Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1677/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w W. wnioskiem z dnia 30 czerwca 2014 r. przesłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. ("Naczelnik", "Organ I instancji", "Organ egzekucyjny") wystawione wobec zobowiązanej K. S. tytuły wykonawcze z dnia 5 grudnia 2013 r. od nr [...] do nr [...], obejmujące należności z tytułu podatku od towarów i usług za 2001 r. w łącznej kwocie należności głównej 190.559,80 zł wraz z odsetkami za zwłokę. W części " N" tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] wskazane zostały dane identyfikacyjne współmałżonka – P. S. ("Skarżący", "Strona", "Wnioskodawca") Odpisy tytułów wykonawczych doręczono P.S. w dniu 13 grudnia 2013 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wezwaniem z dnia 30 marca 2015 r., działając na podstawie art. 110c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej także "upea"), dokonał zajęcia nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], nr działki[...], dla której Sąd Rejonowy w W. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Wezwanie doręczono P. S. w dniu 14 kwietnia 2015 r.

Ponadto w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Organ egzekucyjny działając na podstawie art. 80 § 1 upea wystosował do [...] Banku [...] zawiadomienie z dnia 4 lipca 2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego K. S. i P. S.

Pismami z dnia 9 lipca 2018 r. [...] Bank [...] wskazał, iż nie prowadzi rachunku bankowego dla K. S. i P. S.

Pismem z dnia 22 lutego 2020 r. P. S. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 5 grudnia 2013 r. od nr [...] do nr [...].

Skarżący wskazał, iż przedmiotem wniosku o umorzenie postępowania są czynności egzekucyjne polegające na wystawieniu do Banku [...] w W. zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wnioskodawcy. Zauważył, iż czynności egzekucyjne są w istocie niczym innym jak kontynuacją czynności egzekucyjnych z majątku wspólnego toczącego się wobec majątku żony Skarżącego – K. S. oraz ich wspólnego majątku. Strona stwierdziła, że podstawą prowadzonego postępowania są czynności egzekucyjne polegające na zabezpieczeniu nieruchomości wspólnej małżonków, w którym to postępowaniu jedynym dłużnikiem jest małżonka Wnioskodawcy K. S. Zasadnicze jednak źródło sporu powstało w wyniku wydanej w 2001 roku decyzji wymiarowej, której adresatem była tylko i wyłącznie żona Wnioskodawcy. Poprzez czynności egzekucyjne organ dokonał nie tylko zajęcia rachunku bankowego, ale też zajęcia nieruchomości wspólnej wzywając jednocześnie Wnioskodawcę do tzw. odpowiedzialności solidarnej i zapłaty należności. Skarżący wskazał, że dotychczas zastosowane środki egzekucyjne oraz podjęte czynności nie doprowadziły do wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi, a z kalkulacji dalszych kosztów wynikających z kierowania pism, czy korespondencji w związku z kolejnymi próbami zastosowania środka egzekucyjnego wynika, że przewyższą one spodziewane dochody wobec nieskuteczności egzekucji. Zdaniem Skarżącego, powyższe okoliczności uzasadniają wniosek o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., w trybie art. 61a § 1 upea, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że P. S. nie posiada statusu zobowiązanego, bowiem w razie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 20 upea pozostaje wyłącznie podatnik, a jego małżonek takiego statusu nie ma.

Nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 14 kwietnia 2020 r. P. S. wniósł zażalenie podnosząc, iż organ wielokrotnie dokonywał czynności egzekucyjnych kierując je bezpośrednio do Skarżącego, a tym samym uznawał Skarżącego jako stronę oraz zobowiązanego do wykonania wskazanych w swoich rozstrzygnięciach czynności.

Mając powyższe na uwadze, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...].

Nadto Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 54 § 1 upea, bowiem w kontekście pozbawienia go przymiotu strony, w istocie powołanie tego przepisu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. stanowi podstawę odmowy rozpatrzenia merytorycznego jego skargi, co w ocenie Strony jest niezgodne z prawem, gdyż przepis ten nie sprzeciwia się rozpatrzeniu podnoszonych przez niego zarzutów co do zasadności egzekwowanego obowiązku.

