Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 8/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 83 usty 1
journal: Dz.U. 2020 poz 53
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. znak: [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes ZUS", "organ") - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] odmawiającą przyznania A. K. ("strona", "skarżąca") renty rodzinnej w drodze wyjątku.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia [...] października 2012 r., doprecyzowanym pismem z dnia [...] listopada 2012 r. A. K. wystąpiła do Prezesa ZUS z wnioskiem o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu H. M. na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.), dalej: "ustawa o emeryturach i rentach z FUS".

Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] Prezes ZUS zawiesił postępowanie w sprawie renty rodzinnej w drodze wyjątku do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym w sprawie uprawnień strony do renty rodzinnej w trybie zwykłym.

W związku z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] października 2018 r. sygn. akt [...] oddalającym apelację A. K. od wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. sygn. akt [...], Prezes ZUS uznając, iż ustała przyczyna zawieszenia postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. podjął zawieszone postępowanie w sprawie renty rodzinnej w drodze wyjątku.

Następnie decyzją z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] organ, na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu organ powołał 83 ust. 1 ww. ustawy wskazując, iż do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o których mowa w tym przepisie muszą być spełnione łącznie. Brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania świadczenia.

Organ zaznaczył, iż w odniesieniu do renty rodzinnej w drodze wyjątku stosuje się art. 68 ww. ustawy, zgodnie z którym renta rodzinna przysługuje dzieciom na czas trwania nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25-go roku życia. Renta rodzinna przysługuje również dzieciom, bez względu na wiek, które stały się całkowicie niezdolne do pracy w wieku przed ukończeniem 16 lat życia lub przed ukończeniem nauki w szkole przed osiągnięciem 25 lat życia.

Dalej organ wskazał, iż z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że strona ma ukończone 56 lat i nie została uznana za osobę niezdolną do pracy, co wynika z orzeczenia komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] sierpnia 2019 r. Zarówno wiek strony, jak i stan jej zdrowia nie stanowią obiektywnych przeszkód w podjęciu zatrudnienia i zapewnieniu sobie niezbędnych środków utrzymania.

Powyższe wyklucza możliwość przyznania stronie renty rodzinnej w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Pismem z dnia [...] września 2019 r. A. K. złożyła do Prezesa ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu zakwestionowała stanowisko organu, że jest zdolna do pracy. Podniosła, że jest osobą niepełnosprawną, co wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. stwierdzającego u niej znaczny stopnień niepełnosprawności na stałe. Prezes ZUS poprzez wydanie ww. decyzji z dnia [...] września 2019 r. podważył powyższe orzeczenie.

Dalej skarżąca wskazała, że nie ze swojej winy jest osobą bezdomną od 2012r., nie ma dostępu do opieki lekarskiej i dokumentacji medycznej. Żyje z zasiłku stałego i pielęgnacyjnego w wysokości odpowiednio 343,58 zł i 184,42 zł.

W związku z powyższym wniosła o pozytywne rozpatrzenie sprawy i nie dyskryminowanie osoby niepełnosprawnej.

Prezes ZUS decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ ponownie powołał art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wskazał, że ww. ustawa ściśle określa warunki przyznania renty rodzinnej. Zgodnie z jej art. 68 ust. 1 renta rodzinna może zostać przyznana dzieciom zmarłego ubezpieczonego, które stały się całkowicie niezdolne do pracy, a powstanie tej niezdolności powinno przypadać w okresie do 25-go roku życia i w czasie uczęszczania do szkoły. Istotą i celem renty rodzinnej, jak również renty rodzinnej w drodze wyjątku, jest umożliwienie pozostałym po ubezpieczonym członkom rodziny zdobycie wykształcenia oraz zapewnienie środków utrzymania. Art. 68 ust. 1 ww. ustawy umożliwia pobieranie przez dziecko renty rodzinnej nie dłużej niż do osiągnięcia 25-go roku życia, chyba, że osoba stała się co najmniej całkowicie niezdolna do pracy w czasie kontynuowania nauki, przed ukończeniem 25 lat życia.

Organ zaznaczył, iż w niniejszej sprawie strona nie spełnia przesłanki określonej w art. 83 ust. 1 ww. ustawy dotyczącej niemożności podjęcia zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym z uwagi na wiek lub całkowitą niezdolność do pracy. Strona nie osiągnęła bowiem wieku emerytalnego - obecnie ma 56 lat, nie jest również całkowicie niezdolna do pracy.

