Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1807/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 737/12 w sprawie ze skargi T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 737/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Wyrok ten został wydany w następującym, wskazanym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta Tychy, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 1 września 2011 r., odmówił T.M. przyznania pomocy w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł T.M. Wskazany organ decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] uwzględnił wniesione odwołanie i uchylając powyższą decyzję przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], na podstawie art. 104 K.p.a. w związku z art. 7 pkt 2-15, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), art. 3 pkt 1 i art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), Prezydent Miasta Tychy odmówił T.M. przyznania pomocy w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania, a następnie przybliżył działania podejmowane w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego strony w miejscu jej zamieszkiwania, ponieważ podawany adres nie był aktualny z uwagi na eksmisję strony. Następnie zaznaczono, że w dniu 18 kwietnia 2012 r. pracownik socjalny przeprowadził ze stroną wywiad środowiskowy nie w miejscu jej pobytu lub zamieszkiwania, lecz w miejscu wskazanym przez stronę i utrzymywanym, że jest ono jej miejscem pobytu. Wywiad ten przeprowadzony został na klatce schodowej przed dotychczasowym mieszkaniem strony. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji podkreślił, że podawany przez stronę adres nie jest jej miejscem zamieszkania, a ponadto prowadzone jest postępowanie administracyjne zmierzające do wymeldowania strony z tego adresu. Nadto organ stwierdził, że nie jest w stanie ustalić sytuacji materialnej strony, ponieważ uniemożliwia ona jej rozeznanie, jak również nie przedkłada stosownych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną, a utrzymuje się ze środków pożyczonych, jednakże nie podaje nazwisk osób, od których takie środki posiada. W konsekwencji organ doszedł do konkluzji, iż zachowanie strony wyczerpuje znamiona braku współpracy z pracownikiem socjalnym, a okoliczność ta wyczerpuje znamiona odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej przewidzianej postanowieniem art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Od powyższej decyzji T.M. wniósł odwołanie.

Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniósł się do zarzutów strony sformułowanych w odwołaniu. W tej części uzasadnienia organ odwoławczy przybliżył działania pracowników organu pierwszej instancji zmierzające do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Następnie organ ten przywołał przepisy prawa normujące zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, jak również podkreślił, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób oczekujących jej wsparcia. Zwrócono również uwagę na konieczność podejmowania działań zmierzających do samodzielnego zaspokajania występujących potrzeb. W tej części rozważań odwołano się również do postanowień regulujących zasady przyznawania pomocy w ramach wieloletniego programu dożywiania, a także przybliżono unormowania dotyczące ograniczenia lub odmowy przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Podkreślono, że brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej jest jedną z przesłanek wymienionych w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej umożliwiających organowi administracji publicznej odmowę przyznania świadczenia. Następnie organ odwoławczy odniósł się do sytuacji faktycznej, w jakiej znajduje się strona i podkreślił, że została ona pozbawiona członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej, a lokal w którym zamieszkiwała jest obecnie w dyspozycji spółdzielni i strona w nim nie przebywa. Nadto zwrócono uwagę na fakt, iż w trakcie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji podejmował działania zmierzające do ustalenia sytuacji bytowej i osobistej strony, jednakże T.M. w sposób skuteczny odmawiał przekazania bliższych informacji na temat pochodzenia posiadanych środków finansowych, jak również odmawiał wskazania miejsca zamieszkiwania i podawał miejsce dotychczasowe, które jest już nieaktualne. W ramach prowadzonych działań w następstwie uzyskania informacji od policji stwierdzono, że strona pod dotychczasowy adres przychodzi jedynie w celu odebrania korespondencji do niej kierowanej. W konkluzji swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że działania podejmowane przez organ pierwszej instancji wskazują na to, że podjął on wszelkie działania zmierzające do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i wyjaśnienia sytuacji osobistej strony, jednakże nie doprowadziły one do oczekiwanego rezultatu z uwagi na postępowanie strony. W tej sytuacji organ ten uznał, że wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające utrzymanie kwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji w mocy.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się T.M., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Podkreślił, że jako osoba niepełnosprawna obowiązany jest korzystać ze wsparcia organu pomocy społecznej i organ ten ponosi odpowiedzialność za utratę przez niego mieszkania, ponieważ nie przyznał mu dodatku mieszkaniowego. W następstwie działań podejmowanych przez organ pomocy społecznej utracił członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej. W stosunku do organu odwoławczego skarżący sformułował zarzut, iż nie zweryfikował on jego miejsca zamieszkania, lecz oparł się na ustaleniach poczynionych przez organ pierwszej instancji. W ocenie skarżącego spełnia on wszystkie wymogi do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej i pomoc taka winna zostać mu udzielona.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie wzbudza większych kontrowersji, ponieważ skarżący utrzymuje, że mieszka (przebywa) na klatce schodowej w domu wielorodzinnym zlokalizowanym w T. przy ul. [...], w którym to domu znajduje się mieszkanie, w którym niegdyś zamieszkiwał. W miejscu tym przeprowadzony został w dniu 18 kwietnia 2012 r. wywiad środowiskowy, który potwierdził, iż skarżący w tym miejscu nie przebywa, ani tym bardziej nie mieszka. Nadto, jak wynika z akt administracyjnych T.M. w dalszym ciągu utrzymuje, że jest to jego miejsce zamieszkania, a zatem nie jest osobą bezdomną. W ramach prowadzonego postępowania skarżący odmówił udostępnienia pracownikowi socjalnemu informacji o swojej faktycznej sytuacji finansowej, jak również o źródłach posiadanych środków finansowych, a w szczególności personaliów osób pożyczających mu te środki, jak również ich wielkość. Postępowanie w przedmiotowej sprawie uruchomione zostało wnioskiem skarżącego z dnia 1 września 2011 r., w którym to wystąpił o przyznanie zasiłku celowego w ramach programu dożywiania. Analiza przedłożonych akt administracyjnych, jak również uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji pozwalają stwierdzić, że decyzje te wydane zostały po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia sytuacji osobistej i dochodowej skarżącego, jak również uzasadnienia obu kwestionowanych rozstrzygnięć, zawierają odniesienie się do wszystkich kluczowych w sprawie okoliczności.

