Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 63/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.2 pkt 8 i 9
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art.122, art.124, art. 187 par.1, art. 165 b par.1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 145 par. 1 lit.a i cw zw. z art. 135, art.145 par.3, art. 200 w zw. z art. 205 par.2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2022 r. sprawy ze skargi UAB T. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] kwietnia 2021r. nr [...]; 2. umorzono postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz skarżącego UAB T. w W. kwotę 4 200 (słownie: cztery tysiące dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej: DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno – Skarbowego w B. z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] o nałożeniu na T. w W. kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] maja 2019 r. R., pracownik T. w W., dokonał w rejestrze monitorowania przewozów zgłoszenia, któremu system nadał numer referencyjny [...]. W zgłoszeniu jako przewoźnika wskazano S. a jako przewożony tranzytem przez terytorium Polski towar - susz tytoniowy w ilości 17006,3 kg. Po zakończeniu rejestracji zgłoszenia, wraz z przekazaniem numeru referencyjnego zgłoszenia [...], system wygenerował wezwanie Naczelnika PUCS kierowane do przewoźnika o przedstawienie środka transportu wraz z towarem w Oddziale Celnym w S. celem przeprowadzenia kontroli. Czynność przedstawienia środka transportu wraz z towarem nie została wykonana, co stwierdzono protokołem kontroli nr [...] z [...] lipca 2019 r. W protokole jako przewoźnika wskazano B. i do tego podmiotu protokół został przesłany.

W wyjaśnieniach nadesłanych na wezwanie organu (maile z [...] czerwca i [...] lipca 2019 r.) firma S. wskazała, że wykonała transport ładunku zgodnie z zamówieniem T. nr [...] z [...] maja 2019 r. z Grecji na Litwę do firmy P. oraz dołączyła dokumenty: CMR nr [...] i packing list nr [...]. Poinformowała również, że "(...) deklaracja została złożona przez T. (użytkownik rejestrujący zgłoszenie R.- pracownik T. (...)".

Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. Naczelnik PUCS wszczął wobec T. (dalej: Spółka, ukarany) postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia warunków przewozu towarów za zgłoszeniem nr [...]. Następnie przesłał Spółce protokół kontroli z [...] lipca 2019 r.

W trakcie postępowania podjęto czynności wyjaśniające, w trakcie których:

- uzyskano stanowisko Spółki, która zaprzeczyła aby była przewoźnikiem realizującym przewóz za zgłoszeniem [...], natomiast jako przewoźnika wskazała firmę B. (pismo z [...] stycznia 2021 r.);

- uzyskano stanowisko podmiotu wskazanego w zgłoszeniu jako odbiorca towaru – P. SA w Szwajcarii, który poinformował, że towar objęty zgłoszeniem [...] został dostarczony do magazynu w Kłajpedzie (Litwa), a jego transport został zrealizowany przez firmę T. na zlecenie P. SA, na potwierdzenie czego dołączył wyciąg z systemu zleceń przewozu towarów (pismo z [...] marca 2021 r.);

- postanowieniem z [...] marca 2021 r. dopuszczono jako dowód w sprawie zapytanie do IAS w Z. i odpowiedź tego podmiotu udzieloną w piśmie z [...] grudnia 2020 r., zgodnie z którą osoba zgłaszająca (R.) dokonała 278 zgłoszeń na rzecz różnych podmiotów (nadających, odbierających i przewożących).

Decyzją z [...] kwietnia 2021 r. Naczelnik PUCS nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 20 000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem nr [...] w Oddziale Celnym w S. Zdaniem organu pierwszej instancji, to Spółka zorganizowała przewóz towaru wskazanego w zgłoszeniu, to ona zawarła umowę z podmiotem odbierającym, a zatem to ona była przewoźnikiem w sprawie i ciążyły na niej obowiązki wynikające z ustawy związane z tranzytem towarów "wrażliwych". Spółka jako spedytor była więc odpowiedzialna za podwykonawców, którym zleca przewóz i miała obowiązek tak skonstruować umowy z podwykonawcami, aby wszelkie informacje związane z przewozem były im przekazywane. Naczelnik PUCS z urzędu rozważył możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Stwierdził, że mimo wezwania (pismo z [...] grudnia 2020 r.) Spółka nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji i nie złożyła wniosku o pomoc de minimis, a zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, aby istniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ze względu na ważny interes strony. Wynika to z analizy dostępnych informacji o kondycji finansowej Spółki. Zdaniem Naczelnika PUCS, nie przemawia również za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej ważny interes publiczny – z uwagi na cel aktu prawnego oraz konstrukcję prawną odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy SENT, a także brak wiarygodnych wyjaśnień strony odnośnie niestawiennictwa do kontroli. Według organu, stwierdzone zachowania naruszają podstawowe cele ustawy SENT w zakresie uszczelnienia systemu podatkowego.

