Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1549/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. w całości, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. H. kwotę 1337 (jeden tysiąc trzysta trzydzieści siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 876/14 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt VISA/Wa 1536/13 oddalającego skargę ww. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1) uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. H. 667 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozstrzygnięcia sądów obu instancji zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Skarżący M. H. w dniu [...] lipca 2012 r., został zatrzymany do kontroli mobilnej przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego na drodze krajowej [...], na 60 km odcinka, o godzinie [...]. Skarżący kierował samochodem marki [...] o masie przekraczającej 3,5 t.

Pojazd został zatrzymany do kontroli gdyż skaner zainstalowany w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego nie wykrył urządzenia służącego do poboru opłat elektronicznych (viaBOX), skarżący poruszał się na płatnym odcinku drogi krajowej - węzeł [...] - węzeł [...] o godz. [...]. Zatem skarżący przejeżdżając przez bramownicę nie uiścił wymaganej opłaty elektronicznej.

Ustalenia kontroli zostały opisane w protokole kontroli.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lipca 2012 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3 000 zł, w podstawie decyzji organ wskazał, art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 r., nr 14, poz. 1460 ze zm., dalej: u.d.p.).

M. H. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając sprawę organ wezwał operatora elektronicznego systemu poboru opłat o udzielenie informacji, czy za sporny w sprawie przejazd została uiszczona opłata elektroniczna oraz czy użytkownik (skarżący) zawarł z operatorem umowę o uiszczenie opłaty typu Post - Pay.

W odpowiedzi operator elektronicznego systemu poboru opłat udzielił informacji, że opłata elektroniczna za sporny przejazd nie została uiszczona, a użytkownik pojazdu zawarł umowę w dniu [...] lipca 2012 r. o godzinie [...].

Ustosunkowując się do argumentów skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ podał, że w przypadku naruszenia obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 u.d.p. nie ma ustawowych możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów u.d.p. są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń, a wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Natomiast brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Podkreślił, że obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 218, poz. 1391), a stosownie do art. 9 powołanej ustawy przepisy ustanawiające ten obowiązek weszły w życie z dniem 1 lipca 2011 r.

W konkluzji organ stwierdził, że strona wykonując przejazd w dniu [...] lipca 2012 r., o godz. [...] po autostradzie [...], na odcinku węzeł [...] - węzeł [...] obowiązana była do uiszczenia opłaty elektronicznej, a niedopełnienie tego obowiązku skutkowało nałożeniem na kierującego pojazdem kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł.

M. H. wywiódł skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1535/13, VI SA/Wa 1536/13 oraz VI SA/Wa 1537/13 do wspólnego rozpoznania, a odrębnego rozstrzygnięcia. Ponadto Sąd postanowił dopuścić dowody z dołączonych do skarg decyzji GITD z dnia [...] lipca 2012 r. oraz decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2012 r. i [...] marca 2013 r. utrzymujących je w mocy. Sąd wskazał także, że z urzędu znane mu są wyroki w pozostałych sprawach ze skarg skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę skarżącego.

Sąd i instancji podał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. nie naruszają przepisów prawa materialnego, na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia związana z obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej w kontekście wykonywania przejazdu po odcinkach drogi krajowej, tj. czy przejazd taki podlega jednej opłacie jako realizowany po jednej drodze krajowej od jej początku do końca, czy też przejazd ten podlega opłacie wielokrotnej, w zależności od ilości odcinków danej drogi.

W ocenie skarżącego cały przejazd, wykonywany po jednej drodze krajowej, podlega jednej stosownej opłacie, a w konsekwencji jej nieuiszczenia - zasadne jest nałożenie jednej kary za jego nieopłacenie. Natomiast zdaniem organu obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej uzależniony jest od tego, czy dana droga lub jej odcinek wymieniony jest w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r., a nieziszczenie opłaty stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za przejazd na takiej drodze lub jego odcinku.

Sąd I instancji dokonał analizy mających zastosowanie w prawie przepisów i stwierdził, że opłacie elektronicznej podlega nie tylko przejazd wykonywany na drodze krajowej wymienionej w załącznikach do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r. wydanego na podstawie art. 13ha ust. 6 u.d.p., lecz opłacie tej podlega również przejazd wykonywany na odcinkach takiej drogi, o ile zostały one wymienione w tych załącznikach. Innymi słowy, to ilość odcinków drogi krajowej wymienionych w załącznikach do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r., na których wykonywany jest dany przejazd decyduje o tym ile razy realizuje się obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej.

