Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 810/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6ka
journal: Dz.U. 2020 poz 1439
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Stanisław Grzeszek (spr.) WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 20 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej N. przy ul. [...] w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za maj i czerwiec 2020 r. skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wspólnota Mieszkaniowa N. w L. przy ul. [...] jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości zamieszkałej. Wspólnota jest reprezentowana przez G. Sp. z o.o. w L., która w dniu 16 grudnia 2019 r. złożyła deklarację obowiązującą od 1 stycznia 2020 r., w której wskazano ilość osób zamieszkujących przedmiotową nieruchomość. Mieszkańcy zamieszkujący nieruchomość korzystają ze wspólnego stanowiska kontenerowego usytuowanego przy budynku nr [...] przy ul. [...] w L..

Podmiot odbierający odpady komunalne z terenu gminy L. działając na podstawie art. 6ka ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poinformował Zarząd Związku, że w miesiącu maju oraz czerwcu 2020 r. na przedmiotowej nieruchomości nie dopełniono obowiązku segregacji odpadów komunalnych. Informacja ta była zawarta w raportach miesięcznych, a do raportów dołączono dokumentacje zdjęciową.

W świetle powyższego, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Zarząd Związku uznał, że mieszkańcy budynku położonego w L. przy ul. [...] nie dopełnili obowiązku zbierania odpadów w sposób selektywny. W pojemniku na bioodpady znajdowały się odpady zmieszane, odpady z tworzyw sztucznych, odpady z papieru.

W konsekwencji, Zarząd Związku postanowieniem z dnia 23 lipca 2020 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące maj i czerwiec 2020 r. dla przedmiotowej nieruchomości oraz wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie.

W dniu 31 lipca 2020 r. do Związku wpłynęło pismo pełnomocnika Zarządcy nieruchomości "G" Sp. z o.o., w którym wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci raportu za miesiąc czerwiec 2020 r., nagrania video na okoliczność nieprawidłowości w zakresie wykonywania usługi odbioru odpadów przez P.W. M. i celowego wrzucania posegregowanych śmieci do pojemników na odpady zmieszane, materiału prasowego zamieszczonego w tygodniku "P. ", zażądanie od P.W. |M. informacji o danych osobowych osób, które stwierdziły nieprawidłowości opisane w raporcie za miesiąc czerwiec 2020 r., przesłuchanie w charakterze strony członków Zarządu na okoliczność prawidłowej segregacji odpadów przez członków wspólnoty mieszkaniowej oraz czynności kontrolnych podejmowanych przez Zarząd, nieprawidłowości w zakresie wykonywania usługi odbioru odpadów przez P.W. M. Pełnomocnik uznał bowiem, że materiał dowodowy został zgromadzony w sposób niepełny oraz nieprawidłowy. Zarząd postanowieniem z 21 sierpnia 2020 r. odmówił uwzględnienia żądania dowodowego strony, uzasadniając swoje stanowisko.

Zarząd Związku w decyzji z dnia 24 sierpnia 2020 r. nr [...] określił nową wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla przedmiotowej nieruchomości za maj i czerwiec 2020 r.

Zgodnie z § 1 ust. 4 uchwały nr 44/2019 z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz ustalenia stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2019 r., poz. 9428), stawka opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości zamieszkałych, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, wynosiła 46,00 zł miesięcznie od jednego mieszkańca. Określona w decyzji wysokość opłaty za miesiąc maj i czerwiec 2020 r. wyniosła 2.714,00 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 grudnia 2020 r. nr [...], uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja nie wskazuje dowodów, na podstawie których organ I instancji uznał, że doszło do niedopełnienia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych przez właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 1 pkt. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którym w przedmiotowej sprawie jest Wspólnota Mieszkaniowa N. położona przy ul. [...] w L..

SKO w K. wskazało również na brak w aktach sprawy powiadomień, o których mowa w art. 6ka ust. 1 ustawy.

Zarząd Związku Międzygminnego "G. K." w C. decyzją z dnia 3 lutego 2021 r. nr [...], określił Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości w L. przy ul. [...], wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości zamieszkałej w kwocie: 2.714,00 zł za maj 2020 r., 2.714,00 zł za czerwiec 2020 r.

