Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 139/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 199
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2016 r. sprawy ze skarg K. Z. i J. C. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] o warunkach zabudowy; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej K. Z. kwotę [...] złotych ([...] zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej J. C. kwotę [...] złotych ([...]zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 139/16

UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Poznania decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] wydaną na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 oraz art. 54 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r:, poz. 647 ze zm., dalej u.p.z.p.) i na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.); po rozpatrzeniu wniosku M. A. - M. i M. A. z dnia [...] czerwca 2011r. oraz w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2014r., sygn. akt II SA/Po 198/14 uchylającym decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] marca 2013r. nr [...] oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] i przekazującym sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na warsztat samochodowy w celu legalizacji samowoli budowlanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przewidzianej do realizacji na dz. [...] ark. [...], obręb [...], położonej w [...] przy ul. [...], ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na warsztat samochodowy w celu ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przewidzianej do realizacji na dz. [...], ark. [...], obręb [...], położonej w [...] przy ul. [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] czerwca 2011r. do Prezydenta Miasta Poznania wpłynął wniosek M. A. - M. i M. A. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na warsztat samochodowy, przewidzianej do realizacji na dz. [...], ark. [...], obręb [...], położonej w [...] przy ul. [...], prowadzonej w związku z postępowaniem legalizacyjnym dla samowoli budowlanej.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie Prezydenta Miasta Poznania wydał w dniu [...] września 2011r. decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy nr [...] dla ww. inwestycji. Od tej decyzji odwołali się wnioskodawcy.

Odwołanie wraz z aktami postępowania zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, które po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Wnioskodawcy złożyli skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Na skutek skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 24 lipca 2012r., sygn. akt II SA/Po 394/12 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2012 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] września 2011r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., że (1) analiza funkcji oraz cech zabudowy i jej wnioski (wyniki) są niejasne i zbyt powierzchowne; (2)wątpliwe są dokonane w toku postępowania administracyjnego ustalenia faktyczne dotyczące funkcji niektórych budynków występujących w obszarze analizowanym ([...]); (3) wątpliwości budzi krąg stron postępowania.

Wobec powyższego postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało podjęte, o czym strony postępowania zawiadomiono pismem z dnia [...] listopada 2012r. W toku postępowania administracyjnego wykonano analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Organy przeprowadziły także wizję lokalną, podczas której ustalono, iż obszar analizowany jest terenem mieszkalnym jednorodzinnym z ewentualnymi usługami towarzyszącymi. Wśród istniejących funkcji, zlokalizowanych w budynkach mieszkalnych lub na jednej działce wyróżnia się: gabinet stomatologiczny, serwis i sprzedaż wycieraczek samochodowych oraz myjnię samochodową (usytuowaną na działce dostępnej od ul. [...]). Po drugiej stronie ul. [...], w obszarze analizowanym znalazły się wyłącznie usługi: budynek Wspólnoty [...] oraz obiekt handlowy sieci "[...]". Lokalizacja warsztatu samochodowego, jak wykazano w stanie prawnym uzasadnienia, nie jest kontynuacją funkcji gabinetu stomatologicznego, serwisu i sprzedaży wycieraczek samochodowych ani też funkcji handlowej sieci sklepów "[...]".

Dnia [...] marca 2013r. Prezydent Miasta Poznania decyzją nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji. Od tej decyzji odwołali się wnioskodawcy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79 poz. 856 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 u.p.z.p. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Poznania, podzielając w pełni stanowisko organu I instancji.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. M. A. i M. A. - M. zaskarżyli powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie art. 6-10 k.p.a. poprzez sprzeczność wydanego rozstrzygnięcia z zebranym w sprawie materiałem oraz nieustalenie dokładnego stanu faktycznego, a także art. 59 i art. 60 u.p.z.p. poprzez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że rozważany budynek jest niewielki, co pozwala jedynie na prowadzenie działalności usługowo-diagnostycznej. Możliwe jest tam do zlokalizowania tylko jedno stanowisko pracy, zajmowane przez jednego człowieka wykonującego drobne usługi w zakresie diagnostyki i regulacji oraz ogólnych przeglądów. W pozostałym zakresie skarżący powtórzyli swoją wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu z dnia [...] marca 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 198/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Sąd wskazał, że z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że kwestia spełnienia wymogów, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. nie budziła wątpliwości. Potwierdza to w szczególności: pismo Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych – Inspektorat w Przeźmierowie z dnia [...] czerwca 2011 r., znak [...], pismo Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu z dnia [...] lipca 2011 r., znak [...] (k. [...] akt adm. organu I instancji) oraz charakter samej inwestycji.

Kluczowe kontrowersje dotyczyły natomiast kwestii spełnienia wymogu dobrego sąsiedztwa, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.: (1) "co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu".

