Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 875/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 13 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi L. o. na decyzję W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2017 roku Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

W. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. 25 stycznia 2016 r. i stwierdził u W. S. chorobę zawodową – pylicę płuc: pylico – gruźlicę, wymienioną w poz. 3 pkt 3 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzaniu w sprawie chorób zawodowych.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym.

W. S. w 1995 i 2011 roku był leczony z powodu gruźlicy płuc (bez potwierdzenia bakteriologicznego). W 2012 r. ze względu na progresję zmian radiologicznych został poddany rozszerzonej diagnostyce pulmonologicznej i skierowany na konsultację i diagnostykę radiologiczną. W dniach [...] czerwca 2012 – [...] lipca 2012 r. W. S. przybywał na leczeniu i badaniach w W. Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w P., gdzie stwierdzono, że istnieje u niego podejrzenie pylicy. Wobec powyższego został skierowany do W. Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L., gdzie w wyniku przeprowadzonego badania konsultacyjnego w Pracowni RTG Zakładu Diagnostyki Obrazowej Szpitala Miejskiego im. [...] Raszei w P. stwierdzono: "Obraz RTG poza podejrzeniem BBS (gruźlica) przemawia za Silicosis (pylica)".

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. stwierdził chorobę zawodową u W. S. w postaci "Pylicy krzemowej płuc", wymienionej w poz. 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Decyzja powyższa została jednak uchylona przez Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Ponownie rozpoznając sprawę, po uzupełnieniu materiału dowodowego o wyniki badań i pomiarów stężeń pyłów na stanowiskach pracy w Wydziale Odlewni [...] przeprowadzone w 1979 i 1982 roku przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w L., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. stwierdził u W. S. chorobę zawodową: pylico - gruźlicę.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że W. S. pracę w [...] Sp. z o. o. (poprzednio: [...]) rozpoczął w dniu [...] sierpnia 1970 r. jako formierz odlewnik-uczeń. Uczęszczając do Szkoły Zawodowej, a następnie Technikum Odlewniczego w P. równocześnie pracował jako formierz. Po ukończeniu nauki, od 1976 do [...] kwietnia 1980 r., pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w [...] jako formierz maszynowy. W tym okresie zatrudnienia, w latach 1977-1979 r., przez 17 miesięcy odbywał służbę wojskową.

W. S. od dnia [...] maja 1980 do dnia [...] maja 1984 r. był zatrudniony w Spółdzielni Inwalidów im. M. K. w L. na stanowisku niezwiązanym bezpośrednio z produkcją oraz narażeniem zawodowym na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę. W [...] ponownie został zatrudniony dnia [...] czerwca 1984 r. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło [...] września 2012 r. W tym okresie ponad 34 miesiące przebywał na zwolnieniu lekarskim. W. S. pracował w [...] na stanowiskach związanych z odlewnictwem: formierz ręczny, formierz maszynowy, szlifierz odlewów, rdzeniarz ręczny i maszynowy. Ogółem, uwzględniając nieobecność w pracy spowodowaną służbą wojskową oraz zwolnieniami z powodu choroby, przepracował ponad 33 lata. Praca skarżącego polegała m. in. na przygotowywaniu mas formierskich, wypełnieniu skrzynek formierskich, rozkładaniu, wybijaniu, oczyszczaniu, wykańczaniu modeli, obsłudze maszyn rdzeniarskich. Miejscem pracy był Wydział Odlewni. W trakcie pracy zawodowej był on narażony na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia: pyłu masy formierskiej i pyłu masy rdzeniowej, które zawierały wolną krystaliczną krzemionkę. Praca wykonywana przez skarżącego nie miała jednolitego charakteru, lecz istotne jest, że przy wykonywaniu tych prac narażony był na czynnik szkodliwy jakim był pył zawierający wolną krystaliczną krzemionkę.

