Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 72/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 6
journal: Dz.U. 1995 nr 86 poz 433
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak, Andrzej Góraj, Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty odszkodowania za używanie lokalu mieszkalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.S. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia [...] września 2009 r., w przedmiocie zobowiązania A.S. do zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W.:

1. uchylił decyzję w części określającej okres za jaki istnieje obowiązek wnoszenia odszkodowania i w tym zakresie orzekł, że odszkodowanie należne jest za okres od [...] maja 2007 r. do [...] czerwca 2009 r., w łącznej kwocie 29.071,02 zł (słownie dwadzieścia dziewięć tysięcy siedemdziesiąt jeden złotych i dwa grosze),

2. w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu podano, iż w dniu [...] czerwca 2006 r. A.S. zawarł z Dyrektorem Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. umowę nr [...] o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery stałej. Wypłata ekwiwalentu nastąpiła na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy A.S. zobowiązał się do zwolnienia zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w terminie 90 dni od dnia otrzymania ekwiwalentu, zaś w § 4 ust. 2 zobowiązał się, w przypadku przekroczenia tego terminu, do uiszczania oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Ponadto w dniu [...] czerwca 2008 r. A. i M. małż. S. zawarli umowę, w formie aktu notarialnego, zobowiązującą do wydania lokalu i złożyli oświadczenie o poddaniu się egzekucji. Zgodnie z treścią zawartej umowy A.S. zobowiązał się zwolnić dobrowolnie zajmowany lokal nr [...], położony w budynku nr [...], przy ulicy [...] w W., w terminie 90 dni od dnia dokonania przelewu kwoty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. W przypadku dalszego zajmowania lokalu po upływie 90 dni od daty wpływu środków pieniężnych, A.S. zobowiązał się do uiszczenia, oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania.

W dniu [...] czerwca 2006 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wypłacił na wskazany przez stronę rachunek bankowy należny ekwiwalent pieniężny w wysokości 250.992,00 zł., wobec czego termin zwolnienia lokalu upłynął [...] września 2006 r.

W dniu [...] grudnia 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM zawiadomił A.S. o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia lokalu mieszkalnego nr [...] mieszczącego się przy ulicy [...] w W. na podstawie, art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U z 2005 r. Nr 41, poz. 398).

Następnie, pismem z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wezwał A.S. do dobrowolnego zwolnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma. Organ wskazał, że niezastosowanie się do wezwania spowoduje podjęcie czynności przewidzianych w art. 41 ust. 6, 7 i 8 ustawy o zakwaterowaniu (...), w tym wydanie decyzji w sprawie zwolnienia lokalu oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Pismo to zostało doręczone w dniu [...] marca 2007 r.

Pismem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. po raz kolejny wezwał A.S. do dobrowolnego zwolnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego w terminie 30 dni od daty otrzymania wezwania oraz uprzedził, że w przypadku nieopuszczenia lokalu Agencji przysługuje oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich odszkodowanie za każdy rozpoczęty miesiąc. Pismo to zostało doręczone [...] kwietnia 2009 r.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. zobowiązał A.S. wraz ze wszystkimi osobami wspólnie z nim zamieszkującymi do zwolnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W. i przekazania w stanie wolnym do dyspozycji Agencji. Podstawą prawną tej decyzji były przepisy art. 42 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przedmiotowy lokal został zwolniony [...] czerwca 2009 r.

W dniu [...] września 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W., decyzją nr [...], zobowiązał A.S. do zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W., wynikającego z obowiązku zwolnienia lokalu w terminie 30-dniowym, począwszy od dnia [...] maja 2009 r. do dnia zwolnienia lokalu, tj. do dnia [...] czerwca 2009 r. Podstawą orzekania w sprawie były przepisy art. 41 ust. 6 w związku z art. 42 ust. 1 i art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.).

Strona odwołała się od przedmiotowej decyzji, wnosząc o zastosowanie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i umorzenie postępowania odwoławczego. Odwołujący zarzucił, że orzeczono o odszkodowaniu za okres, w którym decyzja nakazująca zwolnienie przedmiotowego lokalu nie była ostateczna.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzja ta została zaskarżona przez A.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt. II SA/Wa 105/10 uchylił decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2009 r.

