Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 21/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. P. i J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...], Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art.59 ust. 1,art. 60 ust. 1,2,4, art. 61 ust. 1 oraz art. 54 w zw. z art.64 ustawy z dnia 27.marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 7171 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. i S. P. z dnia 21.lipca 2005r., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo – usługowo – mieszkalnego w R., przy ul. A na działkach o nr. ewidencyjnych [...], [...] i [...] obrębu [...].

Formułując warunki i szczegółowe zasady zabudowy i zagospodarowania terenu, wynikające z przepisów odrębnych, analizy urbanistycznej funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, organ sformułował m.in. ustalenia, dotyczące obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej organ określił jednocześnie dostęp do drogi publicznej na zasadach wskazanych przez zarządcę drogi w postanowieniu z dnia [...] znak: [...], sytuując wjazd na nieruchomość od strony ulicy A, poprzez działkę nr [...] lub nr [...].

W dniu 17.maja 2005r. S. i J. małżonkowie P. wnieśli o sprostowanie omyłki, zawartej we wskazanej wyżej decyzji, poprzez określenie wjazdu na nieruchomość przez działkę o nr [...] lub [...]. W uzasadnieniu żądania podnieśli, iż nabyli od Gminy R. działki oznaczone numerami [...] i [...]. Działki te stanowią nieruchomość władnącą w stosunku do działek o numerach [...] i [...], na których ustanowiona została służebność przechodu i przejazdu. Zdaniem wnioskodawców, zapis w treści decyzji o warunkach zabudowy, dotyczący wjazdu na teren posesji dotknięty jest omyłka pisarską.

Z uwagi na fakt, iż wniosek wspomniany złożony został przez małżonków P. w terminie otwartym do złożenia odwołania, potraktowany został przez organ I instancji jako wspomniany środek zaskarżenia.

W toku postępowania wnioskodawcy zażądali wszakże jego rozpoznania, zgodnie z treścią żądania, wyjaśniając, iż "wniosek dotyczy wyraźnie sprostowania błędu w wydanej decyzji". Nie było zaś ich intencją składanie odwołania od decyzji organu I instancji.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., uznając za uzasadnione zażalenie S. i J. małżonków P. na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta Miasta R. wniosku o sprostowanie omyłki, wyznaczyło temuż organowi termin załatwienia wniosku skarżących do dnia 15.sierpnia 2005r.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...], Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 113 § 1 i 3 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), odmówił sprostowania decyzji Nr [...] z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy w we wnioskowanym zakresie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż zapis zawarty w treści decyzji, dotyczący lokalizacji wjazdu na teren nieruchomości, objętej inwestycją, nie jest omyłką lecz konsekwencją treści wniosku i przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Wnioskodawcy występując z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla budynku handlowo – usługowo - mieszkalnego na działkach o numerach [...], [...] i [...] podali, że planowany dojazd do projektowanego obiektu znajdować się będzie od strony ulicy A. Nieruchomość powyższa ma dostęp do drogi publicznej tj. do ulicy A na odcinku działek [...] i [...]. Zarządca drogi uzgodnił włączenie do ulicy A ruchu drogowego, który powstanie w wyniku budowy budynku handlowo- usługowo – mieszkalnego.

Zgodnie z treści art. 113 § 1 k.p.a., błąd pisarski lub inna oczywista omyłka oznacza widocznie niewłaściwe użycie np. wyrazu, widocznie mylną pisownię albo niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Zapis w decyzji, określającej warunki zabudowy, dotyczący wjazdu na teren, objęty inwestycją nie jest omyłką lecz określeniem dostępu nieruchomości do drogi publicznej. Brak było zatem, w ocenie organu I instancji podstaw, do uwzględnienia wniosku małżonków P..

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie, J. i S. P. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zobowiązanie organu I instancji do zmiany treści decyzji o warunkach zabudowy we wnioskowanym zakresie lub też ewentualnie "o rozszerzenie istniejącego zapisu w decyzji o zapis o dojeździe do planowanej inwestycji również poprzez działki [...] i [...]". Zdaniem skarżących, kwestia ta została przesądzona w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], którym uwzględniono zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Dodatkowo wskazali, że niekorzystne dlań określenie wjazdu na teren nieruchomości, stanowi "przejaw nieuprawnionego ograniczenia swobody korzystania z własności", bowiem pozbawia ich możliwości korzystania ze służebności, ustanowionych wraz nabyciem działek o numerach [...] [...] od Gminy R..

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W motywach orzeczenia zakwestionowano w szczególności pogląd skarżących, dotyczący przesądzenia kwestii zasadności żądania sprostowania decyzji w postanowieniu z dnia [...] Jak bowiem wywiedziono, rozstrzygnięcie to, oparte na treści art. 37 §2 k.p.a., dotyczyło wyłącznie zasadności zażalenia małżonków P. na niezaławienie sprawy w terminie. Nie oceniano natomiast merytorycznie ani samego wniosku o sprostowanie ani tym bardziej decyzji organu I instancji o ustaleniu warunków zabudowy.