Następnie Sąd wskazał na treść przepisów art. 3 pkt 1 lit. c i art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz na treść przepisów art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 138), a następnie podniósł, że w świetle przywołanego stanu normatywnego należy stwierdzić, iż skarżący ubiegając się o przyznanie świadczenia w ramach pomocy objętej programem dożywiania obowiązany jest poddać się rygorom postępowania dowodowego wynikającym z unormowań zamieszczonych w ustawie o pomocy społecznej, a zatem z osobą taką musi być przeprowadzony wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania lub pobytu. Organy administracji obu instancji wbrew twierdzeniom skarżącego ustaliły w sposób niebudzący żadnych wątpliwości po stronie Sądu orzekającego w pierwszej instancji, że skarżący nie mieszka, jak również nie przebywa, w mieszkaniu położonym w T. przy ul. [...], jak również nie przebywa na klatce schodowej tego budynku. W świetle takiego ustalenia Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że skarżący uniemożliwia im rozeznanie jego faktycznej sytuacji osobistej. Dodatkowo Sąd zauważył, że skarżący, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi podania wszystkich informacji dotyczących jego sytuacji życiowej, odmówił pracownikom pomocy społecznej podania danych dotyczących źródeł środków finansowych, którymi dysponuje. Zatem organy te nie są w stanie również ustalić jego faktycznej sytuacji dochodowej. Przedstawione powyżej działania skarżącego wyczerpują znamiona braku współdziałania osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, ponieważ pracownik ten nie dysponuje elementarnymi informacjami pozwalającymi mu na opracowanie planu działań zmierzających do wyprowadzenia strony z trudnej sytuacji, w której się znajduje.

Dalej Sąd stwierdził, że organy administracji przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób zapewniający skarżącemu czynny udział w postępowaniu, jak również informowały stronę o konsekwencjach zachowania przez nią preferowanego, zatem Sąd uznał, że organy te dopełniły w sposób wyczerpujący wymogów wynikających z postanowień ustawy o pomocy społecznej w zakresie wyjaśnienia sytuacji osobistej i dochodowej skarżącego.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wyjaśnił, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, jednakże ustalony stopień to lekki stopień niepełnosprawności, a zatem nie jest to stan zdrowia uniemożliwiający skarżącemu podjęcie zatrudnienia. Nadto zgłaszane przez skarżącego zarzuty nie mogą być uwzględnione, ponieważ nie są związane z prowadzonym postępowaniem, a posiadają generalny charakter, przy czym gdy uwzględni się działania podejmowane przez organy administracji, to genezy obecnej sytuacji poszukiwać należy w postawie samego skarżącego, a nie w działaniach organu pomocy społecznej. W przedmiotowej skardze skarżący zarzucił organowi odwoławczemu oparcie się na fałszywych informacjach przekazanych przez pracownika socjalnego organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu przeprowadzona kontrola działań organu pierwszej instancji oraz zaskarżonej decyzji nie potwierdziła postawionego zarzutu, a wręcz przeciwnie wykazała, że pracownik socjalny dochował ciążącego na nim wymogu i przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu wskazanym przez skarżącego, które jednakże nie może być uznane za miejsce jego pobytu. Fakt ten wynika z informacji przekazanej przez odpowiednie służby Policji i znajduje się w aktach sprawy.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd skargę oddalił.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł skarżący zaskarżając zakwestionowane orzeczenie w całości. Wyrokowi temu zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w rozumieniu art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie:

