Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 30/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Damian Bronowicki Protokolant Referent stażysta Monika Pasich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi J spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

J spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, reprezentowana przez pełnomocnika (powoływana dalej jako: skarżąca, strona, Spółka) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: organ odwoławczy, organ drugiej instancji, Dyrektor OR ARiMR) z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: organ pierwszej instancji) z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] odmawiającą skarżącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcie bezpośredniego na rok 2017.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 5 maja 2017 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

Spółka zadeklarowała, iż ubiega się o płatności do wskazanych we wniosku działek rolnych o łącznym obszarze 202.41 ha. Wraz z wnioskiem o przyznanie płatności spółka złożyła: wypis z rejestru gruntów i budynków, oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych, jak również załączniki graficzne (21 szt.), na których zaznaczone zostały działki rolne deklarowane do płatności na rok 2017.

Dokonując kontroli ww. wniosku organ wezwał skarżącą do przedłożenia dodatkowych dokumentów.

W odpowiedzi strona przedłożyła bilans spółki sporządzony na dzień [...] grudnia 2017 r., rachunek zysków i strat za okres od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] grudnia 2017 r.; umowy dzierżawy zawarte: dnia [...] marca 2014 r. pomiędzy P Sp. z o. o. a J Sp, z o. o., z dnia [...] marca 2016 r. pomiędzy T Sp. z o. o. a J Sp. z o. o.; stałą ramową umowę o współpracy z dnia [...] marca 2016 r. pomiędzy J Sp. z o. o. a R Sp. z o. o.; umowę najmu zawartą w [...] stycznia 2016 r. pomiędzy R Sp. z o. o. a J Sp. z o. o.; akt notarialny nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. dotyczący zakupu gruntów od ANR; deklarację na podatek rolny na rok 2017 (gm. Jasień); dokumenty wystawione przez jednostkę certyfikującą 6 szt.; wypis z rejestru gruntów z [...] października 2015 r. dotyczący działek [...] położonych w [...]; faktury wystawione przez F. Sp. z o. o. spółce J; faktury wystawione przez O Sp. z o. o. spółce J; faktury wystawione przez J Sp. z o. o. F; faktury wystawione przez L Sp. z o. o. spółce J; faktury wystawione przez T Sp. z o. o. spółce J; faktury wystawione przez R Sp. z o. o. spółce J; faktury wystawione przez R Sp. z o. o. spółce J; faktury wystawiona przez A J.P. spółce J; faktury wystawione przez L Sp. z o. o. spółce J dotyczące zakupu oleju napędowego; faktury wystawione przez R Sp. z o. o. spółce J wraz z dowodami zapłaty; dowodami zapłaty za fakturę nr [...] wystawione przez T Sp. z o. o. spółce J; dokumenty kompensacyjne faktur dotyczące faktur wystawianych przez F Sp. z o. o. jaki i wystawiane F Sp. z o. o.; oświadczenie dotyczące obszaru na którym zostały wysiane nasiona kukurydzy zakupione na podstawie faktur wystawionych przez F Sp. z o.o. nr.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia organ włączył do akt postępowania dokumenty zgromadzone w toku prowadzonych jednocześnie kontroli wniosków złożonych przez spółki powiązane z J Sp. z o.o.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił skarżącej przyznania wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegała się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017.

Organ pierwszej instancji wskazał, że J Sp. z o. o. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowniczym [...] maja 2013 r. w wyniku podziału spółki R Sp. z o. o. (w trybie art. 529 § 1 ust. 4 Kodeksu spółek handlowych) podział ten nastąpił 25 marca 2013 r. Udziały w spółce J posiadają spółki B Sp. z o. o. (1/2 udziału) oraz spółka K Sp. z o. o. (1/2 udziału) natomiast prezesem zarządu jest J.G..

Zauważył, że głównym udziałowcem i prezesem zarządu spółek B Sp. z o. o. i K Sp. z o. o. jest S.T., który na dzień podziału spółki R tj. [...] maja 2013 r. był jej jedynym właścicielem i Prezesem zarządu. Spółka R dnia [...] lipca 2013 r. dokonała wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowniczym na podstawie którego zmieniła nazwę na K Sp. z o. o. oraz zmieniła adres siedziby z [...] na [...].

