Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 28/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1445
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - tekst jedn.
article: art. 37 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 68 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2021 r. sprawy ze skargi F. S. U. S. R. w W. na uchwałę Zarządu Powiatu B. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprzedaży nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Zarząd Powiatu B. na podstawie art. 32 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1445 ze zm.), art. 13 ust. 1, art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) przeznaczył do zbycia prawo własności zabudowanej nieruchomości oznaczonej jako działki o nr geod: [...], [...] i [...], położonej w obrębie S., gm. S. w drodze bezprzetargowej, na rzecz Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników w W. Uchwała ta została zmienioną uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2016 r., a zmiana dotyczyła wysokości ceny sprzedaży nieruchomości.

Podjęcie tej uchwały poprzedzało wystąpienie w dniu [...] lutego 2016 r. do Starosty B. Prezesa KRUS, który jednocześnie z urzędu pełni funkcję zarządu Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników z propozycją nabycia nieruchomości położonej w S., stanowiącej własność Powiatu B..

Dnia [...] kwietnia 2016 r. pomiędzy Funduszem Składkowym Ubezpieczenia Społecznego Rolników, a Starostwem Powiatowym w B. został podpisany list intencyjny w sprawie zakupu nieruchomości. Wskazano w nim, iż mając na uwadze promocję zdrowia, potrzebę rozwoju profilaktyki zdrowotnej i rehabilitacji leczniczej oraz szeroko zakrojona działalność prewencyjną w zakresie higieny i bezpieczeństwa pracy na wsi - Strony uznały zasadność wykorzystania nieruchomości zabudowanej, składającej się z działek: [...] o pow. 2,4963 ha, [...] o pow. 0,1773 ha i [...] o pow. 0,0231 ha, położonej w S. przy ul. [...], stanowiącej mienie Powiatu B. - dla celów prowadzenia rehabilitacji leczniczej osób uprawnionych do świadczeń KRUS, zagrożonych niezdolnością do pracy, bądź trwale lub okresowo całkowicie niezdolnych do pracy w gospodarstwie rolnym.

Przedmiotowa uchwała była również poprzedzona uchwałą Rady Powiatu B. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie wyrażenia zgody na zbycie prawa własności nieruchomości w drodze bezprzetargowej oraz udzielenie bonifikaty od ceny nieruchomości.

W następstwie podjęcia zaskarżonej uchwały z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], aktem notarialnym rep. A Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Powiat B. dokonał sprzedaży w drodze bezprzetargowej na rzecz Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników w W. w/w nieruchomości, składającej się z działek ewidencyjnych: [...], [...], [...] za cenę 8.999.623,70 zł.

Dla w/w nieruchomości założona została Księga Wieczysta Nr [...], gdzie w dziale II jako właściciel został wpisany Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników. W dniu [...] września 2017 r. protokolarnie wydano również nieruchomość nowemu właścicielowi - Funduszowi Ubezpieczenia społecznego Rolników bez żadnych zastrzeżeń.

W dniu [...].10.2020 r., [...].11.2020 r., [...].11.2020 r. do Zarządu Powiatu B. wpłynął wniosek złożony przez pełnomocnika Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników z dnia [...] października 2020 r. do usunięcia naruszenia interesu prawnego poprzez uchylenie uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. (zmienionej uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2016 .), względnie stwierdzenie jej niezgodności z prawem (pisma tożsamej treści opatrzone tą samą data). W uzasadnieniu swego stanowiska podniesiono, że sprawie doszło do zbycia nieruchomości na rzecz strony skarżącej w trybie bezprzetargowym bowiem nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż nabywca nieruchomości był osobą prawną, a nie Skarbem Państwa czy jednostką samorządu terytorialnego.

Uchwałą Zarządu Powiatu B. z dnia [...] listopada 2020 roku nr [...] w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego nie uwzględniono wniosku Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników z dnia [...] października 2020 r. podnosząc w uzasadnieniu, że do wniesienia skargi w trybie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatu legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego. Organ podkreślił, że Fundusz Składowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników, zawierając umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości dokonał czynności prawnej dwustronnej nabywając nieruchomość i płacąc ekwiwalentną (przy uwzględnieniu udzielonej bonifikaty – cele publiczne związane z promocją zdrowia oraz rozwojem profilaktyki zdrowotnej i rehabilitacji leczniczej uprawnionych do świadczeń KRUS) kwotę. W wezwaniu natomiast nie wskazano na czym polega interes prawny wnoszącego wezwanie i jaki sposób został on naruszony, co uniemożliwia rozpoznanie wniosku.

