Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 398/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 18
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 17 lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez E. K. (dalej określanej jako: strona, skarżąca, zobowiązana) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 17 lipca 2019 r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej jako: kpa) i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.- dalej w skrócie: upea) - którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 29 maja 2019 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o Nr [...].

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we [...], jako wierzyciel i jednocześnie organ egzekucyjny (uprawniony do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie, o którym mowa w art. 19 § 7 upea), prowadził wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego należności z tytułu opłat za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkaniowego za okres od marca 2006 r. do czerwca 2008 r. Z uwagi na bezskuteczność egzekucji wierzyciel przekazał tytuł wykonawczy nr [...] do realizacji Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu (dalej w skrócie: Naczelnik II US w Opolu), celem dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej.

Zawiadomieniami z dnia: 29 lipca 2011 r., 17 kwietnia 2012 r. i 11 stycznia 2017 r. (doręczonymi stronie w dniach odpowiednio: 16 sierpnia 2011r. 19 kwietnia 2012 r. i 16 stycznia 2017 r.), Naczelnik II US w Opolu dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku w kwotach 115 zł i 196 zł i z rachunku bankowego w A S.A. w [...].

Pismem z dnia 6 czerwca 2017 r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym 7 czerwca 2017 r.) zobowiązana zgłosiła zarzuty na postępowanie egzekucyjne, oparte na przesłankach z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 upea, tj. nieistnienia egzekwowanego obowiązku i braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

Organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 61 a kpa, postanowieniem z dnia 7 lipca 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów, uznając, że strona nie dochowała terminu do ich wniesienia.

W złożonym na to postanowienie zażaleniu działający w imieniu strony pełnomocnik podniósł, że zobowiązana nigdy nie otrzymała zarówno upomnienia przedegzekucyjnego, jak i odpisu tytułu wykonawczego, co oznacza, że nie doszło do rozpoczęcia biegu terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Strona bowiem nie mieszkała pod adresem [...] ul. [...], na który kierowano pisma wierzyciela. Pełnomocnik podtrzymał też stanowisko, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym został już wykonany i doszło do zaspokojenia roszczeń wierzyciela.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu postanowieniem z dnia 20 października 2017 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 27 § 1 pkt 9 i art. 32 upea, wskazując, że z dniem doręczenia tytułu wykonawczego rozpoczyna się bieg do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W ocenie organu nadzoru nie została dostatecznie wyjaśniona kwestia doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego, w związku z czym przedwczesne było przyjęcie, że w sprawie upłynął termin do wniesienia zarzutów. Ponownie rozpatrując sprawę Naczelnik II US w Opolu uznał, iż zarzuty egzekucyjne wniesione przez zobowiązaną pismem z dnia 6 czerwca 2017 r. zostały złożone w terminie. W związku z tym, w oparciu o art. 34 § 1 upea, zwrócił się do wierzyciela, celem zajęcia stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2018 r. wierzyciel uznał podniesione zarzuty za nieuzasadnione. Postanowienie to zostało zaskarżone przez zobowiązaną zażaleniem, po rozpatrzeniu którego Prezes Agencji Mienia Wojskowego - nie podzielając stanowiska strony co do wadliwości doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego i tytułu wykonawczego, jak też co do wygaśnięcia dochodzonego obowiązku poprzez zapłatę - postanowieniem z dnia 14 marca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W tym stanie rzeczy Naczelnik II US w Opolu postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018 r. uznał wniesione zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. Uzasadniając rozstrzygnięcie wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 34 § 1 upea stanowisko wierzyciela w zakresie przesłanek, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Stąd zarzut nieistnienia wymaganego obowiązku nie mógł zostać uwzględniony, skoro wierzyciel w zajętym stanowisku uznał, że egzekwowana należność nie została uregulowana przez zobowiązaną. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich argumentów, iż zobowiązanie wynikające z tytułu wykonawczego nr [...] wygasło poprzez spłatę należności. Podobnie bezzasadny był zarzut braku doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego, o którym mowa w art. 15 upea. W tytule wykonawczym w części D poz. 49 (data doręczenia upomnienia) wskazana została przez wierzyciela data 14 lipca 2008 r. Ponadto do tytułu wykonawczego dołączone zostało przez wierzyciela potwierdzenie odbioru tego upomnienia, z którego wynikało, iż w dniu 14 lipca 2008 r. zobowiązana osobiście odebrała korespondencję zawierającą przedmiotowe upomnienie.

