Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1812/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Asesor WSA Michał Podsiadło, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2018 r., znak: [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ( dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018, poz. 570 t.j.) oraz 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz.1257 t.j., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania G.G. ( dalej: "skarżąca"), reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Wójta Gminy O. ( dalej: "Wójt", "organ I instancji"), nr [...], znak [...] z dnia [...] września 2018r., ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i eksploatacji 15 kurników do ściółkowego chowu drobiu - brojlera kurzego, o łącznej obsadzie 3150 DJP na działkach o nr ewid. [...] i [...], obręb H., gmina O., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Kolegium przypomniało dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie wskazało, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia, stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 t.j., dalej: "u.p.z.p.") oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588, dalej: "Rozporządzenie").

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 61 ust.1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej;

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

Organ wskazał, że uchybienie któremukolwiek z wyżej wskazanych warunków czyni wydanie pozytywnej decyzji niemożliwym. Organ podkreślił jednocześnie, że spełnienie powyższych wymogów wraz ze stwierdzeniem braku innych przepisów sprzeciwiających się inwestycji, obliguje organ do wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy.

Kolegium odnosząc się do konieczności przeprowadzenia analizy urbanistycznej w zakresie kontynuacji funkcji zabudowy tj. zasady "dobrego sąsiedztwa", wskazało, że ma ona na celu zbadanie zaistniałego na danym terenie (obszarze analizowanym) sposobu zagospodarowania terenu. Oznacza to, że organ orzekający w sprawie warunków zabudowy nie może ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, czy planowana inwestycja spełnia te warunki, czy też nie. Sama istota analizy polega na tym, że organ jest obowiązany szczegółowo wskazać, jakie nieruchomości znajdują się w obszarze poddanym analizie, które zostały wzięte pod uwagę w celu jej dokonania oraz wyliczyć średnie wskaźniki z całego terenu analizowanego zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Organ odwoławczy podkreślił jednak, że od powyższej zasady ustawodawca przewidział również wyłączenia i wskazał, że zgodnie z treścią art. 61 ust. 4 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.

Organ wyjaśnił, że aby możliwe było skorzystanie z powyższego wyłączenia, muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki: planowana zabudowa musi mieć charakter zabudowy zagrodowej, rzeczona zabudowa musi być związana z już istniejącym gospodarstwem rolnym, zaś owo gospodarstwo musi przekraczać średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie.

Kolegium wskazało, że w rozpoznawanej sprawie, organ pierwszej instancji powołując się na przepis art. 61 ust 4 u.p.z.p., odstąpił od badania przedmiotowej inwestycji pod kątem zgodności z przepisem art. 61 ust 1 pkt 1 tj. wymogiem tak zwanego "dobrego sąsiedztwa".

Kolegium wyjaśniło, że w aktach znajduje się kopia zarządzenia nr [...]Wójta Gminy O. z dnia 2 stycznia 2018 r. w sprawie ustalenia średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w Gminie O. na rok 2018, zgodnie z którym średnia powierzchnia gospodarstwa na terenie tej gminy wynosi 8,5 ha.

Przypomniało także, że w aktach znajduje się oświadczenie inwestora z dnia 31 grudnia 2017 r. wskazujące, że w obrębie sąsiadujących gmin: B., O., D., R., S., Z., prowadzi on gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 300 ha.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że z treści wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy z dnia 6 listopada 2017 r. wynika, że na działce nr ew. [...] obręb H., znajduje się budynek mieszkalny (w budowie) wchodzący w skład projektowanego gospodarstwa rolnego.

Z uwagi na powyższe ustalenia, organ pierwszej instancji badając możliwość wydania decyzji w przedmiocie ewentualnego ustalenia warunków zabudowy w oparciu o przepis art. 61 ust 4 u.p.z.p., ocenił, że wnioskodawca spełnia przesłanki zawarte w tym przepisie w zakresie areału gruntów. Jest on bowiem właścicielem gruntów rolnych i leśnych położonych na terenie Gminy O. o powierzchni 30,2235 ha. Grunty te są położone w miejscowościach:

- H. (działki nr: [...] zabudowana budynkami rolniczymi o charakterze zabudowy zagrodowej, [...], [...] i [...] użytki rolne, [...] teren rolny z realizacją budowy budynku mieszkalnego o charakterze zabudowy zagrodowej),

- G. (działki nr: [...] użytek rolny, [...], [...], [...] [...] zabudowane budynkami inwentarskimi, hodowlanymi dla rolnictwa (14 kurników);

- K. (działki nr: [...], [...] zabudowane budynkami inwentarskimi, hodowlanymi dla rolnictwa (11 kurników);

Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że wnioskowana inwestycja, będzie związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, realizacją budynków inwentarskich o charakterze zabudowy zagrodowej i będzie funkcjonalnie powiązana z istniejącą zabudową na terenie działek o nr ew. [...] i [...] w m. H. oraz z istniejącym gospodarstwem rolnym na terenie działek o nr ew. [...], [...], [...],[...] w m. G. i działek nr ew. [...] i [...] w m. K. Działki o nr ew. [...] i [...] w miejscowości H. przylegają do terenów objętych warunkami zabudowy (działki nr ew. [...] i [...]) i są częścią składową gospodarstwa rolnego. Wobec powyższego, wnioskowana zabudowa ma związek z gospodarstwem rolnym i gospodarstwo to jest funkcjonalnie powiązane z istniejącą zabudową.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że inwestor planuje stworzenie zabudowy zagrodowej na terenie miejscowości H. w gm. O. poprzez budowę budynków inwentarskich z infrastrukturą techniczną na terenie działek [...] i [...] oraz zamierza kontynuować budowę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...]. Budynek mieszkalny z obiektami inwentarskimi będzie bazą dla zabudowy zagrodowej jako zaplecze mieszkaniowe i gospodarcze. W ocenie Kolegium charakter inwestycji wskazuje, że będzie ona funkcjonalnie powiązana z planowaną zabudową zagrodową na działce nr ew. [...] i z istniejącą zabudową inwentarską oraz hodowlaną dla rolnictwa w miejscowościach G. i K. Wobec tego istnieje realny związek pomiędzy wnioskowaną zabudową zagrodową a istniejącym już gospodarstwem rolnym inwestora.

Kolegium nie podzieliło argumentacji skarżącej dotyczącej niewystarczająco wnikliwego przeprowadzenia postępowania. Wskazało, że organ I instancji, przeanalizował wypisy z rejestru gruntów, dokonał zestawienia powierzchniowego działek składających się na gospodarstwo inwestora w gminie O., a także analizy zagospodarowania tych działek i ich funkcjonalnego powiązania.

Organ odwoławczy, nie zgodził się również z zaprezentowanym przez skarżącą poglądem, zgodnie z którym zabudowę zagrodową powinien stanowić zespół budynków obejmujących dom mieszkalny i zabudowania w obrębie jednego podwórza.

Kolegium wskazało, że w wyroku z dnia 18 kwietnia 2018 r. II OSK 2674/17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "wiązanie pojęcia "zabudowy zagrodowej" wyłącznie z siedliskiem, czy działką siedliskową nie znajduje uzasadnienia normatywnego. Należy bowiem zwrócić uwagę na wykładnię celowościową art. 61 ust. 4 u.p.z.p., którego zadaniem jest, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, umożliwienie rolnikom posiadającym duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego pod budownictwo zagrodowe, czyli wchodzące w skład gospodarstwa, które może mieć charakter rozproszony. Nie sposób bowiem postrzegać współczesnego gospodarstwa rolnego, jako archaicznej zagrody, w której budynek mieszkalny otoczony jest budynkami gospodarczymi zlokalizowanymi na jednej działce czy podwórzu. W ocenie NSA, takie definiowanie budownictwa zagrodowego nie wytrzymuje próby czasu.

Ponadto jak wskazało Kolegium w orzeczeniu tym NSA stwierdził że: "Układ przestrzenny nowoczesnego dużego gospodarstwa rolnego związanego z wyspecjalizowaną produkcją rolną, niekoniecznie musi być skoncentrowany na jednej działce i oceniany z perspektywy działki siedliskowej, czy siedliska. Skoncentrowanie na terenie działki siedliskowej budynków gospodarczych, w sytuacji gdy powierzchnia gospodarstwa, jak w przedmiotowej sprawie, przekracza 14 ha jest ekonomicznie i gospodarczo nieuzasadnione. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozproszenie zabudowy w ramach dużego gospodarstwa rolnego jest zatem jak najbardziej dopuszczalne. Trudno bowiem wymagać, by bezwarunkowo koncentrować chlewnie, kurniki i inne budynki gospodarcze w ramach jednego siedliska. Takie rozumienie budownictwa zagrodowego uniemożliwiałoby rozwój nowoczesnych gospodarstw rolnych."

SKO zauważyło również, że Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2860/16, w którym wskazano, że współczesny charakter gospodarki rolnej powoduje utratę aktualności tradycyjnego rozumienia pojęcia zagrody. Obiekty wielkogabarytowe jak np. silosy, czy budynki inwentarskie o dużej obsadzie, znajdują się często w znacznym oddaleniu od budynku mieszkalnego i funkcjonującej przy nim zagrody w tradycyjnym znaczeniu. Poszczególne budynki, budowle i urządzenia mogą być położone w oddaleniu od centralnego punktu zagrody. Istotne jest jednak to, aby były one funkcjonalnie i organizacyjnie powiązane z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda (siedlisko).

Zgodnie ze stanowiskiem NSA pojęcie "budownictwa zagrodowego" użyte w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. musi być zatem rozumiane w znaczeniu funkcjonalnym tj. obejmować swym zakresem, inwestycje zagrodowe, które są organizacyjnie powiązane w ramach jednego gospodarstwa, dopuszczając ich rozproszenie przestrzenne. Zgodnie z art. 553 Kodeksu Cywilnego, za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Innymi słowy, zabudowa zagrodowa polega na tym, że na terenie gospodarstwa rolnego buduje się w miejscu do tego najbardziej dogodnym budynki składające się na zagrodę. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa jako pewnej całości produkcyjnej.

Jak wynika z powyższego orzeczenia, nie można z treści art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wywieść niedopuszczalności jego stosowania dla planowanej w nowym miejscu zabudowy zagrodowej z uwagi na to, że w skład gospodarstwa rolnego wchodzi już jedno siedlisko. Wywiedzenie przez Sąd I instancji zasady, że w dużym gospodarstwie rolnym dopuszczalne jest funkcjonowanie, co do zasady, wyłącznie jednego budynku mieszkalnego było zatem błędne. Kluczowe znaczenie ma bowiem to czy planowane inwestycje zagrodowe pozostają w związku funkcjonalnym i organizacyjnym z gospodarstwem rolnym. Ponadto bez jakiegokolwiek znaczenia dla zakwalifikowania inwestycji do pojęcia "budownictwa zagrodowego" pozostaje kwestia czy inwestycja zmierza do realizacji przedsięwzięcia polegającego na hodowli zwierząt na skalę przemysłową".

