Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 93/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust.1,  par. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Olga Białek Protokolant Paulina Rosiak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M D na decyzję P W I S we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M D (dalej skarżący) stała się decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W z dnia [...] r. Nr[...]), którą organ ten - powołując się na art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm. oraz § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W z dnia [...] r. Nr [...] (znak....) o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego (poz. 22 załącznika do wskazanego rozporządzenia).

W postępowaniu wyjaśniającym organy ustaliły, co następuje:

Skarżący w latach [...] pracował jako[...] . Przez [...] miesięcy, w latach [...] był narażony na [...] . Obecnie wyniki pomiarów drgań mechanicznych są zgodne z normatywem higienicznym. Od dnia [...] r. do dnia [....] r. i od dnia [...] r. do dnia [...] r. pracował jako [...] - przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K wykazało brak pomiarów z okresu zatrudnienia zainteresowanego. Aktualnie wykonane pomiary drgań mechanicznych są zgodne z normatywem higienicznym. Od dnia [...] r. do dnia [...] r. pracował jako[...] . Natomiast od [...] r. do nadal skarżący prowadzi [...]. Podaje, że przy wykonywaniu usług transportowo-sprzętowych był narażony na drgania mechaniczne o nieznanej wartości.

Wg pomiarów drgań ogólnych wykonanych w latach [...] na [....] krotność przekroczenia dopuszczalnych normatywów higienicznych wynosiła: w 1998 r. - 0,91 NDN; w 1997 r. - 1,92 NDN; w 1999 r. - 1,66 NDN, 1,32 NDN i 0,80 NDN natomiast w 2000 r. - 1,36 NDN, 1,53 NDN i 1,54 NDN. Pomiary drgań miejscowych wykonane w 2003 r. na stanowisku operatora ładowarki Ł-34 wykazały brak przekroczeń normatywów higienicznych (krotność przekroczenia - 0,51 NDN, 0,59 NDN, 0,54 NDN oraz 0,71 NDN). Według pomiarów z [...] r. wykonanych na zlecenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W krotność przekroczenia normatywów higienicznych dla drgań ogólnych wynosiła 1,23 NDN (dla obu rąk) oraz 1,18 NDN dla osi X, 0,72 NDN dla osi Y i 1,48 dla osi Z.

W związku ze zgłoszeniem (....r.) podejrzenia choroby zawodowej - zespół wibracyjny, uszkodzenie słuchu u skarżącego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W wszczął postępowania w tej sprawie, po uzyskaniu kart oceny narażenia zawodowego, skierował zainteresowanego na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego i obustronnego ubytku słuch spowodowanego hałasem. Przedmiotem rozpatrywania w niniejszej sprawie jest choroba zawodowa - zespół wibracyjny. Sprawa choroby zawodowej - obustronny trwały ubytek słuchu spowodowany hałasem, była przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego decyzją ostateczną Państwowego wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W z dnia [...] r. Nr [...]

Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W , wydał w dniu [...] orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego u skarżącego. W uzasadnieniu DWOMP we W stwierdził m.in. iż: "Pacjent został zbadany w D. W. O. M. P. w dniach [...] r. I tak:

W badaniu lekarskim z odchyleń od stanu prawidłowego stwierdzono: nastrój obniżony, tkliwość w rzucie wyrostka mieczykowatego, ograniczenie ruchomości we wszystkich płaszczyznach w zakresie prawego nadgarstka. W badaniu neurologicznym - chwiejna próba Romberga z padaniem w przód. Niedoczulica z zakresu II-III gałęzi prawego nerwu V. Niedosłuch. Masa kończyn prawidłowa. Słabsza siła ucisku prawej dłoni. Niedoczulica dłoni z zakresu nerwu łokciowego. Odruchy z kończyn symetryczne. Objawy piramidowe nieobecne. Dodatni objaw szczytowy z pogranicza C-Th.

