Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1219/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 9 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz Sędziowie: NSA Małgorzata Wolf Mendecka Sędziowie WSA Krzysztof Winiarski (spr.) Protokolant Monika Adamus po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – odroczenia terminu płatności 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza na rzecz strony skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwotę [...] ([...]) zł., tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

"A" Sp. z o.o. złożyła skierowany do Prezydenta Miasta B. wniosek z dnia [...] 2004 r. o odroczenie terminu płatności podatku od nieruchomości należnego za okres "od 1 lipca 2002r. do nadal".

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że spółka powstała w związku z realizacją Rządowego Programu Reformy Górnictwa Węgla Kamiennego w Polsce, grupując kopalnie z obszaru [...]. Organizacja spółki oparta jest na strukturze oddziałowej, gdzie oddziałami są zakłady, tj. likwidowane kopalnie. Podkreślono, że w dniu składania wniosku zakładami spółki były "B", "C" i Biuro [...]. Zaakcentowano, że kapitał własny na dzień 25 sierpnia 2000 r. wykazywał wartość ujemną, a stan zobowiązań długo- i krótkoterminowych na dzień rozpoczęcia działalności wynosił [...] tys. zł, a w wyniku przeprowadzonego procesu restrukturyzacji, zmalał na dzień 31 grudnia 2003 r. do [...] tys. zł. W dalszej części uzasadnienia wniosku podniesiono, iż spółka realizuje zadania związane z tworzeniem nowych miejsc pracy.

Prezydent Miasta B. decyzją Nr [...] z dnia [...] r., odmówił odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości za okres od lipca 2002r. do kwietnia 2004 r. należnego Gminie B. od wnioskodawcy, opiewającego na kwotę [...] wraz z odsetkami za zwłokę [...] zł.

Prezydent Miasta uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że program restrukturyzacji spółki nie przynosi oczekiwanych efektów, to jest przywrócenia zdolności do bieżącego regulowania zobowiązań, a sytuacja ta nie rokuje poprawy stanu spółki. Organ I instancji wskazał również na to, że stan budżetu Gminy B. nie pozwala na rozszerzenie stosowania wobec podmiotów prowadzących działalność gospodarczą ulg w zapłacie podatków. Decyzję doręczono stronie [...] roku.

Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzono, iż brak podstaw do udzielenie ulg w płatności podatku za wnioskowany okres, z uwagi na to, że spółka nie wykazała nadzwyczajnych okoliczności, które uniemożliwiają jej zapłatę podatku od nieruchomości za okres nieobjęty restrukturyzacją w terminach ustawowych.

Na powyższą decyzję "A" wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., w którym zarzuciła naruszenie:

- przepisu art. 48 § 1 ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie przez organ I instancji, iż nie istnieje przesłanka do odroczenia terminu płatności podatku tj. uzasadniony ważny interes podatnika,

- przepisu art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 210 § 4 ordynacji podatkowej, przez nie powołanie w sentencji decyzji podstawy prawnej; nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji przepisu ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców /Dz.U. Nr 141, poz. 1177 ze zm./, błędnego powołania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na nie spełnienie wymogu ustalonego na mocy art. 10 § 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji, bowiem spółka uiściła opłatę restrukturyzacyjną, a także przez brak w podstawie prawnej art. 10 ust. 5 ustawy o restrukturyzacji;

- przepisu art. 121 i 122 ordynacji podatkowej, przez nie ustosunkowanie się organu I instancji do toczącego się przed nim równolegle postępowania restrukturyzacyjnego; nie uwzględnienie toczących się między skarżącą, a Gminą B. w sprawie przeniesienia na rzecz Gminy własności rzeczy lub praw majątkowych, faktu o wydania przez Sąd I instancji postanowienia o zatwierdzeniu postępowania układowego Spółki.

