Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 608/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 4 w związku z ust. 3 art. 37
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 61, art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Julia Szczygielska – (spr.) Protokolant Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. uchyla decyzję I i II instancji II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącej A.Ż. kwotę 8.544,00 (osiem tysięcy pięćset czterdzieści cztery) złotych, tytułem zwrotów kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L.P. z dnia [...], Nr [...], o ustaleniu wobec A.Ż. jednorazowej opłaty w kwocie 127.674,60 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości działki oznaczonej numerem geodezyjnym 157/1 o powierzchni 0,59 ha, położonej w obrębie N.W.L., w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działek położonych po wschodniej stronie drogi krajowej nr [...] w N.W.L., gm. L.P..

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W myśl ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego N.W. - uchwała Nr [...] Rady Gminy L.P. z dnia [...] / Dz. Urz. Woj. D. Nr 48, poz. 1138/ - teren działki nr 157/1 o funkcji dotychczasowej: grunty rolne /pastwiska trwałe PS III/, został przeznaczony pod tereny zabudowy usługowej. Ponieważ w dniu 7 kwietnia 2008r. nieruchomość ta została przez A.Ż. sprzedana, w przedmiotowej sprawie wystąpiły ustawowe przesłanki do naliczenia opłaty planistycznej. W związku z tym organ I instancji opisaną wyżej decyzją z dnia [...], powołując się na § 10 w/w uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - ustalił tę opłatę w wysokości 30% wzrostu wartości nieruchomości.

W odwołaniu od tej decyzji A.Ż. wniosła o jej uchylenie i wydanie decyzji zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.. Zdaniem skarżącej organ naruszył dyspozycję art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm./, który stanowi, że z roszczeniem opłaty planistycznej organ może wystąpić w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego N.W. został uchwalony w dniu [...] i zaczął obowiązywać w dniu 9 maja 2003r.. Tymczasem A.Ż. została powiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty planistycznej pismem z dnia 30 kwietnia 2008r., zaś decyzja organu I instancja wydana została w dniu 16 czerwca 2008r., zatem rozstrzygnięcie zapadło po upływie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy zaczął obowiązywać. W ocenie strony, zgłoszenie roszczenia następuje z chwilą wydania decyzji administracyjnej przez organ, który określa w niej podmiot uprawniony, podmiot zobowiązany oraz konkretne świadczenie, tj. wysokość opłaty planistycznej. Tak więc za takie zgłoszenie roszczenia nie można uznać zawiadomienia o wszczęciu postępowania, gdyż nie zawiera ono trzeciego elementu roszczenia, czyli oznaczenia konkretnego świadczenia. Opłata planistyczna zastała ustalona dopiero w drodze operatu szacunkowego, którego opracowanie zostało zlecone w dniu 26 maja 2008r.. Na jego podstawie ustalono, że nieruchomość stanowiąca własność A.Ż. zwiększyła swoją wartość, zaś sama wysokość opłaty została ustalona w decyzji Wójta Gminy L.P.. Ponadto strona podniosła, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 k.p.a.., gdyż podpis pod wydanym rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji jest nieczytelny, co w oczywisty sposób narusza wymogi formalne postępowania administracyjnego.

Kolegium, po przeanalizowaniu złożonego odwołania oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów, stwierdziło, że stosownie do przepisu art. 36 ust. 4. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm./, jeśli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości i ustala się ją zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy - na dzień zbycia nieruchomości, przyjmując za podstawę różnicę pomiędzy wartością nieruchomości, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego przed zmianą tego planu lub faktycznego wykorzystania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Zasady określania wartości nieruchomości oraz osoby uprawnione do określania tej wartości, w myśl przepisu art. 37 ust. 11 cyt. ustawy, określają przepisy o gospodarce nieruchomościami. Przy wycenie nieruchomości dla potrzeb określenia opłaty planistycznej podstawowe znaczenie ma zatem okoliczność dotycząca przeznaczenia nieruchomości w nowo uchwalonym planie miejscowym bądź w uchwalonej zmianie do istniejącego planu miejscowego oraz odniesienie tych ustaleń do inwestycyjnych możliwości na nieruchomości istniejących przed uchwaleniem nowego planu lub zmianą dotychczasowego planu.

