Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1354/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 2 i par. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 59 par. 1, art. 18
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Jacek Kaute, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi W. sp. j. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (Naczelnik, Organ pierwszej instancji, Organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku W. [...] J. G. Spółka jawna z siedzibą w W. (Skarżąca, Strona, Spółka) na podstawie własnych tytułów wykonawczych:

1. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za styczeń, maj i czerwiec 2007 r.,

2. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r.,

3. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za okres od lipca do października 2007 r.,

4. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za okres od września do listopada 2008 r.,

5. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za okres od maja do sierpnia 2008 r.,

6. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2008 r.,

7. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r.,

8. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za maj 2010 r.,

9. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r.,

10. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za lipiec 2010 r.,

11. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 r.,

12. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za wrzesień 2010 r.

13. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za październik 2010 r.

14. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za listopad 2010 r.

15. [...] obejmujący należności w podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r.

- w łącznej kwocie należności głównej 2.523.118 zł.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik zastosował szereg czynności egzekucyjnych w tym m.in. zawiadomieniami nr [...] i nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w oparciu m.in. o tytuły wykonawcze nr [...], nr [...] i nr [...], dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużników zajętej wierzytelności, tj. w Banku Z. [...] S.A. (obecnie S. [...] S.A.) i w R. [...] S.A. Przedmiotowe zawiadomienia zostały doręczone Spółce wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych w dniu [...] listopada 2012 r., dłużnicy zajętej wierzytelności również otrzymali ww. zajęcia w dniu 6 listopada 2012 r.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w związku z wnioskiem Spółki, zwolnił z egzekucji rachunek bankowy prowadzony przez Bank Z. [...] S.A. Zaś R. [...] S.A. w odpowiedzi na zajęcie nr [...] przy piśmie z dnia 30 stycznia 2013 r. wskazał, że przyjmuje do realizacji przedmiotowe zajęcie.

Następnie Organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w R. [...] S.A. Ww. zawiadomienie zostało doręczone Spółce wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych w dniu 4 lutego 2013 r., dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał przedmiotowe zajęcie w dniu [...] stycznia 2013 r.

Natomiast w dniu 20 kwietnia 2016 r. Naczelnik zawiadomieniem nr [...] w oparciu o tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...], dokonał zajęcia rachunku bankowego w W. Banku Spółdzielczym. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanej Spółce wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych w dniu 26 kwietnia 2016 r., dłużnik zajętej wierzytelności również otrzymał ww. zajęcie w dniu [...] kwietnia 2016 r. W odpowiedzi na powyższe zajęcie Bank pismem z dnia 29 kwietnia 2016 r. zawiadomił organ egzekucyjny, że prowadzi rachunek dla firmy W. [...] J. G. Spółka jawna, jednakże na rachunku Spółki brak jest środków na realizację zajęcia.

W dniu 20 marca 2017 r. organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] i zawiadomieniem nr [...] na podstawie ww. tytułów wykonawczych obejmujących należności w podatku od towarów i usług za 2010 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużników zajętej wierzytelności, tj. w C.[...] Sp. z o.o. oraz w Zakładzie I. [...] S.C. Ww. zawiadomienia zostały doręczone Spółce w dniu 27 marca 2017 r., dłużnicy zajętej wierzytelności otrzymali przedmiotowe zajęcia w dniu 23 marca 2017 r. Zaś przy pismach odpowiednio z dnia 27 marca 2017 r. i z dnia 31 marca 2017 r. poinformowali organ egzekucyjny o uznaniu zajętej wierzytelności.

Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Izbie Administracji Skarbowej w W. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone Spółce w dniu 31 maja 2017 r., dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał ww. zajęcie w dniu 26 maja 2017 r. W wyniku realizacji ww. zajęcia dłużnik zajętej wierzytelności przekazał na poczet dochodzonych zaległości kwotę 757 zł.

W dniu 28 kwietnia 2020 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęło pismo W. [...] J. G. Sp. j. z dnia 20 kwietnia 2020 r., reprezentowanej przez doradcę podatkowego P. W., w którym Pełnomocnik Strony wniósł o umorzenie postępowań egzekucyjnych wynikających z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. (Organ drugiej instancji, Dyrektor, Organ odwoławczy) określających zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy: styczeń - grudzień 2007 r., styczeń - grudzień 2008 r. i styczeń - grudzień 2010 r. Uzasadniając żądanie umorzenia ww. należności. Pełnomocnik Spółki wskazał, iż uległy one przedawnieniu.

Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2020 r., którym:

- odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do należności w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 roku, od stycznia do grudnia 2008 roku oraz od maja do grudnia 2010 roku,

- umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do należności w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2010 roku.

Pełnomocnik Spółki, pismem opatrzonym datą 20 kwietnia 2020 r., nadanym za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 13 października 2020 r. (w terminie) wniósł zażalenie na ww. postanowienie w części odmawiającej umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do należności w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 roku, od stycznia do grudnia 2008 r. oraz od maja do grudnia 2010 roku.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. nr [...] z dnia [...] października 2020 roku.

W uzasadnieniu Dyrektor, odnosząc się do podnoszonej przez Pełnomocnika zobowiązanej Spółki kwestii przedawnienia egzekwowanego obowiązku, po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w pełni podzielił stanowisko organu egzekucyjnego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, że obowiązek wynikający z tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], i [...] z dnia [...] października 2012 r. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, maj-październik, grudzień 2007 r., przedawniłby się z dniem 31 grudnia 2012 r., a za grudzień 2007 r. z dniem 31 grudnia 2013 r., gdyby nie to, że w dniu:

1. 6 listopada 2012 r. organ egzekucyjny doręczył zobowiązanej Spółce, jak i dłużnikom zajętej wierzytelności, tj. Bankowi Z. [...] S.A. (obecnie S. [...] S.A.) i R. [...] S.A. zawiadomienia nr [...] i nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w oparciu m.in. o tytuły wykonawcze nr: [...], [...] i [...], o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. W tym dniu zostało bowiem dokonane skuteczne zajęcie wierzytelności, które przerwało bieg terminu przedawnienia i termin ten zaczął biec od nowa od dnia 6 listopada 2012 r. i przedawniłoby się z dniem 6 listopada 2017 r., gdyby nie to. że w dniu:

2. 26 maja 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Izbie Administracji Skarbowej w W. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone Spółce w dniu 31 maja 2017 r. Zatem w dniu 26 maja 2017 r. zostało dokonane skuteczne zajęcie innej wierzytelności, które przerwało bieg terminu przedawnienia i termin ten zaczął biec od nowa od dnia 26 maja 2017 r.

Oznacza to, że obowiązek objęty tytułami wykonawczymi nr [...]. nr [...]. i nr [...] z dnia [...] października 2012 r. jest wymagalny do dnia 26 maja 2022 r., o ile nie nastąpi kolejne przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Dyrektor przywołał również wskazaną przez organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu przesłankę zawieszenia biegu terminu przedawnienia, która wystąpiła w przedmiotowej sprawie z mocy art. 70 § 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej także "O.p.") w związku z wniesieniem przez Spółkę w dniu 19 listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję dotyczącą przedmiotowego zobowiązania. Odpis orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności (podtrzymujące zaskarżoną decyzję) wpłynął do Organu pierwszej instancji w dniu 26 września 2019 r. - art. 70 § 7 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Wobec powyższego, z uwagi na wniesioną do Sądu skargę, bieg terminu przedawnienia pozostawał zawieszony również od dnia 19 listopada 2015 r. do dnia 26 września 2019 roku.

Ponadto Dyrektor zauważył, iż Naczelnik w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił Stronie, że bieg terminu przedawnienia został również zawieszony na podstawie art. 70 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa z uwagi na zawarcie układu ratalnej spłaty przedmiotowych zaległości. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie tej przesłanki nadal trwa ponieważ zaległości objęte są układem ratalnym, którego termin zakończenia określono na dzień 28 stycznia 2022 roku.

Następnie Dyrektor wskazał, że obowiązek wynikający z tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące styczeń-grudzień 2008 r. przedawniłby się z dniem 31 grudnia 2013 r., a za grudzień 2007 r. z dniem 31 grudnia 2014 r., gdyby nie to, że w dniu:

1. 30 stycznia 2013 r. organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w R. [...] S.A. Zawiadomienie zostało doręczone Spółce w dniu 4 lutego 2013 r. Zatem w dniu [...] stycznia 2013 r. zostało dokonane skuteczne zajęcie wierzytelności, które przerwało bieg terminu przedawnienia i termin ten zaczął biec od nowa od dnia 30 stycznia 2013 r. i przedawniłoby się z dniem 30 stycznia 2018 r., gdyby nie to, że w dniu:

2. 26 maja 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Izbie Administracji Skarbowej w W. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone Spółce w dniu 31 maja 2017 r. Zatem w dniu [...] maja 2017 r. zostało dokonane skuteczne zajęcie innej wierzytelności, które przerwało bieg terminu przedawnienia i termin ten zaczął biec od nowa od dnia 26 maja 2017 r.

