Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 291/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.7, 77, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 25, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 2, art. 40c
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: par. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 32 poz 262
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich  niezbędnego wyposażenia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej W. Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 2817 (dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, art. 13g ust. 1b pkt 1, art. 40 c, art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp 6 pkt 7 lit. d) i e), lp. 9 pkt 15 lit. c) załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. Sp. z o.o. z siedzibą w S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 14.340 (czternaście tysięcy trzysta czterdzieści) złotych:

1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości,

2. nałożył karę pieniężną w wysokości 12.900 złotych,

3. umorzył karę pieniężną w wysokości 1440 złotych za przekroczenie dmc pojazdu.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznymi prawnym sprawy:

W dniu [...] kwietnia 2009 r. na ulicy [...] w G. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez S. P., którym wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i pod kierownictwem przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą W. S. z o.o. Kierowca przewoził granulat mułowy w ilości 23.900 kg z miejscowości Z. do G. Kierowca okazał do kontroli: prawo jazdy, dowód rejestracyjny, wypisy z licencji, dokument przewozowy, wykresówki.

Pojazd został skierowany na zalegalizowane stanowisko ważenia pojazdów w G. DK 78, kilometr 50 + 150, gdzie poddany został kontroli oraz ważeniu. W trakcie prowadzonej kontroli przed przystąpieniem do ważenia kierowca został pouczony o zasadach dotyczących ważenia. Kontrolujący okazali świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych (wag) oraz protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Ważenia dokonano przenośnymi wagami do pomiarów statycznych o numerach fabrycznych [...], [...] posiadającymi legalizację Urzędu Miar.

W wyniku ważenia stwierdzono:

1. przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi:

- powyżej 9,0 t do 9,5 t

- za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo

2. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t powyżej 37,0 t do 42,0 t.

Stwierdzone naruszenia utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 2, art. 40 c ustawy o drogach publicznych, art. 61 ust. 1 i ust. 2, art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz art. 104 § 1 k.p.a. nałożył na W. Sp. z o.o. (nazywaną dalej skarżącą) karę pieniężną w kwocie: 14.340 złotych.

Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

- przepisów postępowania administracyjnego: art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i niewskazanie jakiego zezwolenia organ wymagał od skarżącej oraz art. 6 k.p.a. poprzez wymaganie od strony spełnienia obowiązku, którego realizacja jest niemożliwa,

- przepisów prawa materialnego: art. 61 ust. 11 oraz art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie, że skarżąca miała obowiązek posiadania zezwolenia i art. 61 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 13g ust. 2 ustawy o drogach publicznych w związku z Ip. 6 pkt 7 lit. d), lit. e) załącznika nr 2 do ww. ustawy poprzez uznanie, że jest podstawa do nałożenia na skarżącą kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi; art. 61 ustawy - Prawo o ruchu w związku z art. 13g ust. 2 ustawy o drogach publicznych w związku z Ip. 9 pkt 15 lit. c) załącznika nr 2 do ww. ustawy poprzez uznanie, że jest podstawa do nałożenia na skarżącą kary za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Uzasadniając przedstawione zarzuty, skarżąca podała, że organ, który uznał, że skontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym, wbrew nakazowi wynikającemu z art. 7 k.p.a. nie wskazał rodzaju zezwolenia jakiego wymagał od skarżącej. Powołując się na art. 64 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, skarżąca podkreśliła, iż przewiduje on jedynie trzy rodzaje zezwoleń: zezwolenie na czas określony w zezwoleniu, zezwolenie na czas nieokreślony oraz zezwolenie na jednokrotny przejazd w wyznaczonym czasie po ustalonej trasie. Tymczasem w cytowanym przepisie jak również Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych nie znajduje się regulacja przewidująca możliwość uzyskania zezwolenia w przypadku wykonywania po drogach publicznych transportu materiałów sypkich, np. granulatu mułowego w sytuacji, gdy dopuszczalne naciski osi zostały przekroczone. Powołanej rozporządzenie przewiduje jedynie możliwość uzyskania zezwolenia w przypadku, gdy naciski osi nie są normatywne, ale ładunek jest niepodzielny i nie może być przewieziony pojazdami, których masa, naciski osi, wymiary są dopuszczalne.