Skarżący uważa, iż należności podatkowe objęte tytułami wykonawczymi wymienionymi w zawiadomieniu uległy przedawnieniu, zgodnie z treścią przepisu art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej także "Op"). Wskazał, że egzekwowany obowiązek został określony na podstawie decyzji wydanych w 2004 r. i 2006 r., jednak zdarzenia powodujące powstanie obowiązku podatkowego datowane są na 2001 rok. W ocenie Strony stan taki powoduje, iż upłynął termin przedawnienia od daty dokonania zgłoszeń celnych.

Skarżący wyjaśnił również, że z akt prowadzonych postępowań egzekucyjnych wynika, iż zastosowane środki egzekucyjne oraz podjęte czynności nie doprowadziły do wyegzekwowania kwot określonych w tytułach wykonawczych, a zatem stanowi to o bezskuteczności egzekucji. Dalsze prowadzenie egzekucji, podejmowanie czynności egzekucyjnych staje się niecelowe, gdyż nie doprowadzi do wyegzekwowania jakichkolwiek kwot pieniężnych. Z oczywistych kalkulacji kosztów czynności poborców skarbowych, kierowanych pism czy korespondencji wynikających z kolejnych prób zastosowania środka egzekucyjnego wynika, że przewyższają one osiągane efekty, których nie ma w postaci wyegzekwowanych kwot pieniężnych.

Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor", "Organ II instancji") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2020 r.

W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że prawidłowym działaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor podniósł, że zobowiązaną w rozumieniu ww. przepisu art. 1a pkt 20 upea jest K. S., zaś przymiotu takiego nie posiada P. S., zaś jego odpowiedzialność za zobowiązania małżonki wynika z art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z regulacją zawartą w tym przepisie, w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26 ustawy Ordynacja podatkowa, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Zdaniem Organu II instancji prawidłowe jest zatem stanowisko organu I instancji, iż P. S., nie posiada statusu zobowiązanego i nie był uprawniony do skutecznego złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Uprawnionym była jedynie K. S. - jako zobowiązana według przepisu art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Tym samym Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania. Przepis art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej także "Kpa") nakazuje bowiem podjęcie takiego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Skarżący pismem z dnia 6 sierpnia 2020 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. nr [...] z powodu niezgodności z prawem oraz obciążenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. kosztami postępowania.

W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że odmowa wszczęcia postępowania pozbawia Skarżącego skutecznej ochrony jego interesów w kontekście dokonanych czynności egzekucyjnych wobec majątku Skarżącego. Stan taki powoduje, iż w rzeczywistości Skarżący został pozbawiony ochrony prawnej powstającej w chwili wszczęcia postępowania przez organ administracji państwowej.

Skarżący wskazał, że nigdy nie był i wciąż nie jest dłużnikiem, ani też zobowiązanym wobec Skarbu Państwa z tytułu jakichkolwiek należności, tym bardziej tych, za które odpowiada jego żona K. S. Nigdy też, aż do momentu pojawienia się w roku 2013 ww. tytułów wykonawczych nie był w żaden sposób odpowiedzialny za zobowiązanie podatkowe.

Strona wskazała, że nieskuteczność egzekucji wobec małżonki Skarżącego spowodowała, że organ skarbowy poszukując możliwości zaspokojenia roszczeń wobec K. S. przekierował swoje żądania na jej małżonka dokonując zajęcia nieruchomości wspólnej, jednak zdaniem Strony uczynił to bezskutecznie z uwagi na upływ terminów przedawnienia, których to kontroli administracyjnej Skarżący został pozbawiony skuteczną odmową wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącego. Bezspornym jest, iż egzekwowany obowiązek został określony na podstawie decyzji wydanych w 2004 roku, jednak zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego datowane są na rok 2001. Stan taki powoduje, iż upłynął wielokrotnie termin przedawnienia nie tylko od daty dokonania zgłoszeń celnych, ale również od daty wydania decyzji stanowiących podstawę wszczęcia egzekucji. Strona wskazała również, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 70 Op w zakresie wydłużeniem terminu.