Oznacza to, zdaniem organu odwoławczego, że obowiązek objęty tytułami wykonawczymi nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. jest wymagalny do dnia 26 maja 2022 r., o ile nie nastąpi kolejne przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Następnie Dyrektor wyjaśnił, że obowiązek wynikający z tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące styczeń-grudzień 2010 r., przedawniłby się 31 grudnia 2015 r., a za grudzień 2010 r. z dniem 31 grudnia 2016 roku. Jednakże w przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne poprzedzało postępowanie zabezpieczające. Na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] października 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. dokonał zabezpieczenia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych dla Spółki przez R. [...] S.A. oraz Bank Spółdzielczy S.A. w W., tj. należności za miesiące maj - grudzień 2010 roku. Zarządzenia zabezpieczenia zostały doręczone w dniu 21 października 2015 roku.

Ponadto, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. określił zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za 2010 rok. W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W oparciu o powyższą decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. oraz na podstawie art. 154 § 4 u.p.e.a., do należności za okres od maja do grudnia 2010 r., nastąpiło przekształcenie zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne z dniem [...] kwietnia 2016 r., to jest z dniem wystawienia ww. tytułów wykonawczych.

Dyrektor wskazał, że zgodnie z zapisem art. 70 § 6 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33 d § 2 lub doręczenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przedmiotowej sprawie doręczenie zarządzeń zabezpieczenia miało miejsce w dniu 21 października 2015 r.

Natomiast zgodnie z zapisem art. 70 § 7 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się a po zawieszeniu biegnie dalej od dnia następującego po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec powyższego zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przedmiotowej sprawie (maj - grudzień 2010 r.) miało miejsce od dnia 21 października 2015 r. do dnia 1 kwietnia 2016 r. W dniu [...] kwietnia 2016 r. wystawione zostały również tytuły wykonawcze m.in. od nr [...] do nr [...].

Natomiast w dniu [...] marca 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem nr [...] zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. w C. [...] Sp. z o.o. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone Spółce w dniu 27 marca 2017 r. Zatem w dniu [...] marca 2017 r. zostało dokonane skuteczne zajęcie innej wierzytelności, które przerwało bieg terminu przedawnienia i termin ten zaczął biec od nowa od dnia 23 marca 2017 r.

Ponadto Dyrektor wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił Stronie, że bieg terminu przedawnienia został również zawieszony na podstawie art. 70 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa z uwagi na zawarcie układu ratalnej spłaty przedmiotowych zaległości. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. rozłożył na raty spłatę między innymi zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 2010 roku. Termin płatności ostatniej z rat ustalono na 30 kwietnia 2018 r. W dniu [...] listopada 2017 r. zmieniono powyższą decyzję przesuwając termin płatności ostatniej z rat na dzień 30 listopada 2018 r. Dnia [...] lutego 2019 r. po raz kolejny zmieniono decyzję ratalną ustalając termin płatności ostatniej raty na dzień 30 grudnia 2019 r. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. po raz kolejny zmieniono termin płatności ostatniej raty ustalając go na dzień 30 maja 2023 r. Oznacza to, że obowiązek objęty tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. pozostaje nadal wymagalny. Wobec powyższego w niniejszej sprawie, Naczelnik w postanowieniu nr [...] z dnia [...] października 2020 r., słusznie stwierdził, że obowiązek wynikający z wystawionych na W. [...] J. G. Spółka jawna tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i od nr [...] do nr [...] nie przedawnił się i brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutu, że przedawnienie przedmiotowych należności nastąpiło z uwagi na fakt, iż zawiadomienia kierowane w toku postępowania podatkowego pisma o przerwaniu biegu terminu przedawnienia pomijały ustanowionego przez Stronę pełnomocnika Dyrektor wskazał, że z akt sprawy wynika, że ten argument Pełnomocnika Strony jest zasadny. Jednakże Organ drugiej instancji podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu kwestia ta została wyjaśniona przez organ egzekucyjny, który wskazał, że z uwagi na ten właśnie fakt, przy obliczaniu terminu przedawnienia nie wzięto pod uwagę przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskazanej w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. badając kwestię wymagalności dochodzonych należności, również nie uwzględnił przesłanki unormowanej w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Odnosząc się z kolei do zarzutu zażalenia podniesionego przez Pełnomocnika Spółki, iż organ egzekucyjny stosując środki egzekucyjne, zawiadomienia o ich zastosowaniu doręczał Spółce, a nie do pełnomocnikowi ustanowionemu na etapie postępowania podatkowego – Dyrektor wyjaśnił, że dopiero moment wszczęcia egzekucji uprawnia zobowiązanego do ustanowienia pełnomocnika w tym postępowaniu, a to oznacza, że organ egzekucyjny słusznie skierował przedmiotowe tytuły wykonawcze bezpośrednio do W. [...] J. G. Sp. j. Doręczenie odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego są czynnościami, które bezpośrednio jego dotyczą i muszą być do niego skierowane. O wszczęciu postępowania egzekucyjnego i stosowaniu środków przymusu przez organ egzekucyjny, Zobowiązany winien być informowany bezpośrednio przez organ, a nie przez Pełnomocnika.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1133 ze zm., dalej także "K.p.a.") w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej także "u.p.e.a.") poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zebranego materiału dowodowego, Dyrektor wskazał, iż w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że organ rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy. Wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Strona nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Organu odwoławczego, złożyła skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego datowaną na dzień 13 maja 2021 r. i zaskarżyła postanowienie Organu drugiej instancji zarzucając:

