Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 509/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1-2, art. 3 ust. 2-3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1  art. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich, płatności uzupełniających oraz płatności cukrowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

T. L. w dniu 14 maja 2009 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności na rok 2009.

Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], przyznano T. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 150 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 roku w sprawie przyznania T. L. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu 17 maja 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek M. L. – syna T. L. o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010. Do wniosku dołączono między innymi akt notarialny repertorium A Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. oraz decyzję z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], przyznającą emeryturę rolniczą T. L.. Z treści złożonego aktu notarialnego wynika, że T. i T. małżonkowie L. przenieśli na rzecz M. L. własność gospodarstwa rolnego obejmującego między innymi działki zadeklarowane przez T. L. do płatności rolnych. W § 6 umowy jej strony oświadczyły, że wydanie przedmiotu darowizny nastąpiło w dniu zawarcia umowy. Darowizna została dokonana w celu zaprzestania działalności rolniczej w związku z ubieganiem się T. L. o przyznanie wcześniejszej emerytury. Zatem należy uznać, że T. L. od dnia 15 maja 2009 roku nie był już posiadaczem zadeklarowanych do płatności działek rolnych. Ta okoliczność ma zaś wpływ na ostateczną decyzję z dnia [...] listopada 2009 roku, ponieważ płatność można przyznać tylko takiej osobie, która jest posiadaczem gruntów rolnych.

W konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, że w sprawie przyznania dla T. L. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2009 rok ujawniły się istotne dla sprawy nowe dowody i okoliczności faktyczne, które istniały już w dniu wydania decyzji, jednakże nie były znane organowi wydającemu decyzję. Wystąpiła zatem przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawa do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.

Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] oraz odmówił T. L. przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin, uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, a także płatności cukrowej.

Po rozpoznaniu odwołania T. L. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności bezpośrednich, płatności uzupełniających oraz płatności cukrowej.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, po wydaniu w dniu [...] listopada 2009 roku decyzji przyznającej T. L. płatności do gruntów rolnych na rok 2009, która to decyzja została doręczona stronie w dniu 26 listopada 2009 roku, w dniu 17 maja 2010 roku do Biura Powiatowego Agencji wpłynął wniosek M. L. – syna T. L. o przyznanie płatności na rok 2010. Do wniosku dołączono akt notarialny sporządzony w dniu [...] maja 2009 roku, obejmujący umowę darowizny i ustanowienie służebności. Umową tą T. i T. małżonkowie L. przenieśli własność gospodarstwa rolnego na rzecz M. L.. W § 6 wymienionego aktu strony umowy oświadczyły, że wydanie przedmiotu darowizny w posiadanie nastąpiło w dniu zawarcia umowy tj. w dniu 15 maja 2009 r. Według treści aktu strona dokonała darowizny gospodarstwa rolnego w celu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, w związku z ubieganiem się przez T. L. o przyznanie wcześniejszej emerytury w oparciu o art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W oparciu o powyższe organ stwierdził, że od dnia 15 maja 2009 r. T. L. nie był już posiadaczem wszystkich zadeklarowanych do płatności działek rolnych, zatem nie spełniał warunków przyznania płatności określonych ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością. Organ podkreślił przy tym, że dla przyznania płatności ustawa wymaga utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami. Niezbędne jest zatem faktyczne, rzeczywiste władanie gruntami rolnymi w dniu 31 maja roku, w którym jest składany wniosek, przy jednoczesnym spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wolą ustawodawcy jest bowiem wspieranie rolników, którzy faktycznie uprawiają grunty rolne. Wnioskodawca musi zatem wykazać, że faktycznie posiada w dniu 31 maja objęte wnioskiem o płatności grunty i rolniczo je użytkuje.

Organ podniósł, że wskazane wcześniej dowody i okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia istniały już w dniu wydania przez organ pierwszej instancji decyzji w sprawie przyznania płatności na rzecz T. L., ale nie były one znane organowi, który wydał decyzję. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy ocenił wznowienie postępowania jako celowe dla dokonania ustaleń czy w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności wnioskodawca spełniał warunki do ich przyznania.

