Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2170/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia i przechowywania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].02.2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej zwanej "k.p.a.", art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj.: Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) – dalej zwanej "s.k.o." i art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej zwanej "s.g." po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania wynika, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg:

Pismami z dnia 27.02.2011 r. oraz 21.03.2011 r. Komendant Policji w [...] zawiadomił o usunięciu pojazdu marki Nissan Sunny o nr rej. [...]odpowiednio M. P., jako osobę dysponującą ww. pojazdem oraz P. S., jako właściciela pojazdu oraz pouczył o skutkach jego nieodebrania. M. P. pismo odebrał w dniu 10.03.2011 r., natomiast P. S. w dniu 30.03.2011 r.

Następnie Starosta [...] pismem z dnia 16.03.2012 r. zawiadomił P. S. oraz M. P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowania oraz oszacowania pojazdu marki Nissan Sunny o nr rej. [...].

P. S. w dniu 23.03.2012 r. stawił się w siedzibie organu i złożył oświadczenie, że w dniu 06.01.2011 r. sprzedał wskazany wyżej pojazd P. S., jako dowód przedkładając kopię umowę sprzedaży.

Pismem z dnia 26.03.2012 r. Powiat [...] zwrócił się do Komisariatu Policji w [...] o zajęcie stanowiska w przedmiocie oświadczenia złożonego przez P. S.. W odpowiedzi na powyższe pismo Komisariat Policji w [...] pismem z dnia 03.04.2012 r. poinformował, że nie był i nie jest w posiadaniu umowy sprzedaży przedmiotowego pojazdu z datą wcześniejszą niż data wydania dyspozycji o jego usunięciu.

Organ wezwał P. S. do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu z dokumentami pojazdu marki Nissan Sunny o nr rej. [...], celem potwierdzenia zakupu przedmiotowego pojazdu. Wezwanie skierował na adres podany w umowie sprzedaży z dnia 06.01.2012 r., tj. ul. [...] w [...]. Doręczenie wskazanego pisma zostało przekazane Komisariatowi Policji w [...], który w piśmie z dnia 25.08.2012 r. poinformował organ, że ustalono iż ww. mężczyzna nie przebywa pod podanym adresem, budynek zniszczony po spaleniu.

Starosta [...], decyzją z dnia [...].09.2012 r., znak: [...], działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 130a ust. 1 pkt 2 w związku z art. 130a ust. 1 pkt 10h, art. 130a ust. 1 pkt 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm ), dalej zwanej "p.r.d." nałożył na P. S. i M. P. obowiązek zapłaty solidarnie kwoty 8 752,60 zł z tytułu kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu marki Nissan Sunny o numerze rejestracyjnym [...] oraz numerze identyfikacyjnym pojazdu [...], w terminie 30 dni od daty, w której niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne: w dniu 08.01.2011 r. w miejscowości [...]Komisariat Policji w [...] wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki Nissan Sunny o numerze rejestracyjnym [...] (dalej "pojazd"), z uwagi na nietrzeźwość kierującego. Pojazd odholowano na parking strzeżony "[...]" w miejscowości [...], gmina [...]. Właścicielem pojazdu był P. S., a jego dysponentem M. P..

Sąd Rejonowy w [...], na wniosek organu postanowieniem z dnia [...].10.2011 r., sygn. akt I Ns [...] orzekł o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. W dniu 17.11.2011 r. przedmiotowe postanowienie Sądu stało się prawomocne.

Następnie organ, powołując się na art. 130a ust. 1 pkt 10h p.r.d. wskazał, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenie postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 10h i pkt 10i.

Odnosząc się do wysokości poniesionych kosztów organ wskazał, że wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów została określona w uchwale Rady Powiatu w [...] nr [...] z dnia [...].04.2008 r. oraz w uchwale z dnia [...].06.2011 r. Nr [...] z mocą obowiązującą od dnia 21 sierpnia 2011 r.

Na wskazane wyżej koszty w łącznej wysokości 8.752,60 zł składają się:

• opłata związana z dojazdem do usuwanego pojazdu: 80,00 zł (20 km x 4,00 zł),

• opłata za holowanie pojazdu: 120,00 zł (20 km x 6,00 zł),

• opłata za załadunek-rozładunek pojazdu: 150,00 zł,

• opłata za parkowanie pojazdu: 8.402,60 zł (224 dni x 24,40 zł - uchwala [...]), 89 dni x 33,00 zł - uchwała [...].

