Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1819/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6229 Inne o symbolu podstawowym 622
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 pat. 1 pkt 1, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 98 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 209 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 124 poz 1151
law: Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania zakładu ubezpieczeń do wykonania zalecenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz skarżącej T. z siedzibą w S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

T. SA z siedzibą w S. (dalej powoływane jako: T. lub [...]) wniosło skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z dnia [...] lipca 2009r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania zalecenia dostosowania składu zarządu zakładu ubezpieczeń do stanu zgodnego z przepisami prawa, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119 ze zm.) oraz art. 209 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku T. o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] października 2008r.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] grudnia 2007 r. organ nadzoru, na podstawie art. 209 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 ze zm.) zwanej dalej "Udu", wydał : Z. zalecenie w celu dostosowania działalności do art. 27 ust. 5 udu, w terminie do dnia [...] stycznia 2007 r. oraz wezwał T., na podstawie art. 207 Udu, do przedstawienia informacji o sposobie wykonania zalecenia w terminie 14 dni od dnia upływu terminu do jego wykonania. Powyższe zalecenie dotyczyło konieczności posiadania przez T. od dnia [...] stycznia 2005r. prezesa zarządu legitymującego się zgodą organu nadzoru na sprawowanie swojej funkcji.

Nie jest sporne między stronami, że w dniu [...] sierpnia 2004 r. T. wystąpiło z wnioskiem o wyrażenie zgody przez Komisję Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych zwaną dalej "KNUiFE" na pełnienie funkcji prezesa i członka zarządu T. przez odpowiednio Pana G. B. i Pana K. K.

W toku ww. postępowania administracyjnego KNUiFE powzięła informację, że w dniu [...] lutego 2001 r. zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze przez Prokuraturę Okręgową w [...] z siedzibą w [...] przeciwko Panu G. B., w sprawie nieprawidłowości w W. z siedzibą w K., a dnia [...] kwietnia 2001 r. zostały mu przedstawione zarzuty o popełnienie czynu z art. 585 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2000 Nr 94, poz. 1037 z późń. zm.) zwanej dalej "K.s.h" w związku z art. 12 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny (Dz. U. z 1997 Nr 88, poz. 553 z późń. zm.), tj. działania na szkodę W. S.A. z siedzibą w K. zwanego dalej "W. S.A."

W kwestii zarzutów postawionych Panu G. B. przez Prokuraturę Okręgową w [...] w kontekście ww. wniosku z dnia [...] sierpnia 2004 r. prowadzona była korespondencja pomiędzy KNUiFE a T.

W dniu [...] marca 2005 r. T. złożyło wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie wyrażenia zgody na powołanie Pana G. B. na prezesa zarządu T.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. [...] KNUiFE zawiesiła ww. postępowanie administracyjne.

W dniu [...] lutego 2006 r. T. wystąpiło o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie wyrażenia zgody na powołanie G. B. na prezesa zarządu T.

Na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późń. zm.) zwanej dalej "K.p.a" w dniu [...] lutego 2006 r. KNUiFE wydała postanowienie ([...]) o podjęciu postępowania administracyjnego na wniosek T.

Dnia [...] grudnia 2006 r. T. ponownie wniosło o zawieszenie postępowania ww. sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. ([...]) organ nadzoru zawiesił ww. postępowanie administracyjne.

Uznając, że istnieje stan naruszenia prawa wynikający z nieprzestrzegania regulacji zawartej w art. 27 ust. 5 Udu. organ nadzoru pismem z dnia [...] października 2007 r., poinformował T. o zamiarze wydania zalecenia dostosowania działalności do przepisów prawa, w zakresie niespełnienia przez zarząd T. in corpore wymogu art. 27 ust. 5 Ustawy, w szczególności braku osoby pełniącej funkcję prezesa zarządu legitymującej się posiadaniem zgody organu nadzoru.