Organ wskazał, że w toku wznowionego postępowania wnioskodawca złożył oświadczenie, iż w dniu 15 maja 2009 r. przekazał w całości gospodarstwo rolne synowi M. L. w zamian za emeryturę. W świetle zaś regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. płatności po przekazaniu posiadania w dniu 15 maja 2009 r. nie przysługiwały stronie, natomiast w przypadku złożenia przez przejmującego gospodarstwo stosownego wniosku do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek, przyznanie płatności za ten rok następuje na rzecz przejmującego.

W związku z powołaniem się przez T. L. w piśmie z dnia 13 czerwca 2011 roku, jak również w odwołaniu, na okoliczności złożenia przez jego syna M. L. w dniu [...] maja 2009 roku w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosku o nadanie numeru gospodarstwa rolnego oraz uwzględnienia tego wniosku decyzją z dnia [...] maja 2009 roku, a także nadania w dniu [...] czerwca 2009 roku numeru siedziby stada bydła, organ podniósł, że wniosek o wpis do ewidencji producentów czy też wniosek o nadanie numeru siedziby stada nie jest jednoznaczny ze złożeniem wniosku o przekazanie gospodarstwa w wyniku zawarcia umowy.

W ocenie organu nie zasługiwał także na uwzględnienie argument skarżącego o przekazaniu w dniu 30 grudnia 2009 roku uzyskanych tytułem dopłat środków pieniężnych na konto M. L.. Organ podkreślił, że środki pieniężne z tytułu dopłat wypłacane są wyłącznie na konta wnioskodawców, a dalsze dysponowanie tymi środkami pozostaje poza zakresem działania Agencji.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał decyzję odmawiającą przyznania na rzecz T. L. jednolitej płatności obszarowej za zasadną w świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, skoro wnioskodawca nie był w dniu 31 maja 2009 roku w posiadaniu działek zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Organ wskazał również, że zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 24 ust. 1 ustawy płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz uzupełniająca płatność podstawowa, a także płatność cukrowa przysługują rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Wobec zaś braku podstaw do przyznania ostatnio wymienionej płatności, odmówiono także T. L. przyznania płatności uzupełniających i płatności cukrowej.

Odnosząc się do argumentów przytoczonych w odwołaniu organ zauważył, że wypełniając i podpisując wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 skarżący złożył oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność. Przy tym w sekcji X wniosku zawarte zostało oświadczenie wnioskodawcy, że znane mu są zasady przyznawania płatności, jak również zobowiązanie między innymi do niezwłocznego informowania Agencji na piśmie o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz o każdej zmianie powstałej od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności jeśli zmiana ta dotyczy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Zatem uznać należy, że skarżący zdawał sobie sprawę ze znaczenia prawnego okoliczności przeniesienia posiadania gospodarstwa.

Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, do którego stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z uwagi zaś na ekonomikę postępowań w sprawie przyznania płatności ustawodawca ograniczył stosowanie w tym postępowaniu niektórych zasad przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przeciwieństwie jednak do zasad wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w postępowaniu o przyznanie płatności organ nie ma obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Z uwagi na treść art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku we wskazanym postępowaniu na organie administracji publicznej nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Organ może wezwać stronę lub świadków, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest to obowiązkiem, lecz uprawnieniem organu w sytuacji, kiedy rozstrzygniecie sprawy nie jest możliwe bez dodatkowych wyjaśnień strony. W przedmiotowej sprawie taka konieczność jednakże nie zaistniała, ponieważ rozstrzygniecie zostało wydane w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym między innymi akt notarialny z dnia [...] maja 2009 r. oraz oświadczenie wnioskodawcy.

W postępowaniu o przyznanie płatności ograniczono też zasadę informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). W świetle art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ administracji publicznej udziela stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, na żądanie stron. Także jedynie na żądanie stron organ ma obowiązek zapewnić ich czynny udział w postępowaniu. Przepisu art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy).

Organ odwoławczy zauważył przy tym, że w przedmiotowej sprawie T. L. nie wnosił o udzielenie mu informacji. Nie wnosił też o zapewnienie mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a także o umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Mimo to, przed wydaniem decyzji Kierownik Biura Powiatowego Agencji wysłał do T. L. informację umożliwiającą czynny udział w toczącym się postępowaniu, a w odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z dnia 13 czerwca 2011 r.