Odwołanie złożyła T., która wniosła o uchylenie w całości decyzji Naczelnika PUCS i umorzenie postępowania, bowiem nie posiadała statusu strony w postępowaniu. Wywiodła, że skierowanie do niej decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 859 ze zm.), dalej: ustawa SENT, gdyż bezpodstawnie uznano ją za przewoźnika, którym nie była.

Spółka dwukrotnie uzupełniała odwołanie: przy piśmie z [...] maja 2021 r. przesłała plik stanowiący wiadomość mailową z systemu PUESC kierowaną do firmy B. zawierającą dyrektywę kontrolną - na okoliczność wiedzy przez tę firmę o obowiązku stawienia się do kontroli; przy piśmie z [...] maja 2021 r. przesłała umowę przewozu i wydruk komunikacji mailowej z firmą S. (nieczytelne). W odpowiedzi na wezwanie organu, przesłała fragment tłumaczenia ww. komunikacji na okoliczność powiadomienia przewoźnika o obowiązku stawienia się do kontroli.

Decyzją z [...] listopada 2021 r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w tym podzielił w całości ustalenia faktyczne oraz sformułowaną przez Naczelnika PUCS ocenę prawną. Organ odwoławczy przedstawił zasady i obowiązki związane z wykonywaniem i rejestrowaniem przewozu tzw. towarów wrażliwych, wynikające z ustawy SENT. Wywiódł, że w jego ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje iż przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT na podstawie zgłoszenia [...] z [...] maja 2019 r. była Spółka T., której pracownik dokonał też zgłoszenia. Rolę Spółki jako przewoźnika potwierdził również podmiot odbierający P. S.A. w Szwajcarii w oświadczeniu z [...] marca 2021 r. Zdaniem DIAS, organizatorem przewozu a więc i rzeczywistym przewoźnikiem była Spółka T., mimo że faktyczny przewóz był wykonany za pośrednictwem podwykonawcy - firmy B., która wykonała jedynie usługę przewozu na zlecenie Spółki, na podstawie umowy przewozowej. Organ wskazał, że e-mail z systemu PUESC zawierający numer referencyjny zgłoszenia ([...]) oraz wezwanie do zgłoszenia się do kontroli – został wysłany zarówno na adres mailowy Spółki jak i podwykonawcy.

Mając na uwadze przepisy oraz zgromadzone dowody DIAS stwierdził, że istniały podstawy do nałożenia na Spółkę jako rzeczywistego przewoźnika kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT. To bowiem na Spółce ciążył obowiązek dopilnowania podwykonawcy przewozu - firmy S., aby stawiła się na wezwanie organu do kontroli w wyznaczonym miejscu. Zdaniem DIAS, kwestia wzajemnej odpowiedzialności pomiędzy przewoźnikiem a jego podwykonawcą winna być ewentualnie dochodzona na gruncie prawa cywilnego a nie w przedmiotowym postępowaniu.

Organ odwoławczy podzielił też ocenę Naczelnika PUCS, iż brak jest podstaw aby ze względu na ważny interes strony lub interes publiczny odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Wywiódł, iż sytuacja finansowa Spółki jest dobra, nie istnieje groźba utraty płynności finansowej, brak możliwości regulowania zobowiązań, czy znaczne zadłużenie. Ilość dokonanych przez Spółkę zgłoszeń SENT i przewozów wskazują, iż znane są jej obowiązki wynikające z ustawy SENT. Spółka nie przedstawiła okoliczności uzasadniających odstąpienie od ukarania.