W dalszej części uzasadnienia, Kolegium wskazało, że przesłankami ustalenia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy są więc:

1. obiektywny /ustalony przez osobę uprawnioną do określenia wartości nieruchomości, według zasad i kryteriów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami/;

2. wzrost wartości nieruchomości będący wynikiem uchwalenia lub zmiany planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego;

3. zbycie takiej nieruchomości w drodze umowy w formie aktu notarialnego przed upływem 5 lat od dnia, w którym plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące.

Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakładają na organ wydający decyzję w pierwszej instancji, obowiązek wykazania wzrostu wartości nieruchomości. Wzrost ten jest określany na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego w myśl przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie natomiast z przepisem § 50 ust. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego /Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm./ w przypadku określenia wartości nieruchomości rynkowej dla ustalenia odszkodowania lub opłaty, o którym mowa w art. 36 ust. 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wejścia w życie planu miejscowego lub jego zmiany, a ceny z dnia zbycia nieruchomości. Przy czym przez stan nieruchomości, w myśl przepisu art. 4 pkt 17 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należy rozumieć stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno użytkowy, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona.

Kolegium wskazało, że na potrzeby niniejszej sprawy został sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę operat szacunkowy z dnia 2 czerwca 2008r.. Operat ten w ocenie Kolegium uwzględnia wymogi ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wykonany został z zachowaniem zasady szczególnej staranności oraz z uwzględnieniem "stanu nieruchomości", tj. z uwzględnieniem stanu zagospodarowania, stanu prawnego, stanu techniczno-użytkowego, a także stanu otoczenia nieruchomości, mając na uwadze wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona, z dnia wejścia w życie planu miejscowego lub jego zmiany, i ocen – z dnia zbycia nieruchomości.

Rzeczoznawca majątkowy, zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dokonał wyboru metody szacowania nieruchomości, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. W procesie szacowania wartości rynkowej nieruchomości w podejściu porównawczym, zastosowano metodę porównania parami, co obligowało do przyjęcia do porównania nieruchomości o cechach najbardziej podobnych do przedmiotu wyceny /art. 153 ust. 1 ustawy/.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało na prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd w kwestii zachowania przez Gminę terminu do zgłoszenia roszczenia z tytułu opłaty planistycznej, określonego w art. 37 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że "Gmina jest uprawniona do wnoszenia roszczeń z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w takim samym terminie, jak działający w drodze cywilnoprawnej właściciel /użytkownik wieczysty/. Wnoszenie roszczeń, wówczas gdy te są wymagalne w trybie publicznoprawnym, oznacza nic innego jak wszczęcie postępowania administracyjnego." /wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 3 września 2004r., sygn. akt OSK 520/04, publ. OSP 2005/7-8/91, POP 2005/7-8/91 nr 152190/. Za chybiony zatem Kolegium uznało zarzut strony, że termin ten należy liczyć od dnia wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty planistycznej. Jak wynika z materiału dowodowego, uchwała Nr [...] Rady Gminy L.P. z dnia [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego N.W. została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa D. Nr 48, poz. 1138 z dnia [...]. Zgodnie z § 13 uchwały ten akt prawa miejscowego wszedł w życie w terminie 14 dni od daty jego ogłoszenia w Dzienniku, czyli dnia 9 maja 2003r.. Zatem 5-letni okres uprawniający Gminę do występowania z roszczeniem /opłatą planistyczną/ upływał w dniu 9 maja 2008r., natomiast A.Ż. została powiadomiona o wszczęciu postępowania w tej sprawie pismem z dnia 30 kwietnia 2008r.. Z powyższego zdaniem Kolegium wynika, że organ pierwszej instancji nie naruszył przepisu art. 37 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. i nieczytelności podpisu pod wydaną decyzją, Kolegium wyjaśniło, że złożenie przez Wójta Gminy L.P. nieczytelnego podpisu pod decyzją nie stanowi o naruszeniu w/w przepisu, gdyż pod decyzją złożono również pieczęć z imieniem i nazwiskiem Wójta Gminy L.P. jako osoby uprawnionej do wydania decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła A.Z., działająca przez pełnomocnika radcę prawnego M.B., zarzucając naruszenie:

– art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem, że roszczenie gminy L.P. zostało zgłoszone z zachowaniem określonego w ustawie 5-letniego terminu, liczonego od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące;

– art. 37 ust. 6 w/w ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że ustalenie opłaty planistycznej, o której mowa w art. 36 ust. 4 wskazanej ustawy, nastąpiło bezzwłocznie po otrzymaniu przez Wójta Gminy L.P. wypisu z aktu notarialnego;

– art. 107 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że przedmiotowa decyzja nie zawiera wady powodującej jej nieważność, tj. że została prawidłowo wydana i podpisana;

– art. 8 i 12 k.p.a.. poprzez prowadzenie postępowania wobec skarżącej wbrew zasadzie szybkości tegoż postępowania i zaufania obywateli do państwa.

Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego został przyjęty przez Radę Gminy L.P. w dniu [...] i zaczął obowiązywać dnia 9 maja 2003r., stąd też okres, w którym gmina mogła zgłosić swe roszczenie upłynął 9 maja 2008r.. Skarżąca przyznała, że dnia 30 kwietnia 2008r. wystosowano do Niej zawiadomienie, iż wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącej, zgłoszenie roszczenia przez Gminę L.P. nastąpiło wraz z doręczeniem skarżącej decyzji wójta z dnia 23 czerwca 2008r.. Dopiero bowiem ten akt administracyjny określił podmiot uprawniony i zobowiązany oraz konkretne świadczenie, tj. wysokość opłaty planistycznej.

Nie można zatem uznać, że zgłoszeniem roszczenia było wszczęcie postępowania w sprawie, ponieważ czynności organów gminy nie dotyczyły ustalenia wysokości należnej od skarżącej opłaty, lecz miały charakter techniczny. Tym bardziej nieuzasadnione wydaje się uznanie, że roszczenie zostało zgłoszone wraz z doręczeniem pisma z dnia 30 kwietnia 2008r., bowiem opłata planistyczna została ustalona dopiero na podstawie operatu szacunkowego, którego przeprowadzenie zostało zlecone w dniu 26 maja 2008r..

Nawet jednak gdyby przyjąć argumentację Kolegium, że datą wniesienia roszczenia była data wszczęcia postępowania, to skarżąca A.Ż. została o tym poinformowana już po wygaśnięciu roszczenia, czyli po 9 maja 2008r.. Pismo z dnia 30 kwietnia 2008r. jest jedynie opatrzone tą datą, natomiast nie podano daty jego wysyłki ani odbioru przez skarżącą, która twierdzi, że nastąpiło to po 9 maja 2008r..

Wątpliwości skarżącej wzbudził także fakt, że organy gminy pozostawały w bezczynności, tj. zleciły sporządzenie operatu szacunkowego dopiero 26 maja 2008r., czyli ponad miesiąc po formalnym wszczęciu postępowania. Z przepisów prawa oraz samej istoty opłaty planistycznej wynika, że nie może ona zostać ustalona bez uprzedniej opinii specjalisty. Natomiast w przypadku nieruchomości należącej do skarżącej, gmina zwlekała ponad miesiąc. Zasadnym staje się w tym świetle zarzut naruszenia sformułowanego w art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym postulatu bezzwłoczności działania organów gminy. Takie działania naruszają – zdaniem skarżącej – sformułowaną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania.

Ponadto skarżąca wskazała, że zarówno decyzja Wójta Gminy L.P., jak i decyzja Kolegium zostały wydane z naruszeniem art. 107 k.p.a.., gdyż podpisy pod wydanymi decyzjami są nieczytelne, co w oczywisty sposób narusza wymogi formalne jakie powinny zostać spełnione przez organ wydający decyzję.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi, Kolegium wskazało, że pod pojęciem "zgłoszenia roszczenia", o którym mowa w art. 37 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie należy rozumieć żądania zapłaty tzw. opłaty planistycznej w określonej decyzją wysokości, ale prawidłowe zawiadomienie o wszczęciu postępowania, której istotą będzie jej określenie w przyszłości po przeprowadzeniu stosownego postępowania. Zawiadomienie z dnia 30 kwietnia 2008r. o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie zostało A.Ż. skutecznie doręczone. Z akt sprawy wynika bowiem, że adresatce nie doręczono pisma za pierwszym razem z powodu jej nieobecności. Fakt ten potwierdził odręczną adnotacją doręczyciel w dniu 5 maja 2008r.. Przesyłkę doręczono ponownie i skarżąca otrzymała ją w dniu 14 maja 2008r., co potwierdziła odręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, co powoduje, że decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego.

Podstawą materialnoprawną podejmowanych w rozpoznawanej sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm./, zwanej dalej "ustawą’.

