Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 960/00
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2001-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Ruchomy kiosk przesuwany i przemieszczamy na kołach z miejsca na miejsce, może być uznany za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Przepis art. 3 pkt 5 tej ustawy wymieniając kioski uliczne, czy pawilony sprzedaży ulicznej nie połączone trwale z gruntem wśród obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem zalicza je do tymczasowych obiektów budowlanych, przesądzając ty samym, iż są to obiekty budowlane objęte normami ww. ustawy.

TEZY

Ruchomy kiosk przesuwany i przemieszczamy na kołach z miejsca na miejsce, może być uznany za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Przepis art. 3 pkt 5 tej ustawy wymieniając kioski uliczne, czy pawilony sprzedaży ulicznej nie połączone trwale z gruntem wśród obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem zalicza je do tymczasowych obiektów budowlanych, przesądzając ty samym, iż są to obiekty budowlane objęte normami ww. ustawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Emiliana K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rz. z dnia 28 kwietnia 2000 r., (...) w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 kwietnia 2000 r., (...) P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rz. działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania Emiliana K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia 10 stycznia 2000 r., (...) nakazującej mu dokonać rozbiórki /usunięcia/ kiosku handlowego branży ogólno-spożywczej jako obiektu tymczasowego, zlokalizowanego na działce o nr ew. 742/10 w D. przy ul. G. /przed dworcem PKP w D./, a wybudowanego bez zgłoszenia:

- utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podano, że decyzją z dnia 10 stycznia 2000 r., (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. nakazał Emilianowi K. dokonać rozbiórki - usunięcia kiosku handlowego branży ogólno-spożywczej jako obiektu tymczasowego zlokalizowanego na działce nr ewid. 742/10 w D. przy ul. G. - przed dworcem PKP, z powodu ustawienia go, bez wymaganego przepisami prawa zgłoszenia.

Od przedmiotowej decyzji wniósł odwołanie Emilian K., stwierdzając, że kiosk jest ustawiony na działce nr 742/10 przy dworcu PKP w D. od 1993 r., został on wyposażony w 1999 r. w podwozie jezdne i jako kiosko-wóz, który został przesunięty na tej działce o kilka metrów. Stwierdził również, że nie wykonywał żadnych robót budowlanych, jak też nie przystąpił do budowy obiektu.

Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn wskazanych niżej.

Analiza akt sprawy wskazuje, że na działce nr 742/10 położonej w D. przy ul. G. obok dworca PKP Emilian K. ustawił kiosk z gotowych elementów o wym. 4 x 2 m. Kiosk ten nie posiada fundamentów, a ustawiony został na kostce brukowej na istniejącym chodniku. Do kiosku zamontowano podwozie z ramy stalowej wyposażone w kółka, które umożliwiają jego przesuwanie.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. ustalił, że Emilian K. nie dopełnił formalności związanych ze zgłoszeniem właściwemu organowi przeniesienia w inne miejsce kiosku handlowego, fakt przeniesienia o kilka metrów przedmiotowego kiosku potwierdza w swoim odwołaniu.

Zgodnie z art. 30 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5a, 9 i 10. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 5a pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, nie połączonych trwale z gruntem, i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o których mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W rozumieniu art. 3 pkt 5 ilekroć w ustawie jest mowa o: tymczasowych obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe.

W związku z powyższym stwierdzono, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia odwołania, bowiem jak sam odwołujący stwierdza w odwołaniu, oraz w piśmie z dnia 2 lutego 2000 r. /którego kserokopię przesłał do przy piśmie z dnia 13 marca 2000 r./ istniejący tymczasowy kiosk handlowy, został przesunięty o kilka metrów w granicach tej samej działki. W piśmie z dnia 13 marca 2000 r. adresowanym do Urzędu Miasta w D., odwołujący informuje o fakcie przeniesienia kiosku o kilka metrów, nie mniej jednak pismo to zostało złożone już po dokonanej samowoli, a ponadto nie zostało ono uznane jako zgłoszenie, bowiem dotyczyło spraw podatku.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, że w granicach tej samej działki Emilian K. samowolnie zmienił lokalizację kiosku handlowego. Nie ma dla sprawy istnego znaczenia czy inwestor posiada prawo do terenu i na jakich warunkach. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w terminie 30 dni przed zamierzonym terminem przeniesienia kiosku należało dopełnić formalności ze zgłoszeniem powyższego właściwemu organowi, przedkładając wymagane przepisami prawa dokumenty.

