Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 172/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 149 § 3, art. 148 § 1 i art. 150 § 1, art. 145 § 1, art. 16, art. 7, art. 8, art. 77, art. 127 § 3 art. 138 § 1 pkt 1, art. 75 § 1, art. 9, art. 80 i art. 107 § 1 i 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 119 pkt 2, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 134, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 22 ust. 1, art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 3 czerwca 2008 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję /-/ M. Dybowski


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej - decyzja z [...] r.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej - Kierownik Urzędu), na podstawie art. 149 § 3, art. 148 § 1 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm.- dalej kpa) i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. 42/02/371 (ze zm.) - dalej ustawa) odmówił wznowienia na wniosek skarżącego Z.G. postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu z dnia [...] r. nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) organ orzekający odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]r. nr [...]o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym P. -G.. Pismem, które wpłynęło do Urzędu [...]r., sprecyzowanym pismem z dnia [...]r., Skarżący wskazał, że żąda rozpoznania swej sprawy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa, załączając do swego wniosku oświadczenia nowych świadków- K.J. i W.G.

Przywołując zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 kpa) Kierownik stwierdził, że wniosek strony o wznowienie postępowania nie może być uwzględniony.

Organ podkreślił, że poza tym, by podstawa wznowienia, na której swój wniosek opiera strona, mieściła się w katalogu przewidzianym w art. 145 § 1 kpa, ustawodawca wymaga, by wniosek taki został złożony w odpowiednim czasie. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się, do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 kpa). Wniesienie takiego podania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 19.X.2007 r.- II OSK 1409/06) organ administracyjny nie ma obowiązku dopuścić dowodu z zeznań świadków, które nie zmierzają do wyjaśnienia sprawy. Skarżący nie mógł o podanych przez siebie okolicznościach dowiedzieć się w czasie przed upływem jednego miesiąca od dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nowe okoliczności czy dowody nieznane organowi w dacie wydania decyzji polegają na tym, że one muszą się one ujawnić. Nie stanowią takich dowodów zdarzenia, które strona znała i mogła powołać oraz nie chodzi tu o intelektualną sferę (strona sobie przypomniała o pewnych zdarzeniach), ale o materialne ujawnienie dowodów czy okoliczności, które strona powołać nie mogła, ponieważ nimi nie dysponowała. Strona żąda wznowienia postępowania w oparciu o okoliczność wskazania nowego dowodu w sprawie, który nie był znany organowi w dniu wydawania decyzji z dnia [...]r., który według strony mają stanowić oświadczenia nowych świadków - K.J.i W.G..

Zgodnie z ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oświadczenia te nie stanowią nowego dowodu w sprawie, bowiem Strona miała możliwość pozyskania tych zeznań wcześniej zwłaszcza, że W.G. i K.J. urodzili się w tej samej miejscowości co Wnioskodawca a obecnie- zgodnie z treścią złożonych przez Nich oświadczeń- utrzymują do dziś kontakty towarzyskie z Wnioskodawcą. Nie można uznać za wiarygodne, by Strona o podanych przez siebie okolicznościach mogła dowiedzieć się w czasie przed upływem jednego miesiąca od dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Oświadczenia, stanowiące zdaniem Strony podstawę do wznowienia postępowania, nie zmieniają stanu faktycznego sprawy, gdyż okoliczności wskazywane przez Stronę, były już przedmiotem rozpoznania przez organ orzekający w trybie zwykłym. W związku z powyższym nie sposób uznać, że Strona o nowych okolicznościach mających stanowić podstawę wznowienia postępowania, dowiedziała się w przeciągu miesiąca od chwili złożenia wniosku. Organ argumentował, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa). Kierownik Urzędu uznał, że istnieją podstawy do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w niniejszej sprawie (k. [...]).