Kolegium podzieliło wyżej wskazane tezy. Przekładając powyższe na kanwę przedmiotowej sprawy, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, w tym przeprowadzoną przez organ pierwszej instancji analizę odnośnie zasadności uznania planowanej inwestycji za "zabudowę zagrodową" oraz ze względu na treść powyższego orzeczenia, Kolegium uznało, że organ I instancji w sposób prawidłowy zakwalifikował planowaną inwestycję jako zabudowę zagrodową, pomimo jej rozmiarów i rozporoszonego charakteru gospodarstwa inwestora. Słusznie zatem zastosował art. 61 ust. 4 u.p.z.p., odstępując od konieczności badania "dobrego sąsiedztwa" w trybie art. 61 ust. pkt 1 ustawy.

Tym samym za nietrafny Kolegium uznało zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez zaniechanie przeprowadzenia odpowiedniej analizy urbanistycznej.

Za chybione uznało również zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności, bez podjęcia wszelkich istotnych dla należytego rozstrzygnięcia czynności; w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności uzasadniających zastosowaniowe odstępstwa od przesłanki wydania pozytywnej decyzji, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz pominięcie okoliczności, że na obszarze inwestycji nie jest prowadzona przez wnioskodawcę indywidualna działalność rolnicza, o charakterze planowanej inwestycji ani inna działalność pozostająca w związku z planowaną inwestycją.

Kolegium powołując się na orzecznictwo podkreśliło, że "Przedmiotem oceny w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy może być jedynie spełnienie kryteriów dobrego sąsiedztwa, o których mowa w przepisie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym. Przedmiotu takiego nie stanowią natomiast zagadnienia związane z wpływem planowanej inwestycji na korzystanie z nieruchomości sąsiadujących, a tym bardziej subiektywnie odczuwana uciążliwość inwestycji lub możliwość wystąpienia potencjalnych zagrożeń dla działek sąsiadujących z terenem inwestycji, w tym obniżenia ich wartości." - wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2017 r. II SA/G1 67/17, Legalis Nr 1633533.

Organ odwoławczy podkreślił również, że zaskarżona decyzja Wójta Gminy O. nr [...] z dnia [...] września 2018r., w punkcie 5, zawiera zapisy, zgodnie z którymi projektowana inwestycja w zakresie dotyczącym ochrony środowiska, ochrony przyrody, ochrony dóbr kultury i interesu osób trzecich musi spełniać wymogi wynikające z przepisów odrębnych, w szczególności przepisów związanych z dopuszczalnym poziomem hałasu, ochroną przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody. Nie może również pogarszać warunków użytkowania nieruchomości sąsiednich i musi spełniać wymagania w zakresie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w tym ochronę przed zanieczyszczeniami powietrza, wody lub gleby.

Ponadto Kolegium podobnie jak Wójt Gminy O. ustaliło, że planowana inwestycja spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p.

Teren objęty wnioskiem (działki [...], [...]), posiada dostęp do drogi publicznej (droga powiatowa nr [...], dz. nr ew. [...]) oraz droga wewnętrzna (działka nr ew. 156) poprzez projektowane zjazdy. Istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Teren inwestycji posiada dostęp do sieci elektroenergetycznej. Ponadto wnioskodawca przedłożył oświadczenie E.S.A. z dnia 20 listopada 2017r. w sprawie zapewnienia dostawy energii elektrycznej dla planowanego obiektu. Inwestor przedłożył też pismo Wójta Gminy O. z dnia 15 listopada 2017 r. dotyczące zakresu korzystania z wodociągu wiejskiego. Zasilanie w wodę na cele technologiczne i przemysłowe obywać się będzie z własnego ujęcia. Odprowadzanie ścieków bytowych odbywać się będzie do szczelnego bezodpływowego zbiornika a następnie będą one wywożone do oczyszczali ścieków przez uprawnioną jednostkę. Komunalne nieczystości stałe będą gromadzone w szczelnych pojemnikach a następnie wywożone przez uprawnioną jednostkę na składowisko odpadów. Zaopatrzenie w energię cieplną uwzględnia rozwiązania indywidualne z zastosowaniem technologii bezpiecznych ekologicznie, z wykorzystaniem gazu propan-butan. Z uwagi na powyższe Kolegium uznało, że analizowany teren ma dostęp do w/w mediów oraz do drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Teren działek nr ew. [...], [...] stanowią użytki rolne RV i RVI, które z uwagi na planowaną zabudowę na cele związane z gospodarką rolną, nie wymagają uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Decyzja organu pierwszej instancji jest więc w ocenie Kolegium zgodna z przepisami odrębnymi.

Kolegium ponownie podkreśliło, że przesłanki wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy unormowane zostały w art. 61 ust 1 u.p.z.p. i w przypadku stwierdzenia przez organ administracji publicznej, że dana inwestycja spełnia łącznie wszystkie przesłanki wymienione w/w przepisie, jest on zobligowany do wydania decyzji pozytywnej w przedmiocie warunków zabudowy.

Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z wymogami prawa materialnego, Wójt Gminy O. uzyskał niezbędne uzgodnienia dla planowanej inwestycji, zaś wydana decyzja oraz analiza będąca jej integralną częścią zostały sporządzone rzetelnie i zgodnie z wszystkimi wymogami obowiązującego prawa. Projekt decyzji, w tym analizę, zgodnie z przepisem art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przygotowała mgr B. P. (uprawnienia urbanistyczne [...]).

Planowana inwestycja nie znajduje się w strefie eksploatacji górniczej, a uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Jak wskazał organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji nie narusza ona praw własności i uprawnień osób trzecich.

Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie oraz mając na względzie powyżej przytoczone argumenty, Kolegium nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzekło jak w sentencji.

Z powyższą decyzją, nie zgodziła się skarżąca G. G.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy O. nr [...] z dnia [...] września 2018 r., znak: [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i eksploatacji 15 kurników do ściółkowego chowu drobiu - brojlera kurzego, o łącznej obsadzie 3150 DJP na działkach o nr ewid. [...] i [...], obręb H., gmina O. (dalej: "Decyzja Wójta").

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: "KPA") - poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia, czy planowana zabudowa zagrodowa ma związek z prowadzonym przez Inwestora gospodarstwem rolnym przekraczającym średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, oraz w zakresie ustalenia, czy Inwestor prowadzi to gospodarstwo,

b) art. 107 § 1 pkt 6 oraz ust. 3 KPA - poprzez nierozważenie przez SKO w Zaskarżonej Decyzji, a tym samym pominięcie oceny okoliczności faktycznych powołanych przez Skarżącą w odwołaniu, z których wynika, że Inwestor nie prowadzi gospodarstwa rolnego na działce nr [...] w H.;

2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) PPS A - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1945; dalej: "Ustawa") - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pojęcie "zabudowy zagrodowej" nie wymaga, aby w jej skład wchodził budynek mieszkalny oraz że więcej niż jedna działka siedliskowa powiązana z gospodarstwem rolnym może korzystać z przywileju wynikającego z art. 61 ust. 4 Ustawy.

Powyższe zarzuty znalazły rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

Zdaniem skarżącej, organ naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia, czy planowana zabudowa zagrodowa ma związek z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem rolnym przekraczającym średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, oraz w zakresie ustalenia, czy inwestor prowadzi to gospodarstwo.

Podkreśliła, że na gruncie art. 61 ust. 4 u.p.z.p., orzecznictwo akcentuje, że w każdej sprawie, konieczne jest dokonanie indywidualnej oceny, jak gospodarstwo rolne związane jest z planowaną zabudową, czy ta zabudowa pełni funkcję zabudowy zagrodowej dla tego gospodarstwa rolnego oraz jaki jest związek poszczególnych części gospodarstwa rolnego położonych w różnych miejscach.

Skarżąca podniosła, że SKO w zaskarżonej decyzji uznało, że charakter inwestycji wskazuje, że będzie ona funkcjonalnie powiązana z planowaną zabudową zagrodową na działce nr ew. [...] i z istniejącą zabudową inwentarską, hodowlaną dla rolnictwa w miejscowościach G. i K. Zdaniem SKO, o powiązaniu funkcjonalnym decyduje sam charakter inwestycji, jednak w ocenie skarżącej, brak w tym zakresie w zaskarżonej decyzji jakichkolwiek rozważań czy uzasadnienia.

Organy nie ustaliły, jak gospodarstwo rolne związane jest z planowaną zabudową oraz jaki jest związek poszczególnych części gospodarstwa rolnego położonych w różnych miejscach.

W ocenie skarżącej, organ naruszył art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. poprzez brak dokonania oceny okoliczności faktycznych powołanych przez skarżącą w odwołaniu, z których wynika, że inwestor nie prowadzi gospodarstwa rolnego na działce nr [...] w H. Skarżąca wskazała w odwołaniu od decyzji Wójta, że jest współwłaścicielką działki nr [...] w H., zamieszkuje od lat wraz z rodziną w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na tej działce i jest ujawniona w ewidencji producentów rolnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako posiadacz gospodarstwa rolnego na działce nr [...]. Skarżąca sprawuje pieczę nad gospodarstwem rolnym, dogląda kwestii administracyjnych i aktywnie uczestniczy w podejmowaniu decyzji dotyczących tego gospodarstwa. Od lutego 2012 r. prace fizyczne w gospodarstwie, z uwagi na stan zdrowia skarżącej, wykonuje jej syn.

Obecnie uprawiana jest około połowa powierzchni tego gospodarstwa rolnego. Skarżąca podkreśliła, że inwestor, jakkolwiek będący współwłaścicielem działki nr [...], nie przejawia żadnych działań względem gospodarstwa położonego na działce nr [...], nie jest on nawet jego posiadaczem. Co więcej, gospodarstwo zlokalizowane na działce nr [...], nie ma żadnego związku z gospodarstwem prowadzonym przez Inwestora na innych działkach; gospodarstwo na działce nr [...] jest całkowicie niezależne i prowadzone przez skarżącą i jej syna. Gospodarstwo na działce nr [...] nie ma też żadnego związku z planowaną inwestycją. Dotyczy to także zabudowy zagrodowej zlokalizowanej na działce nr [...]. SKO nie odniosło się w żaden sposób do powyższych twierdzeń skarżącej, nie przeprowadziło de facto żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, z niezrozumiałych względów oceniając w sprawie wyłącznie okoliczności powołane przez inwestora w lakonicznym oświadczeniu o prowadzeniu przez niego gospodarstwa rolnego (jak już wskazano w niniejszej skardze, z oświadczenia inwestora nie wynika nawet, na jakich działkach i w jakim zakresie prowadzi on gospodarstwo rolne, a ustalenia organów obu instancji w tym zakresie zostały dokonane na niewiadomej podstawie).

