Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 57/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 48 oraz art. 49b
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2015 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat [...] decyzją z dnia 10 września 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. nakazał inwestorowi P. R. rozbiórkę obiektu budowlanego tj. budynku zaplecza gospodarczego o konstrukcji [...] (o wymiarach 5,15 m x 2,60 oraz 1,50 m x 1,85 m tj. o powierzchni zabudowy 16,17 m2), położonego przy ul. B. w K., zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...], zrealizowanego bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej wobec braku wypełnienia przez inwestora obowiązku nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 maja 2014 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 17 stycznia 2014 r. inspektorzy PINB w K. przeprowadzili oględziny, podczas których stwierdzono, iż na działce nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...] w K., przy ul. B., wybudowano wolnostojący, parterowy budynek stanowiący zaplecze gastronomiczne o konstrukcji [...], przekryty dachem wielospadowym. Obiekt wykonano na rzucie dwóch prostokątów o wymiarach 5,15 m x 2,60 oraz 1,50 m x 1,85 m. Inwestor mimo skutecznego zawiadomienia nie stawił się na oględziny. Ponadto ustalono, że nie legitymuje się on zgodą Prezydenta Miasta na wybudowanie niniejszego obiektu budowlanego. W dniu 13 marca 2014 r. inwestor P. R. oświadczył, że jest inwestorem obiektów budowlanych tj.: budynku magazynowego o konstrukcji stalowej, obłożonego okładziną [...] wraz z altaną (przekryciem), budynku zaplecza gastronomicznego o konstrukcji [...], wolnostojącego grilla, zrealizowanych na działce nr [...] obr. [...] przy ul. B. w K. oraz, że powyższe obiekty zostały wykonane w 2010 r. Organ stwierdził, że ustawodawca w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego przesądził, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 ustawy. Wyżej wyszczególnione przepisy art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego regulują sytuacje, w których dla realizacji obiektów lub robót budowlanych nie jest wymagane pozwolenie na budowę oraz które wymagają zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczne — budowlanej. Jednakże przedmiotu niniejszego postępowania tj. budynku zaplecza gospodarczego o konstrukcji [...], położonego przy ul. B. w K., zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...], nie można zakwalifikować do żadnego z wyjątków wskazanych w art. 29 ustawy. Dlatego też, przed przystąpieniem do realizacji przedmiotowej inwestycji, inwestor winien był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z zgromadzonego materiału dowodnego P. R. nie legitymuje się wymaganą decyzją o pozwoleniu na budowę. PINB w K. postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. nie orzekł w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych związanych z budową obiektu budowlanego tj. budynku zaplecza gospodarczego o konstrukcji [...], położonego przy ul. B. w K., zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...], z uwagi na ich faktyczne zakończenie oraz nakazał zabezpieczyć obiekt budowlany przed dostępem osób trzecich. Ponadto w tym postanowieniu nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia niezbędnych dokumentów wskazanych w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wykonanie nakazanych postanowieniem legalizacyjnym (art. 48 ust. 2 i 3) czynności nie jest prawem, lecz obowiązkiem inwestora, z którym ustawodawca wiąże określone skutki. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, w przypadku spełnienia określonych obowiązków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki, w przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie tych obowiązków orzeka się nakaz rozbiórki na podstawie art.48. W związku z takimi sformułowaniami zawartymi w art. 48 ustawy Prawo budowlane, postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 ust. 2 ustawy ma stworzyć inwestorowi przede wszystkim możliwość legalizacji budowy, a dopiero w razie braku takiej możliwości, obligować właściwy organ nadzoru budowlanego do orzeczenia o nakazie rozbiórki - art. 48 ust. 4 cyt.: "w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1". Nakaz rozbiórki obiektu może być, bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Organ wskazał jednocześnie, że nakaz nałożony postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. do dnia wydania niniejszej decyzji nie został wypełniony. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Od tej decyzji odwołanie wniósł P. R. domagając się wyrażenia przez organ zgody na dalsze prowadzenie postępowania legalizacyjnego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 7 listopada 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że z art. 48 wynika nakaz rozbiórki nie jest orzekany obligatoryjnie. Poprzedzony musi być podjęciem przez organ nadzoru budowlanego czynności, które (pod warunkiem spełniania warunków wskazanych w art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego umożliwią inwestorowi zalegalizowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Z tym, że legalizacja nie jest obowiązkiem inwestora tylko jego uprawnieniem. Przedmiotem postępowania jest legalność budynku zaplecza gospodarczego o konstrukcji [...] (o wymiarach 5,15 m x 2,60 oraz 1,50 m x 1,85 m, tj. o powierzchni zabudowy 16,17m2), położonego przy ul. B. w K., zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...]. Należy się przychylić do takiej kwalifikacji obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki te nie dotyczą jednak budowy zaplecza gospodarczego. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta z dnia 2 kwietnia 2014 r. na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego nie zostało wydane pozwolenie na budowę, ani nie zostało dokonane zgłoszenie. Zatem PINB prawidłowo ustalił, że inwestor dokonał budowy w warunkach samowoli budowlanej. Obiekt budowlany, zgodnie z oświadczeniem inwestora został wzniesiony w 2010 r., zatem w kwestii doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem będą miały przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Dlatego też zastosowanie będą miały przepisy art. 48 ustawy. Z akt sprawy wynika, że P. R. nie wypełnił obowiązku nałożonego na niego postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. (obowiązek przedłożenia do dnia 31 lipca 2014 r. dokumentów umożliwiających przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego). Wobec bierności inwestora i braku przedłożenia wskazanych dokumentów, jedyną prawem przewidzianą czynnością PINB mogło być wydanie skarżonej decyzji, którą na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy nakazano rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ wskazał ponadto, że ocena przedmiotowej budowy w kontekście jej wpływu na funkcjonowanie prowadzonej przez inwestora działalności gospodarczej nie może być dokonana przez organy nadzoru budowlanego.

Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. R. domagając się jej uchylenia. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik P. R. w piśmie procesowym z dnia 15 maja 2015 r. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie przez organ nadzoru budowlanego całego materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy administracyjnej, a także poprzez błędne rozpatrzenie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, skutkujące w szczególności błędnym zastosowaniem normy prawa zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 48 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 ustawy, podczas gdy należyte ustalenia faktyczne nakazywałyby zastosowanie w toku postępowania administracyjnego prawidłowych norm prawnych, a to w szczególności zawartych w art. 3 pkt 5, art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 49 b ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu podniesiono, że nawet pobieżna analiza dokumentacji fotograficznej wykonanej przez PINB (a stanowiącej załącznik do protokołu z dnia 17 stycznia 2014 r.) wskazuje, iż przedmiotowy obiekt budowlany został posadowiony na betonowych płytach, a także iż nie posiada on trwałych fundamentów, nie jest trwale związany z gruntem, a także iż jego konstrukcja umożliwia jego przenoszenie w inne miejsca w okresach krótszych niż 120 dni. Takie ustalenia każą bezwzględnie rozważyć, czy w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia zatem nie z budynkiem, lecz z tymczasowym obiektem budowlanym. Wskazane powyżej rozróżnienie ma istotne znaczenie z punktu widzenia dalszej kwalifikacji rodzaju naruszenia przepisów prawa budowlanego (braku uzyskania pozwolenia na budowę lub braku zgłoszenia), a także dalszej kwalifikacji podstaw prawnych oraz wymogów związanych z legalizacją przedmiotowego obiektu budowlanego, odmiennych dla obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz wzniesionych bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Ponadto PINB nie dołączył do protokołu z czynności kontrolnych z dnia 24 maja 2013 r. dokumentacji zdjęciowej obrazujących obiekty budowlanego podlegające kontroli. Nie mamy zatem w niniejsze sprawie żadnej pewności, iż obiekt budowlany, którego nakazano rozbiórkę w decyzji PINB oraz w decyzji WINB to jest ten sam obiekt budowlany, który został poddany kontroli w dniu 24 maja 2013 r., a także stanowił przedmiot oględzin w dniu 17 stycznia 2014 r., czy też może jest to nowy tymczasowy obiekt budowlany wzniesiony później. Inwestor wskazywał bowiem, a także wynikało to z okoliczności towarzyszących czynnościom kontrolnym oraz oględzinom dokonanym przez PINB, iż prowadzi on działalność sezonową i całkiem możliwym jest, iż obiekty budowlane służące mu do tej działalność są wznoszone sezonowo, a co warte podkreślenia na okres nie dłuższy niż 120 dni, a następnie rozbierane lub przenoszone w inne miejsce. Obowiązek ustalenia tych okoliczności spoczywał na organach nadzoru budowlanego. W ocenie skarżącego wskazane wady postępowania uniemożliwiają zastosowanie prawidłowych norm materialnego i proceduralnego prawa budowlanego, a także uniemożliwiają dokonanie sadowej kontroli legalności postępowania zakończonego wydaniem obu zaskarżonych decyzji administracyjnych. W konkluzji strona skarżąca wniosła o chylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 30.08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., podstawą uchylenia decyzji lub postanowienia jest naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż analiza postępowania jakie toczyło się w niniejszej sprawie przed organami administracji publicznej, prowadzi do wniosku, że postępowanie to dotknięte jest wadami, które przesądzają o konieczności wyeliminowania decyzji organów obu instancji z obrotu prawnego.