W odwołaniu Wspólnota Mieszkaniowa N. w L. zarzuciła naruszenie:

- art. 165 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6ka ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez wadliwe zastosowanie i wydanie decyzji, pomimo, że pisemne powiadomienia, o których mowa w ust. 1, nie zostały sporządzone i doręczone przed wszczęciem postępowania, zarówno organowi podatkowemu, jak i właścicielowi;

- art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony złożonych przy piśmie z dnia 3 sierpnia 2020 r.;

- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem organ pobieżnie przeanalizował materiał dowodowy w sprawie i nie dokonał jego wszechstronnego rozważenia i oceny, co skutkowało błędnym, wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu uznaniem, że strona prowadzi zbiórkę w sposób nieselektywny jedynie w oparciu o domniemanie organu oparte na wyciągu z dokumentu w postaci raportu za miesiąc maj 2020 r., nieczytelnych zdjęciach, choć w aktach sprawy brak było przekonywujących dowodów ku temu, przyjęcie, że odpady bio zostały odebrane jako zmieszane, choć brak dowodu, że na stanowisku wysypowym uprzednio był pojazd przeznaczony do odbioru odpadów selektywnych bio;

- art. 6ka ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z § 1 ust. 4 uchwały nr 44/2019 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "G. K.", poprzez wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że w każdym przypadku można jednocześnie obciążyć właściciela opłatą podwyższoną za odbiór odpadów, podczas gdy będzie to uzasadnione w sytuacji odbioru odpadów zbieranych co do zasady selektywnie, jako odpadów komunalnych zbieranych nieselektywnie, co zwiększy koszt ich odbioru.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że decyzja organu I instancji nie znajduje oparcia w przepisach prawa oraz stanie faktycznym sprawy. Decyzja zawiera wadliwą podstawę faktyczną, która jest wynikiem wadliwej oceny materiału dowodowego. Ustalenia faktyczne, zgodnie z którym segregacja odpadów była nieprawidłowa mają charakter dowolny. Ponadto wydano decyzję w sprawie określenia wysokości opłaty podwyższonej na podstawie art. 6ka ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, chociaż wszczęto postępowanie bez uprzedniego pisemnego powiadomienia właściciela.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

SKO w K. w pierwszej kolejności przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. Wyjaśniło następnie w uzasadnieniu, że po uchyleniu decyzji, w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o dokumenty szczegółowe opisane na k. 4-5 decyzji.

Następnie jak podano, organ I instancji postanowieniem z dnia 19 stycznia 2021 r. wyznaczył stronie postępowania siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 21 stycznia 2021 r., jednak pełnomocnik nie zapoznał się z aktami sprawy ani nie wniósł dodatkowych wyjaśnień.

W dalszej kolejności dokonując merytorycznej oceny wydanej decyzji z dnia 3 lutego 2021 r., organ II instancji wskazał, że z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż na podstawie art. 6ka ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podmiot odbierający odpady komunalne z terenu gminy L., czyli Przedsiębiorstwo Wielobranżowe M. poinformował Zarząd Związku, że w miesiącu maju ora czerwcu 2020 r. na przedmiotowej nieruchomości nie dopełniono obowiązku segregacji odpadów komunalnych (informacja przesłana drogą mailową 18 czerwca 2020 r., k: 68 oraz 16 lipca 2020 r., k. 66). Informacja ta była również zawarta w raportach miesięcznych, a do raportów dołączono dokumentację zdjęciową, z której wynikało, że 19 maja 2020 r., 26 maja 2020 r., 16 czerwca 2020 r., a także 23 czerwca 2020 r. w pojemnikach na bioodpady znajdowały się również inne odpady. Zawiadomienia zostały wysłane do Zarządcy nieruchomości G. Sp. o.o. drogą mailową w dniu 18 czerwca 2020 r. oraz 16 lipca 2020 r. wraz z opisanymi zdjęciami, które w szczegółach pliku posiada datę i godzinę ich wykonania i tym samym stwierdzenia nieprawidłowości oraz geotag potwierdzający miejsce wykonania zdjęcia. Tym samym właściciel nieruchomości od dnia otrzymania powiadomienia był w posiadaniu i miał możliwość zapoznania się z kluczowym dowodem potwierdzającym niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Organ odwoławczy wskazał, że z urzędu wiadomo mu (w związku z rozpoznawaniem wcześniejszych spraw z odwołania Wspólnot Mieszkaniowych z gminy L. od decyzji Zarządu Związku Międzygminnego "G. K." w C. określających wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi), że z umowy zawartej pomiędzy podmiotem odbierającym odpady a Związkiem wynika, że podmiot odbierający odpady poinformuje Związek najpóźniej w następnym dniu roboczym po zdarzeniu, a właściciela nieruchomości zgodnie z art. 6ka ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (umowa nr 45/2019 z dnia 2 grudnia 2019 r., pkt 2.3.2. załącznika nr 11).