Ponadto Strona podniosła, że czynności egzekucyjne zmierzają do zabezpieczenia nieruchomości wspólnej małżonków, w którym to postępowaniu jedynym dłużnikiem jest małżonka wnioskodawcy K. S.

Skarżący wskazał również, że próby zajęcia majątku osobistego Skarżącego i związane z tym czynności od chwili wszczęcia egzekucji, w swoich kosztach znacznie przewyższyły wyegzekwowane do tej pory kwoty, a w większości tytułów wykonawczych organ egzekucyjny nie wyegzekwował żadnej kwoty, co nie pozostaje bez znaczenia dla wniosku o umorzenie postępowania. Powyższe skłania ku uzasadnionemu wnioskowi o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżący wskazuje, że należności nie są faktycznie egzekwowane od dnia doręczenia tytułów wykonawczych, zaś dług powiększają odsetki za zwłokę, a brak jest składników majątkowych zobowiązanej i nie ma realnej możliwości zaspokojenia wierzyciela. Wypełnia to zatem przesłanki do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji administracyjnej. To z kolei pozwala zobowiązanej wnioskować do wierzyciela, aby ten żądał umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który nie ma w sprawie zastosowania).

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w sposób powodujący konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Poza sporem pozostaje, że organ egzekucyjny skierował postępowanie egzekucyjne do majątku wspólnego Skarżącego oraz jej żony w sytuacji, gdy zobowiązanym była wyłącznie żona Skarżącego. Sporną natomiast pozostaje kwestia, czy Skarżącemu przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu skoro nie jest on zobowiązanym w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to nie przysługują mu uprawnienia zarezerwowane wyłącznie dla zobowiązanego, a za takie przyjął prawo do złożenia wniosku o umorzenie postępowania.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że w orzecznictwie jak i w doktrynie prezentowane są dwa odmienne stanowiska co do tego, czy małżonkowi zobowiązanego w przypadku skierowania egzekucji administracyjnej do majątku wspólnego przysługują takie same uprawnienia, jak małżonkowi będącemu zobowiązanym. Wprawdzie poglądy te wypracowane zostały w sprawach z zakresu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz skarg na czynności egzekucyjne, jednakże można je również odnieść co do uprawnień w zakresie możliwości złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Pierwsze z nich - na które powołuje się organ - stoi na stanowisku, że obowiązek wystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków w przypadku kierowania egzekucji obowiązków ciążących na jednym z nich do majątku wspólnego nie oznacza, że małżonek niebędący zobowiązanym ma takie same uprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym jak małżonek, będący zobowiązanym (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1155/08).

Drugi zaś pogląd, który Sąd I instancji przyjął za własny, mówi, że legitymacja do złożenia zarzutu przysługuje zawsze małżonkowi zobowiązanego w przypadku skierowania egzekucji do majątku wspólnego (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1183/15, z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 36/11, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 1155/14, wyroki WSA w Opolu z dnia 1 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/OP 186/09 oraz z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/OP 221/09; a także A. Cudak "Podmioty legitymowane do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej"; ZNSA, nr 4/2009, str. 18-30).

Powyższe orzeczenia skoncentrowane były na instytucji zarzutów zgłaszanych w toku postępowania egzekucyjnego. Środek, jakim jest umorzenie postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 59 § 1 cyt. ustawy, opiera się wprawdzie na innych podstawach, pełniąc inną rolę niż zarzuty, lecz z literalnego brzmienia cyt. przepisu wynika, że przysługuje on podobnie jak zarzuty - zobowiązanemu. Z tego też względu, w świetle poniżej zaprezentowanej argumentacji, którą można zdaniem Sądu odnieść również do umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie ma podstaw, aby odmówić małżonkowi zobowiązanego legitymacji do zastosowania tego środka ochrony, gdyż również w tym przypadku pozbawiłoby go to konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do obrony własnego majątku.