W ocenie skarżącej, organ dopuścił się również naruszenia art. 61 ust. 4 u.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pojęcie "zabudowy zagrodowej" nie wymaga, aby w jej skład wchodził budynek mieszkalny oraz że więcej niż jedna działka siedliskowa powiązana z gospodarstwem rolnym może korzystać z przywileju wynikającego z art. 61 ust. 4.

Skarżąca wskazała, że powyższy przepis ma zastosowanie w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy wtedy, gdy wnioskowana zabudowa zagrodowa ma związek z gospodarstwem rolnym, którego powierzchnia przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Zdaniem skarżącej, która w tym zakresie powołała się na orzecznictwo, pojęcie zabudowy zagrodowej należy zdefiniować jako zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie położone w obrębie jednego podwórza. Inaczej rzecz ujmując, chodzi o zabudowę tworzącą zagrodę, a więc o budynki i budowle skoncentrowane wokół wspólnego obejścia.

Art. 61 ust. 4 u.p.z.p., nie dotyczy zatem zdaniem skarżącej możliwości posadowienia obiektu budowlanego w jakiejkolwiek części gruntów należących do gospodarstwa rolnego, lecz dotyczy zagospodarowania siedliska jako zaplecza mieszkaniowego i gospodarczego dla gospodarstwa rolnego. Za zabudowę zagrodową można uznać zabudowania złożone z budynku mieszkalnego, budynków inwentarskich oraz gospodarczych, położonych w obrębie jednego podwórza. Charakterystyczne przy tym jest jednak funkcjonalne powiązanie budynku mieszkalnego z gospodarstwem rolnym.

Skarżąca podkreśliła, że nie kwestionuje dopuszczalności rozproszenia zabudowy w ramach dużego gospodarstwie, jednak w jej ocenie planowana inwestycja nie spełnia definicji zabudowy zagrodowej m.in. z tego powodu, że w jej skład nie wchodzi żaden budynek mieszkalny. Zdaniem skarżącej tylko jedna działka siedliskowa powiązana z gospodarstwem rolnym może korzystać z przywileju wynikającego z art. 61 ust. 4 u.p.z.p.

Zdaniem skarżącej, SKO przyjęło wykładnię, iż budynek mieszkalny nie jest elementem koniecznym dla zabudowy zagrodowej oraz, że dopuszczalne jest, aby budynek mieszkalny znajdował się na innej działce niż objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, a więc de facto, aby budynek mieszkalny nie wchodził w skład wnioskowanej zabudowy zagrodowej, co jest sprzeczne z prezentowaną przez sądy administracyjne wykładnią pojęcia "zabudowy zagrodowej" w rozumieniu art. 61 ust. 4 u.p.z.p.

Ponadto skarżąca powołując się na orzecznictwo, podkreśliła, że jedno gospodarstwo rolne może mieć co najwyżej jedną działkę siedliskową, by mogła ona korzystać z przywileju wynikającego z art. 61 ust. 4 u.p.z.p.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r., znak: [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy O., nr [...], znak [...] z dnia [...] września 2018r., ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i eksploatacji 15 kurników do ściółkowego chowu drobiu- brojlera kurzego, o łącznej obsadzie 3150 DJP na działkach o nr ewid. [...] i [...], obręb H., gmina O., nie naruszają prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia organów w rozpoznawanej sprawie, stanowiły przepisy u.p.z.p. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest natomiast ustalenie, czy przy rozpoznawaniu wniosku inwestora, znajdzie zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p., który uprawnia do odstąpienia przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy od badania warunków t.z.w. "dobrego sąsiedztwa", jak stwierdziły to organy obu instancji.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej;

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

Uchybienie którejkolwiek z powyższych przesłanek, czyni wydanie pozytywnej decyzji niemożliwym, a jednocześnie ich spełnienie wraz ze stwierdzeniem braku innych przepisów sprzeciwiających się inwestycji, obliguje organ do wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy.

Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., wprowadza do polskiego systemu prawnego "zasadę dobrego sąsiedztwa", uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania przestrzennego. Inaczej mówiąc, planowana inwestycja nie może odbiegać charakterem od istniejącej, w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, sąsiedniej zabudowy, przy czym ratio legis art. 61 ust. 1 jest ochrona "ładu przestrzennego" (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 646/06).

Podkreślenia wymaga jednak, że zgodnie z treścią art. 61 ust. 4 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.

Ten właśnie przepis miał zastosowanie w rozpoznawanej sprawie i organ I instancji, powołując się na zawartą w nim regulację, odstąpił od badania przedmiotowej inwestycji pod kątem zgodności z przewidzianym w art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy wymogiem tak zwanego "dobrego sąsiedztwa".

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc i wskazanych w skardze: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym więc i wskazanego w skardze art. 61 ust. 4 u.p.z.p.

W toku postępowania, organy prawidłowo w ocenie Sądu ustaliły, że planowana zabudowa, ma charakter zabudowy zagrodowej i jest związana z już istniejącym gospodarstwem, którego powierzchnia przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie.