Sąd wskazał, że wyrażenie "warsztat samochodowy" nie ma jednego znaczenia, lecz może odnosić się zarówno do dużego zakładu, świadczącego kompleksowego usługi w zakresie naprawy samochodów, w tym takie usługi jak blacharstwo lub lakiernictwo, jak i do zakładu mniejszego, świadczącego jedynie w ograniczonym zakresie usługi związane z konserwacją samochodów. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie, gdyż o ile lokalizacja dużego warsztatu samochodowego wydaje się sprzeczna z zabudową dominującą w obszarze analizowanym, o tyle usytuowanie niewielkiego warsztatu samochodowego mogłoby już spełniać wymóg kontynuacji funkcji istniejącej zabudowy. Niewykluczone bowiem, że taki obiekt budowlany nawiązywałby chociażby do przedsiębiorstwa, położonego przy ul. [...], zajmującego się serwisem i sprzedażą wycieraczek samochodowych. Podkreślono, że z dokumentacji fotograficznej, załączonej przez skarżących, wynika, iż zakład ten zajmuje się wyrobem i naprawą wycieraczek, a zatem pełni on funkcję usługową lub usługowo-handlową.

Sąd wskazał, że brak wskazanego powyżej rozróżnienia okazał się wadą istotną, gdyż jak wynika ze skargi z dnia [...] stycznia 2014 r. warsztat samochodowy prowadzony na posesji skarżących jest niewielki. Związana z nim działalność gospodarcza obejmuje jedynie działalność usługowo-diagnostyczną i dokonywanie ogólnych przeglądów. Ponadto w wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 18 listopada 2011 r., sygn.. akt IX C 679/11, stwierdzono, że działalność gospodarcza prowadzana w ramach omawianego warsztatu obejmuje drobne naprawy samochodów osobowych, w tym wymianę filtrów i olejów.

Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny wezwać inwestora do sprecyzowania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. poprzez dokładne określenie rodzaju warsztatu samochodowego, jaki ma być zlokalizowany na działce nr [...]. Ponadto organy administracji publicznej powinny ponownie rozważyć kwestię legalności myjni samochodowej i zbadać, czy obiekt ten może być uwzględniony w toku oceny kontynuacji funkcji przez planowane przedsięwzięcie.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania opisaną na wstępie decyzją Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...], znak: [...] ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na budynek warsztatu naprawy samochodów dla celów legalizacji samowoli budowlanej, przewidzianej do realizacji na działce nr [...], położonej w Poznaniu przy ulicy [...].

Odwołanie od ww. decyzji złożyli: K. Z. i J. C. oraz J. i S. M. zastąpieni przez J. M.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] października 2015 r. utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Kolegium wskazało, że w związku z treścią wyroku, organ pierwszej instancji wezwał inwestora w dniu [...] października 2014r. do złożenia wyjaśnień co do rozmiaru i charakteru usług świadczonych w warsztacie. W dniu [...] października 2014r. M. A. złożył wyjaśnienie, z którego wynika, iż warsztat samochodowy wybudowany został w latach 60 - tych ub. wieku, nie został przebudowany, ani powiększony, pozwala wyłącznie na prowadzenie działalności usługowo - diagnostycznej oraz na dokonywanie ogólnych przeglądów. Działalność warsztatu sprowadza się do drobnych napraw samochodów osobowych - wymiany filtrów i olejów, świadczy także usługi związane z konserwacją pojazdów. Oświadczenie inwestora znajduje także odzwierciedlenie w wyroku sądu powszechnego - Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald z dnia 18 listopada 2011r. sygn. akt. IX C 679/11. Skład orzekający Kolegium w składzie rozstrzygającym odwołanie skarżących bez uprzedzenia w trakcie posiedzenia dokonał oględzin nieruchomości, by zweryfikować oświadczenie inwestora. Stwierdzono, iż inwestor prowadzi niewielką działalność w budynku garażowym. Działalność ta w istocie sprowadza się do wykonywania drobnych napraw, przeglądu samochodów oraz usług diagnostycznych. Kolegium wskazało (w myśl ww. wyroku WSA), że wyrażenie "warsztat samochodowy" nie ogranicza się do jednego znaczenia, może odnosić się do dużego zakładu, świadczącego kompleksowe usługi, w tym także m.in. blacharstwo i lakiernictwo, jak i do zakładu mniejszego, świadczącego usługi w ograniczonym zakresie. Rozróżnienie tych pojęć ma znaczenie bowiem, o ile lokalizacja dużego warsztatu w omawianym obszarze wydaje się sprzeczna z zabudową dominującą, o tyle niewielki warsztat samochodowy mógłby spełnić wymóg kontynuacji istniejącej zabudowy. Kolegium wskazało że, w niniejszym przypadku, mamy do czynienia z niewielkim warsztatem, świadczącym usługi w ograniczonym zakresie. Warsztat istnieje od lat 60 - tych ub. wieku i prowadzony był przez ojca obecnych inwestorów, nie został powiększony i jego działalność nie uległa rozszerzeniu.

