Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 91/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Wojewoda Śląski na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 121, ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120, ze zm.), powołaną wyżej decyzją z dnia 4 października 2018 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...], oznaczonego jako działki nr [...] o powierzchni [...] i nr [...] powierzchni [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, [...] wniosły odwołanie. W jego uzasadnieniu zarzucono organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 8, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Ponadto w ocenie odwołującej się spółki Wojewoda [...] naruszył art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez nieuwzględnienie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie [...].

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Minister Inwestycji i Rozwoju stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnił, że decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Przypomniał, że w myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.

Organ II instancji stwierdził, że z treści powołanej księgi wieczystej wynika, że prawo własności przedmiotowych działek zostało ujawnione na rzecz Skarbu Państwa - Starosty [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2017 r., sygn. akt [...] stwierdzającego, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem [...] stycznia 2005 r. prawo własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki nr [...] powstałe z podziału działki nr [...]. Oznacza to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa, a tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej.

Równocześnie organ II instancji wyjaśnił, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest również to, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie [...] według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. W tej kwestii Minister wyjaśnił, jaką formą władania jest zarząd o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. Omówił także sposób rozumienia tego pojęcia w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99). Odwołując się do utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, organ wyjaśnił, że istnienia prawa zarządu nie można domniemywać, a decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Następnie organ odwoławczy omówił treść § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120, ze zm.) i wymienił rodzaje dokumentów, na podstawie których może nastąpić stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości.

Odnosząc omówione przepisy do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, Minister wskazał, że do wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków wnioskodawca załączył dokumenty potwierdzające, jego zdaniem, istnienie w rzeczonej dacie zarządu poprzednika prawnego wnioskodawcy na wskazanych gruntach, czyli decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] czerwca 1986 r., nr [...] o przekazaniu gruntu znajdującego się na terenie miasta [...], w tym m.in. działki nr [...] (z podziału której powstały działki nr [...]) w zarząd [...] Dyrekcji Okręgowej [...]. W ocenie organu odwoławczego decyzja ta nie może zostać uznana za dowód przesądzający o istnieniu po stronie odwołującego się prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości, bowiem została ona wydana zanim Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowego gruntu. Potwierdza to postanowienie w Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2017 r., sygn. akt [...] stwierdzające, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 2 stycznia 2005 r. prawo własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki nr [...].

Minister przywołał treść art. 3 oraz art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i wyjaśnił, że powództwo o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest w zasadzie jedynym sposobem wzruszenia tego domniemania, jednak jak wynika z akt sprawy nie zostały podjęte w tej sprawie jakiekolwiek czynności. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że Wojewoda słusznie uznał, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę nie mogą stanowić potwierdzenia spełnienie przesłanki prawa zarządu do gruntu Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r.

Na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka akcyjna [...].

W uzasadnieniu skargi zaskarżonej decyzji zarzucono:

I - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czyli art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. pomimo tego, że decyzja ta powinna zostać uchylona,

II - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czyli:

- art. 7, art. 8, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego oraz uznanie, że decyzja dotycząca ustanowienia opłat za zarząd nie stanowi dowodu na istnienie prawa zarządu,

- art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuwzględnienie, że w dniu 5 grudnia 1990 r. spełnione zostały przesłanki uwłaszczenia [...] przedmiotową nieruchomością,

- art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z dnia 28 lutego 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie, że grunty, które w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego [...] przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa,

- art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138, ze zm.) w związku z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (t.j. 2002 r. Dz. U. Nr 112, poz. 981, ze zm.) poprzez nieuwzględnienie, że przepisy prawa przewidywały wyposażanie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, a przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę oraz że z przepisów prawda wynika, że przedsiębiorstwo państwowe [...] gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa, jak również, że mienie [...] stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodzą środki będące w dyspozycji [...] w dniu wejścia w życie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów.

Mając powyższe zarzuty na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 121). Zgodnie z treścią tego przepisu w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.

W dniu 10 lutego 1998 r. zostało wydane rozporządzenie przez Radę Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120, ze zm.). Zgodnie z § 4 i § 5 tego rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.

Z uwagi na deklaratoryjny charakter decyzji uwłaszczeniowej zasadnicze znaczenie dla oceny jej prawidłowości ma stan prawny przedmiotowej nieruchomości istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych podstawą do stwierdzenia istnienia w tej dacie prawa zarządu konkretnej nieruchomości jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów: decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami o których mowa wyżej, może wezwać państwowe osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli natomiast wskazane wyżej dokumenty nie zachowały się, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).

Analizując akta sprawy w kontekście przywołanych wyżej przepisów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa.

Przede wszystkim wniosek skarżącego nie mógł być uwzględniony, ponieważ w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa. Jak bowiem wynika z treści księgi wieczystej nr [...] prawo własności przedmiotowych działek zostało ujawnione na rzecz Skarbu Państwa - Starosty [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2017 r., sygn. akt [...] stwierdzającego, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 2 stycznia 2005 r. prawo własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki nr [...] powstałe z podziału działki nr [...]. Oznacza to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa. W rozpatrywanej sprawie nie został zatem spełniony podstawowy warunek wynikający z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czyli przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Nie przeszła ona w tej sytuacji, w tej dacie z mocy prawa w użytkowanie wieczyste państwowej i komunalnej osoby prawnej. Brak jest zatem podstaw prawnych do uwzględnienie wniosku skarżącej spółki w tym zakresie.

