Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 163/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35, art. 37
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 12 ust. 4b, ust. 4, ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 2031
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania  i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity
article: art. 130 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant Starszy asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi S. M. i U. Z. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje organ do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia prawa własności nieruchomości zajętej pod inwestycję drogową w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt organowi; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Starosty [...] solidarnie na rzecz skarżących S. M. i U. Z. kwotę 196,95 (sto dziewięćdziesiąt sześć, 95/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 9 czerwca 2017 r. S. M. i U. Z. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w B. przy ul. A, dz. nr 643/2, 340/49, 340/40, obręb nr [...] m. B., na których decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] zostało udzielone zezwolenie dla inwestycji, polegającej na budowie drogi gminnej, wnosząc o:

1. zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w zakreślonym przez sąd terminie,

2. stwierdzenie, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. przyznanie od organu na rzecz skarżącego S. M. sumy pieniężnej przewidzianej w art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

4. przyznanie od organu na rzecz U. Z. sumy pieniężnej przewidzianej w art.149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

5. wymierzenie Staroście [...] grzywny w trybie art. 149 § 2 w zw. z art.156 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mając na względzie, że bezczynność postępowania miała miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa,

6. zasądzenie w trybie art. 200 powołanej wyżej ustawy na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skarżący stwierdzili, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2016 r. stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2016 r., kiedy to Wojewoda [...] wydał w tej sprawie decyzję ostateczną nr [...]. Dalej skarżący, wskazując na brzmienie art. 12 ust. 4b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2031), podnieśli, że ustawodawca nie przewidział obowiązku składania wniosku o ustalenie odszkodowania za przejętą pod drogę nieruchomość, a obowiązek organu w tym zakresie wynika wprost z wyżej powołanej ustawy. Starosta [...] od pół roku zatem pozostaje w nieuzasadnionej bezczynności, nie podejmując w tej sprawie żadnej czynności. Wobec powyższego skarżący w dniu 7 czerwca 2017 r. wnieśli za pośrednictwem Starosty [...] w trybie art. 37 k.p.a. ponaglenie adresowane do Wojewody [...], a następnie wywiedli niniejszą skargę. Wyjaśnili ponadto, że zwłoka organu w ustaleniu odszkodowania za przejętą nieruchomość pod budowę drogi w trybie decyzyjnego przymusu jest wyjątkową dla nich traumą. Organ administracji nierealizujący ustawowych zadań doprowadza skarżących do utraty zaufania do państwa, którego są obywatelami, tym bardziej, że to na wniosek Starosty [...] Sąd Rejonowy w B. odłączył z księgi wieczystej nieruchomości działki przeznaczone na budowę drogi. Nie dokonując ustalenia odszkodowania za przejęte działki organ powoduje u skarżących uzasadnione poczucie okradzenia ich z ich własności w majestacie chronionego konstytucyjnie prawa własności oraz w majestacie zapewnienia konstytucyjnego, że wywłaszczenie jest możliwe tylko za słusznym odszkodowaniem. Skarżący podkreślili przy tym, że ich sytuacja jest szczególna, bo w majestacie przepisów konstytucyjnych zostali wyzuci z własności bez żadnej rekompensaty. Ustawa, na podstawie przepisów której to ma miejsce, jest ustawą szczególną mającą zapewnić szybką realizację inwestycji drogowej, ale i także zapewniającą równie szybkie ustalenie i wypłacenie odszkodowania za przejęty grunt. Ustawodawca zadbał w stopniu równym zarówno o interesy inwestora, jak i właścicieli gruntu nabywanego w drodze przymusu pod budowę. Skarżący zostali całkowicie wyrugowani ze swoich uprawnień przez Starostę [...].

Argumentując wniosek o przyznanie w trybie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od organu sumy pieniężnej skarżący wnieśli, aby Sąd uwzględnił okoliczność całkowitego lekceważenia przez organ obowiązków przewidzianych prawem. Zachowanie organu powoduje dla skarżących potworny uszczerbek moralny w postaci całkowitej utraty zaufania i przekonanie, że ze swojej własności zostali okradzeni bez żadnego odszkodowania. Skarżący czują się wykluczeni ze społeczeństwa poprzez traktowanie przez organ ich sprawy z całkowitą ignorancją. Organ ignoruje swoją ostateczną decyzję, doprowadzając skarżących obok szkody moralnej, także do materialnego uszczerbku. Nie do pogodzenia z porządkiem prawnym państwa jest sytuacja, w której organ administracji pomaga inwestorowi w okradaniu skarżących, wydając z jednej strony decyzję o odjęciu im prawa własności, a z drugiej strony nie ustala za to prawo własności żadnej rekompensaty, o której mowa w Konstytucji. A w Konstytucji jest mowa o słusznym odszkodowaniu, które słuszne nigdy nie będzie, jeżeli nie zostanie ustalone i wypłacone w rozsądnym terminie, zgodnie zresztą z orzecznictwem sądów administracyjnych. Skarżący zdają sobie sprawę z tego, że ustalenie odszkodowania wymaga pozyskania opinii, ale nie do przyjęcia jest sytuacja, że organ przez pół roku nie podjął w tej sprawie żadnej czynności.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazując w następnej kolejności na regulację art.12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Starosta [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji polegającej na: "Budowie dróg publicznych - gminnych wraz z przebudową włączenia w drogę gminną, budową odwodnienia, rozbudową oświetlenia ulicznego przy budynkach handlowych przy ul. A w B.". Zgodnie z punktem 6 osnowy decyzji nieruchomość ta przechodzi na własność Miasta B. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania S. M. i U. Z., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Następnie pismem z dnia 19 stycznia 2017 r. Starosta [...] został powiadomiony o złożeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez S. M. i U. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Wyrokiem z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 104/17 Sąd oddalił skargę, przy czym wyrok nie jest jeszcze prawomocny.

Pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. Starosta [...] zawiadomił S. M., U. Z. i Prezydenta Miasta B., na podstawie art. 61 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego o wszczętym postępowaniu w sprawie ustalenia odszkodowania za sporne działki w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Jednocześnie w tym samym dniu organ podpisał zlecenie na wykonanie operatów szacunkowych w celu określenia wartości działek. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje bowiem po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, o czym stanowi art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.).

Organ wskazał nadto, że S. M. i U. Z. złożyli, na podstawie art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego do Wojewody [...] ponaglenie na Starostę [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. uznał ponaglenie za nieuzasadnione, podnosząc, że scharakteryzowane okoliczności, które mogłyby przemawiać za bezczynnością organu według stanu z dnia rozpatrywania ponaglenia, nie zachodzą aktualnie w realiach sprawy. Starosta odnosząc się do pozostałych zarzutów wyjaśnił, iż zgodnie z punktem 17 osnowy decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. określony został termin wydania nieruchomości na 125 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Do dnia dzisiejszego opisana nieruchomość nie została wydana przez współwłaścicieli, co uprawniałoby skarżących do zwiększenia odszkodowania o 5 % ustalonej wartości nieruchomości według art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Nieruchomość jest ogrodzona i faktycznie w dalszym ciągu użytkowana przez skarżących. Ponadto organ, porównując elektroniczny wypis księgi wieczystej [...] według stanu na dzień 27 czerwca 2017 r. z wypisem elektronicznym księgi wieczystej [...] według stanu na dzień 10 stycznia 2017 r., stwierdził, że stan prawny opisywanej nieruchomości nie uległ zmianie. Działki nr 643/2 o pow. 0,0107 ha, nr 340/49 o pow. 0,0337 ha i nr 340/40 o pow. 0,0041 ha nie zostały odłączone z księgi wieczystej, w której w dziale II jako właściciele wpisani są: S. M. i U. Z. W księdze wieczystej nie został także ujawniony podział nieruchomości zatwierdzony decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]. Zmiany w ewidencji gruntów i budynków służą jedynie do rejestracji zdarzeń. Powołując się następnie na brzmienie art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, organ stwierdził, że skarżący nie ponieśli uszczerbku materialnego w stosunku do podnoszonego w skardze, zatem wnioski skargi są niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w postępowaniach niezakończonych decyzją administracyjną, postanowieniem, innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (§ 2 art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".

Stosowanie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. Skarga na bezczynność przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i określone postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się przy tym, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy nie dotrzymuje on terminu załatwienia sprawy, a także w przypadku odmowy wydania stosownego aktu czy podjęcia czynności, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga podjęcia takich działań.

Rolą sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność organu jest ustalenie przede wszystkim trzech kwestii. Po pierwsze, powinien on zbadać, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, była sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. Po drugie, sąd zobowiązany jest rozważyć, czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem określonego trybu przeciwdziałania bezczynności oraz czy taki tryb przed wniesieniem doń skargi został wyczerpany.

Następnie, o ile wynik badania dwóch pierwszych kwestii będzie pozytywny, sąd musi ustalić, czy organowi administracji można przypisać bezczynność rozumianą jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a tym samym - zobowiązać do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Należy również podnieść, że stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej takim środkiem jest obecnie ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie skarżący złożyli ponaglenie na bezczynność Starosty [...] do Wojewody [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Wojewoda [...] uznał ponaglenie za nieuzasadnione. W tej sytuacji należało przyjąć, iż wniesienie skargi było dopuszczalne.

Przechodząc w dalszej kolejności do kwestii merytorycznych należy wyjaśnić, że nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, natomiast celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania.

O bezczynności organu administracji publicznej można zatem mówić wówczas gdy w prawnie ustalonym terminie organ bądź nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie rozpoczął postępowanie, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go w terminie odpowiednim aktem administracyjnym. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu.

Zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1257), dalej jako: "k.p.a.", organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z kolei w myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić - stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. - nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie – zgodnie z art. 35 § 4 k.p.a. - przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 tego artykułu.

