Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 654/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14,  art. 18,  art. 87, art. 92a  ust. 10
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu odwołania E. K. – dalej strona- od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1) i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, dalej: utd.), art. 81 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110), § 6 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego z dnia 5 listopada 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2141) oraz Ip. 1.12, Ip. 1.5, Ip. 2.11 i Ip. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] r. na al. [...] w C. przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki Peugeot o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował M. M. wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz E. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą P.H.U. "A" w K.. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący odpłatnie przewoził pasażera z ul. [...] na al. [...] w C. Przewóz osób kierowca wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości [...] zł. Opłata uwzględniała rabat. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli m.in. prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu oraz kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z dnia [...] r. W trakcie kontroli stwierdzono wskazane poniżej naruszenie przepisów utd.

W trakcie kontroli drogowej kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Na podstawie pisma z Urzędu Miasta K. z dnia [...] r. ustalono, że strona na dzień kontroli posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną [...] r. przez Prezydenta Miasta K.. W związku z tym kierowca nie został wyposażony przez stronę w dniu kontroli, w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Powyższe potwierdza protokół kontroli drogowej oraz protokół przesłuchania w charakterze świadka kierowcy, M. M., który zeznał m.in., że nie został wyposażony ani przez przedsiębiorcę ani przez osobę zarządzającą w tejże firmie w żaden wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji udzielony przedsiębiorcy P.H.U. "A". Okazał do kontroli jedynie kopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Uwzględniając powyższe organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) utd.i łp. 1.12 załącznika nr 3 do utd..

Ustalono również, iż do licencji nr [...] nie został zgłoszony samochód osobowy marki Peugeot numerze rejestracyjnymi [...]. Do w/w licencji zgłoszony jest inny samochód. W związku z powyższymi ustaleniami organ przyjął iż strona nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu, podczas gdy zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. To skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 utd oraz Ip. 1.5. załącznika nr 3 do utd.

W ocenie organu I instancji przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym kierowca wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz E. K., jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej, z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji Pojaizdów i Kierowców (CEPiK), z dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz z dokumentacji fotograficznej w aktach spraw, podczas gdy zgodnie z art. 18 ust. 4a utd. - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącej tego warunku nie spełniał. Organ wskazał także, że przewóz wykonywany przez skarżącą w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd. który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Dlatego organ I instancji nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) utd. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd.

Podczas kontroli stwierdzono także, że pojazd nie posiada aktualnego badania technicznego potwierdzającego jej zdatność do ruchu drogowego. Na podstawie danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu oraz w CEPiK ustalono, iż data ważności badania technicznego pojazdu marki Peugeot o numerze rejestracyjnym [...] upłynęła dnia [...] r. Tymczasem w dniu kontroli drogowej, czyli [...] r. strona wykonywała przewóz drogowy ww. pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Powyższe ustalenia potwierdził zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tym protokół kontroli drogowej, dane z dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz dane z CEPiK. Uwzględniając powyższe organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) utd. i Ip. 9.1 załącznika nr 3 do tej utd..

Strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji pełnomocnik strony zarzuciła naruszenie:

a) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie materiału dowodowego,

1) nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącą czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; brak wykazania przez organ jakiegokolwiek powiązania pomiędzy kierującym a skarżącą,

b) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego,

c) art. 5b utd. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do wskazanej ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącej kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącą nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym,

d) art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.12, Ip. 1.5, Ip. 2.11 oraz Ip. 9.1 załącznika nr 3 do utd. w zw. z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącą.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony wskazał, iż zgromadzony materiał dowodowy ma nie wskazywać żadnego powiązania pomiędzy kierującym a skarżącą. Następnie pełnomocnik strony przeanalizował przesłanki z art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym stwierdzając iż strona nie wykonywała transportu drogowego, a przewóz wykonywany w dniu kontroli nie miał cech wykonywania działalności gospodarczej. Ewentualną stroną postępowania administracyjnego w sprawie nie jest adresatka decyzji organu I instancji. Następnie podniósł, że w dniu kontroli strona nie wykonywała przewozu okazjonalnego. Jeżeli kontrolowany przewóz nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, to brak było obowiązku obligującego skarżącą do wyposażenia kierowcy w wypis z licencji oraz aktualizacji danych w posiadanej przez skarżącą licencji.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że protokół kontroli drogowej nr [...] jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Organ II instancji informuje stronę, iż protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 17 czerwca 2008 roku (II GSK 89/08) organ odwoławczy podkreślił, że protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego.

