Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 100/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15, 6
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Inżynierii "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję "B" S.A. w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. nr [...] "A" 2. zasądza od "B" na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 30 listopada 2017 r. A sp. z o.o. w K. – dalej strona, skarżący - zwróciła się u udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacji, czy na podstawie przeprowadzonej przez B aukcji nr [...] pod nazwą "[...]" (dalej: Aukcja) lub w jakimkolwiek innym trybie doszło do wyboru wykonawcy, który ma sprzedać i dostarczyć na rzecz B dwie sztuki [...] każda, a w przypadku wyboru takiego wykonawcy - czy została z nim zawarta umowa na dostawę wyżej wymienionych urządzeń. Ponadto na wypadek, gdyby umowa taka została zawarta, Skarżący zawnioskował o wydanie mu przez B odpisu takiej umowy.

W odpowiedzi na wniosek z 30 listopada 2017 r. B pisemnie poinformował stronę, że postępowanie zakończyło się wyborem wykonawcy, który ma sprzedać i dostarczyć na rzecz B dwie [...] każda, jednak odmówiono udzielenia informacji czy zawarto umowę w zakresie opisanym wnioskiem z tego powodu, że nie mieszczą się one w kategorii informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówiono wydania odpisu ewentualnie zawartej umowy z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa i stwierdzono iż informacje w zakresie żądanym nie stanowią informacji publicznej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona ponowiła swój wniosek o zakres informacji opisanych we wniosku z 30 listopada 2017r.

Pismem z 28 grudnia 2017 r. B poinformował Skarżącego o podtrzymaniu swojego dotychczasowego stanowiska. Wskazał w piśmie iż wyżej wymienione informacje oraz dokumenty nie zostaną mu udzielone z tego powodu, że nie mieszczą się one w kategorii informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nawet gdyby informacje należało w taki sposób zakwalifikować, to B z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy - B oraz kontrahentów nie jest uprawniona do ich ujawnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stwierdzono iż zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice przedsiębiorcy. Za taka informację uważa się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Informacje żądane przez stronę mieszczą się w ramach tak określonej tajemnicy przedsiębiorcy i kontrahentów B bowiem obejmują m.in. dane , które świadczą o prowadzonej przez B S.A. oraz jej ewentualnego kontrahenta polityce finansowej , obrazują ich zobowiązania względem kontrahentów świadczą o poziomie wykonywanych przez firmę usług .

Pismem z 9 stycznia 2018 r. do WSA w Gliwicach wpłynęła skarga dotycząca wyżej wymienionych pism B informujących Skarżącego o braku podstaw dla udzielenia mu żądanych przez niego informacji.

W skardze postawiono zarzuty naruszenia: przepisów prawa procesowego:

I. 1) art. 11 art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., art. 16 ust. 2 u.d.i.p. i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz podtrzymującego przedmiotową odmowę z naruszeniem przepisów prawa co do formy, jak również sporządzenie oby dwóch decyzji bez zachowania wymogów ustawowych polegających na nie zawarciu w nich uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie umożliwiającym skarżącemu zapoznanie się z przesłankami uzasadniającymi odmowę udostępnienia informacji publicznej i ustosunkowanie się do argumentacji zawartej w piśmie pn. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 19 grudnia 2017 roku oraz nie wskazanie imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko wtoku postępowania o udostępnienie informacji;

2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust 2 u.d.i.p. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wystarczający kwestii wystąpienia negatywnej przesłanki (tajemnicy przedsiębiorstwa) uzasadniającej odmowę udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy nadanie informacji publicznej takiego charakteru wymaga szerszego uzasadnienia z uwzględnieniem wartości (gospodarczej bądź innej) tych danych dla przedsiębiorstwa;

3) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że wnioskowane informacje oraz dokumenty zawierają chronione informacje dotyczące m.in. polityki finansowej B S.A. oraz jej kontrahenta, zobowiązań względem kontrahentów czy świadczą o poziomie wykonywanych przez bliżej nie sprecyzowaną firmę usług, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wnioskowane informacje nie mieszczą się w definicji tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 roku, nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), w szczególności z uwagi na fakt, że skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji związanych z prowadzonym przez B S.A. przetargiem w formie aukcji nr [...] pn.: [...]-,