Odwołanie od powyższe decyzji wniósł P. S..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].02.2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 1 i 2 "s.k.o." i art. 39 ust. 5 s.g. po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne: w dniu 8 stycznia 2011 r. właścicielem samochodu był P. S.. Komisariat Policji w [...] wydał dyspozycje usunięcia pojazdu z uwagi na nietrzeźwość kierującego. Pojazd był odholowany na parking strzeżony "[...]" w miejscowości [...]. P. S. i M. P. zostali powiadomieniu o odholowaniu pojazdu i o skutkach jego nieodebrania. W dniu [...] października 2011 r. Sąd Rejonowy w [...], w sprawie o sygn. akt I Ns [...]prawomocnym postanowieniem postanowił o przepadku na rzecz Powiatu [...] pojazdu marki Nissan Sunny nr rej. [...], wskazując, że pojazd ten stanowi własność P. S..

Odnosząc się do umowy sprzedaży z dnia 6.01.2011 r. złożonej przez P. S. organ stwierdził, że pomimo kilkukrotnych wezwań, P. S. wskazany w umowie jako nabywca samochodu nie stawił się do organu I instancji celem złożenia wyjaśnień.

Następnie organ, przytaczając treść art. 130a ust. 1 pkt 10h i pkt 10i p.r.d. wskazał, że w tych okolicznościach, istniały podstawy do nałożenia na P. S. i M. P. solidarnego obowiązku zapłaty kwoty 8. 752,60 zł.

Skargę na powyższą decyzję wniósł Prokurator Rejonowy w [...] (dalej zwany skarżącym), zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, poprzez to, że organ odwoławczy nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nie uwzględnił słusznego interesu P. S., w szczególności:

- zaniechał podjęcia czynności zmierzających do jednoznacznego wyjaśnienia kwestii własności pojazdu marki Nissan Sunny o nr rej. [...] na dzień wydania dyspozycji jego usunięcia, pomimo, iż P. S. podnosił, iż wbrew informacjom przekazanym z Komisariatu Policji w [...] w dniu wydania dyspozycji usunięcia w/w samochodu nie był on jego właścicielem,

b) art. 80 kpa poprzez to, że dokonując oceny zebranych dowodów naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów i dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego,

c) art. 107 § 3 kpa poprzez to, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiadało wymaganiom wskazanym w powyższym przepisie, w szczególności organ nie uzasadnił dlaczego odmówił waloru wiarygodności umowie kupa - sprzedaży samochodu marki Nissan Sunny o nr rej. [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. przedstawionej przez P. S.,

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].02.2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].09.2012 r., nakładającą na P. S. i M. P. obowiązek zapłaty solidarnie kwoty 8 752,60 zł z tytułu kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu marki Nissan Sunny o numerze rejestracyjnym [...] oraz numerze identyfikacyjnym pojazdu [...], w terminie 30 dni od daty, w której niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Wskazane wyżej decyzje zostały wydane w oparciu o art. 130a ust. 1 pkt 10h i pkt 10i p.r.d. Zgodnie z powyższymi przepisami koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu oraz jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

W świetle powyższych przepisów koszty wskazane wyżej obciążają osobę, która w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu była jego właścicielem lub dysponentem.

Obowiązki organu w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego wynikają z art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. Stosownie do treści art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami na organach administracji spoczywa obowiązek wyjaśnienia okoliczności faktycznych i ustalenia prawdy w sensie materialnym. Organ powinien ustalić fakty, które mają znaczenie dla przyszłego rozstrzygnięcia sprawy. Zakres postępowania administracyjnego wyznaczany jest treścią hipotezy normy prawnej mogącej być podstawą wydawanej decyzji (tak w: wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2012 r., II SA/Gd 53/12).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ miał obowiązek ustalić m.in., kto w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był jego właścicielem.

Organ nie podjął szeregu czynności, które mogłyby służyć poczynieniu ustaleń faktycznych w wskazanym wyżej zakresie. Organ m.in. zaniechał ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania P. S. oraz ewentualnie przesłuchanie wskazanej wyżej osoby w charakterze świadka. Nie ulega wątpliwości, że osoba ta, która była stroną umowy sprzedaży pojazdu z dnia [...].01.2011 r. mogła rozwiać wątpliwości, które jak się wydaję, organ powziął co do prawdziwości tej umowy. Organ zaniechał także wezwania M. P. w celu przesłuchania w charakterze strony, mimo iż w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i tym samym zostały spełnione warunki z art. 86 k.p.a. M. P., który był dysponentem pojazdu w dniu 08.01.2011 r. może posiadać wiedzę na temat tego, kto był właścicielem powyższego pojazdu w tym dniu.

