Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 107/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 151, art. 188 i 207
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Lubelskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 września 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 334/16 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz Wojewody Lubelskiego od A. M. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 334/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił skargę A. M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...]r., znak: [...]w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...]r., znak: [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...]r., znak: [...]Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. nr [...]z dnia [...]r., znak: [...] orzekającą o utracie przez A. M. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...]r. i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że A. M. w dniu [...] r. zgłosił się do Miejskiego Urzędu Pracy w L. w celu dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna. Podczas rejestracji przedłożył "potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy" wystawione w dniu [...]r. przez Prezydenta Miasta L., w którym poświadczone zostało jego zameldowanie na pobyt czasowy pod adresem: L., ul. [...] na okres od [...]r. do [...]r. W pkt [...] tego dokumentu zamieszczono natomiast adres miejsca pobytu stałego A. M. , tj. [...].

Wojewoda wyjaśnił, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]r. uznał A. M. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną i przyznał prawo do zasiłku od dnia [...] r. Organ odwoławczy podkreślił, że A. M. pobierał zasiłek dla bezrobotnych za okres od dnia [...] r. do dnia [...]r. (decyzją z dnia [...]r. organ pierwszej instancji orzekł o utracie przez niego prawa do zasiłku od dnia [...]r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania), zaś po zakończeniu pobierania zasiłku dla bezrobotnych nadal pozostawał w statusie osoby bezrobotnej.

Organ drugiej instancji podniósł następnie, że w związku z upływem okresu zameldowania na pobyt czasowy pod adresem: L., ul[...] oraz z uwagi na brak przedstawienia dokumentów potwierdzających przedłużenie tego zameldowania bądź zameldowania pod innym adresem, ale na terenie działania w Miejskiego Urzędu Pracy w L., organ pierwszej instancji zasadnie orzekł o utracie przez A. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r.

Wojewoda wyjaśnił, że z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 149 ze zm., dalej: u.p.z. i i.r.p.) wynika, że zarówno nabycie, jak i pozostawanie w statusie bezrobotnego uzależnione jest od dokonania rejestracji we właściwym powiatowym urzędzie pracy i podlegania w trakcie posiadania tego statusu jego właściwości miejscowej. Właściwość urzędu pracy nie jest elementem dowolnym, ale ustalana jest według miejsca zameldowania stałego lub czasowego danej osoby, przy czym warunek ten odnosi się do całego okresu posiadania statusu bezrobotnego.

Zdaniem wojewody, urzędem właściwym dla osoby bezrobotnej jest ten urząd pracy, na którego terenie działania posiada ona aktualny meldunek stały bądź czasowy. Upływ okresu zameldowania stałego lub czasowego i ewentualne nieprzedłużenie danego meldunku skutkuje brakiem właściwości miejscowej urzędu pracy, a w konsekwencji utratą statusu osoby bezrobotnej, gdyż nie spełnia ona warunku określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. i i.r.p.

Organ drugiej instancji zaznaczył, że skarżący po dniu [...]r., a zatem po dacie zakończenia okresu zameldowania na pobyt czasowy, do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie dokonał ponownego zameldowania pod tym adresem i nie przedstawił w urzędzie pracy żadnego dokumentu potwierdzającego zameldowanie na terenie L. na dalszy okres. Zatem od dnia [...]r. Miejski Urząd Pracy w L. przestał być dla skarżącego urzędem pracy właściwym pod względem terytorialnym.

Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że podczas rejestracji w Miejskim Urzędzie Pracy w L. w dniu [...] r. skarżący własnoręcznie wypełnił druk "Oświadczenia", gdzie w pkt 19 pod treścią: "Jestem zameldowany/przebywam na terenie miasta L. i zostałem pouczony, że MUP w L. jest właściwym urzędem do dnia utraty tego zameldowania (lub do ostatniego dnia pobytu na terenie miasta L. - dotyczy to osób nieposiadających miejsca zameldowania) oraz o obowiązku zgłoszenia się do powiatowego urzędu pracy właściwego dla aktualnego miejsca zameldowania w terminie 14 dni od zmiany zameldowania", własnoręcznie wpisał: TAK, zaś, składając własnoręczny podpis pod treścią tego oświadczenia, potwierdził przyjęcie do wiadomości jego treści.

