Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 57/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 151 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 § 2 w zw. z art. 144, art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.),, Sędzia WSA Renata Siudyka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odszkodowania za przejęcie nieruchomości uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 2, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), Wojewoda Śląski po rozpatrzeniu zażalenia A. D. - prokurenta samoistnego A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w R., obręb B., oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 1 o powierzchni 0,6091 ha, objętą decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi pn. Ulica [...] . jako fragmentu inwestycji - Budowa odcinka trasy N-S od ul. [...] do ul. [...] wraz z dwoma węzłami dwupoziomowymi w R., uchylił postanowienie organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Jak wynika z akt sprawy zaskarżone postanowienie Wojewody zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] nr 1 organ I instancji ustalił lokalizację drogi pn. "Ulica [...] jako fragmentu inwestycji - Budowa odcinka trasy N-S od ul. [...] do ul. [...] wraz z dwoma węzłami dwupoziomowymi w R. ". Decyzją tą objęto m.in. nieruchomość położoną w gminie R., obręb B., oznaczoną jako działka nr 1 o pow. 0,6091 ha, powstałą z podziału działki nr 2. Właścicielem tej nieruchomości, zgodnie ze stanem uwidocznionym w księdze wieczystej, jest Gmina Miasto R., a użytkownikiem – A Sp. z o.o. w K. (dalej zwano jako: skarżąca lub skarżąca spółka).

Decyzją z dnia [...] znak [...] organ I instancji orzekł o ustaleniu i wypłacie odszkodowania na rzecz skarżącej za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na ww. nieruchomości. Jednak na skutek odwołania złożonego przez prokurenta samoistnego skarżącej Wojewoda decyzją z dnia [...] znak [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. do czasu ustanowienia przez właściwy sąd przedstawiciela skarżącej. Postępowanie to zostało następnie podjęte z urzędu postanowieniem z dnia [...] gdyż w związku z powołaniem członka zarządu skarżąca spółka posiada już organ uprawniony do jej reprezentacji.

Pismem z dnia 14 września 2017 r. prokurent skarżącej poinformował organ I instancji o rezygnacji dotychczasowego prezesa zarządu skarżącej spółki, co skutkuje brakiem zarządu.

Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji zawiesił postępowanie odszkodowawcze do czasu ustanowienia przez właściwy sąd przedstawiciela skarżącej spółki. Jednak prokurent skarżącej zakwestionował to rozstrzygnięcie w drodze zażalenia, po rozpatrzeniu którego Wojewoda uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Uchylając to postanowienie Wojewoda wskazał, że możliwe jest merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy bez konieczności ustanawiania kuratora spółki, bowiem organ I instancji nie może pominąć faktu, że w sprawie doszło do umowy cesji wierzytelności.

Organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę, w drodze postanowienia z dnia [...] po raz kolejny zawiesił postępowanie do czasu ustanowienia przez właściwy sąd przedstawiciela skarżącej spółki zgodnie z art. 34 § 1 Kpa. Uzasadniając to postanowienie organ I instancji wskazał na brak organów skarżącej będącej stroną w sprawie ustalenia odszkodowania. Ponadto poddał pod wątpliwość skuteczność cesji wierzytelności ze względu na jej uprzednie zajęcie przez komornika, jak i praktycznie ciągłe zawieszenie działalności strony cesji. Okoliczność te, zdaniem organu I instancji skutkują koniecznością wystąpienia do sądu rejestrowego w celu ustalenia kuratora dla skarżącej spółki, ustanowienie zaś kuratora stanowi zagadnienie wstępne, którego istnienie uzasadnia zawieszenie postępowania.

Zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji wniósł prokurent skarżącej. Podniósł on, że postępowanie zawieszono z naruszeniem prawa, gdyż organ I instancji poddaje pod wątpliwość skuteczność umowy cesji prawa do ustalenia i wypłaty odszkodowania oraz nie uznaje prokurenta spółki jako strony postępowania. Organ I instancji nieprawidłowo posługuje się pojęciem cesji prawa do wierzytelności, zamiast cesji prawa do odszkodowania, gdyż wierzytelność taka nie istnieje, istnieje tylko jej ekspektatywa. Ponadto w ocenie prokurenta skarżącej spółki organ wadliwie nie uznaje go za stronę postępowania powołując się na fakt czasowego zawieszenia działalności gospodarczej prowadzonej przez prokurenta pod nazwą B.

Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] Wojewoda uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W uzasadnieniu postanowienia organ nakreślił dotychczasowy przebieg postępowania, a także przytoczył oraz omówił art. 97 § 4 k.p.a., stanowiący podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Przedstawił także wynikające z tego przepisu przesłanki zawieszenia postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem pojęcia "zagadnienia wstępnego".

Zdaniem Wojewody w sprawie nie można pominąć faktu, że doszło do zawarcia umowy cesji wierzytelności. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Wojewoda przyjął, że roszczenie o odszkodowanie jest wierzytelnością o charakterze cywilnym zatem można nią rozporządzać zarówno jako wierzytelnością przyszłą, jak i istniejącą, a nabywca takiego roszczenia ma prawo domagać się wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie. Na skutek cesji (przelewu) wierzytelności o ustalenie i wypłatę odszkodowania nabywca jest osobą uprawnioną do odszkodowania. Nabywca wstępuje do postępowania administracyjnego w miejsce zbywcy z mocy prawa, bez potrzeby wydania w tej kwestii odrębnego aktu. Od daty przekazania praw na nabywcę przeszło więc uprawnienie do odszkodowania, a także przymiot strony toczącego się w sprawie odszkodowania postępowania administracyjnego. Utrata przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym przez zbywcę oznacza, iż nie może on żądać od organów administracji podejmowania jakichkolwiek czynności procesowych w kontynuowanym, z udziałem następcy prawnego, postępowaniu.

Wojewoda zaakcentował, że w sytuacji powstania wątpliwości co do skuteczności tej czynności prawnej, organ prowadzący postępowanie może odmówić wiary temu dowodowi, ale dopiero po wszechstronnym rozpatrzeniu, z wyjaśnieniem przyczyny takiej oceny. Powstanie nawet uzasadnionych wątpliwości nie zwalnia organu z obowiązku wyjaśnienia przyczyn nieuznania danego dowodu w postępowaniu z odniesieniem do podstaw prawnych takiego twierdzenia. W przypadku zaś istnienia wątpliwości co do skuteczności umowy cesji wierzytelności organ powiatowy winien rozważyć możliwość złożenia stosownego powództwa do sądu.

Jednocześnie, zdaniem Wojewody, ze względu na treść art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1292) regulującego skutki zawieszenia działalności przez przedsiębiorcę nie można przyjąć, że skarżąca została pozbawiona reprezentacji wobec faktu czasowego zawieszenia działalności gospodarczej prowadzonej jej prokurenta

Z wyżej opisanych przyczyn Wojewoda uznał, że zawieszenie postępowania administracyjnego nastąpiło z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, w związku z art. 12 § 1 k.p.a., gdyż ustanowienie przedstawicielstwa dla spółki nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego w rozpoznawanej sprawie.

W końcowej części postanowienie Wojewoda zawarł wskazania dla organu I instancji dotyczące ponownie prowadzonego postępowania. Zgodnie z nimi organ, po pierwsze, winien w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustalić, czy w warunkach niniejszej sprawy doszło do skutecznej umowy cesji wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W sytuacji zaś bezspornego rozważenia kwestii ważności ww. czynności prawnych organ winien zmierzać do zakończenia postępowania odszkodowawczego poprzez wydanie decyzji merytorycznej rozstrzygającej o istocie sprawy.