Skargę na powyższą uchwałę nr [...] z dnia 10 maja 2016 r. wniósł Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników zarzucając naruszenie:

1. art. 28 oraz art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i podjęcie uchwały w sprawie zbycia nieruchomości położonej w S. w drodze bezprzetargowej na rzecz skarżącego;

2. art. 37 ust. 2 pkt 2 poprzez jego zastosowanie i podjęcie uchwały w sprawie zbycia nieruchomości położonej w S. w drodze bezprzetargowej na rzecz skarżącego, w sytuacji kiedy Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników nie jest Skarbem Państwa ani jednostką samorządu terytorialnego;

3. istotne naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oraz art. 32 ustawy o samorządzie powiatowym, polegające na wprowadzeniu do uchwały nieprzewidzianych przez ustawę odstępstw od tryb przetargowego w postaci zbycia nieruchomości osobom prawnym, które nie są Skarbem Państwa ani jednostkami samorządu terytorialnego;

4. art. 7, 77 k.p.a. polegające na braku podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co doprowadziło do nieprawidłowego niezastosowania art. 37 ust. 1 oraz zastosowania art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na skutek nieustalenia przez organ przesłanek wskazanych w art. 37 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że przypadku sprzedaży nieruchomości położonej w S. na rzecz Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego w W., nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników jest osoba prawną, a nie Skarbem Państwa czy jednostką samorządu terytorialnego. W konsekwencji, w tym przypadku Zarząd Powiatu nie posiadał kompetencji ani do przyznania uprawnienia do odstąpienia od przetargu, ani też do wydania uchwały potwierdzającej możliwość zbycia przedmiotowej nieruchomości w trybie bezprzetargowym, gdyż brak jest przepisu ustawowego, z którego takie uprawnienie Zarządu Powiatu by wynikało.

W kontekście zasadności wniesienia skargi w niniejszej sprawie wskazano, iż skarżąca jest legitymowana do wniesienia skargi, gdyż uchwała zarządu powiatu przedmiocie zbycia nieruchomości w trybie bezprzetargowym narusza interes prawny skarżącej, a w konsekwencji Fundusz Składkowy posiada w tej sprawie interes prawny, gdyż zastosowanie niewłaściwego trybu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, powoduje tym samym nieważność przeniesienia przedmiotowej nieruchomości na rzecz nabywcy. Należy podkreślić, że z treści zaskarżonej uchwały wyraźnie wynika, że strona skarżąca jest stroną, która nabyła przedmiotową nieruchomość, która bez wątpienia ingeruje w stosunek prawny łączący stronę skarżącą z Zarządem Powiatu, a wobec niezastosowania właściwego trybu nabycia przedmiotowej nieruchomości powoduje, iż w chwili obecnej nie może w pełni korzystać z prawa własności, o którym mowa w art. 140 Kodeksu cywilnego. Dodatkowo charakter zwolnienia od trybu przetargowego sprzedaży nieruchomości, uzależnionego od przesłanek spełnionych przez konkretny podmiot sprawia, iż akt organu powiatu ma charakter indywidualny, co oczywiście nie oznacza, że stanowi on rozstrzygnięcie w sprawie indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 KPA. Charakter uchwały podejmowanej na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wywołuje jednakże też inne konsekwencje, gdyż podmiot o uprawnieniach, którego decyduje organ gminy ma interes prawny, legitymujący go do udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. jest on uczestnikiem na prawach strony, bowiem wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego, zawierającego się w wyjaśnieniu podstaw prawnych nabycia nieruchomości znajdującej się zasobie nieruchomości organu wykonawczego powiatu.

Wskazując na powyższe zarzuty Fundusz wniósł o stwierdzenie nieważności/niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem oraz zasądzenie od Zarządu Powiatu B. na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu B. wniósł o odrzucenie skargi.