Kierując się przedstawionymi względami organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej utrzymanie w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] czerwca 2011 r. i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie.

Skarżący zarzucił naruszenie zaskarżoną decyzją:

1) przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3 ust. 2 pkt 2, 3 i 4, oraz art. 7, 21 i 24 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 roku Nr 170, poz. 1051 ze zm.);

2) przepisów postępowania, tj.: art. 8, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 86 kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że określony w art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego termin posiadania gospodarstwa, warunkujący przyznanie rolnikowi płatności obszarowych do tego gruntu, wiąże się ściśle z zakończeniem prac wiosennych na gruncie. W okolicznościach sprawy, po sporządzeniu aktu notarialnego w dniu [...] maja 2009 r. T. L. nie czynił wprawdzie żadnych nakładów na przedmiotowe grunty, a jego następca prawny złożył wniosek o nadanie numeru gospodarstwa, to jednak skarżący był w ich faktycznym posiadaniu. Wynikało to z konieczności zakończenia określonego cyklu gospodarczego. Pomimo zapisu w umowie, że wydanie gruntu nastąpiło w dniu podpisania aktu, następca prawny T. L. faktyczne władztwo nad gospodarstwem objął po dacie 31 maja 2009 r.

Skarżący zarzucił, że organ nie ustosunkował się do argumentów zawartych w odwołaniu, a odnoszących się do udzielonej przez urzędnika ARiMR w dniu 28 maja 2009 r. błędnej informacji o braku obowiązku nabywcy do złożenia wniosku o płatności i wystarczającym w tym zakresie wniosku o nadanie numeru gospodarstwa. Nadto w związku z podniesionymi okolicznościami organ winien był przeprowadzić dowody z zeznań świadków, przesłuchując w takim charakterze żonę i syna skarżącego oraz urzędnika, który udzielił błędnej informacji. Zdaniem skarżącego z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy zasadnym było także przesłuchanie strony. Organ zaniechał podjęcia wymienionych czynności, naruszając tym samym przepisy art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 86 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Formułowane w niej zarzuty nie podważają argumentacji zaprezentowanej obszernie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyjaśniającej zarówno ustalenia faktyczne, które legły u podstaw rozstrzygnięcia, jak i względy natury prawnej, wynikające z zasad określonych w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 roku Nr 170, poz. 1051 ze zm.).

Mając na względzie, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek wznowienia postępowania, przy czym postanowienie o wznowieniu nie podlega odrębnemu zaskarżeniu, w pierwszym rzędzie wskazać należy, że zachodziła przewidziana przepisem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawa do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku, przyznającą T. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W myśl wskazanego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W stanie faktycznym niniejszej sprawy oczywistym jest, że okoliczności i dowody wskazane przez organ istniały w dniu wydania decyzji, to jest w dniu [...] listopada 2009 roku, a wynika to wprost z dat sporządzenia dokumentów (aktu notarialnego oraz decyzji o przyznaniu skarżącemu emerytury).

Nie budzi także zastrzeżeń Sądu stanowisko organu co do nowości tych okoliczności i dowodów, które nie były znane organowi wydającemu decyzję. Należy podkreślić, że przy wznowieniu postępowania w sytuacji wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie jest istotne, z jakich przyczyn ujawnione nowe okoliczności i dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne, a w szczególności czy nastąpiło to na skutek zaniedbań organu (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów. Istotne jest jedynie czy nastąpiło ujawnienie takich okoliczności, które dla sprawy mają istotne znaczenie, a których nie uznał organ wydający decyzję. Przy tym dowody i fakty nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę muszą stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Musiały więc nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 1984 r., SA/Wr 649/83, ONSA 1984/1/7, analogicznie wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., III SA 1226/97, Lex nr 35503, wyrok NSA w Poznaniu z dnia 16 czerwca 1998 r., I SA/Po 1410/97, LEX nr 60803 i wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 1984 r., SA/Wr 649/83, ONSA 1984/1/7, a także Małgorzata Jaśkowska, Komentarz do art. 145 kodeksu postępowania administracyjnego, System informacji prawnej LEX).

