Postanowienie NSA, sygn. akt III OSK 3030/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154 par 1, 58 par 1 pkt 4. 189
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [..] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt: II SAB/Wa 59/20 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [..] z siedzibą w W. na bezczynność [..] S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 13 lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę; 2. odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zwrócić Stowarzyszeniu [..] z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt: II SAB/Wa 59/20 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [..] z siedzibą w W. na bezczynność [..] S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 13 lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, w punkcie pierwszym zobowiązał [..] S.A. z siedzibą w W. do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia w zakresie wynagrodzeń członków zarządu [..] w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego, w punkcie drugim stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie trzecim wymierzył [..] S.A. z siedzibą w W. grzywnę w wysokości 3000 złotych, w punkcie czwartym zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji w wyroku powołał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Stowarzyszenie [..] w W. - obecnie Stowarzyszenie [..] w W. zwróciło się do [..] S.A. w W. wnioskiem z 13 lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci umów podpisanych z członkami aktualnego zarządu Spółki.

Spółka w odpowiedzi podała, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt: II SAB/Wa 466/12 uwzględnił skargę na bezczynność, zobowiązując Spółkę do rozpoznania ww. wniosku. W wyniku skargi kasacyjnej Spółki ww. wyrok uchylił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt: I OSK 1091/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy - wyrokiem z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt: II SAB/Wa 28/14 uwzględnił skargę na bezczynność, uznając, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a żądane umowy należy zakwalifikować jako informację publiczną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt: I OSK 1486/14 uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt: II SAB/Wa 828/15 oddalił ww. skargę, wskazując, że umowy podpisane z członkami zarządu Spółki nie stanowią informacji publicznej. Sąd uznał też, że pismo skierowane do skarżącego, wskazujące, że wnioskowane informacje nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiło prawidłową realizację wniosku z dnia 13 lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, zatem Spółka nie pozostawała w bezczynności.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt: I OSK 307/16 uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskazując na związanie wyrokiem NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt: I OSK 1486/14 oraz uznając, że umowy menedżerskie pomiędzy Spółką a jej członkami zarządu nie stanowią informacji publicznej, błędnie odczytał wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 24 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził bowiem, że umowy zawarte z członkami zarządu Spółki nie stanowią informacji publicznej, bądź że mogą być zakwalifikowane do tej kategorii tylko wówczas, gdy określony podmiot realizuje zadania publiczne. Naczelny Sąd Administracyjny przeanalizował treść umów menadżerskich zawartych pomiędzy Spółką a członkami jej zarządu, podpisanych w 2012 r. i doszedł do wniosku, że w dokumentach tych znajdują się m.in. informacje dotyczące kompetencji poszczególnych członków zarządu Spółki, jak też sposobu podziału m.in. określonych obowiązków. W umowach określono również różnego typu oświadczenia, m.in. o możliwości wykonywania powierzonych członkom zarządu zadań. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził, które dane zawarte w spornych umowach stanowią informację publiczną, gdyż Sąd I instancji oceniał dane zawarte w umowach menadżerskich stanowiących przedmiot wniosku Stowarzyszenia jedynie w oparciu o kryterium wykonywania zadań publicznych oraz dysponowania majątkiem publicznym, bez uwzględnienia unormowania zawartego w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny nakazał Sądowi I instancji, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, ocenił czy w świetle powołanych przepisów, szeroko określających pojęcie informacji publicznej, biorąc pod uwagę także brzmienie art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, umowy menadżerskie objęte wnioskiem skarżącego zawierają informację publiczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt: II SAB/Wa 399/17 zobowiązał Spółkę do rozpoznania wniosku skarżącego z 13 lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego. W ocenie WSA w Warszawie informacja o wysokości wydatków Spółki na wynagrodzenia członków jej zarządu stanowi informację o obciążeniu majątku państwowej osoby prawnej, a zatem jest to informacja publiczna. Sąd, po przeanalizowaniu treści umów menadżerskich zawartych pomiędzy Spółką a członkami jej zarządu, które podpisano w 2012 r., stwierdził, że dane w nich zawarte stanowią informację publiczną. Odnoszą się one do kompetencji poszczególnych członków zarządu Spółki, sposobu podziału między członkami zarządu określonych obowiązków.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt: I OSK 881/18 oddalił skargę kasacyjną Spółki od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt: II SAB/Wa 399/17.