Zdaniem skarżącej, za sprzeczne z zasadą praworządności, określoną w art. 6 k.p.a., należało potraktować skierowane do strony zobowiązanie do przedstawienia zezwolenia, skoro (przy założeniu, że pojazd skontrolowany był rzeczywiście pojazdem nienormatywnym) nie miała ona , na gruncie obowiązujących w dniu przeprowadzenia kontroli przepisów prawa możliwości uzyskania go.

Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, skarżąca powołując się na art. 67 ust. 1. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 3 ust.1 pkt 8 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), podała, że na mocy decyzji Ministra Infrastruktury zostało udzielone dla pojazdu, którego dotyczyła kontrola odstępstwo od warunków technicznych. Dokument ten został przedłożony organowi w trakcie toczącego się postępowania. Na jego podstawie dopuszczono dla skontrolowanego pojazdu masę całkowitą wynoszącą 54 t oraz dopuszczalny nacisk na pierwszą i drugą oś po 12 t oraz na trzecią i czwartą oś po 15 t., a to oznacza, że nie doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej.

Skarżąca podkreśliła również, że kontrolowany pojazd jest pojazdem czteroosiowym z trzema osiami kierowanymi, a nie jak stwierdzono pojazdem czteroosiowym z dwoma osiami kierowanymi. Tym samym wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia nie mają zastosowania do wskazanego w decyzji pojazdu, ponieważ pojazd ten mógł przekraczać wskazane w rozporządzeniu 32 tony dopuszczalnej masy całkowitej.

Ustawodawca zaś w załączniku do ustawy o drogach publicznych, na który powołał się organ w nie daje żadnych możliwości nałożenia kary dla pojazdu czteroosiowego z trzema osiami skrętnymi jakim jest skontrolowany pojazd. Zatem wydana decyzja narusza przepisy ustawy o drogach publicznych i nie może stanowić podstawy do nałożenia w niniejszym przypadku kary.

Świadczy również o tym fakt, iż jak wynika z protokołu nr [...] oraz [...] pojazd skontrolowano w dniu [...] kwietnia 2009 r. w m. G. (droga krajowa nr [...]). Miejscem kontroli gdzie dokonano ważenia jest więc droga krajowa, a nie droga gdzie pojazd zatrzymano.

Skoro, zgodnie z protokołem, kontroli pojazdu dokonano na drodze krajowej nr [...] to jest to droga o dopuszczalnych naciskach pojedynczej osi napędowej do 10 t, a nie do 8 t, jak wskazano w protokole. Wobec powyższego stwierdzone ewentualne przekroczenia zostały nieprawidłowo naliczone.

Skarżąca wskazała, iż uchybienia powstały w związku z brakiem dwukrotnego ważenia pojazdu, którego wyniki potwierdziłyby, że pojazd jest pojazdem normatywnym. W protokole kontroli nie ma wzmianki o możliwości powtórnego ważenia. Z protokołu nie wynika ponadto, aby to strona musiała wnioskować o dwukrotne ważenie pojazdu.

Skarżąca wskazała również na nieprawidłowe ustalenia faktyczne, gdyż przedmiotowy pojazd posiadał pneumatyczne, a nie sztywne zawieszenie.

Zdaniem skarżącej, argument zawarty w uzasadnieniu decyzji, iż inspektor przyjął w dobrej wierze informacje odnoszące się do rodzaju zawieszenia nie może zyskać akceptacji, ponieważ to inspektor powinien posiadać wiedzę na temat kontrolowanych pojazdów i nie może polegać na informacjach uzyskanych od osób trzecich.

Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniem, iż w dniu temperatura kontroli o godz. 11:42 wynosiła 10 stopni. Temperatura jest istotnym elementem, który wpływa na ciężar przewożonego ładunku. Właściwy pomiar tej temperatury powinien być dokonany na wysokości 1 metra od gruntu w miejscu osłoniętym od opadów atmosferycznych i bezpośredniego oddziaływania promieni słonecznych. Tymczasem z okoliczności podanych przez organ nie wynika, że pomiar został wykonany w takich warunkach.