Pismem z dnia [...]r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z.G. podkreślił swe niezadowolenie z pracy organu i treści rozstrzygnięcia. Stwierdził, że nie rozumie zarzutów, iż świadkowie są z jednej miejscowości i ich oświadczenia są niewiarygodne. P. jest miastem i nie wszystkich się zna. Co do kontaktów towarzyskich, to nie zawsze rozmawia się o przeżyciach wojennych. "Można kogoś znać wiele lat, ale w obozie byliśmy małymi dziećmi. Znali się nasi rodzice. Moi rodzice zmarli wiele lat temu i nikt nie wiedział wtedy że z tytułu pobytu w obozie będą przyznawane uprawnienia kombatanckie. Dlatego dopiero niedawno dowiedziałem się, że moi rodzice razem z rodzicami świadków byli w tym samym obozie". Skarżący przywołał obowiązki organu wynikające z art. 7, 8 i 77 kpa (k. [...]).

Decyzją z dnia [...]r. nr [...](dalej- decyzja z [...]r.) na podstawie art. 127 § 3 art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 21 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. 42/02/371 ze zm.), Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r.

Organ argumentował, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona nie wskazała, by w owej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne, uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. W konsekwencji- po ponownym rozpoznaniu sprawy- biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego Kierownik Urzędu uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przywołując art. 16 § 1, 145 i 148 kpa, organ stwierdził, że Strona w sposób rażący uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania liczonemu od momentu powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Organ administracyjny nie ma obowiązku dopuścić dowodu z zeznań świadków, które nie zmierzają do wyjaśnienia sprawy. Oświadczenia, na które powołuje się Skarżący nie stanowią - zdaniem organu- nowego dowodu w sprawie. Strona miała możliwość pozyskania tych zeznań wcześniej zwłaszcza, że K. J. mieszka w tej samej miejscowości co Wnioskodawca, który z obojgiem świadków utrzymuje kontakty towarzyskie do chwili obecnej. Nie można uznać za wiarygodne, by strona o podanych przez siebie okolicznościach mogła dowiedzieć się w czasie przed upływem jednego miesiąca od dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nawet gdyby wznowiono postępowanie administracyjne uznając zaświadczenia załączonych przez stronę świadków, to dowody te musiałyby zostać ocenione w świetle całości akt sprawy. Zmienność oświadczeń Strony i świadków w zależności od dokonanych ustaleń w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego przed Urzędem do Spraw Kombatantów miałyby bezpośredni wpływ na ocenę przedstawionych oświadczeń świadków. Wniesienie podania o wznowienie postępowania nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, daje podstawę do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w niniejszej sprawie (k. [...]).

Na rozstrzygnięcie organu z dnia [...]r. Z.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., zaskarżając ją w całości i wnosząc o zmianę decyzji poprzez zmianę decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] r. przez wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu z dnia [...] r. Skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 148 § 1 kpa. Brak jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Za całkowicie bezpodstawne uznał zdyskwalifikowanie oświadczeń nowych świadków- W.G. i K. J., przed przeprowadzeniem dowodu z zeznań tychże świadków. Wbrew stanowisku zajętemu w zaskarżonej decyzji, w świetle oświadczeń świadków W.G. oraz K.J., wychodzą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące wprawdzie w dniu wydania decyzji z dnia [...] r., lecz nieznane organowi, który ją wydał. To oznacza, że istnieje podstawa prawna wznowienia postępowania przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o oddalenie skargi i działając na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa) wniósł o rozpoznanie sprawy trybie uproszczonym. Organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i stwierdził, że Kierownik Urzędu podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy a jego oceny dokonał z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy (w tym w szczególności wiadomości historycznych) i doświadczenia życiowego, co w jego ocenie doprowadziło do wydania prawidłowej decyzji (k. [...] akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadną, choć w części z innych względów, niż w niej podniesione.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153/02/1269, zm. 169/05/1417) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 119 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeśli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę organ zawarł wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. O powyższym fakcie Skarżący został powiadomiony i pouczony o skutkach złożenia takiego wniosku pismem z dnia [...], doręczonym [...]r. i nie złożył w przepisanym terminie wniosku z żądaniem przeprowadzenia rozprawy, stąd rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym (k. [...] akt sądowych).

Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia odmowy wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który powoływał Skarżący - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Art. 148 § 1 kpa, który powołał organ, odmawiając wznowienia postępowania stwierdza, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Decyzja z dnia [...]r., podlega uchyleniu ze względów procesowych, bowiem organ nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, wynikających w szczególności z art. 7, 8, 11, 77 i 107 kpa (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa).

