Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3042/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1073
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. WSA Anna Szymańska /spr./ po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W.K.i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Po 61/19 w sprawie ze skargi W. K. i M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie na rzecz W.K. i M.K. kwotę 1604 (tysiąc sześć cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 15 maja 2019 r. (sygn. akt II SA/Po 61/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę W.K. i M.K. (dalej także: "skarżący", "inwestorzy", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie (zwane dalej: "SKO", "Kolegium") z [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.

Wyrok powyższy został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwudziestu jeden budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z bezodpływowymi zbiornikami na nieczystości ciekłe, na działce o nr ewid. [...]. Do wniosku dołączono m.in. wydane przez Zakład Usług Wodnych (ZUW) we W. warunkowe zapewnienie dostawy wody z wodociągu D. do projektowanych budynków z chwilą pobudowania sieci wodociągowej i informacją, że powyższe zadanie rozbudowy sieci wodociągowej na wymienionej działce nie jest ujęte w "Wieloletniej Prognozie Finansowej Związku Międzygminnego Wodociągów i Kanalizacji W.na lata 2011 – 2015" z czerwca 2012 r.

W toku postępowania skarżący poinformowali organ, iż złożyli wniosek o umożliwienie pobudowania sieci wodociągowej we własnym zakresie i podpisanie stosownej umowy z gminą, przedkładając pismo właściciela o wyrażeniu zgody na korzystanie z dróg wewnętrznych w celu skomunikowania z drogą publiczną oraz podłączenia do sieci wodnej pobudowanej przez niego (znajdującej się w wyżej wymienionych drogach) nowego wodociągu dla zasilania w wodę terenów planowanych do zabudowy. Skarżący przedłożyli również decyzję starosty z [...] marca 2016 r. w sprawie udzielenia im pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie dwóch przepustów w pasie rowu melioracji szczegółowej (działka nr ew. [...]) w celu zapewnienia przejazdu do działek stanowiących drogę wewnętrzną, zlokalizowanych po drugiej stronie rowu.

Burmistrz Gminy R. decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że przeprowadzona analiza wykazała, że nie zostały spełnione warunki z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm., zwana dalej: "u.p.z.p.").

W ocenie organu I instancji działka o nr ew. [...] dostępna jest przez drogę wewnętrzną o nr ew. [...] do drogi publicznej powiatowej nr [...]. Natomiast działki zabudowane, które znajdują się w obszarze analizowanym posiadają dostęp bezpośredni i pośredni z innej drogi tj. drogi powiatowej nr [...]. Działki znajdujące się w obszarze analizowanym, a dostępne z drogi publicznej nr [...] nie są zabudowane i stanowią głównie tereny rolnicze i leśne.

Nie został także spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. bowiem istniejące i projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego. Z zapewnień operatorów sieci wynika, że możliwe jest zaopatrzenie w energię elektryczną, możliwy jest także odbiór ścieków (brak sieci kanalizacyjnej). Jednakże nie jest wystarczające uzbrojenie terenu w sieć wodociągową. Z zapewnienia ZUW we W. wynika, iż na przedmiotowym terenie brak jest sieci wodociągowej, a zadanie rozbudowy sieci wodociągowej na tym terenie nie jest ujęte w "Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2011 - 2015", a także w "Wieloletnim Planie Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Urządzeń Kanalizacyjnych ZUW we W. na lata 2018 - 2020". Istniejące i projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla wnioskowanej inwestycji.

Wskutek odwołania wniesionego przez inwestorów Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji.

Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem. W ocenie Kolegium analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p., przeprowadzona została prawidłowo.

