Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 297/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, ust. 4; art. 92b, art. 92c ust. 1, ust. 2, art. 93 ust. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 25 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 14 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Anna Wojtowicz-Hess po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 758/12 w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. H. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/.Łd 758/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę S. H. (dalej: strona, skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe "P." w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Ł. nałożył na S. H. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. W toku kontroli obejmującej okres od dnia 31 marca 2010 r. do 30 marca 2011 r. organ administracji stwierdził uchybienia związane z przestrzeganiem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm., dalej: "u.t.d.") dotyczące m.in. czasu pracy kierowców, skracania dziennego czasu odpoczynku, braku wykresówek kierowcy W. M., nieprawidłowego oznaczania wykresówek.

Powołaną wyżej decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: GITD), po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, iż zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 8.900 zł z tytułu naruszenia Ip. 5.3 załącznika nr 3 do u,.t.d.; w wysokości 3.100 zł z tytułu naruszenia lp. 5.1. załącznika nr 3 do u.t.d.; w wysokości 3.150 zł z tytułu naruszenia lp. 5.6 załącznika do u.t.d; w wysokości 1.700 zł z tytułu naruszenia lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d.; w wysokości 600 zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.6 pkt 4 i pkt 5 załącznika nr 3 do u.t.d; w wysokości 300 zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.; w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

W ocenie organu bezspornym był fakt skracania przez kierowców dziennych okresów odpoczynku, fakt przekraczania przez kierowców dziennych okresów prowadzenia pojazdu, przekroczenie przez kierowców maksymalnego okresu prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym, fakt okazania wykresówek, na których nie zawarto wszystkich wymaganych wpisów, fakt okazania wykresówek na których nie zawarto wszystkich wymaganych wpisów, fakt okazania wykresówki niezawierającej wszystkich danych odnośnie aktywności kierowcy; fakt nieuzasadnionego używania przez kierowcę dwóch tarcz w ciągu tego samego 24 - godzinnego okresu rozliczeniowego. Ponadto na rewersach okazanych wykresówek nie zawarto adnotacji, o których mowa w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z dnia 11 kwietnia 2006, str. 1), zwane dalej "rozporządzenie nr 561/2006".

Organ odwoławczy wskazał, że zasadnym było również nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 21.500 zł z tytułu naruszenia Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. W wyniku kontroli stwierdzono m.in. nieokazanie wykresówek kierowcy W. M. za dni 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30.04.2010 r., l, 2, 3, 4, 5, 6, 25, 26, 27, 28, 29, 30.05.2010 r., 5, 6, 7, 8, 9, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26.06.2010 r., tj. łącznie 43 dni, co stanowi naruszenie art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21), dalej zwane: "rozporządzenie nr 3821/85". Organ odwoławczy wskazał, że w trakcie prowadzonej kontroli jak i wszczętego postępowania administracyjnego strona wielokrotnie wyjaśniała, iż nie była w stanie okazać tarcz kierowcy za wyżej opisane dni, gdyż kierowca W. M. po zakończeniu przewozu nie zwrócił wykresówek przedsiębiorcy. Kierowca nie rozliczył się także z powyższych dokumentów w chwili rozwiązania stosunku pracy. Ponadto skarżący złożył doniesienie do prokuratury o popełnieniu przestępstwa polegającego na ukrywaniu dokumentów. Jednakże w trakcie prowadzonego przez policję postępowania W. M. zeznał, iż zdawał wykresówki w siedzibie firmy w miejscowości G. w Niemczech. W związku z powyższym dochodzenie zostało umorzone. Biorąc pod uwagę powyższe GITD wyjaśnił, że skarżący podczas kontroli okazał wykresówki W. M. datowane na 28/29, 29/30, 30/31.03.2010 r., 31.03/01.04.2010 r., 1/2,2,3,3/4,4/5,5/6,6/7,7/8,8, 10/11, 12/13, 13, 13/14, 14/15, 15/16, 16.04.2010 r., 31.05.2010 r., 31.05/1.06.2010 r., 2/3, 3, 4, 10/11, 11/12, 12/13, 13/14, 14.06.2010 r. Stąd też bezpodstawny był argument podnoszony przez przedsiębiorcę, iż nie mógł on wyegzekwować od kierowcy wydania tarcz tachografu. Organ zauważył, że jak wynika z dokumentów okazanych przez stronę, W. M. zatrudniony był w przedsiębiorstwie do dnia 26 czerwca 2010 r. Z kolei ostatnia okazana tarcza datowana jest na dzień 14 czerwca 2010 r. Stąd wniosek, iż przedsiębiorca miał możliwość pobrania od kierowcy brakujących wykresówek lub też wystawienia zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu.

