Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 843/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Pełnomocnik procesowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 80a
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Mirosław Bator / spr. / Jacek Bursa Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi [...] SA w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz [...] SA w W. kwotę 3086,75 zł / trzy tysiące osiemdziesiąt sześć złotych siedemdziesiąt pięć groszy / tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 marca 2010 r. znak: [...] Marszałek Województwa [...] wymierzył wysokość należnej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza za drugie półrocze 2009 r. dla Telekomunikacji Polskiej S.A. w kwocie 22 325,00 zł, stwierdzając, iż opłatę należało wnieść najpóźniej w dniu 31 stycznia 2010 r. na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] Fundusz Ochrony Środowiska oraz wskazującej, że rozliczenie do decyzji stanowi jej integralną część. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie i wskazał na mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Wyjaśnił, że Telekomunikacja Polska S.A. jest podmiotem obowiązanym do ustalenia we własnym zakresie i wniesienia w ustawowym terminie opłaty za korzystanie ze środowiska. W dniu 1 lutego 2010 r. strona skarżąca złożyła informacje i dane za drugie półrocze 2009 r. wykorzystane do ustalenia należnej opłaty za korzystanie ze środowiska w kwocie 22 325,00 zł. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji przedłożonych informacji o zakresie korzystania ze środowiska Marszałek Województwa stwierdził, że wykazy zawierające informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska zostały sporządzone nieprawidłowo, bowiem nie zostały podpisane przez osoby uprawnione do reprezentacji Telekomunikacji Polskiej S.A. zgodnie ze sposobem reprezentacji ujawnionym w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego dla Telekomunikacji Polskiej S.A. przez Sąd Rejonowy [...] XII Wydział Gospodarczy KRS pod nr KRS [...] wynika, że do reprezentowania firmy wymagane jest współdziałanie prezesa i członka zarządu. Natomiast przedłożone, przez Telekomunikację Polską informacje zostały podpisane przez R. M. - Dyrektora Operacyjnego ds. Utrzymania Nieruchomości Pionu Administracji TP. W związku z powyższym informacje o zakresie korzystania ze środowiska nie zostały złożone na wykazach zgodnych z obowiązującym wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie wzorów wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, gdyż do zachowania prawidłowej formy wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska niezbędne jest jego podpisanie przez osoby uprawnione do reprezentacji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Telekomunikacja Polska S.A. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 80a Ordynacji podatkowej, jak również naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zaufania obywateli do organów Państwa, a także niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Organ I instancji nie wyjaśnił bowiem kwestii umocowania R. M. do podpisywania informacji, który jako pełnomocnik takie uprawnienia posiadał. Skarżąca spółka podniosła, że zgodnie z art. 80a Ordynacji podatkowej pełnomocnicy są uprawnieni do podpisywania deklaracji, a deklaracjami są również zeznania, wykazy oraz inne informacje, na co wskazuje art. 3 pkt 5 ustawy. W ocenie spółki istnieje zatem podstawa prawna do działania pełnomocnika jako podmiotu wykonującego czynność z zakresu prawa materialnego (podpisania informacji). Okoliczności tej w swoim rozstrzygnięciu nie uwzględnił Marszałek Województwa. Podniesiono także, że jeżeli organ powziął wątpliwości, czy pełnomocnictwo podpisała osoba uprawniona, powinie był wezwać spółkę do wyjaśnienia tej kwestii. Ponadto spółka podniosła, że zaskarżona decyzja Marszałka Województwa jest bezprzedmiotowa, bowiem opłata za korzystanie ze środowiska została uiszczona przez Telekomunikację Polską S.A. Nastąpiło to w drodze przelewu krajowego zwykłego na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], w dniu 29 stycznia 2010 r.

Decyzją z dnia 24 maja 2010r. znak: SKO.[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie na podstawie art. 288 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 286 ust. 1, art. 281 ust. 1, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r., nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ powołując się na regulację art. 288 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska stwierdził, że w przypadku nie przedłożenia przez podmiot korzystający ze środowiska wymaganego przepisami wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat organ administracji ma upoważnienie do określenia wysokości należnej opłaty w stosownej decyzji administracyjnej. Przesłanką wszczęcia takiego postępowania jest zatem brak złożenia należnego wykazu. Odnosząc się do zarzutów dowołania organ zaznaczył, ze ustawodawca nie przewidział trybu skorygowania (np. uzupełnienie podpisów) lub przedłożenia nowego wykazu informacji, co przyznając rację argumentom odwołania wydawałoby się prostszym i szybszym sposobem pozwalającym uzyskać pożądany efekt. Z treści przepisu art. 288 ust. 1 pkt 1 ustawy, a także art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej znajdującego odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska, jednoznacznie wynika, że stwierdzenie zobowiązania może nastąpić jedynie w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Tak więc organ I instancji, mimo, iż opłata została zapłacona (czego nie kwestionuje ani organ I instancji, ani organ odwoławczy) miał podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu celem wydania decyzji deklaratoryjnej w sprawie, zastępującej wykaz, którego złożenie było obligatoryjne. W rozważanym bowiem przypadku, w istocie informacje o zakresie korzystania ze środowiska za drugie półrocze 2009r. nie zostały złożone na wykazach zgodnych z obowiązującym wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 czerwca 2009 r. Do zachowania prawidłowej formy wykazu niezbędne było jego podpisanie przez uprawnione do reprezentacji osoby bądź przez pełnomocnika, z tym, że wówczas konieczne było, w myśl art. 80a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 281 ust. 1 ustawy (tj. stosowanego odpowiednio) złożenie pełnomocnictwa do organu właściwego w sprawach opłat, których wykaz dotyczy. Takiego pełnomocnictwa podmiot zobowiązany nie złożył.