Ustalając stan faktyczny Sąd I instancji podkreślił, że w ocenie Kolegium zostały przedłożone przez skarżących pisemne zgody wszystkich współwłaścicieli działek stanowiących drogi wewnętrzne na korzystanie przez inwestorów z wymienionych działek, w celu skomunikowania terenu inwestycji z drogą publiczną. Natomiast istota sprawy polega na ustaleniu, czy spełniony został warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. Inwestor przedłożył warunkowe zapewnienie dostawy wody z 4 czerwca 2012 r., wydane przez ZUW we W. Sp. z o.o., w którym wskazano, iż będzie ono "skuteczne z chwilą pobudowania sieci wodociągowej do parametrów wydajności i ciśnienia odpowiadającym normom i pobudowania przyłączy wodociągowych oraz podpisania umowy o przyłączenie do sieci wodociągowej". Podkreślono, że aktualność tego warunkowego zapewnienia dostawy wody z 2012 r. została potwierdzona na etapie odwołania. Inwestorzy bowiem przedłożyli warunkowe zapewnienie dostawy wody z 13 sierpnia 2018 r. wydane przez ZUW we W., w którym ponownie wskazano, iż będzie ono "skuteczne z chwilą pobudowania sieci wodociągowej do parametrów wydajności i ciśnienia odpowiadającym normom i pobudowania przyłączy wodociągowych oraz podpisania umowy o przyłączenie do sieci wodociągowej".

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji uznając, iż nie została spełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Organ ten podkreślił, że zgodnie z art. 61 ust 5 u.p.z.p. warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem, nie zaś dowolnym podmiotem. Taką właściwą jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 61 ust. 5 u.p.z.p. jest podmiot, który prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, to jest działalność polegającą na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody. Według Kolegium, ani oświadczenia właściciela drogi wewnętrznej, ani samych inwestorów deklarujących wykonanie infrastruktury we własnym zakresie, nie spełniają warunku wskazanego w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. W przypadku braku infrastruktury za wystarczające ustawodawca pozwala uznać zapewnienie jej wykonania w drodze umowy cywilnoprawnej, zawartej pomiędzy inwestorem, a właściwą jednostką organizacyjną (art. 61 ust. 5 u.p.z.p.). Tym samym inwestorzy nie wykazali, że spełnili wymóg statuowany w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Celem art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że takowe powstanie. Jeśli uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to umieszczenie na obszarze inwestycji właściwych urządzeń musi zostać zagwarantowane w drodze umowy pomiędzy inwestorem, a właściwą jednostką organizacyjną, czyli przedsiębiorstwem zajmującym się dostarczaniem odpowiednich usług.

W konsekwencji Kolegium uznało, że w sprawie nie są spełnione łącznie wszystkie przesłanki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., bowiem nie został spełniony wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił argumentację organów, że inwestorzy nie spełnili warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.

Sąd stwierdził, że w myśl art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. wnioskodawca musi wykazać, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Inwestor przedłożył warunkowe zapewnienie dostawy wody z 4 czerwca 2012 r., którego skuteczność uzależniono od pobudowania sieci wodociągowej oraz podpisania umowy o przyłączeniu do sieci wodociągowej. Kolejne warunkowe zapewnienie było tożsame z pierwszym.

Sąd dalej stwierdził, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. do wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędne jest istnienie rzeczywistego lub projektowanego uzbrojenia terenu wystarczającego dla zamierzenia budowlanego. Pod pojęciem uzbrojenie terenu należy rozumieć, zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), dalej: "u.g.n." - wszystkie urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne. Warunek uzbrojenia terenu uznaje się za spełniony również wtedy, gdy wykonanie wymienionych elementów infrastruktury technicznej lub niektórych z nich - zostanie zagwarantowane w drodze umowy między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem.

W ocenie sądu wojewódzkiego stan faktyczny ustalony przez organy jednoznacznie wskazuje, że na dzień wydania decyzji organu II instancji nie istniała nawet sieć wodociągowa, do której możliwe byłoby przyłączenie działki objętej wnioskiem. Jednocześnie brak woli zawarcia takiej umowy przez gminę. Przeszkodę stanowi okoliczność, iż nie zostały zabezpieczone środki finansowe w budżecie gminy na 2018 r. na rozbudowę sieci na przedmiotowym terenie oraz w Wieloletniej Prognozie Finansowej ZMW i KW na lata 2016 - 2017 i na lata 2018 - 2020 oraz Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy R.. W konsekwencji nie został spełniony jeden z wymaganych łącznie pięciu warunków do wydania decyzji o warunkach zabudowy określony w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej "NSA") wywiedli inwestorzy. Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 13 u.p.z.p. w zw. z art. 143 ust. 2 u.g.n. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że powierzchnia, sposób planowanej zabudowy, a także istniejące i projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego w sytuacji, gdy skarżący złożyli wniosek o rozbudowanie wodociągu we własnym zakresie, a zatem możliwe było wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

