Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3097/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I[...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 95/19 w sprawie ze skargi I[...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra I[...] w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2019 r., I SAB/Wa 95/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I[...]na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra I[...] w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy: stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra I[...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1); umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (pkt 2); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3); obciążył M[...] obowiązkiem zwrotu skarżącej kosztów postępowania sądowego (pkt 4).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła I[...] zaskarżając wyrok w zakresie oddalenie skargi (pkt 3 wyroku) i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1. rażące naruszenie art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 8 § 1, art. 12 § 1 i art. 35 § 3 k.p.a. przez uznanie, że wieloletnie przewlekanie postępowania przez organ, sprzeczne z ustawą – nie powoduje żadnej odpowiedzialności organu, a w szczególności nie stanowi podstawy do obciążenia organu zadośćuczynieniem pieniężnym na rzecz skarżącej;

2. naruszenie art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 8 § 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosku o przyznanie skarżącej sumy pieniężnej, mimo stwierdzonej rażącej przewlekłości postępowania i utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym na korzyść skarżących;

3. naruszenie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 k.p.c. polegające na sprzeczności zebranego w sprawie materiału dowodowego z treścią zaskarżonego orzeczenia, gdyż – mimo ustalenia przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa – Sąd I instancji nie dokonał oceny całej dokumentacji sprawy i nie rozważył okoliczności, iż rażące naruszenie prawa w tej sprawie od 10 lat, nosi znamiona systematycznego działania, które – jak można zasadnie przyjąć – uniemożliwi uzyskanie innej decyzji kończącej sprawę, jak jej umorzenie;

4. naruszenie art. 153 w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji okoliczności dwukrotnego prawomocnego stwierdzenia rażącego naruszenia przez organ przepisów k.p.a. powodujących przewlekłość postępowania w tej samej sprawie – świadczącej o tym, że nie tylko monity skarżącej, ale także orzeczenia sądów nie powodują zmiany postępowania organu, co uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej;

5. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na niedokonaniu analizy całej dokumentacji w aspekcie funkcji prewencyjnej oraz kompensacyjnej, tj. oceny negatywnych skutków rażącej przewlekłości, a także utraty zaufania jednostki do Państwa i autorytetu władzy – co jest nie do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawa;

6. naruszenie art. 45 § 1 i art. 77 § 1 Konstytucji RP w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz art. 5 k.c. polegające na pozbawieniu skarżącej zadośćuczynienia mimo bezskutecznego, ponad 10 letniego rozpoznawania sprawy oraz stwierdzenia rażącej przewlekłości i notorycznego naruszania przez organ przepisów k.p.a., a także konstytucyjnych praw skarżącej i zasad współżycia społecznego.

Ponadto skarżąca – w związku z brakiem przesłanek ustawowych i wyłonienia się istotnego zagadnienia prawnego – wniosła o rozpatrzenie kwestii: Czy odmowa przyznania stronie od organu jakiejkolwiek sumy pieniężnej, wnioskowanej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uzasadniona w przypadku bezskutecznego i niekompetentnego prowadzenia przez okres ponad 10 lat postępowania administracyjnego, ze stwierdzonym notorycznym naruszaniem przepisów k.p.a., skutkującym kumulatywnie w tej samej sprawie stwierdzeniem nieważności decyzji oraz dwukrotnym stwierdzeniem przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa.

Mając na uwadze wskazane powyżej zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie pkt 3 zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi w maksymalnej wysokości określonej w art. 149 § 2 p.p.s.a., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.