Uzasadniając żądanie odrzucenia skargi Zarząd wskazał, że do wniesienia skargi w powołanym trybie legitymuje wyłączenie fakt naruszenia interesu prawnego. Zdaniem organu w skardze natomiast brak jest uzasadnienia dla interesu prawnego do wniesienia skargi, a to skarżący winien wykazać, że podjęta uchwała narusza interes prawny. Nieruchomość została natomiast przez skarżącego nabyta z zastosowanie właściwego trybu, we właściwej formie - umowa sporządzona w formie aktu notarialnego dla tego rodzaju czynności, czego skutkiem było założenie dla nieruchomości nowej księgi wieczystej i wpisanie w jej dziele II Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników jako właściciela. Twierdzenie strony skarżącej, że zastosowano niewłaściwy tryb jest zatem bezzasadne.

Z ostrożności procesowej wniesiono również o oddalenie skargi podnosząc, że to Prezes KRUS wystąpił z propozycją nabycia nieruchomości położonej w S., do czego doszło na podstawie zaskarżonej uchwały. Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników jako osoba prawna, nabył w/w nieruchomość na cele związane z promocją zdrowia oraz rozwojem profilaktyki zdrowotnej i rehabilitacji leczniczej uprawnionych do świadczeń KRUS, a więc na cel publiczny będący jego celem statutowym. Powyższe kwalifikowało się do zastosowania wobec Funduszu Składkowego sprzedaży nieruchomości w formie bezprzetargowej jak i udzielenia bonifikaty na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami na podstawie art. 37 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 68 ust 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Biorąc pod uwagę fakt, że zarówno zastosowanie trybu bezprzetargowego jak i bonifikaty przy sprzedaży nieruchomości znajduje uzasadnienie w przepisach art. 37 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podjęcie przedmiotowej uchwały nie było zatem obarczone sankcją nieważności, pomimo niewłaściwego wskazania w zaskarżonej uchwale zarządu powiatu art. 37 ust 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie podlegała uwzględnieniu.

Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej p.p.s.a.) - nawiązującego w tym zakresie wprost do 184 Konstytucji RP - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5) oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny jest zobligowany każdorazowo zweryfikować dopuszczalność wniesienia skargi, a więc zbadać, czy skarga spełnia wymogi formalne oraz czy została wniesiona przez uprawniony podmiot. Ponadto w niniejszej sprawie z uwagi wywodzenie interesu prawnego wnoszącego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. należało również ustalić, czy ten interes prawny został naruszony. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5 a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Na tą regulację zresztą powoływał się organ wnosząc o odrzucenie skargi.

W pierwszej kolejności należało jednak ustalić, czy kontrola obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, nawet jeżeli nie są one aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a). Zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu B. nr [...] z dnia 10 maja 2016 r. wydana na podstawie art. 32 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1445 ze zm.) przeznaczyła do zbycia prawo własności zabudowanej nieruchomości oznaczonej jako działki o nr geod: [...], [...] i [...], położonej w obrębie S., gm. S. w drodze bezprzetargowej, na rzecz Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników w W. Niewątpliwie uchwała ta nie jest aktem prawa miejscowego i nie jest adresowana do wielu podmiotów, bo nie reguluje ich praw i obowiązków. Natomiast adresatem tej uchwały jest Fundusz Składkowy KRUS, który na jej podstawie przystąpił do aktu notarialnego rep. A Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., w którym Powiat B. dokonał sprzedaży w drodze bezprzetargowej na rzecz Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników w W. w/w nieruchomości. Uchwała ta zmierzała zatem do wywołania w przyszłości skutków cywilno - prawnych, co rodzi pytanie czy sama uchwała jest sprawą z zakresu administracji publicznej.

Udzielając odpowiedzi na to pytanie należy mieć na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. OPS 11/00, w której odniesiono się do uchwały rady gminy o przeznaczeniu do sprzedaży nieruchomości stanowiącej mienie komunalne wskazując, że może być ona zaskarżona do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (LEX nr 46141). Przepis ten stanowi odpowiednik art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 920), który będzie miał zastosowanie w sprawie niniejszej.