Zdaniem wojewody, skarżący wiedział zatem, że status osoby bezrobotnej zarejestrowanej w urzędzie pracy w L. przysługiwać mu może tylko w okresie posiadania zameldowania czasowego na terenie działania tego urzędu pracy, a więc - w sytuacji braku przedłużenia tego zameldowania czasowego - do dnia [...].

Organ odwoławczy zaznaczył, że pomimo prawidłowego pouczenia, skarżący nie dopełnił jednak warunków formalnych w celu uzyskania zameldowania na dalszy okres, jak również nie zgłosił tej okoliczności w urzędzie pracy. Jak bowiem wynika z akt sprawy, ponownego zameldowania na pobyt czasowy, pod tym samym adresem, skarżący dokonał dopiero w dniu [...]r., a więc w tym samym dniu, w którym doręczona mu została decyzja organu pierwszej instancji o utracie statusu bezrobotnego. W tym samym dniu. tj. [...]r. skarżący dokonał również ponownej rejestracji w Miejskim Urzędzie Pracy w L. jako osoba bezrobotna.

Wojewoda wyjaśnił na koniec, że obecnie skarżący jest zameldowany na pobyt czasowy pod adresem L., [...] na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r., przy czym posiada on zameldowanie na pobyt stały pod adresem: [...].

W skardze na decyzję organu drugiej instancji A. M. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 u.p.z. i i.r.p. Skarżący podniósł, że w dniu rejestracji w Miejskim Urzędzie Pracy w L. posiadał aktualne zameldowanie na pobyt czasowy pod adresem: L., [...]. Tym samym posiadał zameldowanie na pobyt czasowy na terenie działania urzędu pracy w L. Jego zdaniem, miarodajna dla uznania właściwości miejscowej organu właściwego w sprawach bezrobotnych jest data zarejestrowania danej osoby jako bezrobotnej, stąd wymóg posiadania meldunku musi być spełniony jedynie w tej dacie.

Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy i wyrokiem z dnia 29 września 2016 r. o sygn. akt II SA/Lu 334/16 uwzględnił skargę, uchylając decyzje organów administracji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd podzielił argumentację skarżącego i doszedł do przekonania o jedynie ewidencyjnym, porządkującym, nie zaś materialnoprawnym charakterze przesłanki zameldowania na obszarze właściwości powiatowego urzędu.

Na powyższy wyrok Wojewoda Lubelski, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i wnioskując, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Skargę kasacyjną oparto na następujących podstawach kasacyjnych:

na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. i i.r.p. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. 1299) przez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie przez Sąd orzekający, że przesłanka zarejestrowania się bezrobotnego we właściwym dla miejsca zameldowania stałego bądź czasowego powiatowym urzędzie pracy (na obszarze właściwości urzędu pracy) odnosi się jedynie do momentu rejestracji i nie ma charakteru materialnoprawnego a posiada jedynie ewidencyjny i porządkujący charakter oraz, że z powołanych przepisów ustawy i rozporządzenia MPiPS nie wynika konieczność posiadania przez osobę bezrobotną meldunku w obszarze właściwości powiatowego urzędu pracy po dacie rejestracji, a w konsekwencji przyjęcie, że nie jest warunkiem niezbędnym dla zachowania statusu bezrobotnego posiadanie zameldowania stałego bądź czasowego na obszarze właściwości Miejskiego Urzędu Pracy w L.

na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przepisu art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.), tj. błędu Sądu orzekającego w ocenie stosowania K.p.a. przez organy administracji poprzez przyjęcie, że skarżący nie został pouczony o tym, że warunkiem zachowania statusu bezrobotnego jest posiadanie miejsca zameldowania na obszarze właściwości powiatowego urzędu pracy oraz dokonanie wadliwej oceny faktów i przyjęcie, że osoba posiadająca status bezrobotnego, która nie jest zameldowana na terenie działania danego urzędu pracy nie traci statusu bezrobotnego a w konsekwencji błędne przyjęcie, że organy naruszyły prawo materialne, tj. art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. i i.r.p., a naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy.

