Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1019/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr. ) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 1999 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. ma rzecz skarżącego T. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] .1999 r. Nr [...] , wy daną na podstawie art. 22 ust. l ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm. stwierdzono, że T.S,. nie spełnia warunków, o których w art. 21 ustawy i odmówiono mu przyznania uprawnień kombatanckich. Organ powołał się na wnikliwą analizę materiału dowodowego oraz swobodną ocenę dowodów (art. 80 kpa ) i stwierdził, że strona nie przedstawiła dokumentów, które w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzają jej działalność w strukturach organizacji konspiracyjnej. Strona nie udokumentowała swego wniosku i nie uzyskała rekomendacji stosownej organizacji kombatanckiej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T.S. twierdzi, że mimo młodego wieku należał do Batalionów Chłopskich na placówce w Słupcu koło Gać Słupieckich, woj. kieleckie, gdzie mieszkał Komendant BCh J.S. ( ps. "Grot" ). Pełnił funkcję łącznika i przenosił rozkazy oraz tajną prasę "Znicz" do komendantów placówek. Powołuje się na przedłożone dowody, w tym oświadczenia świadków: W.S. i J.K. . Nas skutek doniesienia do władz niemieckich były prowadzone w ich domu rewizje. Dodaje, że jego bracia i siostry mają przyznane uprawnienia kombatanckie.

Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].2001 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 127§3 i art. 138§1 pkt l kpa w zw. z art. 22 ust. l oraz art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].1999 r. Organ stwierdził, że wnioskodawca nie uzyskał rekomendacji ZW ZKRP i B.WP w K. Oświadczenia świadków są bardzo ogólnikowe. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że do B. Ch. należało [...] starszych braci i siostra skarżącego. Zdaniem organu skarżący, jako 14 latek, mógł być wtajemniczony w działalność organizacji, ale nie był pełnoprawnym członkiem B. Ch. Nie wchodził w jej skład i nie pełnił w niej służby. Na polecenia starszych członków konspiracji mógł wykonywać pewne czynności jak przenoszenie pracy podziemnej, przewożenie różnych pakunków, czyszczenie broni, przechowywanie granatów, co dowodzi, że należy mówić jedynie o współpracy T.S. z organizacją podziemną. Powołano się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w analogicznych sprawach ( sygn. II SA 796/04 z 12.04.1996 r. oraz SA/Sz 675/99 ) stwierdzające, że współpraca ludności cywilnej z partyzantką nie jest jednoznaczna z działalnością kombatancką określoną w ustawie. Zdaniem organu ocena dotychczasowa działalności skarżącego jest nadal aktualna i odmowa przyznania uprawnień - zasadna.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.S. wnosi o uchylenie krzywdzącej go decyzji. Powołuje się na zgromadzony w aktach oraz dołączony do skargi materiał dowodowy. Twierdzi, że był członkiem B.Ch., był zaprzysiężony, posiadał pseudonim "[...]".

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów wnosi ojej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30.08.2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p. o. p. p. s. a. ) sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

Sądowa kontrola wykazała zarówno naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i prawa materialnego. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art., 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego

W aktach sprawy znajdują się oświadczenia świadków: W.S. i J.K. . W.S. , który pełnił funkcję instruktora szkolenia wojskowego w latach 1942-1944 na terenie placówki w Słupcu, powiat buski twierdzi, że skarżący od kwietnia 1944 r. do sierpnia 1944 r. należał do B.Ch. pod dowództwem S.B. ps. "Brzoza". Podaje: "w mojej obecności na tajnym zebraniu B.Ch. został zaprzysiężony i przyjęty do organizacji konspiracyjnej B. Ch. na łącznika dowódcy placówki ( .. ) Po zaprzysiężeniu został skierowany do mojej drużyny na przeszkolenie bojowe, zapoznanie się z bronią i materiałami wybuchowymi." ( ... ) Po przeszkoleniu bojowym pełnił funkcję łącznika dowódcy "Brzozy", przenosił tajne pisma konspiracyjne od dowódcy "Brzozy" do komendanta powiatowego "Szota" (...) i prasę konspiracyjną "Znicz", który ja od niego pobierałem". Świadek potwierdził również, że skarżący posługiwał się pseudonimem "[...]" ( k. [...] akt administracyjnych ). Z kolei świadek J.K. również członek B.Ch. podaje, iż skarżący został zaprzysiężony, przyjęty na łącznika i kolportera i "brał wraz ze mną udział w ćwiczeniach bojowych, zapoznawał się z bronią i materiałami wybuchowymi, od zaprzysiężenia stale się z nim spotykałem". Dodaje, że on również pobierał od T.S. pismo "Znicz" i wspólnie je kolportowali do komendanta powiatowego LSB "Grota". Potwierdza, iż skarżący nosił pseudonim "[...]" ( k. [...] akt administracyjnych ). Z oświadczenia świadków nie wynika, aby skarżący jedynie pomagał partyzantom B. Ch., ale że miał konkretne zadania, które wykonywał stale ) kolportowanie prasy, przenoszenie meldunków ), że podlegał określonemu dowódcy "Brzoza", że był zaprzysiężony, posiadł pseudonim. Są to wszystko elementy wykonywania służby, o której mowa w art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących represji wojennych i okresu powojennego ( t. j. Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), a nie dorywczej pomocy dla partyzantów, jak twierdzi Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Dodać należy, że udział w szkoleniu mającym na celu obchodzenie się z bronią i materiałami wybuchowymi świadczy o tym, że skarżący nie mógłby być do takiego szkolenia dopuszczony, gdyby nie był członkiem organizacji. Organ nie przeanalizował całego życiorysu i nie dostrzegł, iż sam skarżący w nim podaje, iż w 1943 r. jedynie pomagał starszym braciom, członkom B. Ch., czyścił im broń, przechowywał granaty, a dopiero w kwietniu 1944 r. został zaprzysiężony, otrzymał pseudonim "[...]" i wziął udział w szkoleniu bojowym i dopiero od tego momentu zaczął pełnić funkcję łącznika oraz uczestniczyć w akcjach -likwidacji niemieckiej mleczarni w Łubnicach, oraz magazynów zbożowych w Pacanowie ( życiorys, k. [...] akt administracyjnych ).

Odnośnie do braku rekomendacji ZK RP i B. WP w K. , to jak wynika z pisma Związku z 30.01.1997 r. powodem przesłania wniosku bez tej rekomendacji ( mimo pozytywnej opinii Zarządu Koła Gminnego w P. ZK RP i b. WP k. [...] akt administracyjnych ) był młody wiek skarżącego -w kwietniu 1944 r. miał skończone 13,5 roku, a nowy regulamin weryfikacyjny wniosków przyjęty przez ZK RP i b. WP przewiduje ukończenie przynajmniej 16 lat przez osoby podejmujące działalność konspiracyjną. Wojskowa Komisja Weryfikacyjna przy Zarządzie Woj. ZK RP i b. WP w K. była zdania, że na pewno sprawy związane ż walką w czasie okupacji nie były skarżącemu obce, ale to, że dotychczas nie występował o uprawnienia kombatanckie nasuwa wątpliwość co do wiarygodności dokumentów i można domniemywać, że skarżący jedynie pragnie poprawy sytuacji materialnej (k. [...] akt administracyjnych ). Ten ostatni wniosek organizacji kombatanckiej jest co najmniej dziwny w sytuacji, gdy świadkowie występujący w sprawie są także jej członkami.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie doszło również do naruszenia prawa materialnego ( art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach (... ), gdyż przepisy ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach (...) nie przewidują żadnej granicy wieku, od której można by pełnić służbę w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, a regulamin ZK RP i b. WP ani też instrukcja gen. K. Sosnkowskiego dla ZWZ nie stanowią źródła prawa i nie można na nich opierać wydawania decyzji. Wielokrotnie dawano temu wyraz w orzecznictwie ( por. up. wyroki NSA: IISA/Kr 1283/99, IISA/Kr 1520/00, IISA/Kr 2891/94, IISA/Kr 1557/95, IISA/Kr 1129/01, IISA/Kr 422/03, IISA/Kr 545/01; wyroki WSA w Krakowie: IISA/Kr 121/01, IISA/Kr 601/01.

Fakt braku pozytywnej rekomendacji organizacji kombatanckiej oczywiście musi Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych uwzględnić, jednakże jedynie jako opinię związku, a zatem element materiału dowodowego. Organ powinien zatem ponownie przeanalizować zgromadzony materiał dowodowy, a w razie wątpliwości przesłuchać skarżącego w trybie art. 86 kpa, a przed wydaniem decyzji ustalić również przebieg służby wojskowej skarżącego ( z uwagi na informacje zawarte w życiorysie o służbie wojskowej w jednostce [...] w Górze Kalwarii w latach 1951-1953).

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "a" i "c" ustawy z 30.08.2002 r. p. o. p. p. s. a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97§1 ustawy z 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - p. o . u. s. a. i ustawę - p. o. p. p. s. a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ) w zw. z art. 97§2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.