Strona w dniu [...] października 2007 r. doręczyła pismo, w odpowiedzi na pismo organu nadzoru z dnia [...] października 2007 r., w którym wyjaśnia, że dwukrotne występowanie z wnioskiem o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na pełnienie przez Pana G. B. funkcji prezesa zarządu T. wynikało z "rysującej się perspektywy zakończenia postępowania karnego" związanego z nieprawidłowościami w W. S.A. W piśmie T. podniosło również, iż powyższa przyczyna zachowuje swoją aktualność ze względu na fakt, iż w postępowaniu karnym dotyczącym działania na szkodę W. S.A. jest sporządzana opinia biegłego, która wg danych przekazanych T. przez Prokuraturę ma być gotowa w listopadzie 2007 r. i zdaniem T. pozwoliłaby na zakończenie sprawy w stosunku do Pana G. B. Ponadto T. w ww. piśmie prosiło o rozważenie ewentualności wstrzymania wydania w stosunku do niej zaleceń do końca 2007 r.

Dodatkowo K., zwana dalej "K.", największy akcjonariusz T., w piśmie skierowanym do organu nadzoru (doręczonym w dniu [...] grudnia 2007 r.) odniosła się do możliwości wydania przedmiotowych zaleceń. W wyżej wymienionym piśmie K. podniosła, iż w ocenie rady nadzorczej K. Pan G. B. daje w pełni rękojmię prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty. Równocześnie, "Rada Nadzorcza K. ma świadomość tego, że w 2002 r. Panu G. B. zostały postawione w postępowaniu karnym zarzuty w tzw. sprawie W. S.A. w [...], jak również że postępowanie karne w tej sprawie nadal się toczy w stadium postępowania przygotowawczego. Mimo to Rada Nadzorcza K., jako większościowego akcjonariusza T., obdarza Pana G. B. pełnym zaufaniem."

K. w cytowanym wyżej piśmie wyraziła przekonanie, iż prowadzone wobec ww. osoby postępowanie zakończy się oczyszczeniem ze stawianych jej zarzutów.

W dniu [...] grudnia 2007 r. ([...]) organ nadzoru, na podstawie art. 209 ust. 1 pkt 1 Udu, wydał T. zalecenie w celu dostosowania działalności do art. 27 ust. 5 Ustawy, w terminie do dnia [...] stycznia 2007 r. oraz wezwał T;, na podstawie art. 207 Ustawy, do przedstawienia informacji o sposobie wykonania zalecenia, w terminie 14 dni od dnia upływu terminu do jego wykonania. W uzasadnieniu do wydanego zalecenia organ nadzoru stwierdził, iż na obecnym etapie postępowania karnego trudno jest przewidzieć, kiedy ono się zakończy. Niezależnie od powyższego, w ocenie organu nadzoru przewlekłość postępowania karnego nie może tłumaczyć akceptacji stanu, w którym T. funkcjonuje bez zarządu spełniającego in corpore wymóg z art. 27 ust. 5 Ustawy.

W dniu [...] stycznia 2008 r. T. wniosło o przedłużenie terminu wykonania zalecenia do dnia [...] marca 2008 r., argumentując swój wniosek faktem pojawienia się nowych okoliczności w sprawie toczącego się postępowania przygotowawczego przeciwko Panu G. B. prowadzonego przez Prokuraturę Krajową (sygn. Akt. [...]).

T. wskazało, iż powzięło informację o pojawieniu się w aktach sprawy nowego dowodu w postaci opinii C. Sp. z o.o. w P. przygotowanej na zlecenie Prokuratury Apelacyjnej w [...]. Zdaniem T. opinia biegłego zawiera wnioski nie potwierdzające zarzutów stawianych Panu G. B.

Ponadto T. poinformowało, iż wystosowało pismo w dniu [...] listopada 2007 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich z prośbą o interwencję w sprawie przewlekłości toczącego się postępowania karnego. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. do T. poinformował, iż zwrócił się o zbadanie akt sprawy do Dyrektora Biura do Spraw Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Krajowej.

Wziąwszy pod uwagę stanowisko Strony przedstawione w ww. pismach organ nadzoru stwierdził, że ustalony stan faktyczny w sposób jednoznaczny uprawnia twierdzenie, iż T. nie wykonało zalecenia organu nadzoru w wyznaczonym terminie.

Wobec powyższego, zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., organ nadzoru pismem z dnia [...] lutego 2008 r. ([...]) powiadomił T. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zobowiązania, na podstawie art. 209 ust. 2 Ustawy, do wykonania wydanego w dniu [...] grudnia 2007 r. zalecenia dotyczącego dostosowania działalności T. do wymogu wynikającego z art. 27 ust 5 Ustawy. Niniejsze pismo zostało doręczone T. w dniu [...] marca 2008 r.