Postanowienie powyższe stało się przedmiotem zażalenia, w którym pełnomocnik strony ponowił zarzuty o braku doręczenia stronie tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu wskazał, iż od 21 października 2008 r. miejscem zameldowania strony jest adres: [...], ul. [...]. Skierowane na błędny adres, tj. [...] [...] przesyłki zawierające odpis tytułu wykonawczego i upomnienie przedegzekucyjne nigdy nie trafiły do rąk E. K., która o fakcie prowadzenia postępowania egzekucyjnego powzięła wiadomość dopiero po dokonaniu zajęcia rachunku bankowego. Pełnomocnik wskazał, że żadna z osób zamieszkałych pod adresem [...] [...] nie mogła w sposób prawnie skuteczny potwierdzić w imieniu strony odbiór przesyłki, ani zobowiązać się do przekazania jej korespondencji, gdyż skutek prawny może odnosić jedynie zobowiązanie się do oddania przesyłki domownikowi, zaś skarżąca nie miała już w mieszkaniu przy [...] statusu domownika. Doręczający nie miał zatem uprawnienia do pozostawienia korespondencji dla strony komukolwiek pod tym adresem.

Postanowieniem z dnia 12 października 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że stosownie do art. 34 § 1 upea, organ egzekucyjny - po uprzednim otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów - wydaje postanowienie, przy czym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7 ustawy, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zgłoszony przez stronę zarzut oparty był na przesłance opisanej w art. 33 § 1 pkt 1 i 7 upea, zatem stanowisko wierzyciela było w tym zakresie wiążące. W wyniku rozpatrzenia zarzutów skarżącej wierzyciel - Prezes Agencji Mienia Wojskowego - ostatecznym postanowieniem z dnia 14 marca 2018 r. - uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony, podobnie jak zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. W konsekwencji, organ egzekucyjny nie był władny do oceny, czy i w jakim zakresie podnoszone przez pełnomocnika zobowiązanej kwestie dotyczące istnienia ciążącego na stronie obowiązku, jak również doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego są zasadne.

W odniesieniu do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, Dyrektor Izby, odwołując się do argumentacji zawartej w stanowisku wierzyciela, stwierdził, że doręczenie korespondencji, zawierającej upomnienie przedegzekucyjne było skuteczne, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma, na którym widnieje podpis zobowiązanej. Organ nadzoru nie podzielił wywodów strony o kierowaniu przez wierzyciela pism na niewłaściwy adres. Wskazał, że wierzyciel w zawiadomieniu z dnia 26 czerwca 2008 r. (doręczonym stronie osobiście w dniu 7 lipca 2008 r.) o wszczęciu postępowania w sprawie zarządzenia przymusowego wykwaterowania z lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...], poinformował stronę o obowiązku zgłoszenia zmian adresowych, wynikającym z art. 41 kpa. Obowiązku tego strona nie dochowała, co powoduje, że doręczenie dokonane pod dotychczasowym adresem wywołuje skutek prawny. Dodatkowo organ zaznaczył, że strona osobiście odbierała pod w/w adresem korespondencję tj. w dniu 11 września 2008 r. potwierdziła odbiór pisma z dnia 8 września 2008 r., natomiast w dniu 6 listopada 2008 r. odebrała postanowienie z dnia 3 listopada 2008 r. (w przedmiocie zawieszenia wszczętego w dniu 30 stycznia 2008 r. postanowienia w sprawie zarządzenia przymusowego wykwaterowania A. K. i wszystkich zamieszkałych z nim osób z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...]). Domniemywać więc należy, iż wbrew twierdzeniu pełnomocnika, zobowiązana co najmniej do dnia 6 listopada 2008 r. zamieszkiwała pod w/w adresem. Z tych powodów działania wierzyciela, kierującego upomnienie przedegzekucyjne pod jedyny znany mu adres zobowiązanej, było prawidłowe i wywarło zamierzony skutek prawny. Również wystawienie w dniu 31 października 2008 r. tytułu wykonawczego Nr [...] ze wskazaniem w nim tego adresu, było zdaniem organu prawidłowe. W kwestii doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego, organ nadzoru zauważył, że w sprawie brak jest dowodu potwierdzającego jego skuteczność. Zawarte w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki wyekspediowanej przez wierzyciela, a zawierającej odpis tytułu wykonawczego nr [...] nie zawiera bowiem pouczenia dla osoby obierającej przesyłkę w imieniu adresata o zobowiązaniu się do jej oddania adresatowi (przesyłkę doręczono D. K. w dniu 17 listopada 2008 r. tj. mężowi E. K.). Zdaniem organu, zobowiązana nie poniosła jednak z tego tytułu negatywnych skutków, gdyż zgłoszone przez nią zarzuty na postępowanie egzekucyjne zostały merytorycznie rozpoznane.

