Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1986/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 535/13 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 535/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jolanty R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] 2012 r.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Jolanta R.złożyła w dniu 15 marca 2011 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. wniosek o przyznanie płatności na rok 2011. W przedmiotowym wniosku zadeklarowała do płatności działki rolne położone na pięciu działkach ewidencyjnych o numerach: 11/17, 8, 10, 14, 15, znajdujących się w obrębie ewidencyjnym M., gmina C., w powiecie drawskim, w województwie zachodniopomorskim.

Następnie w wyniku kontroli administracyjnej przedmiotowego wniosku stwierdzono nieprawidłowość polegającą na tym, że na zadeklarowane działki rolne położone na działkach ewidencyjnych o numerach 15, 11/17 został złożony więcej niż jeden wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, co skutkowało wezwaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. skarżącej oraz drugiej strony konfliktu kontroli krzyżowej, tj. spółki I. Sp. z o.o. reprezentowanej przez Ignacego Z. do złożenia wyjaśnień.

W konsekwencji takich ustaleń organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w oparciu o przedłożone przez pełnomocnika skarżącej oraz przez reprezentanta I. Sp. z o.o. dowody oraz wyjaśnienia.

Dnia 30 listopada 2011 r. Kierownik BP ARiMR w Z. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 w łącznej wysokości 17.923,69 zł. W jej uzasadnieniu, odwołując się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazującego na okoliczności dotyczące zakresu i sposobu użytkowania działek zgłoszonych do płatności, organ wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną wydanego rozstrzygnięcia.

W wyniku wszczętego z urzędu postępowania Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w S. decyzją z dnia [...] 2012 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] 2011 r., uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] 2012 r.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja o przyznaniu płatności rażąco narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm. – dalej ustawy o płatnościach). Odwołując się do rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ wywiódł, że stwierdzenie nieważności decyzji następuje, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. Wskazał organ, że podstawą przyznania przedmiotowych płatności był art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, co oznacza, że uprawnionym do ich przyznania jest rolnik, który posiada na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, działki rolne; przy czym posiadaczem jest ten kto działki te faktycznie użytkuje. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ ma ustalić, czy wnioskodawca faktycznie uprawia działki rolne zgłoszone do płatności oraz w czyim faktycznym posiadaniu znajdują się działki rolne zgłoszone do płatności przez dwóch lub większą ilość wnioskodawców, gdyż płatności należne są osobie faktycznie uprawiającej grunty i ponoszącej w związku z tym faktem koszty. Zatem w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania prowadzonego przez Kierownika BP ARiMR w Z. powinno być, która z dwóch stron ubiegająca się o płatności na 2011 r. do działek położonych na działkach ewidencyjnych nr 15, 11/17 była w dniu 31 maja 2011 r. ich faktycznym posiadaczem. Organ powinien poczynić stosowne ustalenia w tym zakresie zgodnie ze standardami określonymi w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach oraz art. 7, 77 i 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Natomiast w niniejszej sprawie organ nie zweryfikował zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z ww. przepisami i nie odniósł się do wszystkich rozbieżnych kwestii dotyczących konfliktu kontroli krzyżowej, przez co nie uwzględnił całego materiału dowodowego jakim dysponował.

Jolanta R. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który skargę uwzględnił, podając, że wskazane przez organy wady decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] 2011 r., dotyczyły naruszenia przepisów postępowania i w przedmiotowej sprawie nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu administracyjnego o przyznaniu płatności. Decyzja organu ARiMR o przyznaniu płatności wydana została w oparciu o właściwą podstawę prawną. Tymczasem wskazane przez Prezesa ARiMR przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich rażącego naruszenia. Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu skarżącej wnioskowanych płatności stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.

Odwołując się do przyjętego w orzecznictwie sądowym rozumienia rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., Sąd I instancji wywiódł, że w tym stanie sprawy nie można mówić o rażącym naruszeniu art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez organ wydający decyzję o przyznaniu płatności w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Niewyjaśnienie bowiem, jak uznał organ odwoławczy, rozbieżności stanowiło naruszenie przepisów procedury, nie stanowiło jednak rażącego naruszenia prawa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. oraz w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania poprzez błędne przyjęcie przez sąd, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, mimo że Jolancie R. przyznano płatności nie odnosząc się w decyzji do wszystkich rozbieżnych kwestii dotyczących kontroli krzyżowej, przez co w konsekwencji spowodowało nieuwzględnienie całego materiału dowodowego.

Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że Kierownik BP ARiMR przyznał płatności na rok 2011 wadliwie przeprowadzając postępowanie dowodowe i nie ustalając bezspornie, kto był posiadaczem działek rolnych na dzień 31 maja 2011 r. Braki w postępowaniu przeprowadzonym przez Kierownika BP ARiMR były na tyle istotne, że doprowadziły do tego, iż jego decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ ustalając, czy na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi należna jest pomoc, zobowiązany jest stosować art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Na gruncie przedmiotowej płatności weryfikacja wniosku odbywa się w kontroli administracyjnej, której podstawowym elementem jest sprawdzenie zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a stanem rzeczywistym. W kontroli administracyjnej realizowana jest więc zasada praworządności istotna z punktu widzenia kryterium rażącego naruszenia prawa. Naruszenie przez organ wydający decyzję zasady praworządności oraz nakazu starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, wbrew poglądowi Sądu I instancji, może stanowić podstawę do unieważnienia decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Przed oceną zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej – z uwagi na ich zakres oraz uzasadnienie – istotnym jest przypomnienie, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu nadzorczym nie rozstrzyga się ponownie o istocie sprawy, jak w postępowaniu odwoławczym. Organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa zobligowany jest do zbadania czy z materiału dowodowego wynika, że do rażącego naruszenia prawa doszło i na czym ono polegało. Kodeks postępowania administracyjnego mówi oddzielnie o "naruszeniu prawa" i oddzielnie o "rażącym naruszeniu prawa". Nie każde "naruszenie prawa" wywołuje skutki prawne. Mając na względzie, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa", uznać należy, że utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" jest oczywiście niesłuszne. Zatem dla uznania, że wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa, nie wystarczy samo ustalenie faktu jakiegokolwiek "naruszenia prawa", lecz konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.

Na powyższe okoliczności zwrócił uwagę Sąd I instancji, stwierdzając, że wskazane przez organy wady decyzji z [...] 2011 r. dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie stanowiły rażącego naruszenia tych norm prawnych. Zatem należy jedynie przypomnieć, co ma istotne znaczenie przy kontroli decyzji wydanej w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., że rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu podlega ścisłej wykładni. Na powyższe zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 1989 r. (sygn. akt IV SA 90/89 ONSA 1989, z. 1, poz. 49), podkreślając, że przedmiotem "rażącego naruszenia prawa" będą najczęściej przepisy prawa materialnego. Wspomniana postać naruszenia jednak może dotyczyć również przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności tych unormowań, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Chodzi więc o wady wyjątkowo ciężkie, które należy usunąć przez unicestwienie obarczonej tymi wadami decyzji administracyjnej. W sprawie mającej na celu ustalenie rażącego naruszenia prawa postępowanie administracyjne winno mieć charakter niejako dwustopniowy i stanowić podstawę do podjęcia ustaleń, czy w postępowaniu zwykłym doszło do naruszeń przepisów prawa i jakich, a w przypadku twierdzącej odpowiedzi na to pytanie, do rozważenia, czy naruszenia te mają charakter kwalifikowany, tj. "rażący" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dla stwierdzenia nieważności decyzji niezbędna jest ocena naruszenia jako rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że organy zarzuciły, iż rażąco zostały naruszone w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich przepisy art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Stwierdzić zatem należy, że zasady postępowania w kwestii przyznania płatności bezpośrednich regulują przepisy ustawy o płatnościach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 tejże ustawy, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w KPA wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 zd. drugie k.p.a. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Powyższe dowodzi więc, że art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w omawianym zakresie nie mają zastosowania w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. II GSK 192/10; z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. II GSK 810/11 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Tym samym Sąd I instancji nietrafnie postawił zarzut naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, w sytuacji gdy przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mogły stanowić podstawy uznania, że doszło do ich rażącego naruszenia przy wydaniu decyzji w postępowaniu zwykłym.

Kasator zarzucił, że w uchylonych przez Sąd I instancji decyzjach wskazano, iż przyczyną uchylenia decyzji Kierownika BP ARiMR jest art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach.

Jak już wyżej wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, przepisy art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach regulują zasady postępowania w przedmiocie przyznania przedmiotowych płatności. W art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy potwierdzona została zasada praworządności, co oznacza obowiązek organów administracji właściwych w sprawach przyznania płatności działania na podstawie przepisów prawa, a więc obowiązek ustalenia przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowania przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Z kolei konsekwencją odejścia w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach od zasady prawdy obiektywnej jest rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a., co oznacza, że obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Omawiane przepisy są przepisami postępowania.