W aktach sprawy znajduje się kopia zarządzenia nr 1/2018 Wójta Gminy O. z dnia 2 stycznia 2018 r. w sprawie ustalenia średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w Gminie O. na rok 2018, zgodnie z którym średnia powierzchnia gospodarstwa na terenie tej gminy wynosi 8,5 ha.

Znajduje się w nich również oświadczenie inwestora z dnia 31 grudnia 2017 r. wskazujące, że w obrębie sąsiadujących gmin: B., O., D., R., S., Z., prowadzi on gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 300 ha.

Powyższe okoliczności, nie są kwestionowane w skardze.

Skarżąca zarzuca natomiast, że planowana zabudowa, nie ma związku z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem, nie pełni ona dla tego gospodarstwa funkcji zabudowy zagrodowej i nie ma związku z poszczególnymi częściami tego gospodarstwa położonymi w różnych miejscach. W tym zakresie zdaniem skarżącej, organy nie poczyniły wystarczających ustaleń oraz nie uzasadniły w sposób wyczerpujący swojego stanowiska.

Sąd orzekający w sprawie, nie podziela powyższej argumentacji.

Organy w oparciu o analizę rejestru gruntów i poprzez dokonanie zestawienia powierzchniowego działek składających się na gospodarstwo inwestora w gminie O., prawidłowo oceniły, że spełnia ono określone w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przesłanki w zakresie areału gruntów. Przekracza bowiem średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, która wynosi 8,5 ha.

Inwestor jest bowiem właścicielem gruntów rolnych i leśnych położonych na terenie Gminy O. o powierzchni 30,2235 ha. Grunty te są położone w miejscowościach:

- H. (działki nr: [...] zabudowana budynkami rolniczymi o charakterze zabudowy zagrodowej, [...], [...] i [...] użytki rolne, [...] teren rolny z realizacją budowy budynku mieszkalnego o charakterze zabudowy zagrodowej),

- G. (działki nr: [...] użytek rolny, [...], [...], [...] [...] zabudowane budynkami inwentarskimi, hodowlanymi dla rolnictwa (14 kurników);

- K. (działki nr: [...], [...] zabudowane budynkami inwentarskimi, hodowlanymi dla rolnictwa (11 kurników);

Jak wynika z wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy z dnia 6 listopada 2017 r., na działce nr ew. [...] obręb H., znajduje się budynek mieszkalny (w budowie) wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.

Zdaniem Sądu organ wykazał, że planowana zabudowa, jest powiązana funkcjonalnie z istniejącym gospodarstwem oraz pełni dla tego gospodarstwa funkcję zabudowy zagrodowej.

Planowana na działkach o nr ewid. [...] oraz [...] inwestycja polegająca na realizacji budynków inwentarskich (kurników), jest funkcjonalnie powiązana z istniejącą zabudową na terenie działek o nr ew. [...] i [...] w m. H. oraz z istniejącym gospodarstwem rolnym na terenie działek o nr ew. [...], [...], [...],[...] w m. G. i działek nr ew. [...] i [...] w m. K.. Działki o nr ew. [...] i [...] w miejscowości H. przylegają do terenów objętych warunkami zabudowy i są częścią składową gospodarstwa rolnego.

Inwestor planuje budowę budynków inwentarskich z infrastrukturą techniczną na terenie działek [...] i [...], a jednocześnie zamierza kontynuować budowę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...], który będzie bazą dla zabudowy zagrodowej jako zaplecze mieszkaniowe i gospodarcze. Planowana zabudowa, będzie funkcjonalnie powiązana z planowaną zabudową zagrodową na działce nr ew. [...] oraz istniejącą zabudową inwentarską, hodowlaną dla rolnictwa w miejscowościach G. i K.

Powyższe ustalenia pozwalają zdaniem Sądu na konstatację, że prowadzone przez inwestora gospodarstwo ukierunkowane jest na hodowlę drobiu. Wnioskowana zabudowa z uwagi na jej charakter (kurniki), ma zatem realny i funkcjonalny związek z zabudową już istniejącą i stanowi całość produkcyjną związaną z hodowlą drobiu, choć jej poszczególne składniki, położone są w różnych miejscach. Dla powyższej oceny, nie ma znaczenia odległość pomiędzy poszczególnymi częściami gospodarstwa, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.

Podsumować zatem należy, że organy wbrew zarzutom skargi ustaliły, że istnieje realny związek pomiędzy planowaną zabudową, a gospodarstwem rolnym inwestora. Powierzchnia ogólnego areału prowadzonego przez inwestora gospodarstwa, także została wbrew zarzutom skargi precyzyjnie określona przez organy.

Odnosząc się do podniesionej w skardze argumentacji, że inwestor nie podejmuje żadnych działań w odniesieniu do działki o nr ewid [...], której jest współwłaścicielem, Sąd stoi na stanowisku, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Działka ta stanowi grunt rolny, na którym również znajduje się budynek zamieszkiwany przez skarżącą. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 1094/19, LEX nr 3331162, o rolniczym charakterze gruntu przesądza jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób aktualnego wykorzystywania (por. postanowienie SN z dnia 28 stycznia 1999 r., sygn. akt III CKN 140/98). Najistotniejszym składnikiem gospodarstwa rolnego - w sensie przedmiotowym - jest grunt rolny. Bez niego nie może istnieć gospodarstwo rolne. Występowanie pozostałych składników gospodarstwa, wymienionych w art. 553, nie jest konieczne dla bytu samego gospodarstwa. Ocena, czy grunt jest gruntem rolnym, nie może być dokonana w oderwaniu od art. 461 k.c., według którego nieruchomość rolna jest zawsze gruntem rolnym.

