Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1299/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Mariusz Kotulski (spr) WSA Renata Czeluśniak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu w Krakowie na rozprawie w dniu 20 października 2006 r. sprawy ze skargi Parafii Katolickiej obrządku grecko-katolickiego w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 5 czerwca 2002r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Po otrzymaniu informacji z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Departamentu Wyznań pismem z dnia [...].05.2005r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy U. z dnia [...].06.2001r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości ozn. jako dz. ew. nr [...] o pow. 38,58 ha położonej w obrębie W. Gmina U. będącej w zarządzie Skarbu Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł..

W piśmie z dnia [...].05.2002r. Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w K. poinformowała Kolegium, iż Nadleśnictwo Ł. nie było wnioskodawcą podziału działki nr [...] położonej w obr. W. Gmina U..

Natomiast Parafia Prawosławna w W. pismem z dnia [...].11.2002r. wniosła o uchylenie decyzji Wójta Gminy U. z dnia [...].06.2001 r. wskazując, że nieruchomość, na której zlokalizowana jest kaplica na Górze J., objęta jest postępowaniem regulacyjnym o sygn. [...] - "tak podaje MSWiA Departament Wyznań. Na tę okoliczność powołuje się także Dyrektor Lasów Państwowych w K.".

Następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia [...] lutego 2003r., nr [...], działając na podstawie art.62 ust. 4 ustawy z dnia 17.05.1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 29, poz. 154 z późn. zm.) oraz art.156 § l pkt 2 k.p.a. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Wójta Gminy U. z dnia [...].06.2001r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż decyzją Wójta Gminy U. z dnia [...].06.2001r., nr [...] - działając na wniosek Skarbu Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. - zatwierdzono projekt podziału nieruchomości ozn. jako dz. ew. nr [...] o pow. 38,58 ha położonej w obrębie W. Gmina U.. Jednocześnie stwierdzono, że zarządzeniem z dnia [...].02.1995r. Komisja Majątkowa wszczęła postępowanie regulacyjne dotyczące nieruchomości oznaczonych we wniosku Parafii Grecko-Katolickiej w G. z dnia [...].12.1992r. Z pozostałych akt sprawy (np. zawiadomienie o wszczęciu postępowania przed Wojewodą z dnia [...].05.2002r. w sprawie stwierdzenia nabycia nieruchomości stanowiącej dz. ew. [...] i [...] o pow. 0,34 ha, pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Departament Wyznań z dnia [...].10.2002r. oraz z dnia [...].05.2002r. wyraźnie wynika, że postępowanie przed Komisją Majątkową dotyczy również działki nr [...] ponieważ na tej właśnie działce znajduje się opisana we wniosku drewniana Kaplica. "W tej sytuacji organ I instancji powinien był zastosować się do treści art.62 ust.4 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej i postępowanie dotyczące zatwierdzenia projektu podziału dz.ew. nr [...] zawiesić, a akta sprawy przekazać do Departamentu Wyznań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Decyzja organu I instancji z dnia [...].06.2002r. zatwierdzająca projekt podziału dz. [...] została zatem wydana z rażącym naruszeniem prawa i dlatego należało stwierdzić jej nieważność. Na podjęte rozstrzygnięcie nie ma wpływu podnoszona przez Wójta Gminy U. okoliczność, że organ I instancji nie był powiadomiony o toczącym się postępowaniu przed Komisja Majątkową."