Badanie neuroelektrofizjologiczne - wynik: badanie neurograficzne nerwów obwodowych kończyn górnych i dolnych w normie. Radiogramy nadgarstków i stawów łokciowych: w rzucie kości łódeczkowatej prawej, obu kości czworokątnych mniejszych oraz lewej kości główkowatej prawej, widoczne są niewielkie ogniska zwiększonego wysycenia (przebyte zawały kostne lub/i rzutujące się zwapnienia w tkankach miękkich). Części kostne stawów łokciowych w granicach normy. Nie wykazano zwapnień patologicznych w tkankach miękkich. Radiogram kręgosłupa piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego: niewielkie esowate skrzywienie kręgosłupa piersiowego z lewostronną rotacją w odcinku dolnym. Niewielkie obniżenie trzonów Th4, Th6, Th7 w odcinku przednim (stan po przebytym złamaniu?). Innych zmian nie wykazano. Czynnościowe wygięcie kręgosłupa lędźwiowego w stronę prawą. Spłycenie lordozy lędźwiowej. Niewielkie zwężenie tylnych części przestrzeni międzykręgowych w odcinku L3/L4. Kość krzyżowa wykazuje nieprawidłowe ustawienie, zbliżone do poziomego. Innych zmian nie wykazano. Dwukrotnie wykonana próba oziębieniowa była ujemna. Termometria skórna (badany dwukrotnie) - brak odnowy temperatur po 20 minutach w zakresie wszystkich palców obu dłoni w pierwszym badaniu. Wydłużenie odnowy temperatur w zakresie palców II-V prawej dłoni po 20 minutach od oziębienia, w drugim badaniu. Badanie progów czucia wibracji - zaburzenia niewielkiego stopnia w zakresie palców lewej dłoni III i IV i II palca prawej dłoni. Zaburzenia umiarkowane w zakresie III i IV palca prawej dłoni.

W zakończeniu uzasadnienia Ośrodek wskazał, że do rozpoznania choroby zawodowej niezbędne jest stwierdzenie, że choroba rozpoznana u pacjenta została umieszczona w wykazie chorób zawodowych oraz stwierdzenie z wysokim prawdopodobieństwem, że przyczyną tych chorób są czynniki szkodliwe obecne w środowisku pracy zainteresowanego. W przypadku skarżącego, zdaniem Ośrodka, brakuje podstaw w chwili obecnej do rozpoznania choroby wibracyjnej spowodowanej drganiami mechanicznymi miejscowymi, ponieważ próba oziębieniowa wypadła ujemnie, odnowa termometrii wykazuje zmienność wyników, nie potwierdzono również w badaniu palestezjometrycznym i elektroneurofizjologicznym uszkodzenia obwodowego układu nerwowego.

W podsumowaniu Ośrodek stwierdził, że całość obrazu klinicznego przemawia za tym, że przyczyną podawanych dolegliwości nie jest choroba wibracyjna. Za inną przyczyną podawanych dolegliwości przemawia również brak narażenia na poziomy drgań mechanicznych miejscowych, zbliżonych do wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń (NDN). Ponadto w chwili obecnej nie stwierdzono w badaniu radiologicznym obecności masywnych zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych odcinka piersiowego i lędźwiowego kręgosłupa, bardziej zaawansowanych niż w grapie równolatków, co stanowi podstawę do klinicznego rozpoznania choroby wibracyjnej spowodowanej narażeniem na wibrację ogólną. Podawane przez pacjenta dolegliwości bólowe należy wiązać z nieprawidłową sylwetką -skrzywieniem w odcinku piersiowym i lędźwiowym oraz nieprawidłowym ustawieniem kości krzyżowej oraz z prawdopodobnie przebytym, a nierozpoznanym złamaniem kompresyjnym kręgów piersiowych (pacjent podaje przebycie urazu kręgosłupa szyjnego w wyniku wypadku komunikacyjnego w marcu 2002 r.)."