Zauważył również, że nadesłane przez stronę dokumenty medyczne ocenił Przewodniczący Komisji Lekarskiej który ustalił, że nie mają one wpływu na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia [...] sierpnia 2019 r.

Końcowo organ wskazał, że trudne warunki materialne strony, które były przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenie z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie jest bowiem świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione.

Pismem z dnia 27 listopada 2019 r. A. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2019 r. wnosząc o "wnikliwe przyjrzenie się sprawie oraz o pomoc w uzyskaniu renty rodzinnej po zmarłym ojcu, aby mogła godnie żyć i się leczyć".

Skarżąca zarzuciła w szczególności, że lekarze orzecznicy ZUS celowo nie chcą uznać, że jest ona osobą niezdolną do pracy. Ignorują jej schorzenia, w tym zespół Raynauda, przy którym przeciwwskazana jest praca ze względu na warunki atmosferyczne, która mogłaby pogorszyć stan zdrowia. Zaznaczyła, że ze względu na postępujące schorzenia nikt nie przyjmie jest do pracy. Ponownie zaznaczyła, że jest osobą bezdomną i utrzymuje się wyłącznie z zasiłków otrzymywanych z Ośrodka Pomocy Społecznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2020 r. skarżąca podtrzymała zarzuty skargi wnosząc o jej uwzględnienie.

W piśmie procesowym z dnia 8 marca 2020 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik skarżącej zarzuciła naruszenie:

- art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżąca nie spełniła przesłanki dotyczącej niemożności podjęcia zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy, a nadto że nie zachodzą szczególne okoliczności, które były powodem niespełnienia warunków na zasadach ogólnych, w sytuacji gdy skarżąca spełniła warunki do przyznania jej renty w drodze wyjątku,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych, brak wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz brak sporządzenia odpowiedniego uzasadnienia decyzji, polegające w szczególności na braku wyjaśnienia i rozważenia w sposób pełny i wnikliwy sytuacji skarżącej z punktu widzenia "szczególnych okoliczności" w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz braku właściwego ustosunkowania się do przedłożonych przez skarżącą dowodów w postaci orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i analizy stanu zdrowia skarżącej,

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu i brak poinformowania skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W związku z powyższym pełnomocnik wniosła o:

- uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia,

- przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu na zasadzie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.p.s.a.", z dokumentacji medycznej załączonej przez skarżącą do pisma procesowego z dnia [...] września 2019 r. na okoliczność stanu zdrowia skarżącej, faktu niezdolności do pracy i istnienia podstaw do orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy,

- przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W uzasadnieniu pisma pełnomocnik wskazała w szczególności, iż Prezes ZUS pominął fakt, że skarżąca orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., zmienionym w dniu [...] czerwca 2015 r., została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, oznaczonego na stałe. Niepełnosprawność skarżącej zgodnie z ww. orzeczeniem istnieje od 17-go roku życia, skarżąca jest niezdolna do pracy i wymaga, w celu pełnienia ról społecznych, stałej i długotrwałej opieki i pomocy osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

W związku z tym niezrozumiałym dla skarżącej jest fakt ustalenia przez organ jej zdolności do pracy w sytuacji, gdy lekarze w 2015 r. w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzili niezdolność do pracy, a stan zdrowia skarżącej od 2015 r. regularnie ulega pogorszeniu.

Pełnomocnik zaznaczyła, że dotychczasowe schorzenia skarżącej, w szczególności alergia na nikiel powodująca nawracające, trudno gojące się rany, a także zespół Raynauda ulegają nasileniu, a rokowania na przyszłość, uwzględniając również wiek skarżącej, nie dają szans na poprawę jej stanu zdrowia w stopniu umożliwiającym podjęcie pracy. Wszystkie dolegliwości skarżącej wynikają z dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach sprawy, jak również były szczegółowo przedstawiane przez skarżącą lekarzowi orzecznikowi ZUS oraz komisji lekarskiej podczas przeprowadzonych badań.

Skarżąca nie posiada orzeczenia lekarza medycyny pracy, które pozwalałoby jej na podjęcie zatrudnienia. Zdaniem skarżącej, z uwagi na obecny stan jej zdrowia, takie orzeczenie nie zostałoby wydane przez żadnego z lekarzy.