Kolegium wskazało, że chybiony jest zarzut, iż fakt ogłoszenia na stronie internetowej warsztatu w znacznie rozszerzonej ofercie oznacza, że czynności te są wykonywane. Organ wskazał, iż to do innych organów udzielających pozwolenia na działalność danego podmiotu należy kontrola tego podmiotu także w zakresie rodzaju wykonywanej działalności. Kwestia ta pozostaje bez wpływu na niniejszą sprawę bowiem zgodnie z dokonanymi ustaleniami rzeczywista działalność warsztatu sprowadza się do tej, zadeklarowanej przez inwestora w piśmie wyjaśniającym z dnia [...] października 2014r. W ocenie Kolegium kwestia, którą nakazał uściślić Sąd w swoim wyroku, sprowadzająca się do zbadania, czy istniejący warsztat prowadzi działalność związaną z drobnymi usługami, a w związku z tym może współistnieć z okoliczną zabudową została dokładnie wyjaśniona w trakcie postępowania przed organami administracji publicznej obu instancji i nie pozostawia wątpliwości. Odnośnie kolejnej kwestii, którą Sąd nakazał zbadać, a mianowicie czy istniejąca w sąsiedztwie myjnia samochodowa stanowi samowolę budowlaną, co miałoby znaczenie dla oceny kontynuacji funkcji, wskazano, iż organ pierwszej instancji nie dotarł do jakiejkolwiek dokumentacji stwierdzającej, iż myjnia jest lub nie jest samowolą budowlaną. Jedynym dokumentem, do którego organ dotarł jest decyzja z 2006 r., z której wynika, że myjnia podlega rozbiórce w związku z inną inwestycją przewidzianą na terenie, na którym myjnia jest położona. Organ podkreślił, iż brak dokumentacji, na którą wskazał Sąd powoduje, że skoro nie można potwierdzić legalności myjni, to nie można przyjmować, że stanowi ona kontynuację funkcji usługowej w obszarze analizowanym. W ocenie organu odwoławczego okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie wniosku inwestorów bowiem w obszarze analizowanym występuje działalność usługowa stanowiąca kontynuację funkcji dla planowanej inwestycji, a mianowicie warsztat wyrobu i montażu wycieraczek samochodowych. Kolegium wskazało, że w związku z zarzutem skarżących, iż organ bezzasadnie przyjął, że wnioskowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - czym doprowadził do rażącego naruszenia prawa - wskazać należy, że zarzut ten jest całkowicie chybiony. Skarżące podniosły, iż z treści § 3 pkt. 76 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. 2010.1397 ) wynika, że warsztat samochodowy uznany musi być za przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Organ wskazał skarżącym, iż przywołany przepis rozporządzenia został uchylony przez § 1 pkt 2 lit. a tiret 15 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2013r. (Dz.U. 2013.817). Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 17 lipca 2013r. i weszło w życie z dniem 01 sierpnia 2013r. Na tej podstawie organ pierwszej instancji doszedł do słusznego wniosku, iż planowana inwestycja nie jest zaliczana do inwestycji mogących znacząco wpłynąć na środowisko.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. Z., reprezentowana przez radcę prawnego Jaremę Gruszczyńskiego, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono, że została wydana:

1. w wyniku błędnego (sprzecznego z zebranym w sprawie materiałem dowodowym) uznania, że zmiana sposobu użytkowania budynku garażowego na warsztat samochodowy spełnia kryterium kontynuacji funkcji istniejącej zabudowy oraz przy założeniu, że funkcjonowanie warsztatu samochodowego wpisuje się w istniejący na analizowanym obszarze ład architektoniczno-urbanistyczny;

2. w wyniku nie przeprowadzenia rzeczowej i dokładnej analizy istniejącego stanu faktycznego w zakresie kontynuacji przez warsztat samochodowy funkcji istniejących w analizowanym obszarze;

3. w wyniku całkowicie nieuprawnionego i błędnego uznania, że planowana inwestycja (warsztat samochodowy) stanowić będzie kontynuację funkcji działalności produkcyjno-usługowej prowadzonej przez istniejący w analizowanym obszarze warsztat naprawy i montażu wycieraczek samochodowych;

4. na podstawie błędnego zrozumienia treści uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2014 r. (sygn. akt II SA/Po 198/14);

5. bez wskazania w zaskarżonej decyzji kryteriów przy pomocy których organ wydający zaskarżoną decyzję zweryfikował oświadczenie inwestora co do "niewielkiego zakresu działalności" prowadzonej w przedmiotowym warsztacie;

