Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 582/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 § 1 pkt 3, art. 105, art. 127 §  1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi P. B. i E. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących P. B. i E. B. kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E. B. i P. B. jest decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...], którą – na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej w skrócie k.p.a. umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta [...] znak: [...] z dnia [...] listopada 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Uniwesytetowi [...] z/s w R. przy ul. [...] pozwolenia na budowę inwestycji p.n.: “budowa dwóch podpiwniczonych budynków Przyrodniczo-Medycznego Centrum Badań Innowacyjnych Uniwesytetu [...] wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., c.o., wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, elektrycznymi i niskoprądowymi /SAP, SSWiN, SKD, automatyki budynkowej – BMS, instalacji strukturalnej teletechnicznej/, przebudowa istniejącej i budowa nowej infrastruktury technicznej podziemnej, budowa wewnętrznych nawierzchni utwardzonych jezdnych, pieszo-jezdnych i chodników na działkach nr 514/7, 519/3, 520/6, 522/1, 523/1, 524/4 obr. 208 [...] przy ul. [...] w R. oraz budowę:

- sieci kanalizacji deszczowej na działkach nr 1/1, 2/10, 526/1, 524/1 obr. 208,

- przyłącza kanalizacyjnego od projektowanej studni kanalizacyjnej Sd4 zlokalizowanej na działce nr 519/3 obr. 208 do istniejącej studni kanalizacyjnej znajdującej się na działce nr 1788/1 obr.208,

-przyłącza kanalizacyjnego od projektowanej studni kanalizacyjnej D20 zlokalizowanej na działce nr 523/1 obr. 208 do istniejącej studni kanalizacyjnej D21 znajdującej się na działce nr 1788/1 obr. 208,

- sieci kanalizacji sanitarnej na działce 524/1, obr. 208,

- przyłącza gazowego na działkach nr 524/5 i 519/3 obr. 208,

- przyłącza wodociągowego na odcinku W1-W2 na działkach nr 524/5, 523/1, 514/7, 522/1, 1788/1 i 1788/2 obr. 208, a także na przebudowę:

- sieci c.o. i C.W.U. na działce nr 524/5 obr. 208,

- sieci wodociągowej na działce nr 524/5 (do punktu W2, zgodnie z planszą zagospodarowania terenu) obr.208 [...] w R.".

Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia wynika, że Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku Uniwesytetu [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wyżej opisanej inwestycji. W uzasadnieniu organ podał, że inwestor przedłożył projekt budowlany wraz z wymaganymi uzgodnieniami i opracowany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane wpisane na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Do wniosku dołączono opracowania obrazujące sposób oddziaływania projektowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości w zakresie nasłonecznienia i przesłaniania. Spełnione zostały warunki określone w § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunkow technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r., dotyczące wymaganego czasu nasłonecznienia i przesłaniania mieszkań w sąsiednich budynkach wielorodzinnych zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej. Lokalizacja inwestycji uznana została za zabudowę środmiejską. Wnioskodawca spełnił więc wszelkie warunki określone w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) – zwanej dalej w skrócie P.b., a przedmiotowa inwestycja jest zgodna z decyzjami o lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] maja 2009 r. ([...]) i z dnia [...] lipca 2009 r. ([...]).

Odwołanie od tej decyzji wnieśli E. B. i P. B., zastępowani przez adwokata B. W. z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego określonego we wniosku inwestora - Uniwersytetu [...].

Odwołujący zarzucili naruszenie art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 204 ust.5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., poprzez nieprawidłowe ustalenie, że E. B. oraz P. B. nie są stronami postępowania, a w efekcie pozbawienie ich możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego zapadła zaskarżona decyzja. Stwierdzili, że ich interes prawny wynika z faktu, że są oni współwłaścicielami lokalu nr 12 położonego w budynku przy ul. [...], usytuowanym na działce 517/1 obr. 208, jak również współwłaścicielami udziału w wysokości 8138/202287 części nieruchomości stanowiącej działkę nr 517/1 obr. 208, na której posadowiony jest w/w budynek (dla zarządu nieruchomością wspólną nie został powołany zarządca, wobec czego stronami w postępowaniu winni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości), zaś zarówno lokal, jak i nieruchomość znajdują się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu. Ich zdaniem, zrealizowanie planowanego budynku będzie miało bezpośredni wpływ na możliwość zagospodarowania działki nr 517/1 np. z uwagi na konieczność zachowania wymagań w zakresie lokalizacji nowych budowli

i budynków. Planowany na działce 519/3 budynek będzie usytuowany naprzeciwko okna znajdującego się w jednym z pomieszczeń lokalu nr 12 w budynku usytuowanym na działce 517/1, w związku z czym pomieszczenie to będzie znajdowało się w strefie przesłanianej przez planowany budynek. Drugi z planowanych budynków projektowany na działce nr 524/4 będzie znajdował się naprzeciwko okien jednego z pokoi w/w lokalu nr 12, w wyniku czego pomieszczenie to znajduje się w strefie, w której planowany obiekt będzie przesłaniał naturalne oświetlenie pomieszczenia. Nadto wykonanie w planowanej inwestycji podpiwniczenia budynku, jak i drogi pożarowej w granicy dzielącej działkę nr 519/3 z działką 517/1 może w sposób bezpośredni oddziaływać na budynek położony na działce nr 517/1. Fundamenty garażu podziemnego, nad którym znajduje się w/w budynek mieszkalny przebiegają w granicy dzielącej działkę 517/1 z działką 519/3 i prowadzenie prac polegających na usunięciu znacznej ilości gleby w celu wykonania podpiwniczenia planowanej inwestycji, w bezpośredniej bliskości fundamentów garażu podziemnego budynku, położonego na działce nr 517/1 może skutkować utratą oparcia dla istniejącego budynku i garażu podziemnego. Powołując się na § 204 ust. 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2012 r., podali, że wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu, lub obniżenia jego przydatności do użytkowania, zaś budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Zgodnie zaś z zatwierdzonym projektem budowlanym, na działce nr 517/1 obr.208 zaprojektowane zostały dwa przyłącza; energetyczny i prawdopodobnie (z uwagi na nieczytelność projektu) sieci teleinformatycznej. Tymczasem inwestor nie dysponuje żadnym prawem do wejścia na nieruchomość nr 517/1.

Odwołujący zarzucili również naruszenie art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez, zaniechanie organu administracji w zakresie dochodzenia do ustalenia prawdy obiektywnej, w kwestii zgodności ze stanem faktycznym złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością w postaci działki 1788/1 obr. 208, na cel urządzenia drogi dojazdowej do planowanej inwestycji, w sytuacji gdy Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] nie wyraziła zgody na korzystanie z działki nr 1788/1 na potrzebę urządzenia drogi dojazdowej do planowanej inwestycji, a w szczególności nie zawarła w tym zakresie żadnej umowy. Naruszenie art.77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez zaniechanie wykonania, stosownie do treści § 206 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego na działce nr 517/1, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającej oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego budynku, wezwania inwestora do przedłożenia opinii dotyczącej spełnienia dla planowanej inwestycji, wymogów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, z uwagi na planowane umieszczenie w bezpośredniej bliskości zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej urządzeń wentylacji mechanicznej i klimatyzacji oraz całkowite pominięcie dokonania ustaleń w powyższym zakresie przez wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nadto wskazali na błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż inwestor złożył zgodne ze stanem faktycznym oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością w postaci działki nr 1788/1 obr. 208 na cel urządzenia drogi dojazdowej w sytuacji, gdy inwestor takiego prawa do dysponowania nieruchomością na ten cel nie posiada.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał na art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego, lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny, lub obowiązek. Pojęcie strony, może zostać wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego. W przedmiotowym postępowaniu normę tę stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243 poz.1623 ze zm/ - zwanej dalej P.b. Z art. 28 ust. 2 P.b. jednoznacznie wynika, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przymiot strony posiadają wyłącznie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści, lub zarządcy nieruchomości, znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 20 P.b., to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W okolicznościach sprawy obszar oddziaływania obiektów, obejmuje nieruchomości: 514/7, 519/3, 520/6, 522/1, 523/1, 524/4, 1/1, 2/10, 526/1, 524/1, 1788/1, 524/5, 526/3, 1788/2, 517/1 obr. 208 w Rzeszowie.

Na podstawie zalegającego w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów Wojewoda ustalił, że objęta obszarem oddziaływania działka nr 517/1 obr. 208 położona w R., stanowi współwłasność A. K., A. K., E. B., P. B. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] i objęta jest księgą wieczystą nr [...]. Z zapisów dokonanych w w/w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. VII Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, że powyższa działka nr 517/1 położona w obr. 208 [...] w R. zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, którego zarząd częściami wspólnymi sprawuje Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] z siedzibą w R. Zatem nietrafny jest zarzut odwołujących, że "dla zarządu nieruchomością wspólną nie został powołany zarządca, wobec czego stronami w postępowaniu winni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości".

Organ odwoławczy powołując się na art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.

o spółdzielniach mieszkaniowych /Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116/ podał, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust.1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Powyższy przepis wyraża ogólną zasadę, że we wszystkich sprawach związanych z własnością lokali, które nie zostały odrębnie uregulowane w ustawie z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali. Organ wskazał na ograniczenia w stosowaniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali w spółdzielniach mieszkaniowych. Z cyt. wyżej przepisu wynika, że nie mają zastosowania przepisy rozdziału 4 ustawy o własności lokali, tj. rozdziału "zarząd nieruchomością wspólną" z wyjątkiem art.18 ust. 1 i art.29 ust. 1 i 1a. Przepis art. 18 tejże ustawy reguluje kwestię powierzenia sprawowania zarządu nieruchomością wspólną w drodze umowy. Z kolei art. 29 ust. 1 i 1a reguluje kwestię obowiązku prowadzenia ewidencji pozaksięgowej kosztów zarządu nieruchomością wspólną, zaliczek uiszczanych na pokrycie tych kosztów, rozliczeń z innych tytułów na rzecz nieruchomości wspólnej, a także wskazuje, iż okresem rozliczeniowym jest rok kalendarzowy. Wyłączenie stosowania przepisów o zarządzie zawartych w ustawie o własności lokali oznacza, że do zarządzania nieruchomością zastosowanie będą miały procedury spółdzielcze. Przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych nie wskazują, jakie uprawnienia przysługują zarządcy, o którym mowa w art. 27 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z jej art. 1 ust 7 w sprawach nieuregulowanych zastosowanie będą miały rozwiązania zawarte w ustawie z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze /Dz.U. z 2003 r. Nr 188, poz.1848/. Przepisy tej ustawy także nie rozstrzygają tej kwestii.

Powołując się na art. 48 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze, stanowiącego, że zarząd kieruje działalnością spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz organ podał, że ponieważ do zarządzania przez spółdzielnię mieszkaniową zastosowanie będą miały procedury spółdzielcze należy przyjąć, że spółdzielni mieszkaniowej działającej jako Zarządca, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, także przysługuje prawo reprezentowania właścicieli odrębnych lokali na zewnątrz. W przeciwnym wypadku działalność Spółdzielni nie byłaby zarządem, tylko administrowaniem. Skoro Spółdzielnia Mieszkaniowa sprawuje zarząd zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, to tym samym jest ona uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, niezależnie od tego, czy są oni członkami Spółdzielni, czy też nie. Organ zwrócił uwagę, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię, jako zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali, z wyjątkiem gdyby podjęta została przewidziana w przepisie art.241 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych przez większość właścicieli lokali w budynku, lub budynkach położonych w obrębie danych nieruchomości uchwała w zakresie ich praw i obowiązków oraz zarządu nieruchomością wspólną. W sytuacji podjęcia takiej uchwały status strony należałoby oceniać w oparciu o przepisy ustawy o własności lokali.

Wojewoda zwrócił uwagę, że pismem z dnia [...] stycznia 2012r. (znak: [...]) wystąpił do Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w Rzeszowie o udzielenie informacji, czy przez właścicieli lokali w budynku nr [...] położonym na nieruchomości nr 517/1 obr.208 w R. nie została podjęta opisana wyżej uchwała. W odpowiedzi Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w R. (pismem z dnia [...] stycznia 2012r.) poinformowała, że taka uchwała nie została podjęta i w odniesieniu do nieruchomości przy ul. [....], która stanowi współwłasność spółdzielni i dwóch osób fizycznych, Spółdzielnia wykonuje zarząd jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali.

Wobec powyższych ustaleń Wojewoda stwierdził, że Spółdzielnia jest stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Jako prawidłowe ocenił postępowanie Prezydenta Miasta [..., który przed wydaniem zaskarżonej decyzji dokonał analizy przedłożonego projektu budowlanego i uznał, że działka nr 517/1. obr. 208 znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji,

w związku z czym za stronę postępowania prawidłowo przyjął zarządcę przedmiotowej nieruchomości tj. Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w R. oraz A. K. i A. K. - współwłaścicieli mieszkania nr [...] znajdującego się na trzecim piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr 517/1 obr. 208. Przymiot strony nie przysługuje natomiast E. B. i P. B. Zarząd nieruchomością wspólną sprawuje Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w R. Posiadanie przez odwołujących części ułamkowej działki nr 517/1 nie może stanowić przesłanki do uznania ich za strony postępowania w przedmiotowej sprawie. E. B. i P. B. wywodzą swój interes prawny także z faktu, że planowany na działce 519/3 budynek będzie usytuowany naprzeciwko okna znajdującego się w jednym z pomieszczeń lokalu nr [...] w budynku usytuowanym na działce 517/1, w związku z czym pomieszczenie to będzie znajdowało się w strefie przesłanianej przez planowany budynek, natomiast drugi z planowanych budynków projektowany na działce nr 524/4 będzie znajdował się naprzeciwko okien jednego z pokoi w/w lokalu nr [...], w wyniku czego pomieszczenie to wg odwołujących znajduje się w strefie, w której planowany obiekt będzie przesłaniał naturalne oświetlenie pomieszczenia. Zdaniem organu odwoławczego ta okoliczność nie stanowi podstawy do przyznania odwołującym przymiotu strony. Analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że projektowana inwestycja nie niesie za sobą żadnych ograniczeń, w tym w szczególności w zakresie przesłaniania pomieszczeń mieszkalnych w w/w lokalu skarżących.

Z dokumentów zalegających w aktach (rzut I piętra) wynika, że w ścianie zewnętrznej budynku nr [...] w lokalu mieszkalnym nr [...], od strony budynku projektowanego na działce nr 519/3 znajduje się jeden otwór okienny. Natomiast

w ścianie zewnętrznej od strony budynku projektowanego na działce nr 524/2 znajdują się trzy otwory okienne. Otwór okienny znajdujący się od strony budynku na działce nr 519/3 jest oknem od pomieszczenia łazienki, którego nie można zaliczyć jako pomieszczenie mieszkalne. Cytując treść § 3 pkt 10, pkt 11, § 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r., organ podał, że wymagania określone w § 13 ww. rozporządzenia nie mają zastosowania pomieszczenia łazienki. Dalsze trzy otwory okienne zlokalizowane w ścianie zewnętrznej budynku nr [...], od strony budynku realizowanego na działce nr 524/4. są oknami od pomieszczeń sypialni. Z analizy przesłaniania opracowanej dla projektowanych budynków w stosunku do budynków sąsiednich wynika, że projektowany na działce nr 524/4 budynek o wysokości 14.96m (rys. nr A-25 w projekcie budowlanym) jest położony ścianą południowo-wschodnią w odległości 24,5 m od ściany budynku z oknami od lokalu mieszkalnego nr 12 E. B. i P. B. Oznacza to, że wysokość przesłaniania wynosząca 14m (mierzona do poziomu dolnej krawędzi okien budynku położonych na parterze) jest znacznie mniejsza niż odległość od budynku nr 4b zlokalizowanego na działce nr 517/1. Po zrealizowaniu obiekt nie będzie ograniczał dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt łudzi w lokalu mieszkalnym nr [...]. Powyższe ustalenia prowadzą do stwierdzenia, lokal mieszkalny nr [...] w budynku mieszkalnym nr [...] zlokalizowanym na działce nr 517/1 obr. 208 nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, a zatem odwołującym nie przysługuje status strony w prowadzonym postępowaniu, co skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego.

Na opisaną decyzję skargę do WSA w Rzeszowie złożyli E. B. i P. B., zastępowani przez adwokata B. W. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji, względnie o jej uchylenie i przekazanie organowi do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Skarżący decyzji zarzucili:

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 P.b. poprzez umorzenie postępowania, na skutek błędnego przyjęcia, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony postępowania w przedmiotowym postępowaniu, podczas gdy zarówno lokal stanowiący przedmiot ich odrębnej własności znajdujący się w budynku na działce nr 517/1 obr. 208 jak i nieruchomość wspólna, której są współwłaścicielami znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, co uzasadnia ich interes prawny podlegający ochronie;

- naruszenie art. 28 ust. 2 P.b. poprzez uznanie, że stroną jest zarządca nieruchomości nr 517/1 obr. 208 tj. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] z/s w R. Powołując się na wyrok NSA z dnia 23.01.2007 r., sygn. akt II OSK 206/06 wskazali, że w okolicznościach sprawy nie można uznać, że ww. Spółdzielni przysługuje, jako zarządcy nieruchomości status strony. Jako strony winna występować m. in. wspólnota mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...], jak również właściciele praw odrębnej własności lokali znajdujących się w ww. budynku.

Zdaniem skarżących w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, co skutkowało wadliwym umorzeniem postępowania odwoławczego. Podali, że są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym na działce nr 517/1 obr. 208 oraz współwłaścicielami udziału wynoszącego 8138/202287 części we współwłasności ww. działki. Z chwilą ustanowienia odrębnej własności lokalu na rzecz skarżących powstała wspólnota mieszkaniowa, która obejmowała ogół właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości. Ich zdaniem zarówno lokal, którego są współwłaścicielami jak i nieruchomość wspólna (która jest ich współwłasnością) znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, zatem winni występować jako strona postępowania. Podkreślili, że organ za stronę uznał współwłaścicieli lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] – A. K. i A. K., przy jednoczesnym braku uznania ich (skarżących) za stronę jako współwłaścicieli lokalu nr [...]. W poprzednio prowadzonym postępowaniu dotyczącym tej samej inwestycji zostali uznani za stronę postępowania (Wojewoda umorzył postępowanie ze względu na wycofanie wniosku przez inwestora). Zarzucili, że organy obu instancji nie podjęły próby prawidłowego wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu, który pozwoliłby określić krąg stron postępowania, nie wskazały na jakiej podstawie ustalono obszar oddziaływania i jakie przepisy prawa materialnego uwzględniono przy dokonywaniu ustalenia ww. obszaru. Zdaniem skarżących planowana inwestycja w sposób bezpośredni może oddziaływać na ich lokal mieszkalny oraz na konstrukcję garażu podziemnego budynku przy ul. [...]. Już samo wykonanie zabezpieczeń w postaci obwodowego układu ścian szczelinowych ("opaska") dla planowanego w bezpośrednim sąsiedztwie budynku, świadczy o istnieniu po ich stronie interesu prawnego. Nadto skarżący wskazali, że ich interes prawny uzasadnia także treść § 204 ust. 5 w zw. z § 206 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Naruszenie tych przepisów stanowi materialnoprawną podstawę uzasadniającą istnienie interesu prawnego.

W dalszej kolejności skarżący zakwestionowali sposób identyfikacji przez organ,

a w zasadzie jego brak, przeznaczenia pomieszczeń oraz sposobu ich wykorzystania w lokalu do nich należącym. Brak powołania dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń, powoduje konieczność zakwestionowania tych rozważań oraz rozważań organu dotyczących przesłaniania pomieszczeń. Zdaniem skarżących w przedmiotowym postępowaniu Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], jako zarządca (w umowie z dnia [...].06.2010 r. o ustanowienie odrębnej własności lokalu

i przeniesienia własności lokalu na rzecz skarżących, rep. A nr [...] ustalono, że Spółdzielni tej powierza się zarząd nieruchomością wspólną), nie była uprawniona do reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej, gdyż jest to czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania Uniwersytet [...], reprezentowany przez radcę prawnego D. S., wnosił o oddalenie skargi (pismo z dnia [...] sierpnia 2012 r.). Zdaniem uczestnika skarga E. B. i P. B. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem stanowisko skarżących jest całkowicie błędne oraz pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami, również bezzasadne są zarzuty skargi i ich uzasadnienie. Akcentuje przy tym, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu przysługuje Spółdzielni Mieszkaniowej [...], a nie skarżącym. W zaskarżonej decyzji wykazano szczegółowo, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż lokal skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanych obiektów Przyrodniczo – Medycznego Centrum Badań Innowacyjnych Uniwersytetu [...], a tym samym do uznania skarżących za stronę w/w postępowania. Zwrócono nadto uwagę niezależnie od argumentów natury prawnej, na charakter i rangę planowanej inwestycji. Jest to inwestycja celu publicznego "służąca najwyższym dobrom, czyli ochronie życia i zdrowia ludzi, przed którymi ustępują wszelkie inne dobra". Pozwoli w szczególności na realizację innowacyjnych projektów badawczych z różnych dziedzin medycyny, na poziomie światowym, pomogłaby w utworzeniu wydziału lekarskiego w ramach Uniwersytetu [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. Stosownie zaś do przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt (wydana decyzja) jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2012 r. co do jej zgodności z prawem, tj. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., który przewiduje możliwość wydania przez organ odwoławczy decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania (odwoławczego), przesłanek bezprzedmiotowości tego postępowania upatrywać należy na gruncie art. 105 k.p.a. i stanowią je: cofnięcie odwołania (art. 137 k.p.a.) oraz ustalenie w toku postępowania odwoławczego, że skarżący nie jest stroną (art. 127 § 1 k.p.a.).

Istotą stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji było to, że organ odwoławczy uznał, iż skarżący nie są stroną przedmiotowego postępowania, prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego jest nieprawidłowe, wobec czego zaskarżona decyzja została wydana w warunkach naruszenia przepisów postępowania: art. 138 § 1 pkt 3, art. 105 i art. 127 § 1 k.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przyznanie skarżącym statusu strony i rozpatrzenie odwołania musiałoby doprowadzić do wydania jednaj z decyzji wymienionych w art. 138 § 1 pkt. 1, 2 lub § 3 k.p.a. Zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy więc uznać za trafne.

Przede wszystkim należy wskazać, że stronami postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę są wyłącznie podmioty wymienione w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który to przepis stanowi lex specjalis w stosunku do art. 28 k.p.a. Powyższa regulacja prawna, ograniczająca zakres podmiotowy postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, wprowadzona została po to, by oprócz inwestora, brały w nim udział wyłącznie te pomioty, które w związku z prowadzeniem robót budowlanych doznają ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, do których mają tytuł prawny, bądź sprawują nad nimi zarząd, a zatem tylko podmioty, których interes prawny może być naruszony przez realizację nowej inwestycji budowlanej.

Stosownie więc do przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są jedynie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stąd też organ administracji architektoniczno – budowlanej, ustalając zakres podmiotowy postępowania, ogranicza się do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu.

Niesporne jest, że E. B. i P. B. są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego nr [...] (z prawem odrębnej własności lokalu) znajdującego się w budynku przy ul. [...], usytuowanym na działce nr 517/1, obr. 208 w R. oraz udziału w wysokości 8138/202287 w nieruchomości stanowiącej w/w działkę nr 517/1. Z ustaleń dokonanych zaskarżoną decyzją wynika również, że zarządcą nieruchomości przy ul. [...], stanowiącej współwłasność Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w Rzeszowie i dwóch osób fizycznych (w tym skarżących) zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 ze zm.), jest wspomniana wcześniej Spółdzielnia (uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, niezależnie od tego, czy są oni członkami spółdzielni, czy też nie), uznana za stronę przedmiotowego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Za stronę tego postępowania, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zostali również uznani A. K. i A. K. - współwłaściciele mieszkania nr [...] (III piętro) w budynku wielorodzinnym na działce nr 517/1.

Odmawiając natomiast skarżącym przymiotu strony postępowania organ odwoławczy stwierdził, że posiadanie przez nich części ułamkowej działki nr 517/1 nie może stanowić przesłanki do uznania ich za strony tegoż postępowania. Nadto podnoszone przez skarżących okoliczności, iż planowany na działce nr 519/3 budynek będzie usytuowany naprzeciwko okna jednego z pomieszczeń ich lokalu (nr [...], I piętro) w budynku na działce nr 517/1, w związku z czym pomieszczenie to będzie znajdowało się w strefie przesłanianej przez planowany budynek, natomiast budynek planowany na działce nr 524/4 będzie znajdował się naprzeciwko okien jednego z pokoi lokalu nr [...], co spowoduje, że pomieszczenie to znajduje się w strefie, w której planowany obiekt będzie przesłaniał naturalne oświetlenie tego pomieszczenia, nie dają podstaw do przyznania statusu strony, gdyż projektowana inwestycja "nie niesie za sobą żadnych ograniczeń", w szczególności w zakresie przesłaniania pomieszczeń mieszkalnych w w/w lokalu skarżących. Odwołano się przy tym do postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), tj. § 3 pkt 10 i 11, § 5 i 13 oraz analizy przesłaniania opracowanej dla projektowanych budynków w stosunku do budynków sąsiednich. Argumentacja ta, w ocenie Sądu, nie przemawia za trafnością stanowiska organu odwoławczego.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że o ile uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera w swej treści argumentację mającą przemawiać za posiadaniem przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...], to nie ma w nim jakiegokolwiek wyjaśnienia (ustaleń) podstaw uznania A. K. i A. K. za strony tego postępowania, a będących współwłaścicielami lokalu nr [...] w budynku na działce nr 517/1 oraz części ułamkowej działki nr 517/1, a więc legitymujących się podobnym – co i skarżący – prawem do lokalu (prawem odrębnej własności lokalu) w budynku usytuowanym na działce nr 517/1. Taka sytuacja nie jest do zaakceptowania. Oznacza, że w prowadzonym postępowaniu, jak i w wydanej w jego rezultacie decyzji organ dopuścił się naruszenia zasady postępowania administracyjnego określonej w art. 8 k.p.a., w orzecznictwie sądowym określonej także jako zasada lojalności państwa wobec obywatela (zob. wyrok TK z dnia 30.11.1988 r., sygn. akt K 1/88).

W doktrynie, zasada zaufania obywateli do państwa uznawana jest za klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania. Jest to bowiem zasada najszersza pod względem zakresu. Można w niej pomieścić bogaty katalog zasad ogólnych. Niewątpliwie bowiem pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa służy podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy czy szybkość postępowania organu (zob. G. Łaszczyca, A. Matan, Cz. Marzysz Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Kraków 2005).

Niewątpliwie może też być mowa o nieuwzględnieniu przez organ odwoławczy obowiązku równego traktowania stron (art. 32 ust. 1 zd. drugie Konstytucji RP), skoro co do posiadania przymiotu strony danemu podmiotowi (podmiotom), w świetle stanu normatywnego oraz faktycznego sprawy niniejszej, rozstrzygnął w istocie odmiennie.

Zasada, że właściciela lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności reprezentuje zarządca nieruchomości – w sprawie niniejszej jak ustalił organ odwoławczy Zarządcą nieruchomości nr 517/1 jest Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] – nie jest okolicznością, która wyklucza automatycznie możliwość wystąpienia właściciela odrębnego lokalu w charakterze strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Może to mieć miejsce jednak tylko wtedy, gdy wykaże on własny zindywidualizowany interes prawny. W sprawie niniejszej skarżący jako uzasadnienie żądania uznania ich za stronę przedmiotowego postępowania (dopuszczenia do udziału w charakterze strony postępowania) wskazali, że swój interes prawny wywodzą nie tylko z posiadanego tytułu prawnego obejmującego prawo odrębnej własności lokalu w budynku znajdującym się na działce nr 517/1 oraz cześć ułamkową tej działki, ale również z naruszenia § 204 ust. 5 w zw. z § 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. – w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Nie jest kwestyjne, że ekspertyza techniczna, o jakiej mowa w § 206 ust. 1 w/w rozporządzenia nie została wykonana, organ w tym zakresie – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji – nie przeprowadził własnej oceny. Jedynie biorąc udział w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę skarżący mają możliwość zgłaszania zastrzeżeń, wątpliwości, czy też uwag odnośnie zagrożenia (wpływu) planowanej inwestycji dla bezpieczeństwa użytkowników budynku na działce nr 517/1 (a więc również skarżących), w tym i na bezpieczeństwo konstrukcji garażu podziemnego w tym budynku, a więc podnoszenia takich okoliczności, które zapewnią ochronę ich interesu prawnego.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w ocenie organu odwoławczego skoro planowana inwestycja spełnia normy dotyczące "linijki słońca", to "nie niesie za sobą żadnych ograniczeń", w szczególności w zakresie "przesłaniania pomieszczeń mieszkalnych" w lokalu skarżących. Jednocześnie organ ten stwierdził jednoznacznie, że obszar oddziaływania projektowanych obiektów obejmuje m.in. działkę nr 517/1 obr. 208 w R. (zabudowaną budynkiem wielorodzinnym).

W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy niniejszej – co należy zaznaczyć – skarżący mają prawo wypowiedzenia się co do wyników przeprowadzonego badania (analizy), które ma wpływ na wynik sprawy, a więc wnieść również swoje zastrzeżenia bądź uwagi. Mogą tego jednakże dokonać, co oczywiste, tylko jako strony postępowania administracyjnego.

Nawet jeśli wyniki wspomnianej analizy potwierdzają spełnienie norm technicznych (określonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.), a zarazem więc i respektowanie normy prawnej wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego, to nie dają żadnych podstaw do wyciągnięcia wniosku i uznania, że skarżący nie mogą być stroną przedmiotowego postępowania. Tym samym nie było podstaw do wydania decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze, lecz należało rozpatrzyć odwołanie na zasadach określonych w art. 127 § 1 w związku z art. 138 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższe uwagi i rozważania Sądu.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c P.p.s.a, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję i stosownie do art. 152 tej ustawy orzekł o wstrzymaniu jej wykonalności.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął zgodnie z art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a