W skardze na powyższe postanowienie prokurent, reprezentujący skarżącą spółkę, wskazał, że zasadniczo kwestionuje tylko część rozstrzygnięcia wydanego przez Wojewodę tj. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaakcentował, że już wcześniejsze postanowienie Wojewody uchyliło postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Jednak nie przyniosło to żadnego skutku, gdyż organ I instancji ponownie zawiesił postępowanie i nie zmienił swojego dotychczasowego stanowiska. Prokurent skarżącej nie zgadza się zaś ze stanowiskiem organu I instancji, gdyż ze względu na cesję prawa do ustalenia i wypłaty odszkodowania stroną postępowania nie powinna być strona, wobec której zawieszono postępowanie, a ponadto ze względu na istnienie przedstawiciela spółki nie powinna istnieć kwestia rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Z tych względów, w ocenie prokurenta reprezentującego skarżącą, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia prowadzi do swoistego zapętlenia, gdyż trudno dostrzec przesłanki, które miałyby zmienić postawę organu I instancji.

Zdaniem skarżącego w zaskarżonym postanowieniu organ I instancji powinien zostać poinformowany o ważności cesji w taki sam sposób, w jaki został poinformowany o tym, że zawieszenie postępowania zostało nastąpiło z naruszeniem art. 97 k.p.a. Stanowisko Wojewody w tym zakresie powinno być bardziej zdecydowane.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych powyżej kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie Wojewody narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Podstawą procesową zaskarżonego postanowienia Wojewoda uczynił art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej "k.p.a."). Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy "może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Zważywszy na to, że zaskarżone postanowienie Wojewody zostało wydane na skutek rozpatrzenia zażalenia na postanowienie organu I instancji, to powołany w podstawie prawnej rozstrzygnięcia Wojewody art. 138 § 2 k.p.a. nie mógł być stosowany wprost lecz jedynie odpowiednio. Zgodnie bowiem z art. 144 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

W rozdziale 11 k.p.a. dotyczącym zażaleń brak jest przepisów regulujących rodzaje rozstrzygnięć, jakie mogą zostać wydane w następstwie rozpatrzenia przez organ II instancji zażalenia na postanowienie organu I instancji. W konsekwencji w tym zakresie zastosowanie znajduje art. 138 k.p.a., w którym zawarty został katalog rozstrzygnięć możliwych do wydania w następstwie rozpatrzenia odwołania od decyzji. Należy jednak podkreślić, że przepis art. 138 k.p.a. do postępowania zażaleniowego stosowany jest jedynie odpowiednio, czego Wojewoda nie uwzględnił wydając zaskarżone obecnie postanowienie z dnia 24 października 2019 r. Tymczasem odpowiedne zastosowanie art. 138 k.p.a. do postępowania zażaleniowego nie oznacza, że katalog rozstrzygnięć przewidzianych dla decyzji powinien mieć wprost zastosowanie do wszelkich postanowień wydawanych po rozpoznaniu zażalenia. Pod uwagę należy bowiem wziąć zasadnicze różnice charakteru procesowego decyzji i postanowień.

W konsekwencji odpowiednie zastosowanie do zażaleń przepisów dotyczących odwołań oznaczać może trzy sytuacje:

- po pierwsze, stosowanie wprost określonych regulacji,

- po drugie stosowanie określonych regulacji dopiero po dokonaniu odpowiedniej modyfikacji,

- po trzecie, w pewnych przypadkach uzasadnione jest niestosowanie w ogóle określonych przepisów.

W doktrynie wskazuje się, że w grupie przepisów wymagających odpowiedniej modyfikacji mieści się art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Mianowicie dopuszcza się wydanie przez organ zażaleniowy postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, bez żadnych dalszych rozstrzygnięć, przy uwzględnieniu zróżnicowanych kwestii procesowych regulowanych w formie postanowienia (por. W Fedorczyk, M.Klimaszewski, B.Majchrzak Postępowanie administracyjne. 5 wydanie, C.H.Beck. Warszawa 2018, str. 259-261). Przykładowo wskazuje się na możliwość rozstrzygnięcia przez organ zażaleniowy wyłącznie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, gdy dotyczyło ono zawieszenia postępowania (zob. B.Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 11 wydanie C.H.Beck, Warszawa 2011, str. 531).