W uchwale tej wskazano, że "za szerokim rozumieniem pojęcia sprawy z zakresu administracji publicznej, zawartego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, z odwołaniem się do przepisów Konstytucji RP z 1997 r., opowiedziano się także w uzasadnieniu wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 17 maja 1999 r. sygn. OSA 1/99 (ONSA 1999, z. 4, poz. 109). Za takim rozumieniem pojęcia sprawy z zakresu administracji publicznej opowiedział się również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 września 1997 r. sygn. III RN 41/97 (OSNAPiUS 1998, nr 6, poz. 171), wypowiadając pogląd, że skoro przewidziana w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym skarga na uchwałę podjętą przez organ gminy "w sprawie z zakresu administracji publicznej" ma stanowić jedną z form gwarancji prawnych realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady praworządności, to należy konsekwentnie przyjąć, że powstające w praktyce wątpliwości co do dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej na podstawie tego przepisu powinny być zawsze interpretowane na rzecz ochrony praw obywatelskich i tym samym na rzecz prawa do sądu. Stanowisko wyrażone w tych orzeczeniach nawiązuje do poglądu przedstawionego w uzasadnieniu uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 września 1994 r. sygn. W. 10/93 (OTK 1994, cz. II, poz. 46). Trybunał zwrócił uwagę, że działalność gmin również w odniesieniu do mienia komunalnego nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ze względu na publicznoprawny status gmin i mienia komunalnego działalność ta opiera się także na przepisach prawa samorządowego. Z tego właśnie względu działania i akty prawne podejmowane przez organy samorządu terytorialnego mogą być kwalifikowane jako działania z zakresu wykonywania administracji publicznej, mimo że zmierzają do wywołania w przyszłości określonych skutków cywilnoprawnych, jeżeli działaniom tym nadawana jest forma charakterystyczna dla aktów administracyjnych.(...) Tak jest przy podejmowaniu przez organy gminy rozstrzygnięcia o tym, czy określona nieruchomość (nieruchomości) ma być przeznaczona do sprzedaży. Na tym etapie decydowania nie chodzi jeszcze o dokonanie sprzedaży nieruchomości, ale przede wszystkim o to, czy nieruchomość ma nadal pozostać własnością gminy, czy też gmina ma się wyzbyć własności określonej nieruchomości. Decydowanie o tym ma w sobie wszelkie cechy administrowania mieniem komunalnym, które ma służyć gminie w celu realizacji jej podstawowego zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty mieszkańców. Z tego właśnie względu gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność gminy podlega nie tylko szczególnym unormowaniom o charakterze cywilnoprawnym, ale także przepisom administracyjnoprawnym, zawartym w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). (...) Rozstrzyganie o tym w formie uchwały właściwego organu gminy następuje w ramach wykonywania publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza rozporządzenie nieruchomością w formie czynności cywilnoprawnych. Prowadzi to do wniosku, że tego rodzaju rozstrzygnięcie w formie uchwały organu gminy jest podejmowane w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Oznacza to, że uchwała rady gminy o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży w drodze przetargu może być zaskarżona do sądu administracyjnego".

Sąd podziela powyższy pogląd wyrażony w w/w uchwale również na te władztwa samorządu powiatowego uznając, że zaskarżona uchwała o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia w trybie bezprzetargowym na rzecz strony skarżącej jest podejmowana w sprawie z zakresu administracji publicznej i jako taka podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Kolejną kwestią, która się pojawia przed merytorycznym rozpoznaniem skargi jest ustalenie czy skarga nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 a p.p.s.a, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Takim przepisem szczególnym, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5 a p.p.s.a. jest art. 87 § 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r. 1445 ze zm. obowiązującego w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, dalej u.s.p.), który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.

Skarga została wniesiona po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa (k. 49-41 akt admin.). Podkreśl przy tym należy w aktualnym stanie prawnym, czynność ta nie jest wymagana, bowiem od 1 czerwca 2017 r. zmianie uległa treść art. 87 u.s.p. i obecnie takie wezwanie nie jest wymagane. Zdaniem sądu skarga w niniejszej sprawie była dopuszczalna i została wniesiona przez uprawniony podmiot z zachowaniem wymogów formalnych. W niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.s.p. skargę można zaskarżyć jeśli zaskarżoną uchwałą został naruszony interes prawny. W doktrynie i orzecznictwie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Interes prawny wymieniony w przytoczonym przepisie polega na istnieniu powiązania między sytuacją prawną podmiotu i określoną normą prawną. Powyższy związek powinien mieć charakter aktualny, realny i indywidualny (por. II OSK 3147/17 - wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2018 r., dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").