Równolegle T. zostało poinformowane o przysługującym uprawnieniu do czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a.

Korzystając z przysługującego uprawnienia T. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r. przekazało w załączeniu do ww. pisma opinię prawną prof. dr hab. H. C., dotyczącą przedmiotowej sprawy. W pkt 1 ww. pisma T. oświadczyło, iż nie jest w stanie zrealizować zaleceń wydanych przez organ nadzoru z dnia [...] grudnia 2007 r., bez podania żadnej przyczyny tej niemożności.

Decyzją z dnia [...] września 2008r. Nr [...], na podstawie art. 209 ust. 2 Udu,, art. 104 § 1 kpa, w związku z art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119 ze zm) oraz Uchwały Nr 253/2008 Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 4 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielenia Przewodniczącemu oraz Zastępcom Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego upoważnienia do podejmowania działań w zakresie właściwości Komisji Nadzoru Finansowego, w tym do wydawania postanowień i decyzji administracyjnych oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw i Upoważnienia nr 25/2008 Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 11 sierpnia 2008 r.

Komisja Nadzoru Finansowego zobowiązała Z. S.A. z siedzibą w S. do wykonania zalecenia Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2007 r ([...]) w przedmiocie dostosowania działalności Z. S.A. do art. 27 ust. 5 Ustawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji, Komisja Nadzoru Finansowego stwierdziła, że analiza stanu faktycznego i zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż T. (zakład ubezpieczeń) nie wykonało opisanego wyżej zalecenia organu nadzoru z dnia [...] grudnia 2007 r. ([...]).

Zdaniem organu, stwierdzenie powyższej okoliczności jest warunkiem koniecznym, otwierającym możliwość prowadzenia wobec zakładu ubezpieczeń postępowania nadzorczego, zgodnie bowiem z art. 209 ust.2 Udu w przypadku gdy zakład ubezpieczeń nie wykonuje w wyznaczonym terminie zaleceń, organ nadzoru może, w drodze decyzji administracyjnej, zobowiązać zakład ubezpieczeń do wykonania tych zaleceń. Akcentując, że organ nadzoru, wydając decyzję o której mowa w art. 209 ust. 2 Udu, działa w ramach uznania administracyjnego a więc musi zważyć na konieczność ochrony dóbr prawnych, w tym zwłaszcza ochronę interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia. Organ wskazał, że dokonując wyboru co do sposobu działania w ramach uznania administracyjnego musi kierować się celami jego działania nakreślonymi w Udu. Powołując się na przepisy przejściowe zamieszczone w Udu organ podkreślił, że T. od dnia [...] stycznia 2005 r. nie ma prezesa zarządu, który posiadałby zgodę organu nadzoru na powołanie. Zatem od ponad trzech lat T. prowadzi działalność z naruszeniem przepisu art. 27 ust. 5 Ustawy.

W ocenie organu nadzoru nie ma żadnych formalnych przeszkód do wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania T. do dostosowania działalności do wymogów art. 27 ust. 5 Ustawy, w szczególności okolicznością uniemożliwiającą wydanie takiej decyzji nie jest zawieszenie postępowania administracyjnego odnośnie Pana G. B. W tym względzie organ podniósł, że wyjaśnić należy, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa, samo wystąpienie z wnioskiem o wydanie zgody na powołanie prezesa zarządu zakładu ubezpieczeń nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunków określonych powołanym wyżej przepisem. Fakt ten może jedynie stanowić przesłankę do niezastosowania w danym stanie faktycznym środków nadzorczych zmierzających do usunięcia stwierdzonej przez organ nadzoru niezgodności z przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę długotrwałe zawieszenie postępowania na wniosek Strony, jak również bierną postawę Strony, przejawiającą się w braku inicjatywy do wniesienia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania (zawieszenie postępowania trwa od ponad półtora roku), organ nadzoru stwierdził, iż konieczne jest podjęcie działań zmuszających T. do sanacji swej działalności w tym zakresie. Dotychczasowa działalność T. uzasadnia opinię, iż bez wydania takiej decyzji stan naruszenia prawa może trwać jeszcze przez bliżej nie określony czas. Zdaniem organu, pogląd ten jest tym bardziej uzasadniony, iż znajduje on potwierdzenie w korespondencji T. nadsyłanej do organu nadzoru w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Zważywszy na wskazane wyżej okoliczności konieczne jest zatem zastosowanie środka nadzorczego w postaci decyzji administracyjnej zobowiązującej Stronę do dostosowania działalności do obowiązujących przepisów prawa.