W uzasadnieniu decyzji brak informacji dotyczącej w/w zapytania. Z informacji uzyskanych od kontrolowanego kierowcy wynika zaś, że nie ma w miejscu, gdzie była przeprowadzona kontrola miejsca, gdzie można zmierzyć temperaturę na wysokości 1 metra od gruntu oraz, że to miejsce było osłonięte od opadów atmosferycznych i bezpośredniego oddziaływania promieni słonecznych.

Skarżąca zaznaczyła również, że nie ma fizycznych możliwości aby kontrolę pojazdu mogła przeprowadzić jedna osoba, tak jak to wynika z protokołu kontroli. Jeden inspektor nie jest w stanie taśmą w sposób prawidłowy dokonać pomiaru odległości pomiędzy osiami pojazdu, długości pojazdu i szerokości. W uzasadnieniu decyzji, jak również w innych dokumentach kontroli nie zostało określone, kto oprócz kontrolującego, kontrolował mój pojazd.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r.:

1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości,

2. nałożył karę pieniężną w wysokości 12.900 złotych,

3. umorzył karę pieniężną w wysokości 1440 złotych za przekroczenie dmc pojazdu.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołał się na treść przepisów art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, art. 13g ust. 1 oraz art. 13g ust. 1b pkt 1 oraz art.. 40 c i art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o drogach publicznych oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861).

Wskazał, że ulica [...] w G. nie leży w ciągu dróg krajowych ani wojewódzkich wymienionych w rozporządzeniach. Zastosowanie znajdzie więc przepis art. 41 ust. 6 ustawy o drogach publicznych, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Organ odwoławczy przyjął, iż w wyniku ważenia oraz pomiarów pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 9,21 t na pierwszej pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 1,21 t,

- nacisk 10,39 t na drugiej pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 2,39 t,

- nacisk 11,221 na trzeciej pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 3,22 t,

- nacisk 10,63 t na czwartej pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 2,63 t,

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Kary te wynoszą odpowiednio:

lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- pkt 7 - dla pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego o nacisku osi:

- lit. d) powyżej 9,0 t do 9,5 t: 1200 złotych

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo: 900 złotych.

W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że w rozpatrywanej sprawie kara pieniężna wynosi:

-za przekroczenie nacisku na pierwszej pojedynczej osi: 1200 zł

-za przekroczenie nacisku na drugiej pojedynczej osi: 3000 zł (1200 + 2x900)

-za przekroczenie nacisku na trzeciej pojedynczej osi: 4800 zł (1200 + 4x900)

-za przekroczenie nacisku na czwartej pojedynczej osi: 3900 zł (1200 + 3x900)

Razem: 12900 zł.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentów skarżącej podanych w odwołaniu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wskazał, że już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom, o których mowa w art. 61 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie profesjonalnego przewoźnika. Nie kto inny bowiem, ale właśnie przewoźnik jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż na przejazd pojazdu nienormatywnego należy uzyskać zezwolenie stosownego organu. Ponieważ nie ma możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, którym jest przewożony ładunek podzielny, należy ładunek podzielić i przewieźć "na raty". Niezasadny więc, zdaniem skarżącego, jest wniosek skarżącej, iż skoro nie można uzyskać zezwolenia na przewóz ładunku podzielnego, to nie można za jego brak nałożyć na przedsiębiorcę kary pieniężnej. Ustawodawca przewidział zezwolenia dla pojazdów nienormatywnych jako odstępstwo od reguły (przejazdu pojazdów normatywnych). Jest ono wydawane w przypadku, gdy nie ma technicznej możliwości przewiezienia ładunku w sposób zgodny z obowiązującymi normami (np. przewóz przedmiotów niepodzielnych). W rozpatrywanym przypadku przewożony ładunek był podzielny, przedsiębiorca powinien więc go załadować tyle, aby jego pojazd był normatywny dla kategorii drogi, po której się poruszał. Organ podkreślił, że opłaty pobierane za wydanie zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego niejednokrotnie nie są w stanie pokryć kosztów remontu odcinka drogi, który ten pojazd zniszczy w trakcie przejazdu przez co przewoźnik jest zobowiązany do naprawy danego odcinak drogi we własnym zakresie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, że w protokole kontroli wyraźnie wskazano, iż miejscem zatrzymania do kontroli była ul. [...] w G., na której obowiązuje nacisk na oś pojedynczą do 8 t. Kontroli faktycznie dokonano przy drodze krajowej nr [...], jednak dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest miejsce zatrzymania pojazdu do kontroli. Bez znaczenia pozostaje natomiast nadesłane przez stronę pismo Zarządu Dróg Miejskich w G. z dnia [...] sierpnia 2009 r. informujące, że dla kierowców poruszających się drogą krajowa nr [...] został wyznaczony objazd ul. [...] prowadzi objazd, gdyż o kategorii drogi decyduje ustawa wraz z odpowiednim rozporządzeniem Ministra Infrastruktury. Zarządca drogi nie ma prawnej możliwości podwyższania dopuszczalnego nacisku na drodze. Taka zmiana musi być dokonana zmianą w rozporządzeniu. W rozpatrywanym przypadku takiej zmiany nie dokonano. Powołując się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 332/09, Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że organ I instancji słusznie uznał, iż na ul. [...] obowiązywał nacisk na oś pojedynczą do 8 t.

