Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1022/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.101a ust.1, 101 ust.2a
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art.32 ust.1
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. Z. na czynności Wójta Gminy w przedmiocie zaniechania wywieszenia obwieszczenia o wyłożeniu raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oddala skargę.


UZASADNIENIE

M.Z., działając w imieniu własnym oraz na podstawie upoważnienia, wezwała w dniu 12 września 2006 r. Wójta Gminy do usunięcia naruszenia prawa mieszkańców Gminy i właścicieli nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie składowiska odpadów w A., miejscowość B. w celu umożliwienia składania wniosków i uwag do raportu oceny oddziaływania na środowisko. Naruszenie prawa polegało zdaniem wzywającej na tym, że obwieszczenie Wójta umieszczone było jedynie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w dniu 17 marca 2006 r., przez co nie zostało podane do publicznej wiadomości w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia na gruncie art. 3 pkt 19 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62, poz. 627 ze zm.) .

Wójt Gminy pismem z dnia 12 października 2006 r. poinformował M. Z. o odmowie uwzględnienia jej wniosku o usunięcie naruszenia prawa, wskazując na to, że obowiązki informacyjne określone w art. 32 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 129, poz. 902) zostały spełnione zarówno co do miejsca obwieszczenia jak i 21-dniowego terminu. Wskazał na fakt, iż informacja, opisująca szczegółowo samo przedsięwzięcie jak i raport o jego oddziaływaniu na środowisko, zawierała także informację o możliwości składania uwag i wniosków w sekretariacie Urzędu Gminy w okresie 21 dni od podania obwieszczenia do publicznej wiadomości. Obwieszczenie umieszczone było na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy (17 marca - 21 kwietnia 2006 r.), w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy (od 17 marca 2006 r. i znajduje się w nim w dalszym ciągu w dniu kierowania niniejszego pisma) oraz przy wjeździe na składowisko odpadów. To ostatnie, mające miejsce w dniach 20 marca - 22 kwietnia 2006 r. spełnia warunki ogłoszenia w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia.

M.Z. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na dokonane czynności prawne i faktyczne naruszające prawa osób trzecich, powołując się na art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. nr 142, poz. 1591 ze zm.) wskazała na zaniechanie obowiązku należytego wywieszenia obwieszczenia o wyłożeniu Raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z zapleczem technologicznym i administracyjno-socjalnym na terenie istniejącego składowiska odpadów "[...]" w miejscowości B-Z., gmina [...] w pobliżu miejsca planowanej inwestycji, co uniemożliwiło mieszkańcom wsi B., P. M., Z. wykonanie prawa do wniesienia stosowanych uwag i wniosków do raportu. Zarzucając naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 19 ustawy Prawo ochrony środowiska, działu V tej ustawy oraz art. 7 i art. 8 kpa, wnosi o nałożenie przez sąd "należytego i prawidłowego obowiązku" wywieszenia obwieszczenia oraz o przywrócenie prawa do wniesienia uwag i wniosków do raportu. W uzasadnieniu skargi wskazuje na przypadkowe zetknięcie się z obwieszczeniem o wyłożeniu raportu we wrześniu 2006 r. Jak wskazuje strona skarżąca, obwieszczenie to było "rzekomo wywieszone" od dnia 17 marca do 21 kwietnia 2006 r., co spowodowało zażądanie wyjaśnień od pracownika Urzędu Gminy. Następnie powołuje się na treść art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy, wskazując, iż organ powinien "tak prowadzić postępowanie, aby każdy, kto mieszka w pobliżu miejsca planowanej inwestycji mógł się zapoznać z informacją (obwieszczeniem)". Wskazuje także na możliwość pozornego zawiadomienia o wyłożeniu raportu przez ogłoszenie "w najmniej poczytnej prasie". Podnosi także, iż mimo wyjaśnień Wójta Gminy o dochowaniu formalności, stwierdza, że przy wjeździe na składowisko odpadów "[...]" nie ma żadnej tablicy ogłoszeń.