II 2. naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że informacje, których udostępnienia skarżący się domaga są tajemnicą przedsiębiorstwa, podczas gdy z samego charakteru wnioskowanych informacji, jak również normatywnej definicji tajemnicy przedsiębiorstwa nie wynika uprawnienie B S.A. do odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji;

2) art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p polegające na odmowie wydania stronie skarżącej żądanych dokumentów z uwagi na zakwestionowania jakoby informacja, o którą zwrócił się skarżący posiadała przymiot informacji publicznej poprzez jedynie gołosłowne wskazanie, że informacje, o które wniósł skarżący nie dotyczą spraw publicznych czy też gospodarowania majątkiem publicznym bez uzasadnienia tego stanowiska zgodnie z wymogami przepisów wskazanych powyżej w ust. 1 pkt 1 skargi;

3) art. 201 § 1 k.s.h. w zw. z art. 16 ust. 1 i 6 u.d.i.p. oraz art. 17 ust. 2 u.d.i.p. poprzez wydanie decyzji przez osobę nie posiadającą upoważnienia do działania w imieniu B S.A., tj. przez zastępcę Dyrektora Zakładu [...] Pana T.G., przy czym zgodnie z wpisem do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w G. Wydział X Gospodarczy KRS pod numerem [...] do składania oświadczeń woli i podpisywania w imieniu tej spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem, tym samym wiec oby dwie decyzje zostały wydane przez osobę nie będącą upoważnioną do działania w imieniu spółki;

4) art. 24 ust. 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 16 § 2 u.d.i.p. i art. 17 u.d.i.p. polegające na wydaniu skarżonej decyzji przez pracownika, który podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu wszczętym na skutek złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z uwagi na fakt, że brał on udział w wydaniu decyzji w odniesieniu do której złożony został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W konsekwencji postawionych zarzutów wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji B S.A. z dnia [...] roku wydanej wskutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wszczętej złożeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 30 listopada 2017 roku oraz poprzedzającej ja decyzji odmawiającej udostępnienie informacji publicznej z dnia "[...]roku; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

B w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, lub oddalenie podnosząc, iż na B nie tylko nie ciąży obowiązek udostępnienia Skarżącemu żądanych informacji, ale też obowiązek wydawania decyzji o charakterze administracyjnym. Podniosło, że informacje, które miałyby zostać uwzględnione Skarżącemu, nie stanowią informacji publicznej. B jest co prawda podmiotem, w którym Skarb Państwa posiada pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, niemniej nie oznacza to że każda informacja wytworzona przez B bądź będąca w jej posiadaniu stanowi "informację publiczną" w rozumieniu tej ustawy. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy informacji publicznej nie stanowi każda informacja będąca w posiadaniu niebędących organami władzy publicznej podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 5) u.d.i..p ale informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ud.i.p.

B wskazało, iż przyjmuje, że informacje których ujawnienia domaga się Skarżąca, nie dotyczą spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacje, których domaga się Skarżący, nie są związane z wykonywaniem przez Skarżącego "zadań publicznych" w rozumieniu art. 4 u.d.i.p, ale dotyczą wyłącznie komercyjnej działalności gospodarczej prowadzonej przez B. Informacje, których żądał Skarżący, związane są ściśle z przedmiotem Aukcji dotyczącej zakupu urządzeń na potrzeby prowadzonej przez B działalności gospodarczej, której przeprowadzenie nie wiązało się w żadnym razie z wykonywaniem przez B władztwa publicznego, prowadzeniem działalności o charakterze użyteczności ogólnej czy też działalności polegającej na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb obywateli. Przeprowadzenie Aukcji nie wiązało się również z wydatkowaniem środków publicznych, czy też z zadysponowaniem jakiekolwiek rodzaju mienia publicznego (mienia Skarbu Państwa, czy też mienia komunalnego).