Spółka podniosła, że organ w uzasadnieniu nie przytoczył konkretnego przepisu ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 141, poz. 1177). Organ podatkowy posłużył się jedynie stwierdzeniem, że udzielone Spółce ulgi w spłacie zaległego podatku "biorąc pod uwagę przepisy ustawy o pomocy publicznej nie jest możliwe". Z powyższego podatnik wywiódł wniosek, że Prezydent Miasta naruszył przepis art. 210 § 4 pkt 4 i 6 oraz 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i wydania decyzji o odroczeniu zapłaty zaległości podatkowych Spółki, względnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ. Spółka wniosła również o wstrzymanie wykonania w całości decyzji organu I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że rozłożenie na raty spłaty zobowiązań w podatku od nieruchomości stanowiło pomoc publiczną w rozumieniu nieobowiązującej obecnie, lecz pozostającej w mocy w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ustawy z dnia 6 października 2002r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 141, poz. 1177 ze zm.) - zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 5 cytowanej ustawy. Podkreślono, że ordynacja podatkowa w art. 48 § 3 wprost nakazuje stosować do oceny wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej, składanego przez podatnika będącego przedsiębiorcą, przepisy ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Zaakcentowano, że z art. 8 ust. 1 tej ostatniej ustawy wynika, że udzielanie pomocy publicznej przedsiębiorcom jest co do zasady niedopuszczalne, poza przypadkami określonymi w ustawie. Zauważono, że organ podatkowy może, odroczyć zapłatę zaległości podatkowych, jeżeli stwierdzi, iż uzasadnione jest to ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Powyższa regulacja przesądza o tym, że od oceny stanu rzeczy dokonanej przez organ podatkowy, zależy udzielenie ulgi w postaci rozłożenia zapłaty zaległości podatkowej na raty. Przy czym - co wyeksponowano - organ podatkowy związany jest nakazem poszanowania zasady powszechności i równości opodatkowania – art. 84 Konstytucji RP. Udzielanie podatnikom wszelkiego rodzaju ulg godzi w przytoczoną zasadę i jako takie powinno być stosowane ze szczególną ostrożnością. Organ podatkowy, uwzględniać powinien też, o czym wspomniano wyżej, to że pomoc publiczna dla przedsiębiorców powinna być ograniczana do niezbędnego minimum.

Powyższe pozwoliło Kolegium na konkluzję, że decyzja w sprawie odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowych nosi cechy decyzji uznaniowej, co podkreślone jest zastosowaniem przez ustawodawcę sformułowania "organ podatkowy może ...". Nawet zatem, gdy wystąpi "ważny interes podatnika lub interes publiczny" to organ podatkowy nie jest zobligowany do odroczenia terminu płatności podatku.

Kolegium podkreśliło, że organ podatkowy pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, iż po analizie zgromadzonych dokumentów "stwierdzono, brak podstaw do udzielenia ulgi w płatności podatku." Wypowiedź organu I instancji odczytać należy z uwzględnieniem powyższych uwag dotyczących charakteru decyzji w sprawie odroczenia płatności podatku. Organ podatkowy dał wyraz temu, iż według jego uznania nie jest uzasadnione, aby odroczyć podatnikowi termin płatności podatku.

Odnosząc się do zarzutu podatnika, odnośnie kwestii istnienia uzasadnionego ważnego interesu strony lub interesu publicznego, co uprawnia organ podatkowy do odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości lub odroczenia zapłaty zaległości podatkowej, Kolegium uznało, że strona nie ma racji. Zaakcentowano, że w wyroku NSA z dnia 8 września 2000 r. III SA 1836/99 (publ. LEX nr 47013), wyrażony został pogląd, iż pojęcia interesu publicznego i ważnego interesu podatnika są nieostre. Przy podjęciu rozstrzygnięcia przez organ podatkowy w sprawie udzielenia ulgi, pojęcia te zostają dookreślone w ramach przydanego ustawą władztwa. Organ podatkowy wskazuje w oparciu o "zobiektywizowane" kryteria w jakiej sytuacji występuje ważny interes podatnika lub interes publiczny.

Kolegium zaznaczyło, że organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził w należyty sposób postępowanie dowodowe i zebrał obszerną dokumentację prezentującą stan ekonomiczny wnioskodawcy. Podkreślono, że skoro w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano, iż rozstrzygnięcie oparto o wzmiankowaną dokumentację, zatem nie sposób poczytywać decyzji organu I instancji za "nie opartą o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy".