Organ w odpowiedzi na skargę, wnosi o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazuje na wykonanie obowiązków określonych w art. 32 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz na zachowanie trybu określonego w dziale V tej ustawy. Podnosi, iż

informacja podana została do publicznej wiadomości także na stronie internetowej, wraz ze szczegółowym opisem inwestycji i możliwością składnia uwag i wniosków. Obwieszczenie było umieszczone w dniach 17 marca - 21 kwietnia także na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy oraz przy wjeździe na składowisko odpadów od 20 marca do 22 kwietnia 2006 r., co spełnia warunki ogłoszenia w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. Powołuje się na dowody, świadczące o tych ogłoszeniach oraz podnosi, iż internetową stronę główną odwiedziło 9064, a stronę Biuletynu - 3406 osób. W Biuletynie Informacji Publicznej zamieszczona była także informacja o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Następnie wyjaśnił istotę przedsięwzięcia, wskazując na jego niezbędność oraz zgodność z planem miejscowym. Podniósł także, iż skarżąca M.Z. nie ma interesu prawnego na gruncie art. 101 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Nie jest to jej interes własny, bowiem zamieszkuje w odległości ok. 2 km od planowanego składowiska. Ponadto, załączone pełnomocnictwa nie obejmują swoim zakresem postępowania przed sądem administracyjnym na gruncie art. 36 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Osoba reprezentująca grupę mieszkańców winna się legitymować pisemną zgodą poszczególnych mieszkańców do ich reprezentowania we wniesieniu skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę, nie znalazł uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.

Sąd administracyjne na gruncie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym (§ 2) kontrola ta sprawowana jest, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli, na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) mogą być także inne niż określone w pkt 5 akty organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem kontroli na gruncie tego przepisu stają się zatem także czynności określone w art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005. s. 72 i nast.), jeżeli są one wymagane przez określone przepisy prawne. Takimi czynnościami w ocenie sądu są czynności, polegające na obwieszczeniu i wyłożeniu raportu o oddziaływaniu na środowisko prowadzonej na terenie gminy inwestycji, przedmiotem której jest budowa lub rozbudowa składowiska odpadów.

W wyniku dokonanej oceny prawnej działań Wójta Gminy i po rozpatrzeniu zarzutów w stosunku do ich zgodności z prawem, wyrażonych w skardze, sąd nie stwierdził naruszeń przepisów, określających obowiązki organu przy dokonaniu obwieszczenia i wyłożeniu wyżej wspomnianego raportu. Szczegółowa argumentacja związana z powyższym stwierdzeniem winna być poprzedzona jednak rozważeniem podniesionej w odpowiedzi na skargę kwestii interesu prawnego skarżącej.

Interes prawny w przypadku realizacji inwestycji, polegającej na budowie nowej części składowiska odpadów, które, jak to wynika z nazwy przedsięwzięcia, nie są niebezpieczne, ale nie są też obojętne, nie może ograniczać się do mieszkańców czy właścicieli nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji. Argument podniesiony w odpowiedzi na skargę, iż skarżąca mieszka w odległości ok. 2 km od inwestycji nie może być argumentem decydującym o odmowie przyznania statusu osoby posiadającej interes prawny. Przede wszystkim dlatego, że odległość ta nie wskazuje jeszcze, jeśli nie zbada się skali przedsięwzięcia oraz chociażby założonych skutków jego funkcjonowania, na nie oddziaływanie inwestycji na miejsce zamieszkania skarżącej, a wcześniej zgłaszającej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Doświadczenie życiowe przekonuje, iż w przypadku inwestycji wskazanej w skardze oraz w odpowiedzi na skargę, jakieś oddziaływanie, skalę którego należałoby dokładniej określić, będzie miało miejsce. Należy zatem przyjąć, że skarżąca, jako właścicielka nieruchomości znajdujących się na terenie potencjalnego oddziaływania inwestycji, posiadała interes prawny w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wynikający bezpośrednio z wyraźne sformułowanego w art. 32 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska obowiązku organu. Należy też przyjąć, mimo, że skarżąca nie uzasadnia takiej tezy, iż potencjalnie naruszony został jej interes prawny, polegający na zapewnieniu jej udziału przy wydawaniu decyzji poprzez umożliwienie składania uwag i wniosków.