W konkluzji organ nadzoru stwierdził, że zajęte przez organ egzekucyjny zaskarżonym postanowieniu stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów jest prawidłowe i zgodne z obowiązującym prawem.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżąca, działając przez ustanowionego pełnomocnika, wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Op 393/18 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 27 kwietnia 2018 r. Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku zaznaczono, że zagadnieniem budzącym największe zastrzeżenia zobowiązanej jest prawidłowość zastosowanej przez Wierzyciela procedury doręczeń przesyłek zawierających odpis tytułu wykonawczego oraz upomnienia przedegzekucyjnego. Podkreślono przy tym, że podstawowym dowodem doręczenia przesyłki jest prawidłowo wypełniony pocztowy dowód doręczenia (tzw. zwrotne potwierdzenie odbioru pisma), w którym adresat bądź inna osoba kwituje odbiór przesyłki własnym podpisem, tym samym potwierdzając datę doręczenia. Dowód ten jest dokumentem urzędowym, który na mocy art. 76 kpa korzysta z domniemania prawdziwości, a jego obalenie wymaga przedstawienia stosownych dowodów. Sąd wskazał, że w aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru, świadczące o doręczeniu zobowiązanej upomnienia przedegzekucyjnego i odpisu tytułu wykonawczego na adres ul. [...] w [...], kolejno w dniu 14 lipca 2008 r. do rąk własnych strony oraz w dniu 17 listopada 2008 r., w trybie art. 43 kpa, do rąk D. K. (męża zobowiązanej). W opinii Sądu brak jest podstaw do podważania wiarygodności ww. dowodów, a organ nie miał obowiązku poszukiwania innego, niż jedyny znany mu adres zamieszkania zobowiązanej. Zwłaszcza, że strona odbierała kierowaną do niej na dotychczasowy adres korespondencję, co najmniej do dnia 6 listopada 2008 r. Sąd zaznaczył, że strona ujawniła okoliczność zmiany miejsca zamieszania dopiero na etapie trwającego już postępowania egzekucyjnego, a jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego była pouczona o wynikającym z art. 41 kpa obowiązku zawiadomienia organu o każdej zmianie adresu zamieszkania. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu nadzoru, że brak na zwrotnym potwierdzeniu odbioru adnotacji o doręczeniu przesyłki w trybie zastępczym, dyskwalifikuje znaczenie dowodowe tego potwierdzenia. Zdaniem Sądu pokwitowanie odbioru pisma przez dorosłego domownika jest następstwem aktu woli i stanowi uzewnętrznienie podjęcia woli oddania pisma adresatowi. Zatem w stanie faktycznym sprawy brak było wystarczających podstaw do obalenia domniemania doręczenia zobowiązanej przesyłek pocztowych, zawierających upomnienie przedegzekucyjne i odpis tytułu wykonawczego, a zastosowana przez Wierzyciela procedura doręczeń pism była prawidłowa.

Tym samym w ocenie Sądu, wobec przesądzenia, że doręczenie stronie w dniu 17 listopada 2008 r. odpisu tytułu wykonawczego było prawidłowe, termin do wniesienia zarzutów rozpoczął swój bieg w dniu 18 listopada 2008 r. i upłynął w dniu 24 listopada 2008 r, natomiast zobowiązana wniosła zarzuty pismem nadanym w dniu 7 czerwca 2017 r.

W tym stanie rzeczy sąd stwierdził, że skoro w niniejszej sprawie bezsprzecznie doszło do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej, gdyż zgłoszenie przez zobowiązaną zarzutów nastąpiło po upływie prawie 8 lat od daty doręczenia jej odpisu tytułu wykonawczego, to organ egzekucyjny dokonał błędnej analizy spełnienia warunków do merytorycznego rozpoznania sprawy, pozostawiając poza jakimikolwiek rozważaniami zagadnienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia w postaci zarzutów.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu - po ponownym rozpoznaniu sprawy - postanowieniem z dnia 29 maja 2019 r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 ustawy egzekucyjnej zarzutów, tj. nieistnienie obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny powołał treść art. 6la § 1 kpa, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ wskazał, że doręczenie zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego Nr [...] nastąpiło w dniu 17 listopada 2008 r. pod adresem ul. [...] w [...]. Wskazano, że przesyłkę doręczono - w trybie art. 43 kpa – jej mężowi D. K., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Natomiast podanie zawierające zarzuty zostało wniesione do organu egzekucyjnego przez pełnomocnika strony w dniu 7 czerwca 2017 r. Organ egzekucyjny stwierdził zatem, że w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia zarzutów, gdyż zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej, zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.

W założonym zażaleniu strona reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów ustawy egzekucyjnej w związku z przepisami kpa, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, celem prowadzenia merytorycznego postępowania w sprawie zarzutów lub uchylenie postanowienia i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Dodatkowo wniesiono o dopuszczenie dowodów z przesłuchania E. K. i Pana D. K. lub odebranie od nich oświadczeń, że w spornym okresie nie zamieszkiwali pod adresem ul. [...] w [...] i nie odbierali pod tym adresem korespondencji, ewentualnie dopuszczenie dowodu z badania pisma E. K. i Pana D. K. na okoliczność wykluczenia złożenia przez nich podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru z dnia 17 listopada 2008 r. oraz wystąpienie do B S.A. celem ustalenia, komu doręczono korespondencję zwierającą przedmiotowy tytuł wykonawczy.

