Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 20/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 5 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia NSA Janusz Furmanek, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi B. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi D. J. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 54 lok. 6, kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu B. J. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi D. J. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 20/18

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej :k.p.a.; art. 83 ust. 4 , art. 28 ust. 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.)- dalej: u.s.u.s.; § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141 poz.1365) – dalej: rozporządzenie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], nr [...] orzekającą o odmowie umorzenia B. J. należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez płatnika za okres od listopada do grudnia 2013 r. oraz od lutego 2014 r. do czerwca 2017 r. , w łącznej kwocie 10.990, 90 zł w tym: składek w kwocie 9.720,90 zł, odsetek liczonych na dzień 18 lipca 2017 r. w kwocie 1.154,00 zł oraz kosztów upomnienia w kwocie 116,00 zł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 17 lipca 2017 r. B. J. wystąpił o umorzenie w/w składek wskazując na niemożność ich uregulowania, wynikającą z jego trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Z załączonego do wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości wynika, iż skarżący wraz z synem A. J. prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Z oceny jakościowej przedsiębiorcy wynika, iż spółka ta osiągnęła w roku 2015 - przychód 94.101 zł, koszty uzyskania przychodu 51.433 zł, dochód 42.668 zł; w roku 2016 - przychód 50.257 zł, koszty uzyskania przychodu 33.732 zł, dochód 16.525 zł; natomiast w I kwartale 2017 r. -przychód 9.581 zł, koszty uzyskania przychodu 9.512 zł, dochód 69 zł. Ponadto ze złożonego wniosku wynika, że przedsiębiorca nie posiada zarówno majątku firmowego, jak i prywatnego, posiada natomiast zobowiązania firmowe wynikające z tytułu zaległych składek, podatków oraz zobowiązań cywilnoprawnych. Skarżący oświadczył, że pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1.612 zł oraz osiąga dochody z tytułu prowadzonej działalności, które w I kwartale 2017 r. wynosiły około 910 zł miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem A. J., który także osiąga miesięczny dochód w kwocie około 910 zł z tytułu prowadzonej wspólnie działalności gospodarczej. Miesięczne łączne koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą około 3.350 zł, na które składają się koszty wyżywienia, środków czystości, leczenia, eksploatacji mieszkania, utrzymania pojazdu oraz ciążących na synu alimentów w kwocie 400 zł miesięcznie. Ponadto skarżący wskazał, iż na należnym mu świadczeniu emerytalnym urząd skarbowy dokonał zajęcia w następstwie czego, potrącana jest mu co miesiąc kwota 500 zł tytułem spłaty zaległości podatkowych. Spłaca także zaciągnięty kredyt bankowy w kwocie 418.000 zł , którego miesięczna rata wynosi 2.545 zł. Skarżący posiada zasądzone prawomocnymi wyrokami sądowymi wierzytelności u dłużników firmy, w łącznej kwocie 146.216 zł, jednakże postpowania egzekucyjne prowadzone celem ich wyegzekwowania zostały umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Efekty prowadzonych egzekucji komorniczych kształtują się na poziomie ca 5 %. Ponadto skarżący nie posiada zarówno majątku ruchomego jak i nieruchomości, czy też innych praw majątkowych, z których możliwe byłoby pokrycie przedmiotowych należności. Skarżący wskazał również na swoją trudną sytuację zdrowotną, z której wynika, że od 2012 r. cierpi na przewlekłą białaczkę limfocytową, przepuklinę pachwinową, rozszerzenie tętniakowe aorty brzusznej, nadciśnienie tętnicze oraz od 2008 r. nawracające depresje. Nie widzi jakiejkolwiek możliwości poprawy swojej sytuacji i wnosi o całkowite umorzenie zaległych należności.

Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia przedmiotowych składek. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ administracji wskazał, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami u.s.u.s., należności mogą być umorzone w całości lub w części jeśli uzna się, że są one całkowicie nieściągalne. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 i 978); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Natomiast w myśl art. 28 ust. 3 a ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141 poz. 1365), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b ustawy, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie organu mając na uwadze przedstawioną argumentację wnioskodawcy, jego stan majątkowy, rodzinny i zdrowotny, w sprawie nie wystąpiła żadna z określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. przesłanek całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Wręcz przeciwnie realizacja ciążących na skarżącym zaległości z tytułu składek została skierowana na drogę ich przymusowego wyegzekwowania, a prowadzone wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne jest skuteczne. Tym samym w sprawie nie wystąpiła żadna przesłanka uzasadniająca stwierdzenie całkowitej nieściągalności. W sprawie nie wystąpiła także żadna z przesłanek umorzenia należności pomimo braku ich nieściągalności, określona w § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., gdyż wysokość osiąganych przez skarżącego dochodów z tytułu otrzymywanego świadczenia emerytalnego oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jak również dochody uzyskiwane przez syna wnioskodawcy, z którym wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, pozwala w ocenie organu na uregulowanie zaległych należności. Strona nie wykazała również, iż na skutek strat materialnych bądź też klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, nie mogła opłacać należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż mogłoby ją to pozbawić możliwości dalszego prowadzenia działalności. Ponadto fakt osiągania przez stronę stałych dochodów z tytułu świadczenia emerytalnego, jak i fakt prowadzenia działalności gospodarczej nie pozwala na uznanie, że niewątpliwie poważny stan zdrowia skarżącego, pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ nie kwestionuje niewątpliwie złego stanu zdrowia wnioskodawcy, niemniej jednak powołane przez niego argumenty, czy obciążające budżet domowy wydatki związane z leczeniem, nie stanowią przesłanki przemawiającej za umorzeniem przedmiotowych należności. Organ wskazał także na możliwość uregulowania dochodzonych należności w formie ratalnym, co skutkowałoby wstrzymaniem naliczania odsetek od należności.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż wbrew stanowisku organu przedstawił stosowne dokumenty, z których jednoznacznie wynika, brak możliwości opłacenia zaległych składek bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny, a co wpisuje się w zapis § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. Ponadto skarżący wskazał, iż przedstawione w decyzji kwoty są dla niego niezrozumiałe, gdyż odbiegają od kwot, o których umorzenie wnosił. Zaktualizował nadto swoją sytuację materialną wskazując, iż za II kwartał 2017 r. prowadzona przez niego działalność gospodarcza przyniosła stratę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy rozstrzygniecie własne z dnia [...]. Organ ponownie wskazał, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane w przypadku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s.), a pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jedynie w sytuacji wystąpienia szczególnych okoliczności określonych przepisami prawa (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). W niniejszej sprawie zdaniem organu nie wystąpiła żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, określonych w sposób wyczerpujący w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Jak bowiem wskazano w stosunku do zobowiązanego prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne, co nie pozwala na stwierdzenie, iż w sprawie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności. Dalej organ wskazał, iż w sprawie nie wystąpiły również okoliczności uzasadniające ich umorzenie w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Z akt sprawy nie wynika bowiem, że przedmiotowe zadłużenie powstało wskutek strat materialnych wywołanych nadzwyczajnymi zdarzeniami losowymi wywołanymi przez czynniki zewnętrzne, czy też w następstwie klęski żywiołowej, co oznacza, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Natomiast, co do pozostałych przesłanek, określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia Zakład ponownie wskazał, iż skarżący jest osobą aktywną zawodowo, a ponadto uzyskuje stały dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego. Ponadto skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, który także osiąga dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wykazane przez stronę dochody gospodarstwa domowego , zestawienie miesięcznych wydatków, jak i fakt, że strona nie korzysta z pomocy społecznej , pozwalają w ocenie organu uznać, iż uregulowanie należności nie pozbawi skarżącego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego oraz jego rodziny. Ponadto, co istotne skarżący reguluje inne zobowiązania, w tym cywilnoprawne, które nie mogą być stawiane przed zobowiązaniami o charakterze publicznoprawnym. Byłoby to bowiem sprzeczne interesem społecznym. Tym samym w sprawie nie wystąpiły również przesłanki, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Odnosząc się natomiast do podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentacji, co do poniesionej w II kwartale 2017 r. straty , Zakład wskazał, iż kwestia ta pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Obowiązek opłacania składek powstaje bowiem z chwilą rozpoczęcia prowadzenia działalności i trwa do momentu jej zaprzestania, niezależnie od osiąganych przychodów lub też wykazywanych strat.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. J. ponownie zakwestionował stwierdzenie organu jakoby nie przedstawił żadnej dokumentacji, potwierdzającej zasadność umorzenia zaległych składek na podstawie §3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia. Wręcz przeciwnie z przedłożonej przez niego dokumentacji wprost wynika, że nie jest w stanie uregulować tych należności bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i jego rodziny. Ponadto zarzucił, że organ nie odniósł się do kwestii związanych z wątpliwościami, co do kwoty zaległych składek, o których umorzenie wnosił. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie argumentują, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r., III SA/Łd 20/18 starszy referendarz sądowy po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.