a/ art. 4 oraz art. 11 ust. 2, art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, a polegające na uznaniu, iż skarżący nie wypełnił swojego obowiązku współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w sytuacji w której stosownie do możliwości i zgodnie ze swoim głębokim przekonaniem odnośnie prawdziwości przedstawianego przez siebie stanu faktycznego, skarżący udzielał pisemnych informacji organom pomocy społecznej;

b/ art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w zw. z art. 2 ust. 1, art. 7, art. 8 ustawy o pomocy społecznej, a polegające na nieprzyznaniu świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w sytuacji, w której skarżący spełniał wymogi stawiane dla osoby ubiegającej się o zasiłek;

2. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie:

a/ art. 113 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zamknięcie sprawy niedostatecznie wyjaśnionej,

b/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na oddaleniu skargi, pomimo nie wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało to wpływ na wynik sprawy,

c/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Zaś na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Jednocześnie oświadczył, że koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w części.

W motywach skargi kasacyjnej zaznaczono, że nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem Sądu zawartym w zakwestionowanym wyroku. W związku z tym, że skarżący utracił dotychczasowe miejsce zamieszkania wskazanie klatki schodowej jako miejsca zamieszkania należy uznać za próbę współdziałania z organem. Skarżący pozostawał w kontakcie korespondencyjnym z organem i reagował na pisma do niego kierowane. Dodano także, że skarżący nie potrafił przedstawić innego miejsca, w którym mógłby zostać przeprowadzony wywiad środowiskowy. Dlatego uznał, że wskazując klatkę schodową skarżący wywiązał się z obowiązku współdziałania.

Dalej skarżący wskazał, że spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, albowiem: jest osobą niepełnosprawną i pozbawioną lokalu mieszkalnego oraz nie uzyskuje dochodów z pracy własnej, zatem jego dochód miesięczny z całą pewnością nie przekracza kwoty 477 zł. Nie jest też w stanie wykazać wysokości pomocy uzyskiwanej od krewnych i znajomych, albowiem jest ona udzielana okazjonalnie. Podniósł także, że w jego ocenie, okresowy pobyt na klatce schodowej oraz niemożność wskazania jakiegokolwiek miejsca zamieszkania, jest sytuacją tożsamą z nieposiadaniem miejsca pobytu, a zatem skarżący jest osobą bezdomną.