Reasumując GITD stwierdził, że zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy. Co więcej, to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 r. Powyższe oznacza, iż to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek, zorganizowania przewozów drogowych w taki sposób, aby kierowcy mieli możliwość odbierania dziennych okresów odpoczynku w odpowiednim miejscu, bez konieczności dokonywania rozładunku czy też przestawiania pojazdu w trakcie odbierania odpoczynku. Organ odwoławczy zważył, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 92b i 92c u.t.d. ponieważ strona nie przedstawiła dowodów na zapewnienie właściwej organizacji pracy i dyscypliny pracy, prawidłowych zasad wynagradzania bądź dowodów wskazujących, że popełnione naruszenia były skutkiem okoliczności niemożliwych do przewidzenia, na które skarżąca nie miała wpływu.

Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). W działaniu organu administracji WSA nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania do jego oceny przepisów prawa.

Sąd I instancji wskazał, że z przepisów art. 92a ust 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. wynika, że przedsiębiorca będący podmiotem wykonującym przewozy drogowe, jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa przez kierowcę jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia (kierowca) lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Sąd wskazał, że na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek wykazania, iż dołożył należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Domniemanie to może być obalone i ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. spoczywa na osobie, która wiąże z tym korzyści czyli na przedsiębiorcy.

W ocenie Sądu I instancji przedsiębiorca nie wzruszył wskazanego domniemania. Analiza dokonanych przez organy wykresówek zatrudnionych w prowadzonym przez skarżącego przedsiębiorstwie pozwoliła na ocenę, co do braku spełnienia warunków wynikających z treści art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Przedsiębiorca nie okazał bowiem wykresówek, organ był zatem zobowiązany do stwierdzenia naruszenia. Przyjęcie odmiennego stanowiska powodowałoby bowiem, że instalacja urządzeń rejestrujących i obowiązek przestrzegania, jak i dokumentowania czasu pracy kierowców przy pomocy wykresówek nie spełniałaby swojej funkcji.

Odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej dotyczących świadomych działań kierowcy W. M. na szkodę przedsiębiorcy to WSA wskazał, że nie znalazły one potwierdzenia w materiale dowodowym. Z treści postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. sygn. akt [...] wynika, że postępowanie w sprawie ukrywania dokumentów w postaci zapisanych tarcz tachograficznych stanowiących własność przedsiębiorstwa skarżącego na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. zostało umorzone. W przedmiotowym postępowaniu, w ocenie WSA, strona nie zwolniła się z ciążącej na niej odpowiedzialności i zasadnie obciążono ją karą pieniężną.

Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które zwalniałyby ją z odpowiedzialności za naruszenie prawa przez kierowców. Strona powinna podjąć takie działania, które zdyscyplinowałyby pracowników wykonujących pracę na jej rzecz. Winna zatem tak zorganizować pracę kierowców, aby nie dochodziło do naruszenia prawa w zakresie czasu odpoczynku. Strona powinna podjąć działania kontrolne i nadzorcze wobec zatrudnionych kierowców. Zdaniem Sądu przedsiębiorca nie dołożył należytej staranności w organizowaniu pracy kierowców.

Sąd I instancji nie stwierdził zatem naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), bowiem przeprowadzone postępowanie było zgodne z zasadami wynikającymi z treści Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy zebrały materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji administracyjnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. H. Na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, za postępowanie przed Sądem obu instancji.