[...] Sp. z o. o. w toku prowadzonego w 2013 i 2014 r. postępowania w sprawie podejrzenia u W. S. choroby zawodowej przedstawiła "Wyniki badań czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy w okresie zatrudnienia pracownika pana W. S. od 1997 r.". Wyniki tych badań pyłów wskazują iż zawartość wolnej krzemionki w pyle wynosiła od 6,30 do 10,40 %, stężenie pyłu całkowitego zawierającego wolną (krystaliczną) krzemionkę od 2% do 50% od 1,29 do 2,85 mg/m3 (najwyższe dopuszczalne stężenie [NDS] wynosi 4 mg/m3), stężenie pyłu respirabilnego wynosiło od 0,28 do 0,87 mg/m3 (najwyższe dopuszczalne stężenie [NDS] wynosi 1 mg/m3). Organ wskazał jednakże, że [...] Sp. z o. o. nie przedstawiła wyników badań stężeń pyłów na stanowisku W. S. z wcześniejszego okresu jego zatrudnienia w [...]. Zakład pracy w sporządzonej "Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" u W. S. stwierdził, że: "Z analizy okresów zatrudnienia w/w pracownika wynika, iż nie istniały czynniki, które mogłyby być przyczyną choroby zawodowej".

Organ I instancji podkreślił, że zgodnie z załącznikiem nr [...] do Świadectwa pracy z dnia [...] października 2012 r. sporządzonym przez [...] Sp. z o. o., W. S. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (z wyłączeniem okresów nieskładkowych wskazanym w świadectwie pracy z dnia [...] października 2012 r.) na stanowiskach: formierz ręczny (od [...] czerwca 1984 do [...] marca 1987 r.), kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji oraz dozór inżynieryjno-techniczny w oddziałach i wydziałach (od [...] kwietnia 1987 do [...] marca 1997 r.), oczyszczacz odlewów (od [...] marca 1997 do [...] maja 1997 r.), rdzeniarz (od [...] czerwca 1997 do [...] września 2012 r.), które to stanowiska były wymienione w przepisach prawnych związanych z świadczeniami z tytułu pracy w warunkach szczególnych i uciążliwych, gdzie definiuje się pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jako pracowników stale zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia.

Jak podkreślono, przeprowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. postępowanie dowodowe wykazało, iż w środowisku pracy W. S. występował czynnik szkodliwy dla zdrowia, jakim jest pył zawierający wolną krystaliczną krzemionkę.

W toku postępowania zwrócono się do W. Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. o przekazanie kopii wyników z badania histopatologicznego oraz konsultacji i diagnostyki radiologicznej z Poradni Konsultacyjnej Chorób Zawodowych oraz zwrócono się o wyjaśnienie, na jakiej podstawie rozpoznano pylicę krzemową i czy istnieje związek pomiędzy obecnością pyłu węglowego w miąższu płuca, a stwierdzoną w orzeczeniu lekarskim pylicą krzemową płuc.

W. Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. przekazało żądane wyniki badań oraz wyjaśniło, powołując się na poradnik dla lekarzy "Wszystko o pylicy płuc" pod redakcją prof. E. W.-K., że "Podstawą właściwego rozpoznania pylicy płuc zawsze stanowi pełnowymiarowe zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej:", a "do prawidłowej oceny radiograficznych zmian pyliczych w obrębie klatki piersiowej wykorzystywana jest Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy (International Labour Organization - ILO) z 1980 r.". W piśmie nie odniesiono się do wyjaśnienia związku pomiędzy obecnością pyłu węglowego w miąższu płuca, a stwierdzoną w orzeczeniu lekarskim pylicą krzemową płuc.

Mając powyższe na względzie Państwowy Powiatowy inspektor Sanitarny w L. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w [...] o udzielenie opinii dotyczącej orzeczenia lekarskiego nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej wydanego przez W. Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L..