Zdaniem Sądu ustalenia faktyczne organów administracji obu instancji nie spełniają wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach kodeksu, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 k.p.a. - udowodnienie danej okoliczności ma nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Należy podkreśli, iż art. 80 k.p.a. w doktrynie prawa administracyjnego powszechnie uznaje się za przepis, statuujący zasadę tzw. swobodnej oceny dowodów rozumianą w ten sposób, iż jest nią taka ocena, która wywiedziona po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego nie przekracza granic doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania.

W rozpatrywanej sprawie organy administracji obu instancji nie przeprowadziły w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego, jakie powinno poprzedzać wydanie decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej; ustawa), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-30. Wskazany przez organ I instancji jako materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Od zasady, że obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega rozbiórce ustawodawca przewidział wyjątek, sformułowany w art. 48 ust. 2 oraz ust 3, dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej, na podstawie którego organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia szeregu dokumentów Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1 tj. orzeka nakaz rozbiórki. Zdaniem organów w stosunku do przedmiotowego obiektu, przepisy te należało stosować a wobec nieprzedłożenia przez skarżącego dokumentów, o które został wezwany w postanowieniu z dnia 22 maja 2014 r. - należało orzec nakaz rozbiórki. Wydanie tej decyzji nie zostało jednak poprzedzone niebudzącymi wątpliwości ustaleniami w oparciu o które to ustalenia można by przyjąć, iż stanowisko organów jest prawidłowe.

Jako mowa wyżej, prace budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, ale z zastrzeżeniem art. 29-30 ustawy, które to przepisy zwalniają inwestorów od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i bądź całkowicie pewne rodzaje prac budowlanych zwalniają z jakiegokolwiek postępowania przed organami architektoniczno-budowlanymi bądź obejmują innym trybem postępowanie tzw. trybem zgłoszeniowym. Inne są w końcu wymagania stawiane przez organy nadzoru budowlanego inwestorom, którzy zrealizowali obiekty budowlane lub wykonali inne prace budowalne bez wymaganego pozwolenia na budowę a inne bez wymaganego zgłoszenia. Ustalenia w tym zakresie mają charakter podstawowy i zasadniczy nie tylko z uwagi obowiązek podania właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (decyzji), ale przede wszystkim mając na względzie prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego co prowadzi w konsekwencji do zakresu obowiązków nakładanych na inwestora w procesie legalizacji danego obiektu zrealizowanego w ramach samowoli budowlanej. Oczywiście niewykonanie nałożonych na inwestora obowiązków w obu przypadkach prowadzi do nakazu rozbiórki, ale zakres tych obowiązków jest różny co ma istotne znaczenie dla inwestora i jego możliwości legalizacji obiektu. Zgodnie bowiem z art. 48 ust 3 ustawy w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 (cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi), 2 (oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Tymczasem przepis art. 49b ust 2 przesądza, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:

