Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 820/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18-20
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 251/15 oddalające wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego Iwony Niżnik-Dobosz w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 9 września 2014 r. Starosta Chrzanowski zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce z o.o. [...] pozwolenia na budowę obiektu handlowo – usługowego w C.

Odwołanie od tej decyzji wniósł P. K. Organ odwoławczy, uznając, że odwołującemu się nie przysługuje przymiot strony, postępowanie odwoławcze umorzył.

W postępowaniu sądowym wszczętym skargą P. K., wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie złożyło Stowarzyszenie "[...]".

W dniu 23 kwietnia 2015 skarżący P. K. złożył wniosek o wyłączenie Sędziego Iwony Niżnik – Dobosz wskazując, że we wszystkich sprawach (dotyczących przedmiotowego zamierzenia), "w których w ramach składu orzekającego występowała Sędzia Iwona Niżnik – Dobosz, wydane rozstrzygnięcia były niekorzystne dla osób, których prawa zostały naruszone w związku z planowaną inwestycją". Dla przykładu przywołał sprawę o sygnaturze II SA/Kr 1265/14 ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Chrzanowie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W sprawie tej w dniu 20 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w którego trzyosobowym składzie zasiadała Sędzia Iwona Niżnik-Dobosz, wydał postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału Stowarzyszenia "[...]".

Następnie Sędzia Iwona Niżnik-Dobosz złożyła oświadczenie, że nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie.

Po rozpoznaniu wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r., na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) oddalił wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego Iwony Niżnik-Dobosz

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie żaden z przypadków wymienionych w art. 18 p.p.s.a. nie zachodzi. Przedmiotem sprawy, w której wydana została zaskarżona decyzja było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. W kontekście okoliczności tej konkretnej sprawy Sąd dokona oceny legalności decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. W granicach tej sprawy nie mieści się ocena legalności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, choćby jego zapisy dotyczyły terenu inwestycji. W każdej z w/w spraw ocena sądowa dotyczy innego aktu i w każdej z nich kwestie "wpadkowe" rozstrzygane są indywidualnie. Te kwestie "wpadkowe" – jak np. wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie Stowarzyszenia – mają charakter poboczny i nie decydują o przedmiocie sprawy sądowoadministracyjnej. Dlatego udział Sędziego w rozpoznaniu wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej nie jest przesłanką do wyłączenia tego Sędziego od rozpoznania sprawy niniejszej, w tym także od rozpoznania wniosku Stowarzyszenia. Niezależnie od przyczyn powyżej wymienionych, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19). Sędzia Iwona Niżnik-Dobosz złożyła pisemne oświadczenie o braku okoliczności mogących wywołać uzasadniona wątpliwość co do jej bezstronności. Dokonywana przez stronę negatywna ocena orzeczeń Sądu wydawanych z udziałem danego Sędziego nie jest okolicznością mogącą wzbudzać wątpliwości co do bezstronności tego Sędziego w innej sprawie.

P. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2015 r. zarzucając mu naruszenie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 19 i art. 20 p.p.s.a. poprzez całkowite nieuprawnione stwierdzenie, iż fakt dotychczasowego wydawania niekorzystnych rozstrzygnięć dla osób których prawa zostały naruszone w związku z inwestycją polegającą na budowie obiektu handlowo-usługowego w C. nie stanowi podstaw do wyłączenia sędziego Iwony Niżnik-Dobosz, podczas gdy analiza art. 19 i 20 p.p.s.a. powinna doprowadzić Sąd do wniosku, iż okoliczności podniesione przez skarżącego we wniosku z dnia 23 kwietnia 2015 r. stanowiły podstawę do wydania postanowienia o wyłączeniu sędziego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.).

W związku z wywodami zaprezentowanymi we wniesionym zażaleniu wymaga podkreślenia, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r. sygn. akt III AO 5/97, OSNP 1997, nr 24, poz. 502; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1972 r. sygn. akt I PZ 9/72, Lex, nr 7068). Warunkiem koniecznym wyłączenia określonego w art. 19 p.p.s.a. jest uprawdopodobnienie, iż pomiędzy sędzią objętym wnioskiem, a stroną skarżącą lub innymi uczestnikami postępowania zachodzą takie stosunki, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości, co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. SK 53/04, publ. OTK-A 2005, nr 11, poz. 134).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziego Iwony Niżnik-Dobosz i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Ponadto zauważyć trzeba, iż w rozpoznawanym zażaleniu skarżący nie podniósł żadnych takich okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska. Nie jest dopuszczalne także żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć wydanych w innych sprawach z udziałem tego sędziego (por. postanowienia NSA: z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt II OZ 979/08, Lex nr 527666; z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 612/08, Lex nr 527814).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.