Wyrok NSA, sygn. akt GSK 565/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. akt GSK 565 /04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 sierpnia 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz, Sędziowie NSA Józef Waksmundzki, Jacek Surmacz (spr.), Protokolant Agnieszka Brocka, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 16 maja 2003 r. sygn. akt I SA/Lu 77/03 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 17 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

GSK 565/04

U Z A S A D N I E N I E

Dyrektor Urzędu Celnego w Terespolu, decyzją z dnia 3 marca 1994r. nr [...], wymierzył W. M. cło przywozowe od samochodu osobowego marki Ford (E) o numerze nadwozia [...], rok produkcji 1984r., przekazanego przez Urząd Celny w Zgorzelcu – wg postanowienia o przekazaniu sprawy z dnia 4 grudnia 1993r. nr [...] oraz wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową za niedostarczenie w terminie towaru do organu celnego wskazanego we wspomnianym postanowieniu z dnia 4 grudnia 1993r.

W uzasadnieniu decyzji Organ Celny wskazał, że Urząd Celny w Zgorzelcu, opisanym wyżej postanowieniem z dnia 4 grudnia 1993r., przekazał w tranzycie wspomniany samochód z przeznaczeniem jego wywozu za granicę przez przejście graniczne w Terespolu w terminie do 6 grudnia 1993r. i mimo upływu tego terminu W. M. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie dostarczył pojazdu do Urzędu Celnego w Terespolu.

Odwołanie od tej decyzji wniósł W. M., a Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją z dnia 10 marca 1995r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 10 marca 1995r. wniósł W. M.. Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, postanowieniem z dnia 12 września 1996r. sygn. akt I SA/Lu 141/96, skargę odrzucił albowiem skarżący nie uiścił w zakreślonym terminie wpisu należnego od skargi.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją z dnia 26 lutego 1998r. Nr [...], stwierdził nieważność własnej decyzji z dnia 10 marca 1995r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Terespolu z dnia 3 marca 1994r. Nr [...] w części wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

W. M. pismem z dnia 14 lutego 1999r. skierowanym do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 listopada 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zmianami, powoływanej dalej jako: Ordynacja podatkowa), wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 10 marca 1995r. Nr [...], podając, że przyczynę wznowienia ma stanowić udokumentowanie faktu, iż przedmiotowy samochód znajduje się poza terytorium Polski.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, postanowieniem z dnia 14 maja 1999r. Nr [...], (przy uwzględnieniu postanowienia z dnia 26 lipca 1999r. Nr [...]A o sprostowaniu oczywistej omyłki), wznowił postępowanie "w sprawie samochodu marki "Ford Escort" zakończone ostateczną decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 10 marca 1995r. nr [...].

Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją z dnia 8 sierpnia 2000r. Nr [...], (przy uwzględnieniu postanowienia z dnia 8 marca 2001r. Nr [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki), odmówił uchylenia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 10 marca 1995r. Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że ukraińska administracja, pismem z dnia 29 czerwca 1999r. nr 19/19b-4027, poinformowała że przedmiotowy samochód nie figuruje jako zarejestrowany w okręgu lwowskim, a co miało wynikać z przedstawionego przez W. M. dowodu rejestracyjnego.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją z dnia 8 marca 2001r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. M. od decyzji z dnia 8 sierpnia 2000r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 8 marca 2001r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. M., zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, a w szczególności art. art. 120, 121 § 1, 122, 187 § 1, 194 § 1 oraz 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, iż zdaniem skarżącego przedłożony dokument urzędowy w postaci notarialnie poświadczonego dowodu rejestracyjnego wydanego na Ukrainie jest tym, o jaki chodziło organom celnym.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2002r. sygn. akt V SA 1999/01, uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 8 marca 2001r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd, zwracając uwagę na konstatację poczynioną w skardze, iż pisemne wyjaśnienie naczelnika Oddziału Celnego w Rawie Ruskiej nie można uznać za wiarygodne, skoro zawarto tam sformułowanie: "nie zajmuje się rejestracją i ewidencjonowaniem pojazdów na terenie Ukrainy", podzielił ten pogląd zawarty w skardze i wskazał, że trudno jednocześnie ustalić co zawiera dokument nadesłany z Rawy Ruskiej albowiem nie został on przetłumaczony. W dalszym postępowaniu wyjaśniającym należy zwrócić się do kompetentnego organu rejestrującego pojazdy samochodowe na Ukrainie odnośnie autentycznego dokumentu zarejestrowania pojazdu, którego dotyczy kserokopia dowodu rejestracyjnego, załączona do akt administracyjnych.

Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej, decyzją z dnia 17 stycznia 2003r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. M. od decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 8 sierpnia 2000r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł.

Skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. M., zarzucając naruszenie art. art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. art. 30 i 31 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm. – powoływanej dalej jako: ustawa o NSA).

Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, wyrokiem z dnia 16 maja 2003r. sygn. akt I SA/Lu 77/03, skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w celu wyjaśnienia czy przedmiotowy pojazd został rzeczywiście zarejestrowany w Czerwonogrodziej Państwowej Inspekcji Motoryzacji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej zwrócił się do Konsula Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie, a ten nadesłał otrzymane odpowiedzi z Lwowskiego Wydziału Komunikacji oraz z Urzędu Celnego w Rawie Ruskiej. Wydział Komunikacji Województwa Lwowskiego, pismem z dnia 19 września 2002r. nr 9/2526, poinformował iż zgodnie z komputerowymi danymi, do dania 13 września 2002r. przedmiotowy samochód nie był rejestrowany. Świadectwo o rejestracji [...] było wydane dnia 2 sierpnia 1996r. przez Lwowski Wydział Komunikacji na samochód o numerach rejestracyjnych [...], nr silnika [...], którego właścicielem była N. K., zamieszkała we Lwowie. Ponadto z pisma z dnia 16 września 2002r. nr [...] Państwowego Urzędu Ceł na Ukrainie - Zachodniego Regionalnego Urzędu Celnego w Rawie Ruskiej wynika, iż w prowadzonej bazie danych nie zarejestrowano faktu wwiezienia na ukraiński obszar celny przedmiotowego pojazdu. Dokumenty będące podstawą wprowadzenia na Ukrainę oraz służące do odprawy celnej środka transportu za okres 1993r. zostały zniszczone w związku z zakończeniem terminu ich przechowywania. Zaświadczenie z Urzędu Celnego w Rawie Ruskiej z dnia 14 marca 1997r. nr AA 327482 (zapis zamieszczony w "uwagach podatkowych" świadectwa o rejestracji [...] z dnia 20 kwietnia 1997r.) nie było wydawane przez Urząd Celny w Rawie Ruskiej.

Ponadto Sąd wskazał, że już 16 lutego 1994r. dokonano sprawdzenia wykazów szczegółowych dotyczących opłat pobranych w Oddziale Celnym Drogowym w Terespolu w okresie od 4 do 22 grudnia 1993r. i nie stwierdzono wpłaty 20zł, przeciwnie niż twierdził skarżący.

Sąd podkreślił, że zgodnie z umową z dnia 18 grudnia 1995r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o współpracy i pomocy wzajemnej w sprawach celnych polski organ celny może zwrócić się do organu celnego umawiającej się strony tylko o pomoc w sprawach celnych. Ponieważ skarżący przedstawił kopię ukraińskiego dowodu rejestracyjnego tamten organ celny wystąpił do Lwowskiego Wydziału Komunikacji o potwierdzenie faktu zarejestrowania na terenie Ukrainy tego samochodu.

W ocenie Sądu brak podstaw do podważenia wiarygodności dokumentu ukraińskich służb celnych. Przedmiotem oceny organów był nie tylko dowód zaprezentowany przez skarżącego, ale również dowody zebrane z urzędu, co świadczy o dążeniu tych organów do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy przez wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie.

Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 16 maja 2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. M. reprezentowany przez radcę prawnego.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako: ustawa p.s.a.), a w szczególności:

1) art. 51 ustawy o NSA poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącego, pomimo iż organ celny nie wykonał zaleceń zawartych we wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie,

2) art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 59 ustawy o NSA poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku i przytoczenia konkretnych przepisów prawa.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2002r. sygn. akt V SA 1999/01 zalecił organowi celnemu przeprowadzenie szczegółowego postępowania wyjaśniającego, a w szczególności ustalenie autentyczności dokumentu zarejestrowania pojazdu, z którego została sporządzona kserokopia poświadczona notarialnie. Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej nie wypełnił tych zaleceń i ograniczył się do zgromadzenia kilku pism administracji ukraińskiej. Z treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, od którego wniesiono skargę kasacyjną, bez trudu można wywieść, że dla Sądu bez znaczenia w sprawie było to, że organ celny nie wykonał zalecenia ustalenia autentyczności dowodu rejestracyjnego, a obojętnym był również fakt, że kserokopia tego dowodu była poświadczona przez ukraińskiego notariusza. Uzasadnienie wyroku jest bardzo ogólnikowe i w żadnej mierze nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem konkretnych przepisów prawa. Sąd przyjął bezkrytycznie stanowisko organu celnego i oparł się na dokumentach, które nie dają podstaw do wniosków jakie zostały wyciągnięte.

Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że brak jest jakichkolwiek racjonalnie uzasadnionych przesłanek do kwestionowania dokumentów zgromadzonych w toku postępowania. Organy celne nie mają możliwości weryfikacji dokumentów zagranicznych organów administracji w sytuacjach kiedy poczynione przez nie ustalenia są niekorzystne dla jakiejkolwiek strony postępowania i w ramach oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są zobligowane z mocy prawa do uwzględniania takich dokumentów w toku prowadzonego postępowania celnego. Stosownie do art. 1138 k.p.c. w zw. z art. 194 Ordynacji podatkowej zagraniczne dokumenty urzędowe posiadają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi, również w postępowaniu celnym. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 27 ust. 1 ustawy o NSA i z tego należy wywodzić, że nie dopatrując się naruszenia prawa, oparł swoje rozstrzygnięcie o przepisy prawa zastosowane przez organy celne, a w związku z czym nie było konieczności ich powielania w treści zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna została wniesiona na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), a więc w trybie szczególnym, pozwalającym w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., w których nie upłynął termin do wniesienia rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego – w terminie do 31 marca 2004r. na wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie przepisów ustawy p.s.a. Stosownie do art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej – prawo upadłościowe i prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm.) rewizja nadzwyczajna mogła być wniesiona do Sądu Najwyższego od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 6 m-cy od daty doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z akt sprawy Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie wynika, że odpis wyroku z dnia 16 maja 2003r. został doręczony W. M. w dniu 25 sierpnia 2003r., a więc zachowano termin o którym mowa w art. 101 cyt. ustawy – Przepisy wprowadzające...

Z mocy art. 174 ustawy p.s.a. skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego może być oparta na następujących podstawach:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący w skardze wniesionej w rozpoznawanej sprawie podniósł zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania – objętych drugą podstawą kasacyjną.

Zaskarżony wyrok został wydany przez Sąd pod rządami i na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Zarzut sformułowany w skardze kasacyjnej jako naruszenie art. 51 ustawy o NSA został uzasadniony w ten sposób, iż uchybienie temu przepisowi polegało na rozstrzygnięciu przez Sąd na niekorzyść skarżącego, pomimo iż organ celny nie wykonał zaleceń zawartych we wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tym miejscu należy podkreślić, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacji polega na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym, w ocenie skarżącego, uchybił Sąd, uzasadnieniu zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – na wykazaniu dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok SN z 11 stycznia 2001r. IV CKM 1594/00, Lex Nr 53119).

Przepis powołanego art. 51 ustawy o NSA miał takie brzmienie, że Sąd nie jest związany granicami skargi; Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. Przepis ten więc zawierał – co do zasady – zakaz rozstrzygnięcia sprawy na niekorzyść skarżącego w rozumieniu pogorszenia jego sytuacji prawnej w stosunku do ustalonej zaskarżonym aktem. W przedmiotowej sprawie Sąd zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 maja 2003r. oddalił skargę wniesioną przez W. M. od decyzji Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 17 stycznia 2003r. nr 13-PC-5090-1/03 utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 8 sierpnia 2000r. Nr DPC-II-432-80/99/3704 odmawiającą uchylenia zaskarżonej decyzji we wznowionym postępowaniu. Pozwala to jednoznacznie stwierdzić, iż Sąd nie orzekł na niekorzyść skarżącego w rozumieniu art. 51 ustawy o NSA. Podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczności dotyczące nie wykonania przez organ ponownie rozpatrujący sprawę po uchyleniu uprzedniej decyzji wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2002r. sygn. akt V SA 1099/01 wytycznych zawartych w ostatnio wspomnianym wyroku nie może być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu skargowo-kasacyjnym przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku z brakiem zarzutu naruszenia stosownego przepisu ustawy o NSA.

Również za nieskuteczny należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 59 ustawy o NSA, gdyż w zaskarżonym wyroku Sąd wskazał jako podstawę swojego rozstrzygnięcia o oddaleniu skargi art. 27 ust. 1 ustawy o NSA, który to przepis stanowił, że Sąd w razie nie uwzględnienia skargi – skargę oddala. Uzasadnienie wyroku zawiera argumentację, która legła u podstaw nieuwzględnienia zarzutów sformułowanych w skardze. Dodać należy, że kwestie sporne pomiędzy stronami ograniczały się do sfery faktów, oceny dowodów, ich wiarygodności. Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie nie zarzucała naruszenia przepisów prawa materialnego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.