Ponadto wskazano, iż B nie jest podmiotem dysponującym mieniem publicznym. Wchodzące w skład przedsiębiorstwa B kopalnie nie mają statusu mienia Skarbu Państwa, ponieważ z momentem prawnego powstania B (wpisu do KRS) i uzyskania osobowości prawnej, wniesione wkłady pieniężne stają się majątkiem spółki i nie mają przymiotu majątku publicznego. Majątek ten stał się własnością B, a nie tylko majątkiem w jej dyspozycji. Wniosek taki znajduje uzasadnienie w art. 12 ksh (podobnie wyrok NSA z dnia 09 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 877/11).

Z uwagi na powyższe żadnej z informacji, których zażądał Skarżący w swoim wniosku z 30 listopada 2017 r., nie można zakwalifikować jako informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p, a tym samy B nie była zobowiązana do ich udostępnienia Skarżącemu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samy pozbawiony podstaw jest zarzut naruszenia przez B przepisów art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p.

Za bezpodstawny uznano również zarzut naruszenia art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art.. 5 ust. 2, art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p, który w ocenie Skarżącego polegać ma na "wydaniu rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej w postaci decyzji. Skoro informacje i dokumenty, których żądał Skarżący, nie mieszczą się w kategorii informacji publicznej, to B nie miała obowiązku wydawać decyzji w rozumieniu Kpa.

Ponadto nieposiadanie przez daną informację przymiotu "informacji publicznej" w rozumieniu u.d.i.p. powoduje, że nie ma podstaw do wydania w przedmiocie odmowy jej udostępnienia decyzji w trybie przepisów tej ustawy. Odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu ustawy, a zatem, jeśli sprawa nie dotyczy informacji publicznej wydanie decyzji administracyjnej odmownej jest zbędne - wystarczy pismo informacyjne (tak wyrok NSA w Warszawie z 10 stycznia 2007 r., I OSK 50/06,postanowienie NSA w Warszawie z 13 marca 2007 r., I OSK 243/07, Informacja o działalności Sądów Administracyjnych w roku 2007, Warszawa 2008, wyrok WSA w Bydgoszczy z 15 stycznia 2008 r., II SAB/BD 40/07).

W konsekwencji za bezzasadny uznano zarzut naruszenia przez B przepisów art. 201 § 1 ksh w zw. z art. 16 ust. 1 i 6 oraz 17 ust. 2 u.d.i.p poprzez wydanie decyzji przez osobę nieposiadającą upoważnienia do działania w imieniu B, a także art. 24 §1 pkt 5) kpa w zw. z 16 ust. 2 i art. 17 u.d.i.p mający polegać na wydaniu zaskarżonej decyzji przez pracownika, który polegał na wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Pisma wystosowane przez B nie stanowiły i nie musiały stanowić decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów ustawy. Tym samym nie znajdują do nich zastosowania przytoczone przez Skarżącego przepisy kpa dotyczące osób uprawnionych do wydawania decyzji administracyjnych. Na marginesie wskazano, że osoba, która podpisała pisma B – T.G., jest uprawniony na podstawie pełnomocnictwa do reprezentowania B udzielonego mu przez Zarząd B .

W konsekwencji B podnosząc, że ponieważ żądana informacja nie jest informacją publiczną uzasadnionym jest odrzucenie skargi .

Na marginesie podniesiono, że nawet w przypadku zakwalifikowania informacji żądanych przez Skarżącego jako informacji publicznej brak było podstaw do ich udostępniania Skarżącemu, albowiem na przeszkodzie temu stały regulacje dotyczące ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, gdzie Skarżący był w pełni świadomy tego, że informacje uzyskane przez strony umowy zawartej w wyniku Aukcji będą chroniona jako tajemnica przedsiębiorstwa - w ramach dokumentacji składanej wraz z ofertą do Aukcji , złożył oświadczenie, w którym zobowiązał się do zachowania w tajemnicy informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa B, a ponadto do zachowania w tajemnicy, odpowiedniego zabezpieczenia oraz niewykorzystywania wszelkich informacji dotyczących wykonania przedmiotu takiej umowy, jak również informacji dotyczących drugiej strony umowy oraz jej działalności .