Na wstępie należy zauważyć, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.), który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Regulacja ta nie przewiduje konieczności uzyskania zgody strony na rozpoznanie sprawy w powyższym trybie.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Ocenę zarzutów kasacyjnych wypada rozpocząć od konstatacji, iż przedmiotem skargi kasacyjnej pozostaje kwestia odmowy przyznania skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Skarżąca inicjując postępowanie przed Sądem I instancji domagała się w powyższym zakresie przyznania kwoty równej pięciomiesięcznemu przeciętnemu wynagrodzeniu ustalonemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za 2018 r. Ograniczając rozważania do powyższej kwestii wypada zauważyć, iż obowiązek sądu administracyjnego w zakresie zastosowania środków prawnych wskazanych w art. 149 § 2 p.p.s.a. był wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który konsekwentnie uznawał, iż statuowane ww. przepisem środki dyscyplinująco-represyjne mają charakter dodatkowy wobec rozstrzygnięcia w kwestii bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania i winny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., II GSK 127/20; wyrok NSA z dnia 12 maja 2021 r., III OSK 927/21 www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jak trafnie dostrzega autorka kasacji przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie wskazuje kryteriów zastosowania, tak grzywny jak i sumy pieniężnej. W takiej sytuacji w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że wyboru środka dyscyplinującego wskazanego w tym przepisie dokonuje sąd administracyjny dysponując swobodą zbliżoną do uprawnienia dyskrecjonalnego. Z tego też powodu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ocena prawidłowości zastosowanego środka dyscyplinującego polega istotnemu ograniczeniu (vide: wyrok NSA z dnia 26 lutego 2021 r., II OSK 2943/20; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., II OSK 3140/20; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., III OSK 2948/21 www.orzecznia.nsa.gov.pl ).

Brzmienie art. 149 § 2 p.p.s.a. wskazuje, iż przyznanie sumy pieniężnej zależy od uznania sądu i może nastąpić zarówno z urzędu jak i na wniosek strony. Nadto przepis ten nie formułuje jakichkolwiek kryteriów jego zastosowania, a sam fakt stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, nawet z rażącym naruszeniem prawa, nie przesądza o konieczności przyznania sumy pieniężnej. W takiej sytuacji kontrola w postępowaniu kasacyjnym środka dodatkowego polega przede wszystkim na ocenie zachowania ustawowych granic jego stosowania i zbadaniu czy rozstrzygniecie o zastosowaniu bądź odmowie zastosowania określonego środka oparte zostało na obiektywnych kryteriach wynikających z celu funkcjonowania w systemie prawa normy art. 149 § 2 p.p.s.a. Przy czym uznanie sądowe, którym kieruje się sąd rozstrzygający kwestię środków dodatkowych cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy. Opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego sędziego (vide: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., III OSK 2948/21, www.orzecznia.nsa.gov.pl ). Jeżeli zatem w okolicznościach niniejszej sprawy, aktualnych dla oceny przez Sąd I instancji kwestii przewlekłego prowadzenia postępowania, przyczyną niedziałania organu była śmierć uczestnika postępowania – R[...], którą organ wadliwie pominął kontynuując rozpoznawanie sprawy, to nie można za dowolny uznać wniosku tegoż Sądu o braku uzasadnionej obawy, że bez nałożenia środka dodatkowego organ nadal nie załatwi sprawy. Z okoliczności sprawy wynika, iż organ winien ponieść odpowiedzialność za to, że przez 4 lata po uzyskaniu informacji o śmierci strony postępowania nie zawiesił postępowania i nie podjął działań dla jego dalszego prowadzenia z udziałem następców prawych osoby zmarłej. Jednak to obiektywna przeszkoda w postaci śmierci uczestnika postępowania uniemożliwiła podjęcie czynności w toku postępowania i jego zakończenie. Okoliczność ta wyraźnie została przez Sąd I instancji przywołana dla uzasadnienia odmowy zastosowania wnioskowanego środka dodatkowego. W świetle poczynionych powyżej uwag, brak jest dostatecznych powodów dla podważania tegoż stanowiska Sądu I instancji na gruncie dyspozycji art. 149 § 2 p.p.s.a. Z kolei przepis art. 8 § 2 k.p.a., który autorka kasacji także przywołała jako naruszony, przez to, że odnosi się do organu administracji, który winien nie odstępować od utrwalonej praktyki orzeczniczej, nie mógł wyznaczać wzorca kontrolnego dla oceny działań Sądu I instancji

