Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 70/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 4 i 17, art. 17 ust.1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a), art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Interpretacja przepisów prawa nie może być dokonywana wbrew, konstytucyjnie zagwarantowanym prawom obywateli, w tym wbrew zasadzie równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust.1 Konstytucji RP oraz zasadzie ochrony i opieki nad rodziną określonej w art. 18 Konstytucji RP. W aspekcie powyższych zasad, wykładnia celowościowa norm zapisanych w art. 17 ust.1 w zw. z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) prowadzi do konkluzji, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należą takie osoby, które faktycznie wykonują opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem małżonka, zaś uzyskanie orzeczenia o jego przysposobieniu nie jest możliwe ze względu na przeszkody prawne (pełnoletniość, pełnia włdzy rodzicielskiej biologicznych rodziców, uprzednie prawomocne przysposobienie).

TEZY

Interpretacja przepisów prawa nie może być dokonywana wbrew, konstytucyjnie zagwarantowanym prawom obywateli, w tym wbrew zasadzie równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust.1 Konstytucji RP oraz zasadzie ochrony i opieki nad rodziną określonej w art. 18 Konstytucji RP. W aspekcie powyższych zasad, wykładnia celowościowa norm zapisanych w art. 17 ust.1 w zw. z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) prowadzi do konkluzji, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należą takie osoby, które faktycznie wykonują opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem małżonka, zaś uzyskanie orzeczenia o jego przysposobieniu nie jest możliwe ze względu na przeszkody prawne (pełnoletniość, pełnia włdzy rodzicielskiej biologicznych rodziców, uprzednie prawomocne przysposobienie).


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] października 2007 roku numer [...]; 2. stwierdza, ze zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2007r. nr [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie m.in. art. 3 pkt 4 i art. 17 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, po rozpoznaniu wniosku J. W. z dnia 10 października 2007r. odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem – I. W.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podał, iż literalne brzmienie przepisu art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która nie jest biologiczną matką dziecka niepełnosprawnego, a wyłącznie żoną ojca takiego dziecka. Organ zwrócił jednocześnie uwagę, że przyjęta interpretacja jest sprzeczna z zapisem art. 3 pkt 4 tej ustawy, który pod pojęciem dziecka rozumie dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się sprawa o przysposobienie lub dziecko znajdujące się pod opieką opiekuna prawnego.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się J. W. i wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Wskazała, iż organ

I instancji rozstrzygając sprawę oparł się wyłącznie na wykładni literalnej przepisu art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pomijając szczególny stan faktyczny, w jakim znajduje się rodzina wnioskodawczyni, oraz cel ustawy, którym jest zapewnienie pomocy finansowej rodzinie wychowującej dziecko niepełnosprawne. Wskazała, iż skoro organ zauważył sprzeczność pomiędzy przepisem art. 17 ust.1,

a pojęciem dziecka zdefiniowanym w art. 3 pkt 4 cytowanej ustawy, to powinien rozstrzygnąć te wątpliwości na korzyść strony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 17 ust.1 ustawy

o świadczeniach rodzinnych, który reguluje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego

z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej prawy zarobkowej w związku

z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, podkreślając, iż przepis ten w sposób enumeratywny wymienia osoby uprawnione do takiego świadczenia. Następnie stwierdził, iż J. W. nie jest biologiczną matką dziecka – I. W., legitymującej się orzeczeniem o niepełnoprawności, a żoną ojca dziecka – D. W., przy którym Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia [...] maja 2005r. (sygn. akt [...]) ustalił miejsce pobytu córki. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w związku z tym, iż wnioskodawczyni sprawuje opiekę faktyczną nad dzieckiem, mogła wystąpić do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka, wówczas stałby się opiekunem faktycznym w świetle art. 3 pkt 14 cytowanej ustawy i mogłaby skutecznie domagać się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust.1 w zw. z art.3 ust.4 ustawy