Rolnicze przeznaczenie powyższej działki, przesądza zatem o jej charakterze jako składnika gospodarstwa rolnego, zaś brak aktywności inwestora w odniesieniu do tej działki, nie pozbawia jej tego charakteru. Podniesiony w skardze brak w tym zakresie rozważań organu odwoławczego, nie ma więc wpływu na wynik sprawy.

Nie jest również zasadny w ocenie Sądu zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 61 ust. 4 poprzez dokonanie błędnej wykładni tego przepisu.

Skarżąca stoi na stanowisku, że zabudowę zagrodową może stanowić tylko zespół budynków obejmujących dom mieszkalny i zabudowania w obrębie jednego podwórza. Innymi słowy planowana inwestycja powinna składać się z budynku mieszkalnego zrealizowanego w ramach jednego podwórka z planowanymi budynkami gospodarczymi.

Sąd nie podziela powyższej argumentacji.

Podkreślić bowiem należy, że aktualnie w judykaturze dominuje stanowisko, że wiązanie pojęcia "zabudowy zagrodowej" wyłącznie z siedliskiem, czy działką siedliskową, nie znajduje uzasadnienia normatywnego. W ocenie Sądu planowana inwestycja, mimo, że w jej skład nie wchodzi budynek mieszkalny ( budynek mieszkalny realizowany jest przez inwestora na działce o nr ewid. [...]), stanowi zabudowę zagrodową. Istniejąca już zabudowa, w skład której wchodzi znajdujący się w budowie budynek mieszkalny oraz planowana inwestycja, są bowiem mimo ich przestrzennego rozproszenia powiązane funkcjonalnie i skoncentrowane na hodowli drobiu, tworząc tym samym powiązaną funkcjonalnie całość.

W ocenie Sądu, stanowisko zaprezentowane w skardze jest nie do pogodzenia ze specyfiką dużych gospodarstw rolnych o rozproszonej zabudowie a takim właśnie gospodarstwem, jest gospodarstwo inwestora. Fakt, że inwestor realizuje budynek mieszkalny na działce o nr [...], zaś planowane budynki inwentarskie znajdują się na innych działkach ([...] i [...]), nie stoi na przeszkodzie zakwalifikowaniu tej inwestycji jako zabudowy zagrodowej.

Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie.

W wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 1735/19, LEX nr 3336226, Naczelny Sąd Administracyjny, wyjaśnił, że inwestor występujący o ustalenie warunków dla zabudowy zagrodowej z zastosowaniem art. 61 ust. 4 p.z.p. zobowiązany jest wykazać, że planowana inwestycja służyć ma "obsłudze" prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego - stanowić ma faktyczną bazę i zaplecze tego gospodarstwa rolnego, czyli zabudowa zagrodowa ma służyć trwale prowadzonemu gospodarstwu rolnemu o stosunkowo dużej powierzchni.

W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA wskazał, że celem analizowanego unormowania, jest umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, często o rozproszonym układzie, zorganizowanie swojego miejsca pracy w pewnym oddaleniu od miejsca zamieszkania (siedliska), czyli wydzielenia terenu przeznaczonego pod większe obiekty gospodarcze lub inwentarskie. Przyjęcie poglądu, że tego rodzaju obiekty miałyby być realizowane z zachowaniem zasady tzw. dobrego sąsiedztwa, w istocie w ogóle uniemożliwiałoby ich realizację bez uprzedniego uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem obiekty te mają być powiązane funkcjonalnie z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem rolnym oraz jego uwarunkowaniami a nie z uwarunkowaniami oraz zabudową sąsiedniego gospodarstwa rolnego, które może mieć całkowicie odmienny profil produkcji rolnej. Koncentracja natomiast jednego rodzaju obiektów, np. inwentarskich obok siebie powodowałaby niedopuszczalną koncentrację uciążliwości na danym terenie, sprzeczną z zasadami ładu przestrzennego (wyrok NSA z 10 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 2951/19).

W wyroku z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 726/18, LEX nr 3059227, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie istnieją aktualnie powody, aby pojęcie zagrody rozumianej jako zaplecze mieszkaniowe, maszynowe i infrastrukturalne dla gospodarstwa rolnego, ograniczać do pojęcia podwórza lub obejścia, na którym przede wszystkim znajduje się budynek mieszkalny oraz niewielkie budynki gospodarcze.