W trybie odwoławczym skarżący był badany w Instytucie Medycyny Pracy w [...] który w dniu [...] r. wydał orzeczenie lekarskie: nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego.

Jednostka orzecznicza II stopnia diagnostycznego uzasadniła swoje stanowisko tym, iż: "Po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, oceny narażenia zawodowego, przeprowadzonym badaniu lekarskim oraz na podstawie wyników badań pomocniczych nie znaleziono podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego. Analiza opisów zdjęć radiologicznych zawartych w dostarczonej dokumentacji nie wykazała typowych cech dla postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego. Konsultacja neurologiczna oraz wyniki badań czynnościowych układu naczyniowo-nerwowego (termometria skórna, próba oziębieniowa, pletyzmografia, palestezjometria) nie ujawniły zmian pozwalających na rozpoznanie postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego. Ponadto z dokładnej oceny narażenia zawodowego wynika, że badany był narażony na działanie wibracji miejscowej i ogólnej, jednak brak jest wyników wykonanych pomiarów natężenia wibracji.

W związku z zastrzeżeniami skarżącego co do powyższego orzeczenia, poprzestanie na analizie opisu zdjęć a nie ich oglądu, po uzupełnieniu dokumentacji Instytut w dniu [...] r. (znak [...] wyjaśnił, iż: "Ocena narażenia zawodowego potwierdzona dochodzeniem epidemiologicznym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W nadesłana pismem o symbolu [...] potwierdziła, iż odwołujący się w trakcie obowiązków służbowych był narażony na działanie drgań ogólnych o krotności przekroczeń 0,8 NDN - 1,92 NDN oraz wibrację miejscową, której wartości nie przekraczały normatywów higienicznych. Analiza dostarczonych wraz z dokumentacją przez D. W. O. M. P. zdjęć radiologicznych przez lekarza radiologa wykazała niewielkie boczne skrzywienie dolnej części odcinka piersiowego kręgosłupa w stronę lewą z nieznaczną rotacją oraz nieznacznie spłycona lordozą lędźwiową i nieznacznie obniżonym krążkiem międzykręgowym na poziomie L5 - SI: Zatem nie stwierdzono masywnych zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych w odcinku piersiowym i lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa, które byłyby bardziej zaawansowane niż w przeciętnej grupie osób w wieku badanego i tym samym stanowiłyby podstawę do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego wywołanego ogólnym działaniem drgań mechanicznych. Natomiast opisywane zmiany w odcinku szyjnym kręgosłupa pod postacią spłyconej lordozy szyjnej, zwężenia przestrzeni m-k C5 - C6 z osteofitami na tym poziomie nie są uwzględniane w diagnostyce postaci ogólnej zespołu wibracyjnego, gdyż drgania ogólne nie są przenoszone do tej części kręgosłupa.

Podobnie wykonane radiogramy nadgarstków i stawów łokciowych, które ujawniły jedynie zmiany pod postacią drobnych wysepek zagęszczenia struktury kostnej w kościach obu nadgarstków, zaś na wykonanych zdjęciach kości tworzące stawy łokciowe nie wykazują zmian. Zatem brak jest cech typowych dla postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego. Wyniki badań czynnościowych układu naczyniowo-nerwowego takie jak: termometria skórna - wydłużenie czasu odnowy wszystkich palców do 30 minut, a grzbiet dłoni do 35 minut oraz próba oziębieniowa i uciskowa-ujemna, płetyzmografia -zaburzenia niewielkiego stopnia i palestezjometria - zaburzenia umiarkowane, także nie dają podstaw do rozpoznania postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego".

Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich i po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] (znak.... ) o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego u skarżącego.