Według pełnomocnika odwołującej nie było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż nie zostały sporządzone pisemne powiadomienia, o których mowa w art. 6ka ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

SKO w K. podkreśliło, że ustawa nie określa terminu i formy poinformowania właściciela. Właścicielowi nieruchomości przekazano na adres mailowy wraz z załączoną dokumentacją zdjęciową wymaganą informację. Z powołanej powyżej umowy zawartej z P.W. M. (pkt 2.3.2. załącznika nr 11 do umowy z 2 grudnia 2019 r.) wynika, że informację należy również przekazać właścicielowi nieruchomości, zgodnie z art. 6ka ustawy (np. w postaci naklejki na pojemniku lub informacji włożonej do skrzynki pocztowej). W umowie nie przewidziano formy pisemnej (skoro wystarczy sama naklejka na pojemniku), a podane formy powiadomienia właściciela mają charakter przykładowy. Tak więc przekazanie na adres mailowy informacji wraz z załączoną dokumentacją zdjęciową należy uznać za wystarczające.

Jednocześnie SKO w K. podkreśliło, że strona na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała faktu otrzymania powiadomienia o wystąpieniu nieprawidłowości w segregacji odpadów komunalnych.

Informacja o nieprawidłowej selekcji odpadów została przekazana do Związku w złożonym przez P.W. M. raporcie miesięcznym. Pomimo braku informacji w terminie określonym w umowie i przekazaniu jej w nieco późniejszym terminie, miał on obowiązek postąpić zgodnie z art. 6ka ust. 2 i 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

SKO w K. wskazało również, że obowiązek segregowania odpadów komunalnych wynikający z art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest na tyle istotny dla ustawodawcy, że jego nieprzestrzeganie zostało obarczone "podwójną karą" - zgodnie z art. 6k ust. 3 ustawy w formie opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny oraz zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy w formie kary grzywny.

Organ odwoławczy podkreślił, że analiza dokumentacji zdjęciowej, załączonej przez podmiot odbierający odpady komunalne do powiadomienia właściciela nieruchomości oraz Związku jasno wskazuje, że odpady nie były prawidłowo segregowane. W pojemniku na bioodpady znajdowały się odpady zmieszane, odpady z tworzyw sztucznych, odpady z papieru. Tymczasem zgodnie z wymogami stosownych aktów prawa miejscowego w pojemnikach na bioodpady mogą się znajdować wyłącznie te odpady. W tej sytuacji nie można uznać, że Właściciel nieruchomości przestrzegał obowiązku selektywnego zbierania odpadów.

SKO w K. wyjaśniło, że aby wypełnić wskazania zawarte w decyzji z dnia 4 grudnia 2020 r., w kontekście udowodnienia, że odpady nieprawidłowo posegregowane zostały odebrane jako zmieszane, organ I instancji do akt sprawy dołączył zrzut GPS pojazdu o nr rejestracyjnym [...] potwierdzający odbiór odpadów zmieszanych ze stanowiska w L. przy ul. [...] w dniach 19 maja 2020 r. 26 maja 2020 r., 16 czerwca 2020 r. i 23 czerwca 2020 r. na tym stanowisku oraz karty przekazania odpadów komunalnych potwierdzającą odbiór odpadów zmieszanych przez firmę P.W. M. pojazdem o nr rejestracyjnym [...] w dniach 19 maja 2020 r. 26 maja 2020 r., 16 czerwca 2020 r. i 23 czerwca 2020 r. i przyjęcie ich przez Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Sp. z o. o. Kolegium podkreśliło, że w powołanych kartach wyraźnie wskazano w rubryce "Kod i rodzaj odpadów", że odbierane odpady są niesegregowane (zmieszane, kod - 20 03 01).