Za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2020 r. sygn. II OSK 3287/19 warto, w tym miejscu, odwołać się do wyroku NSA z 26 marca 1998 r. II SA 137/98, przytoczonego w komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. R.Hausera, M.Wierzbowskiego (Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2014 str. 601). W wymienionym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że: "Organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia wydaje postanowienie (nie decyzję!), w którym utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie wydane przez organ I instancji, albo uchyla to postanowienie w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty kwestii będącej przedmiotem postanowienia bądź też uchyla postanowienie w całości lub w części bez orzekania na nowo, co do istoty tej kwestii. Organ właściwy do rozpoznania zażalenia może także uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać kwestię będącą przedmiotem postanowienia do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Możliwość czysto kasacyjnego załatwienia kwestii będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia należy traktować zupełnie wyjątkowo".

W świetle powyższych rozważań prawidłowym rozstrzygnięciem jakie Wojewoda powinien był wydać po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez skarżącą na postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania było rozstrzygnięcie wyłącznie o uchyleniu tego postanowienia. Wbrew bowiem stanowisku, jakie w sprawie zajął organ I instancji, wydając w dniu 22 listopada 2018 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania, w sprawie nie zachodziło zagadnienie wstępne dające podstawę do tego, aby stosując art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z urzędu zawiesić postępowanie.

Organ I instancji jako powód zawieszenia podał konieczność skierowania do sądu rejestrowego wniosku o ustanowienie kuratora dla skarżącej spółki. Kurator dla skarżącej spółki, zdaniem organu I instancji, jest potrzebny, gdyż przysługująca skarżącej wierzytelność z tytułu odszkodowania jest zajęta przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. w nieznanej wysokości (kwota wierzytelność zajętej będzie znana w dniu wypłaty odszkodowania), co ma z kolei wpływ na skuteczność cesji praw do odszkodowania stanowiącego przedmiot postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Ponadto zachodzi brak organu zarządzającego skarżącą spółką, zdolnego do prowadzenia spraw tej spółki. W zaskarżonym obecnie postanowieniu z dnia [...] Wojewoda rozważył w istocie odrębnie dwa zagadnienia podniesione przez organ I instancji w kontekście podstawy do zawieszenia postępowania. Pierwsze - dotyczące braku zarządu. Drugie - związane ze skutecznością umowy cesji wierzytelności praw do odszkodowania stanowiącego przedmiot postępowania prowadzonego przez organ I instancji. W odniesieniu do tego drugiego zagadnienia Wojewoda wydając wskazówki co do ponownie prowadzonego postępowania wskazał organowi na konieczność jednoznacznego ustalenia, czy w sprawie doszło do skutecznej cesji wierzytelność z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Jednak w ocenie Sądu w zakresie tego drugiego zagadnienia organ II instancji wykroczył poza ramy postępowania zażaleniowego, dotyczącego postanowienia o zwieszeniu postępowania. Jako podstawę zawieszenia postępowania organ I instancji wskazał bowiem zagadnienie wstępne związane z koniecznością ustanowienie kuratora dla skarżącej spółki, zaś kwestia dotycząca skuteczności cesji wierzytelności potraktowana została, według treść postanowienia organu I instancji, nie tyle jako samodzielna podstawa do zawieszenia postępowania lecz jedynie jako pośrednia przyczyna zaistnienia potrzeby ustanowienia kuratora. W takim stanie rzeczy rolą organu rozpatrującego zażalenie na postanowienie o zwieszeniu postępowania była ocena, czy zaistniała przesłanka zawieszenia wprost wskazana przez organ I instancji tj. ustanowienie kuratora jako zagadnienie wstępne, a nie poszukiwanie i rozważanie innych przesłanek, które potencjalnie mogą stanowić zagadnienie wstępne i ewentualnie mogą skutkować zawieszeniem postępowania.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że umocowanie prokurenta jest skuteczne – ze wszelkimi tego konsekwencjami – również w razie odwołania zarządu, który prokurenta ustanowił. Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie, "art. 109(7) § 2 k.c. wskazuje wprost pięć przypadków wygaśnięcia prokury oraz dwa stany faktyczne, gdy prokura nie wygasa. Jest to śmierć przedsiębiorcy i utrata przez niego zdolności do czynności prawnych. Tak więc, utrata przez Spółkę zarządu nie powoduje wygaśnięcia prokury. Prokurent jest bowiem z mocy ustawy uprawniony do reprezentowania Spółki w sprawach sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa" (wyrok NSA z dnia 28 września 2016 r., I GSK 331/16). Jeśli więc spółka umocowała do działania w swoim imieniu prokurenta, który jest uprawniony do jednoosobowego działania, a umocowanie to nie wygasa wskutek odwołania całego zarządu (art. 109 (7) K.c.), to nie zachodzą w składzie jednostki organizacyjnej braki uniemożliwiające jej działanie (postanowienie NSA z dnia 17 maja 2016 r., II OZ 475/16, CBOSA). Inne ujęcie godziłoby w istotę prokury jako pełnomocnictwa mającego przeciwdziałać utrudnieniom w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, w tym w razie utraty organu reprezentującego osobę prawną lub w przypadku braków w jego składzie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., V CZ 26/16, Lex/el).