o świadczeniach rodzinnych oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 8 k.p.a. Wyjaśniła, iż organy obu instancji skupiając się na literalnym brzmieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, pominęły całkowicie okoliczność, że to wnioskodawczyni sprawuje faktyczną opiekę nad niepełnosprawną córką swojego męża i z tego powodu nie może podjąć zatrudnienia. W opinii skarżącej, skoro wykładnia językowa ww. przepisów budzi wątpliwości organy winne odwołać się do wykładni celowościowej ustawy i uwzględnić interes społeczny, jakim jest pomoc rodzinom sprawującym opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Na powyższą okoliczność przedłożyła pismo Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w Warszawie z dnia [...] września 2007r., potwierdzające, że pomimo, iż skarżąca nie jest biologiczną matką niepełnosprawnego dziecka, to w związku z tym, iż sprawuje nad nim faktyczną opiekę, przysługuje jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż wykładnia art. 3 pkt 4 i art. 17 ust. 1 ustawy

o świadczeniach rodzinnych dokonana przez Departament Świadczeń Rodzinnych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, nie jest wiążąca dla składu orzekającego Kolegium, które nota bene nie podziela zaprezentowanego stanowiska. Pogląd ten nie znalazł też potwierdzenia, ani w dotychczasowej judykaturze, ani w doktrynie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa

w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Podkreślić należy, iż sąd nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, a następnie zaskarżonego - rozstrzygnięcia. Bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. Stosując powyższe zasady, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a.).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o cytowane wyżej przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosowanie do art. 134 p.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] października 2007r., naruszają przepisy prawa materialnego

w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że wydane w sprawie decyzje dotyczyły odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Stan faktyczny rozpatrywanej sprawy nie budził wątpliwości, a spór dotyczy jedynie dokonanej przez organy administracji wykładni przepisów art. 17 ust.1 w związku z art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z zm.). Zdaniem organów I i II instancji literalne brzmienie cytowanych przepisów wyklucza przyznanie J. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką jej męża – D. W.. Skarżącą nie jest bowiem ani biologiczną matką niepełnosprawnej I. W., nie może być też uznana za je opiekuna faktycznego, gdyż nie wystąpiła do sądu rodzinnego z wnioskiem o przysposobienie.

W ocenie Sądu, zaprezentowana powyżej wykładnia przepisów stanowiących podstawę - w przedmiotowej sprawie - odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest wadliwa.

Zgodnie z treścią art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych,

w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Opiekunem faktycznym, zgodnie z treścią art. 3 pkt 14 ww. ustawy, jest osoba faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Pojęcie dziecka ustawodawca wyjaśnił natomiast w art. 3 pkt 4 ustawy, wskazując, iż jest to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko,

w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną.

W przekonaniu tutejszego składu orzekającego, a wbrew stanowisku przedstawionemu w zaskarżonej decyzji, przepis art. 17 ust.1 ustawy

o świadczeniach rodzinnych nie wyłącza z kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, żony ojca niepełnosprawnego dziecka, która nie jest jego biologiczną matką i nie wystąpiła z wnioskiem o jego przysposobienie, ale sprawuje nad nim faktyczną opiekę. Wprawdzie literalne brzmienie cytowanego przepisu zawęża krąg opiekunów faktycznych do osób faktycznie opiekujących się dzieckiem, jeżeli wystąpiły one do sądu rodzinnego z wnioskiem o przysposobienie, to jednak ograniczenie się w niniejszej sprawie jedynie do językowego znaczenia tego pojęcia przeczy intencji samej ustawy oraz narusza podstawowe zasady i wartości konstytucyjne.

Wykładnia literalna, pomimo, iż jest podstawowym i stosowanym w pierwszej kolejności rodzajem wykładni norm prawnych, to w sytuacji, gdy wnioski wypływające z takiej wykładni okazują się rażąco niesprawiedliwe dla osób uprawnionych, w tym przypadku dla skarżącej, zachodzi konieczność sięgnięcia do innych metod wykładni. Uzasadnione jest to tym bardziej, że normy zawarte w przepisie art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych mają niewątpliwie charakter norm celu społecznego, nakierowanych na wsparcie z budżetu państwa osób, którzy rezygnują

z zarobkowania w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, które wymaga ich osobistej i bezpośredniej pielęgnacji w procesie leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym. Ograniczenie się zatem wyłącznie do wykładni literalnej przepisu i przyjęcie, że żona ojca niepełnosprawnego dziecka, która zrezygnowała z pracy zawodowej w celu sprawowania opieki faktycznej nad tym dzieckiem, nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem nie złożyła wniosku o jego przysposobienie, wykracza radykalnie poza zamiar ustawodawcy, godząc w opisany powyżej cel. Z tychże względów należy sięgnąć do wykładni celowościowej normy z art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która pozwala lepiej odczytać intencje ustawodawcy.