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła Parafia Katolicka Obrządku Greckokatolickiego w W. podnosząc, że działka "nr [...] nie jest przedmiotem postępowania regulacyjnego toczącego się przed Komisją Majątkową w Warszawie. Parafia katolicka obrz. Grecko-Katolickiego w W. w listopadzie 2000r. cofnęła wniosek w części o przywrócenie jej praw własności tej działki." Dlatego też Parafia uważa, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art.62 ust.4 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia 6.05.2003r., nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...].02.2003r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Departamentu Wyznań z dnia [...].10.2002r. wynika, że postępowanie regulacyjne dotyczące działki nr [...] położonej w obr. W. nie zostało przez Komisją Majątkową zakończone. "Komisja Majątkowa, pomimo, iż wpłynęło do niej pismo wycofujące wniosek dot. dz. [...] do dnia dzisiejszego nie umorzyła postępowania w tej sprawie, ani też w inny sposób go nie zakończyła. W świetle powyższych wyjaśnień bezspornym jest, że postępowanie regulacyjne dotyczące działki nr [...] toczy się nadal, a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie regulacji zawartej w art.62 ust.4 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP było w pełni zasadne. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że przedmiotem postępowania toczącego się przed tut. Kolegium było zbadanie sprawy wg. stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji przez Wójta Gminy U.. Istotny jest zatem fakt, że w dniu w którym była wydawana decyzja podziałowa przez Wójta Gminy U., postępowanie regulacyjne dotyczące dz. ew. nr [...] nie było jeszcze zakończone."

Skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z 6.05.2003r. Parafia Katolicka Obrządku Greckokatolickiego w W., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu stwierdzono, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo. "Pismo naszej Parafii, które cofa przedmiotowy wniosek w postępowaniu regulacyjnym, zawiera przede wszystkim oświadczenie woli organu kościelnej osoby prawnej o treści cofającej wniosek. Jest to jedyny dowód na to, że wniosek w tym zakresie został cofnięty i że postępowanie już nie dotyczy działki nr [...], a nie ma znaczenia kiedy Komisja Majątkowa zgodnie ze swoją procedurą wniosek taki rozpozna. Nie ma jednak żadnej innej możliwości, niż postępowanie w tym zakresie umorzyć."

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. podtrzymało swoją dotychczasową argumentacją i wniosło o oddalenie skargi.

Pismem procesowym z dnia [...].10.2006r. Parafia Katolicka Obrządku Greckokatolickiego w W. wyjaśniła dodatkowo, że "nieruchomość będąca przedmiotem podziału nigdy nie została upaństwowiona a zatem nie dotyczy jej art.61 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, do którego odsyła art.62 § 4 tejże ustawy. Sam fakt pomyłkowego zgłoszenia roszczenia do Komisji Majątkowej nie powoduje skutków z art.62 § 4, jeśli nieruchomość nie dotyczy art.61 w/w ustawy." Poinformowano także, że roszczenie skierowane do Komisji Majątkowej w przedmiotowym zakresie zostało wycofane, a "postępowanie w powyższym zakresie zostało umorzone dopiero w roku 2006 (wniosek został cofnięty w roku 2000) jednakże wynika to jedynie z niczym nieuzasadnionej opieszałości Komisji Majątkowej."

Zgodnie z brzmieniem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art.3 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 6 maja 2003r., nr [...] - prawidłowość jej wydania oraz zastosowanych uregulowań prawnych wedle stanu faktycznego i prawnego z momentu orzekania przez ten organ administracyjny. W konsekwencji nie mają żadnego znaczenia dla merytorycznej oceny przez Sąd prawidłowości zaskarżonego aktu okoliczności zaistniałe po jego wydaniu. Stąd też nie ma znaczenia dla oceny przedmiotowej sprawy przez Sąd okoliczność, że postępowanie regulacyjne przed Komisją Majątkową w zakresie działki nr [...] położonej w obr. W. wskutek cofnięcia wniosku (roszczenia), zostało umorzone w 2006r.

Co więcej zwrócić należy uwagę, iż przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej było stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Istotą postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenia nieważności, jest zbadanie zaistnienia przesłanek z art.156 § l k.p.a. w odniesieniu do decyzji administracyjnej, co do której wszczęto takie postępowanie, na moment jej wydania. W przedmiotowej sprawie organ prowadzący postępowanie w trybie nadzwyczajnym - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. miało zbadać i stwierdzić czy na dzień wydania decyzji Wójta Gminy U. nr [...], tj. na [...].06.2001r., zachodziły okoliczności z art.156 § l pkt 2 k.p.a. w związku z art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 17.05.1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 29, poz.154 z późn. zm.). A zatem czy decyzja Wójta Gminy U. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości ozn. jako dz. ew. nr [...] o pow. 38,58 ha położonej w obrębie W. Gmina U. będącej w zarządzie Skarbu Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. została wydana z rażącym naruszeniem prawa w odniesieniu do ust.4 art.62 ustawy z dnia 17.05.1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z brzmieniem ust.4 art. 62 cyt. wyżej ustawy postępowanie sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, o których mowa w art. 61 tejże ustawy, ulega zawieszeniu, a sądy i organy administracji państwowej przekazują ich akta Urzędowi do Spraw Wyznań w celu przedłożenia Komisji. Natomiast art. 61 cyt. ustawy mówi, iż na wniosek kościelnych osób prawnych wszczyna się postępowanie, zwane dalej "postępowaniem regulacyjnym", w przedmiocie przywrócenia im własności upaństwowionych nieruchomości lub ich części.