W złożonym w dniu 5 czerwca 2018 r., na rozprawie, załączniku do protokołu rozprawy, pełnomocnik skarżącego wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które to koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik przyznał, iż decyzja podejmowana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek należy do decyzji uznaniowych, niemniej jednak wymaga od organu administracji przeprowadzenia dokładnej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy, uwzględniającej konieczność zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych, w tym niezbędnego minimum socjalnego, pozwalającego osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu oraz wpływ, jaki na powyższe będzie miała konieczność spłaty należności. Zdaniem pełnomocnika skarżącego w przedmiotowej sprawie takich ustaleń organ nie przeprowadził. Ograniczając się jedynie do faktu, iż skarżący posiada stały miesięczny dochód z tytułu przyznanego świadczenia emerytalnego, z którego możliwym jest prowadzenie egzekucji zaległych składek, organ nie odniósł się w należyty sposób do sytuacji materialnej i osobistej skarżącego, w tym do kosztów utrzymania, jego stanu zdrowia, podeszłego wieku oraz wynikającej z powyższego konieczności leczenia oraz zapewnienia stałej opieki innej osoby, z uwagi na znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ponadto, nie dokonał analizy w/w kosztów w kontekście minimum socjalnego, które w roku 2017, dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego wynosiło 932,37 zł na osobę. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ administracji nie wyważył także słusznego interesu skarżącego, dając z nieznanych powodów prymat interesowi społecznemu. Z uwagi na powyższe naruszenia, odmowa umorzenia przedmiotowych należności jest w ocenie pełnomocnika przedwczesna i narusza przepis art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddano decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] orzekającą o odmowie uwzględnienia wniosku B. J. z dnia 17 lipca 2017 r. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez płatnika za okres od listopada do grudnia 2013 r. oraz od lutego 2014 r. do czerwca 2017 r., w łącznej kwocie 10.990, 90 zł w tym: składek w kwocie 9.720,90 zł, odsetek liczonych na dzień 18 lipca 2017 r. w kwocie 1.154,00 zł oraz kosztów upomnienia w kwocie 116,00 zł.

Natomiast podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.)- dalej: u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141 poz. 1365).

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie zaś do art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność tych składek zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.).

Cytowany powyżej art. 28 ust. 1 u.s.u.s., dopuszcza zatem możliwość umorzenia w całości lub w części przez ZUS należności z tytułu składek, z uwzględnieniem ust. 2-4, gdzie wyodrębniono dwie podstawy i odpowiadające im przesłanki umorzenia. Do pierwszej zaliczono sytuacje, w których występuje całkowita nieściągalność należności (ust. 2 i ust. 3), jeżeli w wyniku egzekucji nie uzyska się efektywnych kwot, zmniejszających zobowiązanie dłużnika.

W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odmiennie unormowano podstawę i przesłanki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Należności z tytułu składek od takich osób mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zawierającym upoważnienie do wydania przez właściwego ministra rozporządzenia do określenia szczegółowych zasad umarzania takich należności z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, sformułowano zalecenie w postaci brania pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia zostały uregulowane w powołanym wcześniej rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W § 3 ust. 1 rozporządzenia przewidziano możliwość umarzania składek pod warunkiem wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, bo pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i rodziny, w szczególności gdy zachodzą określone w pkt 1-3 przypadki, w tym gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Tak więc uwzględniając powyższe regulacje, w orzecznictwie podkreśla się, że przewidziane w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od całkowitej ich nieściągalności nie dotyczy ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek. Do nich zalicza się także przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie. Przy ich umarzaniu należy więc zawsze oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i rodziny przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej.

Rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mimo braku ich całkowitej nieściągalności podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w powołanym wyżej art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, Lex nr 368197, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09).

