Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 133/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 162, art. 163, art. 247 par. 1 pkt 1, art. 13 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Wójta Gminy Łambinowice z dnia 8 grudnia 2021 r., nr Fn 3123.1.123.2021 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 8 grudnia 2021 r., wydanym na podstawie art. 162 § 1, 163 § 2 i 3, art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540) - dalej w skrócie "op" Wójt Gminy Łambinowice odmówił T. S. (dalej określanego jako: strona, skarżący, wnioskodawca) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji tego organu w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2017-2018.

Jak wynikało z akt sprawy, wnioskiem z 4 października 2021 r. (uzupełnionym 27 października 2021 r.) T. S. zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Łambinowice ustalających podatek od nieruchomości za lata 2017- 2018, podnosząc, iż obie decyzje ustalające wymiar podatku nie zostały mu doręczone, zatem do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło bez jego winy.

Nie podzielając powyższych zarzutów Wójt Gminy Łambinowice wydał zaskarżone postanowienie z 8 grudnia 2021 r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 162 op przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia czterech przesłanek, tj.: uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, złożenia wniosku o przywrócenie terminu, dochowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienia czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.

Rozpatrując wniosek strony organ wyjaśnił, że decyzja Nr Fn 3120.60253.1.2018 z 26.11.2020 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2018 i Nr Fn 3120.60253.1.2017 z 26.11.2020 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2017 zostały wysłane przesyłką poleconą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres pełnomocnika skarżącego, tj.: Kancelaria Prawna O., Al. [...] [...]. Przesyłka została awizowana w dniach: 07.12.2020 r. i 18.12.2020 r., po czym 28.12.2020 r. została zwrócona do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Wnioskodawca ani jego pełnomocnik nie przedstawili przyczyny nieodebrania przesyłki pocztowej. Organ stwierdził więc, iż uchybienie wymogom czynności procesowej przez pełnomocnika nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu, chyba że nastąpiło na skutek okoliczności od niego niezależnych, co nie zostało wykazane w sprawie. Tym samym, w ocenie organu, wobec niespełnienia ustawowych przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wniosek strony nie zasługiwał na uwzględnienie.

W złożonej na powyższe rozstrzygnięcie skardze reprezentujący stronę pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 162 § 1 op, poprzez błędne uznanie, że brak jest podstaw do przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy w dacie doręczenia decyzji strona była reprezentowana przez nowego pełnomocnika i był on jedynym pełnomocnikiem w sprawie, o czym strona informowała organ, w konsekwencji czego należy uznać, że nieodebranie przesyłki przez poprzedniego pełnomocnika stanowiło okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do odwołania, albowiem strona uchybiła terminowi do złożenia odwołania bez swojej winy.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Łambinowice wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że pełnomocnictwa udzielone poprzednim pełnomocnikom strony (M. P. i A. O.) nie zostały odwołane. Natomiast pełnomocnictwo udzielone adw. T. O., które wpłynęło do Urzędu Gminy 25.09.2020 r. nie zawierało podpisu mocodawcy. Brak ten został uzupełniony dopiero 09.12.2020 r., w tym też dniu T. S. złożył oświadczenie, aby korespondencja dotycząca pełnomocnictwa kierowana była do T. O. Oznacza to, że decyzje za lata 2017-2018 zostały wysłane przed udzieleniem pełnomocnictwa adw. T. O.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona, choć z innych powodów aniżeli w niej podniesione.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "ppsa") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1a ppsa), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt b ppsa), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa).

Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ppsa sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga na postanowienie Wójta Gminy Łambinowice 8 grudnia 2021 r., którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od dwóch decyzji wydanych przez Wójta Gminy Łambinowice w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości: za rok 2017 (decyzja nr Fn 3120.60253.1.2017) i za rok 2018 (decyzja nr Fn 3120.60253.1.2018).

Sąd w wyniku analizy akt sprawy stwierdza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co skutkować musiało sankcją w postaci stwierdzenia jego nieważności.

Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 1 op, nieważna jest decyzja, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. W orzecznictwie i piśmiennictwie na tle właściwości ustawowej organów rozróżnia się właściwość rzeczową, miejscową oraz instancyjną. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień z mocy art. 219 op. Przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) na podstawie art. 247 § 1 pkt 1 op jest naruszenie przez organ administracji każdego rodzaju właściwości, bez względu na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia podjętego przez organ niewłaściwy.

Bezwzględny obowiązek przestrzegania przez organy administracji swojej właściwości w postępowaniu podatkowym wynika wprost z treści art. 15 op, który stanowi, że organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Obowiązek ten jest bezpośrednio związany z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Oznacza to dla organów konieczność dokonywania kontroli i przestrzegania swojej właściwości na każdym etapie postępowania. Przystępując do rozpoznania sprawy każdy organ jest więc zobligowany w pierwszej kolejności dokonać z urzędu oceny swojej właściwości do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w danym przedmiocie (właściwość rzeczowa), do rozstrzygania określonej kategorii spraw na danym obszarze kraju (właściwość miejscowa), a w przypadku rozpoznania środka zaskarżenia - do rozstrzygnięcia danej sprawy w trybie odwoławczym (właściwość instancyjna). Tylko pozytywna ocena dokonana w powyższym zakresie uprawnia organ do rozpoznania i rozstrzygnięcia określonej sprawy. W przeciwnym razie powinien przekazać sprawę organowi właściwemu. Wkroczenie w zakres właściwości innego organu i rozstrzygnięcie sprawy nienależącej do zakresu swej właściwości stanowi, jak już wyżej wskazano, kwalifikowane naruszenie przez organ prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności.

W sprawie niniejszej skarżący w piśmie z 27 października 2021 r. skierowanym do Urzędu Gminy w Łambinowicach wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od w/w decyzji Wójta Gminy w Łambinowicach z 26 listopada 2020 r. w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2017 oraz na rok 2018.

Wskazać należy, że kwestię właściwości organu podatkowego w sprawie przywrócenia terminu reguluje art. 163 op. Zgodnie z tym przepisem w sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy (§ 1), przy czym w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (§ 2). Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (§ 3).

Jak wynika z treści tego przepisu, kompetencja organu rozstrzygającego w sprawie przywróceniu terminu została podzielona według kryterium rodzaju sprawy, której dotyczy przywrócenie terminu. Zasadą jest, zgodnie z art. 163 § 1, że o przywróceniu terminu postanawia organ właściwy w sprawie, czyli organ, który aktualnie, w danej instancji prowadzi postępowanie, a więc organ I bądź II instancji. Przy czym w tej sprawie szczególnie istotny jest § 2 tego przepisu, w myśl którego przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należy do wyłącznej kompetencji organu odwoławczego.

Z kolei art. 13 § 1 pkt 3 op stanowi, że organem odwoławczym od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa jest samorządowe kolegium odwoławcze.

Skoro więc w stanie faktycznym sprawy decyzje ustalające skarżącemu wysokość podatku od nieruchomości na rok 2017 i na rok 2018 zostały wydane przez Wójta Gminy Łubniany – to nie może budzić wątpliwości, że w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tych decyzji umocowane było wyłącznie właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze.

Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone postanowienie wydał organ rzeczowo niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Niestosowanie się przez organ podatkowy do regulacji art. 15 op jest kwalifikowaną wadą postępowania, uzasadniającą konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 247 § 1 pkt 1 op.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia w całości, o czym orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, ponieważ strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika takiego wniosku dotyczącego zwrotu kosztów postępowania sądowego nie złożyła, nie zaszły też okoliczności, o których mowa w art. 210§ 2 ppsa.