Odwołujący nie dokonał zgłoszenia, a tym samym dopuścił się samowoli budowlanej.

Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył Emilian K. domagając się stwierdzenia jej nieważności.

Uzasadniając swój wniosek zarzucił, że organy orzekały w sprawie kiosko-wozu, będącego obiektem ruchomym posługując się przepisami Prawa budowlanego.

Prawo budowlane w art. 1 podaje, że normuje sprawy budowy obiektów, a w art. 3 ust. 6 precyzuje, iż jeżeli jest mowa o budowie należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. W niniejszym przypadku nie ma obiektu budowlanego i nie było budowy w rozumieniu Prawa budowlanego.

Objęty postępowaniem kiosk ma własne koła, jest obiektem ruchomym, jest z niego dokonywana sprzedaż drobnych artykułów.

Po to by być w zgodzie z przepisami Prawa budowlanego skarżący dokonał pismem z dnia 2 lutego 2000 r. zgłoszenia kolejnego przemieszczenia kiosko-wozu. Organy nie zgłosiły żadnych zastrzeżeń.

W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rz. wniósł o jej oddalenie podnosząc takie same argumenty, jakie zostały wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi podano, że art. 3 ust. 6 ustawy Prawo Budowlane, na który powołuje się skarżący nie ma zastosowania do przedmiotowej sprawy, natomiast wniesione przez skarżącego pismo z dnia 2 lutego 2000 r. złożone do Urzędu Miasta w D., w którym informuje o fakcie przesunięcia o kilka metrów w granicach tej samej działki przedmiotowego kiosku zostało złożone już po dokonanej samowoli, a dotyczyło przede wszystkim spraw podatkowych, dlatego też nie zostało ono uznane jako zgłoszenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, przy czym z mocy art. 51 ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi. Badając niniejszą sprawę we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje prawa nie naruszają.

Stan faktyczny sprawy pozostaje w zasadzie bezsporny.

Emilian K. na działce nr 742/10 położonej w D. przy ul. G. obok dworca PKP ustawił kiosk z gotowych elementów o wym. 4 x 2 m. Kiosk ten nie posiada fundamentów, a ustawiony został na kostce brukowej na istniejącym chodniku. Do kiosku zamontowano podwozie z ramy stalowej wyposażone w kółka, które umożliwiają jego przesuwanie. Kiosk ten znajdował się na działce nr 742/10 od 1993 r., przy czym w 1999 r. Emilian K. dokonał jego przesunięcia o kilka metrów bezspornie samowolnie zmieniając lokalizację, nie dokonując stosownego zgłoszenia.

Mając takie ustalenia należy w pierwszej kolejności zauważyć, że konstrukcja kiosku i sposób jego użytkowania wskazują na to, iż z punktu widzenia ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ jest tymczasowym obiektem budowlanym, przez który należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Nie ma żadnej wątpliwości, że przedmiotowy obiekt jest kioskiem ulicznym nie połączonym w sposób trwały z gruntem.

Zasadą przewidzianą w art. 28 ustawy Prawo budowlane jest możliwość rozpoczęcia robót budowlanych jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem przewidzianym w art. 29 i art. 30. Jednym z wyjątków przewidzianym przez przepis art. 29 ust. 1 pkt 5a ustawy jest odstąpienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku tymczasowych obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zwolnienie to nie dotyczy obiektów związanych z przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W przypadku tymczasowych obiektów budowlanych ustawodawca odstąpił od obowiązku uzyskiwania przez inwestorów pozwolenia na budowę na rzecz zgłoszenia. Przewidział on mianowicie w art. 30 ust. 1 pkt 1 konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi między innymi budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 5a ale pod warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 5a ustawy, to jest w przypadku, gdy są to tymczasowe obiekty budowlane, nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, iż kiosk ma być w terminie nie dłuższym niż 120 dni od rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu przeniesiony w inne miejsce. Przy braku tej przesłanki skarżący winien był uzyskać nawet pozwolenie na budowę.

Problematykę informacji, jakie mają zostać zawarte w zgłoszeniu określa przepis art. 30 ust. 1a ustawy ustalając, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia, właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Zgłoszenia, o którym mowa wyżej, należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu.

Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości fakt, że skarżący o zamiarze przesunięciu kiosku na nowe miejsce właściwemu organowi nie zgłosił w formie przewidzianej wyżej, ani też nie uzyskał pozwolenia na budowę. Wymogu tego nie spełnia z całą pewnością pismo z dnia 2 lutego 2000 r. skierowane do Urzędu Miasta w D. Pismo to dotyczy problematyki podatkowej i nie podaje informacji określonych w przepisie art. 30 ust. 1a ustawy Prawo budowlane i napisane zostało po dokonaniu przesunięcia kiosku, bowiem postępowanie w tej materii zostało wszczęte w dniu 1 grudnia 1999 r.

Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przewiduje, obowiązek nakazania przez właściwy organ, w drodze decyzji, rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten wprowadza obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku stwierdzenia braku wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W tym zakresie ustawa wprowadziła automatyzm orzekania o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Rozpoznając skargę w takim przypadku Naczelny Sąd Administracyjny może jedynie skontrolować, czy zasadny jest zarzut, że obiekt budowlany lub jego część wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy. Okoliczności, którymi kierował się inwestor dopuszczając się samowoli budowlanej schodzą na plan drugi.

W takiej sytuacji należy uznać, że decyzje organów obu instancji, wydane w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego są trafne. Rolą tego przepisu jest zwalczanie samowoli budowlanej poprzez rozbiórkę obiektów zbudowanych bez wymaganego zezwolenia bez możliwości jakichkolwiek odstępstw od tej sankcji. Organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, że doszło do wykonania obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia lub zgłoszenia obowiązany jest w trybie powołanego przepisu nakazać jego rozbiórkę, bez możliwości badania przyczyn, dla których inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. Jedynie w takim zakresie omawiana decyzja podlega kontroli Sądu, którego rolą jest wyłącznie zbadanie, czy doszło do samowolnego wykonania obiektu budowlanego pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

Wobec stwierdzenia, że materiał dowodowy zebrany w sprawie fakty powyższe potwierdza, zaskarżoną decyzję należy uznać za zgodną z prawem. Okolicznością, która musi decydować o trafności rozstrzygnięcia jest stwierdzenie, że skarżący dopuścił się samowoli budowlanej pod rządami przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, co powoduje, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem.

Nie można uznać, iż są uzasadnione zarzuty podniesione w skardze, w szczególności okoliczność, że kiosk nie jest trwale połączony z gruntem, jest ruchomym obiektem, który może być przesuwany i przemieszczamy na kołach z miejsca na miejsce, co wyklucza możliwość uznania go za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego. Przepis art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane wymieniając kioski uliczne, czy pawilony sprzedaży ulicznej nie połączone trwale z gruntem wśród obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem zalicza je do tymczasowych obiektów budowlanych, przesądzając ty, samym, iż są to obiekty budowlane objęte normami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego odnośnie naruszania przez decyzję przepisu art. 156 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./, skoro nie dopatruje się ani braku podstawy prawnej do jej wydania, ani rażącego naruszenia przez nią prawa.

Nie można również dopatrzyć się naruszenia przez organu przepisów art. 6-12 kodeksu postępowania administracyjnego, a sam skarżący poza ogólnikowym stwierdzeniem o tego rodzaju naruszeniu nie wskazał na czym miałoby ono polegać.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego skargę - jako bezzasadną - w oparciu o przepis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oddalił.