W ocenie sądu, także pełnomocnictwa, udzielone przez mieszkańców gminy, znajdujące się w aktach, spełniają wymóg, który określony został w art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, a który w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie

na gruncie art. 101 a ust. 1 tej ustawy. Na gruncie tego przepisu, skargę na uchwałę lub zarządzenie, a w zw. z art. 101 a tej ustawy, także na wykonanie czynności nakazanych prawem, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Zgoda taka została wyrażona, a jej formalny wyraz znajduje się w aktach sprawy, Zatem argument Wójta Gminy wyrażony w odpowiedzi na skargę jest w tym względzie chybiony.

W ocenie sądu zatem, argument podniesiony w odpowiedzi na skargę, dotyczący legitymacji skarżącej do wniesienia skargi oraz do reprezentowania przez nią mieszkańców gminy nie jest trafny.

Ustalenia powyższe nie mogą jednak zmienić istoty rozstrzygnięcia, wyrażonego w sentencji wyroku. Argumenty Wójta, wskazane najpierw w piśmie do wnoszącej wezwanie, a następnie rozwinięte, bardziej szczegółowo wyjaśnione i uzasadnione w odpowiedzi na skargę wskazują, iż obowiązki, określone w ustawie zostały wypełnione w sposób właściwy i umożliwiający mieszkańcom gminy sformułowanie stosownych uwag i wniosków.

W art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska sformułowany został obowiązek organu właściwego do wydania decyzji wymagających udziału społeczeństwa, polegający na podaniu do publicznej wiadomości informacji o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, z jednoczesnym wskazaniem miejsca i 21-dniowego terminu ich składania. W ust. 2 tego przepisu wskazuje się ponadto na tryb podania do wiadomości publicznej, odnosząc go do przepisów działu V ustawy, natomiast w ust. 3, jako warunek dodatkowy, sformułowany jest obowiązek zamieszczenia informacji na stronie internetowej organu właściwego do wydania decyzji, jeśli organ taką stronę prowadzi.

Zgromadzone w aktach materiały jak też wyjaśnienia organu w odpowiedzi na skargę wskazują jednoznacznie na spełnienie powyższych wymogów przez organ. Podanie do publicznej wiadomości miało bowiem miejsce w postaci umieszczenia informacji na stronie internetowej, liczba kontaktów z którą wskazuje ponadto, iż była to informacja skuteczna z punktu widzenia wykreowania możliwości zapoznania się z opisem przedsięwzięcia oraz o raporcie oddziaływania na środowisko. Informacja umieszczona została także na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, w Biuletynie Informacji Publicznej oraz przy wjeździe na składowisko odpadów w okresie od 20 marca do 22 kwietnia 2006 r. Spełnione zostały tym samym warunki obwieszczenia wskazane przez art. 3 pkt 19 ustawy.

Art. 3 pkt 19 ustawy definiuje bowiem pojęcie podania do publicznej wiadomości w ten sposób, że rozumie się przez nie ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. Dodatkowe warunki, nie mające zastosowania w niniejszej sprawie, przepis powyższy określa dla sytuacji, gdy siedziba organu mieści się w innej gminie niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia.

Sposób sformułowania skargi nie wskazuje jednoznacznie na to, że powyższe ustalenia faktyczne nie miały miejsca. Podniesiony bowiem fakt, że skarżąca we wrześniu 2006 r. "niechcący natknęła się" na obwieszczenie nie świadczy o tym, że w podanych przez organ datach w marcu 2006 r. to ogłoszenie nie miało miejsca. Skarżąca nie wskazuje ponadto, w jakich okolicznościach na to obwieszczenie się natknęła, w szczególności, czy nie było ono umieszczone jeszcze w tym czasie na tablicy ogłoszeń. Podnosi, iż zostało ono "rzekomo wywieszone" we wskazanych przez organ terminach, nie przywołując argumentów na potwierdzenie jej wątpliwości. Nie przedstawia także efektów zażądania wyjaśnień od pracownika Urzędu Gminy. Nie kwestionuje umieszczenia informacji na stronie internetowej.