Podkreślił, że S.T. i J.G. pełnią podobne funkcje w podmiotach, które w 2017 r. złożyły wnioski o przyznanie płatności tj. D Sp. z o. o., R Sp. z o. o., L Sp. z o. o., J Sp. z o. o., T Sp. z o. o., T Sp. z o. o., T Sp. z o. o., P Sp. z o. o., N Sp. z o. o. (obecnie K Sp, z o. o.), J.G. - pełnomocnik J.G., Ł.G. - pełnomocnik J.G.. Nadto obaj Panowie składają również wnioski jako osoby fizyczne.

Kierownik BP ARiMR dokonał analizy ww. podmiotów oraz deklarowanych przez nie powierzchni a także dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania.

Zwrócił uwagę na powiązania osobowe w spółkach oraz wspólny adres do korespondencji i siedziby spółek. Wskazał też na przedłożone przez Spółkę akty notarialne oraz umowy dzierżawy.

Organ zaznaczył, że Spółka wydzierżawiła działkę ewidencyjną o nr [...] (12,92 ha) zlokalizowaną w obrębie ewidencyjnym [...] od spółki P, oraz działki ewidencyjne [...] (6,40 ha), [...] (14 ha) oraz [...] (13,40 ha) od spółki T Sp. z o. o. Umowy te zostały zawarte na czas nieokreślony z czynszem dzierżawnym wynoszącym 200 zł za każdy hektar a zostały one podpisane przez J.G. jako osobę reprezentującą stronę "Dzierżawcy" jak i stronę "Wydzierżawiającego".

Kierownik BP ARiMR stwierdził, że z dostarczonych przez stronę dokumentów (umowa dzierżawy ze spółką T zawarta dnia [...] marca 2016 r.) wynika, że Spółka pomimo faktu wydzierżawienia wyłącznie częściowego działek [...] (dzierżawiona powierzchnia 6,40 ha z 36,46 ha) oraz [...] (po podziale działka [...] - dzierżawiona powierzchnia 27,40 ha z 139,43 ha) w latach 2014-2016 deklaruje do płatności wymienione wcześniej działki jako jedyny użytkownik, dopiero w sprawie z roku 2017 deklaracja jest zgodna z przedstawionym dokumentem.

W ocenie organu pierwszej instancji, powyższe przeniesienia posiadania działek miały stanowić jedynie zabieg gwarantujący uzyskanie dopłat obszarowych, ONW i PRŚ przez spółki i powołane gospodarstwa w wysokości wyższej niż w przypadku realizacji samodzielnej działalności przez jedną z wymienionych powyżej spółek.

Wszystkie ww. podmioty zawarły stałe ramowe umowy o współpracy ze R Sp. z o. o. oraz umowy najmu z R Sp. z o. o. Niektóre umowy były podpisane przez jedną osobę (J.G.) jako Najemca i Wynajmujący.

Głównym zapisem tej umowy jest najem sprzętu rolniczego.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że po przeanalizowaniu umowy najmu podpisanej z R Sp. z o. o. wystosował do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień, tj. do przedstawienia faktur na zakup oleju napędowego, innych płynów eksploatacyjnych oraz faktur i dowodów zapłaty wynikającej z opisanej wcześniej umowy najmu.

W odpowiedz strona dostarczyła faktury wystawione przez L Sp. z o. o. na zakup oleju napędowego. Nie przedstawiła jednak faktury oraz dowodu zapłaty wynikającej z samej umowy najmu, wyjaśniając, że wystawienie takiej faktury jest uwarunkowane przyznaniem Spółce dopłat i powołując się na zapis § 4 pkt 3 Umowy najmu w brzmieniu "czynsz płatny jest z dołu w roku następującym po okresie rozliczeniowym w terminie do lipca, lub po otrzymaniu dopłat".

W ocenie organu pierwszej instancji powoduje to, że mimo pozornej rozdzielności działalności (wydzielenie z R Sp. z o. o. odrębnych spółek oraz powołania do życia nowych podmiotów) de facto działalność rolnicza prowadzona jest dalej przez spółkę R.

Kierownik BP ARiMR zauważył, że pomimo zawartych umów najmu oraz umów o współpracy z podmiotami R Sp. z o. o. oraz R Sp. z o. o. większość prac polowych prowadzona jest przez F J.F. oraz A J.P.. Niemniej jednak to podmioty R Sp. z o. o. oraz R Sp. z o. o. wystawiają faktury zgodnie z zawartymi umowami.

Nadto organ pierwszej instancji stwierdził, że z dostarczonych faktur na zakup materiału siewnego wystawionych przez F Sp. z o.o. wynika, że strona zakupiła 206 jednostek siewnych, każda po 50 tysięcy ton kukurydzy. Dostawa zakupionych nasion odbyła się w terminie umożliwiającym ich wysiew w roku 2017, a w deklaracji upraw zadeklarowanych we wniosku przez Spółkę na rok 2017 nie występuje uprawa kukurydzy.

Organ nie uwzględnił wyjaśnień strony złożonych w ww. zakresie, wskazując, że z opisu faktur i dołączonych do nich dokumentów WZ wynika wprost, że dostawa zakupionych nasion kukurydzy odbyła się w roku 2017.

Zauważył też, że Spółka zakupuje znacznie więcej materiału siewnego łubinu wąskolistnego w porównaniu do obsianego areału a odnośnie pozostałych prowadzonych upraw w roku 2017 nie dostarczyła dowodu zakupu materiału siewnego.

Wskazując na dokumenty dotyczące powiązanych ze stroną spółek, które zostały włączone do akt postępowania Kierownika BP ARiMR stwierdził, że ogólna powierzchnia uprawy kukurydzy we wszystkich powiązanych ze sobą podmiotach wynosi 268,77 ha. Uprawa kukurydzy jest zadeklarowana we wnioskach złożonych przez: T Sp. z o. o. (143,01 ha), T Sp. z o. o. (115,76 ha) oraz we wniosku J.G. (10,00 ha). Z dostarczonych dokumentów wynika, że podmioty które w roku 2017 nie uprawiały w plonie głównym kukurydzy dokonywały jej sprzedaży.

Organ zauważył również, że F J.F. wystawiła Spółce faktury na usługi rolnicze z dnia [...] grudnia 2017 r.: nr [...] za wykonanie kompleksowej usługi na obszarze 142 ha (z czego: rzepak 96 ha, żyto 21 ha, łubinu 25 ha) polegającej na talerzowaniu, orce, uprawie przedsiewnej, siewie agregatem HORSCH, nawożenie (dwukrotnie), opryskach (dwukrotnie), oraz nr [...] za kompleksową usługę na obszarze 40 ha łąk polegającą na koszeniu, przetrząsaniu, zgrabianiu oraz presowaniu.

Natomiast A J.P. wystawiła Spółce faktury na usługi rolnicze: nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. za usługę koszenia rzepaku na powierzchni 102 ha, oraz nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. na koszenie żyta i łubinu na powierzchni 21 ha.

Przy czym z deklaracji zawartej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 wynika, że Spółka użytkuje działki rolne o łącznej powierzchni 202,41 ha z czego TUZ (trwały użytek zielony) i mieszanek wieloletnich traw 20,42 ha, a grunty orne 154,59 ha. Zgodnie z deklaracją zawartą we wniosku obszar który zajmował rzepak wynosi 101,61 ha, a suma zadeklarowanego żyta i łubinu to 40,06 ha.

Wobec poczynionych ustaleń organ pierwszej instancji stwierdził, że zależności kapitałowe i osobowe oraz współzależność funkcjonalną, wskazuje, że dokonany podział spółek ma charakter sztucznego sposobu pozwalającego na uniknięcie skutków wynikających z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013.

Podział spółki R nie skutkował funkcjonalnym wydzieleniem zasobów technicznych i majątkowych. Podział formalny nie spowodował podjęcia działalności przez spółkę J a zasoby majątkowe (grunty rolne) były dalej wykorzystywane przez jedną z wymienionych powyżej spółkę. J.G. i S.T. nadzorując i kierując działalnością gospodarczą utworzonych i kierowanych spółek i gospodarstw w sposób uznaniowy rozdzielają zasoby produkcyjne (grunty rolne) pomiędzy nadzorowane podmioty. Działalność rolnicza realizowana przez spółki odbywa się w sposób potwierdzający zależność i brak samodzielności poszczególnych podmiotów. Wszystkie podmioty realizują działalności w ramach umów ramowych ze spółka R tj., spółki z której wydzielono i powołano nowe podmioty. Realizacja działalności rolniczej odbywa się zasobami technicznymi jednej z zależnych spółek. Spółki sprzedają produkty rolnicze, które nie zostały wyprodukowane w danych gospodarstwach.

W ocenie organu pierwszej instancji sam fakt formalnego powołania do bytu prawnego Spółki i dopełnienia wpisu jej do rejestru producentów rolnych nie świadczy sam w sobie, że w zamiarze jej założycieli ma ona objąć faktycznie w posiadanie dane grunty rolne i istotnie będzie prowadzić na nich samodzielnie realną produkcję rolną.

Organ uznał zatem, że ww. działania wyczerpały przesłanki obiektywne i subiektywne obligujące organ do zastosowania art. 60 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.).

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie.

Mając na uwadze argumenty strony podniesione w uzasadnieniu odwołania w piśmie z [...] marca 2019 r. organ odwoławczy wezwał Spółkę do przedłożenia:

- zeznań S.T. oraz S.T.;

- rejestru działalności rolnośrodowiskowej prowadzonego przez Spółkę;

- zeznań M.P.;

- dokumentów potwierdzających posiadanie przez spółkę powierzchni magazynowych, w których przechowywano nasiona (akt własności, umowa dzierżawy, faktury potwierdzające płatności, etc.) oraz dokumentacji świadczącej o stanach magazynowych zgromadzonych produktów za lata 2016 i 2017;

- planu podziału (wraz z jego korekta) R sp. z o.o. oraz R sp. z o.o.;

- dokumentów potwierdzających realizację usługi koszenia żyta i łubinu na rzecz J Sp z o.o. wykonanych przez R Sp. z o.o. w oparciu o cyt. Wyżej umowy współpracy;

- pełnej dokumentacji dotyczącej środków produkcji, związanej z prowadzona przez J sp. z o.o. w roku 2017 działalnością rolniczą.

A także innej dokumentacji, jaka może mieć wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na powyższe Spółka przedłożyła: rejestr działalności; uchwały spółek: R sp. z o. o. i R sp. z o. o.; plany podziałek spółki R sp. z o. o. i R; rejestr działalności rolnośrodowiskowej lub działalności ekologicznej (PROW 2007-2013) wraz z rejestrem działań agrotechnicznych; wyciąg z systemu Monitora Sądowego i Gospodarczego; stałą ramową umowę z dnia [...].03.2016 r. o współpracy zawartą pomiędzy J sp. z o. o. a R sp. z o. o.; umowę z dnia [...].01.2016 r. najmu zawartą pomiędzy J sp. z o . o. a R sp. z o. o.

Nadto dniu 23 maja 2019 r. do organu wpłynęło oświadczenie S.T. datowane z dnia [...] maja 2019 r. a w dniu 25 czerwca 2019 r. wpłynęły wyjaśnienia M.P.. Z kolei w dniu [...] sierpnia 2019 r. organ przesłuchał J.G..

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, że Spółka nie jest samodzielnym podmiotem. Została utworzona i funkcjonuje w celu pozyskania płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie możliwe do uzyskania przez osoby kreujące sztuczne warunki poprzez utworzenie odrębnych podmiotów w postaci spółek prawa handlowego.

Podkreślił, że wśród sfery zarządzająco – właścicielskiej strony (oraz innych spółek) "przewijają się" te same osoby fizyczne będące także wspólnikami lub kadrą zarządczą w innych spółkach zgłaszających grunty rolne do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 bądź też składają takie wnioski jako osoby fizyczne. Kluczowe znaczenie ma natomiast fakt, iż - jak wynika z danych zawartych w systemie, o którym mowa w art. 9a Ustawy EP - oprócz spółki J sp. z o. o. o płatności na rok 2017 wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z J.G. oraz S.T., tj.: D sp. z o. o., R sp. z o. o.. P sp. z o. o.. L sp. z o. o., T sp. z o. o., T sp. z o. o., T sp. z o. o., P sp. z o. o. oraz N sp. z o. o. (aktualnie K sp. z o. o.). Oprócz wskazanych wyżej spółek kapitałowych o płatności na rok 2017 - jako osoby fizyczne - wystąpili również: S.T., J.G. oraz J.G. i Ł.G. (dzieci J.G.).

