Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1960/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie: NSA Małgorzata Brachel - Ziaja ( spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzję z dnia [...] 2002 r., znak: [...], Wojewoda [...] na podstawie art. 138 par l k.p.a. w związku z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. Nr 46 z 2000 r. poz.543), po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2002 r. znak [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...], stanowiącej część działki nr A w obrębie [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją.

W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, co następuje:

Wnioskiem z dnia [...] 2002 r. A. K. wystąpił o zwrot wywłaszczonej nieruchomości tj działki nr B o pow. [...] m. kw położonej przy ulicy [...] w [...] jako niewykorzystanej na cel, na który została wywłaszczona, podnosząc, iż na działce przejętej pod budownictwa jednorodzinne wybudowano drogę osiedlową od ulicy [...] do osiedla "[...]".

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]2002 r. znak: [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej przedmiotowej nieruchomości położonej w [...], powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Od powyższej decyzji złożył odwołanie p. A. K., w którym obok zarzutów dotyczących procedury ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane na osiedlu "[...]" w [...] podniósł, iż przedmiotowy teren nie został wykorzystany zgodnie z celem wywłaszczenia, gdyż działka nr A została przejęta pod budownictwo mieszkaniowe, podczas gdy urządzono na niej "prowizoryczny dojazd z płyt betonowych na czas budowy".

W postępowaniu odwoławczym ustalono, iż zarządzeniem Nr [...] Naczelnika Miasta [...] z dnia [...]1984 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziale na normatywne działki budowlane w mieście [...] - osiedle "[...]" /Dz. Urzędowy WRN Nr l, poz. 6 z 1984 r.) został ustalony teren przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne, obejmujący działki położone między ulicami [...] i [...] w tym także działkę nr C stanowiącą własność A. K. Zarządzenie to wydane zostało w oparciu o odstępstwo od szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "[...]" w [...] zatwierdzone zarządzeniem Nr [...] Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] 1982 r. /Dz. Urz. WRN w Tarnowie Nr 16, poz.95/, według którego część działki nr C przeznaczona została pod drogę dojazdową do wyznaczonych na sąsiedniej nieruchomości ośmiu działek budowlanych.

Zgodnie z wykazem wywłaszczeniowym z dnia [...] 1983 r. oraz mapa. uzupełniająca, podziału przyjętą do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne - Kartograficznej w [...] Filia w [...] w dniu [...].1984 r. nr ewid. [...] działka nr C uległa podziałowi na działki nr C1 nr B i nr C3, z których działka nr B łącznie z działką nr C9 utworzyły działkę nr A o pow. [...] ha, przeznaczoną pod drogę.

Z zebranego materiału dowodowego a w szczególności z protokołu z oględzin dokonanych w dniu [...] 2002 r. na nieruchomości ustalono, iż działka nr A (w skład której weszła przejęta działka nr B) utwardzona została płytami betonowymi i pełni funkcję drogi dojazdowej, czego odwołujący się nie podważa Działka nr A objęta jest księgą wieczystą nr [...] i stanowi własność Gminy Miasta [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...]1995 r. [...] o komunalizacji gruntu.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli ta stała się zbędna na cel wywłaszczenia. W myśl art. 137 tejże ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, jeżeli w ciągu 7 lat od daty wywłaszczenia nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, bądź też jeżeli decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu utraciła moc, a cel ten nie został zrealizowany.

W niniejszej sprawie nie zachodzą wskazane okoliczności Droga w terenie istnieje, jest utwardzona i wykorzystywana zgodnie z wyznaczoną funkcją. Trafnie zatem organ I instancji uznał, iż w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, wnioskowana do zwrotu nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia i odmówił jej zwrotu.

Podniesione w odwołaniu wszelkie inne zarzuty (dotyczące zgodności projektu podziału z planem przestrzennym czy budowy "kolejnej" drogi osiedlowej) nie dotyczą niniejszego postępowania i nie mogły być rozpatrzone.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i zarzucił że decyzja o wywłaszczeniu została wydana niezgodnie z przepisem art. 23 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nie zawierała bowiem prawidłowej podstawy prawnej a została oparta jedynie na zarządzeniu Naczelnika Miasta [...] nr [...] czego organ odwoławczy nie wziął pod uwagę Ponadto organ ten nie uwzględnił oczywistych niezgodności:

- wywłaszczenia z miejscowym planem szczegółowego zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "[...]" w oparciu o zarządzenie nr [...] Naczelnika Miasta [...]

- wywłaszczenia z odstępstwem od planu zagospodarowania osiedla "[...]" zgodnie z zarządzeniem [...]naczelnika Miasta [...]

a nadto naruszenie przepisów art 136 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami - z dnia 21. 08. 1997 r.

Szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał pierwotnie w sąsiedztwie wschodniej strony działki skarżącego lokalizację żłobka i przedszkola. Dopiero zarządzeniem Nr [...] Naczelnika Miasta [...] z dnia [...]1982 r., wprowadzono odstępstwo od miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "[...]" , która polegała m.in. na wprowadzeniu zabudowy jednorodzinnej lecz załącznik graficzny nie przewidywał drogi przez działkę wywłaszczoną skarżącego.

Na działce nie zrealizowano do chwili obecnej celu wywłaszczenia jakim była budowa jednorodzinna , a wykonano prowizoryczny dojazd z płyt betonowych na czas budowy. Droga ta nie zawsze jest uwzględniania na mapach i wyrysach udostępnianych przez Urząd Miasta w [...] i nie ma ona swojego symbolu jakim powinny odpowiadać oznakowania dróg na planach i mapach.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie argumentując podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę zważył , co następuje;

Zgodnie z przepisem art. 97 par l ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r., i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie .

Skarga nie jest zasadna.

Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa nieruchomość oznaczona dawniej po podziale nr B o pow. [...] m. kw. położona w [...], stanowiąca obecnie część działki ewidencyjnej nr A obr. [...] , (powstałej m.in. z działki ewid. nr B) stanowiła własność skarżącego A. K., a przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach/DZ. U. Nr 27, poz. 192 z póżn. zm./ pod budownictwo jednorodzinne. Mianowicie zarządzeniem Naczelnika Miasta [...] Nr [...] z dnia [...]. 1984 r., w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziale na normatywne działki budowlane w mieście [...]- osiedle "O[...]", został ustalony teren pod budownictwo jednorodzinne obejmujący działki położone miedzy ulicami [...] i [...]. /k. [...]/

Z decyzji ostatecznej z dnia [...]1984 r. adresowanej do A. K. wynika, że po rozpoznaniu jego odwołania (uwzględnionego częściowo) wskazano , że przejęcie działki o pow. [...] m. kw. nastąpiło na cele realizacji drogi dojazdowej do wyznaczonych [...] działek budowlanych/por. k. [...]/.

Decyzją z dnia [...]1984 r. Naczelnik Miasta [...] orzekł o przyznaniu A. K. odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa w trybie powołanej wyżej ustawy "o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach" - przedmiotowa działkę /k. [...]/

Zgodnie zaś z decyzją komunalizacyjną z dnia [...] 1995 r. działka ta obecnie stanowi własność Gminy [...], /k. [...]

Z protokołu spisanego w dniu [...]2002 r. wynika , że na przedmiotowej działce istnieje droga dojazdowa z płyt betonowych do wybudowanych domów jednorodzinnych na terenie objętym ustaleniem terenu budowlanego, o którym mowa w powołanym wyżej zarządzeniu Naczelnika Miasta [...] Nr [...], z dn. [...].84 r.

Na tle powyższych okoliczności trzeba stwierdzić, że stosownie do przepisu art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dn. 21. 08. 1997 r./ Dz. U. Nr 46 z 2000 r. poz. 543 - tekst jedn./przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy mają zastosowanie do nieruchomości przejętych m. in. na podstawie ustawy z dnia 6. 07. 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz. U. Nr 27, poz. 192 z póżn. zm/.

Oznacza to, że nieruchomość przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie powołanej ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego /.../ podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy w przypadku zaistnienia przesłanki jej zbędności na cel, na jaki została wywłaszczona.(tu z mocy prawa przejęta) stosownie do treści art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Bezsporną między stronami jest okoliczność, że przedmiotowa działka została przejęta pod budowę jednorodzinną, jako droga dojazdowa do [...] wydzielonych działek budowlanych pod zabudowę budynkami jednorodzinnymi, a cel przeznaczenia tej działki konkretnie na drogę dojazdową (osiedlową), wynika również z powołanej wyżej decyzji Naczelnika Miasta . [...] z dnia [...] 1984 r. /por. k. [...]/

Droga ta została zrealizowana już w trakcie zabudowy wyznaczonych działek budowlanych i wówczas została utwardzona blokami betonowymi. W takim stanie znajduje się do chwili obecnej i stanowi ona jedyny dojazd do [...] budynków wzniesionych na terenie wskazanym w powołanym zarządzeniu Naczelnika Miasta [...] Nr [...] por. prot. rozprawy na nieruchomości k. [...]/

Stan techniczny tej drogi, a zwłaszcza, że wedle oceny skarżącego została ona tylko prowizorycznie utwardzona betonowymi blokami, nie ma znaczenia wobec faktu bezspornego, że stanowi ona drogę wewnątrz - osiedlową będącą realizacją celu jej przejęcia.

Trafnie zatem organy orzekające w sprawie zwrotowej ustaliły, iż w świetle art. 137 ust. l u. n. g. - zawierającego definicję normatywną (ustawową) zbędności nieruchomości jako przesłanki jej zwrotu, - nie zachodzi w niniejszej sprawie żadna z przesłanek zbędności ocenianej według kryteriów faktycznych i prawno - faktycznych przewidzianych pkt. l i 2 tego przepisu.

Brak zaś przesłanki zbędności nieruchomości stanowi brak podstawowej materialnoprawnej przesłanki zwrotu nieruchomości z art. 136 ust. 3 u .n. g, co skutkuje odmową zwrotu nieruchomości.

Zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości postępowania Naczelnika Miasta [...] w przedmiocie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału w trybie powołanej ustawy z dn. 6.07. 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, a tym samym wadliwości przejęcia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości nie podlegają badaniu w postępowaniu zwrotowym i dlatego mogły odnieść skutku .

W postępowaniu zwrotowym jak powiedziano wyżej mają zastosowanie tylko przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami, na podstawie których organ ma obowiązek zbadać czy zaistniały materialoprawne przesłanki zwrotu nieruchomości objętej tym postępowaniem przewidziane art. 136 w zw. z art. 137 tej ustawy i w tym zakresie ustalenia organu są prawidłowe.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi./Dz. U. Nr 153, poz. 1270zm/