W związku z powyższym interes prawny będzie posiadał taki podmiot, któremu obowiązujące przepisy przyznają określone uprawnienia lub nakładają na podmiot wymierne obowiązki. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa.

Szczególną cechą interesu prawnego w prawie administracyjnym i w postępowaniu administracyjnym jest bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Przy czym, ten interes prawny musi być "własny", czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami były związkami o charakterze prawym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt I OSK 1503/18 oraz postanowienie w sprawie sygn. akt II SA/Op 595/16, CBOSA).

Jak już wskazano legitymacja procesowa wynikająca z art. 87 ust. 1 u.s.p. ma charakter szczególny, kwalifikowany. Wymaga nie tylko wskazania przez wnoszącego skargę normy prawa materialnego, kształtującego jego sytuację prawną, ale nadto wykazania, iż zaskarżony akt oddziałuje na posiadany przez skarżącego interes prawny, który w ten sposób zostaje naruszony. Skarga stanowi środek ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia przez organ wydający akt z zakresu administracji publicznej – i co należy podkreślić – do wniesienia takiej skargi nie legitymuje jedynie stan zagrożenia naruszeniem, ani też sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały. Nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje bowiem legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1503/18, CBOSA).

W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie ustawy -Kodeks postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną postępowania toczącego się na podstawie art. 87 ust. 1 u.s.p. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga wnoszona na podstawie art. 87 ust. 1 u.s.p. nie ma charakteru actio popularis - nie jest skargą wnoszoną w interesie publicznym. Dopiero ustalenie, że skarżący posiadają legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu powiatu, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego i niepewnego, ale powinno być realne i aktualne (por. też wyroki w sprawach o sygn. akt: OSK 476/04, I OSK 2933/14, CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej, zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że posiada ona legitymację do wniesienia przedmiotowej skargi w trybie art. 87 u.s.p. Z argumentacji zaprezentowanej przez skarżącą wynika, że w jej ocenie zastosowanie niewłaściwego trybu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, powodowało nieważności przeniesienia nieruchomości na rzecz nabywcy. Wskazać należy, że Fundusz Składkowy KRUS był jedyną stroną zaskarżonej uchwały z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie sprzedaży nieruchomości i na jej podstawie przeznaczono zbyć w trybie bezprzetargowym na rzecz Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników w W. nieruchomość położoną w S. przy ul. [...]. Bez podjęcia tej uchwały nie byłoby możliwe nabycie tej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2016 r. (k. 30 akt admin.), który był konsekwencją przedmiotowej uchwały. Wzruszenie zaskarżonej uchwały (o ile została podjęta z istotnym naruszeniem przepisów) może bowiem dawać stronie skarżącej do wzruszenia również aktu notarialnego, a zatem może mieć wpływ na jej uprawnienia właścicielskie do przedmiotowej nieruchomości. Jest to zatem naruszenie zindywidualizowane (jedynym podmiotem jest strona skarżąca) oraz wymierzonym w realne prawa i obowiązki strony skarżącej. Istnieje zatem bezpośredni związek między interesem prawny a uchwałą organu administracji publicznej. Organ uznając, że uchwała nie narusza interesu prawnego funduszu składkowego przyjął, iż strona skarżąca nabyła nieruchomość w trybie korzystnym dla niej, bo z udzieloną bonifikatą, co zostało potwierdzone wpisem do księgi wieczystej. Powyższe uzasadnia w ocenie organu przyjęcie, że nawet jeśli w zaskarżonej doszło do naruszenia przepisów, to nie może być mowy o naruszeniu interesu prawnego. Wskazać przy tym należy, iż przyjęcie stanowiska zaprezentowanego przez organ w odpowiedzi na skargę – powodowałoby sytuację, że uchwała ta w ogóle nie podlegałaby zaskarżeniu, jako korzystna dla strony skarżącej. Tym samym jedyna strona tego aktu/uchwały (poza organem) zostałaby pozbawiona de facto prawa do sądu. Te okoliczności w ocenie Sądu, świadczą o naruszeniu interesu prawnego w przedmiotowej uchwale, a zatem na podstawie art. 87 ust. 1 u.s.p. Fundusz Składkowy ma legitymację do zaskarżenia uchwały organu powiatu.