Zgodnie przyjmuje się, iż suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny i stanowi swoistą zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, ale jednocześnie, podobnie jak grzywna, spełnia funkcję prewencyjną oraz represyjną mając na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania (vide: M.Jagielska, J.Jagielski, M.Grzywacz, R.Stankiewicz, [w:] R.Hauser, M.Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2017, s. 636; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., III OSK 2948/21; wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., II GSK 127/20, www.orzecznia.nsa.gov.pl ). Suma pieniężna ma jednak charakteru zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo naprawienia poniesionej szkody w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, co może nastąpić w trybie art. 4171 § 3 k.c. po uzyskaniu prejudykatu co do stwierdzenia przewlekłości postępowania administracyjnego. W postępowaniu przed sądem administracyjnym ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego co do zaistniałej szkody czy doznanej krzywdy (vide: wyrok NSA z dnia 6 lipca 2021 r., I OSK 259/19, www.orzecznia.nsa.gov.pl ), stąd argumentacja skargi kasacyjnej odwołująca się do negatywnych przeżyć i poniesionych strat nie może być należycie uwzględniona w toku niniejszej sprawy ale jednocześnie nie podważa ona prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe uwagi nie pozwalają potwierdzić zasadności zarzutu naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a.

Z okoliczności sprawy wynika, iż Sąd I instancji w niniejszym postępowaniu badał kwestię przewlekłości postępowania w okresie od dnia powzięcia przez organ informacji o śmierci strony, tj. od dnia otrzymania zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji z dnia 14 stycznia 2015 r. od zmarłego R[...]. Dało to asumpt do stwierdzenia, iż od dnia powzięcia przez organ owej wiadomości do daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania (19 lutego 2019 r.), organ prowadził przewlekle postępowanie, a przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zakres powyższego rozstrzygnięcia wynikał z okoliczności przywołanych w skardze, a nadto uwzględniał podniesiony przez skarżącą fakt wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 19 stycznia 2015 r., I SAB/Wa 590/14, którym stwierdzono już rażącą przewlekłość w prowadzeniu niniejszego postępowania przez Ministra I[...]. Tym samym przedmiotem oceny zaskarżonym wyrokiem były okoliczności, które nastąpiły już po wydaniu ww. wyroku z dnia 19 stycznia 2015 r. Odnosząc się w takiej sytuacji do zarzutu nieuwzględnienia rzeczywistej długości postępowania należy dostrzec, iż w toku dotychczasowego postępowania nie został zakwestionowany zakres podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku, w szczególności nie podniesiono w tej kwestii skutecznego zarzutu w skardze kasacyjnej. Za taki nie może bowiem zostać uznany zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego. Zarzut ten został bowiem postawiony nieadekwatnie do okoliczności sprawy. W tej kwestii należy zauważyć, iż co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady wyjątek statuuje art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuszczając dowód uzupełniający z dokumentów. Z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika jednak aby przed Sądem I instancji prowadzone było dowodowe postępowanie uzupełniające w trybie ww. regulacji, a w konsekwencji Sąd I instancji nie miał sposobności oceny przeprowadzonych dowodów stosując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Stąd zarzut kasacyjny naruszenia art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego nie może zostać uwzględniony.

Powyższe uwagi petryfikują podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku, co nie pozwala aktualnie oceny jego prawidłowości dokonywać w oparciu o okoliczności pochodzące sprzed daty powzięcia przez organ informacji o śmierci R[...]– uczestnika postępowania. Krytyczna ocena zachowania organu w powyższym okresie została uwzględniona przez Sąd I instancji, na co wskazuje niekwestionowane rozstrzygnięcie o przewlekłości mającej charakter rażącego naruszenia prawa. Jakkolwiek zatem organ dopuścił się w powyższym okresie naruszenia art. 8 § 1, art. 12 § 1 i art. 35 § 3 k.p.a., to powyższe okoliczności zostały należycie uwzględnione w zaskarżonym wyroku, a jednocześnie pozostają one bez wpływu na ocenę poprawność zastosowania przez Sąd I instancji przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a.

