Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 869/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 624  Powszechny obowiązek obrony kraju
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutner WSA Halina Jakubiec, Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2004r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia 4 marca2003r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji, II zasądza od Rejonowej Wojskowej j Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych ( [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Kr 869/03

Uzasadnienie

Orzeczeniem z dnia [...].10.2002 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] , na podstawie art.29 ust. 1 pkt 1 w związku z art.26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4 poz. 16) oraz § 5 ust. 1 pkt 1 , § 18 ust. 1 i § 21 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 1994 r. Nr 57 poz.278 z późn. zm.) postanowiła uznać D. K za zdolnego do służby wojskowej z określeniem kategorii zdrowia "A", rozpoznając u niego:

1. § 34 pkt 1 i § 63 pkt 1 - Przebyte wygojone złamanie trzonu kręgu Th 9 z okresowym zespołem bólowym bez objawów korzeniowych,

2. § 1 pkt 4 - Słaba budowa ciała,

3. § 3 pkt 1 - Blizna pourazowa okolicy prawego oczodołu nie upośledzająca sprawności ustroju.

W uzasadnieniu wskazała, że rozpoznane schorzenia kwalifikują orzekanego do kategorii zdrowia "A" wg zał. Nr 1 do Rozporządzenia MON i nie są przeciwwskazaniem do odbycia zasadniczej służby wojskowej.

W odwołaniu D. K. zarzucił, że orzeczenie jest dla niego krzywdzące. W roku 1983 r. miał pękniętą podstawę czaszki i stłuczenie głowy, od tego czasu ma częste bóle głowy. Stan jego zdrowia pogorszył się, gdyż, w 2000 r. miał wypadek samochodowy. Rozpoznano u niego złamanie kompresyjne i spłaszczenie trzonu Th 9. Nadto wykryto u niego guzki Schmorla. Leczy się w poradni chirurgicznej i rehabilitacyjnej.

Orzeczeniem z dnia 4 marca 2003r Nr 129/3/03 Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] , działając na podstawie art. 127 § 1 i 138 kpa w związku z § 24 ust. 4, § 30 ust. 4 oraz § 31 i 32 rozporządzenia MON z dnia 10.06.1992 r., uchyliła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznań lekarskich, ustalając własne i utrzymując uprzednio określoną kategorię zdrowia "A".

Rozpoznała u odwołującego się:

1. Przebyte w 2000 r. złamanie blaszki granicznej górnej trzonu kręgu Th 9 (w obrazie radiologicznym) leczone zachowawczo bez zniekształceń i ograniczenia ruchomości z okresowym, pourazowym, podmiotowym zespołem bólowym, co nie upośledza sprawności ustroju -§ 34 pkt 1,

2. Zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne -§67 pkt 1,

3. Blizna pourazowa okolicy prawego oczodołu nie upośledzające sprawności ustroju - § 3 pkt 1.

W uzasadnieniu podała, że w trakcie procesu orzeczniczego przeprowadzonego w I instancji badany przedłożył: zaświadczenie lekarskie z dnia [...] .10.2002 r., kartotekę leczenia ambulatoryjnego z wpisami od listopada 1994 r., wynik badania radiologicznego celowanego z [...] .09.2002 r. i [...] .03.2001 r.

Podczas konsultacji neurochirurgicznej wykonanej w 5 Szpitalu Wojskowym w Krakowie oraz w wyniku badania własnego organ I instancji postawił rozpoznanie jak w zaskarżonym orzeczeniu (karta badań z dnia 25.10.2002 r.).

Do odwołania poborowy dołączył kartę informacyjną ze szpitala z dnia [...].10.1983 r., odpis z książki pracy ambulatorium z dnia [...] .10.1994 r., wynik badania radiologicznego kręgosłupa piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego z dnia [...].12.2000 r.

W dniu [...].02.2003r organ odwoławczy przeprowadził badanie własne ogólnolekarskie.

Po analizie zgromadzonych dowodów, organ odwoławczy stwierdził, że z kartoteki leczenia z Poradni Chirurgicznej z wpisu z dnia [...].11.2000 r. wynika, że [...].11.2000 r. w Szpitalu [...] rozpoznano u niego złamanie kręgu piersiowego Rh9, a z karty informacyjnej tegoż szpitala z dnia [...].11.2000 r. wynika, że w ramach ostrego dyżuru udzielono odwołującemu się pomocy ambulatoryjnej, rozpoznając u niego "stłuczenie klatki piersiowej, stłuczenie kręgosłupa piersiowego". Nie stwierdzono jednakże u niego złamania kręgu Th9, ponieważ nie wykonano badania radiologicznego.