Uznanie naruszenia interesu prawnego skarżącej strony daje jej prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przedmiotowy akt w zakresie posiadanego interesu prawnego. Nie oznacza to jednak automatycznie zasadności skargi. W myśl 79 ust. 1 u.s.p. tylko uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna. Zatem skuteczność skargi jest uzależniona od tego, czy wraz z naruszeniem interesu prawnego strony skarżącej doszło do naruszenia przez właściwe organy norm prawa materialnego czy procesowego, mających zastosowanie przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały. Obowiązek uwzględnienia skargi wniesionej w trybie art. 87 ust. 1 u.s.p. powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. W niniejszej sprawie Sąd nie miał podstaw do takiej konkluzji, zważywszy na charakter, przedmiot zaskarżonej uchwały oraz przepisy, które miały zastosowanie.

Podstawą stwierdzenia nieważności uchwały jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. W przypadku bowiem nieistotnego naruszenia prawa ustawa przewiduje wyłącznie ograniczenie się przez organ nadzoru do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, ale już nie do stwierdzenia jej nieważności (art. 79 ust. 4 u.s.p.).

Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego przez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (vide Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001/1-2, s. 102). Jak wskazał NSA w sprawie I OSK 124/17, istotna sprzeczność z prawem to wada doniosła pod względem faktycznym i prawnym, wynikająca z naruszeń przepisów prawa materialnego bądź formalnego, ale taka, która jest oczywista, jednoznaczna, niepozwalająca na zaakceptowanie uchwały ze względu na sposób i tryb jej podjęcia, lub skutki, jakie wywołuje. Do tej kategorii uchybień nie zalicza się braku wskazania podstawy prawnej uchwały, a także wskazania niewłaściwej lub niepełnej podstawy prawnej, o ile istnieje przepis prawa stanowiący umocowanie do jej podjęcia (CBOSA).

W przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że jedna z podstaw prawnych wskazanych w zaskarżonej uchwale Zarządu Powiatu B. nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. była nieprawidłowa tj. niezgodna ze stanem faktycznym sprawy. Organ powołał się m.in. na art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) który stanowił, że nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli zbycie następuje między Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego oraz między tymi jednostkami.

Trafnie wskazuje strona skarżąca, że Fundusz Składkowy KRUS nie jest Skarbem Państwa ani jednostką samorządu terytorialnego, a zatem przepis nie powinien być wskazany w przedmiotowej uchwale. Zgodnie z § 1 pkt 1 Statutu Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników jest on osoba prawną (k. 40 akt admin.). Zgodnie z § 2 Statutu celem Funduszu Składkowego jest zarządzenie mieniem Funduszu Składkowego, w tym środkami finansowymi pochodzącymi ze składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie w celu zapewnienia środków na finansowanie kosztów określonych w art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie zaś z § 3 ust. 2 pkt 2 Statutu środki Funduszu Składkowego pochodzą również z prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej zwłaszcza na świadczeniu usług w zakresie opieki zdrowotnej i pomocy społecznej. Zaś stosownie do § 4 ust. 1 pkt 1 statutu Fundusz Składkowy finansuje świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego.