Zgodnie natomiast z treścią art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ orzeczeniach. Wszystkie te wady cechować musi wszakże cecha oczywistości. Sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem, nie może też prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia. W tym świetle, nie można, w ocenie organu, uznać za błąd lub oczywistą omyłkę, podlegającą sprostowaniu n zasadzie art. 113 § 1 k.p.a., określenie w decyzji organu I instancji sposobu komunikacji terenu skarżących z ulicą A, poprzez działki o numerach ewidencyjnych [...] lub [...]. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest rozstrzygnięciem o istocie sprawy. Wniosek skarżących zmierza natomiast w istocie, zdaniem Kolegium, do nadania nowej treści decyzji z dnia [...], co wykracza poza granice, ustalone w przepisie art. 113 § 1 k.p.a.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie J. i S. małżonkowie P. wnieśli o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz zobowiązanie Prezydenta Miasta R. "do zmiany treści pkt II ust. 5 decyzji i warunkach zabudowy w zakresie możliwości dojazdu do planowanej inwestycji poprzez nabytą służebność przejazdu (...)" lub też ewentualnie o rozszerzenie istniejącego zapisu w decyzji o zapis o dojeździe do planowanej inwestycji również poprzez działki [...] i [...].

W uzasadnieniu podnieśli, iż poczynania organów, negujących fakt istnienia służebności gruntowych, stanową naruszenie "konstytucyjnej zasady ochrony własności osobistej (...), zasady poszanowana praw nabytych, która jest fundamentalną zasadą demokratycznego państwa prawnego". Wskazali również na "element czasowy" przedmiotowej sprawy, polegający, ich zdaniem, na niewiążącym charakterze decyzji, pomimo wystąpienia z wnioskiem o jej wydanie w lipcu 2004r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do merytorycznego uzasadnienia rozstrzygnięcia, zawartego w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia orzeczenia, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy prawa materialnego lub też normy procedury administracyjnej, w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

W szczególności podkreślenia wymaga, że wykraczało poza kognicję Sądu w rozpoznawanej sprawie, badanie trafności i prawidłowości rozstrzygnięcia, dotyczącego lokalizacji wjazdu na nieruchomość, objętą inwestycją, zawartego w decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] Wszelkie zatem zarzuty, dotyczące wadliwości rozstrzygnięcia organu I instancji w tym przedmiocie, jako nieodnoszące się do istoty rozpatrywanej sprawy pominięto, uznając je za bezprzedmiotowe.

Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem organów, że sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 ustawy dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Różnica między "zmianą decyzji" a sprostowaniem decyzji wynika z tego, czy decyzja jest dotknięta wadą istotną, czy też nieistotną, co decyduje również o formie rozstrzygnięcia decyzją (w trybie art. 154 lub 155 k.p.a.) lub postanowieniem (art.113 § 1 k.p.a.). każda z tych instytucji dotyczy zatem innych kwestii, jest regulowana innymi przepisami i dokonuje się w innym trybie. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.listopada 2002r., sygn.akt IV SA 136/02, Monitor Prawniczy 2002/24/1108)

W przedmiotowej sprawie, skarżący domagali się odmiennego niż w treści decyzji określenia wjazdu na teren nieruchomości, na której zlokalizowano inwestycję, przy czym żądanie to uzasadnili własnym przekonaniem o błędzie organu orzekającego, przemawiającym, ich zdaniem, za sprostowaniem decyzji. Wniosek w tym kształcie popierali również wówczas, gdy organ I instancji, traktując go jako odwołanie, nadał mu stosowny bieg.

Rozważenia wymagało zatem, czy i w jakim zakresie organ związany pozostaje treścią żądania strony oraz czy żądanie to determinuje również wdrożenie określonego trybu postępowania, nawet jeżeli wynika on z błędnego rozumienia treści rozstrzygnięcia przez stronę.

W tej materii zgodzić się wiec należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że treść żądania strony wyznacza przedmiot postępowania, a organ nie jest władny do zmiany jego kwalifikacji prawnej. Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art.art. 63, 65, 128 i 140 k.p.a., jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostateczne strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane.

W rozpoznawanej sprawie, skarżący w sposób wyraźny wyartykułowali swoje żądanie już w treści złożonego w dniu 17.maja 2005r. wniosku, podtrzymując je konsekwentnie w toku postępowania zażaleniowego (na niezałatwienie sprawy w terminie oraz na odmowę sprostowania decyzji). Prawidłowo zatem żądanie to w takiej postaci stało się przedmiotem badania przez organy.

Nie można natomiast zaakceptować tezy, że skoro, w ocenie strony, określony zapis w treści decyzji wynikać miał z pomyłki, jej korekta winna być dokonana w tym właśnie trybie, w oparciu o merytoryczne uzasadnienie takiego a nie innego stanowiska.

Skarżący domagają się bowiem w istocie zmiany rozstrzygnięcia w części, dotyczącej wjazdu na teren nieruchomości, poprzez odmienne lub też uzupełniające określenie go w części II pkt 5 orzeczenia. Wynika to w sposób oczywisty choćby z redakcji wniosku oraz złożonej skargi. Tymczasem, jak wyżej wskazano tryb, określony w art. 113 § 1 k.p.a. nie jest przeznaczony dla dokonywania tego rodzaju modyfikacji decyzji. Istota omyłek, o których mowa w cytowanym przepisie leży w tym, że w orzeczeniu wyrażono coś, co oczywiście niezgodne jest z myślą, wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów, omyłkę pisarską. Natomiast nie podlegają sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej.

Określenie wjazdu na teren nieruchomości, objętej inwestycją stanowi istotny element rozstrzygnięcia, zawartego w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Jego modyfikacja, korekta czy uzupełnienie, nie jest możliwe w trybie art. 113 § 1 k.p.a., zatem organy prawidłowo odmówiły dokonania żądanego przez skarżących sprostowania orzeczenia.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o jej oddaleniu.