W świetle powyższego dla wystąpienia przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma znaczenia w niniejszej sprawie okoliczność zgłoszenia przez M. L. – syna skarżącego w maju 2009 roku wniosku do Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa o wpis do ewidencji producentów i ewidencji gospodarstw rolnych oraz fakt uwzględnienia tego wniosku decyzją z dnia [...] maja 2009 roku, jak również nadania w dniu [...] czerwca 2009 roku numeru siedziby stada bydła. Wymienione rozstrzygnięcia nie zapadły bowiem w objętym wznowieniem postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2009 roku o przyznaniu płatności na rzecz T. L.. Nadto z materiału dowodowego sprawy wynika jednoznacznie, że wypis aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. obejmującego umowę darowizny gruntów rolnych przez T. i T. małżonków L. na rzecz M. L. oraz decyzja nr [...] przyznająca emeryturę T. L. zostały złożone w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopiero w dniu [...] maja 2010 roku, wraz z wnioskiem M. L. o przyznanie płatności za 2010 rok. Na kopiach wymienionych dokumentów widnieje odcisk datownika ze wskazaną ostatnio datą.

Zatem opisane dowody i wynikające z nich okoliczności nie były znane organowi w dacie wydania pierwotnej decyzji z dnia [...] listopada 2009 roku przyznającej płatności na 2009 rok na rzecz T. L.. Tym samym zachodziły przewidziane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłanki wznowienia postępowania zakończonego wymienioną decyzją ostateczną.

Niewątpliwie bowiem dowody i okoliczności wskazane przez organ w ramach podstawy wznowienia są istotne z punktu widzenia przedmiotu sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku, gdyż dotyczą zasadniczej przesłanki przyznania płatności w postaci posiadania i użytkowania gruntów rolnych.

Art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określa jednoznacznie, że jednolita płatność obszarowa, która zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 24 ustawy warunkuje także pozostałe płatności przyznane skarżącemu decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku, przysługuje rolnikowi na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003.

Treść przepisu nie daje więc jakichkolwiek podstaw do interpretacji w zakresie daty, w której przesłanka posiadania musi być spełniona dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności.

Jednocześnie w pełni prawidłowa jest zaprezentowana przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analiza występującego w art. 7 ust. 1 ustawy pojęcia posiadania, które w świetle ustawy może być zarówno posiadaniem samoistnym, jak i zależnym w rozumieniu art. 336 kodeksu cywilnego, jednakże musi łączyć się z faktycznym użytkowaniem gruntów.

Należy bowiem mieć na uwadze, że rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (...) (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003 r. str. 1) jest osoba (fizyczna lub prawna), która prowadzi działalność rolniczą w znajdującym się na terytorium Wspólnoty gospodarstwie, na które składają się wszystkie jednostki produkcyjne przez tę osobę zarządzane.

W świetle unormowań wspólnotowych, m.in. art. 2 pkt c rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku określającego, że działalność rolnicza oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnie z ochroną środowiska, a także przepisów prawa krajowego, to jest rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 roku w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.), w którym w ramach obowiązku podejmowania określonych działań wymienia się takie czynności jak: uprawę roślin lub ugorowanie gruntów rolnych, koszenie i usuwanie okrywy roślinnej z łąk i pastwisk, stwierdzić należy, że płatności, o których mowa w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przysługują osobie, która niezależnie od tytułu prawnego faktycznie gospodaruje na zadeklarowanej do płatności nieruchomości (działkach) użytkując i utrzymując je w dobrej kulturze zgodnie z normami środowiskowymi.

Zdaniem Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie organy obu instancji właściwie ustaliły, że skarżący nie posiadał, we wskazanym rozumieniu, objętych wnioskiem o płatności gruntów rolnych w dniu 31 maja 2009 roku. W konsekwencji, prawidłowo stosując przepisy art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 24 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku, organ zasadnie stwierdził, że płatności na 2009 rok nie przysługiwały T. L.

Ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji pozostają w logicznym związku z wynikami postępowania dowodowego, w którym wbrew zarzutom skarżącego nie miały miejsca naruszenia przepisów proceduralnych wymienionych w zarzutach skargi. W szczególności organy obu instancji zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, oceniając go według reguły przewidzianej w art. 80 k.p.a.