Spółka pismem z dnia 19 czerwca 2019 r. udostępniła Skarżącemu informacje publiczne zawarte w kontraktach w częściach, które uznała za zawierające informacje publiczne: dane osobowe i pełnione funkcje, przedmiot kontraktu, prawa i obowiązki oraz odpowiedzialność Zarządzającego, własność intelektualna, tajemnica przedsiębiorstwa spółki, czas obowiązywania kontraktu i tryb wcześniejszego jego rozwiązywania, zakaz konkurencji, postanowienia końcowe. Zdaniem Spółki pozostałe elementy kontraktów nie stanowią informacji publicznej.

Stowarzyszenie [..] z siedzibą w W. pismem z 14 stycznia 2020 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Spółki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 13 lipca 2012 r., zarzucając niepełne zrealizowanie wniosku z dnia 13 lipca 2012 r., bowiem w przekazanych dokumentach brakuje informacji odnoszących się do wynagrodzeń, naruszenie ustawowego terminu czternastu dni na odpowiedź na wniosek o informację publiczną, zlekceważenie oceny prawnej Sądu wyrażonej w wyroku o sygn. akt: II SAB/Wa 399/17 z dnia 17 listopada 2017 r.

W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej i orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Wskazała, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 399/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, skarga zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na prawomocny i wiążący wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt: I OSK 307/16 Sąd uznał, że Spółka mieści się w otwartym katalogu podmiotów obowiązanych do udzielania informacji publicznej, a w związku z tym udostępnieniu podlegają takie dane jak m.in.: informacje o organach i osobach piastujących w Spółce funkcje i ich kompetencjach. Sąd następnie wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 listopada 2017r. sygn. akt: II SAB/Wa 399/17, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, przyjął, że informacja o wysokości wydatków Spółki na wynagrodzenie członków jej zarządu stanowi informację o obciążeniu majątku państwowej osoby prawnej, a zatem jest to informacja publiczna. Dodatkowo z ww. orzeczenia WSA w Warszawie wynika, że dane zawarte w umowach zawartych przez Spółkę z członkami jej zarządu, które podpisano w 2012 r. stanowią informację publiczną. Naczelny Sąd Administracyjny w kolejnym wiążącym w sprawie wyroku z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt: I OSK 881/18, w którym utrzymał w mocy ww. wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa 399/17 stwierdził - odnosząc się do zarzutu Spółki o naruszeniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, że należało rozważyć czy kontrakty menadżerskie zawierają informacje publiczną.

Opierając się na powyższych wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Spółka, udzielając w dniu 19 czerwca 2019 r. odpowiedzi na ww. wniosek skarżącego z dnia 13 lipca 2012 r. nie podała informacji żądanych przez Spółkę w pełnym zakresie. Spółka nie udzieliła bowiem informacji w zakresie wynagrodzenia członków jej zarządu, sprawujących funkcje w okresie objętym ww. wnioskiem, wskazując jedynie, że pozostałe elementy kontraktów menadżerskich nie podlegają udostępnieniu, gdyż dotyczą zagadnień z zakresu prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej oraz gospodarowania majątkiem własnym, a nie działalności publicznej. Spółka wskazała także, że wynagrodzenie ówczesnego prezesa zarządu – J.M.K. było podawane do wiadomości publicznej przez tę osobę. Tymczasem w prawomocnym wyroku z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt: II SAB/Wa 399/17 Sąd wyraźnie wskazał, że informacja o wysokości wydatków Spółki na wynagrodzenie członków jej zarządu stanowi informację o obciążeniu majątku państwowej osoby prawnej, a zatem jest to informacja publiczna. Z tego m.in. powodu WSA w Warszawie w ww. orzeczeniu przyjął, że skoro żądane przez skarżącego dokumenty zawierają informacje mające charakter informacji publicznej, to skargę na bezczynność należało uznać za zasadną. W tej sytuacji brak udostępnienia przez Spółkę - mimo ww. prawomocnych orzeczeń NSA z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt: I OSK 881/18 oraz WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 399/17 - informacji w zakresie wysokości wydatków Spółki na wynagrodzenie członków jej zarządu stanowi o pozostawaniu przez Spółkę w bezczynności. Brak udzielenia tych informacji do dnia wydania niniejszego wyroku, czyli przez blisko 11 miesięcy, stanowi o rażącym naruszeniu prawa, a to uzasadniało wymierzenie grzywny, której wysokość winna skłonić Spółkę do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy z ww. wniosku skarżącego, bez konieczności występowania przez stronę z kolejną skargą.