W ponownie prowadzonym postępowaniu Zarząd Związku dołączył do akt dokumenty potwierdzające, że na przedmiotowym stanowisku już wcześniej dochodziło do braku segregacji, pomimo deklaracji właściciela nieruchomości o selektywnym zbieraniu odpadów komunalnych oraz potwierdzające fakt, że organ wielokrotnie informował o tego typu zdarzeniach właściciela nieruchomości.

A zatem do wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej gospodarowania odpadami komunalnymi przez Wspólnotę Mieszkaniową N. położonej przy ul. [...] w L. na podstawie art. 6ka ustawy uprawniony był Zarząd Związku Międzygminnego "G. K." w C..

W konsekwencji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy, który pozwolił na stwierdzenie, że: 19 maja 2020 r. i 26 maja 2020 r., 16 czerwca 2020 r. i 23 czerwca 2020 r. doszło do naruszenia ustawowego obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych na stanowisku przy ul. [...] w L., z którego korzystają mieszkańcy nieruchomości, tj. w pojemnikach na bioodpady znajdowały się odpady zmieszane, odpady z tworzyw sztucznych, odpady z papieru; odpady zmieszane zostały odebrane przez firmę P.W. M. pojazdem o nr rejestracyjnym [...] w dniach 19 maja 2020 r. i 26 maja 2020 r., 16 czerwca 2020 r. i 23 czerwca 2020 r. i przyjęte przez Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Sp. z o. o.; podmiot odbierający odpady komunalne P.W. M. powiadomił Związek Międzygminny "G. K." o stwierdzonym niedopełnieniu obowiązku przez właściciela nieruchomości przy ul. [...] w miesiącu maju i czerwcu 2020 r.; właściciel nieruchomości został powiadomiony przez podmiot odbierający odpady komunalne o braku segregacji na stanowisku w miesiącu maju i czerwcu 2020 r.

W ocenie SKO w K. dowody znajdujące się w aktach sprawy świadczą, że organ słusznie przyjął, iż w miesiącu maju i czerwcu 2020 r. na stanowisku przy ul. [...], z którego korzystają mieszkańcy nieruchomości, pomimo prawidłowo oznakowanego pojemnika przeznaczonego na odpady segregowane, segregacja była prowadzona nieprawidłowo, a odpady zostały odebrane jako zmieszane.

SKO w K. również stwierdziło, że poczynione przez organ I instancji ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] są prawidłowe. Mianowicie, zgodnie z § 1 ust. 4 uchwały nr 44/2019 Związku Międzygminnego "G. K." z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz ustalenia stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2019 r., poz. 9428), stawka opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości zamieszkałych, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, wynosi 46,00 zł miesięcznie od jednego mieszkańca. Wobec powyższego dokonano następującego wyliczenia opłaty za miesiąc maj 2020 r. 59 osób x 46,00 zł = 2.714,00 zł. Tak samo wyliczono opłatę za czerwiec 2020 r. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że ilość mieszkańców wynika ze złożonych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z dnia 16 grudnia 2019 r.

Organ II instancji podkreślił również, że organy obu instancji, działając na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, wyznaczyły stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, niemniej jednak pełnomocnik strony nie wniósł do sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień.

Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez oddalenie wniosków dowodowych, SKO w K. wskazało, że podziela stanowisko organu I instancji, iż nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zeznania członków Zarządu Wspólnoty, potwierdzające prawidłową segregację odpadów przez członków Wspólnoty, w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy potwierdza stanowisko przeciwne. Ponadto brak jest podstaw do przekazywania pełnomocnikowi odwołującej danych osobowych pracownika stwierdzającego nieprawidłowości czy dopuszczania dowodu z materiału prasowego czy nagrania video, które dotyczą innego okresu niż maj i czerwiec 2020 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wspólnota Mieszkaniowa N. przy ul. [...] w L. zarzuciła naruszenie:

- art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6o i 6ka ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez wydanie decyzji w sprawie w której nie doszło do wszczęcia postępowania nie zachowano tożsamości sprawy podatkowej,

- art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony skarżącej,

- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem organ pobieżnie zanalizował materiał dowodowy w sprawie, nie dokonał jego wszechstronnego rozważenia i oceny, co skutkowało błędnym, wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu uznaniem, że strona prowadzi zbiórkę odpadów w sposób nieselektywny jedynie w oparciu o domniemanie organu oparte na wyciągu z dokumentu w postaci raportu za miesiąc czerwiec 2020, został poniesiony zwiększony koszt odpadów zmieszanych choć nie ustalono czy taki fakt miał miejsce,

