Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1228/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M.Geremek Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 01 października 2004r. przy udziale sprawy ze skargi M. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r, Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...]r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. Sz. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kosewska /-/ T.M. Geremek /-/ B. Sokołowska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Burmistrz Gminy cofnął zezwolenia nr [...] z [...]r i nr [...] z [...]r na sprzedaż wyrobów alkoholowych wydane M. Sz., prowadzącej sklep spożywco-przemysłowy w K. przy ul. [...] z powodu ujawnienia sprzedaży napoju alkoholowego o zawartości powyżej 18% bez posiadania odpowiedniego zezwolenia, pochodzącego z nielegalnego źródła osobie nieletniej.

W uzasadnieniu swojej decyzji Burmistrz Gminy podał, że 30.07.2001 roku w sklepie, którego właścicielką jest M.Sz. policja ujawniła sprzedaż napoju alkoholowego w postaci jednego litra alkoholu etylowego nieletnim M.S. i A.P. Sprzedaży dokonała A.K. – ekspedientka – pracownik M.Sz. Wobec A.K. został sporządzony 7.12.2001r. akt oskarżenia, w którym zarzucono jej popełnienie czynu określonego art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Nadto wyjaśnił, że z aktu oskarżenia wynika, że odebrano zeznania od M. Sz., M.Sz., M. S., A. P., a w wyniku przeszukania mieszkania właścicielki sklepu zabezpieczono dowody rzeczowe; 10 sztuk butelek o pojemności 1 litra z zawartością alkoholu etylowego, 1 butelką o poj. 1,5 l zapełnioną do połowy z zawartością alkoholu etylowego oraz 1 butelką o poj. 1,5 l. napełnioną w całości alkoholem etylowym.

Burmistrz Gminy uzasadnił swoje decyzje tym, że w dniu 21.12.2001r. została przesłuchana M.Sz., a zebrane dowody zostały przedstawione Komisji Rozwiązywanie Problemów Alkoholowych, która to komisja pozytywnie zaopiniowała wniosek o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Pismem z dnia 30.01.2002 roku M.Sz. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy nr [...] z [...]r., zarzucając przedmiotowej decyzji naruszenie art. 18 ust. 6 pkt. 1 i 3 ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W odwołaniu M. Sz. przyznała, iż znany jest jej fakt sprzedaży wyrobów alkoholowych nieletnim przez jej pracownicę A. K.

Jednakże, zdaniem odwołującej się okoliczność ta nie może być traktowana jako naruszenie zasad sprzedaży alkoholu przez nią samą. M.Sz. wyjaśniła, że jako właściciel sklepu poinstruowała pracowników o zasadach sprzedaży alkoholu i umieściła w sklepie wymaganego prawem informacje.

Nie może jednak odpowiadać za zawinione zachowanie swojego pracownika.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] roku nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Podzielając stanowisko Burmistrza Gminy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło, że M.Sz. jako właścicielka sklepu naruszyła zasady sprzedaży alkoholu, a to, że sprzedaży alkoholu na który nie miała pozwolenia dokonał pracownik nie ma znaczenia dla jej odpowiedzialności. Zdaniem Kolegium winna również zatrudniając pracowników zapoznać ich na wstępie z zasadami sprzedaży alkoholu, a informacje o regułach sprzedaży wywiesić przed rozpoczęciem alkoholu w sklepie. Czyniąc to później, po zaistniałym incydencie, zrobiła to zbyt późno.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. M.Sz. w dniu 16 maja 2002r. wniosła skargę zarzucając zaskarżonej decyzji błędną interpretację przepisu art. 18 ust. 6 pkt. 1 i 3 ustawy z dnia 26.10.1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz.U. Nr 35, poz. 230 z późn.zm. ) oraz oparcie uzasadnienia decyzji na błędnych i nieprawdziwych okolicznościach.

Skarżąca przytaczała argumenty wskazane wcześniej w odwołaniu dodatkowo podniosła, że nieprawdziwe jest ustalenie Kolegium, iż dopiero po ujawnieniu sprzedaży alkoholu osobom nieletnim w jej sklepie, wywiesiła w sklepie informacje o zasadach sprzedaży napojów alkoholowych, zaś wcześniej nie przeszkoliła pracownika co do zasad sprzedaży alkoholu.

Jednocześnie zdaniem skarżącej nie może ona ponosić odpowiedzialności za zachowanie pracownicy, która bez jej wiedzy zabrała z mieszkania alkohol i sprzedała go nieletnim dla uzyskania korzyści materialnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Wniosło o oddalenie skargi i obciążenie skarżącej kosztami postępowania ( odpowiedź z dnia 16.06.2002r. k. 9 – 10 akt ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz.U. Nr 35, poz. 230 z późn.zm. ) zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18. Zaś zgodnie z art. 18 ust. 1 cytowanej ustawy sprzedaż napojów alkoholowych może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia, które to zezwolenie organ wydający cofa w przypadku nieprzestrzegania zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim i nietrzeźwym (art. 18 ust. 6 pkt. 1), a także wprowadzenia do sprzedaży napojów alkoholowych pochodzących z nielegalnych źródeł ( art. 18 ust. 6 pkt. 3 ) i nieprzestrzegania warunków określonych w zezwoleniu ( art. 18 ust. 6 pkt. 4 ) .