Ponownie rozpoznając odwołanie A.S. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] września 2009 r., organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

Wyjaśnił, iż w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 38 zmieniła dotychczasowe brzmienie przepisu art. 41, a w pkt 39 uchyliła przepis art. 42 ustawy o zakwaterowaniu (...). Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ niniejsza sprawa została wszczęta przed dniem [...] lipca 2010 r., podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu (...), w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP żołnierz służby stałej i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązani przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny, jeżeli żołnierz skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87 tej ustawy (w przepisie tym mowa o otrzymaniu ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, wypłaconego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.).

Natomiast, zgodnie z art. 41 ust. 6, w przypadku nieopuszczenia lokalu mieszkalnego przez osoby, o których mowa w ust. 1-5 tego artykułu, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia tym osobom wezwania wydanego przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji do opuszczenia lokalu mieszkalnego, Agencji przysługuje, oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, odszkodowanie w wysokości 200% wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc.

Ponieważ A.S. w dniu [...] czerwca 2006 r. wypłacono ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, na podstawie przepisów obowiązujących do 30 czerwca 2004 r. miał on obowiązek przekazania kwatery stałej położonej w W. przy ulicy [...], a także uiszczenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich i odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat. Obowiązek zwolnienia lokalu został wykonany dopiero [...] czerwca 2009 r. po wydaniu przez organ pierwszej instancji kolejnej już decyzji w przedmiocie zobowiązania A.S. do zwolnienia przedmiotowego lokalu. Organ pokreślił, że wydanie tej decyzji poprzedzone było kilkuletnim postępowaniem administracyjnym i sądowym w sprawie zwolnienia lokalu. Obowiązek uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich został wykonany przez stronę.

Natomiast nie został wykonany obowiązek uiszczania odszkodowania za zajmowanie lokalu. Organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji zobowiązał A.S. do zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie ww. lokalu za okres od dnia [...] maja 2009 r. do dnia zwolnienia lokalu, tj. do dnia [...] czerwca 2009 r.

W ocenie organu odwoławczego zobowiązanie do zapłaty odszkodowania jest zasadne. Natomiast odrębną kwestią jest określenie okresu, za jaki strona winna wnosić odszkodowanie.

Podał, że z treści przepisu art. 41 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu (...) wynika, że Agencji przysługuje, oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, odszkodowanie w wysokości 200% wartości opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc w przypadku nieopuszczenia lokalu mieszkalnego, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia osobom zobowiązanym wezwania do opuszczenia lokalu mieszkalnego. Zatem zobowiązanie to powstaje nie w chwili uprawomocnienia się decyzji w przedmiocie zwolnienia lokalu mieszkalnego, jak podnosi odwołujący się, lecz w dniu upływu terminu 30 dni od daty doręczenia wezwania do opuszczenia lokalu.

Organ pierwszej instancji, określając termin początkowy, od którego należne jest odszkodowanie, przyjął za podstawę obliczeń datę odbioru ([...] kwietnia 2009 r.) wezwania z dnia [...] marca 2009 r. Organ pominął jednak, że już w dniu [...] lutego 2007 r., pismem nr [...], wezwał A.S. do dobrowolnego zwolnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma, pouczając jednocześnie o konsekwencjach wynikających z art. 41 ust. 6, 7 i 8 ustawy o zakwaterowania (...). Wezwanie to zostało doręczone w dniu [...] marca 2007 r., zatem termin wyznaczony w tym piśmie upłynął [...] kwietnia 2007 r.

Niewątpliwie to ten termin powinien być podstawą ustalenia należnego odszkodowania. Przy czym zważywszy, że w przepisie art. 41 ust. 6 mowa o odszkodowaniu za "każdy rozpoczęty miesiąc", obowiązek uiszczania odszkodowania powstał dopiero od [...] maja 2007 r. i trwał do dnia zwolnienia lokalu, tj. [...] czerwca 2009 r.

Organ odwoławczy ustalił, że za okres od [...] maja 2007 r. do [...] czerwca 2009 r. suma należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...], w W. wynosiła 14.535,51 zł. Wobec powyższego należne odszkodowanie wynosi 200% tej kwoty, czyli 29.071,02 zł (słownie dwadzieścia dziewięć tysięcy siedemdziesiąt jeden złotych i dwa grosze).