- art. 6ka ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z § 1 ust. 4 uchwały nr 44/2019 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "G. K." (Dz. U. Woj. Małopolskiego z 2019 r. poz. 9428), poprzez wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że w każdym przypadku można jednocześnie obciążyć właściciela opłatą podwyższoną za odbiór odpadów, podczas gdy będzie to uzasadnione w sytuacji odbioru odpadów zbieranych, co do zasady selektywnie, jako odpadów komunalnych zbieranych nieselektywnie, co zwiększy koszt ich odbioru,

- art. 6ka ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z § 1 ust. 4 uchwały nr 44/2019 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "G. K." (Dz. U. Woj. Małopolskiego z 2019 r. poz. 9428), poprzez wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że o nie wykonaniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych świadczy jednostkowy przypadek w zakresie jednej z frakcji odpadów,

- art. 6ka ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z § 1 ust. 4 uchwały nr 44/2019 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "G. K." (Dz. U. Woj. Małopolskiego z 2019 r. poz. 9428), poprzez jego zastosowanie pomimo braku ustaleń faktycznych czy odpady bio zostały odebrane jako zmieszane co podwyższyło koszt ich odbioru choć z materiału procesowego nie wynika by na posesje został skierowany pojazd do odbioru odpadów bio, ustalono wyłącznie, że odpady odebrał pojazd do odpadów zmieszanych.

Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu, jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Podstawą orzekania Sądu jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami obydwu instancji.

Aby usunąć z obrotu prawnego decyzję wydaną przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia przepisu prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, bądź przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.

Sąd dodatkowo wyjaśnia, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 2 lipca 2021 r., na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję co do jej zgodności z prawem, tj. w granicach określonych przepisami ustaw powołanych wyżej, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do oceny zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który zaaprobował decyzję Zarządu Związku Międzygminnego "G. K." w C. określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości strony skarżącej w wysokości jak dla odpadów niesegregowanych, czyli w wysokości wyższej od tej zadeklarowanej przez stronę skarżącą.

Strona skarżąca bowiem w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z dnia 16 grudnia 2019 r. obowiązującej od dnia 1 stycznia 2020 r. oświadczyła, że na terenie jej nieruchomości odpady będą zbierane selektywnie oraz wybrała stawkę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sposób selektywny.

Zgodnie z art. 6ka ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm., powoływanej dalej jako "u.c.p.g.") w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (odpowiednio zarząd związku międzygminnego) oraz właściciela nieruchomości.

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta (zarząd związku międzygminnego) na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta (zarząd związku międzygminnego) określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b u.c.p.g. za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g.

Z akt sprawy wynika, że podmiot odbierający odpady (firma P.W. M. stwierdził, że w dniach 19 maja 2020 r., 26 maja 2020 r., 16 czerwca 2020 r. 23 czerwca 2020 r. doszło do naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych na stanowisku przy ul. [...] w L., z którego korzystają mieszkańcy nieruchomości, tj. w pojemnikach na bioodpady znajdowały się odpady zmieszane, z tworzyw sztucznych, z papieru. Odpady te zostały odebrane jako zmieszane przez firmę P.W. M. pojazdem o nr rejestracyjnym [...] w dniach 16 maja, 26 maja 2020 r., 16 czerwca 2020 r., 23 czerwca 2020 r. i przyjęte przez Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Sp. z o.o.

Podmiot odbierający odpady komunalne P.W. M. powiadomił Związek Międzygminny "G. K." o stwierdzonym niedopełnieniu obowiązku przez właściciela nieruchomości przy ul. [...] w L. w maju i czerwcu 2020 r. Również właściciel nieruchomości został powiadomiony przez podmiot odbierający odpady komunalne o braku segregacji na stanowisku w miesiącu maju i czerwcu 2020 r. Informacja ta była również zawarta w raporcie miesięcznym, a do raportu dołączono dokumentację zdjęciową, z której wynikało, że w w/w dniach w pojemnikach na bioodpady znajdowały się również inne odpady.

W ocenie Sądu zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy bezspornie wskazywał, że w tym przypadku odpady nie były prawidłowo segregowane.