KNF podkreśliła również, iż organ nadzoru nie posiada żadnych informacji o faktach uniemożliwiających T. wykonanie zalecenia KNF z dnia [...] grudnia 2007 r. W przekazanych organowi nadzoru wyjaśnieniach strona nie przedstawiła okoliczności, ani też nie wskazała na fakty mogące stanowić przeszkodę do realizacji przedmiotowego zalecenia. Ponadto, organ nadzoru stwierdza, iż takowe okoliczności nie są mu z pewnością znane z urzędu. Tym samym ww. twierdzeń Strony nie można uznać za znaczące w kontekście podejmowanego przez organ nadzoru rozstrzygnięcia w sprawie zobowiązania T. do dostosowania prowadzonej działalności do odnośnych przepisów prawa.

Organ nadzoru zauważył, iż T., korzystając z zasady dyspozycyjności, może wystąpić z żądaniem podjęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania zgody na powołanie prezesa zarządu T., a tym samym umożliwić dokonanie weryfikacji kandydata T. z punktu widzenia wymogów określonych w art. 27 ust. 2 pkt 1-4 Ustawy. Tymczasem T., od [...] grudnia 2006 r. nie podjęło żadnych czynności zmierzających do poddania kandydata T. na prezesa zarządu procesowi weryfikacji w postępowaniu administracyjnym.

W toku postępowania administracyjnego T. prezentowało pogląd, iż Pan G. B. posiada kwalifikacje do pełnienia funkcji prezesa zarządu T. i toczące się przeciw niemu postępowanie przygotowawcze nie wpływa negatywnie na ocenę jego rękojmi. Odnosząc się do tej kwestii, organ stwierdził, iż celem przedmiotowego postępowania i rozstrzygającej to postępowanie decyzji nie jest ocena kompetencji Pana G. B. jako kandydata na prezesa T., lecz konieczność zapewnienia realizacji zalecenia dostosowania działalności ubezpieczeniowej do stanu zgodności z prawem. Są to dwa autonomiczne względem siebie zagadnienia, między którymi nie istnieje związek prawny uniemożliwiający wydanie niniejszej decyzji.

Zdaniem organu, kwestia prowadzonego przez prokuraturę postępowania przygotowawczego przeciwko Panu G. B. nie wpływa na niemożność poddania ww. osoby w postępowaniu administracyjnym weryfikacji, co do spełniania przesłanek zawartych w art. 27 ust 2 pkt 1-4 Ustawy, będących podstawą do oceny czy dana osoba spełnia wymogi do pełnienia funkcji prezesa zarządu zakładu ubezpieczeń. Fakt prowadzenia przez prokuraturę wspomnianego wyżej postępowania nie implikuje niemożności podjęcia przez T. innych, aniżeli podjęcie zawieszonego postępowania, działań mających na celu spełnienie wymogu wskazanego w art. 27 ust. 5 Ustawy.