Kierownik Urzędu z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa nie wyjaśnił, w jakiej dacie Z.G. dowiedział się o tym, że zachodzi okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania.

Na organie ciążą, mające umocowanie w przytoczonych przepisach, ustawowe obowiązki. W szczególności organ musi podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; nadto prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli; organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy; w sposób wyczerpujący winny zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; zaś decyzja powinna zawierać prawidłowe uzasadnienie faktyczne zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienie prawne zawierające wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W niniejszej sprawie decydujące znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia przez organ miała kwestia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w szczególności zaś początku jego biegu. Organ wskazał, że strona uchybiła terminowi, albowiem oczywistym jest, że w opisanych okolicznościach sprawy Skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania znacznie wcześniej, aniżeli wskazuje, a zatem przepisany termin do wniesienia wniosku w sposób nie budzący wątpliwości został przekroczony.

Na gruncie art. 148 kpa narosło bogate orzecznictwo i niewątpliwym jest, że organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06.7.2006 r.- II OSK 976/05, LEX nr 275519; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.4.2006 r.- I SA/Wa 2/06, LEX nr 221999). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Zachowanie zaś terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24.5.2005 r.- VII SA/Wa 1086/04, LEX nr 168036). Strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę; organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale musi ocenić je i- co oczywiste- przedstawić stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.X.2005 r.- VII SA/Wa 396/05, LEX nr 201371). W pierwszej zatem fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma prawo i obowiązek badać- prócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych- kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu (art. 148 kpa).

Norma zawarta w art. 148 § 1 kpa wzorowana jest na normie zawartej w art. 407 § 1 stawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 43/64/296 ze zm.- dalej kpc). Oba unormowania różnią się- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy - w istocie długością terminu (art. 407 kpc w pierwotnym brzmieniu także określał termin miesięczny; dopiero w brzmieniu nadanym przez art. 1 p. 53 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie kpc,...kpa,...-Dz.U. 43/96/189) ustalono termin trzymniesięczny. Art. 407 § 1 kpc stwierdza, że skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym; termin ten zaś liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Z tej przyczyny dorobek orzecznictwa i piśmiennictwa, wypracowany na tle art. 407 kpc, pozostaje w pełni użyteczny na tle art. 148 § 1 kpa. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego miesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (art. 407 kpc) opartej na wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych (art. 403 § 2 kpc) biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z 25.1. 1967 r.- II CZ 128/66- OSP 9/68/198 z glosą M. Sawczuka; z omówieniem w "Przeglądzie orzecznictwa": W. Siedleckiego - PiP 8-9/69/402 i E. Wengerka i J. Sobkowskiego- NP 5/70/731; akceptowany przez J. Gudowskiego "Kodeks postępowania cywilnego Tekst  Orzecznictwo  Piśmiennictwo" W. Pr. 1998, t. 1 s. 845 uw. 6). Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania na podstawie nowych faktów i dowodów liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o nich, nie zaś od dnia, w którym o nich dowiedzieć się powinna (orzeczenie SN z 10.6.1937 r.- C II 632/37- PPC 22-23/37/722= OSP 5-6/38/230, akceptowane przez J. Gudowskiego- op. cit. s. 844 uw. 2; postanowienie SN z 12.4.2000 r.- IV CKN 2/00- OSNC 10/00/192. Zwrot "strona dowiedziała się o podstawie wznowienia" oznacza, że chodzi o fakt dowiedzenia się, a nie o możliwość dowiedzenia się (G. Bieniek [w:] K. Piasecki (red.) "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" CH Beck 2006 t.1, s. 1555 nb 7).