W tym miejscu należy zauważyć, że realizując zalecenia organu odwoławczego z decyzji z dnia 4 grudnia 2020 r., organ I instancji w ponownym postępowaniu do akt sprawy dołączył zrzut GPS pojazdu o nr rejestracyjnym [...] potwierdzający odbiór odpadów zmieszanych ze stanowiska w L. przy ul. [...] nr [...] w dniach 16 maja 2020 r., 26 maja 2020 r., 16 czerwca 2020 r., 23 czerwca 2020 r. na tym stanowisku oraz kartę przekazania odpadów komunalnych potwierdzającą odbiór odpadów zmieszanych przez firmę P.W. M. pojazdem o nr rejestracyjnym [...] w tych dniach i przyjęcie ich przez Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Sp. z o. o. W powołanych kartach wyraźnie wskazano w rubryce "Kod i rodzaj odpadów", że odbierane odpady są niesegregowane (zmieszane, kod - 20 03 01).

Organ I instancji dołączył także do akt dokumenty potwierdzające, że na przedmiotowym stanowisku już wcześniej dochodziło do braku segregacji, pomimo deklaracji właściciela nieruchomości o selektywnym zbieraniu odpadów komunalnych oraz potwierdzające fakt, że Zarząd Związku Międzygminnego wielokrotnie informował o tego typu zdarzeniach właściciela nieruchomości.

W zaskarżonej decyzji organ II instancji dokonał szczegółowej specyfikacji wszystkich dokumentów, które zostały dołączone do akt sprawy, a które stanowiły podstawę faktyczną wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu, analiza tego obszernego materiału dowodowego pozwalała przyjąć za prawidłowe wnioski i konstatacje organów orzekających w sprawie, że uprawnione było wszczęcie postępowania i w konsekwencji wydanie decyzji określającej stronie skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie przy zastosowaniu stawki miesięcznej w wysokości 46 zł od jednego mieszkańca tj. opłaty podwyższonej, jeżeli właściciel nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny.

W kontekście powyższego należy zarzuty skargi, co do naruszenia art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez pobieżną analizę materiału dowodowego, brak jego wszechstronnej analizy i oceny, uznać za całkowicie bezpodstawne.

W ocenie Sądu, organy nie naruszyły przepisów postępowania. Działały legalnie (art. 120 Ordynacji podatkowej) i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przez co nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). W sposób wyczerpujący został zebrany i rozpatrzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), zaś jego spójna i logiczna ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji spełniają wymogi określone w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż zawierają wskazanie faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów, którym organy dały wiarę. Wyjaśniły również dlaczego odmówiły przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę skarżącą dowodów, a Sąd powyższe wyjaśnienia przyjął za wystarczające, zatem wbrew twierdzeniom skargi nie naruszyły również art. 188 Ordynacji Podatkowej. Organy podatkowe w wydanych decyzjach także wskazały i omówiły przepisy prawa, które stanowiły podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć.

Sąd za chybiony uznał również zarzut naruszenia art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6o i 6ka ust. 3 u.c.p.g. poprzez wydanie decyzji w sprawie w której nie doszło do wszczęcia postępowania i nie zachowano tożsamości sprawy podatkowej, w sytuacji, gdy organ I instancji postanowieniem z dnia 23 września 2020 r. sprostował swoją oczywistą omyłkę (zamiast powołanych art. 6o i 6q powinny być powołane art. 6ka i 6q) w postanowieniu z dnia 23 lipca 2020 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za maj 2020 r. i czerwiec 2020 r. dla nieruchomości zamieszkałej położonej w L. ul. [...].

Sąd orzekający w sprawie nie podzielił również zarzutu, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż nie zostały sporządzone pisemne powiadomienia, o których mowa w art. 6ka u.c.p.g.

Z akt sprawy wynika, że zawiadomienia zostały wysłane do zarządcy nieruchomości tj. G. Sp. o.o. drogą mailową w dniu 18 czerwca 2020 r. oraz 16 lipca 2020 r. wraz z opisanymi zdjęciami, które w szczegółach pliku posiadają datę i godzinę ich wykonania i tym samym stwierdzenia nieprawidłowości oraz geotag potwierdzający miejsce wykonania zdjęcia.

Tym samym strona skarżąca (właściciel nieruchomości) od dnia otrzymania powiadomienia był w posiadaniu przedmiotowych informacji i miał możliwość zapoznania się z kluczowym dowodem potwierdzającym niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Jednocześnie zauważyć należy, że strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała faktu otrzymania powiadomienia o wystąpieniu nieprawidłowości w segregacji odpadów komunalnych.