Zatem wpis w kartotece ma omyłkową datę, a rozpoznanie złamania kręgu mogło zostać postawione dopiero w dniu [...].12.2000 r. -daty wykonania badania radiologicznego, którego wynik orzekany przedłożył dopiero R WKL (trzon kręgu Rh9 minimalnie spłaszczony).

Zastrzeżenia te, zdaniem organu odwoławczego, stawiają w wątpliwym świetle inne informacje zawarte w ocenianej kartotece dotyczące opisanych konsultacji neurologicznej i ortopedycznej (brak ich osobnych wyników). Oraz zleconego leczenia rehabilitacyjnego (brak kartotek z leczenia rehabilitacyjnego).

TWKL, na podstawie wyniku konsultacji neurochirurgicznej opartej na dokumentacji radiologicznej, rozpoznała "przebyte wygojone złamanie trzonu kręgu Th9".

Konsultant ocenił nadto, że stan taki nie stanowi przeciwwskazania do odbycia służby wojskowej w jednostkach wojskowych o standartowych wymaganiach, stanowiąc jedynie przeszkodę w odbyciu służby w wojskach powietrznodesantowych. Wynik tej konsultacji dał organowi pewność, że następstwa przebytego urazu nie powoduj ą upośledzenia sprawności ustroju.

Odnośnie zgłaszanych przez badanego urazów głowy, przebytych w 1983 r. i 1994 r., organ odwoławczy, po przeprowadzeniu konsultacji psychologicznej stwierdził, że rozpoznane zaburzenia nerwicowe ,przy braku kontynuacji leczenia, powodują najwyżej nieznaczne upośledzenie zdolności adaptacyjnych.

Badaniem własnym organ odwoławczy stwierdził u orzekanego prawidłową budowę ciała (wzrost 170 cm , waga 60 kg), co nakazało odrzucić kwalifikację organu I instancji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe orzeczenie D. K. powtórzył zarzuty zgłoszone w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed l stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Jak to wynika z przepisów art.23 pkt 2 , art.26 ust.1l i art.29 ust. 1 pkt 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. nr 4 poz. 16 z późn. zm.), treścią orzeczenia komisji lekarskiej jest określenie zdolności poborowego do czynnej służby wojskowej i ustalenie kategorii zdolności.

Zgodnie zaś z przepisami rozporządzenia wykonawczego z dnia 10.VI.I992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57 poz.278) czynności komisji lekarskiej obejmuj ą badania lekarskie poborowego i określenie jego stanu zdrowia a następnie ustalenie jego zdolności do czynnej służby wojskowej przez zakwalifikowanie go do odpowiedniej kategorii zdrowia na podstawie przesłanek szczegółowo określonych w rozporządzeniu i załączniku do niego.

Orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do określonej kategorii komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 2 pkt 1).

Orzeczenie wydaje się również na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie (§18 pkt 1)

Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są decyzjami administracyjnymi. To z kolei sprawia, że do postępowania przed komisjami lekarskimi stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.VI.I992 r. normujące między innymi tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich nie stanowią wyłącznej regulacji postępowania. Dlatego też uzasadnienie orzeczeń wojskowych komisji lekarskich winno odpowiadać wymogom określonym w art. 107 kpa.

W myśl tego przepisu uzasadnienie decyzji zawierać musi wskazanie dowodów na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie orzeczenia nie zawierające wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, szczególnie w razie zaistnienia rozbieżności rozpoznań wynikających z dokumentów poborowego i wynikami badań wykonanych na zlecenie organów wojskowych, jest wadliwe.

Wobec powyższego kognicja sądu administracyjnego obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia poborowego, a w szczególności czy badania stanu zdrowia były wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określania, zdolności do czynnej służby wojskowej. Obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest również dokonanie ęceny zgodności uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia z wymogami art. 107 kpa.

Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że poborowy przedłożył organowi:

- zaświadczenie z dnia [...].10.2002 r, wystawione przez Specjalistyczne gabinety Chirurgiczne "[...]" w [...] o treści: "pacjent przebywa w stałym leczeniu Poradni Chirurgii i Rehabilitacji z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa (stan po złamaniu trzonu kręgu Th9). Wymaga stałego leczenia, przeciwwskazanie dźwiganie ciężarów. Nie kwalifikuje się do służby wojskowej",

- kserokopię historii choroby -[...] (znajdująca się w aktach administracyjnych jest nieczytelna). Odczytać jednakże można, że skarżący zgłaszał się do chirurga w dniach: [...].11.2000 r., [...].11.2000 r., [...].11.2000 r., [...].12.2000 r., [...].12.2000 r., [...].01.2001 r., [...].03.2001 r., [...].04.2001 r., [...].06.2001 r., [...].02.2002 r., [...].04.2002 r., [...].07.2002 r., [...].09.2000 r., [...].10.2002 r., oraz 6 dat nieczytelnych), z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa,