Dalej organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustalono podmiot wykonujący przewóz z dnia kontroli. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej M. M. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz E. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą P.H.U. "A". W chwili zatrzymania do kontroli kierujący odpłatnie przewoził pasażera z ul. [...] na al. [...] w C. Przewóz osób kierowca wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Przesłuchany w charakterze świadka pasażer D. W. zeznał m.in., że usługa przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości [...] zł. Opłata uwzględniała rabat. Natomiast kierowca kontrolowanego pojazdu przesłuchany w charakterze świadka zeznał dodatkowo m.in., że przewóz z dnia kontroli wykonywał w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy E. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą P.H.U. "A", od której otrzymuje wynagrodzenie za zrealizowane usługi. Organ odwoławczy podkreślił, że kierowca zeznawał pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Fakt wykonywania przewozu w imieniu i na rzecz skarżącej potwierdza również faktura za przejazd wystawiona przez [...] w imieniu P.H.U. "A", którą udostępnił pasażer w toku kontroli drogowej oraz okazana przez kierowcę kserokopia licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, której autentyczność potwierdził Urząd Miasta K. pismem z dnia [...] r.

Organ odwoławczy poinformował stronę, że z powyższych względów strona przedmiotowego postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo w wyniku kompleksowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Dodatkowo zwrócił uwagę, że Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15 wskazujący, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących niewypełnienia znamion przewozu okazjonalnego przez stronę w dniu kontroli, organ odwoławczy podkreślił, że rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 nie obowiązuje, ponieważ zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 utd., odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika, iż organ I instancji nie ustalił czy wykonywane przez skarżącą czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także braku weryfikacji przez organ, czy skarżąca w dniu kontroli posiadała status przedsiębiorcy w ocenie organu odwoławczego organ odwoławczy uznał to za nieistotne dla sprawy. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 maja 2013 r., II SA/Op 529/12, Legalis nr 771068, podniósł, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 utd.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną przewidzianą w utd., ponieważ była podmiotem świadczącym przewóz drogowy w rozumieniu ww. ustawy. Zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.12, Ip. 1.5, Ip. 2.11 oraz Ip. 9.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy jest zatem bezzasadny.

Za błędny uznał pogląd, iż to wyłącznie na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zgromadzenia dowodów, które świadczą na korzyść strony i mogą być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej. Powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2008 r., I SA/Wa 661/ 08, zgodnie z tezą którego zakres materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia, wynika z treści żądania strony, a organ winien podjąć stosowne działania, w tym również żądać od strony przedstawienia dokumentów na poparcie jej twierdzeń, w celu ustaleniu stanu faktycznego. Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza jednak, w ocenie organu odwoławczego, że w jego toku strona może zachowywać się biernie, ponieważ to na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń z których wywodzi ona określone, korzystne dla siebie skutki prawne.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy poinformował stronę, że materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do utd.. Organ odwoławczy pokreślił przy tym, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć łub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego. Gdyby strona przestrzegała obowiązujących regulacji prawnych, to do naruszenia by nie doszło. Dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania w całości.

Pełnomocnik strony złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie:

-przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a b utd. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do utd. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę M. M., nie zaś przez Skarżącą (bądź jej pracownika) świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącą w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o której mowa w art. 4 pkt 1 utd;

-przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust. 4 b pkt 1 lit. c utd. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...];

-przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. Ip. 1.5, 1.12 oraz 2.11 załącznika nr 3 do utd. w zw. z art. 4 pkt 6a utd. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącą;

-art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzenia kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącej;

-art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

- przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

- art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...];

-art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).

Przeprowadzone w zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego.

Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019r., poz. 2140 j.t.- dalej utd.), użyte w ustawie określenie krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W skardze strona podnosi, że nie może podlegać karze za wykonywanie transportu drogowego bez licencji (zezwolenia), bo w pojęciu transportu drogowego zawiera się prowadzenie działalności gospodarczej, której skarżąca nie prowadzi. W tym względzie podnosi, iż wykonanie tego przejazdu miało miejsce przez kierowcę M. M., nie zaś przez skarżącą (bądź jej pracownika), ponadto nie był to przewóz okazjonalny w rozumieniu ustawy.