Sąd podziela argumentację organu II instancji przedstawioną w zaskarżonej decyzji, że ustawa (art. 6ka ust. 3) nie określa terminu i formy poinformowania właściciela.

Jak już wyżej wskazano stronie skarżącej przekazano na adres mailowy wraz z załączoną dokumentacją zdjęciową wymaganą informację. Z umowy zawartej z P.W. M. (pkt 2.3.2. załącznika nr 11 do umowy z 2 grudnia 2019 r.) wynika, że informację należy również przekazać właścicielowi nieruchomości, zgodnie z art. 6ka u.s.p.g. (np. w postaci naklejki na pojemniku lub informacji włożonej do skrzynki pocztowej). W umowie nie przewidziano formy pisemnej (skoro wystarczy sama naklejka na pojemniku), a podane formy powiadomienia właściciela mają charakter przykładowy. Tak więc przekazanie na adres mailowy informacji wraz z załączoną dokumentacją zdjęciową należy uznać za wystarczające.

Informacja o nieprawidłowej selekcji odpadów została przekazana do organu I instancji w złożonych przez P.W. M. raportach miesięcznych.

Z powyższego wynika, że wystąpiły wszystkie przesłanki do wszczęcia postępowania, o których mowa w art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g.

Sąd odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że o niewykonaniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych świadczy jednostokowy przypadek w zakresie jednej z frakcji odpadów, stoi na stanowisku, że strona skarżącą twierdząc, że mieszkańcy jedynie incydentalnie nie segregowali odpadów, de facto przyznała, że odpady były segregowane w sposób nieselektywny.

W ocenie Sądu nie ma prawnego znaczenia ilu lokatorów nie przestrzegało zasad selektywnego zbierania odpadów. To czy odpady są segregowane, czy nie obciąża w przypadku budynków wielomieszkaniowych daną wspólnotę mieszkaniową.

Jak słusznie zauważył WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 247/16 ustawodawca nie wprowadził żadnej regulacji pozwalającej na stwierdzenie, że selektywna zbiórka odpadów ma miejsce wtedy, gdy określona (np. przeważająca) część odpadów jest prawidłowo umieszczona w kontenerach przeznaczonych na zbieranie określonej frakcji, a pozostałe odpady są zmieszane. Nie ma też żadnych uregulowań co do częstotliwości naruszenia zasady segregowania odpadów jako podstawy do uznania, że deklaracja budzi "uzasadnione wątpliwości". Z kolei z regulacji zawartej w art. 9e ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g., przewidującej że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania zebranych selektywnie odpadów do instalacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami, przy czym zakazuje się mieszania odpadów zebranych selektywnie i odpadów zmieszanych, można wyprowadzić zasadny wniosek, że mieszanie odpadów podlegających selektywnej zbiórce nie jest dopuszczalne nawet w minimalnym zakresie. Segregacja odpadów ma sens, gdy w pojemnikach przeznaczonych do selektywnego zbierania odpadów komunalnych nie będą występować odpady zmieszane, a w pojemnikach na odpady zmieszane nie będą występowały odpady podlegające segregacji oraz, gdy w workach lub pojemnikach przeznaczonych na dany rodzaj odpadów nie będą występować odpady innego rodzaju.

Nie można również mówić, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, o jednostkowym przypadku niewykonania obowiązku segregacji odpadów komunalnych, w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości dowodzi, o braku segregacji odpadów przez mieszkańców zamieszkałych przy ul. [...] w L. w dniach 16 maja 2020 r., 26 maja 2020 r., 16 czerwca 2020 r., 23 czerwca 2020 r. Wykazał to niezbicie organ I instancji dołączając do akt sprawy stosowne dokumenty świadczące o tym, że na przedmiotowym stanowisku także wcześniej dochodziło do braku segregacji, pomimo deklaracji właściciela nieruchomości o selektywnym zbieraniu odpadów komunalnych.