W opinii organu odwoławczego, okazane odstępstwo od warunków technicznych nie upoważniało do przekraczania nacisków ustalonych dla danej kategorii drogi. Stosownie do treści art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych, pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy. W rozpatrywanym przypadku jednoznacznie stwierdzono, iż dla drogi po której poruszał się pojazd był on nienormatywny, co wykazała przeprowadzona kontrola wagowa.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zgodził się z argumentacją strony dotyczącą dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, która jest określona wyłącznie przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Stosownie zaś do treści art. 67 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Minister właściwy do spraw transportu może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy. Okazana przez kierowcę decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] o odstępstwie od warunków technicznych dla samochodu ciężarowego marki [...], typ [...], dopuściła masę całkowitą dla kontrolowanego pojazdu wynoszącą 54 tony. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego, nie doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji niezasadnie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1440 złotych. W tej części organ uchylił decyzję i umorzył postępowanie. Nadto, organ zauważył, iż załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych nie przewiduje możliwości nałożenia kary za przekroczenie dmc przez pojazd czteroosiowy o trzech osiach kierowanych, lp. 9.15 nie mają zastosowania w sprawie.

Odnosząc się do uwag strony dotyczących pomiaru temperatury, który jej zdaniem, mógł mieć wpływ na wyniki ważenia, organ odwoławczy podał, że pomiar ten jest podawany jedynie w celach informacyjnych dla pokazania, iż urządzenia pomiarowe nie pracowały w skrajnych warunkach pogodowych. Z instrukcji obsługi wag typu LP 600 wynika, iż mogą one pracować w temperaturach od -10 do +40 stopni C. Rozbieżność kilku, czy też kilkunastu stopni temperatury nie miały wpływu na wyniki pomiaru, jeśli temperatura mieściła się we wskazanym przedziale.

Odnośnie braku drugiego ważenia, organ wyjaśnił, iż nie istnieje przepis, który nakazywałby dwukrotne ważenie pojazdu. Możliwość taka istnieje na prośbę kontrolowanego, który w rozpatrywanym przypadku nie złożył stosownego wniosku.

Rozstrzygając kwestię sporządzania protokołu z kontroli drogowej, organ podkreślił, że art. 68 k.p.a. nie miał zastosowania. Zasady sporządzania protokołu określa art. 74 ustawy o transporcie drogowym.

Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. skarżąca – W. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r., zaskarżając pkt 2 ww. decyzji i wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i niewskazanie jakie zezwolenie było wymagane od kontrolowanego;

2. art. 6 k.p.a. poprzez wymaganie od strony spełnienia obowiązku, którego realizacja nie jest możliwa;

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uzasadnienie faktyczne decyzji i nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów strony skarżącej dotyczących nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli pojazdu.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 61 ust. 11 oraz art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez uznanie, że odwołujący miał obowiązek posiadania zezwolenia;

b) art. 61 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 13g ust. 2 ustawy o drogach publicznych w związku z lp. 6 pkt 7 lit. d), lit. e) załącznika nr 2 do ww. ustawy poprzez uznanie, że jest podstawa do nałożenia na odwołującego się kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Skarżąca, powołując się na art. 15 k.p.a. i art. 127 k.p.a. podkreśliła, że organ II instancji, rozpoznając sprawę w wyniku odwołania wniesionego przez stronę obowiązany jest rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji.