W wyroku z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2951/17, LEX nr 2755479, Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wyjaśnił, że współczesny charakter gospodarki rolnej powoduje utratę aktualności tradycyjnego rozumienia pojęcia zagrody, rozumianego jako zespół budynków i budowli zlokalizowanych w obrębie "działki siedliskowej", tworzących zagrodę, a więc budynki i budowle skoncentrowane wokół wspólnego obejścia. Obiekty wielkogabarytowe jak np. silosy, czy budynki inwentarskie o dużej obsadzie, znajdują się często w znacznym oddaleniu od budynku mieszkalnego i funkcjonującej przy nim zagrody w tradycyjnym znaczeniu. Produkcyjny charakter gospodarstwa rolnego oraz konieczność zapewnienia bezpiecznych warunków mieszkaniowych w ramach zagrody wymuszają, aby niektóre budowle, zwłaszcza te uciążliwe dla otoczenia, pozostawały we właściwej odległości od zabudowań domowych i przydomowych. Nie istnieją aktualnie powody, aby pojęcie zagrody rozumianej jako zaplecze mieszkaniowe, maszynowe i infrastrukturalne dla gospodarstwa rolnego ograniczać do pojęcia podwórza lub obejścia, na którym przede wszystkim znajduje się budynek mieszkalny. Poszczególne budynki, budowle i urządzenia mogą być położone w oddaleniu od centralnego punktu zagrody. Istotne jest jednak to, aby były one funkcjonalnie i organizacyjnie powiązane z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda (siedlisko).

Ponadto w ocenie Sądu, dla spełnienia wymagań określonych w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., nie jest także konieczny wskazywany przez skarżącą warunek by tylko jedna działka siedliskowa powiązana z gospodarstwem, mogła korzystać ze zwolnienia z wymogu dobrego sąsiedztwa określonego w art. 61 ust. 4 u.p.z.p.

Przywołać w tym miejscu należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2674/17, opubl. ONSAiWSA 2019/5/84. W wyroku tym NSA zawarł tezę, którą Sąd orzekający w sprawie pełni podziela , a mianowicie, że z art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 788 z późn. zm.) nie można wywieść niedopuszczalności jego stosowania dla planowanej w nowym miejscu zabudowy zagrodowej z uwagi na to, że w skład gospodarstwa rolnego wchodzi już jedno siedlisko. Kluczowe znaczenie ma bowiem to, czy planowane inwestycje zagrodowe pozostają w związku funkcjonalnym i organizacyjnym z gospodarstwem rolnym. Układ przestrzenny nowoczesnego dużego gospodarstwa rolnego związanego z wyspecjalizowaną produkcją rolną niekoniecznie musi bowiem być skoncentrowany na jednej działce i oceniany z perspektywy działki siedliskowej czy siedliska. Rozproszenie zabudowy w ramach dużego gospodarstwa rolnego jest zatem jak najbardziej dopuszczalne.

Należy zatem podsumować, że planowana zabudowa, stanowi zabudowę zagrodową, mimo, że nie składa się z zespołu budynków obejmujących dom mieszkalny i zabudowania w obrębie jednego podwórza. Charakteru planowanej zabudowy, jako zagrodowej, nie przekreśla również to, że działki inwestycyjne nie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie wznoszonego przez inwestora budynku mieszkalnego.

Ponadto jak już wcześniej wspomniano, dla dokonania oceny planowanej zabudowy, jako zagrodowej, nie ma znaczenia odległość pomiędzy poszczególnymi częściami gospodarstwa. Inwestor wykazał natomiast funkcjonalne i organizacyjne powiązanie nowej zabudowy z istniejącym już gospodarstwem, w skład którego ma ona wejść.

Ponadto Kolegium słusznie oceniło, że planowana inwestycja spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p.

Teren objęty wnioskiem (działki [...], [...]) posiada dostęp do drogi publicznej (droga powiatowa nr [...], dz. nr ew. [...]) oraz droga wewnętrzna (działka nr ew. [...]) poprzez projektowane zjazdy. Istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Teren inwestycji posiada dostęp do sieci elektroenergetycznej. Ponadto inwestor przedłożył oświadczenie E. S.A. z dnia 20 listopada 2017r. w sprawie zapewnienia dostawy energii elektrycznej dla planowanego obiektu. Inwestor przedłożył też pismo Wójta Gminy O. z dnia 15 listopada 2017 r. dotyczące zakresu korzystania z wodociągu wiejskiego. Zasilanie w wodę na cele technologiczne i przemysłowe obywać się będzie z własnego ujęcia. Odprowadzanie ścieków bytowych odbywać się będzie do szczelnego bezodpływowego zbiornika a następnie będą one wywożone do oczyszczali ścieków przez uprawnioną jednostkę. Gromadzenie komunalnych nieczystości stałych w szczelnych pojemnikach a następnie ich wywóz przez uprawnioną jednostkę na składowisko odpadów. Zaopatrzenie w energię cieplną zapewnią rozwiązania indywidualne z zastosowaniem technologii bezpiecznych ekologicznie, z wykorzystaniem gazu propan-butan. Słusznie zatem organ odwoławczy uznał, że że analizowany teren ma dostęp do w/w mediów oraz do drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Teren działek nr ew. [...], [...] stanowią użytki rolne RV i RVI, które z uwagi na planowaną zabudowę na cele związane z gospodarką rolną nie wymagają uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Decyzja organu pierwszej instancji jest więc zgodna z przepisami odrębnymi.

Wskazać również należy, że Wójt Gminy O. uzyskał niezbędne uzgodnienia dla planowanej inwestycji, zaś wydana decyzja oraz analiza będąca jej integralną częścią zostały sporządzone rzetelnie i zgodnie z wszystkimi wymogami obowiązującego prawa. Projekt decyzji, w tym analizę, zgodnie z przepisem art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przygotowała mgr B. P. (uprawnienia urbanistyczne [...]).

Planowana inwestycja nie znajduje się w strefie eksploatacji górniczej, a uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Jak wskazał organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji nie narusza ona praw własności i uprawnień osób trzecich.

Z powyższych przyczyn, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.