Następnie rozważył, czy organ odwoławczy może w tej sprawie wydać decyzję określającą wysokość należnego odszkodowania w większym zakresie niż w decyzji pierwszej instancji. W jego ocenie, w sprawie zachodzą okoliczności, które pozwalają na wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, bowiem zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo, a także rażąco narusza interes społeczny.

Wskazał, iż przepisy art. 41 ust. 1 i 6 ustawy o zakwaterowaniu (...) w sposób niebudzący wątpliwości określają obowiązki osób, które ze środków publicznych otrzymały ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, w tym także termin od kiedy należne jest odszkodowanie. Przepisy te zobowiązują żołnierza do przekazania lokalu bez stawiania żadnych warunków (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt. II SA/Wa 1581/07).

Ponadto decyzje w tych sprawach nie są wydawane na zasadzie uznania administracyjnego, bowiem ustawodawca nie pozostawił organowi "swobodnego uznania" w tym zakresie. W konsekwencji decyzje takie opierają się na ściśle określonej literze prawa. Innymi słowy, przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że organ Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, gdy stwierdzi, że zaszły okoliczności określone w hipotezie art. 41 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (...), ma obowiązek orzec zgodnie z art. 41 ust.6 tej ustawy, a każde rozstrzygnięcie kształtujące inaczej obowiązki strony pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z obowiązującym prawem. Tym samym wydanie decyzji określającej w odmienny sposób obowiązek uiszczania odszkodowania za zajmowanie lokalu stanowi rażące naruszenie prawa.

Organ zważył, że A.S. już w chwili podpisywania w dniu [...] czerwca 2006 r. umowy o wypłatę ekwiwalentu był w pełni świadom nie tylko obowiązku zwolnienia zajmowanego lokalu w określonym terminie (tj. [...] września 2006 r.), ale również konieczności uiszczania odszkodowania w razie niedotrzymania tego terminu. Zatem ustalenie obowiązku uiszczania odszkodowania od [...] maja 2007 r. nie pogarsza jego sytuacji, wręcz jest korzystniejsze niż wynikałoby to wprost z treści umowy z dnia [...] czerwca 2006 r., bowiem A.S. mimo podpisania umowy i złożeniu oświadczenia, w formie aktu notarialnego, o poddaniu się egzekucji pozostawał w zwłoce ze zwolnieniem lokalu przez prawie 3 lata.

Wypłata ekwiwalentu pieniężnego następuje w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, co wynika nie tylko z samej nazwy tego świadczenia, ale także z treści przepisu art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r. (tekst jednolity: Dz. U. 2002 r. Nr 42, poz. 368 z późn. zm.). Przepis ten stanowił, że prawo do kwatery realizuje się na wniosek żołnierza zawodowego poprzez przydział kwatery albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Żołnierz nie mógł zatem jednocześnie korzystać z obu form zakwaterowania. Do takiej faktycznej sytuacji dochodzi w przypadku niezwalniania kwatery pomimo otrzymania ekwiwalentu. Jest to nieakceptowanie społecznie, zważywszy że wypłata ekwiwalentu następuje ze środków publicznych. Niewątpliwie celem, który przyświecał ustawodawcy przy określaniu obowiązku uiszczania odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat za używanie lokalu, była konieczność racjonalnego wykorzystanie środków publicznych, zarówno tych finansowych, jak i mieszkaniowych, poprzez stworzenie takiej dolegliwości, która byłaby bodźcem do wykonania obowiązku zwolnienia lokalu.

Zatem orzeczenie wobec A.S. o obowiązku uiszczenia odszkodowania za jeden miesiąc, zamiast za dwadzieścia sześć miesięcy, byłoby nie tylko rażącym naruszeniem prawa, ale także rażącym naruszeniem interesu społecznego.

Dlatego w przedmiotowej sprawie zachodzą, w ocenie organu, okoliczności, które uzasadniają wydanie decyzji na niekorzyść osoby wnoszącej odwołanie.