Skarżąca wskazała, że kontrola pojazdu miała miejsce na drodze krajowej nr [...], która jest drogą o dopuszczalnych naciskach pojedynczej osi napędowej do 10 ton. Powyższe stoi w opozycji do ustaleń organu, który przyjął, że była to droga o dopuszczalnych naciskach pojedynczej osi napędowej do 8 ton. W związku z tym protokół zawiera sprzeczne dane dotyczące miejsca kontroli oraz wartości. Tym samym, stwierdzone przekroczenia zostały nieprawidłowo naliczone, zaś organ nie miał podstaw do nałożenia kary, ponieważ naciski osi nie zostały przekroczone. Skarżąca wskazała, że także przy założeniu, że dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest miejsce zatrzymania pojazdu do kontroli, naciski osi nie zostały przekroczone. Zatem nie istniała podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.900 złotych. Zatem, wbrew stanowisku organu II instancji, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest nadesłane przez skarżącą pismo Zarządu Dróg Miejskich w G. informujące o objeździe drogi krajowej nr [...] ulicą [...], rozstrzygające jednocześnie o możliwości poruszania się po tej drodze pojazdami o dopuszczalnym nacisku 10 t na jedną oś. Z wyjaśnień zawartych w piśmie Zarządu Dróg Miejskich w G. z dnia [...] sierpnia 2009 r. wynikało, że ul. [...] od dnia [...] grudnia 2008r. został poprowadzony objazd w związku z budową skrzyżowania autostrad [...] i [...]. Objazd został zaś zaplanowany do dnia 30 listopada 2009 r. Jednocześnie na tej ulicy został dopuszczony ruch pojazdów ciężarowych o nacisku na pojedynczą oś wynoszącym 100 kN. Kontrola, której dotyczy postępowanie miała miejsce w dniu [...] kwietnia 2009 r. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącej, organ dopuścił się naruszenia art. 61 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 13g ust. 2 ustawy o drogach publicznych w związku z lp. 6 pkt 7 lit. d), lit. e) załącznika nr 2 do ww. ustawy poprzez uznanie, że wystąpiła podstawa do nałożenia na stronę kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi. Jednocześnie organ II instancji dopuścił się również naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy.

Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy uznał skontrolowany pojazd za pojazd nienormatywny, mimo, że na transport ładunku podzielnego nie można uzyskać zezwolenia. Zdaniem skarżącej, organ, przyjmując, że skontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym, wbrew spoczywającemu na nim obowiązku dokładnego wyjaśnienia sprawy (określonym w art. 7 k.p.a.) nie wskazał rodzaju wymaganego zezwolenie. Zdaniem skarżącej, tego rodzaju wskazanie jest niezbędne z uwagi na art. 64 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który przewiduje jedynie trzy rodzaje zezwoleń, tj.: zezwolenie na czas określony w zezwoleniu, zezwolenie na czas nieokreślony oraz zezwolenie na jednokrotny przejazd w wyznaczonym czasie po ustalonej trasie. Warunki oraz tryb wydawania tych zezwoleń zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych. Jednakże w treści tego rozporządzenia, ani w innych przepisach dotyczących transportu rzeczy po drogach publicznych nie zawierają przepisu, który przewidywałby możliwość uzyskania zezwolenia w przypadku wykonywania po drogach publicznych transportu materiałów sypkich. Powołane powyżej rozporządzenie przewiduje bowiem jedynie możliwość uzyskania zezwolenia w przypadku, gdy naciski osi nie są normatywne, ale ładunek jest niepodzielny i nie może być przewieziony pojazdami, których masa, naciski osi, wymiary są dopuszczalne.

Zdaniem skarżącej, w tym stanie rzeczy żądanie od strony przedstawienia niemożliwego do uzyskania zezwolenia stanowiło naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 61 ust. 11 i art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez uznanie, że odwołujący miał obowiązek posiadania zezwolenia.