Zdaniem skarżącego organy zaniechały wysłuchania skarżącego, mimo że dostarczyłoby im to materiału dowodowego do ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej skarżącego. W tej sytuacji ustaleniom organu trudno przypisać walor pełności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia żadnej z przesłanek nieważności postępowania, zatem wniesiona skarga kasacyjna została rozpoznana w ramach podniesionych w jej treści zarzutów. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do podważenia ustaleń faktycznych organów co do tego, że skarżący nie współpracował z pracownikiem socjalnym, a w konsekwencji uniemożliwił organowi uzyskanie informacji mających na celu ustalenie sytuacji skarżącego, co doprowadziło do wydania decyzji odmownej. Na tej podstawie skarżący formułuje szereg zarzutów zarówno naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego. W ocenie skarżącego Sąd naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., albowiem oddalił skargę, mimo że organy naruszyły przepisy art. 7, 77 i 80 K.p.a. Zdaniem skarżącego ustalenia organu są niepełne, albowiem mając możliwość przesłuchania skarżącego organ poniechał tej czynności, mimo że dostarczyłaby ona niezbędnego materiału dowodowego do ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem Sąd pierwszej instancji trafnie nie stwierdził naruszenia w postępowaniu administracyjnym ww. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ podejmował wszelkie próby ustalenia sytuacji mieszkaniowej, bytowej i finansowej skarżącego, jednakże postawa skarżącego uniemożliwiła powyższe. W toku postępowania przeprowadzono szereg czynności zmierzających do ustalenia sytuacji bytowej skarżącego, w tym przeprowadzono wywiad środowiskowy ze skarżącym, w trakcie którego skarżący konsekwentnie odmawiał podania aktualnego miejsca zamieszkania, twierdząc że jego miejsce zamieszkania nadal znajduje się w budynku przy ul. [...] w T., oraz konkretnego źródła pozyskiwania środków finansowych. Kierowano także pisma do szeregu podmiotów / instytucji, w tym m. in. do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" czy Komendy Miejskiej Policji. Pracownik socjalny udawał się również kilkakrotnie pod wskazany przez skarżącego adres, o czym świadczą notatki służbowe zawarte w aktach sprawy. Jednakże działania te nie przyniosły rezultatu w postaci ustalenia konkretnego źródła dochodu skarżącego i aktualnego miejsca jego pobytu. Ustalono natomiast, że miejscem pobytu skarżącego na pewno nie jest wskazywane przez stronę mieszkanie w budynku przy ul. [...] w T., ani klatka schodowa tego budynku. Natomiast skarżący konsekwentnie odmawiał podania informacji gdzie aktualnie przebywa. Nie wskazywał również, iż jest bezdomny jak to sugeruje po raz pierwszy skarga kasacyjna. W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trudno jest zarzucić organom administracji naruszenie ww. przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też brak było podstaw do zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Za niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia przepisu art. 113 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym przewodniczący zamyka rozprawę, gdy uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis ten ma charakter porządkowy i określa jedynie moment zakończenia fazy rozpoznawczej postępowania przed sądem administracyjnym, przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. "Dostateczne wyjaśnienie sprawy" dotyczy przy tym możliwości wydania wyroku z punktu widzenia dopełnienia reguł formalnych związanych z tokiem sprawy administracyjnej, nie zależy zaś od stopnia wyjaśnienia sprawy z punktu widzenia prawdy materialnej, a zatem oceny przez Sąd, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też nie. Przyjmuje się zatem, iż naruszenie przepisu art. 113 § 1 P.p.s.a. może mieć miejsce jedynie, gdy przewodniczący zamknie rozprawę, pomimo iż w jego ocenie sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona lub gdy w ogóle nie zamknie rozprawy, bądź gdy ją zamknie, mimo iż strony nie zostały prawidłowo zawiadomione o terminie rozprawy, bądź też w sytuacji gdy złożyły uzasadnione wnioski o jej odroczenie z uwagi na przeszkody niemożliwe do usunięcia i znane sądowi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4.10.2011 r., sygn. akt II OSK 1528/11; z dnia 10.07.2008r., sygn. akt I FSK 874/07, niepubl.; z dnia 12.02.2010 r., sygn. akt II OSK 1873/08, niepubl.; z dnia 18.05.2010 r., sygn. akt II OSK 796/09, niepubl.; z dnia 9.06.2010 r., sygn. akt II OSK 943/09, niepubl.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego autor skargi kasacyjnej we wniesionym środku odwoławczym nie podniósł żadnych okoliczności które mogłyby wskazywać na naruszenie ww. przepisu.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 4, art. 11 ust. 2 i art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej polegający na uznaniu, że skarżący nie wypełnił swojego obowiązku współdziałania z organami w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie bowiem Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż działania skarżącego uniemożliwiły pracownikowi socjalnemu ustalenie podstawowych informacji pozwalających na podjęcie działań celem rozwiązania jego trudnej sytuacji.

Z treści art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Zaś obowiązek współdziałania osoby korzystającej z pomocy opieki społecznej statuuje art. 4 ustawy o pomocy społecznej. Wskazany wyżej przepis art. 11 ust. 2 nie zakłada przy tym konieczności spełnienia innych jeszcze warunków, poza tymi, które zostały w nim wskazane, aby odmowa ta była możliwa. Mamy tu do czynienia z uznaniem administracyjnym wymagającym starannego uzasadnienia zajętego stanowiska, nie zmienia to jednak faktu, że organ administracji może ocenić, czy brak współdziałania osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy może być podstawą odmowy jej udzielenia.

Jak wynika z akt sprawy skarżący uniemożliwił pracownikowi socjalnemu rozeznanie się w jego sytuacji, albowiem nie podał podstawowej informacji jaką jest wskazanie aktualnego miejsca zamieszkania. Wprawdzie jako miejsce zamieszkania strona wskazała klatkę schodową w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w T., jednakże ustalono, że w miejscu tym skarżący nie mieszka. Skarżący nie ma również prawa, ani fizycznej możliwości przebywania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w tym budynku, a który to lokal niegdyś zajmował. Strona odmówiła także wskazania od kogo konkretnie pozyskuje środki finansowe, jak deklaruje tytułem pożyczek, i w jakiej wysokości. Takie zachowanie skarżącego zasadnie organy uznały za brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania świadczenia, a co trafnie zostało zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji (tak też NSA w wyroku z dnia 13.04.2011 r., sygn. akt I OSK 1087/10).

Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że także i zarzut naruszenia art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w zw. z art. 2 ust. 1, art. 7 i art. 8 ustawy o pomocy społecznej nie mógł zostać uwzględniony. Tym samym Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do zastosowania konstrukcji prawnej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wniesioną skargę oddalił.

Odnosząc się zaś do wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu o przyznanie mu wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.