Jeszcze raz należy podkreślić, że to strona skarżąca zadeklarowała selektywny zbiór odpadów do pojemników na odpady i to ona odpowiada za to by w tych pojemnikach rzeczywiście znajdowały się odpady segregowane. Analiza regulacji u.c.p.g. dotyczącej gospodarki odpadami prowadzi do wniosków, że złożona deklaracja składana przez właściciela, a w tym przypadku wspólnotę mieszkaniową dotyczy konkretnej nieruchomości, a właściwie odpadów na niej gromadzonych i sposób ich gromadzenia ma odzwierciedlać właśnie deklaracja. Inaczej rzecz ujmując to właśnie deklaracja wskazuje na sposób gromadzenia odpadów przez konkretny podmiot, a skoro tak, to ten właśnie podmiot odpowiada za gromadzenie tych odpadów zgodnie ze złożoną deklaracją. Przepis art. 6o u.c.p.g., wiąże bowiem deklarację z faktycznym gromadzeniem odpadów, a w przypadku braku zgodności zadeklarowanego gromadzenia z rzeczywistym stanem rzeczy, organ został wyposażony w możliwość władczego rozstrzygnięcia o opłacie w drodze decyzji. Wymaga przy tym podkreślenia, że sposób gromadzenia odpadów bezpośrednio przekłada się na wysokość stawki opłaty.

Należy przypomnieć, że na gruncie u.c.p.g. to właściciel, a w analizowanym przypadku wspólnota mieszkaniowa jako odpowiadająca za zarząd nieruchomością wspólną, odpowiada za to by w pojemnikach na odpady rzeczywiście znajdowały się odpady gromadzone zgodnie ze złożoną deklaracją, a w maju 2020 r. i czerwcu 2020 r. stan faktyczny odbiegał od zadeklarowanego co zostało w sposób prawidłowy udokumentowane w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze okoliczności związanych z nieprawidłowościami związanymi z wywozem odpadów należy zauważyć, że przedmiot rozpoznawanej sprawy, nie obejmował swoim zakresem kontroli wywiązywania się ze swoich obowiązków przez firmę zajmującą się odbiorem odpadów komunalnych, lecz prawidłowość wywiązywania się z zadeklarowanego sposobu segregacji odpadów przez stronę skarżącą.

Mając na uwadze powyższy stan prawny oraz uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy, należy stwierdzić, że prawidłowo organy określiły wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za maj i czerwiec 2020 r. według stawek, jak za gromadzenie i odbiór odpadów niesegregowanych. Zadeklarowanie przez stronę skarżącą selektywnej segregacji, nakłada na nią obowiązek rzeczywistego spełnienia związanych z deklaracją obowiązków.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że organ I instancji dokonał prawidłowego wyliczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla wskazanej w decyzji nieruchomości, czemu dał wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, a co zasadnie zaakceptował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Nieselektywna segregacja odpadów przez mieszkańców podwyższa koszt, określonego w u.c.p.g., gospodarowania odpadami, co zgodnie z przepisami skutkuje koniecznością podwyższenia opłaty.

Tak więc, zdaniem Sądu brak jest podstaw do podważenia oceny organów obu instancji, że wobec wskazanych nieprawidłowości w zakresie zbierania odpadów zaistniałych w maju i czerwcu 2020 r. uprawnionym było wydanie decyzji określającej opłatę w podwyższonej wysokości.

Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Końcowo należy zauważyć, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podnosi się, że choć spełnienie wymogów segregacji w odniesieniu do budynków wielolokalowych, może okazać się w praktyce trudne, to zauważyć należy, że to w gestii wspólnoty mieszkaniowej leży maksymalne zabezpieczenie skuteczności tej segregacji, gwarantującej, że prawidłowo segregowane przez mieszkańców odpady pozostaną w przeznaczonych na poszczególne frakcje pojemnikach. Ścisłe przestrzeganie segregacji odpadów, zwłaszcza na obszarach zamieszkałych przez znaczną liczbę osób korzystających z jednej altany śmietnikowej, nie jest łatwe do zrealizowania. Osiągnięciu pożądanego stanu rzeczy służą między innymi środki o charakterze fiskalnym. Ich zastosowanie sprzyja zarówno samodyscyplinie mieszkańców, jak i społecznej kontroli przestrzegania zadeklarowanych zasad. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że związek międzygminny ponoszący koszty gospodarowania odpadami, musi w przypadku odpadów zmieszanych uiścić podwyższone opłaty z tego tytułu. Trzeba pamiętać, że segregowanie odpadów powinno być zasadą, do której realizacji należy dążyć przy zastosowaniu zarówno środków edukacyjnych jak i prawem przewidzianych opłat sankcyjnych.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił