Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 908/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 46
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 136 ust. 3, 47 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek -Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2017 r.nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.S. jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wnioskiem z dnia 10 marca 2015 r. H.S., J.M. oraz J.S. wystąpili do Prezydenta Miasta R. o zwrot nieruchomości położonych w R. w obr. 209 R. – Z., oznaczonych jako działki nr 1080/2 i nr 1081/2.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Wojewoda P. wyłączył Prezydenta Miasta R. od prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonych w obr. 209 R.— Z.e oznaczonych jako działki nr 1080/2 i nr 1081/2 stanowiących własność Gminy Miasto R. i wskazał jako organ właściwy do jej rozpatrzenia Starostę R.

Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Starosta R. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Decyzja ta została decyzją Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] wyeliminowana z obrotu prawnego

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Starosta R. decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonych w obr. 209 R. – Z. oznaczonych jako działki nr 1080/2 i nr 1081/2 stanowiących własność Gminy Miasto R.

Starosta R. stwierdził, iż nabycie przez Gminę Miasto R. działki obecnie oznaczonej jako nr 1081/2 poł. w obrębie 209 R.-Z. nastąpiło z przeznaczeniem jej do zasobów gruntowych gminy i pozostawało bez związku z jej przeznaczeniem pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne osiedle "[...]". Ponadto zdaniem organu I instancji w przeprowadzonym w latach 2006-2010 postępowaniu administracyjnym w sposób bezsporny ustalono, iż zawnioskowana do zwrotu działka nr 1080/2 poł. w obr. 209 R. — Z., nie została wywłaszczona, ani nabyta na rzecz Skarbu Państwa w formie umowy cywilnej, dającej możliwość dochodzenia roszczeń w trybie art. 136 ust. 3 w związku z art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, ze zm., dalej "u.g.n."). Decyzją ostateczną rozstrzygającą kwestie zwrotu działki nr 1080/2 poł. w obrębie 209 R.- Z. jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] uchylająca decyzję Starosty R. z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] i umarzająca postępowanie w sprawie jej zwrotu.

Nie zgadzając się z decyzją Starosty R. z dnia [...] marca 2017 r. odwołanie do Wojewody P. wniósł J.S. Odwołujący się zarzucił decyzji organu I instancji błędy formalne i merytoryczne tj. błędną interpretację przepisów prawa materialnego, nie ustalenie szczegółowego przeznaczenia działki nr 215/2 (obecnie nr 1081/2) w dniu jej nabycia.

Opisaną na wstępie decyzją działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. dalej "k.p.a.") w związku z art. 9a u.g.n. Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty R. z dnia [...] marca 2017 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że nieruchomość oznaczona jako działka nr 1080/2 poł. w obr. 209 R.— Z. (w chwili przejęcia oznaczona jąko działka nr 214/2 poł. w obr. 205) została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 1987 r. znak: [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, wydanej w trybie art. 12 ust. 1, 3 i 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985 r. Wydzielona na jej podstawie m.in. działka nr 214/2, przeznaczona pod drogę, przeszła na własność Państwa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się prawomocna. Takie odjęcie własności nie mieści się w żadnej z kategorii nieruchomości podlegających zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach rozdziału 6 działu III u.g.n. Nie można bowiem przyjąć, że przejęcie tej działki przez Skarb Państwa nastąpiło w drodze wywłaszczenia, tj. w przymusowego odjęcia własności nieruchomości dotychczasowemu właścicielowi. Jak ustalił Starosta R. wnioskiem z dnia 13 października 2005 r. spadkobiercy T.S. tj. H.S., J.M., oraz J.S. wystąpili o zwrot działek nr 214/2 i 216/18 poł. w R. w obr. 205. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] Starosta R. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obr. 209 R.- Z. oznaczonej obecnie m. in. jako działka nr 1080/2, z kolei Wojewoda P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty R. oraz orzekł o umorzeniu postępowania. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 804/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na ww. decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2009 r. W świetle powyższych okoliczności organ I instancji prawidłowo uznał, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie rozstrzygniętej już ostateczną decyzją w zakresie zwrotu nieruchomości przejętej z mocy prawa na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami o wywłaszczaniu nieruchomości, i zasadnie orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1080/2 poł. w obr. 209 R. — Z..

