Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 679/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego", "organ odwoławczy" albo "organ II instancji"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] (dalej również jako: "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego" albo "organ I instancji" z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...]) nakazujące J. D. przedstawienie ekspertyzy technicznej: 1) wskazującej prawidłowe obciążenie instalacji fotowoltaicznej na budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr. ewid.[...] przy ul [...] w B. , gmina T. w kontekście występujących zagrożeń atmosferycznych (obciążenie wiatrem i śniegiem); 2 stwierdzającą czy instalacja fotowoltaiczna wraz z odpowiednim balastowaniem nie spowoduje przekroczenia stanu granicznego nośności konstrukcji dachu przedmiotowego budynku mieszkalnego w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia niniejszego postanowienia.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu [...] marca 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę instalacji fotowoltaicznej znajdującej się na dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego na dz. nr ewid.[...] przy ul. [...] w B. , gm. T. . Właścicielem przedmiotowego budynku a także inwestorem przedmiotowej instalacji jest J. D.. Jak ustalił organ I instancji przedmiotowa instalacja została zamontowana w listopadzie 2020 r. i składa się z: stelaży wykonanych z płaskowników, na których zamontowane są panele; 20 paneli fotowoltaicznych, betonowych płytek chodnikowych stanowiących balast podtrzymujący konstrukcję paneli oraz urządzeń przetwarzająco-sterujących. Na dachu budynku występuje zwarta konstrukcja o wymiarach 4 moduły na 5 modułów o długości modułu około 5,20 m każdy. Każdy z modułów obciążony jest 4-5 płytkami chodnikowymi o wymiarach 35 cm x 35 cm i wadze około 10-12 kg (jedna płytka). Konstrukcja nie jest przykręcona do poszycia dachu a instalacja jest monitorowana za pomocą kamer. Instalacja wykonana została przez A. F. posiadającego odpowiednie kwalifikacje. Jak oświadczył instalator montaż został wykonany z najwyższą starannością przy wykorzystaniu posiadanej wiedzy i umiejętności oraz zgodnie z zaleceniami producenta. Organ I instancji w trakcie kontroli nie stwierdził zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Do protokołu dołączone zostało m.in. pismo E. potwierdzające przyłączenie do sieci.

Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie instalacji fotowoltaicznej zamontowanej na budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w B. gm. T. .

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., znak: [...], organ I instancji nałożył na J. D. obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej stwierdzającej prawidłowość zamontowania instalacji fotowoltaicznej na budynku mieszkalnym zlokalizowanym na dz. o nr ewid.[...] przy ul. [...] w B. gm. T. , w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia niniejszego postanowienia, jednak postanowienie powyższe zostało uchylone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na J. D. obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej: 1) wskazującej prawidłowe obciążenie instalacji fotowoltaicznej na budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr. ewid.[...] przy ul P. w B. , gmina T. w kontekście występujących zagrożeń atmosferycznych (obciążenie wiatrem i śniegiem); 2) stwierdzającą czy instalacja fotowoltaiczna wraz z odpowiednim balastowaniem nie spowoduje przekroczenia stanu granicznego nośności konstrukcji dachu przedmiotowego budynku mieszkalnego w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia postanowienia.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. D..

Rozpoznając wniesione odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył w pierwszej kolejności treść art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej jako: "Prawo budowlane"), a następnie wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowa instalacja jest obciążona płytami chodnikowymi o wadze 10-12 kg. Natomiast jak można odczytać ze wskazań producenta sugerowany ciężar jednego balastu powinien wynosić około 25 - 27 kg. Oznacza to, że już na pierwszy rzut oka mamy do czynienia z niedociążeniem przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej. Organ II instancji wskazał, że dane przedstawiające informacje o wadze balastowania przedmiotowej instalacji są danymi ogólnie dostępnymi w na stronie internetowej producenta. Różnica pomiędzy wagą zastosowanego balastowania a balastowania sugerowanego przez producenta wynosi 15 kg, zatem bez wykonywania ekspertyzy technicznej nie można stwierdzić, czy przedmiotowa instalacja jest prawidłowo dociążona.