Sąd podkreślił, że mimo prawomocnych orzeczeń: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt: I OSK 881/18 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt: II SAB/Wa 399/17, Spółka nie udostępniła informacji w zakresie wysokości wydatków Spółki na wynagrodzenie członków jej zarządu. Spółka po upływie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt: II SAB/Wa 399/17 pozostaje zatem w bezczynności w zakresie wskazanym w sentencji niniejszego orzeczenia WSA w Warszawie z 21 maja 2020 r., której nie usprawiedliwiła. Sąd I instancji podkreślił jednocześnie, że niekwestionowaną okolicznością jest to, że od dnia uprawomocnienia się orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt: II SAB/Wa 399/17, wyrok ten nie został wykonany przez Spółkę w całości, lecz jedynie w części.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodły [..] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zaskarżając ten wyrok w całości, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy, wnosząc o uchylenie wyroku i odrzucenie skargi, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 58 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie skargi na bezczynność do rozpoznania, podczas, gdy skarga na bezczynność podlegała odrzuceniu, jako że sprawa objęta tą skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 399/17, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do nieważności postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. II SAB/Wa 59/20 (art. 183 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi);

2) art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a oraz art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne ich zastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wynagrodzeń członków zarządu [..] S.A., stwierdzającego, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzającego organowi grzywnę w wysokości 3000 zł, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ ww. przepisy nie powinny zostać zastosowane, gdyż skarga na bezczynność podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadniając powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wskazano, że doszło do naruszenia art. 58 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa w sprawach o sygn. akt II SAB/Wa 399/17 oraz II SAB/Wa 59/20, co oznacza, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta – w postępowaniu o sygn. akt: II SAB/Wa 399/17. Brak odrzucenia skargi spowodował naruszenie powagi rzeczy osądzonej. W ocenie skarżącej kasacyjnie uzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przywołane przepisy prawa nie znajdują bowiem zastosowania w sprawie, skoro skarga na bezczynność powinna być odrzucona na podstawie § 58 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, w sytuacji zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a. Ponadto odstępstwo od zasady związania granicami skargi kasacyjnej przewiduje też art. 189 powołanej ustawy, który wyposaża Naczelny Sąd Administracyjny w kompetencję do uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, publ.: ONSAiWSA 2010 r. nr 3, poz. 40) Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny, niezależnie od zarzutów i wniosków skargi kasacyjnej, ma obowiązek zbadania, czy wojewódzki sąd administracyjny prawidłowo nadał sprawie bieg, tzn. czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania. Sąd administracyjny zobowiązany jest bowiem z urzędu do badania dopuszczalności skargi na każdym etapie rozpoznawania sprawy (w tym również w postępowaniu przed sądem drugiej instancji). Stwierdzenie niedopuszczalności skargi powoduje, że sprawa nie może być rozpoznawana w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sytuacja, o której mowa w powołanym przepisie zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona skarga, w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, jest rozpoznawana merytorycznie (lis pendens) lub nastąpiło już wcześniejsze merytoryczne prawomocne rozpoznanie skargi (res iudicata), w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.

Nie ulega wątpliwości, że sprawa bezczynności [..] S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 13 lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej została prawomocnie zakończona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt: II SAB/Wa 399/17, którym zobowiązano Spółkę do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt: I OSK 881/18 oddalił skargę kasacyjną Spółki od ww. wyroku. Zauważyć należy, że przedmiotem wniosku było udostępnienie umów podpisanych z członkami Zarządu Spółki. W prawomocnym wyroku z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt: II SAB/Wa 399/17 Sąd stwierdził, że "w ocenie Sądu informacja o wysokości wydatków Spółki na wynagrodzenia członków jej zarządu stanowi informację o obciążeniu majątku państwowej osoby prawnej, a zatem jest to informacja publiczna". Wniesiona pismem z dnia 14 stycznia 2020 r. skarga Stowarzyszenia dotyczyła bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 13 lipca 2012 r., w której wskazano, że w kontraktach, przekazanych Stowarzyszeniu, brakuje informacji odnoszących się do wynagrodzeń. Skarga ta została wniesiona na podstawie art. 50 § 1 oraz art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie stoi na stanowisku, że kwestia związana z nieprawidłową realizacją wniosku o udostępnienie informacji publicznej, po wydaniu prawomocnego wyroku zobowiązującego do załatwienia tego właśnie wniosku w sposób wyraźnie wskazany w wyroku, nie może być przedmiotem kolejnej skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu tego samego wniosku. W sytuacji, gdy bezczynność organu została już stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu, wszczynanie kolejnego postępowania sądowego w tym samym przedmiocie jest niedopuszczalne i godzi w zasadę powagi rzeczy osądzonej.