Podkreślić przy tym również należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w tym także ubezpieczenie zdrowotne, ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy ocenia, czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. lub art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem ww. należności. Jednak, nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek, nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji umorzenia zaległości organ działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego.

W kontekście przesłanek określonych w powołanym powyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. A zatem to strona w treści wniesionego wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania, powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. ZUS w toku postępowania, powinien natomiast wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 k.p.a. Oczywistym jest jednak fakt, że w toku takiego postępowania to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o zaistniałych przeszkodach w spłacie zadłużenia.

Ocena zebranego materiału dowodowego należy do organu prowadzącego postępowanie. Stosownie bowiem do treści art. 80 k.p.a., organ swobodnie ocenia dowody, ważne jest jednak, żeby stan faktyczny został oceniony na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Swoboda w ocenie dowodów nie oznacza dowolności. Przeprowadzony przez organ sposób rozumowania związany z ustalaniem stanu faktycznego sprawy na podstawie różnych, czasem sprzecznych ze sobą, zebranych w sprawie dowodów, przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, powinien być jasny, zrozumiały i oparty o zasady logiki.

Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie ZUS nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany wskazanymi powyżej zasadami określonymi w k.p.a., oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, który ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wybór tej konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że organ orzekający w niniejszej sprawie przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, dokonując wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przedłożonego przez stronę. Na tej podstawie wnikliwie i rzetelnie dokonał analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, czym wypełnił obowiązki wynikające z art. 7 k.p.a. polegające na podejmowaniu z urzędu lub na wniosek strony wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz z art. 77 § 1 k.p.a., który nakazuje organowi administracji zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Ponadto przed wydaniem decyzji zapewnił skarżącemu, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego sprawy.

Ze znajdującego się w aktach sprawy aktualnego na dzień składania wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości wynika, iż skarżący wraz z synem A. J. prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Z przedstawionej oceny jakościowej przedsiębiorcy wynika, iż spółka ta osiągnęła w roku 2015 - przychód 94.101 zł, koszty uzyskania przychodu 51.433 zł, dochód 42.668 zł; w roku 2016 - przychód 50.257 zł, koszty uzyskania przychodu 33.732 zł, dochód 16.525 zł; natomiast w I kwartale 2017 r. -przychód 9.581 zł, koszty uzyskania przychodu 9.512 zł, dochód 69 zł. Ponadto ze złożonego wniosku wynika, że przedsiębiorca nie posiada zarówno majątku firmowego, jak i prywatnego, posiada natomiast zobowiązania firmowe wynikające z tytułu zaległych składek, podatków oraz zobowiązań cywilnoprawnych. Skarżący oświadczył także, że pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1.612 zł oraz osiąga dochody z tytułu prowadzonej działalności, które w I kwartale 2017 r. wynosiły około 910 zł miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem A. J., który także osiąga miesięczny dochód w kwocie około 910 zł z tytułu prowadzonej wspólnie działalności gospodarczej. Miesięczne łączne koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego około 3. 350 zł, na które składają się koszty wyżywienia, środków czystości, leczenia, eksploatacji mieszkania, utrzymania pojazdu oraz ciążących na synu alimentów w kwocie 400 zł miesięcznie. Ponadto skarżący wskazał, iż na należnym mu świadczeniu emerytalnym urząd skarbowy dokonał zajęcia w następstwie czego, potrącana jest mu co miesiąc kwota 500 zł tytułem spłaty zaległości podatkowych. Spłaca także zaciągnięty kredyt bankowy w kwocie 418.000 zł , którego miesięczna rata wynosi 2.545 zł. Skarżący posiada zasądzone prawomocnymi wyrokami sądowymi wierzytelności u dłużników firmy, w łącznej kwocie 146.216 zł, jednakże postpowania egzekucyjne prowadzone celem ich wyegzekwowania zostały umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Efekty prowadzonych egzekucji komorniczych kształtują się na poziomie ca 5 %. Ponadto skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku ruchomego jak i nieruchomości, czy też innych praw majątkowych, z których możliwe byłoby pokrycie przedmiotowych należności. Skarżący wskazał również na swoją trudną sytuację zdrowotną, z której wynika, że od 2012 r. cierpi na przewlekłą białaczkę limfocytową, przepuklinę pachwinową, rozszerzenie tętniakowe aorty brzusznej, nadciśnienie tętnicze oraz od 2008 r. nawracające depresje. Z uwagi na brak jakiejkolwiek możliwości poprawy swojej sytuacji wnosił o całkowite umorzenie zaległych należności.