Skargę na decyzję DIAS złożyła do sądu administracyjnego Spółka. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 8 w związku z art. 10a ust. 1, art. 12a ust. 3 ustawy SENT przez wadliwe uznanie, że skarżąca miała w objętym postępowaniem przewozie status przewoźnika i obowiązek stawienia się na kontrolę, mimo że to nie ona faktycznie wykonywała przewóz drogowy objęty kontrolą, gdyż przewoźnikiem faktycznym była firma S. na Litwie; w operacji transportowej skarżąca miała status spedytora, względnie przewoźnika umownego i nie ciążyły na niej obowiązki wynikające z ustawy SENT. Wskazała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 499/20;

- wadliwe zastosowanie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT przez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł oraz art. 22 ust. 2a tej ustawy;

- naruszenie art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.) przez wadliwe uznanie, iż na Spółce ciążył obowiązek poddania się kontroli z art. 12a ust. 3 ustawy SENT i przez to miała status strony w postępowaniu, w sytuacji gdy postępowanie nie dotyczyło praw i obowiązków Spółki, które mogłoby mieć umocowanie w ustawie SENT;

- naruszenie art. 122, 124, 187 § 1 O.p. przez pominięcie dowodów przedstawionych przy piśmie z [...] czerwca 2021 r., tj. okoliczności, iż faktycznemu przewoźnikowi przekazano informację o obowiązku poddania się kontroli, którą to dyspozycję przewoźnik S. zignorował;

- naruszenie art. 26 ust. 5 ustawy SENT w związku z art. 165b § 1 O.p. przez pominięcie, że wszczęcie postępowania podatkowego (o nałożenie kary) nastąpiło po upływie 6 miesięcy od dnia stwierdzonego naruszenia z [...] maja 2019 r., co do którego sporządzono protokół z [...] lipca 2019 r. i przez doręczenie postanowienia z [...] grudnia 2020 r. skierowanego do Spółki po okresie przewidzianym w tym przepisie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał

w całości stanowisko z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu.

Spór w sprawie sprowadzał się do ustalenia, kto był faktycznym przewoźnikiem towaru i na kim ciążyły w sprawie obowiązki związane z przedstawieniem środka transportu wraz z przewozem do kontroli (w związku ze zgłoszeniem [...]), a w konsekwencji, kto za niezrealizowanie tego obowiązku może być ukarany. Zdaniem skarżącej, w spornym przewozie miała ona wyłącznie status spedytora, względnie przewoźnika umownego i nie ciążyły na niej żadne obowiązki wynikające z ustawy SENT, a przewoźnikiem faktycznym była firma S. z siedzibą na Litwie. Zdaniem organów, skarżąca Spółka była rzeczywistym przewoźnikiem i dlatego to ona powinna zostać ukarana na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT za nieprzedstawienie na wezwanie organu środka transportu z towarem objętym zgłoszeniem w Oddziale Celnym w S..

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy SENT, przewoźnik to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów. Stosownie do treści art. 2 pkt 9 ustawy SENT, przewóz towarów to przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. Wskazane przepisy art. 2 pkt 8 i 9 ustawy SENT posiadały identyczne brzmienie zarówno w dacie przewozu, sporządzania protokołu kontroli jak i w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem sądu, definicje te wzajemnie się przenikają co oznacza, że pojęcie przewoźnika nie może zostać prawidłowo wyłożone bez sięgnięcia do definicji przewozu. W tej definicji istotnym elementem jest wskazanie na "przemieszczanie towaru" a więc czynność faktyczną a nie wyłącznie wykonywanie przewozu w wyniku umowy cywilnoprawnej. W konsekwencji, z zestawienia treści przytoczonych definicji ustawowych wywieść należy, że "przewoźnikiem" jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej - faktycznie wykonująca przewóz, nie zaś tylko będąca stroną umowy przewozu.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, które sąd w sprawie niniejszej podziela, dokonując wykładni pojęcia przewoźnika (art. 2 pkt 8 w związku z pkt 9 ustawy SENT) należy odwołać się do celu ustawy o SENT i funkcji kary pieniężnej za naruszenie jej przepisów. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Projektodawca wskazał, że wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą obecnie należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Jak wskazano w projekcie ustawy SENT, dzięki danym z rejestru możliwe będzie dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów oraz łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzony projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada jednak na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki (por. wyrok NSA z 24 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 1893/21 oraz wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 27 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 1086/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei NSA w sprawie II GSK 499/20 (wskazanej przez Spółkę w skardze) wywiódł, iż z prawidłowej wykładni art. 8 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 8 ustawy SENT wynika, że ustawowy zwrot "aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim był zobowiązany do ich zgłoszenia" należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o zakres zgłoszenia, tj. że dane w momencie rozpoczęcia przewozu będą zgodne ze stanem faktycznym, a zatem uwzględniać będą przewoźnika faktycznie wykonującego przewóz towarów, bo to na nim ciąży obowiązek administracyjny i to ten podmiot poddawany jest kontroli, a nie wyłącznie podmiot któremu powierzono przewóz towaru i który wprowadził dane do zgłoszenia.