Przysługującym wnioskodawcy środkiem prawnym w sytuacji, gdy organ pomimo zobowiązującego go do działania prawomocnego wyroku w dalszym ciągu unika realizacji obowiązku nałożonego w tym wyroku, jest skarga składana w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym (po jego nowelizacji dokonanej przez art. 1 pkt 42 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658)) "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Sąd uwzględniając skargę w tym przedmiocie ocenia czy po wydaniu wyroku organowi nie wykonującemu tego wyroku można zarzucić trwanie w bezczynności lub przewlekłym prowadzeniu postępowania, a także czy stwierdzona bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ po wydaniu wyroku miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. To właśnie skarga z art. 154 § 1 p.p.s.a. pozwala Sądowi na ocenę, czy po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwił sprawę, czy też wciąż pozostaje bezczynny lub w dalszym ciągu przewlekle prowadzi sprawę. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

Przyjęcie, że po stwierdzeniu bezczynności organu i następującej po niej dalszej bezczynności w granicach tej samej sprawy, stronie przysługuje prawo do wniesienia nowej skargi na bezczynność w tej samej sprawie, powodowałoby, że instytucja wniesienia skargi na niewykonanie wyroku prawomocnie stwierdzającego już bezczynność i zobowiązującego organ do określonej aktywności stałaby się zbędna. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie nie podziela poglądów wyrażanych w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2020 r., I OZ 165/20, z dnia 11 grudnia 2019 r., I OZ 1260/19 oraz z dnia 12 czerwca 2018 r., I OZ 407/18, zgodnie z którymi w przypadku wniesienia kolejnej skargi na bezczynność Sąd powinien rozpoznać merytorycznie ponowną skargę, dokonując oceny postępowania organu od dnia wydania poprzedniego wyroku do dnia rozpoznania kolejnej skargi. W realiach niniejszej sprawy bezczynność [..] S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 13 lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej została prawomocnie zakończona wraz z wiążącymi wskazaniami sądu co do sposobu zakończenia stanu bezczynności, a motywy przedstawione w skardze Stowarzyszenia z dnia 14 stycznia 2020 r. wyraźnie nawiązują do braku zastosowania się przez organ do treści prawomocnych wyroków przesądzających stan bezczynności organu. Również Sąd I instancji podkreślając, że niekwestionowaną okolicznością jest to, że od dnia uprawomocnienia się orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt: II SAB/Wa 399/17, wyrok ten nie został wykonany przez Spółkę w całości, lecz jedynie w części, istotę sprawy wiązał z niewykonaniem wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, a nie z koniecznością ponownego ustalania, czy sposób rozpatrywania wniosku z dnia 13 lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej wypełnia przesłanki bezczynności. Pomimo tego trafnego spostrzeżenia i wyraźnego stanowiska Spółki prezentowanego w odpowiedzi na skargę, a dotyczącego podstaw zastosowania w sprawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśniono motywów, dla których za dopuszczalne Sąd uznał skarżenie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność w innym trybie niż wynikający z art. 154 § 1 p.p.s.a.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 w związku z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09 "W świetle art. 183 § 1 oraz art. 134 § 2 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest dopuszczalne zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu art. 189 tej ustawy, polegające na uchyleniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i odrzuceniu skargi, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego", co oznacza, że zastosowanie art. 189 p.p.s.a. jest tym bardziej uzasadnione, gdy zachodzą przesłanki nieważności postępowania (w niniejszej sprawie art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.) na co strona skarżąca kasacyjnie trafnie zwraca uwagę.

Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zgodnie z tym przepisem "W przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części". Skład orzekający doszedł do przekonania, że jeżeli w istocie przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego była wadliwość orzeczenia sądu pierwszej instancji spowodowana wyłącznie stanowiskiem tego Sądu co do dopuszczalności skargi, a nie wynikiem merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu, w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego orzeczenia, to brak dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć stronę, która wniosła skargę do sądu I instancji, kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

O zwrocie wpisu od skargi na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.