Ustosunkowując się do zarzutu strony, iż sentencja decyzji pierwszoinstancyjnej jest sprzeczna z powołaną podstawą prawną, Kolegium nie uznało zasadności i tego argumentu. W ocenie SKO organ podatkowy pierwszej instancji orzekł o "odmowie odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości", a w uzasadnieniu przytoczył art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o odroczeniu płatności lub rozłożeniu na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Istotnie jak podnosi skarżąca ordynacja podatkowa różnicuje pojęcia zaległości podatkowej i podatku. Podkreślono jednocześnie, że organ podatkowy pierwszej instancji posłużył się nieodpowiednim sformułowaniem. Wskazane byłoby użycie wyrażenia "zaległość podatkowa", nie pozostawiając miejsca na wątpliwości. Kolegium nie można się zgodziło się jednak ze stawianym przez Spółkę zarzutem, zaznaczając, że choć Prezydent Miasta B. użył nieodpowiedniego sformułowania, to jednak z całości sentencji można jednoznacznie odtworzyć istotę rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu strony o nie przytoczeniu konkretnego przepisu ustawy o dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej, Kolegium stwierdziło, że Prezydent Miasta B. w zaskarżonej decyzji powinien był wskazać przepisy cytowanej wyżej ustawy wraz z ich treścią. Uchybienie to – w ocenie organu odwoławczego - nie ma jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ podatkowy nie naruszył przepisów ustawy o dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Na negatywną ocenę, zdaniem Kolegium, zasługuje oparcie się przez organ podatkowy pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji o pismo wystosowane przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Tego typu akty nie wpisują się do obowiązującego w RP systemu źródeł prawa i mogą być stosowane w uzasadnieniu decyzji wyjątkowo i pomocniczo.

SKO odrzuciło również zarzuty spółki, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. Wspomniane naruszenia polegały na: pominięciu toczących się między podatnikiem, a Gminą B. negocjacji dotyczących przejęcia przez Gminę prawa własności rzeczy lub praw majątkowych w zamian za zaległości podatkowe – zgodnie z art. 66 § 2 pkt 2 ordynacji podatkowej. Strona i działający w imieniu Gminy B.– Prezydent Miasta B. zawarły porozumienie we wzmiankowanej sprawie. Z treści porozumienia wynika, że nie posiadało ono ostatecznego charakteru. Stanowiło wyraz woli kontynuowania prac zmierzających do wygaszania zaległości podatkowych w zamian za przejęcie wskazanych w porozumieniu składników majątku skarżącego. Porozumienie takie jest instrumentem prawa cywilnego i nie może być poczytywane, jak podkreśliło SKO, za umowę ostateczną wzmiankowaną w art. 66 § 2 pkt 2 ordynacji podatkowej. Porozumienie posiada charakter listu intencyjnego i może być co najwyżej poczytywane za umowę przedwstępną.

Wskazano również, że pomoc udzielana podatnikom będącym równocześnie przedsiębiorcami, powinna być skuteczna. Tymczasem z decyzji organu pierwszej instancji i dokumentacji sprawy wynika, iż zamiast poprawy sytuacji ekonomicznej podatnika ulega ona dalszemu pogorszeniu.

W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż pomimo uchybień natury procesowej decyzja organu I instancji zasługuje na utrzymanie. Według składu orzekającego Kolegium stopień wadliwości samej decyzji w rozpatrywanej sprawie nie wpływa na treść rozstrzygnięcia –

Zaznaczono również, iż podstawowym celem instytucji umorzenia jest przywrócenie zdolności podatnika do regulowania zobowiązań publicznoprawnych.

W skardze na powyższą decyzję spółka zarzuciła decyzji SKO oraz utrzymanej przez nią decyzji pierwszoinstancyjnej, naruszenie przepisu art. 48 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, a także przekroczenie granic uznania administracyjnego oraz swobodnej oceny dowodów, poprzez dowolność przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślono, że za rozstrzygnięciem zgodnym z wnioskiem strony przemawiają "wartości wspólne dla całego społeczeństwa", co wypełnia klauzulę interesu publicznego. Zdaniem strony skarżącej przyznanie jej ulgi podatkowej w postaci odroczenia podatku miałoby bardziej charakter postępowania zapobiegającego upadłości, aniżeli naruszającego zasadę równości opodatkowania. Skarżący za bezprzedmiotowe uznał zawarte w decyzji organu odwoławczego uwagi dotyczące instytucji umorzenia zobowiązań podatkowych, ponieważ jego wniosek dotyczył jedynie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej, nie zaś umorzenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należy uwzględnić, chociaż Sąd nie podziela wszystkich podniesionych w niej argumentów.