Dokonując wykładni z perspektywy opisanego wyżej celu, niemożliwym jest zaakceptowanie poglądu organów orzekających, jakoby przepis art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych miał zawężać krąg osób uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego tylko do biologicznych rodziców dziecka i jego opiekunów faktycznych w rozumieniu art. 3 pkt 17 ustawy.

Potwierdza to analiza pojęć zdefiniowanych w art. 3 ww. ustawy. Punkt 17 tegoż artykułu stanowi, iż opiekunem faktycznym jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła do sądu rodzinnego z wnioskiem o przysposobienie dziecka. Z kolei art. 3 pkt 4 ustawy pod pojęciem dziecka rozumie nie tylko dziecko własne, dziecko znajdujące się pod opieka prawną, oraz dziecko przysposobione lub w stosunku, do którego toczy się postępowanie o przysposobienie, ale i dziecko małżonka. Przy ustalaniu prawa do konkretnego świadczenia rodzinnego

(w niniejszej sprawie świadczenia pielęgnacyjnego) niemożliwym jest zatem, jak uczyniły to organy, wyłączenie z powołanej definicji - dziecka małżonka. Przeczy temu, po pierwsze samo brzmienie art. 17 ust. 1 ustawy, który umożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi faktycznemu niepełnosprawnego dziecka (w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy, a zatem również dziecka małżonka), jeżeli zrezygnuje on z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad takim dzieckiem. Po drugie, przyjęta przez organy administracji wykładnia uniemożliwiłaby w praktyce przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom sprawującym opiekę faktyczną nad dziećmi, których przysposobienie nie jest możliwe z punktu widzenia przepisów prawa. Zgodnie, bowiem z treścią art. 114 §1 oraz art. 119 §1 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) przysposobić można wyłącznie osobę małoletnią, której rodzice zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej lub są nieznani albo porozumienie z nimi napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Wobec powyższego osoby, które sprawują opiekę faktyczną nad dzieckiem pełnoletnim, dzieckiem, którego rodzice mają pełnię władzy rodzicielskiej, oraz dzieckiem, które już wcześniej zostało prawomocnie przysposobione, byłyby – zgodnie z interpretacją zastosowaną przez organy orzekające w sprawie - pozbawione możliwości ubiegania się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W ten sposób krąg osób mogących ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zostałby w sposób nieuprawniony zawężony. Potwierdzeniem powyższej tezy jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarte w wyroku z dnia 11 grudnia 2006r. (sygn. akt IV Sa/GI 179/06, niepublik.), w którym Sąd rozważając definicje dziecka i opiekuna faktycznego (zawarte w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych) w kontekście brzmienia art. 17 ust.1 tej ustawy, stwierdził, iż nie sposób nie dostrzec rażącego

i niezasadnego zróżnicowania sytuacji rodziców biologicznych sprawujących opiekę nad dziećmi znajdującymi się w warunkach określonych w tym przepisie, którym służy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz osób nie będących rodzicami dzieci, nad którymi sprawują opiekę. Zróżnicowanie kręgu tych osób, jak zresztą

w ogóle zawężenie kręgu osób uprawnionych do tego świadczenia nie da się pogodzić z zasadą racjonalności ustawodawcy i regułą poprawności legislacyjnej, dlatego też cytowany przepis należy interpretować stosownie do podstawowych zasad państwa prawa.

Konkludując powyższe rozważania, oraz stanowisko zawarte w przytoczonym orzeczeniu, które Sąd w obecnym składzie w pełni podziela, nie można zgodzić się

z wnioskiem zawartym w zaskarżonej decyzji, iż żona ojca niepełnosprawnego dziecka, która zrezygnowała z pracy zarobkowej w celu sprawowania rzeczywistej opieki nad tym dzieckiem, a nie wstąpiła o jego przysposobienie, nie może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Dokonana przez organy wykładnia nie może być zaakceptowana również z tego względu, iż narusza konstytucyjne zasady państwa prawa, a mianowicie zasadę równości oraz sprawiedliwości społecznej. Co prawda wątpliwości, co do konstytucyjności przepisów rangi ustawowej winny być wyjaśniane przez Trybunał Konstytucyjny, po uprzednim skierowaniu stosownego pytania prawnego, tym niemniej w przedmiotowej sprawie, Sąd może usunąć te wątpliwości w drodze stosownej wykładni przepisów prawa.