Wskazanym na wstępie postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 17 lipca 2019 r., utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 29 maja 2019 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o Nr [...], podzielając w całości zajęte w nim stanowisko, odnośnie złożenia w niniejszej sprawie zarzutów egzekucyjnych z uchybieniem ustawowego terminu, przewidzianego dla dokonania tej czynności.

Jak zauważono w uzasadnieniu tego postanowienia ocena zachowania przez Wierzyciela procedury doręczeń pism wobec zobowiązanej została poddana szczegółowej weryfikacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, który prawomocnym orzeczeniem z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt. I SA/Op 393/18 przesądził o prawidłowości doręczenia stronie zarówno upomnienia przedegzekucyjnego, jak i odpisu tytułu wykonawczego oraz o skuteczności kierowania przez Wierzyciela przesyłek na dotychczasowy adres zamieszkania zobowiązanej.

W wniesionej do tut Sądu skardze na to postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, pełnomocnik skarżącej żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, podniósł zarzuty naruszenia:

1) art. 7 i 77 kpa, poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, na podstawie których wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] pod kątem nieistnienia egzekwowanego obowiązku, który został wykonany,

2) art. 78 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wskazanych w zażaleniu z dnia 10 czerwca 2019r., których okoliczności miały istotne znaczenie dla sprawy,

3) art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, poprzez nieskuteczne doręczenie zobowiązanej upomnienia przedegzekucyjnego z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania,

4) art. 61 a kpa w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji dotyczącego odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z uwagi na uchybienie terminowi do ich wniesienia, pomimo tego , że zobowiązana wykazała, że w związku z nieskutecznym doręczeniem jej przedmiotowego tytułu wykonawczego 7-dniowy bieg terminu do wniesienia zarzutów w ogóle się nie rozpoczął.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie podjął niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Tym samym organy nie odniosły się należycie do ustaleń poczynionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Op 393/18. Ponadto strona podkreśliła, że organ odwoławczy nie widział podstaw do przeprowadzenia dowodów, na które wskazano w zażaleniu z dnia 10 czerwca 2019 r., a które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym w sprawie nie dokonano precyzyjnych ustaleń, co do najbardziej istotnych kwestii.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje nie uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: [ppsa], uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaznaczyć także należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ppsa sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającego je postanowienia wydanego przez Naczelnika II US w Opolu wykazała, że rozstrzygnięcia te nie naruszają przepisów prawa, a zatem brak było podstaw do wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów skarżącej na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony przez wierzyciela - Dyrektora Regionalnego Oddziału Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we [...] w dniu 31 października 2008 r. i obejmował należności z tytułu opłat za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkaniowego za okres od marca 2006 r. do czerwca 2008 r.

Jako podstawę zgłoszonych zarzutów skarżąca wskazała nieistnienie egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 upea) i brak doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 upea (art. 33 § 1 pkt 7). Przy czym zagadnieniem budzącym największe zastrzeżenia skarżącej, na którym skupia się cała argumentacja i zarzuty skargi, jest prawidłowość zastosowanej przez wierzyciela procedury doręczeń przesyłek, zawierających dokumenty mające kluczowe znaczenie dla oceny legalności prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego, a mianowicie odpisu tytułu wykonawczego i upomnienia przedegzekucyjnego. Z uwagi na skutki prawne z tym związane (w tym m.in. rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zarzutów) kwestia ta wymagała przesądzenia w pierwszej kolejności.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca, składając w piśmie z dnia 6 czerwca 2017 r. zarzuty przeciwko prowadzonej egzekucji, podniosła okoliczność, że korespondencja zawierająca upomnienie przedegzekucyjne oraz odpis tytułu wykonawczego, została skierowana przez wierzyciela na niewłaściwy adres, gdyż od dnia 21 października 2008 r. zamieszkiwała ona pod nowym adresem i powyższe dokumenty nigdy nie trafiły do jej rąk. Dlatego też, według strony, doręczeń tych pism nie można uznać za skuteczne, czego konsekwencją było nie tylko niedochowanie warunku z art. 15 ust. 1 upea, lecz również bezpodstawne prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

W realiach tej sprawy znaczenie ma fakt, że ujawnienie okoliczności zmiany miejsca zamieszkania przez skarżącą miało miejsce na etapie trwającego już postępowania egzekucyjnego. Przed przekazaniem bowiem tytułu wykonawczego Naczelnikowi II US w Opolu, egzekucję z majątku skarżącej prowadził od 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego, występując w roli zarówno wierzyciela jak i organu egzekucyjnego, uprawnionego do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie, o którym mowa w art. 19 § 7 upea. Nie ulega więc wątpliwości, że przed przystąpieniem przez organ WAM do czynności egzekucyjnych powinno dojść do skutecznego doręczenia zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego, co wprost wynika z treści art. 32 upea. W stanie faktycznym sprawy bezspornym było, że wierzyciel dochował tego obowiązku, przesyłając odpis tytułu wykonawczego na jedyny znany mu adres zamieszkania zobowiązanej. Z uwagi jednak na zgłoszone przez skarżącą na znacznie późniejszym etapie postępowania (w piśmie z 6 czerwca 2017 r.) nowe okoliczności dotyczące zmiany miejsca zamieszkania, organ egzekucyjny, któremu przekazano tytuł wykonawczy nr [...] do dalszej realizacji, zobowiązany był do zweryfikowania, czy doręczenie odpisu tego tytułu było skuteczne, tj. czy nastąpiło na właściwy jej adres zamieszkania, skoro doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego ma istotne znaczenie proceduralne, ponieważ zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 upea, dopiero z chwilą skutecznego dokonania powyższej czynności procesowej dochodzi do wszczęcia egzekucji administracyjnej (chyba że, jak stanowi art. 26 § 2 pkt 2 upea, wcześniej doszło do doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, co w realiach tej sprawy nie miało jednak miejsca).