W niniejszej sprawie zastosowanie w przedmiocie terminów mają przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 2031), zwanej dalej: "specustawą", które - w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - mają charakter szczególny. Stosownie do treści art. 12 ust. 4b tej ustawy - organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydaje decyzję ustalającą wysokość odszkodowania w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

W przedmiotowej sprawie okolicznością poza sporem jest, że decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna w dniu wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. W związku z tym 30-dniowy termin do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania zaczął biec od tego dnia. Tymczasem do dnia orzekania przez Sąd (12 października 2017 r.) decyzja nie została wydana.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że termin, o którym mowa w art. 12 ust. 4 specustawy, ma charakter ściśle procesowy i stanowi uzupełnienie ogólnych regulacji kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw. Ustawodawca wprowadził tę szczególną regulację z uwagi na fakt, iż nabywanie nieruchomości pod drogi w trybie tej ustawy ma również szczególny, uproszczony charakter. Powołany przepis nie zawiera jednak jakiejkolwiek normy materialnoprawnej, która uzasadniałaby wydanie decyzji o odszkodowaniu w sytuacji, kiedy postępowanie z przyczyn obiektywnych nie może zakończyć się w 30-dniowym terminie.

Już sama ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w art. 12 ust. 5 odsyła do regulacji zawartych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), dalej jako: "u.g.n.", a więc - w tym do art. 130 ust. 2, który dotyczy powierzenia rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia opinii określającej wartość nieruchomości, wyłanianego - w myśl ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.) w drodze przetargu.

Dlatego też można niewątpliwie przyjąć, że stosowanie przez organ przepisów ustaw niespójnych i nie do końca zsynchronizowanych w przedmiocie terminów w nich określonych, powoduje, że organ nie zawsze może dotrzymać przesłanek zawartych w art. 12 ust. 4b specustawy.

Powyższa ocena nie może jednak skutkować podzieleniem przez skład Sądu, rozpatrującego przedmiotową sprawę stanowiska organu w kwestii niezasadności skargi. Niewątpliwie organ dopuścił się bezczynności, albowiem poza sporem jest, że termin na wydanie decyzji rozpoczął swój bieg w dniu ostateczności decyzji Wojewody [...] i do dnia wyrokowania nie została wydana w sprawie decyzja.

Jednocześnie z akt sprawy wynika, że organ podjął działanie w sprawie po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 104/17, oddalającym skargę wniesioną przez skarżących na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2016 r. w sprawie zezwolenia na realizację wskazanej na wstępie inwestycji drogowej. Działanie to, jak wyjaśnił organ, polegało na zawiadomieniu skarżących pismem z dnia 8 czerwca 2017 r., na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., o wszczętym postępowaniu w sprawie ustalenia odszkodowania za sporne działki w trybie specustawy drogowej. Ponadto w tym samym dniu organ podpisał zlecenie na wykonanie operatów szacunkowych w celu określenia wartości działek, wskazując, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, o czym stanowi art.130 ust. 2 u.g.n.

Przystępując zatem do oceny, czy bezczynność organu w niniejszej sprawie miała charakter rażący, wskazać należy, że w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt: I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt: II OSK 468/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd wziął pod uwagę charakter okoliczności wskazanych w odpowiedzi na skargę i na tej podstawie przyjął, że opóźnienie w czynnościach znajduje racjonalne uzasadnienie w wyjaśnieniach organu wskazujących na oczekiwanie na rozstrzygnięcie kwestii zgodności z prawem zaskarżonej przez skarżących decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. do tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 25 maja 2017 r. Sąd oddalił skargę, organ zaś pismem z dnia 8 czerwca 2017 r., jak już wskazano powyżej, zawiadomił skarżących, na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., o wszczętym postępowaniu w sprawie ustalenia odszkodowania za sporne działki w trybie specustawy drogowej. Jednocześnie w tym samym dniu organ podpisał zlecenie na wykonanie operatów szacunkowych w celu określenia wartości działek, wskazując, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, zgodnie z art.130 ust. 2 u.g.n..

W ocenie Sądu, w tych okolicznościach sprawy, przy ugruntowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładni przepisu art. 12 ust. 4b specustawy, należało przyjąć, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W powołanych okolicznościach sprawy trudno bowiem dopatrzeć się, aby to opóźnienie powstało z celowego lekceważenia skarżących albo ze złej woli organu.

Jakkolwiek, w ocenie Sądu, mimo wyrażenia poglądu, że przepisu art. 12 ust. 4b specustawy drogowej nie można interpretować jako normy nakazującej wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania we wskazanym 30-dniowym terminie od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, za wszelką cenę (w tym za cenę ograniczenia strony w zakresie gwarancji procesowych), to jednak okoliczności podniesione wyżej świadczą, że organ nadal pozostaje w bezczynności. Skutkuje to wydaniem przez Sąd rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając jednakże na uwadze wskazane powyżej okoliczności podnoszone przez organ w odpowiedzi na skargę, które w pewnym stopniu usprawiedliwiają naruszenie przepisów dotyczących terminu wydania decyzji w niniejszej sprawie, Sąd przyjął, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa i odstąpił od wymierzenia grzywny organowi oraz zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz skarżących.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do wydania oczekiwanej przez skarżących decyzji w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt organowi (pkt 1 sentencji), na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a stwierdził, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie dotyczącym wymierzenia grzywny i zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200 § 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku).

m.m.