Skarżący kasacyjnie podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. i i.r.p., ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę (...) zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. Natomiast w świetle art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Uwzględniając powyższe przepisy ustawy należało zatem dojść do wniosku, że zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy definicja bezrobotnego do podstawowych przesłanek uznania za bezrobotnego zalicza także zarejestrowanie się danej osoby we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy, a ustanowione w tym przepisie ustawy przesłanki, od spełnienia których zależy uznanie za osobę bezrobotną, mają charakter materialnoprawny. Dotyczy to również wymienionej w tym artykule przesłanki zameldowania stałego lub czasowego (taki pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1195/08). Brak jest podstaw do uznania, by wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie prawa były przesłankami materialnoprawnymi poza przesłanką dotyczącą zameldowania i przesłanka dotycząca zameldowania miała jedynie charakter ewidencyjny oraz porządkujący a nie materialnoprawny.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną z treści cytowanego art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że zarówno nabycie, jak i pozostawanie w statusie bezrobotnego uzależnione jest od dokonania rejestracji we właściwym powiatowym urzędzie pracy i podlegania w trakcie posiadania tego statusu, jego właściwości miejscowej. Właściwość urzędu pracy nie jest elementem dowolnym, ale ustalana jest według miejsca zameldowania stałego lub czasowego danej osoby. Przy czym. warunek ten odnosi się do całego okresu posiadania statusu bezrobotnego. Urzędem właściwym dla osoby bezrobotnej jest zatem ten urząd pracy, na którego terenie działania posiada ona aktualny meldunek stały bądź czasowy.

W dalszej części uzasadnienia skarżący kasacyjnie wskazał, iż w dniu rejestracji w Miejskim Urzędzie Pracy w L, tj. [...] r. Pan A. M. posiadał aktualne zameldowanie na pobyt czasowy pod adresem: L, [...], tym samym posiadał zameldowanie na pobyt czasowy na terenie działania Miejskiego Urzędu Pracy w L. od [...] r. do [...] r., Zatem od dnia [...] r. Miejski Urząd Pracy w L. przestał być dla skarżącego urzędem pracy właściwym pod względem terytorialnym bowiem na stałe jest on zameldowany w [...], województwo [...] i zgodne z prawem było wydanie przez organy administracji decyzji o utracie z tym dniem statusu osoby bezrobotnej.

Odnosząc się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażonego w zaskarżonym wyroku dotyczącego braku pouczenia o tym, że warunkiem zachowania statusu bezrobotnego jest posiadanie miejsca zameldowania na obszarze właściwości powiatowego urzędu pracy, podniesiono, że podczas rejestracji w Miejskim Urzędzie Pracy w L. w dniu [...]. skarżący własnoręcznie wypełnił druk "Oświadczenia rejestrowanego", gdzie w pkt. 19 pod treścią: "Jestem zameldowany/przebywam* na terenie miasta L. i zostałem pouczony, że MUP w L. jest właściwym urzędem do dnia utraty tego zameldowania (lub do ostatniego dnia pobytu na terenie miasta L.*) oraz o obowiązku zgłoszenia się do powiatowego urzędu pracy właściwego dla aktualnego miejsca zameldowania w terminie 14 dni od zmiany zameldowania (pobytu*), własnoręczne wpisał: TAK, przy czym "*" dotyczy osób nieposiadających miejsca zameldowania, zaś składając własnoręczny podpis pod treścią ww. oświadczenia, potwierdził przyjęcie do wiadomości jego treści. Skarżący wiedział zatem, że status osoby bezrobotnej zarejestrowanej w MUP w L., przysługiwać mu może tylko w okresie posiadania zameldowania czasowego na terenie działania tego urzędu pracy, a więc - w sytuacji braku przedłużenia tego zameldowania czasowego - status ten będzie mu przysługiwał tylko do dnia [...].

Nadto z "Informacji o przysługujących prawach i obowiązkach wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz formach pomocy określonych w ustawie" z pkt II.19. wynika, że status bezrobotnego ma osoba, która zarejestrowała się we właściwym ze względu na miejsce zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy lub gdy nie jest zameldowana - w powiatowym urzędzie pracy, na którego obszarze działania przebywa. Z pkt III.1) wynika zaś, że zarejestrowana osoba traci status bezrobotnego gdy nie spełnia warunków określonych w pkt II. Nadto z wyżej cytowanego oświadczenia oraz informacji wynika, że osoba bezrobotna jest zobowiązana zawiadomić w ciągu 7 dni MUP w L. o zaistnieniu każdej okoliczności powodującej utratę statusu bezrobotnego. Zatem z przytoczonych wyżej treści pouczeń, informacji i oświadczeń w szczególności "Oświadczenia rejestrowanego" wynika, że zarejestrowana osoba traci status bezrobotnego przyznany przez Miejski Urząd Pracy w L. w przypadku, gdy upłynął już okres zameldowania na pobyt czasowy w L., bowiem MUP z upływem tego okresu nie będzie już urzędem właściwym.