Dalej podniesiono naruszenie art. 31 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz. U. z 2018 r, poz. 1152), dalej "ustawa o zaopatrzeniu" lub "ustawa" poprzez brak uwzględnienia wniosku skarżących o rozbudowanie wodociągu we własnym zakresie.

W dalszej części podniesiono naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 994, dalej: "u.s.g.") w zw. z art. 3 ustawy o zaopatrzeniu poprzez brak zapewnienia dostawy wody oraz brak wydania warunków zabudowy w sytuacji, gdy skarżący złożyli wniosek o rozbudowanie wodociągu we własnym zakresie.

Jako zarzut podniesiono także naruszenie prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 4 ust. 1-3 i ust. 4 w zw. z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez nieuzasadnioną odmowę ustalenia warunków zabudowy.

Dalej został sformułowany zarzut naruszenia art. 6, 7, 7a, 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że studium nie wyłącza działki spod zabudowy mieszkaniowej. Zakłada ono również rozbudowę sieci wodociągowej na terenie gminy. Wokół terenu inwestycyjnego powstały budynki mieszkalne i wydanie decyzji o odmowie prowadzi do naruszenia prawa własności skarżących. Dalej inwestorzy twierdzą, że na gminie spoczywa ustawowy obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkańców w zakresie zaopatrzenia w wodę. Wyjaśniają, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnienia realizacji budowy i rozbudowy urządzeń wodociągowych. Skarżący kasacyjnie twierdzą, że jeśli prawo nie przewiduje dla właścicieli nieruchomości możliwości żądania od gminy wykonania sieci wodociągowej to sprzecznym z prawem jest zabranianie właścicielom nieruchomości pobudowania sieci we własnym zakresie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które NSA rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Jako zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 13 u.p.z.p. w zw. z art. 143 ust. 2 u.g.n. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, w powiązaniu z zarzutami naruszenia przepisów procesowych tj. art. 6, 7, 7a, 8 k.p.a. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. do wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędne jest istnienie rzeczywistego lub możliwego do wykonania uzbrojenia terenu wystarczającego dla zamierzenia budowlanego. Pod pojęciem "uzbrojenie terenu" należy rozumieć, zgodnie z art. 143 ust. 2 u.g.n. urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne. Warunek uzbrojenia terenu, zgodnie z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. uznaje się za spełniony również wtedy, gdy wykonanie wymienionych elementów infrastruktury technicznej lub niektórych z nich - zostanie zagwarantowane w drodze umowy między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem. Celem tego przepisu nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Jeśli uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to umieszczenie na obszarze inwestycji właściwych urządzeń musi zostać zagwarantowane w drodze umowy pomiędzy inwestorem, a właściwą jednostką organizacyjną, czyli przedsiębiorstwem zajmującym się dostarczaniem odpowiednich usług. Nie chodzi w tym wypadku o wyrażenie zgody przez właściciela terenu, przez który te urządzenia będą przebiegały, co było istotnym argumentem inwestora w toku postępowania i podlegało ustaleniom przez organy, lecz o wolę wybudowania takich urządzeń i przyłączenia inwestycji do nich przez właściwą jednostkę organizacyjną. Przy czym taką jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 61 ust. 5 u.p.z.p. jest przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy. Chodzi o przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oraz gminne jednostki organizacyjne prowadzące tego rodzaju działalność. I wyłącznie to przedsiębiorstwo ma legitymację, aby wypowiedzieć się w zakresie spełnienia warunku, o którym mowa w art. 61 ust. 5 u.p.z.p.

Jak się przyjmuje w orzecznictwie inwestor nie musi w chwili wystąpienia o warunki zabudowy legitymować się umową z przedsiębiorstwem. Musi posiadać zapewnienie, że taka umowa w przyszłości zostanie zawarta (vide wyroki NSA: z 20 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 826/17, z 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 893/16, z 27 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 963/17). Jednocześnie przepis nie zakreśla, w jakim terminie maksymalnym taka umowa mogłaby zostać zawarta. Dokument, na którym oparł swoje stanowisko zarówno organ II instancji, jak i sąd wojewódzki wystawiony przez Zakład Usług Wodnych we W. w dniu 13 sierpnia 2018 r. zawiera warunkowe zapewnienie dostawy wody. Mianowicie będzie ono skuteczne z chwilą pobudowania sieci wodociągowej do parametrów wydajności i ciśnienia odpowiadającym normom oraz pobudowania przyłączy wodociągowych, a następnie zawarcia umowy. Co prawda zadanie rozbudowy sieci wodociągowej na spornej działce nie zostało ujęte w gminnym planie rozwoju i modernizacji na lata 2018-2020, niemniej nie oznacza to, że w przyszłości takie zadanie nie zostanie zrealizowane. Co do zasady bowiem istnieje możliwość zapewnienia dostawy wody, ale wymaga to poczynienia przez gminę nakładów.

Przy czym nie ma racji skarżący kasacyjnie, że o tym, iż taka sieć zostanie pobudowana może decydować inwestor poprzez wybudowanie jej z własnych środków. Wynika to zarówno z art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g., jak i art. 15 ust. 1 ustawy. Ustawa expressis verbis nie przewiduje obecnie możliwości wybudowania tych sieci przez osoby prywatne i przeniesienie na gminę czy to odpłatnie, czy nieodpłatnie wybudowanych urządzeń wodociągowych. Nie można jednak wykluczyć takiej sytuacji, wymaga to jednak zawarcia umowy między gminą, a inwestorem na zasadach ogólnych, które to stosunki prawne będą podlegały sądom powszechnym, a nie trybowi prawa administracyjnego, a ostatecznie kognicji sądów administracyjnych.

Na tym etapie należy stwierdzić, że decyzja o warunkach zabudowy nie jest aktem upoważniającym do podjęcia i realizacji inwestycji. A zatem, decyzja o warunkach zabudowy przesądza jedynie o tym, że na danym terenie taka inwestycja jest dopuszczalna. Inwestor musi, przed rozpoczęciem budowy, uzyskać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego pozwolenie na budowę. W tymże postępowaniu organ architektoniczno–budowlany ustala szczegóły techniczne, dotyczące planowanej inwestycji budowlanej i oceni, czy w świetle prawa budowlanego i przepisów wykonawczych, w tym przepisów techniczno– budowlanych, możliwe jest udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W tym także oceni zapewnienie dostawy wody do planowanych budynków.