Autostrada [...] na odcinku węzeł [...] - węzeł [...], na którym wykonywany był przejazd, zarejestrowany przez bramownicę nr [...] została wymieniona w pkt 3 lit. b) załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r. Natomiast z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej).

Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że skarżący wykonywał w dniu [...] lipca 2012 r., o godz. [...], na odcinku drogi krajowej, objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, przejazd, bez uiszczenia opłaty - tym samym organ administracji drogowej wymierzył kierującemu pojazdem karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych. Stanowiska tego, zdaniem Sądu nie zmienia okoliczność, że w dniu [...] lipca 2012 r. organ inspekcji transportu drogowego nałożył na skarżącego 10 kar pieniężnych na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Z dopuszczonych na rozprawie dowodów w postaci decyzji GITD z dnia [...] lipca 2012 r. nie wynika, by którąkolwiek z nich nałożono na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie w dniu [...] lipca 2013 r. przejazdu, bez uiszczenia opłaty elektronicznej, tożsamym jak w niniejszej sprawie, odcinkiem drogi krajowej, tj. autostradą [...] na odcinku węzeł [...] - węzeł [...].

Wobec powyższego za bezprzedmiotowe uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 oraz art. 158 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji obarczonej wadą nieważności w postaci res iudicata. Z żadnej z wydanych w stosunku do skarżącego decyzji GITD z dnia [...] lipca 2012 r. oraz decyzji utrzymujących je w mocy nie wynika, by którakolwiek z nich była tożsama w jej znaczeniu materialnoprawnym w stosunku do decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie. Decyzje dopuszczone w formie dowodu wyróżnia przedmiot stosunku prawnego w postaci odcinka drogi krajowej, którym wykonywany był przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Brak tożsamości spraw wyklucza stwierdzenie, by zaskarżona decyzja dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Za pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należy także zarzuty naruszenia art. 7, 11, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji nie znalazł podstaw aby zakwestionować czynności Głównego Inspektora Transportu Drogowego podejmowane w toku sprawy, a zmierzające do jej wyjaśnienia. W szczególności organ wyczerpująco zbadał istotne w sprawie okoliczności, przeprowadzając w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.

WSA za bezprzedmiotowe uznał również zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha ust. 1 u.d.p., albowiem z językowej wykładni przepisów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że nie tylko przejazd po drodze krajowej, lecz również po jej odcinku, podlega opłacie elektronicznej, o ile jest on wymieniony w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. Nieuiszczenie zaś opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej lub jej odcinku stanowi delikt administracyjny, który jest sankcjonowany karą pieniężną.

Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że nałożona na skarżącego kara pieniężna w wysokości 3 000 złotych, wynikająca z naruszenia przez skarżącego przepisów u.d.p. została nałożona na stronę na podstawie obiektywnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przejeździe po odcinku drogi krajowej, na którym pobierana jest opłata elektroniczna, pojazdem samochodowym powyżej 3,5 tony, bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej.

M. H. na powyższe orzeczenie Sąd I instancji złożył skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi. Na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a., jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny uzna przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej, że w sprawie istnieje zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, o odroczenie rozpoznanie sprawy i przedstawienie tego zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu, oraz zwrot kosztów postępowania za wszystkie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto skarżący wniósł, na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., o połączenie spraw toczących się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, ponieważ pozostają one ze sobą w związku, a mianowicie toczącej się już w tej chwili sprawy o sygn. akt: II GSK 2138/13 oraz trzech spraw wywołanych skargami kasacyjnymi na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: VI SA/Wa 1535/13, VI SA/Wa 1536/13 i VI SA/Wa 1537/13.