Od powyższej decyzji odwołał się skarżący kwestionując przede wszystkim poziom ustalony drgań w miejscu pracy. W związku z jego wnioskiem z dnia [...] o zbadanie poziomu wibracji miejscowej i ogólnej na stanowisku pracy operatora koparko-ładowarki O. [...], dokonano stosownych pomiarów. W raporcie z przeprowadzonych pomiarów (nr....) odnotowano przekroczenia dopuszczalnych normatywów higienicznych dla drgań ogólnych. W związku z powyższym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W skierował do placówek diagnostyczno-orzeczniczych pisma z prośbą o weryfikację wydanych orzeczeń lekarskich.

Instytutu Medycyny Pracy w Ł w piśmie z dnia [...] r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. Stwierdzono, m.in. iż "Z przesłanej uzupełnionej oceny narażenia zawodowego wynika wprawdzie, ze odwołujący się w trakcie wykonywania czynności zawodowych był narażony na działanie wibracji ogólnej i miejscowej w warunkach przekroczenia normatywów higienicznych, jednakże przeprowadzonym w dniu [...] r. badaniem klinicznym nie stwierdzono u skarżącego objawów klinicznych odpowiadających biologicznym skutkom narażenia na ww. czynniki. Ponadto wskazał, iż istnienie udokumentowanego narażenia zawodowego na czynniki szkodliwe w miejscu pracy w warunkach przekroczeń normatywów higienicznych, przy braku zespołu objawów chorobowych odpowiadającym biologicznym skutkom działania tego czynnika szkodliwego nie może być podstawą do wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej.

D.W.O.M.Pracy we W w piśmie z dnia [...] r. stwierdził, iż : "Badania przeprowadzone w kierunku rozpoznania choroby wibracyjnej spowodowanej działaniem drgań miejscowych nie pozwalają na jej rozpoznanie, gdyż w badaniach dodatkowych (próba oziębieniowa, termometria skórna, palestezjometria, EMG) nie wykazano uszkodzenia obwodowego układu naczyniowego i nerwowego. Brak jest również podstaw klinicznych do rozpoznania choroby wibracyjnej spowodowanej działaniem drgań ogólnych, ponieważ nie stwierdzono w badaniu radiologicznym obecności masywnych zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych odcinka piersiowego i lędźwiowego kręgosłupa, bardziej zaawansowanych niż w grupie równolatków, co stanowi podstawę klinicznego rozpoznania tej choroby."

Przed wydaniem decyzji organ drugiej instancji zawiadomiła stronę i osoby zainteresowane o zebranym materiale i możliwości złożenia wyjaśnień i żądań. Rozpatrując odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W nie znalazł dostatecznych podstaw do weryfikacji pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia.

Organ ten podkreślił, że do stwierdzenia przez Państwową Inspekcję Sanitarną choroby zawodowej spełnione muszą być jednocześnie, wynikające z definicji choroby zawodowej zawartej w § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i ust. 3 powołanego wcześniej rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., dwa warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych;

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.

Tymczasem, zdaniem organu odwoławczego, w przypadku skarżącego, placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. D.W.O.M. P.we W oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł nie rozpoznały u zainteresowanego choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego. Wydane orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki orzecznicze I i II stopnia diagnostycznego są spójne i uzasadnione.

Zdaniem organu pomimo faktu, że ocena narażenia zawodowego na działanie drgań mechanicznych wykazała w zakresie drgań ogólnych krotność przekroczeń 0,8 NDN - 1,92 NDN oraz w zakresie drgań miejscowych wartości, które nie przekraczały normatywów higienicznych, brak klinicznego rozpoznania choroby zawodowej w myśl obowiązujących przepisów prawnych wyklucza możliwość stwierdzenia takiej choroby przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W uzasadnieniu podniesiono, że z medycznego punktu widzenia, choroba zawodowa - zespół wibracyjny - wymieniona w poz. 22 obowiązującego wykazu chorób zawodowych, może mieć postać kostno-stawową, naczyniowo-nerwową lub mieszaną (zarówno kostno-stawową jak i naczyniowo-nerwową). Postać kostno-stawowa zespołu wibracyjnego charakteryzuje się występowaniem radiologicznie uchwytnych zmian w kościach bądź stawach kończyn górnych. Dla tej postaci zespołu wibracyjnego najbardziej charakterystyczne są następujące zmiany radiologiczne: torbiele kostne, ograniczone rozrzedzenia struktury kostnej, poszerzenia i brzeżne zniekształcenia nasad kości promieniowej i łokciowej, spłaszczenie głowy kości promieniowej i brzeżne osteofity, nawarstwienia okostnowe na przednim brzegu kości ramiennej, zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające kości łódeczkowatej i księżycowatej oraz ogniskowe martwice. Do rozpoznania postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego konieczne jest ujawnienie co najmniej kilku z wyżej wymienionych objawów i znaczny stopień ich zaawansowania, czego nie stwierdzono u zainteresowanego.