Abstrahując od prawnych przeszkód w uwłaszczeniu skarżącej spółki, o których mowa powyżej, dodatkowo ze względu na postawione w skardze zarzuty wyjaśnić należy, że prawidłowo organy obu instancji uznały, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. po stronie skarżącej spółki prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu uwłaszczeniowym skarżąca spółka nie wylegitymowała się w stosunku do przedmiotowego gruntu jednym z dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Skarżąca spółka na dowód przysługiwania jej prawa zarządu do spornej nieruchomości powołała się na decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] czerwca 1986 r. nr [...] o przekazaniu gruntu znajdującego się na terenie miasta [...], w tym m.in. działki nr [...] (z podziału której powstały działki nr [...]) w zarząd [...] Dyrekcji Okręgowej [...]. W ocenie Sądu (a także organów orzekających) decyzja ta nie może zostać uznana za dowód przesądzający o istnieniu po stronie skarżącej spółki prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości, została ona bowiem wydana zanim Skarb Państwa stał się, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2017 r., sygn. akt [...], właścicielem przedmiotowej nieruchomości w trybie zasiedzenia. Fakt ten potwierdza odpowiedni wpis w księdze wieczystej nr [...]. W aktach sprawy nie natomiast żadnych innych dokumentów potwierdzających fakt, że na dzień 5 grudnia 1990 r. właścicielem działek nr [...] był Skarb Państwa. Władanie przez Skarb Państwa przedmiotową nieruchomością bez tytułu prawnego jest niewystarczające do uwłaszczenia jej na rzecz skarżącej spółki.

Podkreślić przy tym należy, że w odniesieniu do kwestii udokumentowania istnienia prawa zarządu na podstawie innych niż dokumenty środków dowodowych, dowody te mogłyby potwierdzić istnienie prawa zarządu tylko wtedy, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1998 r. Wobec tego wnioskodawca uwłaszczenia winien wykazać, że miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające określone prawo (zarząd, użytkowanie), które później zaginęły czy uległy zniszczeniu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 207/09, opubl. CBOSA).

W tej sytuacji przypomnieć jedynie należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego istnienia zarządu nie można domniemywać. O zarządzie lub użytkowaniu nie świadczy samo przeznaczenie gruntu lub wykorzystywanie gruntu pod infrastrukturę kolejową. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przyjął, że: "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99, ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.)." W uzasadnieniu ww. uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że od czasu uchylenia ustawą z 1960 r. o kolejach rozporządzenia Prezydenta RP z 1926 r. (ze zmianami) o utworzeniu przedsiębiorstwa [...], nie został uchwalony żaden akt prawny przyznający [...] nabycie prawa zarządu ex lege.

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko przyjęte w orzecznictwie sądowym, że o tytule prawnym do konkretnie oznaczonej nieruchomości nie mogą stanowić akty ogólne regulujące status przedsiębiorstwa, w sytuacji gdy nie zostało ustalone, aby zostały wydane decyzje uprawnionych organów państwowych do przekazaniu nieruchomości w zarząd lub użytkowanie przedsiębiorstwa. Akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa [...] oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mają charakter ogólnych aktów normatywnych i nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego W niniejszej sprawie PKP nie wykazało, aby dysponowało takim indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji administracyjnej, czy w formie umowy. W świetle art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny dotyczący tego mienia istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r. Przy tym zarząd powstały ex lege nie może istnieć bez ważnej i obowiązującej podstawy prawnej. W ocenie Sądu ustawa o kolejach z 1960 r. nie zawierała postanowień w zakresie określenia tytułu prawnego do nieruchomości posiadanych przez [...]. W szczególności nie potwierdzała prawa zarządu tego przedsiębiorstwa do jakichkolwiek gruntów. Oznacza to, że wolą ustawodawcy nie było utrzymanie dotychczasowego stanu prawnego nieruchomości posiadanych przez [...]. Z dniem uchylenia rozporządzenia z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa [...] (Dz. U. RP Nr 97, poz. 568) przez ustawę z 1960 r. uchylony został tytuł prawny (ustawowy) do zarządczego władania gruntami przez [...]. Tym samym [...] z dniem 8 grudnia 1960 r. utraciły zarząd nieruchomościami przyznany rozporządzeniem z 1926 r. Także ustawa z 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym [...] nie zawierała postanowień w zakresie ewentualnego przyznania [...] zarządu posiadanymi gruntami. Ustawa z 1989 r., jak i ustawa z 1991 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym [...] nakazywały uznać prawo [...] do wydzielonego mienia jedynie jako "gospodarowanie", a nie oznaczone prawo rzeczowe do konkretnej nieruchomości. Prawo zarządu [...] do spornej nieruchomości nie wynika również z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym [...] (Dz. U. Nr 26, poz. 138, ze zm.), zgodnie z którym mienie [...] stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, mienie to stanowią środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte przez [...] w toku jego dalszej działalności, [...] gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem zapewnia jego ochronę oraz racjonalne wykorzystanie oraz wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych. Z powołanego przepisu nie wynikało, aby miał on ustanawiać z mocy prawa zarząd na rzecz [...] w stosunku do konkretnych nieruchomości albo choćby potwierdzać ustanowiony uprzednio zarząd [...]. Zarząd ten musiał, jak to już wyżej wskazano, jednoznacznie wynikać z decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów szczególnych, regulujących gospodarowanie nieruchomościami państwowymi. Brak po stronie [...] tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości powoduje również (poza faktem braku tytułu własności na rzecz Skarbu Państwa na dzień 5 grudnia 1990 r.), że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 200 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu, powołane przez stronę skarżącą przepisy w żaden sposób nie kreują lub nawet nie potwierdzają prawa zarządu [...] w stosunku do konkretnych nieruchomości. Zarzut naruszenia przez organ powołanych przepisów uznać zatem należy za chybiony.

Nie jest również zasadny zawarty w skardze zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7, 8, 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Sąd uznał, że z analizy akt sprawy wynika, że kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone wnikliwie, z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Także w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa organ przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną i wyjaśnia tok rozumowania organu, który prowadzi do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Minister w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia prawidłowo wskazał również fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji.