Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1439/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.) Protokolant Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. i L. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Op 481/09 w sprawie ze skargi M. M. i L. M. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia budowy budynku gospodarczego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 29 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 481/09, po rozpoznaniu skargi M. M. i L. M., uchylił decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Namysłowskiego z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia budowy budynku gospodarczego.

Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach:

W dniu 2 czerwca 2009 r. M. i L. M. złożyli zgłoszenie budowy budynku gospodarczego o powierzchni 19,60 m2 na działce nr [...] o pow. 1,9 ha. Starosta Namysłowski decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 i ust. 1 pkt 1a oraz art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw z powodu niezgodności opisanej wyżej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego miasta Namysłów przyjętym uchwałą Nr XXIII/336/01 Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 16 stycznia 2001r. – opubl. w Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2001 r. Nr 22, poz. 111. Przedmiotowa działka zgodnie z planem położona jest na obszarze oznaczonym symbolem RZ, dla którego plan ustala podstawowe przeznaczenie – tereny użytków rolnych, tereny trwałych użytków zielonych dla których ustalono zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych ( mieszkalnych, usługowych – niezwiązanych z produkcją rolną). Z zapisu tego wynika, że na terenie tej działki nie można budować budynków innych niż budynki mieszkalne i usługowe związane z produkcją rolną. Natomiast dla terenu oznaczonego "RL" – tereny lasów i zadrzewień ( istniejące i przewidywane zadrzewienia ) – plan ustala zakaz obiektów kubaturowych: mieszkalnych, usługowych, produkcyjnych i gospodarczych. Decyzja ta została odebrana przez M. i L. M. w dniu 6 lipca 2009 r.

Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżących, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Starosta Namysłowski po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po raz drugi wniósł sprzeciw do zgłoszenia przedmiotowej budowy.

W odwołaniu skarżący podnieśli, iż zaskarżona decyzja jest nieważna z mocy prawa, ponieważ doszło do naruszenia terminu przewidzianego w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż zgłoszenie budowy złożyli w dniu 2 czerwca 2009 r., natomiast decyzję wnoszącą od niego sprzeciw otrzymali w dniu 6 lipca 2009 r. Termin do wyrażenia sprzeciwu przez organ odnośnie zgłoszenia jest terminem doręczenia sprzeciwu inwestorowi.