Rozpoznanie postaci naczyniowo-nerwowej choroby opiera się na badaniu przedmiotowym i wynikach badań pomocniczych. W tym celu wykorzystuje się takie metody, jak próby oziębieniowe czy termometrię skórną. Wykazane na podstawie powyższych badań patologie w obrębie ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego muszą mieć charakter trwały, tzn. muszą powtarzać się w kilkakrotnie wykonywanych badaniach. Specjalistyczne badania wykonane u zainteresowanego nie ujawniły trwałych zmian charakterystycznych dla postaci naczyniowo - nerwowej zespołu wibracyjnego. Dlatego, zdaniem organu brak podstaw dla rozpoznania przedmiotowej choroby zawodowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że cytowane w niej fragmenty orzeczeń lekarskich są zbitką domniemań i przypuszczeń, które należy rozstrzygnąć na jego korzyść. Ponadto podniósł, że badania w miejscu pracy skarżącego przeprowadzono zbyt późno, co oznacza wydanie opinii o niekompletny materiał dowodowy.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo podkreśliła, że zarzut skargi co do opinii lekarskich, w sytuacji wydania ich po specjalistycznych badania, jest bezpodstawny. Ponadto sam fakt pracy w warunkach stwarzających ryzyko zachorowania na chorobę zawodową jest niewystarczający do stwierdzenia takiej choroby zawodowej, potrzebne jest jej kliniczne rozpoznanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym również na decyzje wydawane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

W ocenie Sądu, kwestionowanej decyzji nie można postawić skutecznego zarzutu sprzeczności z prawem w rozumieniu w art. 145 p.p.s.a., gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie znajduje dostateczne podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło niewadliwie przeprowadzone postępowanie administracyjne.

Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, iż kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego - zgodnie z przepisami proceduralnymi - tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy. Chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u skarżacego zostało rozpoczęte po rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zatem przepisy zawarte w tym akcie znajdują zastosowanie w sprawie.

Według § 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia Rady Ministrów, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z Wykazem chorób zawodowych - stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia - do chorób zawodowych zalicza się zespół wibracyjny: 1) postać naczyniowo - nerwowa; 2) postać kostno - stawowa; 3) postać mieszana: naczyniowo - nerwowa i kostno stawowa (poz. 22)

W świetle powyższego w sprawie, przedmiotem której jest stwierdzenie choroby zawodowej, ustalenia wymaga: czy choroba mieści się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia; czy choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Oceniając działanie czynnika szkodliwego uwzględnić należy przy tym rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego jak i sposób wykonywania pracy (§ 2 ust. 2).

Jak wyżej powiedziano, ustalenia stanu faktycznego w powyższym, istotnym dla sprawy zakresie poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. Po myśli art. 7 kpa, wyrażającego m.in. zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 kpa, organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Art. 80 kpa, wyrażający zasadę swobodnej oceny dowodów, obliguje przy tym organ administracyjny do przedstawienia poddającej się kontroli oceny dowodów ze wskazaniem (w uzasadnieniu rozstrzygnięcia - art.107 § 1 i § 3 kpa), jakie fakty uznał za udowodnione, dowodów na jakich się oparł w tym zakresie, przyczyn dla których dowodom tym dał wiarę.