Skargę na powyższą decyzję złożyła Telekomunikacja Polska S.A. z siedzibą w W., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 80 a Ordynacji podatkowej, a także przepisów postępowania w szczególności naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zaufania obywateli do organów Państwa, a ponadto nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia, w szczególności kwestii umocowania R. M. do podpisania informacji. Strona skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 80 a Ordynacji podatkowej pełnomocnicy są uprawnieniu do podpisywania deklaracji, przy czym deklaracjami są również zeznania, wykazy oraz inne informacje. W ocenie strony skarżącej Marszałek Województwa obowiązany był wykonać wszelkie czynności zmierzające do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz wydania właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli zatem powziął on podejrzenie, że osoba nieuprawniona podpisała informację, powinien był wezwać podmiot wnoszący opłatę do wyjaśnienia na jakiej podstawie informacja jest podpisana przez tą właśnie osobę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy organu I instancji o wymierzeniu skarżącej spółce należnej opłaty za korzystanie ze środowiska. Organy obu instancji uznały, że złożone przez spółkę wykazy informacji służących do ustalenia wysokości opłaty zostały sporządzone nieprawidłowo, gdyż nie zostały podpisane przez osoby uprawnione do reprezentacji spółki. W konsekwencji stwierdzono, że wykazy te nie zostały złożone zgodnie z obowiązującym wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie wzorów wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat. W swoich decyzja organy wskazały na regulację art. 188 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ odwoławczy znaczył ponadto, że ustawodawca nie przewidział trybu skorygowania lub przedłożenia nowego wykazu informacji.

Przede wszystkim za zasadny uznać należy podnoszony przez spółkę zarzut, że organ I instancji w razie powstania wątpliwości, co do prawidłowego umocowania osoby podpisującej wykaz informacji powinien był wezwać spółkę do wyjaśnienia tej kwestii. Rację ma również spółka podnosząc, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, a nie ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Kwestia wezwania do uzupełnienia ewentualnych braków, czy też wyjaśnienia, kto jest osobą umocowaną do podpisania pełnomocnictwa i działania w imieniu spółki, jest bowiem kwestią proceduralną, która powinna być rozstrzygana na gruncie przepisów regulujących postępowanie podatkowe, a nie ustawy materialnej jaką jest ustawa Prawo ochrony środowiska.

Stosownie do regulacji art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, organ prowadzący sprawę ma obowiązek wezwania strony do usunięcia istniejących braków formalnych podania, w ustawowym terminie i ze stosownym pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. Podkreślić należy, że przepis powyższy dotyczy również wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, a do takich braków, które z łatwością mogą być usunięte należy niewątpliwie brak pełnomocnictwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2001 r., sygn. akt II SA 2177/00, LEX 157803). Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 27 maja 2009r. sygn. akt I SA/Lu 27/09 z brakami formalnymi mamy do czynienia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. Obejmuje on także badanie, czy pismo podpisane zostało przez osobę uprawnioną do jego podpisania. Jako brak formalny na gruncie wskazanego wyżej przepisu traktuje się również niezałączenie do podania pełnomocnictwa. Ocenie podlega także sam dokument pełnomocnictwa, z którego musi wynikać umocowanie do działania w imieniu strony. Sąd ten zwrócił również uwagę na wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym kontroli, czy pełnomocnik został należycie umocowany, dokonuje się w ramach badania zachowania wymagań formalnych pisma procesowego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2003 r., III CZP 74/03, OSNC 2005). Pogląd ten należ podzielić również na gruncie art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Stwierdzić należy także, że wezwanie spółki do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących prawidłowego umocowania osoby podpisanej pod wykazem informacji stanowiłoby realizację zasad wyrażonych w ustawie Ordynacja podatkowa, w tym w szczególności zasady wyrażonej w art. 121 § 1, zgodnie z którą postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie budzące zaufanie to natomiast postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym rozważa się wszystkie argumenty podnoszone przez stronę, dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika (B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2006). Zgodnie z kolei z treścią art. 122 w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z tą zasadą obowiązkiem organu jest zatem ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym i podejmowanie w tym celu stosownych działań, w szczególności rozważanie, jakie dowody będą pomocne w ustaleniu faktów istotnych dla sprawy i następnie przeprowadzenie tych dowodów z urzędu. Zgodnie natomiast z zasadą wyrażoną art. 125 § 1 organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stwierdzić zatem należy, że w rozpatrywanej sprawie organy administracji nie zrealizowały powyższych zasad postępowania podatkowego, zwłaszcza zasady wyrażonej w art. 125 § 1 ustawy. Ponadto podkreślić należy, że jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, organ odwoławczy przed rozpatrzeniem odwołania dysponował już stosownym pełnomocnictwem, a zatem w takiej sytuacji, nie mógł utrzymać mocy decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy ma bowiem za zadanie rozpatrzeć po raz drugi sprawę merytorycznie uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania, a nie ograniczać się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji.

Wyjaśnić należy również, że zgodnie z przepisem art. 80a § 1 deklaracja, może być podpisana także przez pełnomocnika podatnika, płatnika lub inkasenta. Zgodnie z § 2 tego przepisu pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji oraz zawiadomienie o odwołaniu tego pełnomocnictwa składa się organowi podatkowemu właściwemu w sprawach podatku, którego dana deklaracja dotyczy. Marszałek Województwa, co wynika z treści art. 13 § 1 pkt 1 ustawy jest organem podatkowym. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa ilekroć w ustawie jest mowa o deklaracjach rozumie się przez to również zeznania, wykazy oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.