- błędną wykładnię i zastosowanie art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 136 i art. 137 - w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r.,

- naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zebranego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu przedmiotowej skargi Pełnomocnik Strony skarżącej podniósł, iż w sprawie nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, ponieważ pełnomocnik nie został zawiadomiony, że zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. W związku z powyższym w ocenie Pełnomocnika Strony skarżącej postępowanie egzekucyjne wobec majątku W. [...] J. G. Spółka jawna prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności w podatku od towarów i usług za styczeń - grudzień 2007 r., styczeń - grudzień 2008 r., maj - grudzień 2010 r. winno zostać umorzone w trybie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej.

Pełnomocnik Strony podniósł, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. w zaskarżonym rozstrzygnięciu "(...) zdaje się nie spostrzegać istniejącego problemu zawiadomienia pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu (trwającym) kontrolnym, podatkowym skarbowym." Zdaniem Pełnomocnika Strony działanie takie jest naruszeniem normy prawnej określonej w art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 137 i 138 ustawy Ordynacja podatkowa.

Z tych względów Pełnomocnik Strony skarżącej wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2021 r. o sygn. akt [...] wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. nr [...] z dnia [...] października 2020 w części zaskarżonej i orzeczenie co do istoty,

2. zasądzenie od organów podatkowych na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

3. przeprowadzenie rozprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 ppsa dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ppsa, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, w przedstawionych wyżej granicach, sąd doszedł do przekonania, że postanowienie to odpowiada prawu, a skarga jest bezzasadna.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest odmowa umorzenia prowadzonego wobec Skarżącej postępowania egzekucyjnego – w zakresie należności w podatku od towarów i usług za styczeń – grudzień 2007 roku, styczeń – grudzień 2008 roku oraz maj – grudzień 2010 roku. W ocenie strony skarżącej postępowanie egzekucyjne dotyczące tych należności winno zostać umorzone z uwagi na to, że wskazany obowiązek podatkowy uległ przedawnieniu. W ocenie organu odwoławczego (jak również organu pierwszej instancji) w toku prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. W związku z tym – w ocenie organu odwoławczego – brak jest podstaw do umorzenia postępowania zgodnie z wnioskiem skarżącej. Dyrektor uznał także, że w sprawie nie zachodzą żadne inne okoliczności (wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a.) uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W ocenie sądu, rację w tym sporze należy przyznać organowi odwoławczemu.

Zgodnie z treścią art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

s9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Jako przyczynę wygaśnięcia obowiązku wskazaną w art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a., wskazuje się zgodnie, zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przedawnienie zobowiązania podatkowego. Zaistnienie takiej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego podnosi strona skarżąca, jak to wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia.

Zgodnie z treścią art. 70 § 1 ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast w myśl art. 70 § 4 ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, w którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, a także skarżąca, przepis art. 70 § 4 ordynacji podatkowej, wskazuje na dwie przesłanki, których spełnienie ma skutek przerwania biegu terminu przedawnienia. Pierwszą z nich jest zastosowanie środka egzekucyjnego, zaś drugą – zawiadomienie podatnika o zastosowaniu tego środka. Przesłanki te musza być spełnione łącznie. Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, że wskazany przepis ordynacji podatkowej, umożliwia wielokrotne przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Z przedstawionych sądowi akt administracyjnych wynika, że w okolicznościach niniejszej sprawy miało miejsce przerwanie biegu terminu przedawnienia spornych zobowiązań podatkowych. W odniesionych do zobowiązań obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, maj – październik i grudzień 2007 roku, bieg terminu przedawnienia został przerwany w związku z zastosowaniem środków egzekucyjnych, dwukrotnie, tj. 6 listopada 2021 roku, a następnie 26 maja 2017 roku. Analogiczna sytuacja ma miejsce w odniesieniu do należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 roku. Także w toku egzekucji tych należności miało miejsce dwukrotne przerwanie biegu terminu przedawnienia w związku z zastosowaniem środków egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności. Prawidłowo również organ odwoławczy ustalił, że z uwagi na prowadzone postępowanie zabezpieczające, a następnie zajęcie wierzytelności, nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2010 roku.

W sposób szczególny – w związku z zarzutami podnoszonymi przez skarżącą- należy zwrócić uwagę na to, że w sprawie niniejszej każdorazowo miało miejsce zawiadomienie strony skarżącej o zastosowaniu środków egzekucyjnych. Zdaniem sądu – wbrew zarzutom skargi – skarżąca była zawiadamiana w sposób prawidłowy o zastosowanych wobec niej środkach egzekucyjnych. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że zawiadomienia o zastosowanym wobec niej środku egzekucyjnym zostały doręczone "z pominięciem pełnomocnika ustanowionego w sprawie". Nieprawidłowe jest również stanowisko skarżącej, zgodnie z którym, z akt sprawy bezspornie wynika fakt ustanowienia pełnomocnika.

Na wstępie tej części rozważań, należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że zgodnie z regułą wynikającą z treści art. 40 § 2 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Strona skarżąca błędnie jednak uznaje, że w toku prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego ustanowiła pełnomocnika. Strona skarżąca w swojej argumentacji wskazuje na udzielone przez nią pełnomocnictwo z 21 lutego 2011 roku oraz z 20 listopada 2015 roku. Z akt sprawy wynika natomiast, że pełnomocnictwa te zostały udzieloną przez skarżącą w toku prowadzonych wobec skarżącej postępowań podatkowych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie, co zresztą sama skarżąca wskazała we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W aktach sprawy zalega również inne (poza pełnomocnictwem załączonym do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego) udzielone przez spółkę pełnomocnictwo, złożone 14 grudnia 2019 roku. Dotyczyło ono reprezentacji w toku postępowania o zamianę decyzji o rozłożeniu na raty.

Jak zatem wynika z powyższego, żądne z pełnomocnictw udzielonych przez spółkę nie dotyczyło reprezentowania jej w toku postępowania egzekucyjnego. W ocenie sądu, nie ma podstaw do narzucania organowi egzekucyjnemu obowiązku ustalania, czy w jakimkolwiek innym postępowaniu, zobowiązany ustanowił pełnomocnika i "rozciąganie" tego pełnomocnictwa na postepowanie egzekucyjne. W świetle obowiązujących przepisów prawa, w szczególności ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie ma podstaw budowania domniemania, że ustanowienie pełnomocnika w innym postępowaniu (np. postępowaniu podatkowym) świadczy o ustanowieniu tego pełnomocnika również w innym postępowaniu. Skoro skarżąca ustanowiła pełnomocnika w postepowaniu podatkowym prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, to wraz z zakończeniem tego postępowania (wydaniem decyzji), wygasło udzielone w tej sprawie pełnomocnictwo. Postępowanie egzekucyjne, choć ma związek z postępowaniem podatkowym, nie jest jego częścią, lecz stanowi całkowicie odrębne od niego postępowanie. Dopiero od momentu jego wszczęcia – jak słusznie wskazał organ odwoławczy – możliwe jest ustanowienie pełnomocnika w tym postępowaniu.

W świetle powyższego całkowicie prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, w myśl którego w sprawie nie doszło do przedawnienia spornych zobowiązań, a co za tym idzie – nie ma podstaw do umorzenia postepowania egzekucyjnego.

Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, że w sprawie niniejszej nie zachodzą żadne inne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymienione w treści art. 59 § 1 u.p.e.a.. Na istnienie takich przesłanek nie wskazywała również skarżąca. Dla porządku raz jeszcze należy podkreślić, że w sprawie niniejszej na bieg terminu przedawnienia mają wyłącznie okoliczności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i postępowaniem zabezpieczającym. W sprawie nie zachodzą okoliczności związane z wszczęciem postępowania karnego skarbowego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ppsa, sąd oddalił skargę jako bezzasadną, o czym orzekł w sentencji wyroku.