Organ odwoławczy podzielił opinię organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie zachodzą wątpliwości, co do prawidłowego obciążenia instalacji – istnieje zbyt duża dysproporcja pomiędzy wagą zastosowanego balastowania (płytki o wadze 10-12 kg), a balastowania sugerowanego (płytki o wadze 25-27 kg). Jednocześnie czynniki takie jak wysokość i ekspozycja budynku, strefy wiatrowe i śniegowe czy też ustawienie paneli fotowoltaicznych na dachu budynku nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie jaka powinna być waga i sposób rozmieszczenia balastu oraz wpływu instalacji wraz z odpowiednim dla takiej instalacji obciążeniem dachu. W ocenie organu odwoławczego, wątpliwości powyższe są w pełni uzasadnione. Znaczna różnica pomiędzy balastowaniem zastosowanym w przedmiotowej instalacji a sugerowanym przez producenta, może mieć wpływ nie tylko na prawidłowość obciążenia instalacji i jej stabilność na dachu, ale również na konstrukcję dachu, który oprócz utrzymania swego ciężaru i wytrzymałości na czynniki naturalne, musi wytrzymać ciężar instalacji i zastosowanego odpowiedniego balastowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedmiotowa ekspertyza techniczna wyjaśni czy wykonana instalacja nie stwarza zagrożenia dla budynku oraz innych obiektów. Jak wynika z dokumentacji przekazanej przez organ I instancji, jak i wskazuje pełnomocnik J. D., instalacja jest "zakotwiczona" poprzez położenie na aluminiowych kształtownikach pojedynczych płytek chodnikowych, co w warunkach coraz częściej występujących silnych wiatrów, może okazać się niewystarczające. Sam producent wskazuje, że obciążenie instalacji powinno zostać dobrane indywidualnie w zależności od miejsca zamontowania instalacji oraz wysokości budynku, na którym znajdować będzie się instalacja. Zatem nie można wykazać czy balastowanie zastosowane przez inwestora jest wystarczające, ponieważ inwestor nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na to, że w przedmiotowym budynku takie obciążenie płytkami 10-12 kg będzie wystarczające i zostało dopuszczone m.in. przez producenta. Wykonanie ekspertyzy technicznej ukaże jaką wagę powinno mieć zastosowane balastowanie, tzn. czy wystarczające okaże się balastowanie zastosowane przez inwestora, czy odpowiednie będzie balastowanie sugerowane przez producenta lub czy balastowanie będzie musiało być cięższe niż sugerowane. Ponadto należy podkreślić, że zastosowane przez inwestora balastowanie spowodowało, że konstrukcja dachu musi udźwignąć dodatkowy ciężar. Zatem określając wielkość balastowania należy również sprawdzić czy konstrukcja dachu przedmiotowego budynku jest przystosowana do udźwignięcia takiego ciężaru. Zatem konieczne i w pełni uzasadnione było żądanie przedstawienia ekspertyzy technicznej.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. D. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, podnosząc zarzut naruszenia:

1. art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, który w przedmiotowej sprawie nie daje podstaw do nałożenia na Skarżącego obowiązków w postaci sporządzenia ekspertyzy, ponieważ: zgodnie z powszechnie przyjętym przez doktrynę i orzecznictwo stanowiskiem, powołany przepis nie stanowi samodzielnej podstawy nałożenia na stronę obowiązku sporządzenia ekspertyzy, zawiera bowiem tylko ogólną dyspozycję, jednak każdorazowo organ winien powołać przepis szczególny będący podstawą nałożenia obowiązku w realiach rozpatrywanej sprawy; brak jest zagadnienia lub kwestii, której organ nadzoru budowlanego nie byłby w stanie rozstrzygnąć samodzielnie, przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, w szczególności brak jest jakichkolwiek "uzasadnionych wątpliwości'" co do jakości "wyrobów budowlanych" lub "robót budowlanych", a także "stanu technicznego obiektu";

