Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1329/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 22
journal: Dz.U. 1980 nr 27 poz. 111
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Uznaniowy charakter decyzji ratalnej i związanie - w określonych granicach - stanowiskiem organu gminy nie zwalniają organu podatkowego od obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji odpowiadającej wymogom art. 107 par. 3 Kpa.

TEZY

Uznaniowy charakter decyzji ratalnej i związanie - w określonych granicach - stanowiskiem organu gminy nie zwalniają organu podatkowego od obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji odpowiadającej wymogom art. 107 par. 3 Kpa.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia 21 grudnia 1993 r., doręczoną podatnikowi dnia 17 stycznia 1994 r., Urząd Skarbowy w W. ustalił zobowiązanie podatkowe Jana T. w podatku od spadków i darowizn od spadku po Antonim T. na kwotę 34.402.000 st. zł. Podaniem z dnia 24 stycznia 1994 r. Jan T. zwrócił się do Urzędu o rozłożenie zobowiązania na "dostępne do spłacenia raty".

Decyzją z dnia 19 kwietnia 1994 r., wydaną na podstawie art. 104 Kpa i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania Zarząd Dzielnicy Gminy wyraził zgodę na rozłożenie na raty spłaty podatku w terminie do dnia 30 grudnia 1994 r.

Decyzją z dnia 18 maja 1994 r. Urząd Skarbowy rozłożył zobowiązanie podatkowe Jana T. na 8 rat po 4.300.300 st. zł, płatnych do dnia 30 każdego kolejnego miesiąca począwszy od dnia 30 maja 1994 r.

Od tej decyzji podatnik się odwołał stwierdzając, że jest niezgodna z intencją podania o raty i realnymi możliwościami zapłacenia podatku. Osiąga dochody na poziomie najniższego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Sytuacja na rynku pracy, stan zdrowia i wiek /63 lata/ nie pozwalają na zwiększenie dochodów, które umożliwiłyby zapłacenie raty większej niż 500 000 st. zł miesięcznie. W związku z tym wniósł o ustalenie zaniechania naliczania i poboru odsetek z wyżej wymienionych powodów. Do odwołania dołączył zaświadczenie o wysokości zarobków /2,5 mln st. zł brutto/. Decyzją z dnia 19 października 994 r., wydaną na podstawie art. 138 1 pkt 1 Kpa, Izba Skarbowa w W. utrzymała decyzję Urzędu Skarbowego w mocy, wskazując jedynie na ograniczenie uprawnień Urzędu Skarbowego w zakresie udzielenia ulgi płatniczej w postaci rat decyzją Zarządu Gminy.

W skardze, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Jan T. zarzuca decyzji Izby Skarbowej, że jest oparta na uchybieniu proceduralnym, a ponadto nie rozważa merytorycznych argumentów uniemożliwiających jej wykonanie. Niezależnie od tego wartość działki ustalona przez Urząd Skarbowy w W. jest nieadekwatna do jej ceny rynkowej. Urząd Dzielnicy-Gminy wyrażając zgodę na rozłożenie podatku na raty nie rozpatrzył prawidłowości wyceny działki dokonanej przez Urząd Skarbowy "zza biurka". Zarabiając 2,5 mln st. zł miesięcznie nie jest w stanie płacić po 4,3 mln st. zł miesięcznie.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje:

Zaskarżona decyzja wydana została z takim naruszeniem postanowień art. 7, art. 9 i art. 107 par. 3 Kpa, że mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Oczywisty jest brak staranności w prowadzeniu własnych spraw podatkowych przez Jana T., o czym świadczy:

- niezłożenie we właściwym czasie odwołania od decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od spadku, chociaż - jak wynika z postępowania w sprawie udzielenia rat - uważa wymiar za niewłaściwy; o możliwości i terminie złożenia odwołania był prawidłowo poinformowany,

- brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku o rozłożenie podatku na raty, chociaż to podatnik powinien przekonać organ podatkowy o potrzebie udzielenia mu takiej ulgi płatniczej,

- nieskorzystanie z trybu instancji w odniesieniu do postanowienia Zarządu Gminy zawierającego zgodę na rozłożenie podatku na raty tylko do końca 1994 r., mimo że o możliwości i terminie zażalenia się został poinformowany.

Wszystko to jednak nie zwalniało organów podatkowych od przeprowadzenia postępowania w sprawie z wniosku o rozłożenie podatku na raty w sposób wskazany w Kpa.

Z decyzji organu I instancji nie wynika dlaczego w ogóle załatwiono pozytywnie podanie Jana T. o raty. Zgoda organu samorządowego, chociaż jest warunkiem wydania decyzji pozytywnej nie obliguje do wydania takiej decyzji.

Izba Skarbowa w postępowaniu odwoławczym nie ustosunkowała się do wskazanej przez podatnika relacji między jego przychodem miesięcznym a wysokością ustalonej miesięcznej raty podatku; nie próbowano nawet ustalić czy jest to dochód jedyny, jaki w ogóle jest stan majątkowy strony oraz czy i jakie przychody przynosi spadkowa nieruchomość.

Uznaniowy charakter decyzji ratalnej i związanie - w określonych granicach - stanowiskiem organu gminy nie zwalniają organu podatkowego od obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji odpowiadającej wymogom art. 107 par. 3 Kpa. Nie chodzi przy tym o świadczenie podatnikowi usługi doradztwa prawnopodatkowego - i wykonywanie dla niego zastępstwa procesowego poprzez zbieranie we własnym zakresie argumentów do udzielenia ulgi płatniczej /rat udziela się wyłącznie na wniosek podatnika/, a chociażby o wezwanie do wskazania okoliczności i ewentualnych dowodów uzasadniających /w ocenie podatnika/ podanie, ich sprawdzenie i wyciągnięcie wniosków. Nie można było także pominąć istotnych żądań strony podniesionych w odwołaniu, takich jak zmiana decyzji ratalnej i równoczesne zastosowanie ulg dalej idących niż tylko rozłożenie podatku na raty po 500 st. tys. zł.

Uznając, że w sprawie wyczerpane zostały przesłanki z art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 par. 1 Kpa, uchylił zaskarżoną decyzję.