Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 42/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 pkt 4 i ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant asystentka sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Starosta, na podstawie art. 103 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r., o kierujących pojazdami (t. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.), § 17 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r., w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.) orzekł o cofnięciu M. Ś. uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, nr [...], wydanych przez Starostę [...] dnia [...].11.2016 r., do dnia [...].02.2019 r. Decyzji nadano, na podstawie art. 108 §1 Kpa, rygor natychmiastowej wykonalności.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w dniu [...].09.2018 r., do organu wpłynął wyrok Sądu Rejonowego orzekający wobec M. Ś. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, w ruchu lądowym na okres 7 miesięcy tj. od dnia [...].07.2018 r., do dnia [...].02.2019 r.

Organ wskazał, że zgodnie z przywołanym na wstępie § 17 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres nieprzekraczający roku organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami na okres obowiązywania zakazu. W związku z powyższym, należało orzec, jak w sentencji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prokurator Rejonowy zarzucając jej rażące naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez określenie w sentencji decyzji terminu, do którego cofnięto uprawnienia, mimo braku do tego podstaw prawnych, oraz faktu, iż upływ wskazanego terminu nie powoduje przywrócenia uprawnień.

Decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 978; dalej jako: "u.k.p."), art. 182 § 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 652; dalej jako: "k.k.w."), § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231; dalej jako: "rozporządzenie"), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej jako: "k.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami określają m.in. przesłanki, wystąpienie których uzasadnia cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w związku z § 17 ust. 3 rozporządzenia oraz art. 182 § 2 k.k.w. należy do aktów administracyjnych o charakterze związanym, którego treść nie zależy od uznania organu administracji publicznej. Wiążąca dla organu właściwego w sprawach wydawania uprawnień do kierowania pojazdami jest treść wyroku sądu, którym orzeczono o nałożeniu na osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

Jak natomiast wynika z akt sprawy Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2018 r., sygn. akt: [...] orzekł wobec M. . środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym kategorii "B" na okres 7 miesięcy. Jednocześnie na poczet zakazu prowadzenia pojazdów sąd zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] lipca 2018 r.

Kolegium wskazało, że decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. nie ma charakteru uznaniowego, co powoduje, że w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. Ponadto mając na uwadze treść § 17 ust. 3 rozporządzenia i art. 182 § 2 k.k.w. organ właściwy w sprawie, jeżeli zakaz orzeczony został na okres nie przekraczający roku, ma obowiązek wskazania okresu na jaki następuje cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Orzeczenie o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez wskazania tego okresu stanowiłoby niedopuszczalną modyfikację wyroku, w zakresie orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów.

Skargę na powyższą decyzję wniósł Prokurator Rejonowy zarzucając jej rażące naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, rażące naruszenie art. 182 § 2 kkw w zw. z art. 184 kkw oraz rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 kpa.

Jak wskazał skarżący, w wyroku Sądu Rejonowego, będącym podstawą wydania niniejszej decyzji administracyjnej, nie wskazano terminu końcowego upływu zakazu prowadzenia pojazdów. Nieprawdziwe jest, w ocenie skarżącego, zawarte w decyzji pierwszej instancji stwierdzenie, iż wyrokiem tym orzeczono wobec M. Ś. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 7 miesięcy, t.j. od dnia [...].07.2018 r. do dnia [...].02.2019 r. W wyroku nie wskazano bowiem daty końcowej upłynięcia w/w zakazu, zaś zgodnie z art. 184 kkw Sąd był zobowiązany podać jedynie datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka.

Skarżący zwrócił uwagę, że orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na okres 7 miesięcy nie oznacza, iż upłynie on z chwilą upływu 7 miesięcy od wskazanej w wyroku daty początkowej. Skarżący wskazał na treść art. 43 § 2a kk, art. 182a § 1 kkw i art. 90 § 2 kk.

W ocenie skarżącego celowym zabiegiem racjonalnego ustawodawcy było określenie w art. 184 kkw, iż przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku jedynie datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka -albowiem data końcowa upływu stosowania takiego środka nie jest wówczas znana, i zależna od innych okoliczności. Tym samym skarżący stwierdził, iż wskazywanie w decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania terminu, do którego uprawnienia są cofnięte, stanowi niedozwoloną modyfikację orzeczenia sądowego, co pozostaje w sprzeczności z art. 182 § 2 kkw i może prowadzić do sytuacji, w której skazany mógłby ubiegać się o przywrócenie uprawnień do kierowania, wobec upływu terminu wskazanego w decyzji administracyjnej, mimo braku faktycznego upływu okresu, na jaki został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów i jego obowiązywania, jak też - z drugiej strony - do ustania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przed upływem daty końcowej wskazanej w decyzji.

Jak wskazał skarżący, orzeczenie o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami ze wskazaniem terminu, do którego cofnięto uprawnienia stanowi to również naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami. Wskazywanie bowiem w decyzji terminu, do którego uprawnienia są cofnięte jest błędne, sugeruje bowiem, że upływ tego terminu spowoduje przywróceniu uprawnień, co nie jest prawdą. Dla przywrócenia uprawnień, obok upływu okresu, na jaki został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów, konieczne jest bowiem spełnienie dodatkowych warunków: uiszczenie opłaty oraz wydanie nowej decyzji administracyjnej przywracającej uprawnienia.