Z ujawnionych w dniu 17 maja 2010 roku dokumentów w postaci wypisu aktu notarialnego Rep. A Nr A Nr [...] oraz decyzji nr [...] przyznającej emeryturę T.L. wynika bowiem jednoznacznie, że skarżący z dniem zawarcia umowy darowizny, to jest z dniem 15 maja 2009 r. przeniósł zarówno prawo własności, jak i posiadanie zgłoszonych do płatności działek na syna M. L., o czym strony umowy oświadczyły wprost w § 6 aktu. Z tym też dniem skarżący zaprzestał działalności rolniczej, a zatem także rolniczego użytkowania przedmiotowych działek. Stosownie do art. 19 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniach społecznych rolników (t.j. Dz. U. z 2008 roku Nr 50, poz. 291 ze zm.) warunkiem przyznania w 2009 roku emerytury T. L. było zaprzestanie prowadzenia przez niego działalności rolniczej. Pozytywna decyzja o przyznaniu emerytury od dnia 15 maja 2009 roku oznacza więc, że w tym dniu po stronie T. L. wymóg zaprzestania działalności rolniczej był spełniony. Nadto w § 1, na stronie 4 aktu notarialnego darczyńcy T. i T. L. oświadczyli, że zawierają objętą aktem umowę darowizny w celu zaprzestania działalności rolniczej w związku z ubieganiem się przez T. L. o przyznanie wcześniejszej emerytury w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Trafnie także zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu pierwszej instancji, że z powyższymi ustaleniami pozostaje w zgodzie oświadczenie T. L. złożone po wznowieniu postępowania w dniu [...] czerwca 2011 roku. W oświadczeniu tym skarżący przyznał bowiem, że w dniu [...] maja 2009 roku przekazał gospodarstwo rolne M. L. i syn "miał to gospodarstwo", o czym nie wiedział organ rozstrzygający w przedmiocie płatności rolnych.

Ustaleń organów administracji nie podważają skutecznie argumenty podniesione w skardze. Twierdzenia T. L. o faktycznym posiadaniu gruntów rolnych po 15 maja 2009 roku, w tym w dniu 31 maja 2009 roku, nie znajdują jakichkolwiek podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym. Przeciwnie, pozostają w oczywistej sprzeczności z treścią oświadczeń skarżącego zawartych w akcie notarialnym i przyjętych za podstawę przyznania mu wcześniejszej emerytury. Nadto skarżący jedynie ogólnikowo stwierdził, że posiadanie przedmiotowych działek miało wynikać z konieczności zakończenia cyklu gospodarczego. Nie wskazał jednak, jakiego rodzaju prace czy czynności miał wykonywać po 15 maja 2009 roku na gruntach rolnych wchodzących w skład przekazanego gospodarstwa rolnego. Przytoczone twierdzenia skarżącego są tym bardziej niewiarygodne, że skarżący jednocześnie zaznaczył, iż po 15 maja 2009 roku nie dokonywał żadnych nakładów na przedmiotowe działki.

Uznając ustalenia przedstawione w zaskarżonej decyzji za prawidłowe Sąd zważył również, że T. L. w toku postępowania administracyjnego, po jego wznowieniu, nie przedstawiał jakichkolwiek dowodów, które zmierzałyby do podważenia okoliczności wynikających z treści aktu notarialnego z dnia [...] maja 2009 roku oraz decyzji ZUS [...].