Z kolei nieruchomość oznaczona jako działka nr 1081/2 poł. w obr. 209 R.- Z. (dawna działka nr 215/2), została aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1995 r. Rep.A. [...] nabyta na rzecz Gminy Miasta R. w trybie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. 1991 r. Dz.U. nr 3, poz. 127).

Treść aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1995 r. Rep.A. [...] nie precyzuje jednak celu nabycia nieruchomości. Jak ustalił organ I instancji, działka nr 215/2 została nabyta do zasobu gruntów Gminy Miasto R., a wynika to m.in. z zalegającego w aktach sprawy protokołu z dnia [...] listopada 1995r. spisanego pomiędzy T.S. a Zarządem Miasta R.

Ponownie rozpatrując sprawę Starosta R. wystąpił o udostępnienie akt archiwalnych do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w R. dotyczących nabycia przez Gminę Miasto R. nieruchomości stanowiących własność T.S. oraz dot. skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego osiedla "[...]". Po przeanalizowaniu otrzymanych dokumentów Starosta R. stwierdził, iż nabycie w 1995 roku przez Gminę Miasto R. działki nr 215/2 (obecnie działka nr 1081/2 poł. w obr. 209 R.- Z.) nastąpiło z przeznaczeniem jej do zasobów gruntowych gminy i pozostawało bez związku z jej przeznaczeniem pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne osiedle "[...]".

Trafnie stwierdził organ I instancji, że nabycie działek nr 214/2 i 215/2 przez Gminę Miasto R. nastąpiło na podstawie dwóch różnych dokumentów i w różnych, odległych od siebie datach (decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z dnia [...] listopada 1987 r. i akt notarialny z dnia [...] listopada 1995 r.). Starosta R. prawidłowo uznał, iż nabycia działki nr 215/2 nie można traktować jako nabycia tzw. "resztówki" o której mowa w art. 47 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, gdyż nabycie resztówki winno nastąpić w trybie przepisów wywłaszczeniowych ww. ustawy wraz z częścią nieruchomości przeznaczonej na realizację celu publicznego uzasadniającego wywłaszczenie, a nie do zasobu - jak wynika to z aktu notarialnego z 1995 r. umowy sprzedaży. Nabycie nieruchomości do zasobów gruntowych nie mieściło się w katalogu celów publicznych wymienionych w art. 46 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jak również nie jest celem publicznym w świetle obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W art. 136 ust. 3 u.g.n. ustawodawca dopuścił możliwość zwrotu nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Przepis ten ma zastosowanie wprost do nieruchomości, których prawo własności zostało odjęte na podstawie ustawy wywłaszczeniowej obowiązującej w danym czasie. Nadto, u.g.n. przewiduje w art. 216, że przepisy rozdziału 6 działu III dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy na podstawie przepisów wymienionych w tym artykule. Zgodnie z aktualnym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeśli nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa albo gminę w drodze umowy cywilnoprawnej, w związku z realizacją celu publicznego, to objęta jest hipotezą normy prawnej art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. W świetle powyższego podstawowym zagadnieniem, które wystąpiło jest ocena charakteru umowy sprzedaży nieruchomości, zawartej w formie aktu notarialnego. Ocena ta sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy powyższa umowa spełniała wymagania przewidziane w art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., a zatem, czy została zawarta w związku z zamiarem wywłaszczenia nieruchomości w celu przeznaczenia terenu na cel publiczny i czy w stosunku do nabytych na jej podstawie nieruchomości może być skierowane żądanie o ich zwrot.

Analiza zebranych dokumentów w sprawie prowadzi do wniosku, iż w przedmiotowym przypadku nie mamy do czynienia z wywłaszczeniem, wobec tego nie można dokonać zwrotu przedmiotowej nieruchomości na podstawie u.g.n. Zdaniem organu odwoławczego Starosta R. w trakcie postępowania prawidłowo uznał, iż art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż mamy tu do czynienia z dobrowolnym zbyciem nieruchomości na podstawie aktu notarialnego.

Potwierdzeniem faktu, iż przedmiotowe zbycie nie miało charakteru wywłaszczenia jest wniosek T.S. z dnia [...] września 1995 r., zalegający w aktach mniejszej sprawy, w którym to T.S. zwraca się do Wydziału Architektury i Geodezji Urzędu Miasta R. z prośbą o wykupienie m.in. działki nr 215/2. Przedmiotowy wniosek jednoznacznie wskazuje, iż pomiędzy T.S. a Gminą Miasta R. doszło do zawarcia umowy cywilnoprawnej sprzedaży nieruchomości a strony w formie umowy ukształtowały stosunek cywilnoprawny na zasadzie równorzędności podmiotów. Konstrukcja prawna instytucji wywłaszczenia opiera się na przymusowym pozbawieniu albo ograniczeniu prawa własności, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Polega ona zatem na ograniczeniu uprawnień właściciela dotyczących posiadania, korzystania oraz rozporządzania nieruchomością. W przedmiotowej sprawie nie doszło do takiej sytuacji, ponieważ były właściciel nieruchomości dobrowolnie chciał sprzedać nieruchomość, dlatego wystąpił z wnioskiem o jej wykup.

Kolejnym dowodem potwierdzającym dobrowolne zbycie przedmiotowej nieruchomości jest ugoda spisana w dniu [...] listopada 1995 r. w Wydziale Architektury i Geodezji Urzędu Miasta R. w sprawie wypłaty odszkodowania za składniki majątkowe znajdujące m.in. na działce nr 215/2.

W przypadku gdy nie doszło do wywłaszczenia, organ administracji nie ma obowiązku badać czy cel nabycia został zrealizowany, w szczególności czy został zrealizowany w terminach podanych w art. 137 u.g.n.

Brak możliwości zastosowania u.g.n. do notarialnej umowy sprzedaży nieruchomości skutkuje brakiem roszczenia, które mogłoby być uwzględnione w drodze postępowania administracyjnego. Tym samym postępowanie takie jest bezprzedmiotowe, dlatego organ I instancji prawidłowo orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w obr. 209 R. – Z. oznaczonej jako działka nr 1081/2 stanowiącej własność Gminy Miasto R.

Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu strony, że zaskarżona decyzja nie zawiera oznaczenia organu wydającego decyzję. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy określone w art. 107 k.p.a. w tym oznaczenie organu administracji publicznej oraz podpis osoby organ reprezentującej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J.S. zarzucił błędną interpretację przepisów prawa materialnego, poprzez zatwierdzenie stanowiska Starosty, że działka 215/2 obr. 205 nie została nabyta na cel wywłaszczeniowy. Działka ta została wydzielona pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne osiedle "[...]" , a Urząd Miasta wystąpił z ofertą wywłaszczeniową, w której określił cel wywłaszczeniowy, a która to oferta została odrzucona. To, że T.S. wystąpił w końcu do urzędu o wykupienie działki oraz zapłatę za inne przejęte nieruchomości, spowodowane było niemożnością korzystania z nieruchomości objętej podziałem i miało na celu przymuszenie urzędu do zakończenia sprawy prowadzonej ponad 7 lat. Okoliczność ta przemawia również za uznaniem, że skoro za wywłaszczenie działki 1080/2 pod drogę zapłaciła Gmina aktem notarialnym w 1995 r. to działka została nabyta na rzecz gminy, co w obecnym stanie prawnym obliguje organ do rozpoznania sprawy w świetle obowiązujących przepisów, a nie powoływanie się na rei iudicata.

Pomimo wytycznych Wojewody P. organ I instancji nie ustalił szczegółowego przeznaczenia działki 215/2 w dniu jej nabycia. Organy błędnie stwierdziły, że działkę nabyto bez związku z objęciem jej skoncentrowanym budownictwem jednorodzinnym pomimo to, że była nim objęta oraz z uwagi na fakt wypłacenia tym aktem także odszkodowania za grunty wywłaszczone pod drogę, co wskazuje na związek z wywłaszczeniem. Nie ustaliły też, czy w księgach wieczystych wpisano ostrzeżenie o objęciu działki podziałem wywłaszczeniowym.