6. bez sporządzenia protokołu z dokonanej w trakcie posiedzenia czynności oględzin nieruchomości (bez opisania w protokole z posiedzenia w dniu [...] października 2015 r. przebiegu i zakresu czynności oględzin), co skutkuje niemożnością zweryfikowania na podstawie jakiego stanu faktycznego, zastanego w trakcie dokonywania oględzin nieruchomości, organ stwierdza "niewielki zakres działalności" prowadzonej w przedmiotowym warsztacie [decyzja [...], uzasadnienie, str. 8, wersy 9 do 13 od góry];

7. w sposób prowadzący do zalegalizowania długotrwałego szkodliwego oddziaływania, zarówno na nieruchomość na której znajduje się warsztat, jak i na nieruchomości sąsiednie, w wyniku korelacji dopuszczonego w decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. sposobu użytkowania nieruchomości w zakresie parkowania samochodów oraz określenia jedynie dolnej granicy (minimum) ilości miejsc parkingowych, z określonym w w/w decyzji sposobem odprowadzania wód deszczowych;

8. z naruszeniem art.10 §1 k.p.a., art.67 § 2 pkt 3 k.p.a., art. 79 k.p.a. przy dokonywaniu czynności "oględzin nieruchomości";

9. z bezpodstawnym, nie popartym żadnymi dowodami przyjęciem, że w latach 60-tych ub. wieku na terenie nieruchomości przy ul. [...] działał/istniał legalnie warsztat samochodowy prowadzony przez ojca obecnych inwestorów.

Skargę na powyższą decyzję wniosła w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu również J. C., reprezentowana przez radcę prawnego E. C., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie przepisów:

1. art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czego wynikiem było poczynienie błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że działalność gospodarcza prowadzona przez beneficjentów decyzji o ustaleniu warunków zabudowy na działce [...] jest niewielka oraz przyjęcie, że funkcja w postaci działania warsztatu samochodowego w terenie zabudowy mieszkalnej jest jej funkcją uzupełniającą;

2. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak dokładnego zebrania i rozpatrzenia dowodów pozwalających na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy - np. poprzez nie uwzględnienie istnienia sklepu z częściami samochodowymi na nieruchomości przy ul. [...], nie rozpatrzenia funkcji przypisanej działce [...] w przeprowadzonej analizie, rozeznania faktycznego zakresu usług świadczonych w warsztacie co organy winny z urzędu przeprowadzić;

3. art. 8 k.p.a. poprzez niewłaściwą realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa - na podstawie tych samych informacji i dokumentów, a więc tego samego stanu faktycznego, organy orzekające trzykrotnie odmówiły wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na budynek warsztatu naprawy samochodów i nagle, po uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonej w uzasadnieniu wyroku sygn. akt II SA/Po 198/14 z dnia 25 czerwca 2014r. (s. 10 wyroku pierwszy akapit), że "lokalizacja dużego warsztatu samochodowego wydaje się sprzeczna z zabudową dominującą w obszarze analizowanym, o tyle usytuowanie niewielkiego warsztatu samochodowego mogłoby spełniać wymóg kontynuacji funkcji zabudowy" organy wydają decyzję o ustaleniu warunków zabudowy tej inwestycji. W uzasadnieniu zaskarżanej decyzji organ orzekający daje temu wyraz stwierdzając na stronie 6/7 uzasadnienia: "Ocena kontynuacji planowanej nowej funkcji z funkcjami już istniejącymi polega na wskazaniu czy warsztat mechaniki samochodowej, zlokalizowany na posesji budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowi funkcję, którą można pogodzić ze stanem istniejącym w sąsiedztwie. Zgodnie z wyrokiem WSA taka kontynuacja istnieje, ponieważ wyrażenie "warsztat samochodowy" nie ma jednego znaczenia, ale może odnosić się zarówno do dużego zakładu, świadczącego kompleksowe usługi jak blacharstwo lub lakiernictwo, jak i do zakładu mniejszego, świadczącego jedynie usługi w ograniczonym zakresie związane z konserwacja samochodów";

4. art. 11 k.p.a. i art. 61 ust. 1 w związku z art. 54 u.p.z.p. poprzez rezygnację z realizacji zasady wyjaśnienia w decyzji zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy jej podejmowaniu. Organy orzekające nie wskazały w decyzji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu (co wymagane jest przez przepis art. 61 u.p.z.p.) i przyjęły, że warsztat mechaniki pojazdowej zlokalizowany na posesji budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowi funkcję, którą można pogodzić ze stanem istniejącym w sąsiedztwie ostatni akapit s. 6 decyzji);

5. brak wykazania w decyzji, że inwestycja polegająca na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na posesji przy ul. [...] jest kontynuacją funkcji znajdujących się na obszarze analizowanym obiektów, a więc niewskazania dobrego sąsiedztwa. Decyzja jedynie powołuje, że "usytuowanie niewielkiego warsztatu samochodowego mogłoby spełniać wymóg kontynuacji funkcji istniejącej zabudowy".

6. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe i niejasne sformułowania rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie i podtrzymało argumentację z zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. M. A. - M., M. A. i A. P. wnieśli o odrzucenie lub oddalenie wszystkich skarg w całości i zasądzenie od skarżących na rzecz inwestorów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r. połączył sprawy o sygn. akt IV SA/Po 139/16 i IV SA/Po 141/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt IV SA/Po 139/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zaskarżone decyzje organów I i II instancji należało uchylić.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej jest w niniejszym postępowaniu zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu nr [...] z dnia [...] października 2015 r. oraz, na podstawie art. 135 p.p.s.a., poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Poznania nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydana w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na warsztat samochodowy w celu ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przewidzianej do realizacji na działce nr [...], arkusz [...], obręb [...], położonej w [...] przy ul. [...].

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm. oraz j.t. Dz. U. z 2015 r., nr 199 - zwanej dalej: "u.p.z.p.).

Na wstępie trzeba zauważyć, że pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. M. A. i M. A.-M. zwrócili się do Prezydenta Miasta Poznania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na budynek warsztatu naprawy samochodów na terenie działki nr [...], położonej przy ul. [...] w [...] (k. [...] akt adm. organu I instancji). Jednocześnie dla powyższego obszaru nie obowiązuje aktualnie żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 i art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., ustalenie przeznaczenia terenu oraz określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy następuje co do zasady w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku – w decyzji o warunkach zabudowy. Tę ogólna konkluzję potwierdza art. 59 ust. 1 cytowanej ustawy, w świetle którego zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3 (bez znaczenia dla niniejszej sprawy), wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi.

Jak wynika przy tym z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: (1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; (2) teren ma dostęp do drogi publicznej; (3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; (4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu poprzednio obowiązujących planów miejscowych planów; oraz (5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że w rozpatrywanej sprawie zapadły dwa prawomocne wyroki sądu administracyjnego – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 lipca 2012r., sygn. akt II SA/Po 394/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 198/14.

Wyrokiem z 25 czerwca 2014 r., o sygn. akt II SA/Po 198/14, Sąd uchylił zaskarżone decyzje obu instancji. Wobec tego zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu sądu wiążą w sprawie Sąd obecnie orzekający oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym wyżej przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie administracyjne oraz sądowoadministracyjne. Wobec tego zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.

Sąd w wyroku z 25 czerwca 2014 r., o sygn. akt II SA/Po 198/14 wskazał, że z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że kwestia spełnienia wymogów, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 powołanej ustawy, nie budziła wątpliwości. Potwierdza to w szczególności: pismo Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych – Inspektorat w Przeźmierowie z dnia [...] czerwca 2011 r., znak [...], pismo Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu z dnia [...] lipca 2011 r., znak [...] (k. [...] akt adm. organu I instancji) oraz charakter samej inwestycji.

Sąd w ww. wyroku wskazał, że zasadnicze wątpliwości dotyczyły natomiast istotnych w niniejszej sprawie parametrów, tj. funkcji planowanej zabudowy i cech zagospodarowania terenu. W tej mierze w analizie urbanistycznej z dnia [...] grudnia 2012 r. stwierdzono, że w obszarze analizowanym występuje: (1) funkcja mieszkaniowa wielorodzinna (bloki mieszkalne) na zachodnim skraju obszaru analizowanego, (2) funkcja mieszkaniowa jednorodzinna z ewentualnymi usługami towarzyszącymi, wśród których wyróżniono gabinet stomatologiczny, serwis i sprzedaż wycieraczek samochodowych oraz myjnię samochodową, a ponadto – po drugiej stronie ul. [...] – (3) funkcja usługowa w postaci budynku Wspólnoty [...] oraz (4) funkcja handlowa w postaci obiektu handlowego sieci sklepów "[...]". Zabudowa każdej z funkcji mieszkaniowych oraz zabudowa zlokalizowana po drugiej stronie ul. [...] tworzą łącznie trzy zwarte kompleksy architektoniczno-urbanistyczne. Na tej podstawie organy administracji publicznej przyjęły, że wprowadzenie do obszaru analizowanego warsztatu samochodowego nie kontynuuje dotychczasowych funkcji zabudowy istniejącej w obszarze analizowanym, gdyż funkcja usługowa takiego warsztatu jest niekompatybilna z funkcją usługową istniejących tam obiektów.