Odnośnie tego zauważyć należy, że stosownie do art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019, poz.1292 t.j.) działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Działalność gospodarcza ma być wykonywana we własnym imieniu. Jest to atrybut przedsiębiorcy. Wykonywanie działalności gospodarczej we własnym imieniu wiąże się z wykonywaniem jej samodzielnie, na własne ryzyko oraz na własną odpowiedzialność. Jest ona samodzielna w tym znaczeniu, że prowadzi ją konkretny podmiot, który w ramach stosunków prawnych, w których występuje, jest podmiotem w sensie prawnym samodzielnym, a wszystkie prawa i obowiązki związane z wykonywaną działalnością nabywa (uzyskuje) bezpośrednio; staje się podmiotem praw i obowiązków związanych z wykonywaną działalnością. Analizowana samodzielność oznacza możliwość podejmowania decyzji (rozstrzygnięć) samoistnie (niezależnie od wpływu jakiegokolwiek innego podmiotu). "Oznacza to, że w rezultacie dokonywanych przez siebie w obrocie gospodarczym transakcji, osoba ta staje się bezpośrednio uprawniona lub bezpośrednio zobowiązana. Jest ona w pełni, osobiście odpowiedzialna za dokonywane transakcje, co nie oznacza, iż wszystkie czynności musi ona dokonywać osobiście.( por. Bielecki Leszek i in., Komentarz do ustawy - Prawo przedsiębiorców, [w:] Konstytucja biznesu. Komentarz Opublikowano: WKP 2019) . W tym zatem zakresie posługiwanie się osobą M. M. jako kierowcą, w sytuacji gdy jak wynika z protokołu do kontroli z dnia [...] nr [...] okazano w jego trakcie licencję nr [...] dot. E. K. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem i dokonywanie wynagrodzeń za wykonywane przewozy przez E. K. (vide protokół przesłuchania świadka M. M. k -6) oznacza iż w/w wykonywał w imieniu strony skarżącej krajowy transport drogowy pojazdem marki Peugot o nr [...]. To, iż jak strona twierdzi nie jest on jej pracownikiem pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdy jak wskazano faktycznie wykonywał on przewóz osób w imieniu i na rzecz E. K.. W konsekwencji powyższego w ocenie Sądu skarżąca przesłanki prowadzenia działalności gospodarczej spełniała. Działalność strony była zorganizowana, skoro zawarła stosowną umowę z firmą [...] i zobowiązała się do wykonywania na jej podstawie przewozów w swoim imieniu przy wykorzystaniu tej aplikacji i pojazdu stanowiącego jej własność. Otrzymywała z tego tytułu 80 % kwot uiszczonych przez pasażerów, czyli była to działalność zarobkowa. Była to też działalność wykonywana w imieniu własnym, a nie a nie w imieniu firmy [...]. Tym samym nieuzasadnione okazały się zarzuty podnoszone w tym zakresie .

Wskazać należy, iż zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 utd., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie zaś z art. 5b ust. 1 utd. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Z powyższego wynika, że prowadzenie działalności w zakresie przewozu osób wymaga posiadania co najmniej jednego z trzech rodzajów licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 utd., a ustawodawca wyraźnie rozróżnił wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1/ samochodem osobowym, 2/ pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą i 3/ taksówką. Przy czym wykonywanie przewozów taksówką podlega regulacji odrębnej od pozostałych sposobów przewozu osób. Nadto należy podkreślić, że zgodnie z art. 18 ust. 5 utd., przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;

2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;

3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych;

- co w ocenie Sądu ma dodatkowo podkreślać odrębność przewozów wykonywanych taksówką od przewozów okazjonalnych i zapobiegać ich myleniu przez konsumentów.

Niezależnie od rodzajów licencji na przewóz osób, ustawa definiuje także różne rodzaje przewozów.

Jednym z nich jest przewóz okazjonalny zdefiniowany w w/w art. 4 pkt 11 utd. z której to wynika, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Zatem każdy przewóz, nawet powtarzalny, o ile nie spełnia przesłanek do uznania go za przewóz regularny, regularny specjalny albo wahadłowy jest przewozem okazjonalnym w rozumieniu utd., i znacznie tego sformułowania przyjęte w udt. jest odmienne od potocznego znaczenia pojęcia "okazjonalności", jako czegoś wyjątkowego, zdarzającego się rzadko.

Stosownie do art. 4 utd.:

7) przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983 oraz z 2018 r. poz. 2244);

9) przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób;

10) przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:

a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,

b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.

Jak wynika z ustaleń faktycznych, skarżąca wykonywała odpłatny przewóz osób na terenie kraju. Był to przewóz realizowany na zamówienie konkretnego klienta z i do wskazanego przez niego miejsca. Nie był to zatem przewóz regularny ani regularny specjalny (brak haromonogramu kursów, dowolny wybór trasy) ani wahadłowy (kurs jednorazowy i tylko "tam", bez kursu powrotnego). Z powyższego wynika zatem, że nosił on charakter przewozu okazjonalnego.