Zdaniem skarżącego decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wskazująca okres, do którego cofnięto uprawnienia powoduje, iż nie można osobie, która kieruje pojazdem po upływie wskazanej daty, przypisać popełnienia przestępstwa z art. 180a kk, mimo braku przywrócenia jej uprawnień, co jest niewątpliwie sprzeczne z intencją ustawodawcy. Status prawny takiej osoby jest, jak wskazał Prokurator, niejasny - z jednej strony upłynął okres, na który cofnięto jej uprawnienia do kierowania pojazdami, z drugiej zaś - nie wydano wymaganej przez art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami decyzji przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 201 8r., poz. 1302).

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji przeprowadzona przez Sąd nie potwierdziła stanowiska skarżącego, że przy wydawaniu orzeczeń doszło do naruszenia art. 103 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, poprzez określenie w rozstrzygnięciu terminu końcowego, do którego cofnięto uprawnienia, mimo braku do tego podstaw prawnych, oraz faktu, iż upływ wskazanego terminu nie powoduje przywrócenia uprawnień. Sąd nie podziela również zarzutu skargi o naruszeniu przepisów art. 182 § 2 kkw w zw. z art. 184 kkw, ponieważ organ cofnął uprawnienia kierującemu w takim samym zakresie jak orzekł sąd karny w wyroku.

Nie doszło również w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 kpa. Wbrew stanowisku skarżącego organ wydał rozstrzygnięcie w oparciu o kompletny materiał dowodowy. Zastosował również prawidłową wykładnię przepisów.

W rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji o cofnięciu M. Ś. uprawnienia do kierowania pojazdami określono zakres cofniętego prawa jazdy. Wskazano, że cofnięcie dotyczy kategorii B. Wskazano również, że cofnięcie następuje do dnia [...] lutego 2019 r.

Powyższe pozostaje w zgodzie z wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. sygn. akt [...], w którym w punkcie II sentencji w stosunku do obwinionego M. Ś. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym kategorii B i zaliczono wobec obwinionego okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] lipca 2018 r.

Należy podkreślić, że organ administracji, w związku z powyższym wyrokiem, wykonuje kompetencje na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, która jest następstwem prawomocnego orzeczenia sądu karnego orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów. W przypadku stwierdzenia przez organ orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów starosta wydaje decyzję związaną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2018 r., poz. 652) w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony (§ 1). Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (§ 2).

W ocenie Sądu, decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 przywołanej wyżej ustawy, ma charakter konstytutywny, a więc wywołuje skutek prawny z chwilą nabycia cechy ostateczności. Niemożliwe jest z tego powodu określenie daty początkowej cofnięcia prawo jazdy, który pozostawałby w zgodzie z orzeczonym zakazem Sądu karnego. Prawidłowe natomiast jest określenie daty końcowej cofnięcia. Nie ma znaczenia, że upływ wskazanego terminu nie powoduje przywrócenie uprawnień. Przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami odbywa się w odrębnym trybie decyzyjnym.

Decyzja o cofnięciu powinna pozostawać w zgodzie z orzeczeniem karnym o zakazie prowadzenia pojazdów. Podanie okresu cofnięcia prawa jazdy nie jest błędem. Taki był zamiar ustawodawcy, skoro chociażby w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami ustawodawca wskazał, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Z powyższego wynika, że decyzja powinna wskazywać okres. W przypadku decyzji konstututywnej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności okres ten rozpoczyna swój bieg z data wydania orzeczenia o cofnięciu uprawnień. Koniec okresu upływa w dniu [...] lutego 2019 r. Kończy się z upływem orzeczonego przez sąd karny zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B – 7 miesięcy od dnia [...] lipca 2018 r. Słusznie organ II instancji stwierdził, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami należy do aktów administracyjnych o charakterze związanym, którego treść nie zależy od uznania organu administracji publicznej. Wiążąca dla organu właściwego w sprawach wydawania uprawnień do kierowania pojazdami jest treść wyroku sądu, którym orzeczono o nałożeniu na osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

Decyzja wydawana na podstawie przywołanego przepisu nie ma charakteru uznaniowego, co powoduje, że w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją, ponadto mając na uwadze treść § 17 ust. 3 rozporządzenia i art. 182 § 2 k.k.w. organ właściwy w sprawie, jeżeli zakaz orzeczony został na okres nie przekraczający roku, ma obowiązek wskazania okresu, na jaki następuje cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami.

Orzeczenie o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez wskazania tego okresu stanowiłoby niedopuszczalną modyfikację wyroku, w zakresie orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów.

Stanowisko organu znajduje umocowanie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt: II SA/Go 1062/17, LEX nr 244653; wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt: III SA/Kr 122/17, LEX nr 2429079; wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt: III SA/Lu 1080/16, LEX nr 2463353).

W świetle powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.