Zgodnie z § 5 ust.1 wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów, właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej rozpoznania jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do orzekania w zakresie chorób zawodowych, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. W szczególności, jak wynika z ust.2 pkt 1 jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, zaś według § 5 ust. 3 pkt 1 jednostkami orzeczniczymi II stopnia są poradnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo - rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy.

Wskazane orzeczenia lekarskie, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, są opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Trafnie wskazuje się, że bez tych opinii, bądź sprzecznie z nimi, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej ani nie może ustalać czy rozpoznane schorzenie mieści się w powoływanym wykazie. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu z obowiązku dokonania oceny tej opinii, jako jednego z dowodów w sprawie, w granicach zakreślonych powołanym wyżej art. 80 kpa. Zasadne jest stwierdzenie, że opinia powinna - aby organ administracji mógł się na niej skutecznie oprzeć - zawierać wszechstronne uzasadnienie i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracyjne obu instancji nie uchybiły przedstawionym wyżej wymogom proceduralnym.

Należy przede wszystkim zauważyć, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zebrały w postępowaniu wyjaśniającym istotny do rozpatrzenia i załatwienia sprawy materiał dowodowy, na który składają się w szczególności orzeczenia medyczne (podstawowe i uzupełniające) dwóch specjalistycznych jednostek (D. W.. O. M.P. we W , Instytutu Medycyny Pracy w Ł , oraz ocena narażenia zawodowego sporządzona na urzędowym formularzu, dostępna dokumentacja medyczna, odnosząca się do rozpatrywanej jednostki chorobowej, a także uzupełniające badania środowiska pracy (raport z badań środowiska pracy z dnia [...]).

W tym miejscu wskazać należy, że nie trafny jest zarzut skargi, iż cytowane w przez organy sanitarne fragmenty orzeczeń lekarskich są zbitką domniemań i przypuszczeń. Podkreślić należy, że wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, stanowisko strony o istnieniu takiej choroby nie poparte opiniami innych jednostek służby zdrowia spełniającymi żądane wymagania formalne nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych.

Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy stwarzała organom administracji dostateczne podstawy do przyjęcia, że orzeczenia lekarskie placówek medycznych (podstawowe uzupełnione dodatkowymi) zostały wydane po gruntownych badaniach skarżącego i po uwzględnieniu innych dowodów istotnych w rozpoznawanym przypadku, co pozwalało przypisać takim orzeczeniom walory opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. W opiniach jednostek medycyny pracy sformułowano bowiem jednoznaczne i poparte szczegółowymi badaniami wnioski o braku u skarżącego choroby zawodowej: zespół wibracyjny (poz. 22). Mając do dyspozycji specjalistyczne orzeczenia, bazujące na analizie badań medycznych, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mogły więc - bez naruszenia granic zakreślonych w art. 80 k.p.a. - ocenić te dowody i przyjąć je za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w sprawie.

Niewadliwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające miało decydujący wpływ na materialnoprawne podstawy kwestionowanego rozstrzygnięcia. Według wskazanego już § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Jeśli idzie o chorobę - zespół wibracyjny, to o jej zawodowej etiologii można mówić tylko wtedy, gdy wystąpi jej postać: naczyniowo - nerwowa; kostno - stawowa; mieszana (naczyniowo - nerwowa i kostno - stawowa,` punkt 22 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia).

Jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, postać kostno-stawowa zespołu wibracyjnego charakteryzuje się występowaniem radiologicznie uchwytnych zmian w kościach bądź stawach kończyn górnych. Dla tej postaci zespołu wibracyjnego najbardziej charakterystyczne są następujące zmiany radiologiczne: torbiele kostne, ograniczone rozrzedzenia struktury kostnej, poszerzenia i brzeżne zniekształcenia nasad kości promieniowej i łokciowej, spłaszczenie głowy kości promieniowej i brzeżne osteofity, nawarstwienia okostnowe na przednim brzegu kości ramiennej, zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające kości łódeczkowatej i księżycowatej oraz ogniskowe martwice. Do rozpoznania postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego konieczne jest ujawnienie co najmniej kilku z wyżej wymienionych objawów i znaczny stopień ich zaawansowania. Takich objawów nie stwierdzono u zainteresowanego.

Natomiast rozpoznanie postaci naczyniowo-nerwowej choroby opiera się na badaniu przedmiotowym i wynikach badań pomocniczych. W tym celu wykorzystuje się takie metody, jak próby oziębieniowe czy termometrię skórną. Wykazane na podstawie powyższych badań patologie w obrębie ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego muszą mieć charakter trwały, tzn. muszą powtarzać się w kilkakrotnie wykonywanych badaniach. Specjalistyczne badania wykonane u zainteresowanego nie ujawniły trwałych zmian charakterystycznych dla postaci naczyniowo - nerwowej zespołu wibracyjnego.

Wskazuje to, jak trafnie wskazał organ sanitarny, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wykluczył zawodowe źródło choroby skarżącego, skoro - przyjęte za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia - specjalistyczne badania nie wykazały istnienie u skarżącego żadnej z postaci zespołu wibracyjnego. Wskazano w nich, że podawane przez pacjenta dolegliwości bólowe należy wiązać z nieprawidłową sylwetką -skrzywieniem w odcinku piersiowym i lędźwiowym oraz nieprawidłowym ustawieniem kości krzyżowej oraz z prawdopodobnie przebytym, a nierozpoznanym złamaniem kompresyjnym kręgów piersiowych (pacjent podaje przebycie urazu kręgosłupa szyjnego w wyniku wypadku komunikacyjnego w marcu 2002 r.).

Odnośnie narażenia zawodowego na działanie drgań mechanicznych, wskazać należy, że ich ocena wykazał w zakresie drgań ogólnych krotność przekroczeń 0,8 NDn- 1,92 NDN. Jednakże badania kliniczne wykazał brak rozpoznania przedmiotowej choroby zawodowej

Podkreślić należy dodatkowo, że orzeczenie lekarskie, które jest sporządzone w sposób rzetelny i solidny, które znajduje poparcie w przeprowadzonych badaniach, jest prawidłowo i wyczerpująco uzasadnione wiąże organ orzekający w danej sprawie. Zarówno organ administracyjny, jak również Sąd nie posiada wiedzy fachowej, specjalistycznej, która jest niezbędna do orzekania w przedmiocie chorób zawodowych. Wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki wydające w tym zakresie orzeczenia lekarskie. Rzeczą organów administracyjnych, a w dalszej kolejności Sądu jest jedynie badanie prawidłowości wydania danego orzeczenia lekarskiego, rzetelności jego uzasadnienia i zgodności z prawem, a nie ocena merytoryczna. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie wydane przez dwie niezależne od siebie jednostki służby zdrowia ocenić należało jako rzetelne, spójne, nie pozostające ze sobą w sprzeczności, uzasadnione, to w konsekwencji nie było podstaw, by odmówić im wiarygodności i orzec w sposób sprzeczny z tymi orzeczeniami.

Organy administracji nie uchybiły zatem także prawu materialnemu, wskazując na brak w rozpoznawanym przypadku określonej przez prawodawcę przesłanki uznania choroby za chorobę zawodową. Słusznie podkreślono, że nie każde schorzenia zwyrodnieniowe, pozwala kwalifikować tę dolegliwość do kategorii choroby zawodowej.

Skoro wszczęte skargą postępowanie sądowe nie dało podstaw do postawienia organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej zarzutu naruszenia prawa materialnego lub reguł postępowania administracyjnego, przeto - stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. - należało orzec jak w sentencji wyroku.