Zgodnie z ust. 4b utd. dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W ocenie Sądu użycie słów "dopuszcza się" wskazuje, że jest to wyjątek od zasady ogólnej z ust. art. 18 ust. 4a utd., w myśl której przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Natomiast z akt sprawy wynika, że przesłanki świadczenia usługi przewozu okazjonalnego przy pomocy pojazdu niespełniającego wymagań konstrukcyjnych określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd. nie zostały spełnione, tj. umowa nie została zawarta w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, nie nastąpiła w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości.

Z powyższego wynika, że w badanej sprawie przewóz ani nie był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, tj. według zasady ogólnej, (gdyż z protokołu kontroli wynikało, że samochód PEUGOT, którym przewóz był wykonywany jest przeznaczony do przewozu maksymalnie 5 osób), ani nie zostały spełnione przesłanki konieczne do zastosowania wyjątku w postaci wykonania przewozu samochodem osobowym. Należało zatem uznać, że wykonanie go na takich zasadach, jak opisane w zaskarżonej decyzji, stanowiło wykonanie przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem ust. 4b utd.

Wskazuje to, że organy zasadnie przyjęły, że skarżąca w imieniu własnym wykonywała przewóz okazjonalny, a pojazd, przy użyciu którego usługa była wykonywana nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym dla transportu okazjonalnego, określonym w utd.

Jak wynika zaś z lp. 2.11. załącznika nr 3 do utd., za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd. z zastrzeżeniem art. 18 ust. 4b utd. nakładana jest kara pieniężna w kwocie 8 000 zł.

Jak stanowi art. 87 ust. 1 pkt 1 utd, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Na podstawie art. 87 ust. 3 utd, przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

W myśl Ip. 1.12 załącznika nr 3 do utd niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł. W konsekwencji gdy strona nie wyposażyła kierowcy w wypis z licencji nr [...] , (okazano jedynie kopię ) słusznym było zastosowanie kary za to naruszenie w kwocie [...] zł.

Stosownie do treści Ip. 9.1 załącznika nr 3 do utd, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł. Taka sytuacja zaistniała w sprawie gdyż aktualne okresowe badanie techniczne pojazdu PEUGOT nr rej [...] upłynęło [...] r zatem w dniu kontroli –[...] r pojazd ten wskazanych aktualnych badań nie posiadał.

Na podstawie Ip. 1.5. załącznika nr 3 do utd niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę sankcjonowane jest karą pieniężną w [...] zł. Z ustaleń faktycznych wynika, że skarżąca do ww. licencji nie zgłosiła samochodu osobowego marki Peugeot numerze rej. [...] zatem zasadnie nałożono karę [...] zł za to uchybienie.

Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w toku postępowania administracyjnego naruszeń przepisów proceduralnych, w tym także regulujących postępowanie dowodowe skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. W tym zakresie skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 Kpa poprzez niewyjaśnienie zasad działania aplikacji, w jaki sposób doszło do płatności za usługę oraz niezasadne uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego. Zarzutów tych Sąd nie podziela. Organ przeanalizował bowiem zasady organizacji przewozów przy użyciu aplikacji odwołując się do wyroku TSUE z 20 grudnia 2017r. sygn. akt C-434/15 i zacytował ww. wyrok, gdzie TSUE wyraźnie wskazał, że to "przedsiębiorstwo (świadczące usługę pośrednictwa między właścicielami pojazdów, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską czyli np. [...] – przyp. Sądu) pobiera cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą." W konsekwencji pogląd organu, że skarżąca uzyskiwała wynagrodzenie za wykonany przewóz jest prawdziwym – za wykonana usługę nastąpiło ściągnięcie kwoty [...] z konta pasażera . Na kwotę tę została wystawiona faktura przez [...] który to podmiot w imieniu strony skarżącej ją wystawił. Zatem strona skarżąca jako wykonawca usługi świadcząca we własnym i imieniu i na własny rachunek była wykonawcą usługi przewozu i to na jej rzecz należność za tę usługę po potraceniu jej części dla [...] jest przekazywana przez ten podmiot. Sposób płatności wynika właśnie z zasady działania aplikacji wykorzystywanej do kojarzenia klientów i kierowców na i które to zasady funkcjonowania organ wskazał przy omawianiu w/w wyroku TSUE NR C-434/15

Tezy zawarte w wyroku TSUE C-434/15 są także istotne w kontekście zarzutu wadliwego niezastosowania art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c utd.

Zgodnie z tym przepisem, dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Zatem dla ustalenia, że przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych był zgodny z prawem konieczne jest spełnienie wszystkich ww. przesłanek łącznie, a które w przedmiotowej sprawie nie zachodziły, jak choćby zawarcie umowy w lokalu przedsiębiorstwa. Tym samym także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w tym zakresie jest chybiony.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa. bowiem w tym zakresie organ analizował w treści decyzji zasady funkcjonowania aplikacji [...].

W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.