Na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko i żądania zawarte w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne dotyczy m.in. decyzji administracyjnych, a więc także decyzji wydawanych na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 powołanej już wcześniej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej W myśl art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżona decyzja.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Zaskarżona została decyzja odmawiająca udostępnienia informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy; z tym jeszcze zastrzeżeniem, iż organ dodatkowo zakwestionował kwalifikację żądanej informacji jako informacji publicznej. Organ domagał się odrzucenia skargi; lub ewentualnie jej oddalenia.

Za chybiony Sąd uznał wniosek B co do braku legitymacji procesowej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd wyjaśnia, że z treści art. 32 p.p.s.a. wynika, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przy ocenie zdolności sądowej podmiotu, który odmówił udostępnienia informacji publicznej należy uwzględnić materialną specyfikę postępowania toczącego się z wniosku skarżącego w trybie przepisów ustawy. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy określa katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych, wśród których obok organów administracji publicznej są również podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne oraz osoby prawne o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

Zgodnie z tym przepisem Podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Uwzględniając fakt, iż w B S.A. jako spółce prawa handlowego, Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, z tej przyczyny iż w akcjonariacie tej spółki posiada 54,84 % akcji. Tym samym Spółka ta należy do podmiotów zobowiązanych na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej dlatego, że jest osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy wiąże bowiem pozycję dominującą osoby prawnej ze strukturą kapitałową spółki. Już spełnienie tylko tej przesłanki czyni Spółkę podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Tym samym uznać należało, że Spółka jako osoba prawna spełnia przesłanki określone w części drugiej powołanego art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. Majątek tego podmiotu, jeśli idzie o informację publiczną, powinien podlegać zatem takim samym zasadom transparentności i społecznego nadzoru jak majątek będący własnością podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Zatem na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej Sąd uznał, iż regulacje prawne zawarte w tej ustawie mają doń zastosowanie i jest to podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, stąd nie było podstaw do odrzucenia skargi z tego powodu, że nie jest on podmiotem nie zobowiązanym do udzielenia informacji z tego zakresu.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powyżej wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że narusza ona jak i decyzja ją poprzedzająca przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi .

Zgodnie z art. 5 ust.1 Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. ust. 2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. (.....).

W myśl zaś art. 6 ust. 1. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o:1) polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o:a) zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, b) projektowaniu aktów normatywnych, c) programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań;2) podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:Υa) statusie prawnym lub formie prawnej, b) organizacji, c) przedmiocie działalności i kompetencjach, d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5,f) majątku, którym dysponują;3) zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych,b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych g) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych, h) (uchylona);4) danych publicznych, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności:– treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć,– dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających,– treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej ,d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych; 5) majątku publicznym, w tym o: a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach, c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych (2) , d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat, f) długu publicznym, g) pomocy publicznej, h) ciężarach publicznych.

Na gruncie wskazanych przepisów rozważenia wymaga czy słusznie powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy B S.A. odmówiło udzielenia wyjaśnień w zakresie przez wnioskodawcę wskazanym a to: informacji czy zawarto umowę na dostawę urządzeń, na podstawie przeprowadzonej aukcji nr [...],: [...] i odmówiło wydania odpisu: umowy zawartej pomiędzy B S.A. a wyłonionym na podstawie aukcji nr [...] lub w jakimkolwiek innym trybie Wykonawcą, na Zakup wraz z dostawą dla [...] w/w [...] każda.

Wskazania wymaga iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Innymi słowy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych rozumianych jako działalność organów władzy publicznej oraz samorządów, osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, komunalnym lub Skarbu Państwa.

W orzecznictwie za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. (por. np. wyrok NSA z dnia 25.03.2014 r.; sygn. akt I OSK 2352/13). Przy czym można w tym miejscu wskazać, że pojęcie informacji publicznej jest szerokie a decydującym jest czy zawiera on informację publiczną. I tak umowy cywilne jeżeli zawierają informację publiczną i o ile w grę nie wchodzą określone ograniczenia, to służyć będzie do nich dostęp na podstawie przepisów omawianej ustawy. Kryterium uzyskania do nich dostępu jest zatem jedynie istnienie okoliczności wyłączających udostępnienie informacji. W tym stanie rzeczy konieczne a zarazem możliwe jest przejście do oceny zasadności odmowy udzielenia żądanej informacji publicznej.