Z zasady równości wyrażonej w art. 32 ust.1 Konstytucji RP wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu dana cechą istotną, powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Ocena każdej regulacji prawnej z punktu widzenia zasady równości musi być zatem poprzedzona dokładnym zbadaniem sytuacji prawnej podmiotów oraz analizą dotycząca cech wspólnych i odmiennych (wyrok TK z dnia 24 kwietnia 2006r., P 9/05, OTK ZU

nr 4/A/2006, poz.46). W innym wyroku, którego skutki mogą mieć pośrednio zastosowanie w przedmiotowej sprawie, Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż wybranie z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji jedynie rodziców (naturalnych, przysposabiających, zastępczych) i przyznanie wyłącznie im prawa do zasiłku stałego narusza konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej, pojmowaną nie w aspekcie socjalno – ekonomicznym, lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji), godzi też w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (wyrok TK dnia 15 listopada 2006r., P 23/05, OTK ZU nr 10/A/2006 poz. 151).

W kontekście przedstawionych zasad, brak jest uzasadnionych podstaw, do nierównego traktowania opiekuna faktycznego niepełnosprawnego dziecka, który wystąpił z wnioskiem o przysposobienie takiego dziecka i opiekuna faktycznego, który – tak jak w niniejszej sprawie - nie ma podstawy prawnej do złożenia takiego wniosku, bowiem rodzice niepełnosprawnej I. W. dysponują pełnią władzy rodzicielskiej.

Mając zatem na uwadze, iż interpretacja przepisów prawa nie może być dokonywana wbrew konstytucyjnie zagwarantowanym prawom obywateli, Sąd zobligowany był w niniejszej sprawie odejść od literalnego brzmienia norm art. 17 ust.1 w zw. z art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i uwzględnić rezultaty wykładni celowościowej. Wykładnia sądowa musi, bowiem zmierzać do rezultatu wynikającego z takiego rozmienia prawa, które zapewnia jego spójność oraz konstytucyjność. Dlatego też Sąd zobowiązany jest wybrać taką interpretację normy ustawowej, która umożliwia najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości konstytucyjnych (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 stycznia 2008r., IV S.A./Wr 657/07, niepublik.).

Uwzględniając powyższe rozważania należało stwierdzić, iż przepis art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wyłącza z kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osób, które faktycznie taką opiekę sprawują na dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o niepełnosprawności, a nie mogą być uznani za opiekunów faktycznych w rozumieniu art. 3 pkt 14 cytowanej ustawy, bowiem odrębne przepisy prawa uniemożliwiają im przysposobienie takich dzieci. W kontekście opisanej wykładni skarżąca J. W. jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną I. W. – córką jej męża.

Interpretacja przepisów prawa nie może być dokonywana wbrew, konstytucyjnie zagwarantowanym prawom obywateli, w tym wbrew zasadzie równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust.1 Konstytucji RP oraz zasadzie ochrony i opieki nad rodziną określonej w art. 18 Konstytucji RP. W aspekcie powyższych zasad, wykładnia celowościowa norm zapisanych w art. 17 ust.1 w zw. z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) prowadzi do konkluzji, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należą takie osoby, które faktycznie wykonują opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem małżonka, zaś uzyskanie orzeczenia o jego przysposobieniu nie jest możliwe ze względu na przeszkody prawne (pełnoletniość, pełnia władzy rodzicielskiej biologicznych rodziców, uprzednie prawomocne przysposobienie).

Taka wykładnia, zdaniem składu orzekającego, jest zgodna z celem świadczenia pielęgnacyjnego, jakim jest materialne wsparcie osób, którzy rezygnują z zarobkowania w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organy administracji interpretując powołany przepis winny zatem rozważyć zaprezentowaną wykładnię celowościową, orzekając w taki sposób, aby zastosowana wykładnia nie doprowadziła do niemożności zrealizowania celu społecznego ustawy.

Mając na względzie powyższe rozważania Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Konsekwencją uchylenia decyzji było stwierdzenie

z urzędu o niemożności wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 p.p.s.a)