Przewidziane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rażące naruszenia prawa może dotyczyć norm prawa materialnego, ustrojowego czy też procesowego. Przy czym za rażące naruszenie przepisów postępowania regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać tylko wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów lub dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Zatem w odniesieniu do przepisów postępowania można mówić o rażącym ich naruszeniu tylko wówczas, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc oczywisty, nie zastosowano by ich w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano by je nieprawidłowo (teza z wyroku NSA z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1212/06, lex nr 377245). Sytuacja taka może wystąpić wówczas, gdy naruszenie przepisów prawa powoduje podważenie układu podmiotowego postępowania przez brak bytu prawnego strony tego postępowania (np. prowadzenie postępowania wobec strony pozbawionej zdolności do czynności prawnych), czy naruszenie takich przepisów, które nakazują podjęcie czynności procesowych przez organ, bez prawa dokonywania oceny ich zasadności (np. regulacja w przepisach szczególnych form czynności procesowych i ograniczeń dowodowych – por. B. Adamiak "Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego" PiP 2012, z. 3, str. 51-53).

W rozpoznawanej sprawie żadna z opisanych powyżej sytuacji nie wystąpiła, w związku z czym nieusprawiedliwione jest upatrywanie kwalifikowanej wadliwości decyzji o przyznaniu przedmiotowych płatności w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach.

W rozpoznawanej sprawie Kierownik BP ARiMR przed wydaniem decyzji z [...] 2011 r. przeprowadził kontrolę administracyjną wniosku, co skutkowało prowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, który z wnioskodawców jest uprawniony do płatności bezpośrednich za 2011 r. w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Z uzasadnienia decyzji Kierownika BP ARiMR z [...] 2011 r. wynika, że przedmiotem stosownych ocen i ustaleń był zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak: korekty wniosków o płatność, umowy dzierżawy nieruchomości rolnej wraz z jej aneksami i wypisem z rejestru gruntów. Przedmiotem analizy organu były pisma przedkładane przez strony, a kierowane do Agencji Nieruchomości Rolnych, oświadczenia osób wykonujących zabiegi agrotechniczne na działkach rolnych objętych wnioskami, sprawozdania z realizacji warunków umowy dzierżawy, ustalenia i wnioski pokontrolne z przeprowadzonej kontroli, decyzje w sprawie wymiaru zobowiązań pieniężnych, przedłożone faktury zapłaty, wyjaśnienia stron i oświadczenia osób trzecich oraz wszelkie dokumenty związane z ustaleniem użytkowania rolniczego działek zgłoszonych do płatności. W wyniku oceny takiego materiału dowodowego Kierownik BP ARiMR uznał, że przesłanki z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach na 2011 r. odnośnie działek objętych wnioskiem na ten okres spełniła Jolanta R.

Kasator upatruje naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania w tym, że w jego ocenie Kierownik BP ARiMR, oceniając materiał dowodowy w postaci oświadczenia Ignacego Z. z dnia 20.09.2011 r., pominął wynikające z jego treści okoliczności. Nadto Kierownik BP ARiMR nie odniósł się do kwestii pełnomocnictwa udzielonego przez Artura R. Ignacemu Z., co mogłoby wskazywać na inny zakres posiadania działek objętych wnioskami o płatność. Zdaniem organu nadzorczego, także treść notatki służbowej z 18.10.2011 r. świadczy, że ocena dowodów przez organ przyznający płatność była niewłaściwa, gdyż był on zobowiązany ocenić czy wskazywane dokumenty miały znaczenie i wpływ na przyznanie płatności. Wskazane przez kasatora okoliczności i dowody, do których odniósł się Kierownik BP ARiMR w związku z korektą wniosku, w jego ocenie miały wyjaśnić rozbieżności między złożonymi dowodami, aby bezsprzecznie ustalić kto był posiadaczem działek rolnych zgłoszonych do płatności. Zatem zaniechanie przez organ podjęcia wskazywanych przez kasatora czynności jest uchybieniem przepisom postępowania mogącym mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego.

Tego rodzaju argumentacja nie może świadczyć o trafności formułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, a wskazuje na niezrozumienie istoty regulacji zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być interpretowane w sposób rozszerzający, a do tego zmierzały w istocie decyzje organów obu instancji wydane w trybie nadzorczym. Należy podkreślić, że w postępowaniu nadzorczym nie rozstrzyga się ponownie o istocie sprawy, dlatego to postępowanie nie może zmierzać do "naprawienia" uchybień popełnionych przez organ wydający kwestionowaną decyzję.

W postępowaniu nadzorczym organy obu instancji nie wykazały rażąco wadliwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów.

Z tych zatem przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.