Z dotychczasowego przebiegu postępowania wynika, że to właśnie z powodu wątpliwości związanych ze skutecznością procedury doręczeń stronie pism wierzyciela (w tym odpisu tytułu wykonawczego) doszło w sprawie do dwukrotnego rozpatrzenia przez organy egzekucyjne zarzutów skarżącej. Pierwotnie bowiem zajęte przez organ I instancji stanowisko, uznające że procedura ta została zachowana, czego dowód stanowiły włączone do akt pocztowe dokumenty potwierdzenia odbioru, nie zyskało akceptacji organu nadzoru, który nakazał organowi I instancji ponowne zbadanie tej kwestii, wskazując, że zgodnie z danymi identyfikacyjnymi i adresowymi, jakimi dysponują organy podatkowe, istotnie od 20 października 2008 r. adresem miejsca zamieszkania E. K. jest miejscowość [...] ul. [...], nie zaś [...], ul. [...], pod który to adres kierował pisma wierzyciel. Ponadto organ nadzoru stwierdził, że zawarte w aktach sprawy zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego nie zawierało wszystkich elementów niezbędnych dla przyjęcia, że doszło do skutecznego doręczenia pisma w trybie art. 43 kpa (do rąk dorosłego domownika), brak było na nim bowiem adnotacji, że osoba odbierająca przesyłkę podjęła się oddania pisma adresatowi.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy zarówno organ I instancji (w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2018 r. Nr [...]) jak i organ nadzoru (w postanowieniu z dnia 12 października 2018 r. Nr [...]) zmodyfikował swoje wcześniejsze stanowisko, uznając obecnie, że doręczenie pism wierzyciela na dotychczasowy adres nie było prawnie skuteczne, gdyż zwrotne potwierdzenie odbioru, dokumentujące doręczenie tytułu wykonawczego, nie mogło stanowić dowodu na zgodne z prawem doręczenie tego pisma, z uwagi na brak pouczenia dla osoby odbierającej przesyłkę w imieniu adresata o zobowiązaniu się jej do oddania pisma temu adresatowi.

To jednakże stanowisko organów obu instancji zostało zakwestionowane w prawomocnym wyroku tut Sądu z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Op 393/18, którym to uchylono zarówno zaskarżone wówczas postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 12 października 2018 r. Nr [...] jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 27 kwietnia 2018 r. Nr [...].

Przechodząc zatem na gruncie obecnie rozpoznawanej sprawy do oceny kwestii zachowania przez wierzyciela procedury doręczeń pism wobec skarżącej, wyjaśnienia wpierw wymaga, że zgodnie z art.153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ustanowiona w tym przepisie zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., II FSK 2506/12, z dnia 11 kwietnia 2018 r., I FSK 1101/16 - publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Przepis art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji (postanowienia) wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r., II FSK 353/16 - CBOSA).3.3.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zakres przedmiotowy sprawy ulega zatem swoistemu zawężeniu. Ocena prawna, o której stanowi art. 153 ppsa, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, czy też błędnej oceny już poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych.

Biorąc pode uwagę skutki prawne wynikające z regulacji art. 153 ppsa w zakresie związania zarówno organów egzekucyjnych, jak i składu orzekającego w niniejszej sprawie oceną prawną dotyczącą kwestii dochowania przez skarżącą terminu do wniesienia zarzutów egzekucyjnych, wyrażoną w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia Sądu z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Op 393/18, należy przywołać zawarte w nim stanowisko dotyczące tej kwestii.

Jak wynika z poczynionych w tym wyroku rozważań Sądu, zgodnie z art. 39 kpa, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W przypadku osób fizycznych zasadą jest doręczanie pism w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 kpa). Jednak, zgodnie z treścią art. 43 kpa, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

Podstawowym dowodem doręczenia przesyłki jest niewątpliwie prawidłowo wypełniony pocztowy dowód doręczenia (tzw. zwrotne poświadczenie odbioru pisma), w którym adresat (bądź inne wskazane w art. 43 kpa osoby) kwituje odbiór przesyłki własnym podpisem, potwierdzając zarazem datę doręczenia. Trzeba przy tym podkreślić jak zauważył Sąd, że dowód doręczenia przesyłki adresatowi jest dokumentem urzędowym, który na mocy art. 76 kpa korzysta z domniemania prawdziwości tego co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wprawdzie domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem, jednakże, zgodnie z ugruntowanymi w orzecznictwie poglądami (por. wyrok NSA sygn. akt I FSK 1411/12 z dnia 27.09.2013 r.), do obalenia dowodu doręczenia nie jest wystarczające samo twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne, lecz konieczne jest poparcie twierdzenia stosownymi dowodami na ich uprawdopodobnienie. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne).

W rozpatrywanej sprawie nie budziło wątpliwości, że w poczet materiału dowodowego sprawy włączone zostały kserokopie zwrotnych potwierdzeń odbioru, dokumentujące doręczenie zobowiązanej upomnienia przedegzekucyjnego i odpisu tytułu wykonawczego (k. 4 akt adm.). Z dowodów tych wynikało, że korespondencja zawierająca upomnienie przedegzekucyjne została wysłana na adres: [...], ul. [...] i pod tym adresem doręczona bezpośrednio skarżącej w dniu 14 lipca 2008 r., co potwierdzał złożony na tym dokumencie jej podpis. Natomiast doręczenie tytułu wykonawczego, wysłanego na ten sam adres, nastąpiło, zgodnie z dowodem doręczenia, w dniu 17 listopada 2008 r., w trybie zastępczym, przewidzianym w art. 43 kpa, gdyż jego odbiór pokwitował D. K. (mąż skarżącej).

W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych powyżej rozważań brak było podstaw do podważenia wiarygodności powyższych dowodów, dokumentujących doręczenie skarżącej pism wierzyciela. Za gołosłowne uznano też podniesione w skardze twierdzenia, że podpisy widniejące na pocztowych dowodach doręczenia nie zostały złożone ani przez skarżącą ani jej męża. Skarżąca, poza własnymi twierdzeniami, nie przedstawiła żadnych środków dowodowych pozwalających na podważenie domniemania wynikającego ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. W tej sytuacji nie mogły odnieść oczekiwanego skutku twierdzenia, że przesyłkę odebrała inna osoba o nazwisku K. (jak twierdzi pełnomocnik najprawdopodobniej L. bądź A. K.), zamieszkująca w tym czasie pod adresem [...], ul [...] i że doręczyciel nieprawidłowo wskazał jako odbiorcę korespondencji E. K. Nie zgodzono się także z zarzutami pełnomocnika, że zapisy na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie potwierdzają jednoznacznie, by odbiór przesyłki pokwitował D. K. Jak wynika bowiem z akt sprawy, na dowodzie tym widnieje podpis "K.", natomiast doręczyciel zamieścił wyraźną adnotację o odbiorze przesyłki przez D. K., co z uwagi na urzędowy charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru w wystarczający sposób potwierdzało zgodność tego zapisu ze stanem rzeczywistym.

Zdaniem Sądu, prawidłowo również przyjęły organy, że pomimo twierdzeń skarżącej o zmianie miejsca doręczenia, skierowanie przez wierzyciela przesyłek na dotychczasowy adres było prawnie skuteczne. Sąd podzielił stanowisko organu, że z powodu zaniedbania zgłoszenia przez skarżącą wierzycielowi nowych danych adresowych, to na niej ciążyło ryzyko nieodebrania korespondencji kierowanej na niezmieniony adres. Jak wynikało ze zgromadzonego materiału dowodowego, skarżąca w wydanym przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we [...] zawiadomieniu z dnia 26 czerwca 2008 r. o wszczęciu postępowania w sprawie zarządzenia przymusowego wykwaterowania została pouczona o wynikającym z art. 41 kpa obowiązku zawiadomienia organu o każdej zmianie swego adresu i że w razie zaniedbania obowiązku określonego doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem będzie miało skutek prawny. Za nieskuteczne Sąd uznał też zarzuty skargi o naruszeniu art. 146 Ordynacji podatkowej. Po pierwsze jak wskazał, że przepis ten (podobnie jak art. 149 tej ustawy) nie ma zastosowania na gruncie postępowania egzekucyjnego, do którego w zakresie doręczeń stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Po wtóre, w orzecznictwie przyjmuje się, a skład orzekający w tej sprawie w pełni te poglądy podzielił, iż miejsce zamieszkania strony podlega weryfikacji tylko wówczas, jeżeli w dacie wszczęcia postępowania organ administracji państwowej posiadał informacje o jego zmianie. Odmienne założenie podważałoby bowiem w gruncie rzeczy skuteczność działań aparatu publicznego, który - ze względu na brak dostatecznych danych - nie byłby w stanie wywiązać się z nałożonych nań obowiązków. Za niedopuszczalną Sąd uznał sytuację, w której organy miałyby się domyślać, jakie jest aktualne miejsce zamieszkania podatnika. Istotne jest zatem, że skarżąca, mimo świadomości konieczności informowania wierzyciela o zmianie miejsca zamieszkania, zaniechała takiego zgłoszenia i chociaż pouczenie o tym obowiązku zostało jej przekazane w ramach odrębnego postępowania w sprawie zarządzenia przymusowego wykwaterowania, to jednak nie zmienia to faktu, że w tej sytuacji wierzyciel nie miał ani możliwości ani obowiązku poszukiwania innego, niż jedyny mu znany, adresu miejsca zamieszkania skarżącej. Niezależnie od powyższego zauważono, że jak wynikało z ustaleń organów, pod dotychczasowym adresem skarżąca nadal odbierała kierowane do niej przesyłki, co najmniej do dnia 6 listopada 2008 r., co poddaje w wątpliwość jej twierdzenia, że nie przebywała pod tym adresem z zamiarem stałego pobytu.

Jednocześnie Sąd nie podzielił stanowiska organu nadzoru, że brak na zwrotnym potwierdzeniu odbioru adnotacji, że osoba, której doręczono przesyłkę w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 43 kpa, zobowiązuje się do oddania pisma adresatowi, dyskwalifikuje znaczenie dowodowe tego potwierdzenia. Zgodnie bowiem z przyjętymi w orzecznictwie poglądami, akceptowanymi także przez Sąd, pokwitowanie odbioru pisma przez dorosłego domownika uzasadnia przyjęcie domniemania istnienia po jego stronie, jako kwitującego, woli oddania pisma bezpośrednio adresatowi (por. wyroki WSA w Olsztynie z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 855/08; WSA w Opolu z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Op 198/08 oraz wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt II GSK 208/09). Przewidziana w art. 43 kpa zastępcza forma doręczenia, rodzi więc domniemanie prawne, a mianowicie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. Pokwitowanie odbioru pisma przez dorosłego domownika jest następstwem aktu woli i stanowi uzewnętrznienie podjęcia woli oddania pisma adresatowi. Skoro więc D. K. pokwitował odbiór przesyłki, zawierającej odpis tytułu wykonawczego, należało przyjąć, iż tym samym wyraził on wolę oddania pisma bezpośrednio adresatowi.

Podsumowując tę część rozważań Sąd stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy brak było wystarczających podstaw do obalenia domniemania doręczenia skarżącej przesyłek pocztowych, zawierających upomnienie przedegzekucyjne i odpis tytułu wykonawczego. Wbrew zatem zarzutom skargi, jak też stanowisku organu, zastosowana przez wierzyciela procedura doręczeń pism była prawidłowa, co oznacza, że w dniu 14 lipca 2008 r. doszło do skutecznego doręczenia stronie upomnienia przedegzekucyjnego, podobnie jak odpisu tytułu wykonawczego, co miało miejsce w dniu 17 listopada 2008 r.

W tym stanie rzeczy Sąd, po rozpatrzeniu okoliczności faktycznych w kontekście mających zastosowanie norm prawnych, stwierdził, że zarówno zaskarżone wówczas postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 12 października 2018 r. Nr [...] jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 27 kwietnia 2018 r. Nr [...]. nie odpowiadały one prawu, skoro zgłoszenie przez skarżącą zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nastąpiło nie we wstępnej fazie tego postępowania egzekucyjnego, lecz w jego toku, tj. po upływie prawie ośmiu lat od potwierdzonej zwrotnym poświadczeniem odbioru daty doręczenia jej tytułu wykonawczego.

Według Sądu, w obu tych postanowieniach, organy wadliwie przeprowadziły proces subsumcji norm prawa materialnego, albowiem rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i bez ustalenia właściwej podstawy prawnej.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że w realiach tej sprawy niewłaściwe było przeprowadzenie przez organy egzekucyjne postępowania w trybie art. 34 upea. Organy zobowiązane były bowiem do uprzedniego rozpatrzenia warunków formalnych do wniesienia przez skarżącą zarzutów, czego nie uczyniły.

W ocenie Sądu, wobec przesądzenia, że doręczenie skarżącej odpisu tytułu wykonawczego w dniu 17 listopada 2008 r. było prawidłowe, nie może budzić wątpliwości, że termin do wniesienia przez nią zarzutów rozpoczął bieg w dniu 18 listopada 2008 r. i upłynął w dniu 27 listopada 2008 r. Skarżąca natomiast, jak wynika z akt sprawy, wniosła zarzuty pismem nadanym w dniu 7 czerwca 2017 r., bezsprzecznie więc dokonanie tej czynności nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. art. 27 § 1 pkt 9 upea.