Odnosząc się do opinii prof. dr hab. H. C., załączonej do pisma T. z dnia [...] kwietnia 2008 r., w której to stwierdzono, że "w stanie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o wyrażenie przez KNF zgody na sprawowanie funkcji Prezesa Zarządu, zalecenie nakazujące dostosowania jego działalności do art. 27 ust. 1a Ustawy (...) nie może być wydane", organ nadzoru pragnie wyrazić pogląd, iż postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem doręczonym w dniu [...] sierpnia 2004 r., o wyrażenie zgody przez organ nadzoru na pełnienie funkcji prezesa zarządu T. przez Pana G. B. jest postępowaniem odrębnym względem postępowania administracyjnego wszczętego przez organ nadzoru pismem z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie wydania decyzji zobowiązującej zakład ubezpieczeń do wykonania przedmiotowego zalecenia. Pogląd prezentowany w przywołanej powyżej opinii prawnej nie jest oparty na jakimkolwiek przepisie prawa i nie znajduje swego wsparcia zarówno w wykładni językowej, systemowej, historycznej jak i funkcjonalnej. Opiera się na apriorycznej tezie, iż opisane powyżej postępowania administracyjne są w swej istocie tożsame i pomiędzy ich przedmiotem zachodzi łączność. Z takim poglądem nie sposób się zgodzić, gdyż wynika on z całkowicie błędnej wykładni przepisów prawa i nie dostrzegania kategorialnych różnic pomiędzy przedmiotem postępowania w sprawie T. do wykonania zalecenia i postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na powołanie prezesa zarządu. Istniejąca między tymi postępowaniami łączność nie pozwala stawiać tezy, iż stan zawieszenia jednego z tych postępowań determinuje niemożność prowadzenia drugiego z tych postępowań i wydania w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

Organ zaakcentował kwestię znaczenia prawidłowego funkcjonowania zarządu zakładu ubezpieczeń in corpore jako organu, który zgodnie z postanowieniami zawartymi w art. 368 i 372 K.s.h. odpowiada za prowadzenie spraw Spółki i reprezentację Spółki, we wszystkich czynnościach sądowych i pozasądowych Spółki. Ponadto należy nadmienić, iż zgodnie z art. 31 Ustawy w zakresie nieuregulowanym w Udu, do krajowego zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność w formie spółki akcyjnej stosuje się przepisy K.s.h. Dodatkowe wymagania na zarząd zakładu ubezpieczeń nakłada art. 30 ust. 1 Ustawy. Zgodnie ze wskazanym zapisem Udu, zarząd T. odpowiada za opracowanie, wprowadzanie i funkcjonowanie regulacji wewnętrznych określających sposób wykonywania działalności ubezpieczeniowej w szczególności w zakresie czynności zleconych innym podmiotom, (w tym regulowanie kontroli wewnętrznej), dostosowanych do skali prowadzonej działalności oraz wielkości i profilu ryzyka związanego z działalnością T.

W ocenie organu, omówione kompetencje i obowiązki zarządu zakładu ubezpieczeń są wystarczające dla zobrazowania, jak kluczową rolę spełnia on w działalności zakładu ubezpieczeń, a nadto jak poważny wpływ na działalność zakładu ubezpieczeń mogą mieć nieprawidłowości w działalności tego organu. Nabiera to tym większego znaczenia, gdy uwzględni się przedmiot działalności zakładu ubezpieczeń oraz ewentualne skutki prawne, gospodarcze i społeczne nienależytego wykonywania przez członków zarządu swych obowiązków. Zakłady ubezpieczeń są obok banków instytucjami finansowymi, które uznawane są za instytucje zaufania publicznego. Szczególny charakter prowadzonej przez te podmioty działalności wiąże się z oferowaniem usług finansowych o charakterze masowym oraz znaczeniem ubezpieczeń dla bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. W związku z tym istnieje potrzeba zagwarantowania szczególnego bezpieczeństwa w toku prowadzenia działalności przez zakłady ubezpieczeń, przy czym chodzi tu o szeroko rozumiane bezpieczeństwo oraz potrzebę ochrony szczególnej więzi jaka łączy ubezpieczonych z zakładem ubezpieczeń. Mając na względzie ten szczególny charakter działalności prowadzonej przez zakłady ubezpieczeń, ustawodawca na gruncie przepisów art. 27 i art. 28 Ustawy wprowadził regulacje szczególne w zakresie powoływania członków zarządu powyższych podmiotów. Niedopuszczalna z tego punktu widzenia jest sytuacja, w której zakład ubezpieczeń nie wypełnia wymogów przewidzianych w Ustawie dla zarządu in corpore.