Ponadto Wojewoda nie ustosunkował się do zarzutu uchybienia przez Starostę treści art. 107 k.p.a. albowiem decyzja Starosty nie zawiera oznaczenia organu a pieczęć urzędową.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymująca mocy decyzję Starosty R. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie zwrotu nieruchomości położonych w R. obr. 209 R. – Z. oznaczonych jako działki nr 1080/2 o pow. 0, 0102 ha oraz nr 1081/2 o pow. 0, 031 ha stanowiące własność Gminy Miasto R. wobec stwierdzenia, że w zakresie działki nr 1080/2 sprawa została rozstrzygnięta decyzją ostateczną, natomiast co do działki nr 1081/2 została dobrowolnie zbyta przez skarżącego na rzecz Gminy Miasto R. nie w celu wywłaszczenia.

Takie stanowisko organów orzekających w sprawie jest zdaniem Sądu słuszne i zasługuje na pełną akceptację, a zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Umorzenie postępowania administracyjnego wymaga uprzedniego ustalenia, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, przy czym ustaleń tych organ winien dokonać zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a w szczególności zobowiązują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona może nastąpić dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji winno odzwierciedlać wyniki postępowania dowodowego. Po myśli art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne powinno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. W ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie przepisy te zastosowały i ustaliły stan faktyczny w sposób należyty, co skutkowało prawidłowym zastosowaniem art. 105 § 1 k.p.a. i umorzeniem postępowania administracyjnego.

W art. 136 ust. 3 u.g.n. ustawodawca dopuścił możliwość zwrotu nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Przepis ten ma zastosowanie wprost do nieruchomości, których prawo własności zostało odjęte na podstawie ustawy wywłaszczeniowej obowiązującej w danym czasie. Ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje w art. 216, że przepisy rozdziału 6 działu III dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy na podstawie przepisów wymienionych w tym przepisie.

Z prawidłowo dokonanych ustaleń organów orzekających w sprawie jednoznacznie wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr 1080/2 poł. w obr. 209 R.— Z. (w chwili przejęcia oznaczona jako działka nr 214/2 poł. w obr. 205) została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 1987 r. znak: [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, wydanej w trybie art. 12 ust. 1, 3 i 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985 r. Wydzielona na jej podstawie m.in. działka nr 214/2, przeznaczona pod drogę, przeszła na własność Państwa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się prawomocna. Takie odjęcie własności nie mieści się w żadnej z kategorii nieruchomości podlegających zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie można bowiem przyjąć, że przejęcie tej działki przez Skarb Państwa nastąpiło w drodze wywłaszczenia, tj. w przymusowego odjęcia własności nieruchomości dotychczasowemu właścicielowi. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] Starosta R. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obr. 209 R. – Z. oznaczonej obecnie m. in. jako działka nr 1080/2, z kolei Wojewoda P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty R. oraz orzekł o umorzeniu postępowania. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009r. Sygn. akt II SA/Rz 804/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na ww. decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 11 sierpnia 2009 r. W świetle powyższych okoliczności organy prawidłowo uznały, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie rozstrzygniętej już ostateczną decyzją w zakresie zwrotu nieruchomości przejętej z mocy prawa na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, i zasadnie orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1080/2 poł. w obr. 209 R. — Z.

Z kolei nieruchomość oznaczona jako działka nr 1081/2 poł. w obr. 209 R. — Z. (dawna działka nr 215/2), została aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1995 r. Rep.A. [...] nabyta na rzecz Gminy Miasta R. w trybie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. 1991 r. Dz.U. nr 3, poz. 127).

W świetle dyspozycji art. 216 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie noweli z dnia 28 listopada 2003 r. nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy zawartej podczas procedury wywłaszczeniowej prowadzonej na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie stanowiło podstawy do żądania zwrotu nieruchomości, w oparciu o odpowiednio stosowane przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. Sytuacja zmieniła się z dniem 22 września 2004 r., na mocy art. 1 pkt 141 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), ponieważ w art. 216 dotychczasową treść oznaczono jako ust. 1 i dodano ust. 2 w brzmieniu: "2. Przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie: 1/ art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz.U. Nr 35, poz. 240 oraz z 1957 r. Nr 39, poz. 172), 2/ art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952, Nr 4, poz. 311), 3/ ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.)". Przepis art. 216 ust. 2 nie może być poddany wykładni w oderwaniu od wyników interpretacji pojęć użytych w przepisie art. 216, w brzmieniu sprzed nowelizacji, czyli w obecnym przepisie art. 216 ust. 1. Oznacza to, że należy w pierwszej kolejności ustalić, czy umowa cywilnoprawna jako forma nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa spełnia cechy "nabycia" nieruchomości w świetle art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. Hipotezą art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. nie są objęte więc te sytuacje prawne i faktyczne nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości, w których umowa cywilnoprawna zawarta została bez żadnego związku z celem wywłaszczenia nieruchomości na określony cel publiczny. Byłaby to bowiem umowa zawarta wyłącznie w okresie obowiązywania ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości lecz nie na jej podstawie. Treść aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1995 r. Rep.A. [...] nie precyzuje celu nabycia nieruchomości. Jak ustalił organ I instancji, działka nr 215/2 została nabyta do zasobu gruntów Gminy Miasto R., a nie z przeznaczeniem jej do zasobów gruntowych gminy i pozostawało bez związku z jej przeznaczeniem pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne osiedle "[...]", co wynika m.in. z zalegającego w aktach sprawy protokołu z dnia [...] listopada 1995r. spisanego pomiędzy T.S. a Zarządem Miasta R., akt archiwalnych dotyczących nabycia przez Gminę Miasto R. nieruchomości stanowiących własność T.S. oraz dot. skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego osiedla "[...]. Strony umowy znajdowały się na równorzędnych pozycjach jak przy zawieraniu typowych umów cywilnoprawnych. Wola byłego właściciela nie była ukształtowana perspektywą wywłaszczenia, a strona sprzedająca nie była pozbawiona możliwości wyboru kontrahenta oraz negocjacji ceny. Potwierdzeniem faktu, iż przedmiotowe zbycie nie miało charakteru wywłaszczenia jest jednak przede wszystkim wniosek T.S. z dnia [...] września 1995 r., zalegający w aktach mniejszej sprawy, w którym to T.S. zwrócił się do Wydziału Architektury i Geodezji Urzędu Miasta R. z prośbą o wykupienie m.in. działki nr 215/2 oraz ugoda spisana w dniu [...] listopada 1995 r. w Wydziale Architektury i Geodezji Urzędu Miasta R. w sprawie wypłaty odszkodowania za składniki majątkowe znajdujące m.in. na działce nr 215/2.

Rację przyznać należy organom, ze w świetle ustalonych okoliczności nabycie działek nr 214/2 i 215/2 przez Gminę Miasto R. nastąpiło na podstawie dwóch różnych dokumentów i w różnych, odległych od siebie datach (decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z dnia [...] listopada 1987 r. i akt notarialny z dnia [..] listopada 1995 r.). Nabycia działki nr 215/2 nie można traktować jako nabycia tzw. "resztówki" o której mowa w art. 47 ust. 3 u.g.n., gdyż nabycie resztówki winno nastąpić w trybie przepisów wywłaszczeniowych ww. ustawy wraz z częścią nieruchomości przeznaczonej na realizację celu publicznego uzasadniającego wywłaszczenie, a nie do zasobu - jak wynika to z aktu notarialnego z 1995 r. umowy sprzedaży. Nabycie nieruchomości do zasobów gruntowych nie mieściło się w katalogu celów publicznych wymienionych w art. 46 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jak również nie jest celem publicznym w świetle obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to, że Skarb Państwa nie nabył przedmiotowej nieruchomości na podstawie cyt. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w świetle dyspozycji art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji i skargę oddalił.