W świetle poczynionych powyżej uwag i przy uwzględnieniu charakteru uprawnienia sądu do stosowania środków dodatkowych w trybie art. 149 § 2 k.p.a., nie można potwierdzić zasadności zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozstrzyga bowiem w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny stanu przewlekłego prowadzenia postępowania nawet wówczas, gdy w skardze określony zarzut nie został podniesiony. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (vide: wyrok NSA z dnia 27 lipca 2004 r., OSK 628/04, www.orzecznia.nsa.gov.pl ). W sytuacji gdy autorka kasacji w ramach tegoż zarzutu nie wskazuje na pominięcie przez Sąd I instancji faktów istotnych w sprawie, przez co rozstrzygniecie kwestii zastosowania środków dodatkowych mogło mieć charakter dowolny, a jedynie wskazuje na odmienne wartościowanie określonych okoliczności od dokonanego w motywach zaskarżonego wyroku, to powyższe nie stanowi o naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a.

Nie jest także trafnie postawiony zarzut naruszenia art. 153 w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a. Nie budzi wątpliwości, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie i musi pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (vide: wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r., II OSK 2562/10, ONSA WSA 2013/1/8). Z kolei wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy w celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia określonych wadliwości (vide: A.Kabat [w:] B.Dauter, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, uwagi do art. 153). Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy należy zauważyć, iż autorka skargi kasacyjnej nie wskazuje orzeczenia sądowego, w którego motywach zawarta została wiążąca w niniejszej sprawie ocena prawna lub wskazania do dalszego postępowania, wyrażone na gruncie przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a. Okoliczność, iż w toku dotychczasowego postępowania zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2015 r., I SAB/Wa 590/14, którym po raz pierwszy stwierdzono rażącą przewlekłość Ministra Infrastruktury i Rozwoju w prowadzeniu niniejszego postępowania, nie oznacza, iż wyrok ten sam w sobie determinuje ocenę prawną i sposób zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a. w kolejnych postępowaniach. Tym samym zarzut naruszenia art. 153 w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a. uznać należy za niezasadny.

Jak już była o tym mowa środek dodatkowy w postaci przyznania stronie sumy pieniężnej nie ma charakteru zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo odszkodowania za poniesioną szkodę. Te bowiem moją odmiennych charakter i wynikają z przepisów Kodeksu cywilnego. Ich przyznanie, z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy, może nastąpić w trybie art. 4171 § 3 k.c. po uzyskaniu prejudykatu w zakresie stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego. Prejudykat taki strona uzyskała. Prawo strony do sumy pieniężnej na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a., jak już była o tym mowa, nie zostało uzależnione od spełnienia innych przesłanek niż stwierdzenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, a jednocześnie sąd administracyjny sumę pieniężną "może" przyznać. Odmowa jej przyznania podjęta w ramach uznania sądowego, uwzględniająca ramy prawne tej instytucji i wartościująca okoliczności sprawy, tak z uwagi na represyjną jak i kompensacyjną funkcję przyznawanej od organu sumy pieniędzy, nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Nie jest także przeszkodą dla wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publiczne. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem kasacyjnym naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. Z kolei zasady współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 k.c. nie stanowią w toku postępowania sądowoadministracyjnego wzorca kontrolnego (vide: wyrok NSA z dnia 5 lutego 2020 r., I OSK 1122/19; wyrok NSA z dnia 16 października 2020 r., I FSK 1610/18, www.orzecznia.nsa.gov.pl ), a jednocześnie Sąd I instancji zasad tych nie uwzględnił przy ocenie okoliczności niniejszej sprawy. To bezzasadnym czyni zarzut kasacyjny podniesiony w tym zakresie.

Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Uzasadnienie wyroku sporządzono stosownie do art. 193 zdanie 2 p.p.s.a. z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji przepis ten wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a., zawężając je do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.