Prawdziwą jest teza, wynikająca z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż decyzje dotyczące odraczania zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, a ponadto iż obowiązującą w polskim prawie jest zasada obowiązkowego płacenia podatków. Od zasady tej jednak są wyjątki. Ustawodawca w przepisie art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej (ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r., Dz. U. nr 136, poz. 926 ze zm.) dopuścił możliwość udzielania pomocy publicznej w postaci m.in. odroczenia zaległości podatkowej (pkt 2), w wypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj.: ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, albo też oba łącznie mogą stanowić podstawę zastosowania wymienionej ulgi podatkowej. Zakres uznania administracyjnego nie jest jednak uprawnieniem nieograniczonym. W przeciwnym bowiem wypadku mogłoby to oznaczać dowolność, a nawet samowolność organu przy rozstrzyganiu określonych spraw. Przede wszystkim nie jest oparte o kryterium uznania ustalenie istnienia przesłanek z art. 48 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Użycie przez ustawodawcę ogólnych zwrotów: "ważny interes podatnika", "interes publiczny" stwarza konieczność dokonania przez organ szerokiej oceny różnych wartości, w tym również systemu ocen pozaprawnych. Granice swobodnego uznania wyznacza choćby interes publiczny, co wiąże się z koniecznością odpowiedzi na pytanie – czy w konkretnym przypadku domaganie się spełnienia obowiązku podatkowego nie będzie sprzeczne z tym interesem. Organ pierwszej instancji zasadniczo nie wykazał, czy którakolwiek z powyższych przesłanek została spełniona. Organ ten ograniczył jest jedynie do stwierdzenia, iż brak podstaw do udzielenia ulg w płatności podatku za wnioskowany okres, z uwagi na nie wykazanie przez spółkę nadzwyczajnych okoliczności, które uniemożliwiają zapłatę podatku w ustawowych terminach. Nie przeprowadzono natomiast postępowania dowodowego w kierunku umożliwiającym pełną weryfikację twierdzeń podatnika o spełnianiu przez niego warunków do uzyskania pomocy publicznej (m.in. twierdzenia, iż odroczenie płatności zaległości podatkowej umożliwi uniknięcie upadłości przedsiębiorcy). Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze dość arbitralnie przyjęło, iż w rozpatrywanej sprawie nie występuje przesłanka interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika, ustalanego w oparciu o "zobiektywizowane" kryteria. Zdaniem Sądu konstatacja taka była przedwczesna.

Zakres uznania administracyjnego jest określony przez prawo, a w sytuacji takiej, z jaką mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, kiedy przepis art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej nie zawiera żadnych obiektywnych kryteriów, zakres ten wynika z przepisów proceduralnych, określających zasady działania organów administracji. Jeżeli organ administracyjny stwierdzi, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero wystąpienie takiej przesłanki nakazuje rozważyć w pierwszej kolejności czy należy daną zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę umorzyć.

W doktrynie oraz utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że ocena, czy przesłanki odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowej, jak i umorzenia takiej zaległości, istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiały dowodowego, a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (por. wyrok NSA z 16.02.2002 w sprawie III S.A. 2302/00). Obowiązki te bezpośrednio wynikają z art. 191, 187 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej. Po uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego i po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych organ winien zatem jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 48 § 1 Ordynacji. Jeżeli mimo istnienia przesłanek z art. 48 § 1 Ordynacji, podejmuje się decyzję polegającą na odmowie odroczenia zapłaty zaległości podatkowej, winny zostać określone motywy takiego rozstrzygnięcia. Nie jest wystarczające w takim wypadku samo stwierdzenie, iż decyzja zapada w ramach dopuszczalnego uznania administracyjnego, czy też oparcie rozstrzygnięcia na stwierdzeniu, że zastosowana ulga godziłaby w konstytucyjną zasadę równości opodatkowania wszystkich dochodów społeczeństwa, co wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Takie postępowanie godzi zarówno w zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji), jak i zasadę przekonywania (art. 124 Ordynacji).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, iż kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 09.01.2002 w sprawie III S.A. 830/00). Potwierdza to również doktryna. Wskazuje się, iż ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie natomiast zasadność i celowość odmowy (por. J. Kotecki – Odmowa umorzenia zaległości podatkowej – uznaniowość decyzji organów podatkowych, Doradca podatkowy, t. 2, 2000/3/58). Sąd stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wymienionych na wstępie reguł postępowania.