Sąd w ww. wyroku podkreślił, że wyrażenie "warsztat samochodowy" nie ma jednego znaczenia, lecz może odnosić się zarówno do dużego zakładu, świadczącego kompleksowego usługi w zakresie naprawy samochodów, w tym takie usługi jak blacharstwo lub lakiernictwo, jak i do zakładu mniejszego, świadczącego jedynie w ograniczonym zakresie usługi związane z konserwacją samochodów. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie, gdyż o ile lokalizacja dużego warsztatu samochodowego wydaje się sprzeczna z zabudową dominującą w obszarze analizowanym, o tyle usytuowanie niewielkiego warsztatu samochodowego mogłoby już spełniać wymóg kontynuacji funkcji istniejącej zabudowy. Brak wskazanego powyżej rozróżnienia okazał się wadą istotną, gdyż jak wynika ze skargi z dnia [...] stycznia 2014 r. warsztat samochodowy prowadzony na posesji skarżących jest niewielki (k. [...] akt sądowych). Sąd wskazał również, że związana z nim działalność gospodarcza obejmuje jedynie działalność usługowo-diagnostyczną i dokonywanie ogólnych przeglądów. Ponadto w wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 18 listopada 2011 r., sygn.. akt IX C 679/11, stwierdzono, że działalność gospodarcza prowadzana w ramach omawianego warsztatu obejmuje drobne naprawy samochodów osobowych, w tym wymianę filtrów i olejów (k. [...] akt sądowych). Sąd podkreślił, że w przedmiotowym warsztacie samochodowym nie są natomiast świadczone usługi związane z blacharstwem i lakiernictwem pojazdów. Ponadto Sąd wskazał, że powyższe informacje zdają się zatem wskazywać, że warsztat samochodowy zlokalizowany na nieruchomości skarżących jest raczej niewielki, co z kolei pozwalałoby na wkomponowanie go w istniejący już ład przestrzennym. Ustalenia poczynione przez organy administracji publicznej nie pozwalają aktualnie jednoznacznie określić rozmiaru i charakteru świadczonych usług w przedmiotowym warsztacie samochodowym.

Zgodnie ze wskazaniami ww. wyroku organy ponownie rozpoznając sprawę powinny wezwać inwestora do sprecyzowania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r., poprzez dokładne określenie rodzaju warsztatu samochodowego, jaki ma być zlokalizowany na działce nr [...]. Ponadto organy administracji publicznej powinny ponownie rozważyć kwestię legalności myjni samochodowej i zbadać, czy obiekt ten może być uwzględniony w toku oceny kontynuacji funkcji przez planowane przedsięwzięcie.

W ocenie Sądu orzekającego wskazania dotyczące rozważenia kwestii legalności myjni samochodowej zostały zrealizowane przez organ odwoławczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w zaskarżonej decyzji wskazało, iż organ pierwszej instancji nie dotarł do jakiejkolwiek dokumentacji stwierdzającej, iż myjnia jest lub nie jest samowolą budowlaną. Organ I instancji poszukiwał akt spraw dotyczących nieruchomości położonej przy ulicy [...], przy narożniku ul. [...], wskazując że chodzi o myjnię samochodową. Potwierdza to zamówienie dokumentacji archiwalnej z dnia [...] października 2014 r. (k. [...] akt administracyjnych). Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że nie znaleziono żadnych dokumentów związanych ze wskazaną nieruchomością. Jedynym dokumentem, do którego organ dotarł jest decyzja z roku 2006, z której wynika, że myjnia podlega rozbiórce w związku z inną inwestycją przewidzianą na terenie, na którym myjnia jest położona. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Kolegium, iż skoro nie można wskazać, że myjnia jest obiektem wzniesionym legalnie, ale także nie można wykazać, że jest obiektem nielegalnie wzniesionym, to nie należy brać jej pod uwagę w ocenie kontynuacji funkcji usługowej dla omawianej inwestycji.

W ocenie Sądu organy jednakże w sposób niepełny zrealizowały wskazanie ww. wyroku dotyczące określenia rozmiaru działalności prowadzonej w przedmiotowym warsztacie samochodowym. Ustalenia poczynione przez organy administracji publicznej wciąż nie pozwalają jednoznacznie określić rozmiaru i charakteru świadczonych w nim usług.