W świetle przytoczonego wcześniej uzasadnienia zaskarżonej decyzji bezpodstawny jest zarzut zaniechania odniesienia się przez organ do wskazanej w odwołaniu okoliczności zgłoszenia przez M. L. w dniu [...] maja 2009 roku wniosku o nadanie numeru gospodarstwa (producenta). Organ zasadnie przy tym uznał, że wymieniona okoliczność pozostaje bez wpływu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Za taką oceną przemawiają argumenty przedstawione już wyżej w odniesieniu do kwestii zastosowania w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Podniesiona także w odwołaniu okoliczność udzielenia M. L. przez pracownika Agencji błędnej informacji co do braku po stronie przejmującego gospodarstwo obowiązku złożenia odrębnego wniosku o płatności wbrew intencjom skarżącego nie przemawiała za uwzględnieniem odwołania w poddanym sądowej kontroli postępowaniu administracyjnym. Przedmiotem tego postępowania był wniosek T. L. o przyznanie płatności i ocena czy ten wnioskodawca rzeczywiście spełniał ustawowe przesłanki do przyznania płatności. Natomiast powoływana okoliczność dotyczyłaby kwestii uprawnienia M. L. do uzyskania płatności za 2009 rok, która pozostawała poza zakresem niniejszego postępowania. W konsekwencji chybione były odnoszące się do wskazanej okoliczności zarzuty naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów art. 75 § 1 k.p.a. i art. 86 k.p.a.

Skarżący nietrafnie także zarzucił naruszenie przez organ art. 21 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku, który to przepis potwierdza wynikającą z art. 7 ust. 1 ustawy zasadę, iż rolnik, który przekazał gospodarstwo przed 31 maja nie jest uprawniony do płatności za rok, w którym przekazanie nastąpiło, a może je uzyskać przejmujący, o ile zgłosi stosowny wniosek w ustawowym terminie.

Nadto Sąd zważył, że akcentowana przez skarżącego okoliczność błędnego pouczenia jego syna w dniu 28 maja 2009 roku, o ile istotnie miała miejsce, potwierdzałaby prawidłowość ustalenia przez organ, że po dniu 15 maja 2009 roku, a zatem także w dniu 31 maja 2009 roku to nie T. L. faktycznie użytkował zgłoszone do płatności działki.

Przy tym skarżący ani w odwołaniu, ani też w toku wcześniejszego postępowania, po wydaniu postanowienia o wznowieniu, nie zgłaszał wniosków dowodowych dotyczących omówionych ostatnio okoliczności ani też okoliczności istotnych z punktu widzenia przedmiotu niniejszej sprawy. Natomiast, jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, przepis art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku jednoznacznie przewiduje, że w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, to jest między innymi w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej i płatności cukrowej, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Z uwagi na szczególne uregulowanie art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w niniejszym postępowaniu administracyjnym na organie nie spoczywał przewidziany w art. 77 § 1 obowiązek wyczerpującego zebrania całości materiału dowodowego i w tym celu przeprowadzenia dowodów niezgłoszonych przez stronę. Tym samym niezasadnie zarzucono w skardze naruszenie przez organ administracji art. 77 § 1 k.p.a.

Oczywiście bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szeroko omówił odrębność zawartego w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 roku uregulowania w stosunku do wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu w każdym jego stadium, trafnie wskazując, że art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy przewiduje zapewnienie takiego udziału, ale jedynie na żądanie strony. Jednocześnie, na co również zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, skarżącemu w dniu 6 czerwca 2011 roku doręczono sporządzoną w dniu 3 czerwca 2011 roku informację co do stanu postępowania i możności wypowiedzenia się strony oraz uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego. W odpowiedzi T. L. nadesłał oświadczanie z dnia 13 czerwca 2011 roku. Tak więc organ, z korzyścią dla skarżącego, podjął czynności wykraczające nawet poza określone ustawą obowiązki.

W konsekwencji, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami proceduralnymi, jak i przepisami prawa materialnego. W tej zaś sytuacji nie zasługiwał także na podzielenie zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., stosownie do którego organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Sam fakt, że rozstrzygnięcia wydane w poddanym sądowej kontroli postępowaniu były sprzeczne ze stanowiskiem T. L., wbrew przekonaniu skarżącego takiego naruszenia nie uzasadnia. Ubocznie podkreślić należy, że w treści wniosku inicjującego postępowanie o przyznanie płatności zostały zawarte szczegółowe pouczenia co do konieczności informowania Agencji o wszelkich zmianach, w tym zmianach w zakresie posiadania gospodarstwa rolnego. Na okoliczność tę zwrócił uwagę organ administracji zasadnie wywodząc, że rolnik ubiegający się o płatności winien był w konsekwencji zdawać sobie sprawę z prawnego znaczenia ostatnio wymienionej okoliczności.

Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.