Podjęcie uchwały poprzedzone było uzgodnieniami stron transakcji sprzedaży. Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników, był aktywną stroną dokonywania czynności. Istotnym bowiem w sprawie pozostaje, iż rozpoczęcie procedury sprzedaży nieruchomości poprzedzone było działaniami przedstawicieli Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Prezes KRUS, który jednocześnie z urzędu pełnił funkcję zarządu Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników pismem z dnia [...] lutego 2016 r. zwrócił się do Starosty Powiatu B. z propozycją nabycia nieruchomości położonej w S., stanowiącej własność Powiatu B. (k. 1 akt admin.). Ponadto dnia [...] kwietnia 2016 r. pomiędzy Funduszem Składkowym Ubezpieczenia Społecznego Rolników, a Starostwem Powiatowym w B. został podpisany list intencyjny w sprawie zakupu nieruchomości. Wskazano w nim, iż mając na uwadze promocję zdrowia, potrzebę rozwoju profilaktyki zdrowotnej i rehabilitacji leczniczej oraz szeroko zakrojoną działalność prewencyjną w zakresie higieny i bezpieczeństwa pracy na wsi - Strony uznały zasadność wykorzystania nieruchomości zabudowanej, składającej się z działek: [...] o pow. 2,4963 ha, [...] o pow. 0,1773 ha i [...] o pow. 0,0231 ha, położonej w S. przy ul. [...], stanowiącej mienie Powiatu B. - dla celów prowadzenia rehabilitacji leczniczej osób uprawnionych do świadczeń KRUS, zagrożonych niezdolnością do pracy, bądź trwale lub okresowo całkowicie niezdolnych do pracy w gospodarstwie rolnym (k.2-3 akt admin.).

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zbywanie nieruchomości zbywanie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej (ale na zasadzie wyjątku). Wyjątki od zasady przetargowego obrotu nieruchomościami zostały enumeratywnie wymienione w art. 37 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie w art. 37 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca upoważnił radę gminy, powiatu, sejmiku, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego do zwolnienia z obowiązku zbycia w drodze przetargu nieruchomości z uwagi na ich przeznaczenie (tj. nieruchomości przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizację urządzeń infrastruktury technicznej albo innych celów publicznych, jeżeli cele te będą realizowane przez podmioty, dla których są to cele statutowe i których dochody przeznaczone są w całości na działalność statutową) lub z uwagi na podmioty korzystające z tych nieruchomości, a mianowicie osoby, które dzierżawią nieruchomość na podstawie umowy zawartej na co najmniej 10 lat, jeżeli nieruchomość ta została zabudowana na podstawie zezwolenia na budowę. Wyżej wskazane przypadki są jedynymi uzasadniającymi bezprzetargowy tryb zbycia gruntów komunalnych, a warunkiem materialnym legalności uchwały w przedmiotowym zakresie jest faktyczne spełnienie jednej z przesłanek zwolnienia.

Rację ma organ, że bezprzetargowe zaś zbycie nieruchomości gminnych (Skarbu Państwa, innych jednostek samorządu terytorialnego) za zezwoleniem rady gminy (wojewody, sejmiku), może nastąpić wyłącznie z uwagi na przeznaczenie nieruchomości na cele publiczne, bądź cele wymienione w art. 37 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, i to wówczas, gdy cele te będą realizowane przez podmioty, dla których są to cele statutowe i których dochody przeznacza się w całości na działalność statutową. Natomiast zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli jest zbywana na rzecz osób, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2 (cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej oraz innych celów publicznych).

W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, iż Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników zarządza składkami na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie, zarządza nabytymi nieruchomościami, ale także jest także właścicielem Ośrodków Rehabilitacji Rolników, w których leczą się rolnicy ubezpieczeni w KRUS i członkowie ich rodzin. Fundusz Składkowy finansuje świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego, bezpośrednie koszty funkcjonowania Rady Rolników, koszty zarządzania funduszem,

niedobory funduszu administracyjnego KRUS. Może także wspierać rozwój ubezpieczeń dla rolników i członków ich rodzin prowadzonych przez towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych. Fundusz Składkowy nie jest funduszem celowym. Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników może wspierać działania realizowane przez organizacje społeczne, zawodowe lub samorządowe w zakresie polityki społecznej, zdrowotnej i edukacyjnej na rzecz rolników i członków ich rodzin.