Dnia [...] lutego 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. otrzymał pismo z Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. prof. [...] będące "Opinią uzupełniającą do orzeczenia [...] nr [...]". Z pisma tego wynikało, że w Instytucie Medycyny Pracy w [...] W. S. wykonano zdjęcie RTG, które jest podstawą rozpoznania pylicy krzemowej jako choroby pochodzenia zawodowego, a dla oceny zmian pylicznych wykorzystano klasyfikację Międzynarodowego Biura Pracy (International Labour Organization - ILO). W opinii Instytutu na wykonanym w Łodzi zdjęciu RTG "nie można jednoznacznie wykluczyć nakładających się zmian pyliczych, ale o niewielkim nasileniu (maks [...] q/r, tb wg klasyfikacji ILO)" niemniej "obraz radiologiczny nie daje podstaw do rozpoznania zawodowej pylicy krzemowej. By można było rozpoznać pylicę krzemową jako chorobę zawodową konieczne jest wykazanie obecności w miąższu płucnym zmian o gęstości przynajmniej 1/1 lub wyższej". Ponadto Instytut stwierdził, że: "na stanowiskach pracy badanego wartości NDS dla pyłu zawierającego WKK nie zostały przekroczone, co przy obecnym obrazie RTG stanowi dodatkowy dowód przemawiający przeciwko rozpoznaniu pylicy krzemowej pochodzenia zawodowego. Jednakże wspomnieć należy, że ustawodawca nie uzależnia rozpoznania pylicy jako choroby zawodowe od obowiązku wykazania przekroczeń normatywów higienicznych na stanowisku pracy".

Instytut Medycyny Pracy w swym piśmie skomentował również występowanie w miąższu płuca W. S. pyłu węglowego podnosząc, że stwierdzenie w obrazie histopatologicznym miąższu płuc złogów pyłu węglowego nie ma znaczenia diagnostycznego, ponieważ jest to badanie wysoce nieswoiste w diagnostyce pylic, zwłaszcza pylicy krzemowej.

Mając powyższe na względzie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. zwrócił się do W. Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. o ponowne zajęcie stanowiska w przedmiocie orzeczonej choroby zawodowej u W. S. uwzględniającej opinię uzupełniającą do orzeczenia wydaną przez instytut Medycyny Pracy w [...]. W odpowiedzi W. Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. podtrzymało swoją opinię dotyczącą rozpoznania pylicy płuc u W. S., potwierdzając opinię Instytutu dotyczącą trudności diagnostycznych wynikających z współistnienia w obrazie radiologicznym zmian pyliczych i gruźliczych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. zwrócił się następnie do W. Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. z zapytaniem, co w jego ocenie w toczącym się obecnie postępowaniu stanowiło podstawę do rozpoznania pylicy krzemowej płuc u W. S.. W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r., W. Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. stwierdziło, że rozpoznanie choroby zawodowej pylicy krzemowej płuc ustalono na podstawie wywiadu lekarskiego, badania przedmiotowego, wyników badań dodatkowych (pełnowymiarowe zdjęcie RTG klatki piersiowej, spirometria), przedstawionej dokumentacji medycznej (karty informacyjne i wyniki badań z W. Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii) i oceny narażenia zawodowego.

Klinika Chorób Zawodowych instytutu Medycyny Pracy w [...] analizując wyniki wykonanych badań, dokumentację medyczną oraz ocenę narażenia zawodowego nie znalazła podstaw do rozpoznania u W. S. choroby zawodowej pod postacią pylicy krzemowej płuc (poz. 3.1 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych), jednak wskazała, iż obraz RTG odpowiada zmianom swoistym w fazie przewlekłej - postać rozsiana, ze zmianami guzkowymi, włóknistymi i marskością płatów górnych, oczywiście przy takim obrazie nie można jednoznacznie wykluczyć nakładających się zmian pyliczych, ale o niewielkim nasileniu.