Jako niezasadny NSA uznaje natomiast zarzut naruszenia art. 31 o zaopatrzeniu poprzez brak uwzględnienia wniosku skarżących o rozbudowanie wodociągu we własnym zakresie. Systematyka powyższego aktu prawnego i zamieszczenie wskazanego przepisu w rozdziale 7. "Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe" wskazuje, że norma wynikająca z niego miała zastosowanie w chwili wejścia w życie tej ustawy, co miało miejsce 14 stycznia 2002 r. (art. 34). Reguluje ona i porządkuje stan faktyczny sprzed jej wejścia w życie polegający na wybudowaniu przez osoby nie będą przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Osoby te w oparciu o wskazany przepis nabyły roszczenie o przeniesienie prawa własności tych urządzeń na przedsiębiorstwo odpłatnie, a zatem z uwzględnieniem poniesionych nakładów na ich wybudowanie i zainstalowanie. Warunki, na jakich nastąpi przeniesienie prawa własności wymagały ustalenia w drodze umowy między przedsiębiorstwem, a osobą, która wybudowała urządzenia. Niemniej podmioty takie uzyskały roszczenie o zwrot poniesionych kosztów, które mogły realizować na drodze powództwa przed sądem powszechnym. Jako urządzenia wodociągowe art. 2 pkt 16 ustawy o zapatrzeniu definiuje: ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienie wody. Regulacja ta była celowa, gdyż zgodnie z ustawą zbiorowe zaopatrzenie w wodę jest zadaniem własnym gminy. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1 ustawy to przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest zobowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych ustalonych przez gminę w studium oraz planach miejscowych, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie, nie zaś odbiorcy wody lub wytwórcy ścieków. Tym samym ustawa nałożyła na gminy generalny obowiązek zapewnienia urządzeń wodociągowych na jej terenie, nie zaś na inne podmioty korzystające z wody. Skoro jednak w przeszłości inne podmioty wybudowały takie urządzenia, mogły zostać podłączone do sieci wybudowanej przez gminę. Przepis ten, wbrew temu co twierdzi skarżący kasacyjnie, nie odnosi się do stanu faktycznego tej sprawy. W konsekwencji nie mógł on zostać naruszony poprzez jego niezastosowanie. Skarżący kasacyjnie bowiem dopiero będą chcieli wybudować te urządzenia wodociągowe, nie żądając od gminy zwrotu środków finansowych.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. w zw. z art. 3 ustawy o zaopatrzeniu. Art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. stanowi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Z kolei art. 3 ust. 1 ustawy powiela regulację art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. Z przepisów tych nie można jednak wywieść, że zadania te muszą zostać zrealizowane. Przepisy te bowiem stanowią źródło kompetencji gminy, a nie jej obowiązków.

Budowa urządzeń, o których stanowi art. 15 ust. 1 ustawy nie jest celem samym w sobie, lecz środkiem do realizacji zadań. O tym, czy wykonanie konkretnego zadania ma charakter obowiązkowy decydują przepisy ustaw szczególnych (art. 7 ust. 2 u.s.g.). Z art. 15 ust. 1 ustawy nie wynika, że przedsiębiorstwo wodociągowe (czy też gmina) musi wyposażyć w sieci każdą nieruchomość, na której planowane są inwestycje mieszkaniowe. Ponadto obowiązkom przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (jak też gminy) nie towarzyszy odpowiadające im treścią roszczenie właścicieli nieruchomości, którego istotą jest prawo żądania wykonania sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, ani tym bardziej prawo żądania wykonania jej w określony sposób, zapewniający w przyszłości właściwą realizację umowy cywilnoprawnej (vide postanowienie NSA z 5 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 3002/15).

Jako bezzasadny należało także uznać zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 4 ust. 1-3 i ust. 4 w zw. z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania. Zarzut ten jest bezprzedmiotowy z racji tego, że zakresem orzekania przez Sąd I instancji objęta była decyzja Kolegium podtrzymująca stanowisko organu I instancji z powodu niespełnienia przez inwestycję warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Zarówno Sąd, jak i organ II instancji nie zakwestionowały, że inwestycja spełnia zasadę dobrego sąsiedztwa.

W związku z tym, że w sprawie zaszła przesłanka do uchylenia zaskarżonego wyroku, a istota sprawy zastała dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a., NSA rozpoznał wniesioną skargę. W ocenie NSA zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, a to art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. W tej sytuacji zaszła podstawa do uwzględnienia skargi i wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Jednocześnie ze względu na podanie dwóch podstaw prawnych odmowy ustalenia warunków zabudowy przez organ I instancji i brak oceny jednej z nich w toku postępowania przed WSA w Poznaniu oraz w skardze kasacyjnej, NSA odstąpił od oceny decyzji Burmistrza Gminy R..

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Na koszty te składają się: wpis od skargi w kwocie 500 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżących przed sądem wojewódzkim - 480 zł, opłata od pełnomocnictwa w postępowaniu przed WSA w Poznaniu - 17 zł, opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej - 250 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżących przed NSA - 240 zł, opłata od pełnomocnictwa w postępowaniu przed NSA - 17 zł.