Mając powyższe na uwadze, niewątpliwie zbycie nieruchomości w trybie bezprzetargowym w przedmiotowej sprawie mogło nastąpić, ale nie powinno nastąpić na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na datę orzekanie nie da się ustalić, czy w tym zakresie doszło do wskazania nieprawidłowej podstawy z racji tego, że Prezes KRUS reprezentował stronę skarżącą, co skłaniało do uznania, że może chodzić o Skarb Państwa. Możliwe również, że jedynie podstawa prawna została wskazana nieprawidłowo, bowiem uzasadnienie uchwały jednoznaczne wskazuje, że nabywającym jest osoba prawa działająca w ramach KRUS, a nieruchomość jest nabywana na cele związane z promocja zdrowia oraz rozwojem profilaktyki zdrowotnej (k. 4 akt admin.), a więc na cele publiczne. Mając na uwadze powyższe należy uznać, iż celem utworzenia Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników była realizacja celu publicznego, cele te zostały precyzyjnie określone w jego statucie. Potwierdza to również zapis zawarty w akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości (str. 16 k. 15 akt admin.) gdzie wskazano, że wyżej wymienioną nieruchomość kupuje się na cele związane z promocją zdrowia oraz rozwojem profilaktyki zdrowotnej i rehabilitacji leczniczej, zgodnie z dyspozycja uchwały Rady Powiatu.

Biorąc pod uwagę fakt, że zarówno zastosowanie trybu bezprzetargowego jak i udzielenie bonifikaty przy sprzedaży nieruchomości znajduje uzasadnienie w przepisach art. 37 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podjęcie przedmiotowej uchwały nie jest obarczone sankcją nieważności, pomimo wskazania w zaskarżonej uchwale zarządu powiatu art. 37 ust 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niewłaściwe wskazanie podstawy prawnej lub nawet jej nie wskazanie nie stanowi jeszcze o wadliwości zaskarżonego aktu, o ile na datę jego wydawania były podstawy prawne do zastosowania określonych przepisów. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem o ile doszło do naruszenia art. 37 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 28 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to samo zbycie nieruchomości w stosunku do strony skarżącej mogło nastąpić w trybie bezprzetargowym na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uchybienie polegające na błędnym powołaniu podstawy prawnej uchwały rady powiatu a następnie zarządu jest zatem uchybieniem nieistotnym, bowiem w obowiązujących przepisach prawa istnieje i istniała podstawa prawna do wydania takiej uchwały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2005 r., I OSK 284/05 CBOSA). Samo powołanie niewłaściwej podstawy prawnej uchwały przez organ samorządu terytorialnego nie jest uchybieniem uzasadniającym stwierdzenie przez sąd nieważności takiej uchwały albo stwierdzenia jej niezgodności z prawem,(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 843/12 CBOSA).

Podkreślić zatem należy, że naruszenie przepisów będzie skutkowało nieważnością uchwały jako naruszenie istotne tylko wówczas, gdy na skutek tego naruszenia zapadłaby uchwała o innej treści niż gdyby naruszenie to nie nastąpiło.

Z tych samych względów nie można uznać, że doszło do istotnego naruszenia

art. 7 Konstytucji w zw. z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami czy art. 32 ustawy o samorządzie powiatowym bowiem nie doszło do żadnych odstępstw od trybu przetargowego i nadal strona skarżąca mogła nabyć nieruchomość w tym trybie, ze względu na cel publiczny.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że wychodząc z określonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa oraz zważywszy, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, przyjąć należy, że wynikająca z tych przepisów zasada związania organów administracji publicznej prawem oznacza, iż organy te, podejmując rozstrzygnięcie, obowiązane są kierować się tymi wartościami, które są istotne z punktu widzenia porządku prawnego i przez niego chronione. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcia nie mogą być podejmowane w sposób arbitralny, bez odniesienia do okoliczności zaistniałych w stanie faktycznym oraz analizy stanu faktycznego i prawa. Działania podjęte w niniejszej sprawie przez organ były zatem prawidłowe, poza nieprawidłową wskazaną podstawą prawną, co jak wyżej wykazano nie stanowi istotnego naruszenia prawa.

Nie można zatem skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298).

Sąd uznał zatem, że działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie jest zgodne z regulacjami prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydawania zaskarżonej uchwały, a w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Organ w odpowiedzi na skargę w sposób szczegółowy odniósł się wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, a w sprawie podjęto wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi. Końcowo wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z 15 lutego 2021 r. wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r