Z powyższych rozważań wynika zatem, że przewoźnikiem towaru jest ten, kto faktycznie wykonuje przewóz.

Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej przyznać należy rację skarżącej Spółce, iż w spornej operacji transportowej miała ona status spedytora, a przewoźnikiem faktycznym była firma S. z siedzibą na Litwie, która faktycznie wykonywała przewóz drogowy objęty kontrolą. Nie może ujść uwadze, że w zgłoszeniu [...] z [...] maja 2019 r. jako przewoźnika (podmiot faktycznie dokonujący przewozu) wskazano nie skarżącą Spółkę ale właśnie firmę S. Podmiot ten, co wynika z e-maila przesłanego z systemu PUESC, otrzymał również komunikat z numerem referencyjnym SENT i dyrektywą kontrolną (k. 77 akt adm.), co potwierdził organ odwoławczy na s. 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zwraca również uwagę, że protokół z [...] lipca 2019 r. sporządzony na podstawie art. 2 pkt 11 lit. "a" ustawy SENT stwierdzający nieprawidłowość związaną z niestawieniem się przewoźnika do kontroli w Oddziale Celnym, został sporządzony również nie wobec skarżącej Spółki ale firmy S. i do tej ostatniej przesłany. Podobnie list przewozowy CMR (k. 22 akt adm.) wystawiono ze wskazaniem jako przewoźnika firmy S. Z kolei postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia warunków przewozu towarów organ pierwszej instancji postanowieniem z 30 grudnia 2020 r. wszczął wobec T.. Dopiero przy piśmie z [...] stycznia 2021 r. przesłał jej protokół kontroli.

Czynności organu były niekonsekwentne. Wobec innego podmiotu prowadził kontrolę (uznając początkowo, że przewoźnikiem jest firma S.), a wobec innego wszczął i prowadził postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej.

W świetle powyższego nietrafne jest twierdzenie organu, że co prawda w zgłoszeniu jako przewoźnika faktycznego wskazano firmę B. z Litwy, która zespołem pojazdów o nr rej. [...] dokonywała przewozu suszu tytoniowego w ilości 17006,3 kg z Grecji na Litwę, ale rzeczywistym przewoźnikiem w niniejszej sprawie, zgodnie z definicją z art. 2 ust. 8 ustawy SENT, była firma T., co potwierdza oświadczenie P.S.A. w Szwajcarii (podmiotu odbierającego towar) w piśmie z [...] marca

2021 r., na jego zlecenie oraz przedłożony wyciąg z systemu zleceń przewozu towarów. W ocenie sądu, przewoźnikiem towaru w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT, jako podmiot dokonujący faktycznego przemieszczenia był S. a nie organizator operacji transportowej, który jako spedytor (przewoźnik umowny), przemieszczenia w ogóle nie wykonywał. To też na faktycznym przewoźniku towaru ciążył obowiązek administracyjny i to on poddawany był kontroli. Skarżącej Spółce zlecono jedynie przewóz towaru oraz wprowadzenie danych do zgłoszenia, co – w sytuacji zlecenia przez nią wykonania faktycznego przewozu podwykonawcy – powoduje wadliwość przypisania skarżącej odpowiedzialności za naruszenie faktycznego przewoźnika w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT (firmy S. dokonującej przemieszczenia przesyłki).

Powyższej oceny nie mogły zmienić wskazywane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) oraz art. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe, wskazujące na zasady odpowiedzialności określonych podmiotów za przewóz. Abstrahując od tego, że - jak słusznie wskazał pełnomocnik skarżącej - ustawa Prawo przewozowe nie ma zastosowania do umów zawieranych pomiędzy podmiotami litewskimi, to ustawa SENT zawiera własne definicje przewoźnika i przewozu towarów. Nieuprawnionym jest zatem sięganie do innych aktów prawnych celem zdefiniowania tych pojęć. Zasady odpowiedzialności za przewóz czy też powierzony towar nie wpływają na sposób rozumienia pojęcia "przewoźnika" na gruncie ustawy SENT.

Konsekwencją błędu wykładni prawa było niewłaściwe zastosowanie przez organy art. 12a ust. 3 ustawy SENT, zgodnie z którym przewoźnik po otrzymaniu dyrektywy kontrolnej ma obowiązek stawienia się do kontroli oraz art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT przez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł. Natomiast przepis art. 22 ust. 2a tej ustawy, wskazany w skardze jako naruszony, nie miał w sprawie zastosowania, bowiem dotyczy obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych, a naruszeń w tym zakresie organy Spółce nie przypisały.

Nieprawidłowa wykładnia art. 2 pkt 8 ustawy SENT skutkowała naruszeniem przepisów o postępowaniu wyjaśniającym art. 122, art. 124, art. 187 § 1 O.p., którego zakres zawsze wyznaczają przepisy prawa materialnego (w sprawie – wykładnia pojęcia "przewoźnika"). Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nieprawidłowo przypisano skarżącej Spółce obowiązki wynikające z ustawy SENT, co doprowadziło do błędnego uznania jej za stronę postępowania. Tym samym zasadne okazały się zarzuty skargi naruszenia art. 133 § 2 O.p.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 26 ust. 5 ustawy SENT w związku z art. 165b § 1 O.p. należy wskazać, że pełnomocnik skarżącej podczas rozprawy w dniu 8 marca 2022 r. oświadczył, że podnosi zarzut przedawnienia pomocniczo. W ocenie sądu, z uwagi na błędne określenie przedmiotu postępowania, zarzut ten nie ma istotnego znaczenia w sprawie. Należy jedynie odnotować, że zarówno na poziomie sądów wojewódzkich jak i NSA ujawniły się rozbieżności odnośnie odpowiedniego stosowania przepisu art. 165b § 1 O.p. w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy SENT dotyczącym nałożenia kary pieniężnej za naruszenia opisane ustawą (vide np. wyroki w sprawach II GSK 1265/21, II GSK 2186/21 i II GSK 2179/21 wykluczające odpowiednie stosowanie przepisu art. 165b § 1 O.p. jako przepis stosowany wyłącznie do kontroli podatkowej w wyniku której ujawniono nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości; a także wyroki w sprawach II GSK 1123/21, II GSK 1126/21, II GSK 1957/21 – w których zaprezentowano stanowisko odmienne).

Sąd, wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w związku z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 5 O.p.

W przedmiotowej sprawie nie zaistniała sytuacja, w której organ w treści decyzji ewidentnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania. Błędna interpretacja przepisów prawa materialnego spowodowała niewłaściwe ustalenie przez organ faktycznego przewoźnika towaru i skierowanie do niego decyzji, co uzasadniało uchylenie wydanych decyzji a nie stwierdzenie ich nieważności. Wada z art. 247 § 1 pkt 5 O.p. musi tkwić w samej decyzji a nie w przeprowadzonym postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r., poz. 329), dalej: P.p.s.a., sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji.

Jednocześnie sąd stwierdził, że brak jest podstaw do kontynuowania

postępowania administracyjnego, gdyż wystąpiła przesłanka jego umorzenia na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. Przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 208 O.p. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017). Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co występuje w rozpatrywanej sprawie. Jeżeli postępowanie toczyło się wobec niewłaściwego podmiotu, tj. wobec T., to nie jest możliwe dalsze jego prowadzenie. Dlatego podlega umorzeniu.

Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie o zasądzeniu od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego (art. 200 w związku

z art. 205 § 2 P.p.s.a.). Na ich wysokość składa się wpis od skargi w kwocie 600 zł oraz opłata za czynności radcy prawnego obliczona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "a" w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) w kwocie 3 600 zł.