Skarżący chce zrealizować prawo, o jakim mowa w art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201). Wskazać należy, że stosownie do art. 59 § 1 upea postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania,

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał,

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa,

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego,

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny,

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego,

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu,

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania,

9) na żądanie wierzyciela,

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Wskazać należy, że przepis art. 59 § 4 u.p.e.a. w sposób wyraźny wskazuje podmioty, które mogą wystąpić z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Jeżeli zaś chodzi o podstawy odpowiedzialności małżonka, to zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.) w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Wskutek tych zapisów następuje rozciągnięcie odpowiedzialności na majątek wspólny, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 682), który stanowi, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Majątek wspólny małżonków jest współwłasnością łączną. Cechuje się ona tym, że w czasie trwania małżeństwa nie podlegają ani wyodrębnieniu udziały każdego z małżonków (cały majątek wspólny przysługuje w całości zarówno żonie, jak i mężowi), ani majątek wspólny nie może zostać podzielony. Oznacza to równocześnie, że majątek ten jest zarówno majątkiem tego z małżonków, na którym spoczywa dług publiczny, jak i majątkiem drugiego.

Zatem nie ma wątpliwości co do tego, że małżonek zobowiązanego w takim wypadku jest adresatem czynności egzekucyjnych i to on poniesie majątkowe konsekwencje długu. Co więcej chodzi o jego własność, prawo chronione także na poziomie Konstytucji w art. 64. Odpowiedzialność małżonka jest rozumiana jako dopuszczalność stosowania przewidzianych prawem środków, zmierzających do przymusowego wyegzekwowania podatków z jego majątku. Małżonek de facto odpowiada wspólnym, a więc swoim majątkiem, bez ograniczeń kwotowych i wyłączania z niego określonych składników. Odpowiedzialność małżonka powstaje z mocy prawa, wraz z wystawieniem na niego tytułu wykonawczego, bez konieczności wydawania jakichkolwiek decyzji na niego przez organ podatkowy. Co więcej nie ma on na te decyzje wpływu. Dodatkowo odpowiedzialność jest ustalona bez względu na zmiany majątkowe pomiędzy małżonkami (art. 29 § 2 Ordynacji podatkowej). Ostatecznie odpowiedzialność małżonka może istnieć przez cały okres, w którym ciąży na jego małżonku (zobowiązanym) zobowiązanie podatkowe. Zatem odpowiedzialność ta na etapie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zbieżna z odpowiedzialnością małżonka zobowiązanego, bo mimo, że jego zobowiązanie wynika z długu małżonka i ograniczone jest do majątku wspólnego, ciężar dolegliwości majątkowych jest taki sam.

To wszystko oznacza, że tylko wyraźny i konstytucyjnie poprawny zapis ustawy mógłby pozbawić ochrony małżonka niezobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, a takiego przepisu nie ma. W ocenie Sądu w takim wypadku nie można interpretować zapisu art. 1 pkt 20 cyt. ustawy, jako stojącego na przeszkodzie by przyznać Skarżącemu prawo do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wprawdzie z art. 1a pkt 20 cyt. ustawy wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym - rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym (...); z kolei przepisy ustawy łączą prawo złożenia wniosku o umorzenie z osobą zobowiązanego (art. 59 § 4); dodatkowo art. 27c cyt. ustawy oczywiście różnicuje małżonka i zobowiązanego, traktując tylko tego jednego jako zobowiązanego - jednak w świetle wcześniej przedstawionych argumentów, w szczególności sięgania do jego majątku, nie jest to wystarczające, by usprawiedliwić pozbawienie adresata czynności egzekucyjnych ochrony w postaci wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego o jakich mowa w art. 59 cyt. ustawy.

W przeciwnym razie małżonek dłużnika pozbawiony zostałby jakiejkolwiek ochrony. Pozostawienie współmałżonka odpowiedzialnego majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe (lub zobowiązania o podobnym statusie) drugiego z małżonków na zasadzie art. 29 Ordynacji podatkowej bez ochrony prawnej byłoby działaniem naruszającym standardy gwarancji konstytucyjnych państwa prawa.

Podczas ponownego rozpatrzenia sprawy organy wezmą pod uwagę zaprezentowaną powyżej wykładnię przepisów i przez jej pryzmat ocenią legitymację Skarżącego do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł).