Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 385/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-09-12 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Przyznano skarżącemu prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata.
Powołane przepisy: article: art. 161  par. 1  pkt 3,  art. 239  par. 1  pkt 1  lit. e,  art. 245  par. 1,2,3,  art. 246  par. 1  pkt 2,  art. 258  par. 1 i  par. 2  pkt 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek postanawia 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata; 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W sprawie, A.B. skarżący do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu swojego żądania podał, że jego trzyosobowe gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzi nieletni syn, utrzymuje się z wynagrodzenia z umowy o pracę żony skarżącego w kwocie 1.930 zł. Do swoich stałych wydatków zaliczył wnioskodawca kwotę 430 zł z tytułu czynszu, kwotę 450 zł tytułem opłat eksploatacyjnych, kwotę 150 zł na wykup leków i koszty leczenia , kwotę 150 zł na zakup artykułów higienicznych oraz kwotę 800 zł na wyżywienie.

Z akt sprawy w tym za z akt administracyjnych wynika, ponad dane zawarte w uzasadnieniu wniosku, że w roku 2017 żona skarżącego uzyskała dochód w kwocie 32.740,43 zł, natomiast skarżący nie osiąga żadnego dochodu.

W sprawie zważono, co następuje.

Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu).

Stosownie do brzmienia art. 239 § 1 pkt 1) lit. e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

W sprawie, przedmiotem skargi wnioskodawcy jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek, która stanowi działanie organu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, wskazaną w powołanym przepisie art. 239 § 1 pkt 1) lit. e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie ma zatem z mocy ustawy (podkreślenie referendarza sądowego) obowiązku uiszczania w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Dlatego postępowanie dotyczące jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w określonym na formularzu wniosku zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowe, i w konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) w zw. z art. 258 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, umorzyć.

Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w punkcie 2. postanowienia.

Rozpoznaniu podlegał zatem wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez budżet Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona skarżąca - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku strony skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawie wykazane zostało bowiem, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa skarżącego, tj. pozostawanie bez pracy, oraz sytuacja materialna gospodarstwa domowego skarżącego, wynikająca z wysokości uzyskiwanych dochodów oraz braku majątku podlegającego spieniężeniu świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego (zastępstwa procesowego) i przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w punkcie 1. sentencji.