Biorąc pod uwagę rozbieżności w zakresie rozpoznania choroby u W. S. zawarte w orzeczeniu i opiniach W. Centrum Medycyny Pracy oraz opiniach instytutu Medycyny Pracy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. zwrócił się do W. Centrum Medycyny Pracy z prośbą o skierowanie W. S. na dodatkowe badania konsultacyjne do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] (dalej: "IMPiZŚ w [...]"). Na podstawie badań przeprowadzonych w dniach 11 – 14 sierpnia 2015 r. w IMPiZŚ w [...] rozpoznano u W. S. pylicę płuc pod postacią pylico-gruźlicy i wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2015 r., nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u W. S.: "Pylico-grużlicy" wymienionej w poz. 3.3 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Opinię i rozpoznanie choroby zawodowej u W. S. przez IMPiZŚ w [...] potwierdziła Poradnia Konsultacyjna Chorób Zawodowych i Profilaktyki W. Centrum Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r., wskazując iż zmiana punktu w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych, pozycja [...] (pylica u osoby z przebytą gruźlicą płuc), co zostało ujęte w uzasadnieniu WCMP i pozycja [...] (pylico-gruźlica) w orzeczeniu IMP w Sosnowcu są merytorycznie równoznaczne. Zważywszy iż w obydwóch orzeczeniach wskazano, że stwierdzona u W. S. pylica płuc powiązana jest z przebytą gruźlicą dlatego przyjęto "pylico-gruźlicę" (poz. 3.3 wykazu chorób zawodowych) jako rozpoznaną u W. S. chorobę zawodową.

Mając powyższe na względzie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. stwierdził u W. S. Pylicę płuc - Pylico-gruźlicę, a więc jednostką chorobową wymienioną w poz. 3 pkt 3 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła L. o.

Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] stycznia 2016 r. o stwierdzeniu choroby zawodowej u W. S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 09 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 521/16, uchylił zaskarżoną decyzję, wyjaśniając, że w niniejszej sprawie organy miały obowiązek zebrać materiał dowodowy wystarczający na stwierdzenie bądź wykluczenie którejś z chorób zawodowych wymienionych w rozporządzeniu. Dodatkowo wskazano, że w przypadku istnienia wątpliwości, co do sporządzonych opinii organ II instancji mógł je wyjaśnić zwracając się do medycznych jednostek orzeczniczych.

Ponownie rozpoznając sprawę W. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i stwierdził u W. S. chorobę zawodową – pylicę płuc: pylico – gruźlicę, wymieniona w poz. 3 pkt 3 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzaniu w sprawie chorób zawodowych.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że zwrócono się do W. Centrum Medycyny Pracy w P. z wnioskiem o dodatkową konsultację i wskazanie, które z wymienionych jednostek chorobowych (tj. pylica krzemowa, wymieniona w poz. 3 pkt 1 wykazu chorób zawodowych oraz pylico-gruźlica, wymieniona w poz. 3 pkt 3 wykazu chorób zawodowych) rozpoznano u W. S..

Lekarska jednostka orzecznicza I stopnia w opinii uzupełniającej z dnia [...] lutego 2017 r. stwierdziła, iż nie ma istotnego merytorycznego znaczenia, czy Państwowy Inspektor Sanitarny w decyzji stwierdzi pylicę krzemową (poz. 3 pkt 1 wykazu chorób zawodowych) i uzasadnieniem, że wystąpiła u osoby z przebytą gruźlicą czy pylico-gruźlicę (poz. 3 pkt 3 wykazu chorób zawodowych) z podobnym uzasadnieniem, ponieważ jest to "ta sama choroba u tej samej osoby". Zdaniem W. Centrum Medycyny Pracy w P. bardziej zrozumiała i czytelna wydaje się jednak w tym przypadku pylica krzemowa (poz. 3 pkt 1 wykazu chorób zawodowych).

Następnie, Inspektor Sanitarny zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w [...] z wnioskiem o dodatkową konsultację i zajęcie stanowiska w sprawie jednostki chorobowej, wymienionej w poz. 3 pkt 3 wykazu chorób zawodowych tj. pylico-gruźlicy. W opinii konsultacyjnej z dnia [...] kwietnia 2015 r. Instytut Medycyny Pracy w [...] wskazał, iż analiza wyników wykonanych badań, dokumentacji medycznej oraz ocena narażenia zawodowego nie dają podstaw do rozpoznania u W. S. choroby zawodowej pod postacią pylicy krzemowej (poz. 3 pkt 1 wykazu chorób zawodowych).

Kolejnym pismem z dnia [...] marca 2017 r. Instytutu Medycyny Pracy w [...] wyjaśnił, że wydanie dodatkowej konsultacji do orzeczenia lekarskiego może odbyć się tylko za pośrednictwem W. Centrum Medycyny Pracy w P., z którym Instytut ma zawartą umowę na świadczenia zdrowotne z zakresu medycyny pracy i w związku z powyższym odsyła przysłaną dokumentację. Organ przesłał akta sprawy do W. Centrum Medycyny Pracy w P. w celu ich przekazania do Instytutu Medycyny Pracy w [...]. W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2017 r. lekarska jednostka orzecznicza I stopnia wyjaśniła, iż Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] wydał w niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] września 2015 r., które jest podstawą do wydania decyzji przez Państwowego Inspektora Sanitarnego.

Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] maja 2017 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z wnioskiem o dodatkową konsultację i zajęcie stanowiska w sprawie jednostek chorobowych, wymienionych w wykazie chorób zawodowych pod poz. 3 pkt 1 (pylica krzemowa) oraz pod poz. 3 pkt 3 (pylico-gruźlica). W odpowiedzi z dnia [...] maja 2017 r. lekarska jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, iż większość wykazów chorób zawodowych w Europie i na świecie, w tym wykaz polski, wyodrębnia pylico-gruźlicę jako osobną pozycję. Współistnienie zmian gruźliczych i pyliczych w płucach może tak dalece zmieniać obraz radiologiczny płuc na zdjęciu RTG klatki piersiowej, że lekarska jednostka orzecznicza posługuje się wówczas rozpoznaniem pylico-gruźlicy i taka właśnie sytuacja ma miejsce w przypadku W. S.. Ponadto, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu wyjaśnił, iż z medycznego i orzeczniczego punktu widzenia nie znajduje żadnego uzasadnienia rozpoznawanie u W. S. dwóch chorób zawodowych, tj. zarówno pylicy krzemowej (poz. 3 pkt 1 wykazu chorób zawodowych), jak i pylico-gruźlicy (poz. 3 pkt 3 wykazu chorób zawodowych), gdyż w obu przypadkach chodzi o ten sam, jeden rodzaj zmian pyliczych (pylica krzemowa), wywołanych wdychaniem przez byłego pracownika pyłów zawierających wolna krystaliczną krzemionkę. W ocenie lekarskiej jednostki orzeczniczej II stopnia w przypadku pylico-gruźlicy zmiany w przebiegu pylicy krzemowej jedynie współistnieją ze zmianami o etiologii gruźliczej. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] września 2015 r. o rozpoznaniu u W. S. choroby zawodowej - pylico-gruźlicy.

Mając na względzie powyższe ustalenia organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł jak na wstępie, stwierdzając u W. S. chorobę zawodową – pylicę płuc: pylico – gruźlicę, wymieniona w poz. 3 pkt 3 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzaniu w sprawie chorób zawodowych.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] zastępowania przez zawodowego pełnomocnika wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia u W. S. choroby zawodowej.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 K.p.a. polegające na niepodjęciu wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia rozbieżności w zakresie ustalenia występowania choroby zawodowej, w tym poprzez nieuzyskanie dodatkowej konsultacji od Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi; art. 77 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w sprawie i pominięcie opinii Instytutu Medycyny Pracy w [...]; błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji polegający na nieuzasadnionym przyjęciu istnienia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rozpoznaną chorobą, a faktem świadczenia pracy przez W. S. w zakładzie skarżącej.

W uzasadnieniu skargi zwrócono przede wszystkim uwagę, że wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ponownie prowadzonym postępowaniu nie uzyskano opinii uzupełniającej jednostki orzeczniczej II stopnia, a więc Instytutu Medycyny Pracy w [...] Podkreślono, że wobec sprzecznych opinii W. Centrum Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy w [...] nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego ustalono, że W. S. zmarł w dniu 30 sierpnia 2017 r., a w jego miejsce wstąpili następcy prawni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – pylicę płuc: pylico – gruźlicę, wymieniona w poz. 3 pkt 3 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzaniu w sprawie chorób zawodowych.

Rozpoznając przedmiotową sprawę wskazać należy, że w niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 09 listopada 2016 r., sygn. IV SA/Po 521/16, uchylił decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2016 r., mocą której uchylono w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., z dnia [...] stycznia 2016 r. o stwierdzeniu choroby zawodowej u W. S. i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Jest to o tyle istotne, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W swoim orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, odnosząc się do wątpliwości Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, że zarówno pylica krzemowa jak i pylico-gruźlica są wymienione w wykazie chorób zawodowych, dotyczą płuc tylko wymienione są pod innymi pozycjami, co powoduje, że nie było podstaw do wyodrębnienia osobnego postępowania co do pylicy krzemowej płuc oraz pylico-gruźlicy. Jeżeli organ II instancji miał jakiekolwiek wątpliwości, co do sporządzonych opinii sam mógł je wyjaśnić zwracając się do medycznych jednostek orzeczniczych.

Innymi słowy, Sąd dopuścił możliwość wydania przez organ decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej oraz zobowiązał go do ewentualnego uzupełnienia postępowania dowodowego. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie zobowiązał jednak organu II instancji do uzyskania uzupełniającego orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w [...].

Okolicznością bezsporną w niniejsze sprawie pozostaje, że W. S. pracę w [...] Sp. z o. o. (poprzednio: [...]) rozpoczął w dniu [...] sierpnia 1970 r. jako formierz odlewnik-uczeń. Uczęszczając do Szkoły Zawodowej, a następnie Technikum Odlewniczego w P. równocześnie pracował jako formierz. Po ukończeniu nauki, od 1976 do [...] kwietnia 1980 r., pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w Leszczyńskiej Fabryce Pomp jako formierz maszynowy. W tym okresie zatrudnienia, w latach 1977-1979 r., przez 17 miesięcy odbywał służbę wojskową. Następnie od [...] maja 1980 do [...] maja 1984 r. był zatrudniony w Spółdzielni Inwalidów im. M. K. w L. na stanowisku niezwiązanym bezpośrednio z produkcją oraz narażeniem zawodowym na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę. W [...] ponownie został zatrudniony dnia [...] czerwca 1984 r. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło [...] września 2012 r. W tym okresie ponad 34 miesiące przebywał na zwolnieniu lekarskim. W. S. pracował w [...] na stanowiskach związanych z odlewnictwem: formierz ręczny, formierz maszynowy, szlifierz odlewów, rdzeniarz ręczny i maszynowy. Ogółem przepracował tam ponad 33 lata. W trakcie pracy zawodowej był on narażony na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia: pyłu masy formierskiej i pyłu masy rdzeniowej, które zawierały wolną krystaliczną krzemionkę. Co warte podkreślenia, również skarżąca na tym etapie postępowania nie kwestionuje powyższych ustaleń.

W ramach prowadzonego postępowania uzyskano orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. wydane przez W. Centrum Medycyny Pracy, Poradnia Konsultacyjna Chorób, gdzie stwierdzono pylicę krzemową płuc. Następnie, w dniu [...] lutego 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. otrzymał pismo z Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. prof. [...] będące "Opinią uzupełniającą do orzeczenia [...] nr [...]", gdzie podniesiono, że obraz radiologiczny nie daje podstaw do rozpoznania zawodowej pylicy krzemowej. By usunąć powstałe rozbieżności uzyskano orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] września 2015 r., wydane przez Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...], w którym rozpoznano u W. S. pylicę płuc pod postacią pylico-gruźlicy.

A więc w momencie orzekania przez organ II instancji, dysponował on w trzema orzeczeniami lekarskimi, w tym dwoma orzeczeniami jednostek orzeczniczych drugiego stopnia w rozumieniu rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, gdzie w dwóch spośród nich stwierdzono u skarżącego istnienie choroby zawodowej (orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. wydane przez W. Centrum Medycyny Pracy, Poradnia Konsultacyjna Chorób, gdzie stwierdzono pylicę krzemową płuc oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] września 2015 r., wydane przez Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...], w którym rozpoznano u W. S. pylicę płuc pod postacią pylico-gruźlicy) natomiast w jednym orzeczeniu nie stwierdzono powyższej choroby zawodowej (opinią uzupełniającą do orzeczenia [...] nr [...], gdzie podniesiono, że obraz radiologiczny nie daje podstaw do rozpoznania zawodowej pylicy krzemowej).

W ocenie Sądu, w sytuacji, w której organ dysponuje dwoma opiniami lekarskimi o stwierdzeniu choroby zawodowej, jego obowiązkiem jest stwierdzenie jej istnienia. Mieć bowiem należy na względzie, że stosownie do treści art. 235ą Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W powyższym zakresie istnieje związanie organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim, co oznacza, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej w istocie nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Wydane orzeczenia lekarskie - mające charakter opinii biegłych - wymykają się ocenie merytorycznej, a podlegają jedynie badaniu pod kątem logiki, spójności oraz prawidłowości uzasadnienia. W powyższym zakresie Sąd uznaje, że organ II instancji zasadnie stwierdził, w oparciu o dostępne orzeczenia lekarskie chorobę zawodową.

Odrębną kwestia, która wymagała doprecyzowania, był rodzaj choroby, gdyż w orzeczeniu lekarskim nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. wydanym przez W. Centrum Medycyny Pracy, Poradnia Konsultacyjna Chorób, stwierdzono u pylicę krzemową płuc natomiast w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] września 2015 r., wydanym przez Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu rozpoznano u W. S. pylicę płuc pod postacią pylico-gruźlicy.

Odnosząc się do powyższych wątpliwości organ uzyskał stanowisko Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z dnia [...] maja 2017 r., w którym lekarska jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, iż większość wykazów chorób zawodowych w Europie i na świecie, w tym wykaz polski, wyodrębnia pylico-gruźlicę jako osobną pozycję. Zwrócono jednak uwagę, że współistnienie zmian gruźliczych i pyliczych w płucach może tak dalece zmieniać obraz radiologiczny płuc na zdjęciu RTG klatki piersiowej, że lekarska jednostka orzecznicza posługuje się wówczas rozpoznaniem pylico-gruźlicy i taka właśnie sytuacja ma miejsce w przypadku W. S.. Ponadto, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] wyjaśnił, iż z medycznego i orzeczniczego punktu widzenia nie znajduje żadnego uzasadnienia rozpoznawanie u W. S. dwóch chorób zawodowych, tj. zarówno pylicy krzemowej (poz. 3 pkt 1 wykazu chorób zawodowych), jak i pylico-gruźlicy (poz. 3 pkt 3 wykazu chorób zawodowych), gdyż w obu przypadkach chodzi o ten sam, jeden rodzaj zmian pyliczych (pylica krzemowa), wywołanych wdychaniem przez byłego pracownika pyłów zawierających wolna krystaliczną krzemionkę. W ocenie lekarskiej jednostki orzeczniczej II stopnia w przypadku pylico-gruźlicy zmiany w przebiegu pylicy krzemowej jedynie współistnieją ze zmianami o etiologii gruźliczej. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w orzeczeniu lekarskim z dnia 24 września 2015 r. o rozpoznaniu u W. S. choroby zawodowej - pylico-gruźlicy.

W ocenie Sądu wyjaśnienia powyższe są spójne i logiczne, a tym samym eliminują powstałe w sprawie wątpliwości dotyczące choroby zawodowej, jaka mogła zostać stwierdzona u skarżącego. Tym samym wniesiona skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.