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Wojewoda Opolski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż wprawdzie w planie na obszarze oznaczonym RZ ustalono zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych, to z uwagi na to, że inwestor jest rolnikiem i planuje prowadzenie gospodarstwa rolnego, to planowana inwestycja nie narusza tych ustaleń planu miasta Namysłowa. Organ wskazał, że do działki nr [...], jako bezpośrednio graniczącej z rzeką Widawą, odnosi się natomiast zawarty w § 7 ust. 8 planu zapis, nakazujący "dolinę rzeki Widawy traktować jako chronioną możliwość bez możliwości zabudowy obiektami kubaturowymi". Zdaniem organu termin załatwienia przedmiotowego zgłoszenia w ponownie prowadzonym postępowaniu ( tj. zgłoszenia 1 czerwca 2009 r.) należy liczyć od dnia, w którym Starosta Namysłowski otrzymał decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2009 r., tj. od dnia 20 sierpnia 2009 r. Skoro sprzeciw organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] sierpnia 2009 r. i wyekspediował w dniu 31 sierpnia 2009 r., to nie przekroczył ustawowego terminu przewidzianego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zarzucili decyzji Wojewody Opolskiego naruszenie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego przez przyjęcie przez organ drugiej instancji, że Starosta Namysłowski nie przekroczył ustawowego trzydziestodniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, naruszenie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego przez przyjęcie przez organ drugiej instancji, że wnioskowana inwestycja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, naruszenie § 7 ust. 2 uchwały Nr XXIII/336/2001 Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 16 stycznia 2001 r., przez uznanie, iż przepis ten wyłącza możliwość zabudowy spornej działki oraz naruszenie przepisów art. 8 kpa poprzez zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organu drugiej instancji na tle tego samego stanu faktycznego. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu i dlatego na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. c) p.p.s.a. podlegały uchyleniu. Sąd wskazał, iż zasadnicze znaczenie w sprawie ma kwestia terminu do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia budowy, gdyż uchybienie temu terminowi skutkuje wadliwością decyzji bez względu na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia. Zgłoszenie budowy budynku gospodarczego dokonane przez skarżących zostało doręczone organowi pierwszej instancji w dniu 2 czerwca 2009 r., a decyzja o sprzeciwie z dnia [...] czerwca 2009 r. została nadana w tym dniu w placówce pocztowej. Stosownie do art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego nie można było uznać, że sprzeciw został wniesiony po upływie 30-dniowego terminu, który w tym przypadku upływał w dniu 2 lipca 2009 r. Sąd stwierdził, iż bez znaczenia dla dokonanej oceny pozostaje fakt, iż decyzja o sprzeciwie została doręczona skarżącym dopiero w dniu 6 lipca 2009 r., jak również okoliczność uchylenia jej przez organ odwoławczy i następnie wydania kolejnej decyzji o sprzeciwie z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją. Prawidłową interpretacją art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego będzie taka, zgodnie z którą wymóg wniesienia w drodze decyzji sprzeciwu w terminie 30 od dnia doręczenia zgłoszenia dotyczy wydania decyzji tym terminie, a nie jej doręczenia. W sytuacji, gdy uchylona decyzja została wydana w terminie, na jego uchybienie nie ma wpływu okoliczność uchylenia decyzji o sprzeciwie w toku instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W takim przypadku należy, zdaniem Sądu, przyjąć, że wydając decyzję o sprzeciwie po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zachował termin do wniesienia sprzeciwu. Ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku uchylenia sprzeciwu, w żaden sposób nie narusza 30-dniowego terminu, bowiem w skutkach materialnoprawnych prowadzone postępowanie należy uznać za niebyłe. Odmienne stanowisko prowadziłoby do błędnego przyjęcia, że całe postępowanie, aż do wydania decyzji ostatecznej musi być przeprowadzone w ciągu 30 dni, a do takiego wniosku nie uprawnia konstrukcja art. 30 ust.5 Prawa budowlanego ( por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 398/08, CBOiS).

Sąd stwierdził, iż w jego ocenie, przyjmowana w orzecznictwie i powołana przez skarżących interpretacja art. 30 ust.5 Prawa budowlanego, zgodnie z którą 30-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu jest zachowany, jeżeli przed jego wpływem decyzja została stronie doręczona, prowadzi do skutków sprzecznych z zamierzeniem ustawodawcy. W przypadku regulacji art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, posługującej się pojęciem "wniesienia sprzeciwu" a nie jego "doręczenia", przy ocenie czy organ zachował termin do wniesienia sprzeciwu, celowe jest, zdaniem Sądu" nawiązanie do art. 57 § 5 pkt 2 kpa i na tej podstawie uznanie, że termin zostanie zachowany jeżeli przed jego upływem przesyłka zawierająca decyzję zostanie nadana w placówce pocztowej operatora publicznego. Taki sposób obliczenia 30-dniowego terminu pozwoli na zachowanie dla organu stosownego czasu dla podjęcia określonej decyzji, a inwestorowi nie przedłuży ponad miarę okresu oczekiwania dla ewentualnego wniesienia sprzeciwu przez organ ( wyroki NSA - z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 79/06, z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 574/08, opubl. CBOiS). Sąd podniósł, iż w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego ustawodawca posłużył się zwrotem "wniesienie sprzeciwu" i "doręczenie zgłoszenia", a to wskazuje na rozróżnienie pojęć "wniesienia" i "doręczenia". Na przeszkodzie przyjętej interpretacji nie stoi art. 110 kpa, z którego treści nie wynika, aby ustawodawca utożsamiał wydane decyzji z jej doręczeniem stronie. Przeciwnie jego brzmienie wyraźnie rozróżnia wydanie decyzji i związanie organu wydaną decyzją, które następuje z momentem wprowadzenia je do obrotu poprzez doręczenie lub ogłoszenie. Przyjęcie, iż datą wydania decyzji jest data jej doręczenia, musiałoby prowadzić do uznania za wadliwe decyzji wydanych w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie jej podpisania, które następnie na etapie jej doręczenia uległy zmianie. Uzależnienie wniesienia sprzeciwu od jego doręczenia mogłoby uniemożliwić organowi wydanie decyzji pomimo zachowania należytej staranności w tym zakresie. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie sprzeciw od zgłoszenia budowy dokonanego przez skarżących, wniesiony został z zachowaniem terminu określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, tym samym zaskarżona decyzja tej regulacji nie narusza. Natomiast zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77

§ 1 i art. i art. 107 § 1 kpa. Organy powołując się na zapisy § 4 ust.15 i § 7 ust. 8 planu w sposób bardzo ogólny stwierdziły, że zgłoszona budowa naruszać będzie zapisy tego aktu, wprowadzające na terenie objętym inwestycją zakaz zabudowy obiektami kubaturowymi. Organ pierwszej instancji nie wykazał, że budynek gospodarczy objęty zgłoszeniem jest obiektem, którego dotyczy zakaz ( nierolniczy), zaś organ odwoławczy nie wykazał, że działka przewidziana pod realizację inwestycji należy do obszaru objętego powołanymi zapisami planu. Sąd stwierdził, że wskazane uchybienia uniemożliwiły właściwą kontrolę co do zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki do wniesienia sprzeciwu, określonej w art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego i jako że mogło to mieć na wynik sprawy, to należało decyzje obu organów uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 200 p.p.s.a. orzec o jej niewykonywaniu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniesli M. M. i L. M. reprezentowani przez radcę prawnego, zaskarżając go w całości.

Jako podstawy kasacji wskazano:

1) art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. zarzut naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ż późn. zm.) poprzez błędne ustalenie, że uchybienia organu w zakresie wniesienia sprzeciwu nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz jej uchylenia z uwagi na utratę przez organ kompetencji do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego,

2) art. 174 pkt 2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. zarzut naruszenia art. 141 § 4 zd. drugie ww.ustawy poprzez dokonanie nieprawidłowych wskazań co do dalszego postępowania organu w części wskazującej organowi administracyjnemu na konieczność dokonania interpretacji planu zagospodarowania poprzez analizę opracowań ekofizjograficznych, opinii autora planu celem wyznaczenia doliny rzeki Widawa i ustalenia na tej podstawie zakazu zabudowy pomimo braku normy prawnej wprowadzającej określenie położenia doliny czy terenu ochronnego,

3) art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. zarzut naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 269 § 1 ww. ustawy tj. odstąpienie od poglądu prawnego wyrażonego w uchwale Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 15.10.2008 r. II GPS 4/08 a dotyczącego wykładni terminu "wniesienie sprzeciwu" mającego zastosowanie w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym i prawnym, a tym samym nie uznanie mocy wiążącej uchwały NSA,

4) art. 174 pkt 1 tj. naruszenie prawa materialnego zawartego w art. 30 ust. 5 ustawy-Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię terminu"wniesienia sprzeciwu", a przez to wadliwie ustalenie prawa organu do prowadzenia dalszego postępowania administracyjnego.

W uzsadnieniu skargi kascyjnej pełnomocnik wskazał, że Sąd dokonał niieprawidłowej wykładni art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego w zakresie, jakim uznał, że 30 -dniowy termin na wniesienie sprzeciwu jest zachowany, jeśli przed jego upływem przesyłka zawierająca decyzję zostanie nadana w placówce pocztowej operatora publicznego. Decyzja Starosty Namysłowego nr [...] od początku obarczona jest wadą powodującą zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 nieważność, bowiem nie miał on kompetnecji do wniesienia sprzeciwu, zaś organ Ii instancji do jej weryfikacji.

Wskazując na powyższe podstawy pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W kontekście zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej trzeba zwrócić uwagę na to, że postępowanie prowadzone przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest ograniczone. Sprowadza się ono bowiem jedynie do kontroli orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, poza nieważnością postępowania, a która w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała, tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w tym zakresie należy stwierdzić, że wskazany przez wnoszący kasację organ zarzut błędnej wykładni przepisu art. 33 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane znajduje swoje uzasadnienie, ale w przedmiotowej sprawie nie prowadzi do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość oddalenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie jest prawidłowy w zakresie orzeczenia o uchyleniu decyzji obu organów orzekających w niniejszej sprawie, ale wadliwym jest wyrażony w uzasadnieniu tegoż wyroku pogląd oraz wskazanie skierowane do organu odnoszące się do regulacji objętej art. 33 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego.

Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do kwestii zachowania przez organ budowlany terminu określonego w art. 30 ust. 5 zdanie drugie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia przez inwestora zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych. Zgodnie z tym przepisem do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.

Na tle tej regulacji występują rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. W niektórych orzeczeniach przyjęto, że termin ten jest zachowany wówczas, gdy decyzja zawierająca sprzeciw zostanie doręczona stronie w ciągu 30 dni od daty dokonania zgłoszenia ( np. wyrok NSA z 17 grudnia 2009 r., II OSK 1957/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2005 r., VII SA/Wa 1751/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Natomiast w innych orzeczeniach odmiennie przyjęto, że termin 30-dniowy to termin do wydania decyzji zawierającej sprzeciw i nadania jej w urzędzie pocztowym zgodnie z art. 57 § 5 kpa

( np. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r., II OSK 79/06, LEX nr 319177, wyrok NSA z dnia 13 marca 2007 r., II OSK 445/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r., II OSK 574/08, Lex nr 555017).

Nie ulega wątpliwości, iż termin o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest terminem materialnym i stanowi okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego, przy czym termin 30-dniowy jako termin prawa materialnego nie może być przedłużany ani skracany, nie może też być zawieszenia postępowania, które przerwałoby bieg tego terminu ( por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 197/05). Jego uchybienie wywołuje skutek prawny wygaśnięcia takich praw lub obowiązków. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, a wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu (vide: B.Adamiak/ /J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 8.wydanie,wydawnictwo C.H.Beck, s. 327).

Termin 30 dni do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy ma charakter kompetencyjny, określa bowiem czas organowi architektoniczno – budowlanemu do korzystania ze swych kompetencji w sytuacji wypełniającej dyspozycję ust. 6 art. 30 Prawa budowlanego. Po upływie tego terminu właściwy przedmiotowo organ traci kompetencje do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu. Decyzyjna aktywność organu poza tymi ramami nie ma prawnego umocowania. Termin ten jest zarówno terminem dla "organu" jak i terminem "dla strony". Oznacza bowiem obowiązek powstrzymania się przez stronę od zamierzonego działania przez określony czas, nie krótszy jednak niż 30 dni, liczony od daty złożenia zgłoszenia. Inaczej ujmując, inwestor uprawnienie do rozpoczęcia robót budowlanych uzyskuje z upływem tego terminu do zgłoszenia sprzeciwu przez organ budowlany. W przepisie tym wprowadzono konstrukcję tzw. milczącego załatwienia sprawy, które polega na wywołaniu skutku materialnoprawnego z mocy prawa w sytuacji upływu ustawowego terminu przy braku skierowanej do jednostki czynności organu administracji. Każde orzeczenie administracyjne, jest aktem zewnętrznym, zawierającym władcze rozstrzygnięcie organu administracji w konkretnej sprawie konkretnej osoby. Dopiero ujawnienie tego oświadczenia na zewnątrz organu i umożliwienie adresatowi zapoznania się z jego treścią kończy określony proces administracyjny. Orzeczenie, którego materialnoprawną podstawę stanowi przepis art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego należy uznać za wydane (a więc i sprzeciw za zgłoszony) z dniem doręczenia go stronie. Zgłoszenie budowy nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego, nie stanowi bowiem wniosku zainteresowanego podmiotu, który zgodnie z kpa wymaga załatwienia sprawy administracyjnej przez organ budowlany w drodze decyzji administracyjnej oraz, że do wydania decyzji o sprzeciwie w sprawie zgłoszenia nie toczy się postępowanie administracyjne w zakresie uregulowanym przepisami kpa, mają natomiast zastosowanie reguły określone w ustawie - Prawo budowlane. Przepisy kpa mają zastosowanie dopiero od wydania decyzji o sprzeciwie. Decyzję tę organ wydaje w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu, gdy oceniając zamierzenie inwestycyjne ustali zaistnienie ustawowych przesłanek do wniesienia sprzeciwu ( por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 724/08).

Wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie uruchamia tryb odwoławczy, do którego zastosowanie mają przepisy kpa, jednakże organ odwoławczy przy rozpatrywaniu takiej sprawy nie może pominąć specyfiki instytucji zgłoszenia, polegającej na tym, że ustawodawca w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego wprowadził ograniczenie czasowe do wniesienia sprzeciwu przez organ budowlany. W rozpatrywanej sprawie inwestorzy w dniu 2 czerwca 2009r., dokonali zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego. Starosta Namysłowski decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. wniósł sprzeciw i w tym dniu wysłał ją do stron za pośrednictwem placówki pocztowej. Odbiór przesyłki w dniu 6 lipca 2009 r. potwierdził własnoręcznie L. M.. Decyzja ta została w postępowaniu odwoławczym uchylona decyzją Wojewody Opolskiego z dnia [...] sierpnia 2009 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Starosta Namysłowi w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wydał w dniu [...] sierpnia 2008 r. decyzję o wniesieniu sprzeciw od ww. zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego, którą organ odwoławczy decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy.

Sąd pierwszej instancji uznał, iż termin do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego został zachowany. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Mając na uwadze poczynione rozważania co do regulacji instytucji zgaszenia robót budowlanych, stwierdzić należy, że gdy organ drugiej instancji uchyla decyzję o sprzeciwie organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, a termin z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego upłynął, to organ pierwszej instancji utracił kompetencje do wydania decyzji o sprzeciwie. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Niewątpliwe jest bowiem, że w czasie kiedy akta wróciły do organu pierwszej instancji wraz decyzją Wojewody Opolskiego z dnia [...] sierpnia 2009 r., termin ustawowy do wniesienia sprzeciwu upłynął, co skutkowało tym, że organ ten nie miał już kompetencji do ponownego wniesienia sprzeciwu decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r.

Zauważyć w związku z tym wypada, iż organ drugiej instancji, rozpoznający odwołanie od decyzji o sprzeciwie, ma prawo orzec o utrzymaniu tej decyzji w mocy, co czyni, że w obiegu prawnym pozostaje wówczas wydana w czasie trwania kompetencji organu pierwszej instancji decyzja o sprzeciwie. Może też orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa i upłynął już termin ustawowy do wydania decyzji o sprzeciwie. Możliwe jest również wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy zachodzą po temu przesłanki, a w szczególności gdy odwołanie wniosła inna osoba od tej, która dokonała zgłoszenia, co ma skutek taki, jak utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, bowiem decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym. Wątpliwości natomiast rodzą się w kwestii możliwości zastosowania art. 138 § 2 kpa, to jest uchylenia przez organ odwoławczy decyzji o sprzeciwie i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Gdyby w warunkach konkretnej sprawy zachodziła możliwość wydania po ponownym rozpoznaniu sprawy kolejnej decyzji o sprzeciwie z zachowaniem 30-dniowego terminu do jej wydania określonego w art. 30 ust. 5, to art. 138 § 2 kpa mógłby zostać zastosowany. W przeciwnym razie organ odwoławczy, ze względu na to, iż w dniu wydawania przez niego decyzji termin określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego już upłynął, orzekając o uchyleniu zaskarżonej decyzji, powinien jednocześnie orzec o umorzeniu postępowania w sprawie sprzeciwu jako bezprzedmiotowego (art. 105 § 1 kpa). Nie można bowiem pominąć tego, że wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie nie powoduje przedłużenia materialnoprawnego terminu do wydania tej decyzji w razie ewentualnego ponownego rozpoznania sprawy. Wprawdzie decyzja o sprzeciwie podlega kontroli instancyjnej przez organ odwoławczy a także kontroli sądowej, nie ma to jednak żadnego wpływu na bieg ustawowego terminu do jej wydania ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2009 r. , sygn. akt II OSK 307/08).

Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że skarga kasacyjna nie mogła odnieść zamierzonego skutku, albowiem zaskarżony wyrok pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Sąd pierwszej instancji zaskarżonym wyrokiem uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wadliwe decyzje obu organów orzekających w niniejszej sprawie, wskutek czego sprawa będzie ponownie rozpatrzona przez organ pierwszej instancji, który wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego zastosuje się do oceny prawnej i wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego, umarzając postępowanie administracyjne wobec stwierdzenia upływu terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.