Skargą kasacyjną skarżący zarzucił:

1. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania: - art. 111 § 2 p.p.s.a, przez jego niewłaściwe zastosowanie, przez nie połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia wszystkich 9 zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym spraw dotyczących przedmiotowego przejazdu skarżącego w dniu [...].07.2012 r., a mianowicie spraw o sygn. akt: VI SA/WA 762/13, VI SA/WA 763/13, VI SA/WA 764/13, VI SA/WA 765/13, VI SA/WA 766/13, VI SA/WA 767/13, VI SA/Wa 1535/13, VI SA/Wa 1536/13 i VI SA/Wa 1537/13, pomimo tego, że sprawy te pozostają ze sobą w ścisłym związku i połączenie ich było niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania:

- art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11, 77 § 1, 107 § 3 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), przez jego niewłaściwe zastosowanie, przez niewyjaśnienie ustalonego błędnie przez organ stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnienie przy wydawaniu wyroku, że na skarżącego oprócz przedmiotowej kary pieniężnej, tego samego dnia, za wykonany przejazd nałożono 9 innych kar pieniężnych, a w związku z tym skarżący został 10 razy ukarany za to samo przewinienie, czyli za jeden ciągły przejazd tego samego dnia, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

3. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania:

- art. 141 § 4 p.p.s.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie, przez niewyjaśnienie ustalonego błędnie przez organ stanu faktycznego sprawy, brak kontroli i odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracji, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnienie przy wydawaniu wyroku, że na skarżącego oprócz przedmiotowej kary pieniężnej, tego samego dnia, za wykonany przejazd nałożono 9 innych kar pieniężnych, a w związku z tym skarżący został 10 razy ukarany za to samo przewinienie, czyli za jeden ciągły przejazd tego samego dnia, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

4. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie, przez uznanie za prawidłowe utrzymanie przez organ drugiej instancji w mocy przedmiotowej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, w której decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną, co wypełnia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a nie utrzymania jej w mocy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

5. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (dalej: u.d.p.) w zw. z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. b do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22.03.2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (dalej: Rozporządzenie), poprzez ich błędną wykładnię, poprzez uznanie, że zasadne jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w ogóle w wysokości 3.000,00 zł za przejazd odcinkiem autostrady [...] (węzeł [...] - węzeł [...]), podczas gdy w art. 13k ust. 1 pkt 1 nie ma mowy o karaniu za przejazd po odcinku drogi, lecz jest mowa o karaniu za przejazd po drodze.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przestawił argumentację wniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku z 19 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 876/14 zawarł następujące rozważania.

"Dokonując kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji z 3 grudnia 2013 r., Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej następuje w granicach skargi kasacyjnej przy uwzględnieniu z urzędu przesłanek nieważności postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został wydany na skutek wniesionej skargi M. H. a na decyzję z [...] marca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję z [...] lipca 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej pojazdem samochodowym, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez jej uiszczenia.

W skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, które częściowo okazały się zasadne. Istota sporu sprowadzała się w niniejszej sprawie do określenia konsekwencji prawnych braku uiszczenia przez skarżącego kasacyjnie opłaty elektronicznej, o której stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., za jeden łączny przejazd po kilku odcinkach dróg krajowych. Sąd I instancji błędnie przyjął, że w takim przypadku to ilość odcinków drogi krajowej po których wykonywany jest dany przejazd decyduje o tym ile razy realizuje się obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. W ten sposób Sąd I instancji zaakceptował sytuację, w której za jeden delikt administracyjny skarżącemu wymierzonych zostało dokładnie 10 kar pieniężnych.

Zgodnie z przywołanym powyżej art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. na korzystających z dróg publicznych spoczywa obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także ich zespół składający się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym oraz tryb poboru tej opłaty określony został w art. 13ha u.d.p. oraz w rozporządzeniu z 2011 r. Z kolei art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. stanowi o podstawie prawnej wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia należnej opłaty.

Jak zostało to już przyjęte w orzecznictwie sądowym, które Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, logika rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie przedstawionej regulacji ustawy o drogach publicznych świadczy o tym, że jej celem jest penalizowanie określonego przepisem obowiązującego prawa zachowania, a mianowicie wykonania przejazdu określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty za ten przejazd. W ustawie o drogach publicznych ustawodawca konsekwentnie operuje terminem "przejazdu", a nie "przejazdów", odnoszonego do terminu "drogi lub jej odcinka". Chodzi więc o konkretne zachowanie, stanowiące konkretny i jeden czyn. Cechę jednorodności tego czynu rozpatrywać należy z punktu widzenia lokowania danego przejazdu w konkretnej przestrzeni czasu i miejsca jego wykonywania. Tym samym ustalanie cechy jednorodnego charakteru przejazdu nie może pomijać takich jego elementów, jak zwłaszcza stały kierunek przemieszczania się daną drogą krajową lub jej płatnym odcinkiem (tj. trywialnie rzecz ujmując - chodzi o przemieszczanie się z punktu do punktu) oraz czas przejazdu, co w przypadku zmiany kierunku przejazdu, polegającej na przykład na zjechaniu z drogi krajowej lub jej płatnego odcinka i ponownym wjechaniu na nie w innym miejscu, oznaczałoby, że konkretny przejazd traciłby omawianą cechę, co z punktu widzenia konsekwencji tego rodzaju zachowania rozpatrywać należałoby już jako dwa różne czyny popełnione w różnym czasie i w różnym miejscu (wyrok NSA z 27 listopada 2014 r., II GSK 1588/13, baza orzeczeń NSA).

Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca. Z niespornego jej stanu faktycznego wynika bowiem, że skarżący kasacyjnie dnia [...] lipca 2012 r. w ramach jednego przejazdu poruszał się po autostradzie [...] na 60 km autostrady. W ramach ciągłego przemieszczania się przejazd skarżącego kasacyjnie został zarejestrowany przez bramownice umieszczone nad drogą objętą elektronicznym poborem opłat. Kontrolą ustalono, że skarżący nie posiada w pojeździe urządzenia (jednostki pokładowej) viaBox służącego do nawiązania łączności z bramownicą a następnie z centrum rozliczeń opłat. Zatem skarżący przejeżdżając przez bramownicę, a nie posiadając viaBox, nie uiścił wymaganej opłaty elektronicznej. W ramach tego ciągłego przemieszczania się przejazd skarżącego kasacyjnie został zarejestrowany przez 10 bramownic, co nie oznacza wszakże wykonania przez kierującego pojazdem dziesięciu osobnych przejazdów. Innymi słowy, fakt dziesięciokrotnego zarejestrowania przejazdu skarżącego kasacyjnie przez bramownice znajdujące się na płatnych odcinkach dwóch dróg nie uzasadniał kilkakrotnego wymierzenia kary pieniężnej za jeden ciągły przejazd.

Z opisanych powyżej względów zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegający na braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnieniu przy wydawaniu wyroku, że na skarżącego nałożonych zostało jeszcze 9 innych kar pieniężnych za ten sam przejazd. Z zarzutem tym pozostawało w ścisłym związku naruszenie przez Sąd I instancji art. 111 § 2 p.p.s.a. Wprawdzie w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że naruszenie normy wywodzonej z tego przepisu nie stanowi uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 21 marca 2012 r., II GSK 216/11, lex nr 1137918, wyrok NSA z 6 lutego 2013 r., II OSK 1622/12, lex nr 1358396), tym niemniej w realiach rozpoznawanej sprawy rację ma skarżący kasacyjnie, że z powodu braku połączenia wszystkich spraw do wspólnego rozpoznania Sąd I instancji pozbawił się możliwości całościowego oglądu poddanej kontroli sprawy, w tym uwzględnienia faktu uiszczenia przez skarżącego kasacyjnie kwoty 3.000 zł tytułem kary pieniężnej za popełniony delikt administracyjny w pierwszej ze spraw, w których została mu doręczona decyzja wymierzająca karę. Celem uniknięcia niebezpieczeństwa braku ujęcia całokształtu okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podczas rozprawy w dniu 19 marca 2015 r., działając na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., połączył do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach II GSK 2138/13, II GSK 877/14 i II GSK 906/14, dostrzegając w ten sposób jej złożoność wynikającą z prowadzenia przez GITD, a następnie Sąd I instancji kilku postępowań w zbliżonych stanach faktycznych i prawnych.

Uwzględnieniu podlegał również jedyny sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha u.d.p. w zw. z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. c do rozporządzenia z 2011 r. Należy bowiem raz jeszcze zauważyć, że wynikającą z przywołanej regulacji prawnej przesłanką wymierzenia kary pieniężnej jest przejazd pojazdem samochodowym określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty, który to przejazd, jako konkretne zachowanie (czyn), musi charakteryzować się określonymi cechami, w szczególności zaś cechą jednorodności. W rozpoznawanej sprawie dowiedzione zostało, że przejazd skarżącego kasacyjnie w dniu [...] lipca 2012 r. charakteryzował się tymi cechami.

Jako nieuzasadnione należało natomiast ocenić zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 158 § 1 (ONSAiWSA 2010/3/39) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. W art. 141 § 4 p.p.s.a. wymienione zostały elementy składowe, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku sądu I instancji. Z przepisu tego nie można wywieść naruszenia normy prawnej dotyczącej kwestii błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organ administracji publicznej oraz nierozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ubocznie należy w tym miejscu zauważyć, że wymienione powyżej dwie formy naruszenia przepisów postępowania zostały uwzględnione w ramach drugiej spośród sformułowanych podstaw kasacyjnych naruszenia art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Uznając zasadność zarzutu nieuwzględnienia przez Sąd I instancji całego materiału dowodowego w sprawie, w tym przede wszystkim okoliczności łączących się z odrębnym wszczęciem postępowań co do nałożenia na skarżącego kasacyjnie kar pieniężnych, za przedwczesny uznać należało zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę i uwzględniając wyrażony powyżej pogląd na temat wykładni art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha u.d.p. w zw. z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. c do rozporządzenia z 2011 r., obowiązkiem Sądu I instancji będzie uwzględnienie zagrożenia wydania decyzji w sprawie, w której zapadła już ostateczna decyzja administracyjna.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 wyroku, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił wyrok z 3 grudnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął w pkt 2 wyroku, zasądzając na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. od GITD na rzecz skarżącego kasacyjnie 667 zł''.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

W myśl art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając powyższe na uwadze oraz kierując się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2015 r. Sąd uznał skargę M. H.a za zasadną.

W niniejszej sprawie na stronę została nałożona kara pieniężna w wysokości 3.000 zł za przejazd w dniu [...] lipca 2012 r. o godz. [...] po autostradzie [...] na odcinku węzeł [...] – węzeł [...] bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Podstawę materialno-prawną decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego stanowił przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, że logika rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie ustawy o drogach publicznych świadczy o tym, że jej celem jest penalizowanie określonego przepisem obowiązującego prawa zachowania, a mianowicie wykonania przejazdu określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty za ten pojazd. W ustawie o drogach publicznych ustawodawca konsekwentnie operuje terminem "przejazdu" a nie "przejazdów", odnoszonego do terminów "drogi" lub "jej odcinka". Chodzi więc o konkretne zachowanie, stanowiące jeden czyn. Cechę jednorodności tego czynu rozpatrywać należy z punktu widzenia lokowania danego przejazdu w konkretnej przestrzeni czasu i miejsca jego wykonywania.

Takiej interpretacji przepisów ustawy od drogach publicznych, stanowiących podstawę wymierzenia kary pieniężnej nie przyjął Główny Inspektor Transportu Drogowego, dlatego też uzasadniony jest zarzut skargi naruszenia prawa materialnego (pkt 3 i 4 skargi) tj. art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych w związku z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. b do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z niespornego w tej sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżący dnia [...] lipca 2012 r. w ramach jednego przejazdu poruszał się po autostradzie [...] i drodze krajowej nr [...]. W ramach ciągłego przemieszczania się przejazd skarżącego został zarejestrowany przez bramownice umieszczone nad drogą objętą elektronicznym poborem opłat. W pojeździe skarżący nie miał viaboxu a więc nie uiścił wymaganej opłaty elektronicznej. W ramach tego ciągłego przemieszczania się przejazd skarżącego został zarejestrowany przez 10 bramownic, co nie oznacza wszakże wykonania przez kierującego pojazdem dziesięciu osobnych przejazdów, za które wymierzona została osobno kara po 3.000 złotych. Tak więc z opisanym wyżej uzasadnionym naruszeniem prawa materialnego pozostaje w związku zarzut naruszenia przez organ administracji art. 7, 11, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. polegający na braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnieniu przy wydaniu wyroku, że na skarżącego nałożonych zostało jeszcze 9 innych kar pieniężnych za ten sam przejazd.

Ponownie rozpoznając sprawę i wyrażony w niej pogląd na temat wykładni art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha ustawy o drogach publicznych w zw. z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. c do rozporządzenia z 2011 roku organ administracji zobowiązany będzie do oceny materiału dowodowego w sprawie z uwzględnieniem zagrożenia wydania decyzji w sprawie, w której zapadła już ostateczna decyzja administracyjna.

Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.