Odnosząc się do wniosku strony o skorzystanie z przepisów art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., organ stwierdził iż jest on bezzasadny. Przepis ten stanowi o umorzeniu postępowania odwoławczego. Umorzenie postępowania odwoławczego jest możliwe tylko wówczas, gdy postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe. Innymi słowy, wówczas gdy nie ma podstaw do prowadzenia postępowania odwoławczego i merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Taka sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi.

W przedmiocie zgłoszonych przez A.S. wniosków dotyczących zwrotu poniesionych kosztów na ulepszenie przydzielonej kwatery, organ wyjaśnił, że pozostają one bez związku z prowadzonym postępowaniem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest obowiązek wynikający z art. 41 ust 6 ustawy o zakwaterowaniu (...), który nie jest uzależniony od poczynionych pomiędzy A.S. a Agencją rozliczeń.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej naruszenie art. 139 oraz art. 6, art. 8, art. 12, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 4, art. 5, art. 6 ust. 2, art. 7 i art. 9 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, a także art. 41 ust. 6 w związku z art. 42 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoznawania w kwestii zwolnienia kwatery.

Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie w części ustalenia innego niż organ pierwszej instancji okresu za jaki istnieje obowiązek zapłaty odszkodowania.

Ponadto wniósł o zobowiązanie organu do zrealizowania decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] października 1996 r. w sprawie ustalenia zasad dokonywania rozliczeń nakładów poniesionych na ulepszenia kwatery dokonane przed powstaniem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., iż zobowiązał się do zwrotu zajmowanej kwatery w terminie 90 dni od dnia otrzymania należności, natomiast Oddział Regionalny WAM obowiązany był na mocy decyzji Prezesa WAM nr [...] z dnia [...] października 1996 r. do zwrotu przysługujących mu poniesionych przez niego kosztów na podniesienie standardu kwatery. Prawo skarżącego do tej należności Oddział Regionalny WAM zanegował i to po podpisaniu umowy cywilnoprawnej zobowiązującej go do zdania kwatery. Prezes WAM nie wywiązał się, ze złożonego zapewnienia zwrotu nakładów. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż zwrotu poniesionych nakładów mógł on dochodzić w odrębnym postępowaniu, gdyż podstawą wypłaty tych zależności, zgodnie ze wskazaną decyzją Prezesa WAM, miał być zwrot naliczonych kosztów w dniu zwolnienia kwatery.

W ocenie skarżącego postępowanie w sprawie zapłaty odszkodowania za użytkowanie lokalu jest wynikiem ostatecznie zakończonego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia lokalu mieszkalnego. Ponieważ nie zostało ono zakończone ostateczną decyzją przed datą zwolnienia kwatery, nie sposób mówić o naliczeniu odszkodowania. Jego wysokość organ drugiej instancji z naruszeniem kodeksowej zasady reformationis in peius przyjął za okres od [...] maja 2007 r. do [...] czerwca 2009 r., podczas gdy w tym czasie prowadzone było postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia lokalu.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadnie organ wskazuje, iż rozpoznając sprawę w wyniku odwołania skarżącego związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 105/10.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie organu administracyjnego oceną prawną odnosi się do określonych elementów uzasadnienia zapadłego wyroku.

Pomimo bowiem użycia w art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcia "orzeczenie" chodzi w nim nie tylko o sentencję, lecz także o uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. To w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala także na sprecyzowanie zakresu przedmiotowego ferowanych ocen, tj. ustalenie, co wziął pod uwagę sąd, uwzględniając wniesioną skargę lub oddalając ją (p. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09).

W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż mterialnoprawną podstawę wydania decyzji zobowiązującej do zapłaty odszkodowania za używanie lokalu mieszkalnego stanowi art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieopuszczenia lokalu mieszkalnego przez osoby, o których mowa w ust. 1-5, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia tym osobom wezwania wydanego przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji do opuszczenia lokalu mieszkalnego, Agencji przysługuje, oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, odszkodowanie w wysokości 200% wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc. W świetle art. 41 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, żołnierz służby stałej i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązani przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny, jeżeli żołnierz skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87 (otrzymały ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej).

Jeżeli zaś chodzi o czasookres, za jaki odszkodowanie przysługuje, Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy został przez organ I instancji ustalony w sposób pozwalający na wydanie kończącego merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazał, iż organ odwoławczy błędnie przyjął, iż stwierdzenie w jakiej dacie zostało stronie skutecznie doręczone wezwanie do opuszczenia lokalu mieszkalnego wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, albowiem materiał dowodowy w tym zakresie jest kompletny i powinien podlegać ocenie prawnej w odniesieniu do przesłanek, określonych w powyżej powołanych przepisach ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Analiza materiału dowodowego nie wskazuje, iż w sprawnie należy przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, tym bardziej w całości lub znacznej części. Rozbieżności w stanowiskach organów WAM obu instancji sprowadzają się bowiem do odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy, a w zasadzie skutków prawnych jakie ten stan faktyczny wywołuje. To oznacza, iż organ odwoławczy powinien wydać decyzję reformatoryjną, która usunęłaby wady organu I instancji. Podstawę takiego rozstrzygnięcia, w zależności od rodzaju tej wady, stanowić może przepis art. 138 § 1 pkt 1 (w przypadku wady nieistotnej) lub pkt 2 k.p.a. (w przypadku wady istotnej).

Organ odwoławczy wykonał wytyczne Sądu i orzekł, iż odszkodowanie należne jest za okres wyznaczony pismem Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], wzywającym skarżącego do dobrowolnego zwolnienia lokalu mieszkalnego wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami, w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania.

Pismo to zostało doręczone stronie w dniu [...] marca 2007 r., zatem termin wyznaczony tym pismem upłynął [...] kwietnia 2007 r. Zważywszy na treść art. 41 ust. 6 ustawy, organ prawidłowo ustalił odszkodowanie za okres od [...] maja 2007 r. do [...] czerwca 2009 r., w którym to dniu nastąpiło zwolnienie kwatery i prawidłowo naliczył jego wysokość.

Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że przysługiwało mu prawo zatrzymania kwatery do czasu zwrotu poniesionych na nią nakładów.

Przepisy art. 41 ust. 1 i 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zobowiązują żołnierza do przekazania kwatery bez stawiania jakichkolwiek warunków. W umowie zawartej dnia [...] czerwca 2006 r. skarżący zobowiązał się do zwolnienia zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w terminie 90 dni od dnia otrzymywania ekwiwalentu, zaś w przypadku przekroczenia tego terminu, do uiszczania oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Bezspornym jest, iż należny stronie ekwiwalent za rezygnację z kwatery został przekazany na wskazany rachunek bankowy w dniu [...] czerwca 2006 r.

Wskazany wyżej przepis art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zaś, iż w przypadku niedopuszczenia lokalu mieszkalnego, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia wezwania wydanego przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji do opuszczenia lokalu mieszkalnego, Agencji przysługuje, oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, odszkodowanie w wysokości 200% wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc.

Zatem twierdzenie skarżącego, iż warunkiem ustalenia odszkodowania jest zakończenie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia kwatery, nie jest zasadne.

W ocenie Sądu organ wykazał, iż w sprawie zaistniały podstawy do odstąpienia od zasady reformationis in peius. Stwierdził bowiem wystąpienie w decyzji organu pierwszej instancji rażącego naruszenia prawa, a także rażącego naruszenia interesu społecznego, poprzez sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ustalenie należnego odszkodowania. Zasadnie organ podnosi, iż wypłata ekwiwalentu pieniężnego następuje w zamian za rezygnację przez żołnierzy z osobnej kwatery stałej. Jak już wyżej wskazano, przepisy art. 41 ust. 1 i 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zobowiązują żołnierza do przekazania kwatery bez stawiania jakichkolwiek warunków i określają termin od kiedy należne jest odszkodowanie. Tym samym wydanie decyzji określającej w odmienny sposób obowiązek uiszczenia odszkodowania za zajmowanie lokalu stanowi rażące naruszenie prawa. Wykazano również, że naruszony też został w sposób rażący interes społeczny, przez wieloletnie korzystanie przez skarżącego z uzyskanego ekwiwalentu w wysokości 250.992,00 zł i jednocześnie z lokalu.

W sprawie został rozpatrzony cały materiał dowodowy i prawidłowo oceniony. Skarżący nie wykazał, aby postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem przepisów prawa administracyjnego czy Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji i w sposób naruszający prawa wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.