Organ winien był przeprowadzić w tej mierze prawidłowo postępowanie dowodowe i ustalić, kiedy strona dowiedziała się o wskazywanych okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, czego z uchybieniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa nie uczynił. Zanim przeprowadzono badanie wniosku pod względem merytorycznym, kwestią wyjściową i konieczną było zbadanie zachowania terminu, z uwzględnieniem wszelkich w tej mierze obowiązujących reguł dowodowych i dostępnych środków. Obowiązkiem organu było ustalić, kiedy Z.G. dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W tym celu Kierownik Urzędu- gdy Wnioskodawca zapoznał się z pouczeniem zawartym w piśmie z dnia [...]r. nr [...]i wskazał w swym piśmie z dnia [...]r., że przedkłada nowe dowody w sprawie na podstawie art. 145 § 1 p. 5 kpa (k. [...] akt administracyjnych)- obowiązany był wezwać Wnioskodawcę do wykazania w terminie 7 dni, że dochował miesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 9 w zw. z art. 148 § 1 kpa). Pozwoliłoby to Kierownikowi Urzędu ustalić, że Wnioskodawca dochował miesięcznego terminu, bądź że temu terminowi uchybił. Podstawą ustaleń w tej materii mógłby być każdy dowód spełniający wymogi art. 75 § 1 kpa, a nawet domniemanie faktyczne z art. 231 kpc (Z. Janowicz "Kpa. Komentarz" W.Pr. 1999 uw. 5 do art. 75 kpa; odpowiednio - postanowienie z 22.5.1997 III CKN 36/37 (OSNC 10/97/159). Organ tymczasem poczynił jedynie założenie, nie poparte żadnymi dowodami ani ustaleniami, ze strona z pewnością miała możliwość zapoznania się z tymi okolicznościami, czy też posiadała wiedzę na ten temat znacznie wcześniej (choć oświadczenia zostały podpisane w obecności notariusza dnia [...]r.- k. [...] akt administracyjnych). Takie zachowanie organu stanowi naruszenie art.7, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu zaskarżoną decyzję należało uchylić (art. 145 § 1 p. 1 lit. c ppsa).

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wskazania co do konieczności ustalenia, od kiedy Skarżący wiedział o okolicznościach stanowiących jego zdaniem podstawy wznowieniowe. W świetle przytoczonego orzecznictwa, nie ulega wprawdzie wątpliwości, iż ciężar udowodnienia zachowania terminu obciąża Skarżącego, jednakowoż rzeczą organu - w braku takiego udowodnienia - było wezwanie Skarżącego do wykazania, że terminu dochował, tj. wskazania, w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedział się o powołanych okolicznościach.

W przypadku, gdy Skarżący wykaże, że nie uchybił terminowi z art. 148 § 1 kpa, a organ - swobodnie oceniając wskazane dowody- zdecyduje o wznowieniu postępowania, wówczas to dopiero winien zbadać, czy zaistniały przesłanki do ponownego prowadzenia postępowania - w niniejszej sprawie - czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Wówczas Kierownik Urzędu rozważy wystąpienie do Instytutu Zachodniego im. Zygmunta Wojciechowskiego w P. z zapytaniem, czy listy osób przebywających w obozie P. - Główna są kompletne, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, czy Skarżący i członkowie Jego najbliższej rodziny figurują na tych listach. Wydaje się, że użytecznym na potrzeby postępowania byłoby również zwrócenie się do właściwego Urzędu Gminy o udzielenie informacji, kiedy i w jakich okolicznościach zostali wymeldowani Skarżący i Jego rodzice z miejscowości P. gm. Cz. ówczesnego pow. J. w latach 1940-1943 (k. [...]. Celowe wydaje się także sięgnięcie do opracowań historycznych dotyczących wskazanych obozów (w szczególności Marii Rutowskiej "Wysiedlenia ludności polskiej z Kraju Warty do Generalnego Gubernatorstwa 1939-41" Instytut Zachodni 2003). Ocena całokształtu tak zebranego materiału dowodowego pozwolić może Kierownikowi Urzędu na dokonanie istotnych ustaleń i prawidłowej subsumcji. Należy zwrócić uwagę, że stanowisko NSA, zaprezentowane w wyroku z 19.X.1997 r. - II OSK 1409/06, zapadło w sprawie, w której doszło do wznowienia postepowania.

W zaistniałych okolicznościach orzeczono jak w sentencji.

/- /M. Dybowski

KB/