I tak art. 36 ust. 4 ustawy stanowi, że jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.

Niespornym w sprawie jest, że w dniu [...] Rada Gminy w L.P. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działek położonych po wschodniej stronie drogi krajowej nr [...] w N.W.L. gm. L.P. /Dz. Urz. Woj. D. Nr 48, poz. 1138 z dnia [...]/. Uchwała ta zgodnie z postanowieniem § 13 weszła w życie w dniu 9 maja 2003r. Niesporne jest także w sprawie, że w § 10 powyższej uchwały ustalono stawkę procentową w wysokości 30% w stosunku do wzrostu wartości nieruchomości objętych tym planem służącą naliczeniu jednorazowej opłaty.

W powołanej uchwale działka oznaczona numerem geodezyjnym 157/1 o powierzchni 0,59 ha, położona w obrębie N.W.L., będąca własnością skarżącej, została przeznaczona pod zabudowę usługową. Natomiast w poprzednio obowiązującym planie była położona w obszarze o funkcji dotychczasowej: grunty rolne /pastwiska trwałe PS III/.

Z akt sprawy niewątpliwie także wynika, że umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] /Repertorium A nr [...]/ - działka nr 157/1 została sprzedana przez skarżącą A.Ż..

Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organ I instancji zgłosił roszczenie z art.36 ust.4 omawianej ustawy w terminie o którym mowa w art.37 ust.4 w związku z art.37 ust.3 ustawy.

Zgodnie zaś z tym przepisem, roszczenia, o których mowa w art. 36 ust. 4, można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące.

Jak wskazano wyżej, niesporne jest w sprawie, że uchwała Rady Gminy w L.P. z dnia [...], Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działek położonych po wschodniej stronie drogi krajowej nr [...] w N.W.L. gm. L.P., obowiązuje od dnia 9 maja 2003r.. Oznacza to, że 5-letni termin do zgłoszenia roszczenia w przedmiocie opłaty planistycznej, upływał w dniu 9 maja 2008r..

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2004 r. (sygn. akt OSK 520/04, publ. OSP 2005/7-8/91), w którym stwierdzono, że "termin wnoszenia roszczeń z tytułu wzrostu lub obniżenia wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem (zmianą) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest terminem w równym stopniu dotyczącym roszczeń właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości w stosunku do gminy w związku z obniżeniem wartości nieruchomości, jak i gminy do właściciela (użytkownika wieczystego) w związku ze wzrostem wartości nieruchomości. Świadczenia te nie różnią się od strony materialnoprawnej. Stanowią o systemie wzajemnych rozliczeń gminy i właściciela (użytkownika wieczystego) z tytułu zmiany wartości nieruchomości. Różnica tkwi w trybie ich dochodzenia. Roszczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości w stosunku do gminy są z woli ustawodawcy dochodzone na drodze cywilnoprawnej, zaś roszczenia gminy w stosunku do właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości w trybie publicznoprawnym. Stąd wymóg zawarty w przepisie art. 36 ust. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym "odpowiedniego" stosowania przepisu ust. 6 stanowiącego o roszczeniach właściciela (użytkownika wieczystego), powstających w związku z obniżeniem wartości nieruchomości, do opłaty należnej gminie z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Jeżeli tak, to 5-letni termin dochodzenia roszczeń dotyczy w równym stopniu obu podmiotów wzajemnych rozliczeń z tytułu wzrostu lub obniżenia wartości nieruchomości, niezależnie od drogi, którą dla ich dochodzenia przewiduje ustawodawca. Gmina jest zatem uprawniona do "wnoszenia" roszczeń z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w takim samym terminie jak działający na drodze cywilnoprawnej właściciel (użytkownik wieczysty). Wnoszenie roszczeń, wówczas gdy te są wymagalne w trybie publicznoprawnym, oznacza nic innego, jak wszczęcie postępowania administracyjnego (podobnie autorzy komentarza do Ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym pod red. R. Hausera i Z. Niewiadomskiego - Wyd. Prawnicze, Warszawa 1995 r.).".