Reasumując organ stwierdził, że do chwili wydania niniejszej decyzji T. nie wykonało zalecenia organu nadzoru z dnia [...] grudnia 2007 r. ([...]). Jeśli zakład ubezpieczeń nie wykonuje w wyznaczonym terminie zaleceń, organ nadzoru może na podstawie art. 209 ust. 2 Ustawy w drodze decyzji, zobowiązać zakład ubezpieczeń do wykonania zaleceń. W związku z zaistniałym w sprawie stanem faktycznym, organ nadzoru korzystając z uznania administracyjnego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, uznał za konieczne wydanie decyzji w trybie art. 209 ust. 2 Ustawy. Organ nadzoru wydając przedmiotową decyzję wziął pod uwagę wagę naruszenia prawa przez T., a także fakt, iż naruszenie to ma charakter trwały (trwa od [...] stycznia 2005 r. do chwili obecnej). Brak jest jednocześnie perspektyw na dostosowanie przez T. swojej działalności do przepisów prawa pomimo wydania zalecenia organu nadzoru.

Jednym z obowiązków organu nadzoru wynikających z art. 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz o Rzeczniku Ubezpieczonych (Dz. U. z 2003 Nr 124 poz. 1153 z późń. zm.), jest ochrona interesów osób ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia. Stan faktyczny, w którym zarząd T. in corpore nie spełnia wymogów z art. 27 ust. 5 Ustawy, uzasadnia opinię, iż narusza to interes ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia. Przedłużanie się sytuacji, w której T. funkcjonuje bez prezesa zarządu posiadającego zgodę organu nadzoru na pełnienie swej funkcji, stanowi istotne ryzyko dla funkcjonowania T. i eksponuje je na zaistnienie szeregu nieprawidłowości. Organ nadzoru kierowany celami opisanymi w art. 3 wspomnianej ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, jest zobowiązany do podjęcia działań zmierzających do uchylenia powyższego stanu naruszenia interesów wymienionych kategorii osób i przywrócenia stanu zgodności z prawem. W tym stanie faktycznym, organ nadzoru uznał za zasadne podjęcie właściwych działań nadzorczych, czego przejawem jest wydanie niniejszej decyzji administracyjnej

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania wskazało, że pismem z dnia [...] października 2008r. Towarzystwo wystąpiło z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie wyrażenia zgody na pełnienie przez Pana G. B. funkcji Prezesa Zarządu T. Tym samym , w ocenie strony, T. podjęło czynności zmierzające do dostosowania jego działalności do stanu zgodnego z przepisem art. 27 ust.5 Udu.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komisja Nadzoru Finansowego, opisana na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] lipca 2009r. uchyliła zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2008r. w części dotyczącej terminu wykonania zalecenia Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2007r. oraz określiła termin wykonania przedmiotowego zalecenia jako 14 dni od dnia w którym decyzja z dnia [...] września 2008r. stała się ostateczna. W pozostałym zakresie utrzymała w mocy zakwestionowaną decyzję. Uchylenie decyzji w części dotyczącej terminu oraz określenie nowego terminu wykonania zalecenia organ uzasadnił naruszeniem przez organ art. 130 §2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje z mocy prawa wykonanie decyzji. Uwzględniając powyższe, oraz fakt złozenia niniejszego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zdaniem organu, rozstrzygnięcie w części dotyczącej terminu wykonania zalecenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji z [...] września 2008r. uniemożliwiało stronie prawidłowe jej wykonanie. Uzasadniając wyznaczenie nowego terminu na wykonanie omawianego zalecenia organ wskazał na konieczność jak najszybszego przywrócenia w Z stanu zgodnego z prawem, w imię dbałości o interesy ubezpieczonych , ubezpieczających, uposażonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację. Organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zaskarżoną decyzją KNF nakazała T. wykonanie wydanego w dniu [...] grudnia 2007 r. zalecenia w przedmiocie dostosowania działalności do wymagań wynikających z art. 27 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej tj. osiągnięcie stanu w którym Prezes Zarządu T. posiadałby wymaganą zgodę KNF na sprawowanie swej funkcji.

Nie jest kwestionowane, że od [...] stycznia 2005 r. T. funkcjonuje bez Prezesa legitymującego się zgodą organu nadzoru na powołanie. Niewątpliwie jest to sytuacja sprzeczna z przepisem art. 27 ust. 5 udu. Nie jest również sporne, że T. w zakreślonym przez KNF terminie nie wykonało zaleceń sformułowanych w piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. Fakt niewykonania zaleceń jest warunkiem wstępnym dla wydania decyzji na podstawie art. 209 ust. 2 udu. Jednakże samo spełnienie powyższego warunku wstępnego nie wystarcza do uznania, że wydana na podstawie tego przepisu decyzja jest prawidłowa.