W konsekwencji Kolegium prowadziło postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym, mające na celu ustalenie czy w dniu [...].06.2001 r. (data wydania decyzji przez Wójta Gminy U. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości) było prowadzone przez Komisję Majątkową postępowanie regulacyjne w stosunku do działki nr [...] o pow. 38,58 ha położonej w obrębie W. Gmina U., a objętej decyzją zatwierdzającą jej podział na działki nr [...],[...] i [...], w stosunku to do której decyzji wszczęto postępowanie o stwierdzenie nieważności. Poczynione w tym zakresie przez Kolegium ustalenia, iż na dzień wydania przez Wójta Gminy U. decyzji nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości ozn. jako dz. ew. nr [...] o pow. 38,58 ha położonej w obrębie W. Gmina U. będącej w zarządzie Skarbu Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. (tj. [...].06.2001r.) prowadzone było postępowanie regulacyjne przez Komisję Majątkową, zdaniem Sądu nie budzą żadnych wątpliwości. Co więcej ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny potwierdza przede wszystkim sama Parafia Katolicka Obrządku Greckokatolickiego w W. w swoich licznych pismach procesowych zawartych zarówno w aktach sprawy sądowej, jak i w aktach administracyjnych sprawy.

O tym, że prowadzone było przez Komisję Majątkową postępowanie regulacyjne m.in. w przedmiocie nieruchomości, na której stoi kaplica na Górze J. - ozn. jako działka nr [...] o pow. 38,58 ha położonej w obrębie W. Gmina U. świadczą:

1. pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Departamentu Wyznań z dnia [...].05.2005r. oraz z dnia [...].10.2002r.,

2. pismo Metropolity P. – W. obrządku Grecko-Katolickiego z dnia [...].11.1996r. zawierające wniosek o odzyskanie kaplicy pątniczej na Górze J.,

3. zarządzenie Komisji Majątkowej z [...].05.1997r. o wszczęciu postępowania regulacyjnego "w sprawie przywrócenia Parafii greckokatolickiej opisanych w załączonym do niniejszego zarządzenia wniosku o wszczęcie postępowania regulacyjnego",

4. pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. z dnia [...].06.2001 r. skierowane do Parafii Prawosławnej w W.,

5. pismo Parafii Katolickiej Obrządku Greckokatolickiego w W. z [...].11.2000r. skierowane do Komisji Regulacyjnej zawierające cofnięcie wniosku "w części o przywrócenie jej nieruchomości położonej w m. W. (...) zabudowanej drewnianą kaplicą (góra J.)'"

6. odwołanie Parafii Katolickiej Obrządku Greckokatolickiego w W. z dnia [...].03.2003r., w którym ponownie informuje Kolegium, iż w listopadzie 2000r. cofnięto wniosek "w części o przywrócenie jej praw własności tej działki",

7. skarga Parafii Katolickiej Obrządku Greckokatolickiego w W. z dnia [...].05.2003r., w której wskazano, iż Parafia cofnęła wniosek w postępowaniu regulacyjnym i "postępowanie już nie dotyczy działki nr [...]",

8. pisma procesowe Parafii Katolickiej Obrządku Greckokatolickiego w W. z dnia [...].10.2006r., w którym poinformowano Sąd, że roszczenie o zwrot nieruchomości będącej "przedmiotem podziału" zgłoszono do Komisji Majątkowej omyłkowo i został on naprawiony poprzez wycofanie zgłoszonego roszczenia, a samo "postępowanie w powyższym zakresie zostało umorzone dopiero w roku 2006".

Tym samym bez wątpienia wniosek do Komisji Majątkowej o prowadzenie postępowania regulacyjnego dotyczącego zwrotu nieruchomości (stanowiącej działkę nr [...] obr. W.) zabudowanej kaplicą drewnianą na Górze J. został wniesiony, takie postępowanie zostało przez Komisję Majątkową wszczęte i było prowadzone. Faktów tych nie neguje, a wręcz potwierdza - sama skarżąca. Postępowanie owo zostało zakończone w przedmiotowym zakresie - zgodnie z oświadczeniem strony skarżącej - dopiero w 2006r., poprzez jego umorzenie. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej, postępowanie przed Komisja Majątkową nie kończy się z momentem cofnięcia wniosku, lecz z momentem wydania przez ten organ stosownego orzeczenia - o umorzeniu postępowania. Wynika to m.in. z § 21 zarządzenia Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 8.02.1990r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania regulacyjnego w przedmiocie przywrócenia osobom prawnym Kościoła Katolickiego własności nieruchomości lub ich części (M.P. nr 5, poz.39 z późn. zm.). Wobec powyższego przez cały okres prowadzenia postępowania regulacyjnego przed Komisją Majątkową w zakresie zwrotu na rzecz Parafii Katolickiej Obrządku Greckokatolickiego w W. nieruchomości (stanowiącej działkę nr [...] obr. W.) zabudowanej kaplicą drewnianą na Górze J. zastosowanie miał ust.4 art.62 ustawy z dnia 17.05.1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z brzmieniem ust.4 art. 62 cyt. wyżej ustawy postępowanie sądowe lub administracyjne dotyczące takiej nieruchomości winno ulec zawieszeniu, a sądy i organy administracji państwowej miały przekazać akta Urzędowi do Spraw Wyznań w celu przedłożenia Komisji. Tymczasem na wniosek Nadleśniczego Nadleśnictwa Ł. z [...].06.200Ir. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] położonej w W., a następnie wydana została przez Wójta Gminy U. decyzja z dnia [...].06.2001r., nr [...], która stała się ostateczna. Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. w swoich decyzjach ustaliło, iż wydanie decyzji przez Wójta Gminy U. z dnia [...].06.2001r., nr [...] nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa poprzez naruszenie (niezastosowanie) art.62 ust.4 ustawy z dnia 17.05.1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Odnośnie innych argumentów strony skarżącej, podniesionych w piśmie procesowym z [...].10.2006r., to stwierdzić należy, że również one mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy U. z dnia [...].06.2001r., nr [...]. Skoro bowiem, jak twierdzi strona skarżąca "nieruchomość będąca przedmiotem podziału nigdy nie została upaństwowiona", to wniosku o podział takiej nieruchomości nie mógł złożyć Nadleśniczy Nadleśnictwa Ł. - nie byłby on legitymowany do złożenia takiego wniosku. Jeżeli zatem owe twierdzenia strony skarżącej znalazłyby swoje potwierdzenie w ustaleniach stanu faktycznego przez Kolegium, to byłaby to inna, a zarazem wystarczająca przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z Wójta Gminy U. [...].06.2001r.

Odrębnym zagadnieniem, które nie ma jednak znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest fakt wprowadzenia w błąd Komisji Majątkowej, oraz Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Ł. (co wynika z pisma RDLP w K. z [...].05.2002r.), poprzez złożenie oświadczenia przed Komisją Majątkową, że Nadleśnictwo Ł. nie było wnioskodawcą podziału działki nr [...] położonej w obr. W.. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż wniosek z dnia [...].06.2001 r. o zatwierdzenie podziału działki ewid. nr [...] położonej w W. zgodnie z przedłożonym projektem podziału podpisał i wniósł do Urzędu Gminy w U. Nadleśniczy Nadleśnictwa Ł. mgr inż. K. Ż..

Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. jest prawidłowa, sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procedury administracyjnej powodującego konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Dlatego też wobec nieuwzględnienia skargi na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) Sąd skargę oddalił.