Uwzględniając powyższe zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną strona była prawidłowo pouczona przez organ I instancji. Przepis art. 9 K.p.a. zawiera zasadę, że strona postępowania administracyjnego nie może ponieść szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa. Jednakże ograniczenie przewidziane tym przepisem obowiązuje w ściśle określonych ramach, od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego do jego zakończenia (tak NSA w wyroku z dnia 13 I 2012 r., sygn. akt IV I OSK 1231/11). Należy zaznaczyć, że po uzyskaniu przez A. M. statusu osoby bezrobotnej postępowanie w tym przedmiocie zostało zakończone, a w jego trakcie skarżący został poinformowany jaki urząd pracy jest dla niego właściwym urzędem pracy ze względu na posiadanie miejsca zameldowania stałego i czasowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a. Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że są one uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art.2 ust.1 pkt 2 u.p.z. i i.r.p. wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że miejsce zameldowania jest jasnym kryterium wpływającym na zarówno status bezrobotnego, jak i istotę działań, dla których powołane są urzędy pracy. Chodzi m.in. o wiedzę, ile osób na danym terenie jest zarejestrowanych jako bezrobotni i poszukujący pracy, ile osób i jak długo pobiera ustawowe świadczenia, jaką pomoc należy im zapewnić. Kryterium to pozwala na właściwe zaplanowanie zadań i środków oraz kontrolę działań podejmowanych przez zarejestrowanych, zapewnienie odpowiedniej ilości środków finansowych i innych instrumentów prawnych; służy zapobieganiu nadużyciom w korzystaniu ze środków publicznych na koszt podatników (wyrok NSA z: 23.8.2006 r., I OSK 248/06, Lex 275757; 18.6.2013 r., I OSK 2257/12, Lex 2021735; 2.6.2016 r., I OSK 1191/15, Lex 2106406). Skoro zameldowanie stałe lub czasowe jest elementem ustawowej definicji bezrobotnego (art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. i i.r.p.), to należy element ten traktować jako istotny z materialnoprawnego punktu widzenia. Jedynie gdy bezrobotny nie ma miejsca zameldowania, istotne jest miejsce jego zamieszkania. Ustawodawca wprowadził sankcję w postaci utraty statusu bezrobotnego, gdy bezrobotny nie wykona nałożonych nań przez ustawodawcę obowiązków (wyrok I OSK 1191/15). Zatem podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. i i.r.p. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. 1299) przez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie jest uzasadniony. Skoro ustawodawca zakłada, że miejsce pobytu bezrobotnego jest miejscem jego zameldowania, a zameldowanie czyni elementem definicji bezrobotnego, to upływ okresu zameldowania na pobyt czasowy lub niedopełnienie obowiązku przez skarżącego powiadomienia właściwego urzędu pracy o zmianie miejsca zameldowania stałego lub czasowego, mimo prawidłowego pouczenia skarżącego o tym obowiązku, nie może skutkować zakwestionowaniem sankcji przewidzianej przez ustawodawcę w takiej sytuacji. Sztuczne i niemające oparcia prawnego jest rozróżnianie wymogu zameldowania na pobyt stały lub czasowy we właściwym urzędzie pracy jako działania, od którego zależy przyznanie tego statusu po raz pierwszy, a następnie (w razie zmiany tej okoliczności) li tylko jako czynności technicznej, nieistotnej dla tego statusu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela tego poglądu prezentowanego przez Sąd I instancji.