W tej sprawie podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie powołania pana B. na stanowisko Prezesa Zarządu za zgodą organu, a więc postępowanie administracyjne mające na celu dostosowanie składu do wymagań ustawy jest w toku od sierpnia 2004 r. Tak więc nie ulega wątpliwości, że skarżąca zainicjowała to postępowanie jeszcze przed wejściem w życie przepisów ustawy nowelizującej w zakresie wymogu powołania dwóch członków zarządu w tym Prezesa krajowego zakładu ubezpieczeń za zgodą organu nadzoru, co nastąpiło z dniem 1 stycznia 2005 r. (v. art. 250 ust. 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej z dnia 22 maja 2003 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 ze zm.).

Jak wynika z zaskarżonej decyzji, KNF akcentuje w niej, iż samo wystąpienie z wnioskiem o wydanie zgody na powołanie może stanowić przesłankę niezastosowania w danym stanie faktycznym środków nadzorczych zmierzających do usunięcia stwierdzonej niezgodności.

Tym niemniej w okolicznościach niniejszej sprawy KNF uznała, że postawa skarżącej w toku postępowania o wyrażenie zgody na powołanie uzasadnia wydanie zaskarżonej decyzji.

Uwzględniając uznaniowy charakter decyzji poddanych kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym a mianowicie to, że decyzja uznaniowa powinna spełniać nie tylko wymóg zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi przewidzianymi w k.p.a., ale także uwzględniać szeroko rozumiane kryterium racjonalności ingerencji organu w sferę prawną obywatela (czy innego podmiotu prawa) - z punktu widzenia celów jakie swym działanie organ zamierza osiągnąć, należy stwierdzić, że zakwestionowana w niniejszym postępowaniu decyzja narusza prawo a w szczególności art. 209 ust. 2 ustawy w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu wątpliwy jest pogląd KNF, że okolicznością uzasadniającą wydanie niniejszej decyzji jest blokowanie przez skarżącą postępowania o wyrażenie zgody na powołanie G. B. na stanowisko Prezesa Zarządu przez składanie wniosków o zawieszenie tamtego postępowania a następnie brak inicjatywy w podjęciu postępowania.

Stanowisko organu budzi wątpliwości, gdyż zgodnie z art. 98 § 1 kpa organ (w tamtej sprawie tym organem jest również KNF) nie był zobligowany do zawieszenia postępowania. Organ miał obowiązek zawiesić postępowania tylko wówczas gdy nie sprzeciwiały się temu inne strony oraz – co wymaga podkreślenia – nie zagrażało to interesowi społecznemu. Niewątpliwie zatem podejmując postanowienia o zawieszeniu tamtego postępowania na wniosek skarżącej organ musiał uwzględnić, czy fakt przedłużającego się postępowania w sprawie o powołanie G. B. może wpływać negatywnie na funkcjonowanie T. w składzie nieodpowiadającym wymogom ustawy.

Skoro KNF postępowanie zawieszało, trudno obecnie akceptować uzasadnienie sprowadzające się do stawiania zarzutu blokowania postępowania o wyrażenie zgody przez składanie wniosków o zawieszenie postępowania. Zdaniem Sądu nie jest przekonywujące stanowisko organu w zakresie samej konieczności zastosowania ingerencji nadzorczej. Z jednej strony organ uważa bowiem, że przedmiotowa ingerencja jest konieczna zważając zarówno okres czasu w którym nieprawidłowość występuje, dotychczasową postawę skarżących jak i nikłe prawdopodobieństwo, że obecne działania spółki przywrócą stan prawidłowy. Z drugiej zaś strony w piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r. KNF sugeruje stronie skarżącej złożenie wniosku o zawieszenie postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu T. Z powyższego wynika zatem, że organ nie widzi potrzeby szybkiego zakończenia niniejszego postępowania a co za tym idzie zastosowania ingerencji nadzorczej ze względu na ochronę uczestników rynku ubezpieczeniowego.

Mając na uwadze powyższe, zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. a o niewykonywaniu uchylonych decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.