Wnoszący skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 92c ust. 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie świadczył, iż w zaistniałym stanie faktycznym, spełnione zostały przesłanki określone treścią naruszonej normy, albowiem okoliczności sprawy i dowody bezspornie wskazywały, iż podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;

2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu, przejawiającym się w oddaleniu przez WSA skargi na decyzję organu w sytuacji gdy decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została wydana z istotnym naruszeniem art. 93 ust. 7 u.t.d. uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organy Inspekcji Transportu Drogowego stanu faktycznego w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu podlega oddaleniu.

Podnieść należy, że zgodnie z przepisem art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na dwóch podstawach, to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie stanowią niezbędne elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.). Sporządzenie skargi kasacyjnej zgodnie z powyższymi wymogami ma istotne znaczenie w świetle regulacji zawartej w art. 183 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą Naczelny Sąd Administracyjny jest podstawami skargi kasacyjnej związany, gdyż rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Podzielić należy pogląd wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze, w tym konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym miał uchybić Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. np.: postanowienie NSA z dnia 3 kwietnia 2012 r., II GSK 498/12).

Odnosząc się do zgłoszonych zarzutów, to zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 93 ust. 7 u.t.d., podnosił nieuchylenie przez Sąd I instancji decyzji GITD, mimo że w trakcie jej wydawania, jak i decyzji wcześniejszej doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności polegającego na błędnym ustaleniu stanu faktycznego.

Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego wskazywał na niezastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d., mimo że z zebranego materiału dowodowego wynikało, że wystąpiły przesłanki w nim określone, zwalniające skarżącego od odpowiedzialności.

Oba zarzuty dotyczą tego samego aspektu: zebrania i oceny materiału dowodowego w kontekście przesłanek wyłączających odpowiedzialność i ewentualnego zastosowania tych uregulowań.

Przede wszystkim należy zauważyć, że GITD w swojej decyzji nie zastosował art. 93 ust. 7 u.t.d., a odwołał się do art. 92b i art. 92c u.t.d. W dacie wydawania decyzji przez GITD – 11 czerwca 2012 r. art. 93 ust. 7 miał brzmienie: "Do kar pieniężnych przewidzianych niniejszą ustawą nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).". Zostało ono nadane tej jednostce redakcyjnej przez art. 1 pkt 18 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454 z późn. zm., dalej: "ustawa zmieniająca"), która z mocy jej art. 11 weszła w życie w dniu 1 stycznia 2012 r.

Ponadto przepisy ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, z mocy art. 10 ustawy zmieniającej, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie.

Zatem GITD, jak i wcześniej organ I instancji prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie przepisy ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu rozstrzygnięć.

Przesłanki zwalniające podmiot wykonujący przewozy z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, od dnia 1 stycznia 2012 r. zostały określone w art. 92b i art. 92c u.t.d. na mocy art. 1 pkt 17 ustawy zmieniającej w brzmieniu:

"Art. 92b. 1. Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

2. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.

Art. 92c. 1 Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

2. Przepisy ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ.".

Mimo wprowadzenia powyższych uregulowań, nie uległa zmianie zasada dowodzenia okoliczności zwalniających od odpowiedzialności przewoźnika. Ciężar dowodu nadal spoczywa na podmiocie wykonującym przewozy, co wynika ze sformułowania art. 92b i art. 92c u.t.d., jak i art. 92a ust. 1 u.t.d., który wprowadza zasadę, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

Do uregulowań art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2012 r. odwołał się Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, dokonując oceny decyzji GITD. Jednakże to naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy. Przesłanki zwalniające podmiot wykonujący przewozy z odpowiedzialności ujęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. w art. 92a ust. 4 u.t.d. (postępowania administracyjnego...nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia) oraz w art. 93 ust. 7 zdanie pierwsze u.t.d. (przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć). Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. został bowiem tak skonstruowany, że obejmuje przesłanki dotąd ujęte w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d.

Zatem oceniając decyzję GITD pod kątem okoliczności z art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. w brzmieniu sprzed dnia 1 stycznia 2012 r. czynił to z uwzględnieniem przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., na które powoływał się GITD w swoim rozstrzygnięciu.

Natomiast nie można postawić zarzutu istotnego naruszenia art. 93 ust. 7 u.t.d. organowi odwoławczemu, gdyż ten przepis nie stanowił w ogóle podstawy rozstrzygania przez GITD.

Skarżący w skardze kasacyjnej nie określił, której jednostki redakcyjnej z art. 92c ust. 1 u.t.d. jego zarzut dotyczy, ale ze sformułowania zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynikało, że chodzi właśnie o pkt 1.

Natomiast nie podniósł skarżący zarzutu naruszenia art. 92b u.t.d., który także określa przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz, a który to przepis nie był przedmiotem rozważań WSA. Należy w takiej sytuacji mieć na uwadze powołaną wyżej zasadę wynikającą z art. 183 § 1 p.p.s.a. związania sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej.

Przechodząc do oceny zaskarżonego wyroku w zakresie postawionych zarzutów w skardze kasacyjnej, nie można podzielić stanowiska kasatora. Jak słusznie zauważył WSA na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek wykazania, że wystąpiły okoliczności zwalniające go z odpowiedzialności. Ponadto Sąd ten prawidłowo przyjął za GITD, że nieposiadanie i nieokazanie w czasie kontroli przez przedsiębiorcę 43 wykresówek kierowcy W. M., za okres od 17 kwietnia 2010 r. do 26 czerwca 2010r., nie mogło zostać ocenione w kategoriach okoliczności wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy, nawet gdyby kierowca (jak twierdził skarżący) nie oddał tych dokumentów.

Jak również prawidłowo rozważył Sąd I instancji, oceniając decyzję GITD, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006. Przedsiębiorstwo transportowe także wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006). Istotne znaczenie dla interpretacji pojęcia właściwej organizacji i dyscypliny pracy ma również art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. z późn. zm.), według którego przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Ponadto według art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 z późn. zm.) pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie zapisów na wykresówkach. Natomiast w myśl ust. 2 tego artykułu ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca: udostępnia kierowcy na jego wniosek (pkt 1), przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego (pkt 2), por. wyroki NSA z dnia 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10, z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl.

Zatem w świetle powyższych uregulowań, WSA, jak i wcześniej GITD prawidłowo przyjęły, że obowiązkiem skarżącego było okazanie wykresówek podczas kontroli w jego przedsiębiorstwie. Argumentacja skarżącego, że wykresówki nie zostały zwrócone przez kierowcę nie mogła uwolnić go od odpowiedzialności, bo tylko świadczyła o złej organizacji pracy, zwłaszcza że kilkanaście wykresówek z tego samego okresu tego samego kierowcy przedsiębiorca posiadał. Nie wyjaśnił natomiast skarżący, dlaczego część wykresówek posiadał, a części – nie. Ponadto skarżący podjął działania mające na celu odzyskanie wykresówek od W. M. dopiero w dniu 17 marca 2011 r. (pismo skarżącego do kierowcy, k. – 158 akt adm.), gdy został poinformowany przez organ Inspekcji Transportu Drogowego w dniu 7 marca 2011 r. o zamiarze przeprowadzenia kontroli (zawiadomienie, k. -18 – 21 akt adm.). O zamiarze przeprowadzenia kontroli przedsiębiorca był już powiadamiany w październiku 2010 r., ale wtedy na jego wniosek zmieniono ten termin (k. – 2-4, 16 akt adm.). W okresie między zawiadomieniami o kontroli nie podjął czynności odzyskania wykresówek od W. M. Podobnie i dalsze działania: zawiadomienie organów ścigania o niezwróceniu przez W. M. wykresówek zostało dokonane w trakcie kontroli, a ustalanie w niemieckiej siedzibie firmy, czy kierowca oddał w tym miejscu wykresówki, nastąpiło już po kontroli skarżącego. Okoliczności nie miały wpływu na zwolnienie skarżącego z odpowiedzialności, jak prawidłowo przyjął WSA i GITD.

Skarżący zaś nie udowodnił innych okoliczności, które wyłączałyby jego odpowiedzialność.

Zatem WSA i GITD dokonały prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, także w zakresie ewentualnego zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności. W konsekwencji doszły do prawidłowego wniosku, że nie było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Z powyższych względów skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw na mocy art. 184 p.p.s.a. należało oddalić.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a.