Organ powinien również w sytuacji, gdyby przeprowadzenie wskazanych wyżej dowodów nie było możliwe lub w sytuacji gdyby ich przeprowadzenie nie wyjaśniło wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, rozważyć zwrócenie się do Sądu Rejonowego w [...] o akta sprawy karnej, w której oskarżonym o czyn z art. 178a § 1 k.k. był M. P., a następnie przeprowadzić dowód z poszczególnych kart zawartych w tych aktach np. protokołu wyjaśnień oskarżonego.

Organ powinien również rozważyć zwrócenie się do wskazanego wyżej Sądu o akta sprawy o sygn. akt I Ns [...] zakończonej postanowieniem z dnia [...].10.2011 r. na mocy którego orzeczono przepadek pojazdu marki Nissan Sunny na rzecz Starostwa [...]. Między innymi w celu ustalenia czy w przedmiotowych aktach znajdują się jakiekolwiek dowody dotyczące prawa własności wskazanego wyżej samochodu oraz w celu ustalenia czy w sprawie tej stanowisko zajął P. S..

Na uwzględnienie zasługiwał również podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego, ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona.

Organ, ustalając czy P. S. w dniu 08.01.2011 r. był właścicielem samochodu marki Nissan Sunny nie wziął pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ nie wziął pod uwagę zarówno elementów materiału dowodowego, które przemawiają za uznaniem, że P. S. był właścicielem tego pojazdu, jak i tych elementów które się temu sprzeciwiają.

Organ ustalając, kto był właścicielem samochodu marki Nissan Sunny w dniu 08.01.2011 r. oparł się jedynie na ustaleniach Komendy Policji w [...]. Zupełnie nie odniósł się do stanowiska P. S., który oświadczył, że w dniu 06.01.2011 r. sprzedał przedmiotowy pojazd P. S..

Wskazać należy, że organ w zaskarżonej decyzji nawet wprost nie zakwestionował przedłożonej przez stronę umowy nie mówiąc już o prawidłowym uzasadnieniu swojego stanowiska. Okoliczność, że organ nie mógł skontaktować się z P. S. w żadnym wypadku nie może świadczyć o tym, że umowa ta nie została zawarta i tym samym własność samochodu nie została przeniesiona. Uzasadnienie organu w tym zakresie jest zupełnie nielogiczne.

W ramach rozpatrzenia całości materiału dowodowego organ powinien również wziąć pod uwagę, a następnie dać temu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia okoliczność, że umowa sprzedaży z dnia [...].01.2011 r. ujrzała światło dzienne dopiero na skutek wszczęcia przez organ postępowania w przedmiocie obciążenia kosztami holowania, oszacowania i przechowania pojazdu w dniu 23.03.2012 r. Wcześniej, pomimo wezwania kierowanego przez Komendę Policji w [...] oraz postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...], którego uczestnikiem również był P. S. nie ujawniał on faktu, że nie jest już właścicielem przedmiotowego pojazdu. Organ powinien wziąć również pod uwagę, że umowa z dnia [...].01.2011 r. jest jedynie kopią. Powyższa okoliczność w sposób istotny osłabia zaufanie organów państwa co do jej prawdziwości. W szczególności wskazać należy, że kopia dokumentu uniemożliwia jego weryfikację pod kątem autentyczności złożonych na nim podpisów.

Odnosząc się do dowodu z dokumentu w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.2011 r. w pierwszej kolejności wskazać należy, że postanowienie to w tym zakresie, w którym Sąd stwierdza, ze P. S. jest właścicielem samochodu marki Nissan Sunny nie ma waloru dokumentu urzędowego. Ustalenie tytułu prawnego do pojazdu stanowiącego przedmiot przepadku nie leży, bowiem w zakresie kompetencji Sądu. Powyższe postanowienie w wskazanym wyżej zakresie stanowi jedynie dowód z dokumentu, który powinien zostać uwzględniony przez organ w ramach oceny całokształtu materiału dowodowego.

W świetle powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.