Pełnomocnik podniosła, iż Prezes ZUS nie poddał szczegółowej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie ustosunkował się do argumentacji skarżącej w szczególności w zakresie przedłożonych dokumentów w postaci orzeczeń o niepełnosprawności, w których została stwierdzona niezdolność do pracy. Samo uznanie przez organ ww. dokumentów jako niemających wpływu na wydane przez komisję lekarską orzeczenie, bez wyjaśnienia podstaw takiego uznania, nie może zostać ocenione jako właściwe uzasadnienie wydanej decyzji. Wprawdzie podstawą do wydania przez organ decyzji w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku jest orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, jednak nie oznacza to, że następuje to w oderwaniu od zebranego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem wniosków zgłaszanych przez skarżącą.

Pełnomocnik zaznaczyła nadto, iż w odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sprawie nie zaistniały szczególne okoliczności, które były powodem niespełnienia warunków do przyznania świadczenia na zasadach ogólnych. Organ nie wyjaśnił jednak przyczyn, z których wynika powyższe stanowisko.

Końcowo pełnomocnik podniosła, że skarżąca nie została poinformowana o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i zajęcia końcowego stanowiska, co stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Świadczenie w drodze wyjątku nie ma charakteru roszczeniowego, jest finansowane z budżetu państwa (art. 84 ww. ustawy), a jego przyznanie przez Prezesa ZUS następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego, którego granice wyznaczają przesłanki wymienione w ww. przepisie. Ocena, czy w danej sprawie przesłanki te zostały spełnione należy do organu, który musi ustalić okoliczności faktyczne sprawy oraz poddać je ocenie zgodnie z zasadami postępowania określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 124 ww. ustawy).

Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.

Z treści art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynikają trzy przesłanki warunkujące ubezpieczonemu bądź pozostałym po nim członkom rodziny przyznanie świadczenia w drodze wyjątku: 1) niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami; 2) ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; 3) osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania.

Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego spełnienia wszystkich trzech wymienionych przesłanek.

Z kolei zgodnie z art. 68 ww. ustawy dzieci własne mają prawo do renty rodzinnej: 1) do ukończenia 16 lat, 2) do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo 3) bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 16-go roku życia lub przed ukończeniem nauki w szkole przed ukończeniem 25 lat życia.

Skarżąca w dacie wydania zaskarżonej decyzji ukończyła 56 lat (nie osiągnęła wieku emerytalnego) i nie jest niezdolna do pracy, co wprost wynika z powołanego w zaskarżonej decyzji orzeczenia komisji lekarskiej ZUS nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że zostało ono wydane w następstwie przeprowadzenia bezpośredniego badania i dokonania analizy przedstawionej dokumentacji medycznej, w tym: dokumentacji z leczenia ambulatoryjnego oraz wyników badań dodatkowych. Przy dokonywaniu ustaleń orzeczniczych uwzględniono stopnień naruszenia sprawności organizmu, rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy, poziom wykształcenia, wiek, predyspozycje psychofizyczne. Komisja lekarska po przeprowadzeniu wywiadu, badaniu przedmiotowym oraz analizie obszernej dokumentacji medycznej stwierdziła schorzenia powodujące naruszenie sprawności organizmu uznając jednak, że stopień zaawansowania stwierdzonych dysfunkcji nie stanowi podstawy do orzekania długotrwałej niezdolności do pracy.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy, dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS. Od orzeczenia lekarza orzecznika przysługuje osobie zainteresowanej prawo wniesienia sprzeciwu, które rozpatruje komisja lekarska ZUS dokonując oceny niezdolności do pracy oraz jej stopnia (ust. 2a - 2f). Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji (ust. 3).

Jak podkreśla się w orzecznictwie, nie wywołuje skutków prawnych na gruncie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stwierdzenie niezdolności do pracy przez innego lekarza, jak też twierdzenie samej strony, że jest niezdolna do pracy, wynikające z jej subiektywnego przekonania (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2002 r., sygn. akt II SA 2243/02, publ. LEX nr 14231). Prezes ZUS rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku i oceniając, czy wnioskodawca spełnia przesłankę braku możliwości podjęcia pracy z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy, zobowiązany jest oprzeć się na ostatecznym orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS lub orzeczeniu komisji lekarskiej ZUS (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1397/14, publ. CBOSA).

Skoro zatem w niniejszej sprawie komisja lekarska ZUS wydała orzeczenie (mające walor ostateczności), zgodnie z którym skarżąca nie jest niezdolna do pracy, to przedmiotowe ustalenie jest wiążące dla Prezesa ZUS.

Wskazać przy tym należy, że Sąd nie ma uprawnień do badania orzeczeń lekarzy orzeczników ZUS, ani komisji lekarskich ZUS, jak też możliwości kierowania ubezpieczonych na badania lekarskie. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2282/16 (publ. j.w.) w postępowaniu dotyczącym świadczenia w drodze wyjątku nie istnieje możliwość weryfikowania orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ZUS, a organ rozstrzygający sprawę w drodze decyzji administracyjnej związany jest jego treścią. To wyłącznie skarżąca może w każdym czasie, w sytuacji pogarszającego się stanu zdrowia, wnosić do ZUS o ponowne przeprowadzenie badań w celu ewentualnego stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy.

Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji Prezes ZUS zasięgnął opinii przewodniczącego komisji lekarskich ZUS Oddział w [...], który stwierdził, iż dokumentacja medyczna powołana przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (obejmująca orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., zmienione w dniu [...] czerwca 2015 r., stwierdzające znaczny stopnień niepełnosprawności), nie ma wpływu na zmianę orzeczenia komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] sierpnia 2019 r.

Zauważyć trzeba, że decyzja Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku wydana została w dniu [...] września 2019 r., zaś decyzja ostateczna - utrzymująca ww. decyzję w mocy - w dniu [...] listopada 2019 r. Zatem zestawiając datę wydania orzeczenia komisji lekarskiej oraz datę wydania ww. decyzji nie można uznać, że orzeczenie komisji lekarskiej pozbawione było waloru aktualności w sytuacji, gdy w oparciu o akta sprawy nie można stwierdzić, aby stan zdrowia skarżącej uległ istotnej zmianie. Nadto, z uzasadnienia orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2019 r. wynika jednoznacznie, że komisja lekarska ZUS dokonała pełnej analizy stanu zdrowia skarżącej, a skarżąca - jak wynika z pisma procesowego pełnomocnika z dnia 8 marca 2020 r. – miała możliwość w sposób szczegółowy przedstawić wszystkie swoje dolegliwości lekarzowi orzecznikowi i komisji lekarskiej ZUS. W tej sytuacji zarzut, iż Prezes ZUS nie wziął pod uwagę okoliczności wynikających z ww. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 2015 r., nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Orzekając w sprawie organ był bowiem związany ww. orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS.

Podkreślić należy, że przy niespełnieniu przesłanki całkowitej niezdolności do pracy niejako drugorzędne znaczenie dla sprawy mają okoliczności związane z przebiegiem ubezpieczenia skarżącej, ponieważ nawet ich wykazanie nie daje możliwości przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Brak spełnienia przez skarżącą przesłanki niemożności podjęcia pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek wyłącza, w myśl wcześniejszych wywodów w przedmiocie kumulatywnego charakteru przesłanek z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Okoliczność ta przesądza też o treści rozstrzygnięcia, bez konieczności ustosunkowywania się do pozostałych przesłanek z tego przepisu, bowiem nawet w sytuacji, gdyby przesłanki te były spełnione, świadczenie w drodze wyjątku nie mogłoby zostać przyznane. Z tego względu zarzuty pełnomocnika, że organ nie wyjaśnił czy w sprawi zaistniały szczególne okoliczności, z powodu których skarżąca nie nabyła świadczenia w trybie zwykłym nie znajdują uzasadnienia w świetle pozostałych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ w niniejszej sprawie.

Konkludując stwierdzić należy, że nie jest trafny zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Nie sposób również dopatrzyć się naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. organ ustalił wszystkie, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, okoliczności faktyczne. Podejmując rozstrzygnięcie odmowne organ należycie je uzasadnił - stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wskazać należy, że w istocie organ nie informował skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Uchybienie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji (por. wyroki NSA: z dnia 27 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2178/16; z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07; publ. CBOSA). Okoliczności wynikające z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2015 r., skarżąca podnosiła już na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stąd też Sąd nie stwierdził przesłanek do uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącej o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. Przedmiotowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanowi część akt sprawy administracyjnej, zaś Sąd nie przeprowadza dowodu z akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.).

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.