Uznanie danej informacji za informację publiczną nie oznacza jeszcze automatycznie, że staje się ona jawna. Art. 61 § 3 Konstytucji RP dopuszcza możliwość ograniczenia dostępu do pewnych rodzajów informacji publicznej ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób oraz podmiotów gospodarczych, a także ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Przepis ten koreluje z treścią art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenia mogą być ustanawiane wyłącznie w drodze ustawowej i jedynie wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

Rozwinięciem tej regulacji jest w/w art. 5 ust. 1 u.d.i.p. stanowiący że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Przy jego odkodowaniu odnieść się jeszcze trzeba do art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), który stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne lub organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje mające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Nie ulega wątpliwości, że aby skutecznie wywieść uprawnienie do odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu tajemnicy przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające samo powołanie się na tę instytucję. Orzecznictwo, jak również doktryna stoi na stanowisku, że podmiot gospodarujący informacją powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji i to na nim ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 343/13).

Według wykładni Sądu Najwyższego dokonanej w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt V CSK 444/06, tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.". Niezbędne zatem jest w każdej sprawie wskazanie czego konkretnie tajemnica przedsiębiorstwa ma dotyczyć; które konkretnie fragmenty żądanych zagadnień, pytań czy dokumentów są tajemnicą.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13, na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji.

Dokonując rozróżnienia tajemnicy przedsiębiorstwa i tajemnicy przedsiębiorcy wskazuje się, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Natomiast tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Stąd też, tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.

Przesłanka formalna tajemnicy przedsiębiorcy wyraża się zatem w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy do utajnienia danych informacji.

Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Z tych względów, uzasadnienie decyzji odmawiającej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy. Brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy o wymagającym uchylenia decyzji naruszeniu formalnym art. 107 § 1 i 3 k.p.a., jednak już jej nietrafność stanowi uchybienie merytoryczne i oznacza naruszenie przez organ art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że B przesłał akta sprawy w sposób w znacznym zakresie uniemożliwiający Sądowi kontrolę legalności jego działania, w aktach jest formularz do zlecenia aukcji elektronicznej z zacienionymi fragmentami co do: wartości aukcji, w zakresie dostawców ich nazw, nr telefonów, email, ogłoszenia o aukcji, załącznika nr 11 h w postaci projektu umowy na dostawę materiałów i urządzeń inwestycyjnych nr [...] B S.A. z załącznikami, regulaminu określającego sposób postępowania przetargowego na dostawy i na roboty budowlane w B nie objęte ustawą PZP, oświadczenie dot. oceny technicznej ofert z zacienionymi miejscami co do oferentów, protokołem także z zacienionymi fragmentami co wpływu poszczególnych ofert . Także tabele z wynikami aukcji posiadają zacienione miejsca co do firm, cen ofert i wartości netto po aukcji. Na podstawie akt można zatem jedynie stwierdzić, że B podjęło kroki mające na celu objęcie klauzulą poufności dokumentów w tym związanych z ofertami poszczególnych oferentów. W aktach brak jest natomiast dokumentów, których ujawnienia żądał skarżący, brak jest informacji czy została zawarta umowa, w tym ze zwycięzcą aukcji. W tym zakresie trudno zatem ocenić czy jak to twierdzi B żądane informacje mieszczą się w ramach tajemnicy przedsiębiorcy, albowiem dotycząc jej i kontrahentów obejmują m.in. dane, które świadczą o prowadzonej prze nią i ewentualnego kontrahenta polityce finansowej, obrazują zobowiązania względem kontrahentów, świadczą o poziomie wykonywanych przez firmę usług. Z tych już bowiem względów nie jest możliwe stwierdzenie, czy w sprawie występuje przesłanka materialna związana z oceną zasadności wyłączenia żądanej informacji publicznej w zakresie przedmiotowego wniosku .