W ocenie Sądu, odnosząc powyższe okoliczności do treści art. 28 ust. 3 u.s.u.s. należało uznać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sposób uprawniony przyjął, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w pkt 1-6 powołanego przepisu przesłanek całkowitej nieściągalności należności. W szczególności, jak słusznie podnosi organ administracji, w stosunku do zaległych składek ciążących na skarżącym, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przysługuje prawo dochodzenia tych należności w drodze egzekucji administracyjnej, a prowadzone w tym przedmiocie postępowanie egzekucyjne jest skuteczne i na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie zostało zakończone.

Za prawidłowe w ocenie Sądu uznać również należało, odmowę umorzenia zaległości skarżącej na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 4 marca 2014 r., I SA/Gd 119/14 (www.cbois.nsa.gov.pl) stwierdził, że zadaniem w/w regulacji jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu mając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone.

Przy badaniu wystąpienia przesłanek z art. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia istotnym jest ocena aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego, a nie przyczyny powstania zaległości, zawinione, czy też subiektywnie niezawinione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., II GSK 832/10, www.cbois.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, z przedstawionych przez stronę dokumentów i okoliczności bezspornie wynika, że osiągane przez dwuosobowe gospodarstwo domowe skarżącego, które prowadzi wraz z synem, dochody przekraczają minimum socjalne, które jak słusznie wskazuje pełnomocnik skarżącego w roku 2017 wynosiło 932,37 zł na osobę. Tym samym wbrew twierdzeniu strony skarżącej w sprawie nie wystąpiła przesłanka umorzenia należności, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, to jest sytuacja gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając umorzenia zaległych składek, nie kierował się jedynie faktem otrzymywania przez skarżącego świadczenia emerytalnego, z którego możliwym jest dochodzenie przedmiotowych należności, lecz odniósł się do wszystkich dochodów gospodarstwa domowego skarżącego, na które składają się nadto dodatkowe dochody skarżącego oraz dochody jego syna, pozyskiwane z tytułu prowadzonej wspólnie działalności gospodarczej. Oceniając wystąpienie przesłanki umorzenia na podstawie w/w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia organ uwzględnił przedłożone przez stronę informacje, co do wysokości uzyskiwanych miesięcznie dochodów, miesięcznych kosztów utrzymania skarżącego i jego syna oraz innych wydatków związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu mieszkalnego, leczeniem, czy też regulowaniem innych, ciążących na skarżącym zobowiązań cywilnoprawnych. Odnosząc powyższe okoliczności do faktu, iż strona nie korzysta z pomocy społecznej, jak i nie przedstawiła jakiekolwiek dokumentacji, z której wynikałoby, że zarówno skarżący oraz pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie syn, nie mają zaspokojonych podstawowych potrzeb bytowych nie pozwala na stwierdzenie, iż w sprawie wystąpiła przesłanka umorzenia w oparciu o w/w przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Na zasadność powyższego stwierdzenia bez wpływu pozostają także podniesione argumenty, co do ujemnego bilansu prowadzonej działalności gospodarcze, czy też innych ciężących na skarżącym zobowiązań oraz posiadanych przez niego nieściągalnych wierzytelności. Jak słuszne bowiem wskazał organ administracji nierentowność prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowi okoliczności stanowiącej podstawę do umorzenia zaległych składek, gdyż obowiązek ich opłacania powstaje z momentem rozpoczęcia jej prowadzenia i trwa do momentu jej zakończenia, niezależnie od osiąganych przychodów, czy ponoszenia strat. Natomiast, co do ciążących na skarżącym innych zobowiązań cywilnoprawnych, regulowanych przez stronę na bieżąco, wskazać należy, iż ich publicznoprawny charakter oraz cele na jakie są przeznaczane, za uprawnione pozwala uznać stanowisko organu, iż umorzenie przedmiotowych zaległości stanowiłoby de facto działanie sprzeczne z interesem społecznym.

W sprawie nie wystąpiła także określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia przesłanka wystąpienia przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący jak już bowiem wcześniej wskazano otrzymuje stałe miesięczne dochody z tytułu przyznanego świadczenia emerytalnego. Ponadto wnosząc o umorzenie zaległych składek skarżący nie przedstawił jakiejkolwiek dokumentacji, z której wynikałoby, że jest całkowicie lub częściowo niezdolny do podjęcia pracy zawodowej bądź też dokumentu, z którego wynikałaby konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Sąd nie neguje przedstawionego stanu zdrowotnego skarżącego, chorób na jakie cierpi, jak i wynikającej z powyższego konieczności leczenia, niemniej jednak mając na uwadze fakt, iż skarżący nadal pozostaje aktywny zawodowo, stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowych należności na podstawie powołanego wyżej §3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W tym miejscu odnieść należy się również do przedstawionej w złożonym do akt sprawy załączniku do protokołu rozprawy z dnia 5 czerwca 2018 r. argumentacji pełnomocnika skarżącego, co do wieku zobowiązanego oraz wynikającej z powyższego konieczności korzystania przez skarżącego ze stałej opieki osoby trzeciej, z uwagi na znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji. W ocenie Sądu powyżej przedstawione stanowisko nie zostało w żaden sposób udokumentowane, a ponadto przeczy mu, powołany już wcześniej fakt, aktywności zawodowej skarżącego, pomimo niewątpliwie podeszłego wieku.

Bezspornym pozostaje także, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.

Tym samym w ocenie Sądu, nie można zatem przypisać organowi naruszenia prawa w zakresie, w jakim odmówił umorzenia należności z tytułu ubezpieczeń społecznych w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s., pozwalający w uzasadnionych przypadkach na umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Sformułowany w przepisie § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2013 r. katalog sytuacji pozwalających na umorzenie należności w "uzasadnionych przypadkach" wskazuje, że powinno mieć ono zastosowanie w sytuacjach naprawdę skrajnych. Wskazać przy tym należy, że nadanie treści pojęciu "uzasadnionego przypadku" w odniesieniu do konkretnej, indywidualnej sytuacji musi uwzględniać nie tylko interes zobowiązanego z tytułu składek, ale również interes publiczny.

Natomiast, co do podniesionego zarzutu skargi odnośnie "niezrozumiałych dla skarżącego kwot zaległych składek wskazanych w zaskarżonej decyzji, innych niż te, o których umorzenie występował" Sąd stwierdza, że w załączonych do akt sprawy aktach administracyjnych znajduje się tabelaryczne zestawienie ciążących na skarżącym należności z tytułu zaległych składek, w tym objętych przedmiotową decyzją należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez płatnika za okres od listopada do grudnia 2013 r. oraz od lutego 2014 r. do czerwca 2017 r. (k. 33-34 akt administracyjnych). Skarżący mając wątpliwości, co do wysokości ciążących na nim z powyższego tytułu należności, miał prawo zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, o czym został skutecznie zawiadomiony pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 lipca 2017 r. (k. 35 akt administracyjnych).

Mając to wszystko na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, iż materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Wskazać należy, że zasady ogólne k.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej. Przypomnienia bowiem wymaga, że to na wnioskodawcy, który domaga się umorzenia zaległych składek, ciąży obowiązek przedstawienia wszelkich okoliczności uzasadniających wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z jego żądaniem. ZUS rozpatrując wniosek o umorzenie zaległych należności nie jest bowiem zobowiązany do wyręczania strony i poszukiwania z urzędu dowodów wskazujących na zasadność jej twierdzeń. Rozpatrując przedmiotowy wniosek organ w sposób prawidłowy ocenił kwestię wystąpienia przesłanek przemawiających za umorzeniem należności skarżącego.

Ponadto, co należy podkreślić skarżący, w toku prowadzonego przed organem administracji postępowania był informowany o możliwości zawarcia układu ratalnego w spłacie zaległych składek, co skutkowałoby wstrzymaniem naliczania odsetek za zwłokę już od dnia złożenia wniosku o udzielenie takiej ulgi. Jednakże, jak wynika ze akt sprawy opcja taka była przez skarżącego z góry uznana za niemożliwą do spełnienia. Podkreślenia nadto wymaga, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżący może kolejny raz wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ z uwzględnieniem nowych okoliczności.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 w sprawnie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714).

ds