2. art. 7, 8 § 1, art. 77 § 1 i 80 w zw. z 107 § 3 oraz 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a." w zw. z art. 126 oraz 144 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego wszechstronnego postępowania dowodowego, przy jednoczesnym niedostatecznym uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, a w szczególności: sformułowanie twierdzenia o niedociążeniu instalacji bez przeprowadzenia żadnych badań w tym zakresie; brak należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wewnętrzną sprzeczność wydanego przez organ I instancji postanowienia, w którym - pomimo pierwotnego braku zastrzeżeń co do podłączenia instalacji - sformułowano wnioski o oczywistym nieprawidłowym montażu instalacji fotowoltaicznej, a następnie ustalono, że organ nie dysponuje odpowiednią kompetencję i wiedzą w zakresie wymogów instalacyjnych, w szczególności nośności dachu; pominięcie okoliczności, że w trakcie przeprowadzonej kontroli przez pracowników organu nadzoru budowlanego instalator ustosunkowywał się do uwag kontrolujących o rzekomym niedostatecznym dociążeniu instalacji poprzez wyjaśnienie, że zalecenia balastowe (do których odnosili się kontrolujący) zostały sformułowane dla pojedynczych paneli fotowoltaicznych, nie zaś dla instalacji składającej się z kilku połączonych ze sobą paneli (jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie); brak przesłuchania instalatora, A. F., na okoliczności związane z prawidłowym dociążeniem instalacji, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że instalacja ta jest niedociążona i przerzucenie na skarżącego ciężaru dowodowego; brak przeprowadzenia oględzin przez organ II instancji i oparcie się wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji; przerzucenie na skarżącego ciężaru dowodowego w przedmiotowej sprawie, pomimo okoliczności, że pracownicy organów dysponują niezbędną wiedzą do ustalenia okoliczności wskazanych w postanowieniu, dysponują uprawnieniami budowlanymi do projektowania i kierowania robotami budowlanymi, a nadto biorą udział w pracach komisji do ustalenia przyczyn i okoliczności katastrof budowlanych; brak weryfikacji przez organ odwoławczy możliwości ustalenia okoliczności wskazanych w postanowieniu w drodze samodzielnych czynności pracowników organu nadzoru budowlanego; przerzucenie na skarżącego ciężaru dowodowego w przedmiotowej sprawie, pomimo okoliczności, że do zadań organów nadzoru budowlanego należy rzetelna ocena przebiegu procesu budowlanego obejmującego dużo bardziej skomplikowane zagadnienia aniżeli porównanie obciążenia dachu wywołanego zamontowaniem instalacji oraz nośności konstrukcji dachowej; przerzucenie na skarżącego ciężaru dowodowego w przedmiotowej sprawie, pomimo okoliczności, że organ winien w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie dowodowe we własnym zakresie, w tym poprzez zwrócenie się bezpośrednio do biegłego o wydanie opinii, jeżeli w ocenie organu zachodzi potrzeba pozyskania wiadomości specjalnych przekraczających jego możliwości;

3. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z 144 K.p.a. w zakresie, w jakim organ odwoławczy mimo oczywistego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2021 r., mimo koniczności jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – wydruku ze strony internetowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa celem wykazania okoliczności, że w organach nadzoru budowlanego pozostają zatrudnione osoby dysponujące wiedzą i kwalifikacjami do ustalenia okoliczności wskazanych w postanowieniu oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi szczegółowo opisano podnoszone zarzuty, odwołując się w tym zakresie do orzecznictwa sadów administracyjnych.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Okoliczności faktyczne sprawy nie są przez strony kwestionowane – okolicznością bezsporną pozostaje, że skarżący wykonał roboty polegające na zamontowaniu instalacji fotowoltaicznej na dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego na dz. nr ewid.[...] przy ul. [...] w B. , gm. T. . Przedmiotowa instalacja została zamontowana w listopadzie 2020 r. i składa się z: stelaży wykonanych z płaskowników, na których zamontowane są panele; 20 paneli fotowoltaicznych, betonowych płytek chodnikowych stanowiących balast podtrzymujący konstrukcję paneli oraz urządzeń przetwarzająco-sterujących. Na dachu budynku występuje zwarta konstrukcja o wymiarach 4 moduły na 5 modułów o długości modułu około 5,20 m każdy. Każdy z modułów obciążony jest 4-5 płytkami chodnikowymi o wymiarach 35 cm x 35 cm i wadze około 10-12 kg (jedna płytka). Konstrukcja nie jest przykręcona do poszycia dachu, a instalacja jest monitorowana za pomocą kamer. Instalacja wykonana została przez A. F. posiadającego odpowiednie kwalifikacje.

Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki do skorzystania z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i nałożenia na skarżącego obowiązku przedstawienie ekspertyzy technicznej: 1) wskazującej prawidłowe obciążenie instalacji fotowoltaicznej na budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr. ewid.[...] przy ul P. w B. , gmina T. w kontekście występujących zagrożeń atmosferycznych (obciążenie wiatrem i śniegiem); 2 stwierdzającej czy instalacja fotowoltaiczna wraz z odpowiednim balastowaniem nie spowoduje przekroczenia stanu granicznego nośności konstrukcji dachu przedmiotowego budynku mieszkalnego w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia niniejszego postanowienia.

W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

Należy zwrócić uwagę, że przepis ten został zamieszczony w rozdziale 8 Prawa budowlanego, zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego". Jest to rozdział obejmujący przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie powyższego przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i procesowy i powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi ustawy Prawo budowlane. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przepis art. 81c Prawa budowlanego nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2016/98, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").

Sąd podziela stanowisko, że przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu faktycznego obiektu budowlanego, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie, wykorzystując własną wiedzę i środki, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 991/19, CBOSA). Co więcej, z uwagi na użycie w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy", zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej czy ekspertyzy, jak i uzasadnienie podjętych działań w trybie tego, przepisu muszą być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymagają wyczerpującego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10, CBOSA). Skorzystanie z rozwiązania zawartego w powyższym przepisie musi być powodowane uzasadnionymi wątpliwościami, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Rozwiązanie to daje organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek, lecz o charakterze kwalifikowanym.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że wbrew zarzutom skargi art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego mógł zatem znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Inną kwestą pozostaje natomiast zagadnienie istnienia przesłanek do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej.

W powyższym zakresie Sąd podziela stanowisko organów, że w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości, co do wykonanych robót budowlanych. I tak, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowa instalacja jest obciążona płytami chodnikowymi o wadze 10-12 kg, przy czym ze wskazań producenta sugerowany ciężar jednego balastu powinien wynosić około 25 - 27 kg. Skarżący co prawda wskazuje, że obciążanie balastem o wadze 10 – 12 kg dotyczy pojedynczego moduły, a nie ich grupy, jednakże nawet pobieżna ocena dokumentacji zdjęciowej (k. 48 – 50 akt organu I instancji), powoduje w ocenie Sądu wątpliwości, co do prawidłowości dociążenia instalacji balastowej. Doszło bowiem do powstania sytuacji, w której skarżący – na płaskim dachu budynku mieszkalnego położonego na terenie zabudowy mieszkaniowej, zrealizował instalację fotowoltaiczną, której jedynym przytwierdzeniem do podłoża są płyty chodnikowe, a różnica pomiędzy wagą zastosowanego balastowania, a balastowania sugerowanego przez producenta wynosi 15 kg. Co charakterystyczne, pełnomocnik skarżącego wskazuje, że na terenie, na którym zrealizowano inwestycję znajduje się niskiej strefie wiatrowej oraz obciążenia śniegiem, co w jego ocenie powoduje możliwość dokonania samodzielnej oceny prawidłowości zastosowanego balastu przez organy nadzoru budowlanego. Pomija tym samym kwestię nagłych zdarzeń pogodowych, coraz częściej obserwowanych na terenie Polski, jak również nie przedstawia żadnych samodzielnych wyliczeń dotyczących prawidłowości zastosowanego balastu opierając się jedynie na danych producenta, pomimo że sam producent wskazuje, że obciążenie instalacji powinno zostać dobrane indywidualnie w zależności od miejsca zamontowania instalacji oraz wysokości budynku, na którym znajdować będzie się instalacja.

Zdaniem Sądu wniosek organu odwoławczego, że czynniki takie jak wysokość i ekspozycja budynku, strefy wiatrowe i śniegowe, czy też ustawienie paneli fotowoltaicznych na dachu budynku nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie jaka powinna być waga i sposób rozmieszczenia balastu, a w konsekwencji, jaki jest wpływ instalacji wraz z odpowiednim dla takiej instalacji obciążeniem na obciążenie dachu, uznać należy za prawidłowe. Zdaniem Sądu wszystkie powyższe okoliczności wskazują na istnienie "uzasadnionych wątpliwości" w rozumieniu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego uzasadniających nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, która umożliwia odpowiedź na pytanie, czy wystarczające jest balastowanie zastosowane przez inwestora, czy odpowiednie będzie balastowanie sugerowane przez producenta, czy też balastowanie będzie musiało być cięższe niż sugerowane, jak również jaki jest będzie wpływ balastu na konstrukcję budynku.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że zgromadzony w sprawia materiał dowodowy był wystarczający dla jej rozpoznania. I tak, brak było podstaw do dokonania ponownych oględzin przez organ odwoławczy (stan faktyczny nie uległo bowiem zmianie), jak również przesłuchania wykonawcy, który nie posiada wiedzy z zakresu budownictwa, a jedynie uprawnienia z zakresu sieci elektroenergetycznych (co zresztą podniesiono w samej skardze). Za niezrozumiałe uznać należało również zarzuty, wskazujące, że w skoro protokole kontroli nie wskazano, aby istniał stan zagrożenia życia i mienia ludzi, to brak było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd zauważa, że protokół kontroli stanowi jedynie procesowe odzwierciedlenie czynności procesowej jaką są oględziny (kontrola nieruchomości). Nie jest on zatem dla organów oraz dla stron wiążących, gdyż dopiero ocena protokołu prowadzi do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Przechodząc wreszcie do zarzutu związanego z obowiązkiem samodzielnego dokonania stosownych obliczeń przez pracowników nadzoru budowlanego, Sąd zauważa, że istotnie osoby zatrudnione w organach nadzoru budowlane posiadają wiedzę z zakresu budownictwa, co jest zrozumiałe i niezbędne dla realizowania przez nich celów ustawowych. Nie oznacza to jednakże, jak chce tego pełnomocnik skarżącego, aby pracownicy powyżsi byli obowiązani do dokonywania skomplikowanych i angażujących czasowo obliczeń w miejsce inwestora. Jakkolwiek pracownicy inspektoratów nadzoru budowlanego dysponują wiedzą techniczną niezbędną do oceny stanu technicznego obiektów budowlanych, to jednak kompleksowa ocena prawidłowości zastosowanych obciążeń oraz ich wpływu na przedmiotowy budynek wykracza poza zakres ich obowiązków. Przeprowadzenie badań i pomiarów, które charakteryzują się wysokim stopniem skomplikowania i czasochłonności, wykracza bowiem poza ich kompetencje ustawowe, do których należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 81 ust. 1 lit c Prawa budowlanego). Jest to więc nadzór i kontrola, a nie dokonywanie czynności w miejsce inwestora. Co więcej, zważyć należy, że skarżący, jako inwestor, ponosi ryzyko związane z prawidłowością wykonanych robót budowlanych, w tym w szczególności zastosowania rozwiązań technicznych zapewniających ochronę zdrowia i mienia. Innymi słowy, realizując daną inwestycję inwestor musi się liczyć, z określonymi konsekwencjami wynikającymi z ustawy Prawo budowlane, w tym chociażby obowiązkiem dostarczania ekspertyzy o jakiej mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzania okoliczności wymienionych w powyższym przepisie, co jak wyżej wskazano, ma w niniejszej sprawie miejsce.

Podsumowując dotychczasowe rozważania przyjąć należy, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające nałożenia na skarżącego obowiązku, o jakim mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo budowlane oddalił skargę.