Charakter rejestracji bezrobotnego od dawna budził kontrowersje w doktrynie i judykaturze. Wątpliwości wywołują też skutki braku podjęcia pewnych czynności przez bezrobotnego w materii należącej do kręgu przesłanek pozwalających na przyznanie tego statusu, w tym zwłaszcza w kontekście miejsca zameldowania (z tym bowiem zdarzeniem one są ściśle powiązane, gdyż tylko wówczas gdy bezrobotny nie ma zameldowania, istotne jest miejsce zamieszkania). Nie wydaje się, aby można było – wbrew ustawowej definicji bezrobotnego – przyjmować elementu zameldowania li tyko jako czynności technicznej i istotnej tylko przy pierwszej rejestracji. Co prawda samo zameldowanie ma ona charakter czynności ewidencyjnej, lecz uzyskuje ona aspekt materialnej istotności, skoro jest elementem definicji bezrobotnego. Spojrzenie na ten akt jedynie poprzez pryzmat ewentualnego skutku w postaci uzyskania tego statusu nie może znaleźć aprobaty, gdyż jest czynnikiem wpływającym nań przez cały czas trwania tego statusu. Zważywszy także na fakt, że uzyskanie przymiotu bezrobotnego, a więc i rejestracja nie jest obowiązkowa, a osoby chcące uzyskać z tego tytułu korzyści zobowiązane są do znoszenia pewnych utrudnień, w tym podejmowania konkretnych czynności, niepodobna przy braku uregulowania w ustawie innego skutku zaniedbań w tym zakresie, odmówić organom orzekającym w tej sprawie racji. Zatem zakończenie czasowego zameldowania na terenie działania danego urzędu pracy, przy istnieniu stałego zameldowania na obszarze działania innego urzędu pracy, jest powodem pozbawienia statusu bezrobotnego. Innego skutku ustawa nie przewiduje, przeto odmienne podejście byłoby w ostateczności dozwolone przez prawo jako niewywołujące jakichkolwiek konsekwencji, co jest konkluzją nieprawidłową. Jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w motywach wyroków z dnia 2 czerwca 2016r., sygn. akt I OSK 1191/15 oraz 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2257/12, miejsce zameldowania jest jasnym kryterium wpływającym na zarówno status bezrobotnego, jak i istotę działań, dla których powołane są urzędy pracy. Podobnie zresztą wcześniej wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 248/06 (wyrok z dnia 23 sierpnia 2006 r.). To stanowisko podziela skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie. Jeżeli zatem A. M. z dniem [...]. nie był już zameldowany czasowo na terenie działania Miejskiego Urzędu Pracy w L., i nie zrealizował obowiązków w tym zakresie tj. nie przydłużył zameldowania czasowego na kolejny okres, to nie może oczekiwać, że nadal będzie zarejestrowany w tym Urzędzie, mając stałe zameldowanie na terenie [...]. Niedopełnienie tego obowiązku skutkować więc powinno utratą statusu bezrobotnego. Niepodobna wszak nadal utrzymywać na liście danego urzędu osoby, która nie jest terenie jego działania zameldowana, a jest zameldowana w innej miejscowości.

Zasadny jest także drugi zarzut skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia art.9 k.p.a. Jak wynika z akt administracyjnych A. M. był pouczony o konieczności informowania o zmianach mających wpływ na jego status, w tym w zakresie miejsca zamieszkania i zameldowania. Pouczony był również o skutkach niewykonania tych obowiązków. Powinien zatem zdawać sobie sprawę z konsekwencji zaniedbań w tym zakresie. W konsekwencji zatem zarzut Sądu I instancji o braku prawidłowego pouczenia strony przez organ administracyjny o jej obowiązkach i skutkach ich niedochowania w postaci utraty statusu bezrobotnego a zwłaszcza, że takim warunkiem jest posiadanie miejsca zameldowania na obszarze właściwości urzędu pracy był nieuzasadniony.

Mając powyższe na uwadze podzielić także należy zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Natomiast jako nieusprawiedliwiony uznać należy zarzut skargi kasacyjnej naruszania art. 133 § 1 p.p.s.a., który mógłby być zasadny gdyby Sąd I instancji na przykład przesłuchał świadków lub oparł swe rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. Tymczasem podstawą orzekania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie był materiał dowodowy zgromadzony i przedstawiony przez organy administracyjne w ramach przedmiotowego postępowania. Nie można zatem zarzucić Sądowi I instancji, że orzekł w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym.

Zaskarżony wyrok jako nietrafny nie mógł się więc ostać. A skoro sprawa została dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny władny był rozpoznać skargę. Z wyłożonych powodów okazała się ona chybiona, co nakazało jej oddalenie na mocy art. 151 P.p.s.a.

Co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 188 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji niniejszego wyroku.

Jednocześnie uwzględniając charakter sprawy Sąd na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.