W dalszej części swoich rozważań Sąd wskazał, że jakkolwiek ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyraźnie określa termin, w którym zarzuty mogą zostać wniesione, to jednak nie precyzuje, w jakiej formie powinno zostać podjęte rozstrzygnięcie w sytuacji, gdy dokonanie tej czynności nastąpiło po upływie tego terminu. Orzecznictwo nie wykształciło w tym względzie jednolitej praktyki, akceptując postanowienia organów o odmowie uwzględnienia zarzutów, o oddaleniu zarzutów, o umorzeniu postępowania w przedmiocie zarzutów, o pozostawieniu zarzutów bez rozpoznania, o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów oraz o bezskuteczności zarzutów (por. J. Makuch, Sposób rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego o zarzutach wniesionych po terminie, LEX/el 2017 i powołane tam orzecznictwo). Wyraźnie się jednak przy tym podkreśla, że niezależnie od tego, w jaki sposób organ odniesie się do spóźnionych zarzutów, każda z przedstawionych form wyklucza możliwość merytorycznego ich rozpoznania (zbadania ich zasadności), gdyż jest rzeczą niewątpliwą, że zarzuty spóźnione nie mogą zostać uwzględnione. Sąd w składzie wówczas orzekającym podziela w tym względzie rozwiązanie przyjęte w pierwotnie wydanym przez organ I instancji rozstrzygnięciu, opartym na art. 61a § 1 kpa., zauważając jednocześnie, że art. 18 upea wskazuje na możliwość posiłkowania się kpa w zakresie nieuregulowanym w ustawie, natomiast art. 61a § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy zgłoszone w tym przedmiocie żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Niewątpliwym jest zarazem, że zarzut spóźniony niedopuszczalnym czyni wszczęcie postępowania zmierzającego do oceny jego zasadności czy dopuszczalności (w rozumieniu wskazanym w art. 34 § 1a upea). Tym samym odmowa wszczęcia takiego postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa w związku z art. 18 upea wydaje się konieczna.

Reasumując, wskazane okoliczności Sąd uchylając postanowienia organów obu instancji , równocześnie zobowiązał organy do uwzględnienia w ponownym rozpoznaniu sprawy ocen prawnych wyrażonych w niniejszym wyroku i wydania stosownego rozstrzygnięcia.

Oceniając zatem obecnie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 17 lipca 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 29 maja 2019 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o Nr [...], Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie , będąc tak jak i jak organy egzekucyjne, związany na podstawie art. 153 ppsa, ww. szczegółowo przywołanym stanowiskiem i ocenami prawnymi Sądu wyrażonych w prawomocnym wyroku z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Op 393/18, a dotyczących tożsamego jak w obecnej sprawie stanu faktycznego, nie stwierdził wskazywanego w skardze naruszenia prawa zarówno materialnego, jak i procesowego.

Organy egzekucyjne w ponownym rozpoznaniu sprawy w pełni uwzględniły wytyczne i stanowisko Sądu wyrażone w wyroku z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Op 393/18. Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny jak również w razie zmiany istotnych okoliczności faktycznych lub w razie wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w trybie przewidzianym prawem, w szczególności poprzez uchylenie orzeczenia przez sąd wyższej instancji. Takie okoliczności jednak w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały.

Jedynie na marginesie można zauważyć, że skoro skarżąca nie zgadzała się z ocenami wyrażonymi w wyroku z dnia 6 marca 2019 r., na co wskazywać może fakt, podnoszenia na obecnym etapie rozpoznania sprawy tożsamych jak uprzednio zarzutów oraz argumentacji faktycznej i prawnej na ich poparcie, to należało wówczas dążyć do wzruszenia tego orzeczenia zawierającego wiążącą obecnie ocenę prawną w trybie przewidzianym prawem. W toku rozpoznania niniejszej sprawy, jak już wyżej wskazano , skład orzekający nie jest bowiem uprawniony do dokonywania jakiejkolwiek oceny prawidłowości stanowiska zajętego w prawomocnym wyroku i do póki wyrok ten pozostaje w obiegu prawnym, ma on moc wiążącą w zakresie, o jakim mowa w art. 153 ppsa.

W niniejszej sprawie na etapie ponownego rozpoznania sprawy przez organy egzekucyjne obu instancji nie doszło do zmiany stanu faktycznego, który był przedmiotem wiążącej oceny Sądu zawartej w wyroku z dnia 6 marca 2019 r. Ponowne twierdzenie strony, że odbioru dokonała inna osoba, nie może uchodzić za prawnie skuteczny przeciwdowód. Tym bardziej, że ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 września 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 676/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 sierpnia 2018r. sygn. akt I SA/Ol 450/18), zaś organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na obalenie znajdujących się w aktach sprawy urzędowych dokumentów, w sytuacji gdy stanowią one dowód tego co zostało w nich zwarte i nie ma podstaw by wątpić w ich prawdziwość. Tym samym, w realiach niniejszej sprawy brak było uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia weryfikacji podpisów złożonych na urzędowych dokumentach. Bezzasadne było również żądanie strony o wystąpienie do B S.A. w sprawie ustalenia osoby, która odebrała sporną korespondencję, gdyż wynika to wprost ze znajdujących się już w aktach sprawy dowodów.

W tym stanie rzeczy skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa.