Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1602/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 1,5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1602/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia: WSA Beata Cieloch (spr.), Sędzia: WSA Inga Gołowska, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r., sprawy ze skargi A. H., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 lipca 2010 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2009 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie z wniosku A.H. o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od osób fizycznych za 2007 r. na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. nr 143, poz. 894 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż stosowny wniosek o umorzenie wpłynął do urzędu po upływie określonego w ustawie terminu.

Powyższe postanowienie zaskarżył pełnomocnik skarżącej A.H.. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

W dniu 11 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o wznowienie powyższego postępowania oraz o uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2009 stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu podał, iż w dniu 1 grudnia 2009 r. jego mocodawczyni otrzymała e-mail z Urzędu Skarbowego wskazującego , iż wniosek przesłany faksem do Urzędu Skarbowego w sprawie umorzenia zaległości podatkowych za rok 2007 wpłynął w dniu 6 lutego 2009 r., a więc jeszcze przed upływem terminu określonego w art. 7 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem pełnomocnika strony okoliczność ta wskazuje, iż dowody na których organ podatkowy oparł swoje rozstrzygnięcie okazały się fałszywe, a także stanowi nową okoliczność faktyczną popartą nowym dowodem, który istniał w dniu wydania decyzji jednakże nie był znany organowi. Oznacza ona, że organ przy rozstrzyganiu sprawy nie miał wiedzy na temat okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, oparł się na fałszywym dowodzie co miało znaczenie na treść zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z dnia 22 marca 2010 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 28 maja 2010 r. nr [...] odmówił uchylenia powyższego postanowienia, gdyż nie stwierdził przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że wiadomość z dnia 1 grudnia 2009 r. przesłana e-mailem stronie skarżącej nie zawiera nowego stanu stany faktycznego, ponieważ okoliczność wysłania faksu do tut. organu w dniu 6 lutego 2009 r. była znana organowi podatkowemu przed wydaniem postanowienia, co zostało wyrażone w uzasadnieniu postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania. Tym samym nie można twierdzić, iż dowód na którym organ podatkowy oparł swoje rozstrzygnięcie okazał się fałszywy co według strony miało wyczerpywać art. 240 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacji Podatkowej (t.j. Dz. U. z 2005r,, nr 8, poz. 60 ze zm.- oznaczana dalej jako Ordynacja podatkowa ). Powyższa wiadomość przesłana e-mailem nie może być także nowym dowodem w sprawie, ponieważ pochodzi z dnia już po wydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, więc nie jest dowodem, który istniał w dniu wydania postanowienia, tym samym nie może być uznana również za przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i załatwienie sprawy zgodnie z wnioskiem podatnika. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, iż organ podatkowy doszedł do odmiennych ustaleń faktycznych, bowiem w uzasadnieniu postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania organ pierwszej instancji stwierdził, że wniosek o wszczęcie postępowania wpłynął w dniu 10 lutego 2009 r. i został oddany w austriackiej placówce pocztowej w dniu 7 lutego 2009 r. Natomiast z treści e-maila wysłanego do podatniczki w dniu 1 grudnia 2009r. organ podatkowy wskazał, iż wniosek o wszczęcie postępowania wysłany faksem wpłynął w dniu 6 lutego 2009 r. o godz. 23:40. Zdaniem skarżącej treść e-maila z dnia 1 grudnia 2009 r. potwierdza, że wniosek o wszczęcie postępowania wpłynął do organu podatkowego w dniu 6 lutego 2009 roku.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 30 lipca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu wskazał, iż do stwierdzenia faktu sfałszowania dowodu potrzebne jest prawomocne orzeczenie sądu poza tym fakt ten musi być istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpatrywanej sprawie nie przedstawiono organowi dowodów w postaci prawomocnych orzeczeń sądowych wskazujących na fałszywość dowodu. Poza tym strona skarżąca wcale nie kwestionowała faktu wysłania faksu jak i wysłania listu zawierającego wniosek o wszczęcie postępowania. Wskazywała jedynie na błędną ocenę przez Naczelnika daty wszczęcia postępowania w sprawie o umorzenie zaległości podatkowych za rok 2007 .Ta jednak kwestia nie może być oceniana w postępowaniu o wznowienie postępowania. Odnosząc się do nowych faktów i dowodów organ odwoławczy wskazał, iż organ podatkowy pierwszej instancji miał świadomość, że strona wysłała faks w dniu 6 lutego 2009 r. co zostało odzwierciedlone w wydanym postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zakwestionowała rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej. W szczególności skarżąca zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 1 i 5 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że istota niniejszej sprawy wznowieniowej polega na rozstrzygnięciu kwestii, czy zaszły przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy powinien więc należycie ocenić, czy wiadomość wysłana do podatniczki e-mailem stanowiła nowy dowód w sprawie. W treści tej wiadomości organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zaszedł odmienny stan faktyczny niż ten jaki został ustalony w postanowieniu odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych za rok 2007. Organ wskazał, że wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wpłynął w dniu 6 lutego 2009 r. Tym samym w ocenie skarżącej to na organach podatkowych spoczywa ciężar wykazania, że dowody na których podstawie oparte zostało rozstrzygnięcie nie okazały się fałszywe. Organ podatkowy również nieprawidłowo ocenił informacje z dnia 1 grudnia 2009 roku skupiając się na jej dacie zamiast na treści, z której jak sam przyznał wynika, że w dniu wydania decyzji była mu znana okoliczność wysłania do organu podatkowego faksem wniosku o wszczęcie postępowania. Tym samym spełniona została przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższymi naruszeniami nie ulega wątpliwości, że została również naruszona zasada przekonywania wyrażona w art. 124 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skargowej podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.- oznaczana dalej w skrócie p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności .Ponadto trzeba podnieść, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Sądowej kontroli zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 lipca 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 marca 2010 r., którym odmówiono uchylenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o umorzenie zaległości podatkowych za rok 2007.

Na wstępie należy wskazać, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada trwałości decyzji ostatecznych (postanowień). Jest ona wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej. Oznacza ona, iż decyzja (postanowienie), posiadająca ten przymiot , może być wzruszona wyłącznie w przewidzianym w ustawie trybie oraz w przewidzianych w niej przypadkach. Wynika z niej również, iż przesłanki wzruszenia decyzji ostatecznych muszą być interpretowane zawężająco. Wyłomem w powyższej zasadzie są między innymi tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym tryb wznowienia postępowania. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (zob. B. Gruszczyński [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, str. 611; wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1747/97, LEX nr 41683 i z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Zakres kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu zwykłym jest szerszy niż organów prowadzących weryfikację decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania. O ile w postępowaniu instancyjnym odwołanie daje podstawę do ponownego, całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bez względu na wagę uchybień (naruszeń prawa) związanych z tym postępowaniem, o tyle w postępowaniu wznowionym organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie w którym wydano decyzję ostateczną obarczone było taką wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach prawa procesowego.

Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowej oceny, że wskazane przez skarżącą podstawy wznowienia postępowania z art.240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej nie wystąpiły.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wskazać należy , że strona nie kwestionuje żadnego z dowodów pod względem niezgodności ze stanem rzeczywistym, ale wskazuje jedynie na błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Strona konsekwentnie uważa, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dacie 6 lutego 2009 r. i uważa, że organ podatkowy błędnie ustalił jako datę jego wszczęcia termin późniejszy. Powołuje się przy tym na oświadczenie pracownika organu podatkowego z dnia 1 grudnia 2009.roku. W treści tej wiadomości pracownik organu jedynie wskazuje datę wpływu faksu do organu, natomiast w żaden sposób nie odnosi się do kwestii wszczęcia postępowania w sprawie. Również taka wiadomość nie może być uznana za nowy dowód w sprawie, ponieważ stanowi ona jedynie potwierdzenie stanu faktycznego jaki został ustalony przez organ, który wydawał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ rozpatrujący sprawę merytorycznie uznał, że postępowanie zostało wszczęte po upływie materialnego terminu pozwalającego ubiegać się o umorzenie zaległości podatkowej. Natomiast zdaniem skarżącej termin ten został przez nią zachowany, ponieważ w jego ostatnim dniu skarżąca złożyła odpowiedni wniosek do organu podatkowego przesłany faksem. Kwestia ta jednak nie podlegała rozstrzygnięciu w postępowaniu wznowieniowym. Celem tego postępowania jest wykazanie, czy istniały przesłanki dające możliwość wznowienia postępowania. Strona podniosła, że dowód otrzymania faksu zawierającego wniosek o wszczęcie postępowania jest sprzeczny z innym dowodem wskazującym na otrzymanie przez organ wniosku o wszczęcie postępowania w dniu 10 lutego 2009 r. i zdaniem skarżącej nie da się ich pogodzić tak by uniknąć sprzeczności. Tymczasem z akt sprawy podatkowej jednoznacznie wynika, że strona wysłała dwa wnioski o wszczęcie postępowania jeden w formie faksu oraz drugi w formie listu poleconego. Organ podatkowy w postanowieniu o odmowie wszczęcia natomiast przyjął, iż pierwszy wniosek nie może zostać uznany za skuteczny ze względu na brzmienie przepisu art. 12 § 6 Ordynacji podatkowej , który nie przewiduje kierowania do organu podatkowego pism procesowych w formie faksu natomiast drugi został złożony po upływie terminu t.j. w dniu 7 lutego 2009 r. podczas, gdy materialny termin do złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej upłynął w dniu 6 lutego 2009 r. Tym samym zdaniem organu postępowanie w sprawie głównej nie mogło zostać wszczęte. W tym miejscu należy wskazać, że z fałszowaniem dowodu możemy mieć do czynienia tylko wtedy gdy przy zestawieniu dwóch dowodów przeprowadzonych na potwierdzenie tej samej okoliczności wynika nieprawdziwość jednego z nich bez przeprowadzania dodatkowych dowodów w sprawie. W niniejszej sprawie jak również w sprawie podatkowej strona skarżąca nie twierdziła, iż któryś z tych dowodów nie był zgodny z rzeczywistością .

Odnosząc się natomiast do drugiego zarzutu tj. naruszenia art.240§1pkt 5 Ordynacji podatkowej należy wskazać, że również ten zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Organy rozstrzygające sprawę słusznie stanęły na stanowisku, że w sprawie nie wyszły na jaw żadne nowe okoliczności lub żadne nowe dowody w rozumieniu powyższego przepisu. Otóż okoliczność wysłania faksu w dniu 6 lutego 2009 r. była znana zarówno organowi pierwszej jak i drugiej instancji co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, który rozpatrywał sprawę w pierwszej instancji. Tym samym podane przez skarżącą podstawy wznowienia postępowania w postaci dowodów , które istniały w dniu wydania postanowienia, a nie były znane organowi nie znalazły potwierdzenia w świetle powyższych ustaleń. W takich okolicznościach, gdy przesłanki wznowieniowe nie zostały spełnione organ prawidłowo orzekł o odmowie uchylenia ostatecznego postanowienia z 20 kwietnia 2009 roku.

Niezasadny był zdaniem Sądu także zarzut dotyczący naruszenia przez orzekające w sprawie organy art.124 Ordynacji podatkowej. Prezentowanie bowiem odmiennego przez organy stanowiska w sprawie niż oczekuje skarżąca nie może być poczytane za naruszenie zasady przekonywania (wyjaśniania).Jak wynika bowiem z uzasadnienia zarówno organu pierwszej jak i drugiej instancji organy odniosły się do wskazanych przesłanek wznowienia i uzasadniły należycie swoje stanowisko w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2002r., Nr 153,poz.1270 ze zm) skargę oddalił.