Kwestionując rozstrzygnięcie organu II instancji we wskazanym zakresie, skarżąca podkreśliła, że nie dokonała samodzielnie załadunku materiału. Zatem niezasadne było powołanie się w uzasadnieniu organu II instancji na art. 61 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów strony skarżącej dotyczących nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli pojazdu, m.in. do kwestionowanego przez skarżącą ustalenia, że pojazd jest pojazdem czteroosiowym z dwoma osiami kierowanymi. Nadto, organ nie rozstrzygnął zarzutów dotyczących ustaleń co do rodzaju zawieszenia kontrolowanego pojazdu. Tymczasem dla określenia wyników kontroli podstawowe znaczenia mają właściwości pojazdu, który posiadał pneumatyczne, a nie sztywne zawieszenie. Takie stwierdzenie poddaje w wątpliwości wyniki przeprowadzonej kontroli, jak również prawidłowość wydanej na jej podstawie decyzji.

Skarżąca wskazała, że organ nie ustosunkował się do zarzutu przeprowadzenia kontroli przez jedną osobę, która, zdaniem strony, nie jest w stanie w sposób prawidłowy dokonać pomiaru odległości pomiędzy osiami pojazdu, długości i szerokości pojazdu.

Skarżąca podniosła, że pojazd powinien być zważony dwukrotnie, a zgodnie z informacją zawartą na drugiej stronie protokołu pod pozycją 7 w przypadku powtórnego ważenia na tym samym typie wagi wiążący byłby wynik korzystniejszy dla przewoźnika, czego nie uczyniono, a co wykazałoby, że pojazd był normatywny, co potwierdza dalsza analiza protokołu z kontroli. Protokół kontroli nie zawierał także pouczenia o możliwości powtórnego ważenia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi organu na skargę, podkreślając, że zawarte w niej twierdzenia nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, iż powoływane przez stronę pismo Zarządu Dróg Miejskich w G. z dnia [...] sierpnia 2009 r. informujące o objeździe drogi krajowej nr [...] ulicą [...] nie miało znaczenia w sprawie. W ocenie strony, dopuszczenie przez zarządcę drogi możliwości poruszania się po danej drodze pojazdami o podwyższonym dopuszczalnym nacisku osi, powinno skutkować brakiem nałożenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ruchu Drogowego kary z tytułu przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. Wyznaczenie objazdu zawsze uwzględnia wszelkie okoliczności związane z rodzajem pojazdów poruszających się po danej kategorii dróg oraz natężeniem tego ruchu.

Strona podkreśliła również, że z faktu podpisania przez kierowcę pojazdu protokołu z adnotacją "brak uwag do kontroli" i braku wniosku o powtórne ważenie pojazdu nie można wywodzić, że kierowca został pouczony o możliwości złożenia takiego wniosku.

Strona skarżąca ponownie zakwestionowała zasadność zobowiązania do przedstawienia zezwolenia, którego uzyskanie było niemożliwe.

Wykonując postanowienie Sądu z dnia 10 czerwca 2010 r., którym strona została zobowiązana do przedstawienia szczegółowego stanowiska odnośnie argumentacji związanej ze złożonymi na rozprawie dokumentami oraz uzasadniając złożony wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentów, skarżąca złożyła pismo z dnia 14 czerwca 2010 r. (data wpływu do Sądu 16 czerwca 2010 r.). W piśmie tym strona podniosła, iżrzeczywista odległość między drugą i trzecią osią kontrolowanego pojazdu różni się od odległości, którą przyjął organ administracji, po dokonaniu pomiaru podczas kontroli drogowej. Odległość między drugą i trzecią osią wynosi 1,8 m, a nie jak błędnie wskazano w protokole kontroli 1,83 m. Zatem oś druga i oś trzecia kontrolowanego pojazdu nie są osiami pojedynczymi napędowymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga W. Sp. z o.o. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak również decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.– naruszają prawo.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji, wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r., dopuściły się naruszenia przepisów proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Zdaniem Sądu, organy administracji obu instancji oparły się na niedostatecznie wyjaśnionych okolicznościach faktycznych, będących podstawą do nałożenia na stronę kary pieniężnej, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego za podstawę prawną decyzji przyjął art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13g ust. 1 i 2 oraz art. 40c ustawy o drogach publicznych.