Tezę organu, sprowadzającą się zasadniczo do stwierdzenia, iż interesowi podatnika przeciwstawiony jest interes publiczny, nie w każdym wypadku można obronić. O ile bowiem ściągnięcie zaległości podatkowej od podatnika znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej, spowoduje konieczność sięgnięcia przez niego lub jego pracowników do pomocy społecznej, to jest to okoliczność, która poprzez zwiększenie ciężarów publicznych wiąże się z interesem publicznym.

W szczególności nie zbadano zatem faktycznych skutków finansowych terminowego ściągnięcia należnego podatku, czy nie spowoduje to konieczności sięgnięcia przez stronę lub osoby zależne od niej do innych form pomocy publicznej. Uchybienia te nie zostały wytknięte w decyzji organu odwoławczego, co więcej podkreślił on, iż inne widoczne błędy organu pierwszej instancji (dokonanie w sentencji decyzji odmowy odroczenia terminu płatności podatku, a nie zaległości podatkowej,, nie powołanie stosownego przepisu ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, do czego organ pierwszej instancji był zobligowany treścią art. 48 § 3), nie miały wpływu na wynik sprawy. Powołano się przy tym za zasadę sprawiedliwości i równości, wskazując że zastosowanie ulgi może stanowić nieuzasadnione uprzywilejowanie podatnika, w stosunku do innych, nie korzystających z pomocy publicznej. Te ostatnie stwierdzenia pozostają w sprzeczności z treścią art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej, który to przepis stanowi właśnie wyłom od powyższych zasad. Ustawodawca nie uzależnia również możliwości zastosowania ulgi od zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, które uniemożliwiają podatnikowi terminowe wywiązanie się z obowiązku. Gdyby ustawodawca tak zakładał, z całą pewnością znalazłoby to odzwierciedlenie w treści normy prawnej. Oczywiście powyższe okoliczności organ może brać pod uwagę w ramach uznania administracyjnego, ale tylko w takim wypadku, gdy ustalone zostało w sposób jednoznaczny istnienie bądź brak przesłanek z art. 48 § 1 Ordynacji. Jeszcze raz trzeba podkreślić, iż dyrektywą wiodącą przepisu jest stwierdzenie istnienia bądź braku przesłanki ważnego interesu podatnika, interesu publicznego lub obu tych przesłanek łącznie . Jeżeli w wypadku stwierdzenia istnienia w/w przesłanek organ podtrzyma swoje stanowisko o odmowie umorzenia zobowiązania podatkowego, winny zostać również podane faktyczne motywy takiego rozstrzygnięcia.

Odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej, podobnie jak umorzenie zobowiązania podatkowego, stanowiąc wyłom od zasady płacenia podatków, tylko pozornie stawia w korzystniejszej sytuacji podatników, korzystających z takiego zwolnienia, w stosunku do tych, którzy podatek obowiązani są płacić, zważywszy na konieczność zaistnienia w/w przesłanek zwolnienia. Odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej nie stanowi przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku nie uiszczonego w terminie) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do podatnika oraz jego pracowników (osób zależnych od podatnika). Chodzi zatem o to, by wskutek restrykcyjnego dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych niż w wypadku rezygnacji z dochodzenia tych należności w określonym terminie. Pamiętać należy, że skarżąca spółka nie wnosiła o umorzenie zaległości podatkowej, a o odroczenie terminu płatności. Zakres tego wniosku wyznacza granice rozpatrywania sprawy przez organ podatkowy. Organ ten, uwzględniając konsekwencje dla finansów gminy pozytywnego załatwienia wniosku strony, winien brać pod uwagę nie okoliczności związane z umorzeniem zaległości podatkowej, a jedynie czasowym przesunięciem terminu płatności.

Mając na uwadze wyżej wskazane względy, Sąd uznał, iż sprawa winna być ponownie przeanalizowana, w dużo szerszym zakresie niż to uczyniono w zaskarżonej decyzji. W szczególności organ winien w sposób jasny uzasadnić, czy sytuacja finansowa i majątkowa, w jakiej znajduje się strona skarżąca, uzasadnia przyjęcie tezy o istnieniu przesłanki "ważnego interesu podatnika", a zwłaszcza "interesu publicznego" lub nie. Organ, prowadząc powtórnie postępowanie, powinien nadto ustalić, czy odmowa uwzględnienia wniosku strony nie spowoduje dodatkowych ciężarów dla finansów publicznych.

Zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Oznacza to, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd stwierdził, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia zasad postępowania w określonym wyżej zakresie.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).