Ponadto uprawnienia prokurenta do działania za skarżącą spółkę są niezależne od tego, czy i w jakiej formie prokurent ten prowadzi działalność gospodarczą. Z tego względu pozbawionymi doniosłości prawnej są okoliczności dotyczącego tego, że prokurent skarżącej spółki zawiesił prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą, gdyż nie miało to, zdaniem Sądu, żadnego wpływu na jego umocowanie do działania w imieniu skarżącej spółki.

Z uzasadnienia skargi wynika, że reprezentujący skarżącą spółkę prokurent upatruje wadliwości postanowienia Wojewody m.in. w tym, że nie zawiera ono stanowiska co do skuteczności cesji wierzytelność o zapłatę odszkodowania stanowiącego przedmiot postępowania. Takiego stanowiska skarżącego Sąd jednak podzielić nie może. Zagadnienie wstępne, które w ocenie organu I instancji miało uzasadniać zawieszenie postępowania sprowadzało się do konieczności ustanowienia kuratora, a nie dotyczyło bezpośrednio kwestii, czy cesja wierzytelności o zapłatę odszkodowania jest skuteczna. Z tego względu Wojewoda nie miał podstaw do tego aby, rozstrzygać o istnieniu innej podstawy zawieszenia niż ta wprost wskazana w postanowieniu o zawieszeniu postępowania wydanym przez organ I Instancji. Okoliczność, że organ I instancji próbuje powiązać konieczność ustanowienia kuratora dla spółki z potrzebą rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczących skuteczności cesji wierzytelności, nie powoduje, że to ostanie staje się samodzielnym zagadnieniem wstępnym wymagającym oceny w kontekście istnienia przesłanek do zawieszenia postępowania.

Reasumując stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzi potrzeba ustanowienia kuratora dla skarżącej spółki, a to ze względu na ustanowienie prokurenta. Brak zatem zagadnienia wstępnego związanego z koniecznością ustanowienia kuratora dla skarżącej spółki. W tym stanie rzeczy Wojewoda powinien był jedynie uchylić postanowienie organu I instancji, a w sentencji postanowienia nie powinien był zamieszczać rozstrzygnięcia o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżone postanowienie Wojewody zostało zatem wydane z naruszeniem art. 138 § 2 w związku z 144 k.p.a.. Jednocześnie w związku z uchyleniem zaskarżonego postanowienia Wojewody Sąd uznał za zasadne uchylenie również postanowienia organu I instancji z dnia [...] r. o zawieszeniu postępowania. Prowadząc dalsze postępowanie organ I instancji związany będzie oceną prawną wnikającą z uzasadnienia niniejszego wyroku wykluczającą, w realiach niniejszej sprawy, dalsze zawieszenia postępowania z tego powodu, że skarżąca spółka nie posiada zarządu a jedynie prokurenta. Jednocześnie na obecnym etapie przedwczesną byłaby ocena skuteczności dokonanej cesji wierzytelności, gdyż zagadnienie to dotyczy zasadniczego przedmiotu postępowania a przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie może być wyłącznie zasadność zawieszenia postępowania, a nie treść rozstrzygnięcia, jakie organ administracji prowadzący postepowanie powinien wydać w ramach jego zakończenia.

W związku z powyższym Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.