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyżej powołany pogląd NSA, że wniesieniem roszczenia przez organ gminy z tytułu wzrostu wartości nieruchomości jest wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Z tych to względów Sąd podziela także pogląd, że pojęcia "zgłoszenie roszczenia", o jakim jest mowa w przywołanym art. 37 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie można utożsamiać z wydaniem decyzji administracyjnej (która przecież nie jest aktem woli danej gminy, lecz jest władczym i jednostronnym aktem organu administracji publicznej, kształtującym prawa i obowiązki indywidualnie wskazanego podmiotu w konkretnie oznaczonej sprawie), a to z tego powodu, iż ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w jej art. 37 ust. 3 i 4 nie stawia znaku równości pomiędzy tymi pojęciami (zob. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2008r., sygn. akt II OSK 944/07).

Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej /§ 3/.

Natomiast przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, nie regulują sposobu ustalania daty wszczęcia postępowania z urzędu. Za datę tę należy zatem przyjąć pierwszą czynność wobec strony /zob. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, wyd. IV, warszawa 1970, s. 142 i 143/.

W orzecznictwie przyjęte zostało, że zwykle pierwszą czynnością jest zawiadomienie o wszczęciu postępowania /por. wyrok NSA z dnia 4 marca 1981r., sygn. akt SA 678/81, publ. ONSA 1981/1/15).

Przy czym podkreślić należy, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania polega nie tylko na sporządzeniu i wysłaniu stronie pisma zawiadamiającego o wszczęciu postępowania, lecz również na poinformowaniu strony o owym wszczęciu /zawiadomieniu/, a co może nastąpić jedynie przez skuteczne doręczenie tegoż zawiadomienia stronie.

Podkreślić także należy, że doręczenie stanowi czynność materialno-techniczną administracji o ogromnej doniosłości, tak z uwagi na obowiązywanie zasady pisemności w postępowaniu / art.14 & 1 k.p.a./, jak i skutki prawne jakie z doręczeniem wiążą przepisy prawa procesowego oraz prawa materialnego.

Mając na uwadze powyższe, istotne jest zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie doręczenie miało miejsce i czy było ono skuteczne.

Wskazać należy, że zgodnie z zasadą osobistego doręczania pism adresatowi, zasadą jest w myśl art.42 & 1 k.p.a., że osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy.

Z akt niniejszej sprawy niewątpliwie wynika, że skarżąca A.Ż. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia spornej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - po dniu 9 maja 2008r., czyli po upływie 5 lat od dnia wejścia w życie opisanego wyżej m.p.z.p.

Wprawdzie pismo – "Zawiadomienie o wszczęciu postępowania" jest datowane na 30 kwietnia 2008r., jednakże skuteczne doręczenie skarżącej tego zawiadomienia nastąpiło dopiero w dniu 14 maja 2008r./ art.42 k.p.a. w związku z art.44 k.p.a./. Okoliczność ta znajduje odzwierciedlenie na znajdującym się w aktach sprawy dowodzie "zwrotne potwierdzenie odbioru ".

Oznacza to zatem, że w niniejszej sprawie postępowanie dot. przedmiotowej jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu nieruchomości, wszczęte zostało w dniu 14 maja 2008r., tj. w dniu skutecznego doręczenia skarżącej "Zawiadomienia o wszczęciu postępowania".

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zgłoszenie roszczenia, o jakim mowa w art.36 ust.3 ustawy nastąpiło więc w dniu 14 maja 2008r., jako, że wtedy to skarżąca dowiedziała się o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty planistycznej. Oznacza to, że owe zgłoszenie roszczenia miało miejsce po upływie 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Wbrew stanowisku organu odwoławczego, dla ustalenia daty powyższego zgłoszenia roszczenia, istotne było faktyczne – skuteczne doręczenie owego pisma – zawiadomienia skarżącej, nie zaś widniejąca na owym piśmie data 30 kwietnia 2008r.

W konsekwencji tych ustaleń stwierdzić należy, skoro nastąpiło przedawnienie w zakresie dochodzenia /wymierzenia/ przedmiotowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, to wydanie przez organ I instancji opisanej wyżej decyzji z dnia [...], Nr [...], o ustaleniu wobec A.Ż. tejże opłaty, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Kolegium z dnia [...], Nr [...] - stanowi naruszenie nie tylko przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które miało wpływ na wynik sprawy, lecz również jest naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a..

To zaś uzasadnia uchylenie podjętej przez organ I jak i II instancji decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w punkcie II sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 cytowanej wyżej ustawy.

W tej sytuacji, bezprzedmiotowe stało się rozpatrywanie przez Sąd pozostałych zarzutów skargi, skoro wniesiona skarga została uwzględniona.