Polemizuje natomiast z przyjęciem stanowiska, że ogłoszenie miało miejsce w pobliżu miejsca planowanej inwestycji, uważając, iż należało ogłosić obwieszczenie u sołtysów, przy najczęściej uczęszczanym sklepie, w pobliżu kościoła, itp. W konkluzji podnosi, iż nie każdy, kto mieszka w pobliżu mógł zapoznać się z informacją i że podobnie należałoby potraktować pozorne ogłoszenie, np. w najmniej poczytnej prasie. Wskazuje także, iż nie ma żadnej tablicy informacyjnej przy wjeździe na składowisko odpadów, w związku z czym nie mogło mieć miejsca umieszczenie obwieszczenia przy wjeździe na to składowisko.

W ocenie sądu nie można przypisać organowi naruszenia przepisów art. 32 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 19 ustawy. Organ ogłaszając obwieszczenie we wskazanych w ustawie miejscach, spełnił normę określającą jego obowiązek. Należy nadmienić, iż brak tablicy informacyjnej nie wyklucza ogłoszenia przy wjeździe na składowisko, o którym mówi organ. Ponadto o ocenie, czy ogłoszenie miało miejsce w sposób zwyczajowo przyjęty, nie może przesądzać ustalanie wykazu miejsc, które zdaniem skarżącej należało uwzględnić przy takim ogłaszaniu. W szczególności nie da się precyzyjnie określić miejsc, które z całą pewnością spowodują, że każdy, kto mieszka w pobliżu, będzie miał możliwość zapoznania się z informacją. Stąd też w ustawie wskazane są wyraźnie miejsca, w których to ogłoszenie ma nastąpić. Fakt, iż ogłoszenie, na ograniczonym przecież obszarze gminy, przy wykorzystaniu informacji w środkach elektronicznych (internet), funkcjonowało w ustawowo określonych miejscach co najmniej w okresie wskazanym przez organ (a w formie elektronicznej - także po tym okresie) wypełnia w ocenie sądu dyspozycję powołanych wyżej przepisów ustawy.

Strona wskazuje w skardze także na naruszenie art. 7 i art. 8 kpa, nie rozwijając jednak w ogóle argumentacji w tym zakresie, co utrudnia merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutu. Art. 7 kpa wskazuje na ustalenia stanu faktycznego, które nie zostały w istocie podważone przez skarżącą, poza zasygnalizowanym jedynie stwierdzeniem o rzekomym wywieszeniu obwieszczenia oraz o braku tablicy informacyjnej. Nie można zatem przyjąć, że w wyjaśnieniach organu nastąpiły w tym zakresie uchybienia, skutkujące spełnieniem żądania wyrażonego w skardze.

Także argumenty, związane z obowiązkiem załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa) oraz z obowiązkiem prowadzenia postępowania w sposób, pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa), które, w ocenie sądu, legły u podstaw powołania tych przepisów w osnowie skargi, miałyby istotne znaczenie, gdyby zostało stwierdzone naruszenie przepisów, określających sposób przekazywania informacji na gruncie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Stanowiłyby wówczas swoiste wzmocnienie aksjologiczne konkretnej kwalifikacji działań organu. Samodzielnie natomiast, w warunkach stwierdzonej wyżej niezasadności zarzutu naruszenia przepisów postępowania i uznania działań organu za prowadzone w oparciu o te przepisy, nie mogą przesądzić o uwzględnieniu skargi na gruncie określonej w ustawie i przywołanej na wstępie uzasadnienia wyroku kognicji sądu administracyjnego, obejmującej kontrolę zgodności działań organu z prawem.

W świetle powyższych argumentów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.