W myśl podanych przepisów korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, której wysokość określa załącznik nr 2 do ustawy. Kara wymierzana jest w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym.

Organ wskazał równocześnie, że kary za stwierdzone naruszenie zostały nałożone zgodnie z lp. 6 pkt 7 lit d) i e) załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych, który określa wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t: dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi: powyżej 9,0 t do 9,5 t -1200 złotych, za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t – dodatkowo 900 złotych.

W związku z powyższym, zagadnieniem kluczowym dla oceny właściwości zastosowania w sprawie podanej normy penalizacyjnej w odniesieniu do skontrolowanego pojazdu skarżącego, na którego nałożono karę pieniężną, jest ustalenie, czy struktura osi napędowych pozwala na zakwalifikowanie ich jako "pojedyncze osie napędowe".

Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), przez oś pojedynczą rozumie się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 1,8 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 m (...).

Jak wynika z protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2009 r. w rubryce zatytułowanej "zakres odległości między osiami" wartością przyjętą jako odległość pomiędzy osiami drugą i trzecią był 1,83 m. Zakres oznaczono rzymską cyfrą "V", co w legendzie protokołu kontroli (strona 2 ) jest przypisane wartości powyżej 1,8 [m].

W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby wskazaną wartość. Stosownych wyjaśnień pozwalających na stwierdzenie na jakiej podstawie tę wartość przyjęto nie zawarto również w treści protokołu kontroli.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, która miała miejsce w dniu [...] czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżącej Spółki złożył rysunek techniczny kontrolowanego pojazdu marki [...] o nr rej. [...], typ [...], o numerze podwozia zgodnym z numerem podwozia kontrolowanego pojazdu, z którego wynika, iż odległość pomiędzy drugą i trzecią osią wynosi dokładnie 1,8 m. Jak wynika z powyższego, brak jest w tej sytuacji podstaw do stwierdzenia, aby osie były oddalone od siebie o więcej niż 1,8 m, co nie pozwala na ich zakwalifikowanie jako osi pojedynczych. Zatem zgodnie z definicją zawartą w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia sporne osie należy uznać za oś wielokrotną, tj. zespół złożony z dwóch osi składowych (drugiej i trzeciej), w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 1,8 m.

Jednocześnie Sąd za niezasadny uznał zarzut związany z udokumentowaną przez stronę okolicznością istnienia w dniu kontroli (w dniu [...] kwietnia 2009 r.) objazdu i związanego z nim podwyższonego dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś do 100 kN. Należy podkreślić, iż o parametrach dróg i dopuszczalnych naciskach decydują akty wykonawcze, jakimi w rozpatrywanej sprawie są rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (odpowiednio Dz. U. z 2005 r. Nr 219, poz. 1861 i poz. 1860), nie zaś pismo Zarządu Dróg Miejskich w G. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Należy dodać, iż objazd był urządzony od dnia [...] grudnia 2009 r., zatem przedsiębiorca jako podmiot profesjonalnie zajmujący się działalnością transportową powinien posiadać w tym przedmiocie stosowna wiedzę i podejmować środki zmierzające do respektowania obowiązujących przepisów.

Z tych samych względów za niezasadny należy uznać zarzut skargi o stawianiu przedsiębiorcy nierealnego do wykonania warunku uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych w sytuacji, gdy przewożony ładunek materiałów sypkich nie odpowiada wymogom określonym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 267, poz. 2660).

Należy zauważyć, że materiał sypki jest materiałem, który można podzielić w taki sposób aby nie dopuść do przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu. Na przedsiębiorcy ciąży więc obowiązek załadunku takiej ilości towaru transportowanego, aby pojazd spełniał warunki przewidziane przez prawo dla pojazdu normatywnego poruszającego się po danej kategorii drogi. Zatem, z faktu, iż w stanie faktycznym dotyczącym działalności przedsiębiorcy uzyskanie stosownego zezwolenia jest niemożliwe, nie można wysnuwać wniosku o niezasadności nałożenia na stronę kary za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu, działając w tym zakresie na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając z kolei o zwrocie kosztów postępowania, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.