W przypadkach o których mowa w ust. 6 pkt. 1 art. 18 cytowanej ustawy cofnięcie zezwolenia wymaga zaciągnięcia opinii gminnej Komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.

W rozpatrywanej sprawie zdaniem Sądu słuszny okazał się zarzut skarżącej, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję i Burmistrz Gminy decyzję z dnia [...] roku dokonali błędnej wykładni art. 18 ust. 6 pkt. 1 ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przyjmując, iż ustalenie stanu faktycznego polegającego na jednorazowej sprzedaży alkoholu przez pracownika sklepu osobie nieletniej wypełnia dyspozycje cytowanego przepisu i skutkuje cofnięcie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych wydanych właścicielowi sklepu.

Zdaniem Sądu, kierując się zasadami wykładni logicznej i językowej ustawodawca mówiąc w cytowanym przepisie o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartymi w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim miał na myśli nie jednorazowe działanie i to niezawinione, lecz powtarzające się zdarzenie, którym można nadać przymiot ciągłości, polegające na sprzedaży alkoholu osób nieletnim bez zachowania należytej staranności po stronie sprzedawcy w poczynieniu ustaleń co do wieku kupującego, a więc nie wypełnienie obowiązku określonego art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy (żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy) - por. wyrok NSA z dnia 7.07.1994r. II SA 714/98 LEX nr 43/85.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie ustalono, czy A.K. wiedziała, że sprzedaje alkohol osobom nieletnim. Samo powołanie się Burmistrza Gminy na fakt sporządzenia aktu oskarżenia wobec ekspedientki sklepu; przytoczenia imion i nazwisk osobą przesłuchanych w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przez policję; wskazanie dowodów rzeczowych, stwierdzenie okoliczności przesłuchania M.Sz. w toku postępowania administracyjnego i stwierdzenie, że Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zaopiniowała pozytywnie wniosek o cofnięciu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nie spełnia zdaniem Sądu wymogów art. 77 kpa.

Przed wydaniem decyzji organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy. Po zebraniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (art. 7 kpa) organ wydający decyzję zobowiązany jest zgodnie z zasadą swobody oceny dowodów ( art. 80 kpa ) ustalić stan faktyczny w zakresie wymaganym stanem prawnym.

W przedmiotowej sprawie organy administracji w żadnym stopniu nie odniosły się do zeznań i twierdzeń M.Sz., odnoszących się do faktu, iż była nieobecna w sklepie, gdy jej pracownik sprzedawał alkohol nieletnim.

Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając decyzję poczyniło własne ustalenia i stwierdziło, ze "właścicielka sklepu zatrudniając pracowników powinna zapoznać ich na wstępie z zasadami jakie obowiązują przy sprzedaży alkoholu. Informując pracowników o powyższym oraz wieszając w sklepie stosowne informacje po zaistniałym incydencie, właścicielka zrobiła to zbyt późno. Taki obowiązek winna spełnić zaczynając sprzedaż alkoholu" w sytuacji gdy ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego wniosek taki nie wynika, a Kolegium postępowania dowodowego uzupełniającego nie przeprowadziło i żaden przeciwny dowód pozwalający na wysnucie takiego wniosku, nie został przeprowadzony.

Rozpatrując ponownie sprawę organy administracji publicznej powinny poczynić ustalenia w zakresie stanu faktycznego odnoszące się zarówno co do okoliczności czy w sklepie skarżącej mają miejsca sytuacji sprzedaży napojów alkoholowych nieletnim, którym można nadać przymiot zdarzeń powtarzających się, a w szczególności zbadać wszechstronnie okoliczności towarzyszące zdarzeniu, wykorzystując w tym celu materiał dowodowy zebrany w sprawie karnej. Jednocześnie winny mieć na uwadze, że M. Sz. jako właściciel sklepu może ponosić odpowiedzialność jedynie z tytułu własnych działań lub z tytułu nadzoru nad podległymi pracownikami w przypadku udowodnienia zaniedbania po stronie skarżącej w doborze odpowiednich pracowników i ich przygotowaniu do wykonywania obowiązków sprzedawcy – w zakresie przeszkolenia o warunkach i zasadach sprzedaży alkoholu zawartych w ustawie.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 18 ust. 6 pkt. 1 ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz.U. Nr 35, poz. 230 z późn.zm. ) i naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 136 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy Sąd orzekł jak w pkt. I i III sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt. a i c p. s a. i art. 152 p.s.a.

Rozstrzygając o kosztach Sąd miał na uwadze dyspozycje art. 200 p.s.a.

/-/ M. Kosewska /-/ T.M. Geremek /-/ B. Sokołowska