- wyniki badania z dnia [...] 09.2002 r. i [...].2001 r., gdzie wpisano m.in. "widoczne guzki Schmorla jak po przebytej chorobie Scheuermanna",

- wyniki badania z dnia [...].12.2000 r. : "trzon kręgu Th 9 minimalnie spłaszczony. Lewoboczne skrzywienie kręgosłupa piersiowego z rotacją trzonów wzdłuż osi długiej, rozszczep łuku kręgu S 1".

Organ odwoławczy nie ustosunkował się w pełni w uzasadnieniu orzeczenia do treści przedłożonych zaświadczeń, w szczególności do opisanych w nich guzków Schmorla, skrzywienia lewobocznego kręgosłupa piersiowego, rozszczepu łuku kręgu S 1.

Z kolei z kserokopii zlecenia wykonania badań z dnia 25.10.2002r. nie da się stwierdzić, kto dokonał rozpoznania: § 34 p 1 i § 3 p 1, gdyż pieczęć i podpis lekarza znajduje się powyżej tego zapisu.

Z kserokopii skierowania do badań specjalistycznych z dnia [...].12.2002 r. wynika, że poborowy poddany był konsultacji psychologicznej, w czasie której odnotowano, że po urazie w 1994r nastąpiło pogorszenie wzroku oka prawego. Na kserokopii tej brak jest pieczęci i podpisu osoby wykonującej badanie.

Organ nie przeprowadził badania wzroku poborowego.

W karcie; skierowania z dnia [...].02.2003 r. wystawionej przez organ odwoławczy;wpisano w wywiadzie twierdzenie poborowego, że wypadek komunikacyjny miał miejsce [...].11.2000 r. i, że w tym samym dniu został na własną prośbę wypisany ze szpitala.

W dacie [...].11.2000 r. w historii choroby lekarz chirurg wpisał, że pacjent w dniu [...].11.2000 r. był zaopatrzony w szpitalu im. [...].

W karcie informacyjnej szpitala, wystawionej w dniu [...].02.2003r. wpisano informację, że D. K. przyjęty został na ostry dyżur w dniu [...].11.2000 r. o godz.15.30.

Organ odwoławczy nie próbował nawet wyjaśnić tych sprzeczności, bezpodstawnie zakładając, że karta informacyjna podaje prawdziwą informację, a wpis w historii choroby jest oczywiście błędny, podczas, gdy są to dokumenty równoważne.

Czyniąc takie założenie, uznał przy tym, że pozostałe informacje wynikające z historii choroby są wątpliwe i ocenił je negatywnie.

Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone orzeczenie narusza art.80, 77 i 107 kpa. Zarzut dowolności oceny dowodów zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści, (por. Wyrok NSA z dnia 4.07.2001 r. sygn. I SA 1768 799).

Organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności.

Nadto, organ odwoławczy nie ustosunkował się również do treści zaświadczenia z dnia [...].10.2002 r.

Nie wiadomo na jakiej podstawie organ dokonał ustalenia, że przed dniem [...].12.2000 r. nie wykonywano badania radiologicznego.

Organ II instancji oparł swe rozpoznania na wyniku konsultacji neurochirurgicznej zleconej przez organ I instancji, ale nie wyjaśnił, czy wynik tej konsultacji zachował aktualność ze względu na treść wyniku badania radiologicznego z dnia [...].12.2000 r., dostarczonego dopiero przy odwołaniu, a więc po dacie tej konsultacji.

Sprawując kontrolę legalności, Sąd nie może nie stwierdzić, że orzeczenie organu I instancji w istocie nie posiada uzasadnienia, a uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie w pełni odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 kpa.

Nadto zauważyć należy, że niejasny jest zapis uczyniony w dniu [...].12.2002 r. przez Przewodniczącego RWKL na piśmie z dnia [...].12.2002r., przekazującym odwołanie: "Orzeczenie uchylam i zarządzam...", w sytuacji, gdy orzeczenie wydane zostało w dniu 4.03.2003r. przez komisję w składzie trzyosobowym.

Jak wynika z § 6 cyt. Rozporządzenia, to nie Przewodniczący RWKL, ale Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska rozpatruje odwołania od orzeczeń wydanych przez terenowe wojskowe komisje lekarskie.

Uznając, że wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA w zw. z art. 97 § 2 powołanej ustawy przepisy wprowadzające...