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własny pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 113/15 (LEX nr 2142137): "Ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p.) ma charakter wyjątku od zasady i nie może być wykładane rozszerzająco. Przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być wyjaśnione oraz omówione wyczerpująco i precyzyjnie. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13). W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwia temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej" (por. też wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2143/13 czy z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13).

W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że przedstawienie sądowi administracyjnemu dokumentów niezbędnych dla merytorycznej oceny nie oznacza, że dokumenty te zostaną udostępnione do wglądu także stronie skarżącej w ramach prawa przeglądania akt sprawy w sądzie. W przypadku, w którym istota sporu sprowadza się do odmowy udostępnienia konkretnych dokumentów (w ramach żądania udostępnienia informacji publicznej), dokumenty takie nie podlegają udostępnieniu zainteresowanemu w trakcie postępowania sądowego. W przeciwnym razie sądowa kontrola byłaby w istocie zbędna w sensie faktycznym (zainteresowany uzyskałby bowiem dostęp do dokumentów przed rozstrzygnięciem zasadności swojej skargi). Aby zapobiec takim sytuacjom, organ przekazując utajnioną dokumentację do sądu administracyjnego, powinien zastrzec, iż zawiera ona dane objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, co do których nastąpiła odmowa ich udostępnienia w drodze decyzji administracyjnej (np. poprzez umieszczenie tych dokumentów w odrębnej, należycie opisanej kopercie).

W sytuacji, gdy organ zarówno w sposób wyczerpujący nie uzasadnił przesłanki odmowy ujawnienia żądanych informacji w sposób jedynie lakoniczny wskazując na obowiązek przestrzegania tajemnicy przedsiębiorcy i ograniczenia z tego wynikające a dot. braku możliwości ujawnienia do wiadomości publicznej informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa a twierdzenia zawarte w decyzji nie mają żadnego odniesienia do przedłożonego materiału dowodowego skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przyjmując bowiem, iż w sprawie winna zostać wydana decyzja, a to po myśli art. 16 u.i.d.p. zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, to konsekwentnie winna ona spełniać standardy wyznaczone normą art. 107 § 3 k.p.a. ("Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa"). Decyzja i jej uzasadnienie winno zawierać szczegółowe odniesienie się do okoliczności konkretnej indywidualnej sprawy, wyjaśnienie powodów, dla których organ orzekł w określony sposób. Dopiero więc stwierdzenie (w sposób nie naruszający poufności), co znalazło się w żądanych przez stronę informacjach a co mogło czy nie powinno się w nich znaleźć – poparte przedłożonymi Sądowi dokumentami źródłowymi, dawałoby podstawę do oceny legalności rozstrzygnięcia. B ograniczyła się - jak już nadmieniono - do twierdzenia, że przedmiotem żądanej informacji są okoliczności dot. tajemnicy przedsiębiorcy, oraz kontrahentów bowiem obejmują m.in. dane, które świadczą o prowadzonej przez nią i jej ewentualnego kontrahenta polityce finansowej, obrazują ich zobowiązania względem kontrahentów, świadczą o poziomie wykonywanych przez firmę usług co trudno uznać za wystarczającą indywidualizację w aspekcie istnienia braków zarówno w treści rozstrzygnięcia jak i akt sprawy. Rolą uzasadnienia, szczególnie w przypadku negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, jest wyjaśnienie jej – z odniesieniem do realiów sprawy – dlaczego jej żądanie nie mogło zostać uwzględnione. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. było wynikiem naruszenia art. 7 k.p.a.("W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.") i art. 77 § 1 k.p.a. ("Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy."). Nie doszło bowiem do należytego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w szczególności rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób znajdujący odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Dodać trzeba, iż nie jest rzeczą Sądu zastąpienie organu w procesie stosowania prawa i z tego względu Sąd odstąpił od wezwania Spółki do przedłożenia kompletnych akt sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku i wykona zalecenia Sądu, wydając stosowną decyzję w przedmiocie wniosku strony w oparciu o prawidłowo urządzone akta sprawy. Ochrona tajemnicy przedsiębiorcy na etapie postępowania przed organem zostanie oparta na celowościowym odczytaniu art. 74 k.p.a. (por. też wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 440/16).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i litera c ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.