Przede wszystkim zasadne są zarzuty skarżących dotyczące dokonania przez organy nieprawidłowej interpretacji niektórych elementów uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 198/14. Organ I instancji nieprawidłowo wskazał, że zgodnie z ww. wyrokiem w przedmiotowej sprawie istnieje kontynuacja funkcji, którą można pogodzić ze stanem istniejącym w sąsiedztwie, "ponieważ wyrażenie "warsztat samochodowy" nie ma jednego znaczenia, ale może odnosić się zarówno do dużego zakładu, świadczącego kompleksowe usługi w zakresie naprawy samochodów, w tym takie usługi jak blacharstwo lub lakiernictwo, jak i do zakładu mniejszego, świadczącego jedynie w ograniczonym zakresie usługi związane z konserwacją samochodów". Takie stwierdzenie organu I instancji jest nieprawidłowe, ponieważ błędnie sugeruje, że Sąd w ww. wyroku przesądził o niewielkim charakterze i zakresie działalności przedmiotowego warsztatu samochodowego.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że Sąd jedynie zwrócił uwagę na istnienie rozróżnienia na zakłady niewielkie i duże i podkreślił, że rozróżnienie to ma istotne znaczenie, gdyż o ile lokalizacja dużego warsztatu samochodowego wydaje się sprzeczna z zabudową dominującą w obszarze analizowanym, o tyle usytuowanie niewielkiego warsztatu samochodowego mogłoby już spełniać wymóg kontynuacji funkcji istniejącej zabudowy. Przy czym trzeba zauważyć, że WSA w Poznaniu we wspomnianym wyroku nie określił kryteriów pozwalających na ocenę, czy warsztat samochodowy ma charakter warsztatu "dużego", czy też "niewielkiego".

Sąd podkreśla, że ustalenie prawidłowego stanu faktycznego i dokonanie oceny rozmiaru działalności prowadzonej w przedmiotowym warsztacie samochodowym należało wyłącznie do organów.

Organ I instancji uwzględnił wskazanie z ww. wyroku i wezwał inwestora do sprecyzowania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. poprzez dokładne określenie rodzaju warsztatu samochodowego, jaki ma być zlokalizowany na działce nr [...]. Z oświadczenia inwestora z dnia [...] października 2014 r. (k. [...] akt administracyjnych) wynika, że warsztat posiada jedno stanowisko pracy i jednego człowieka pracującego, jest niewielki i świadczy usługi jedynie w ograniczonym zakresie obejmującym konserwację pojazdów. Ponadto inwestor wskazał, że w wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt. IX C 679/11, stwierdzono że działalność gospodarcza prowadzona w ramach omawianego warsztatu obejmuje drobne naprawy samochodów osobowych, w tym wymianę filtrów i olejów.

W ocenie Sądu oświadczenie inwestora powinno zostać wnikliwie przeanalizowane i zweryfikowane przez organy. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji wskazał, że dokonał "oględzin nieruchomości (bez uprzedzenia w trakcie posiedzenia)", w wyniku których stwierdzono, że inwestor prowadzi niewielką działalność w budynku garażowym sprowadzającą się do drobnych napraw, przeglądów samochodów oraz usług diagnostycznych. Jednakże organ z opisanych oględzin nie sporządził żadnego protokołu lub notatki, wobec czego strony skarżące zostały pozbawione możliwości wypowiedzenia się, co do ustalonego stanu faktycznego. Organ tym samym naruszył art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto organ odwoławczy naruszył normę art.79 k.p.a., który w § 1 stanowi, iż strona powinna być zawiadomiona o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z oględzin, a w § 2 stanowi, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu. Już tylko to stanowiło naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotne wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.

Ponadto organ powinien szczegółowo opisać spostrzeżenia i wnioski związane z oceną stanu faktycznego ustalonego podczas oględzin przedmiotowej nieruchomości i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Przede wszystkim organ powinien ocenić wskazywane przez skarżące, już na etapie odwołania, rozbieżności pomiędzy ustaleniami organów, a zakresem usług oferowanych przez przedmiotowy warsztat samochodowy na stronie internetowej: http://www.auto-hurt.pl. Z wydruku wskazanej strony internetowej przedmiotowego warsztatu wynika, że zakres prac oferowanych przez warsztat samochodowy obejmuje m.in.: układy hamulcowe (klocki, tarcze, bębny, szczęki), zawieszenia (amortyzatory, sprężyny, wahacze), układy rozrządu, układów przeniesienia napędu, silników, alternatorów i rozruszników, układów wydechowych.

W ocenie Sądu organy powinny ocenić, czy wskazany zakres prac może zostać uznany za drobne naprawy samochodów. Sąd podkreśla, że biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe i reguły racjonalnego i logicznego postępowania trudno jest przyjąć, że usługi oferowane na stronie internetowej mogłyby nie być realizowane przez przedmiotowy warsztat samochodowy. Kolegium słusznie wskazało, że kontrola podmiotów w zakresie wykonywanej działalności leży w kompetencjach organów udzielających pozwolenia na działalność danego podmiotu. Jednak to do Prezydenta Miasta Poznania oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, jako organu odwoławczego, należało w niniejszej sprawie dokonania oceny rozmiarów prowadzonej działalności. Natomiast zasygnalizowany zakres świadczonych usług objęty ofertą reklamowaną na stronie internetowej przedmiotowego warsztatu powinien być przez organ zweryfikowany w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Pominięcie tej weryfikacji stanowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Jednocześnie organy administracji powinny ustalić, czy – jak to wynika z oświadczenia pełnomocnika uczestnika postępowania M. A. złożonego na rozprawie w dniu [...].07.2016r. – prawdą jest, że wspomniana wyżej reklama warsztatu samochodowego dotyczy również działalności prowadzonej przez ten warsztat w [...]. Jeżeli istotnie w/w warsztat samochodowy prowadzi działalność również w [...], to należy dokonać jego oględzin i dokonać oceny jaki zakres usług realizowany jest w [...], a jaki na objętej wnioskiem działce nr [...].

