nie może uzupełniać braków postępowania przeprowadzonego przez organ administracji o stosowną argumentację prawną i wyręczać w ten sposób organów w dokonaniu oceny spełnienia przesłanek uzasadniających wydanie konkretnej decyzji.

Podsumowując, brak stosownego uzasadnienia stanowiska o nieistnieniu w przypadku skarżącego przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.

i ograniczenie oceny do arbitralnego stwierdzenia braku jej spełnienia oznacza, że decyzja w tym zakresie uchyla się spod kontroli Sądu.

W zaskarżonej decyzji organ powołał również treść art. 28 ust. 3a u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Następnie przeszedł do analizy przesłanek zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z

2003 r., Nr 141, poz. 1365). Co jednak ważne w kontekście przedmiotowej sprawy, dopiero prawidłowe ustalenia organu na temat przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. pozwala przejść do przepisu art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Uchybienia Zakładu w zakresie art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. powodują, że na tym etapie postępowania przedwczesna jest ocena stanowiska organu na temat zaistnienia przesłanek zawartych w § 3 ust. 1 pkt 1 -3 rozporządzenia. Z tego powodu zasadność zarzutu skargi o błędnym zastosowaniu przez organ przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie może zostać oceniona przez Sąd.

Rozstrzygając ponownie sprawę organ, uwzględniając rozważania Sądu, wyeliminuje wskazane powyżej uchybienia. Ustali i przedstawi w uzasadnieniu decyzji pełną i wyczerpującą ocenę sytuacji skarżącego w odniesieniu do prawidłowo ustalonej przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ i art. 135 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.