1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 (oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami) albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4 (projekt zagospodarowania działki lub terenu, wykonany przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane);

2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Jak wskazuje skarżący przedmiotowy obiekt budowlany został posadowiony na betonowych płytach, a także nie posiada on trwałych fundamentów, nie jest trwale związany z gruntem, a także jego konstrukcja umożliwia jego przenoszenie w inne miejsca w okresach krótszych niż 120 dni. Należało więc rozważyć rozważyć, czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budynkiem czy też tymczasowym obiektem budowlanym do którego ma zastosowanie tzw. tryb zgłoszeniowy o którym mowa w art. 30 ustawy. Jeżeli zatem jeżeli faktycznie obiekt ten spełniał by kryteria takiej klasyfikacji, tryb jego legalizacji byłby odmienny a co za tym idzie inny były by zakres założonych na skarżącego obowiązków, w tym przede wszystkim brak obowiązku przedłożenia projektu budowalnego. Błąd w tym zakresie skutkował by zatem istotnym naruszeniem przepisów postępowania (wadliwe ustalenia) prowadzącym w konsekwencji do naruszenia prawa materialnego w sposób istotny dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie pozwalają na ustalenia przy czy przedmiotowy obiekt jest trwale związany z gruntem oraz jaki jest czasokres jego posadowienia na działce [...] Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Wyliczenie wskazane w tym przepisie jest przykładowe (może nią być także obiekt zaplecza gastronomicznego) a dla zakwalifikowania danego obiektu budowlanego jako tymczasowego, podstawowe znaczenie ma czasokres jego użytkowania (krótszy niż okres trwałości technicznej) lub brak trwałego połączenia z gruntem, przy czym cechę "trwałego związania z gruntem" należy rozumieć jako posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2012 r. II OSK 323/11 LEX nr 1223296, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r. II OSK 1005/10 LEX nr 1083479).

Podkreślić przy tym należy, iż zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 12 ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 maja 2013 r. II OW 13/13 rozbiórka lub przeniesienie w inne miejsce tymczasowego obiektu budowlanego, nie później niż przed upływem 120 dni od dnia określonego w zgłoszeniu rozpoczęcia budowy, jest konstytutywnym elementem normy prawnej wynikającej z art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. Oznacza to, że bez uwzględnienia tego warunku nie można mówić o tymczasowym obiekcie budowlanym (LEX nr 1515139).

Nie każdy tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy jest zatem zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę - w przepisie tym (art. 3 pkt 5 ustawy) nie ma mowy o 120 dniowym okresie w którym obiekt ma być rozebrany lub przeniesiony na inne miejsce. Tak więc tylko taki tymczasowy obiekt budowlany jest objęty procedurą zgłoszeniową, który jest po pierwsze niepołączony trwale z gruntem i po drugie przeznaczony do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Pozostałe obiekty tymczasowe w rozumieniu art6 3 pkt 5 objęte są obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.

Kwestia uznania danego obiektu za obiekt tymczasowy w rozumieniu art. 29 ust 1 pkt 12 ustawy sprowadza się zatem do zbadania dwóch aspektów. Po pierwsze czy obiekt ten jest trwale połączony z gruntem i po drugie jego czy jego rozbiórka lub przeniesienie na inne miejsce nastąpiła (ma nastąpić) przed upływem terminu 120 dni od rozpoczęcia budowy. Zdaniem sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wykładnia celowościowa przepisu art. 29 ust 1 pkt 12 ustawy (tymczasowy obiekt budowlany przeznczony jest do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce) sprowadza się do uznania, iż samo posadowienie obiektu tymczasowego w danym miejscu wymaga zgłoszenia a nie tylko jego budowa. Tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem może być bowiem przenoszony w różne miejsca i o ile zachowany jest warunek, że okres posadowienia tego obiektu w danym miejscu nie przekraczający 120 dni, tylekroć obiekt taki może być posadowiony na podstawie zgłoszenia. Innymi słowy wybudowanie tymczasowego budowlanego na podstawie zgłoszenia a następnie przeniesienie go w inne miejsce (także na podstawie zgłoszenia) na okres nie przekraczający 120 dni jest działaniem legalnym. Nie tyle zatem istotnym jest termin wybudowania obiektu tymczasowego, co okres jego posadowienia w danym miejscu. Nie można by bowiem uznać za racjonalne stanowisko, iż dany obiekt spełniający kryteria uznania go za obiekt tymczasowy w rozumieniu art. 3 ust 5 oraz art. 29 ust 1 pkt 12 jest zwolniony z obowiązku pozwolenia na budowę i objęty procedurą zgłoszeniową jedynie w razie jego wybudowania na danej działce zaś w razie jego przeniesienia na inne miejsce także na okres nie przekraczający 120 dni wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wydaje się być oczywistym, iż wolą ustawodawcy było objęcie uproszczona procedurą budowlana takich obiektów które z natury bądź mają krótki okres użytkowania (są przeznaczone do szybkiej rozbiórki) bądź są często przenoszone w różne miejsca.

W postępowaniu w sprawie legalizacji obiektu budowlanego spełniających kryteria określone w art. 3 pkt 5 ustawy dla ustaleniu przepisów mających zastosowanie, powinnością organów jest wyjaśnienie czy dany obiekt jest trwale związany z gruntem oraz czy jest posadowiony w danym miejscu przez okres przekraczający bądź nieprzekraczający 120 dni.

W decyzji organu I instancji zawarte jest stwierdzenie, iż skarżący oświadczył, że obiekt ten został wykonany w 2010 r. Brak jednak ustaleń czy obiekt ten został wykonany w 2010 r. i cały czas jest posadowiony na działce nr [...] czy też wykonano go w innym miejscu a na działce [...] posadowiono później i jaki okres. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że obiekt ten został wykonany (wybudowany) w 2010 r. ale przeniesiony na działkę nr [...] został w czasie późniejszym na okres nie przekraczający 120. Uznanie tego obiektu za obiekt tymczasowy w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy ale wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę (gdyż nie zostały spełnione warunku określone w art. 29 ust 1 pkt 12) ustawy wymaga zatem ustalenia czasu lokalizacji tego obiektu na działce nr [...]. Okoliczności tej organ jednak nie ustalił. Rację ma skarżący, iż organy nie ustaliły czy wobec sezonowego charakteru działalności skarżącego nie przenosi on przedmiotowego obiektu w inne miejsce, a czas posadowienia przedmiotowego obiektu na działce nr [...] nie przekracza 120 dni. Jak mowa o tym wyżej okoliczności te są istotne dla prawidłowego stosowania norm prawa materialnego w postępowaniu zmierzającym do legalizacji bądź rozbiórki przedmiotowego obiektu.

Zgodzić także należy się ze skarżącym, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie było prowadzone w sposób nierzetelny. Protokoły oględzin są pobieżne nie poparte czytelnym materiałem zdjęciowym. Protokół oględzin z dnia 24 maja 2013 r. nie ma w ogóle załączonej dokumentacji zdjęciowej mimo, że adnotacja iż dokumentację taką wykonano w protokole się znajduje.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali, czy przedmiotowy obiekt jest czy też nie jest trwale związany z gruntem a w razie ustalenia, że brak trwałego związania obiektu z gruntem - czy czas jego posadowienia na działce nr. [...] przekraczał 120 dni i w zależności od tych ustaleń zastosuje prawidłowy tryb postępowania tj. w oparciu o przepisy art. 48 K.p.a. lub 49b K.p.a.

Mając na uwadze wskazane okoliczności sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c P.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.