Ponadto Sąd wskazuje, że mimo treści wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt. IX C 679/11, organy powinny dokonać własnych ustaleń faktycznych z uwagi na fakt, że wskazany wyrok odnosi się do stanu faktycznego sprzed prawie pięciu lat i należy zweryfikować jego aktualność. Analogicznie fakt prowadzenia w latach 60 - tych warsztatu przez ojca obecnych inwestorów odnosi się do innego stanu faktycznego i nie ma żadnego znaczenia przy ustalaniu aktualnego zakresu wykonywanej działalności w przedmiotowym warsztacie.

Sąd wskazuje, że w decyzji Prezydenta Miasta Poznania nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydanej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na warsztat samochodowy w celu ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przewidzianej do realizacji na działce nr [...], arkusz [...], obręb [...], położonej w [...] przy ul. [...] w sposób nieprawidłowy określono poszczególne parametry obiektu, poprzez wpisanie określenia "bez zmian", podczas, gdy z decyzji nie wynika w jaki sposób parametry te były określone poprzednio. Takie uchybienie powoduje niejasność rozstrzygnięcia i winno być uzupełnione.

Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny wezwać inwestora do wskazania dokładnego zakresu świadczonych usług w przedmiotowym warsztacie samochodowym i odniesienie się do oferty usług, prezentowanej na stronie internetowej http://www.auto-hurt.pl (gdzie oferowany jest szeroki zakres prac i napraw obejmujący m.in.: układy hamulcowe (klocki, tarcze, bębny, szczęki), zawieszenia (amortyzatory, sprężyny, wahacze), układy rozrządu, układy przeniesienia napędu, silniki, alternatory i rozruszniki, układy wydechowe).

Ponadto organy powinny dokonać oględzin i kontroli warsztatu samochodowego znajdującego się na działce nr [...], ark. [...], obręb [...], położonej przy ul. [...] przeprowadzonej zgodnie z zasadami określonymi w art.79 k.p.a. i dokonać oceny zebranych informacji. Organy powinny ustalić rzeczywisty zakres i rozmiar prowadzonej działalności m.in. poprzez ustalenie średniej ilości klientów obsługiwanych dziennie w skali roku, ustalenie średniej ilości i rodzaju świadczonych usług w skali roku, ilości stanowisk pracy, ilości zatrudnionych osób.

Wnioski i wyniki kontroli powinny zostać potwierdzone protokołem z kontroli, celem umożliwienia zapoznania i wypowiedzenia się stron co do zebranego materiału dowodowego.

Ponadto organy powołując się na wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt IX C 679/11, powinny dołączyć go do akt sprawy i ocenić jego aktualność w świetle nowo ustalonego stanu faktycznego.

Dopiero po ustaleniu powyższych okoliczności organ ponownie dokona oceny, czy przedmiotowy warsztat samochodowy jest zakładem niewielkim, świadczącym jedynie w ograniczonym zakresie usługi związane z konserwacją samochodów, czy dużym zakładem świadczącym kompleksowe usługi w zakresie naprawy samochodów wskazując kryteria na których oparł swą ocenę.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a., Sąd był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania organów z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2014 r., o sygn. akt II SA/Po 198/14. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone decyzje.

O kosztach (pkt 2 i 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie wniosek uczestników postępowania dotyczący zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego (k. 37 akt sądowych) jest bezzasadny. Należy odwołać się do regulacji Działu V, Rozdziału 1 p.p.s.a., zatytułowanego "Zwrot kosztów postępowania między stronami". Jak wynika z przepisów tego działu w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym obowiązuje zasada zwrotu kosztów postępowania jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona przez sąd (wyjątek art. 201 § 1 p.p.s.a.). W postępowaniu tym strona nie ponosi odpowiedzialności za wynik postępowania, odmiennie niż w postępowaniu cywilnym. Nie jest więc możliwe zasądzenie kosztów postępowania na rzecz innych poza skarżącą, stron tego postępowania, w tym uczestników. Uczestnikom postępowania nie przysługuje zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez względu na jego wynik (por. orzeczenie Naczelnego Sadu Administracyjnego 8 kwietnia 1998 r., V SA1306/97; J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2006, s.438) .