Organ odwoławczy dokonał analizy ww. podmiotów. Następnie stwierdził, że suma zgłoszonych obszarów w roku 2017 ww. 10 spółek, w tym strony niniejszego postępowania o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowi łączną powierzchnię 1 703,42 ha.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w ww. spółkach tylko S.T. oraz J.G. mają istotny wpływ na ich działalność. Nikt inny nie zasiada w zarządzie ww. spółek, jak również nikt inny nie posiada w nich bezpośrednio lub pośrednio istotnej części udziałów.

Dyrektor OR ARiMR wskazał na definicje gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit.b rozporządzenia nr 1307/2013 i art. 2a rozporządzenia nr 1166/2008, następnie stwierdził, że wyszczególnionym powyżej podmiotom nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. W przypadku analizowanych spółek kapitałowych, jak również podmiotów występujących o dopłaty jako osoby fizyczne, stwierdzono bowiem brak podstawowych atrybutów odrębności pod względem technicznym, jak również kierowniczym. Większość spółek nie posiada jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów przechowalniczych, środków transportu, a wszystkie zabiegi i usługi są zlecane do tych samych podmiotów (w tym podmiotów powiązanych ze S.T. i J.G.). W konsekwencji, w ocenie Dyrektora OR ARiMR ww. podmioty należy traktować jako jeden organizm gospodarczy tj. jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez J.G. i S.T..

Organ odwoławczy podkreślił, że w okolicznościach sprawy kluczowe znaczenie mają: potencjał gruntów rolnych należących do S.T. oraz okoliczności funkcjonowania spółki R sp. z o. o. (zarejestrowana w KRS w dniu [...].08.2002 r.) oraz R sp. z o .o. (aktualnie K sp. z o. o. - zarejestrowany w KRS w dniu [...].04.2004 r.). składająca wnioski o przyznanie płatności od 2004 r. do 2013 r. Wówczas to (tzn. [...].03.2013 r.) z potencjału R sp. z o. o. wydzielono spółkę J sp. z o. o. (oraz B sp. z o. o., D sp. z o. o. oraz M sp. z o. o.). Z kolei w kontekście spółki R sp. z o. o. należy nadmienić, iż poprzez jej podział w dniu [...].05.2013 r. zarejestrowano spółkę T sp. z o. o., a w dniu [...].10.2014 r. zarejestrowano podmiot P sp. z o. o. Wyjątkowo istotne znaczenie w przypadku wydzielenia "nowych" spółek ma fakt, iż w ramach podziału składników majątku do większości (poza J sp. z o. o.) spółek nowopowstających przeniesiono jedynie grunty. Natomiast pozostałe składniki tj. budynki lokale, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu i inne środki trwałe pozostały np. w spółce R sp. z o. o.

Organ odwoławczy zaznaczył, przedmiotem deklaracji ze strony J sp. z o. o. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 są 22 działki ewidencyjne tj. nr [...] (obręb ewidencyjny [...]), nr: [...] (obręb ewidencyjny [...]) oraz działki nr: [...] (obręb ewidencyjny [...]) a z systemu, o którym mowa w art. 9a Ustawy EP od 2004 r. wynika, że o płatności do ww. działek występowały wyłącznie podmioty powiązane z S.T. i J.G..

Organ zauważył, że strona od momentu zawiązania Spółki zaczęła do płatności zgłaszać grunty deklarowane wcześniej przez spółkę, z której została wydzielona, czyli R sp. z o. o. (aktualnie K sp. z o. o.).

Zaznaczył też, że w okolicznościach niniejszej sprawy spółki istotnym pozostaje fakt, że poprzez spółki, których jest udziałowcem S.T., przejął on prawa własności do gruntów. Część gruntów zostało przeniesione na spółkę J sp. z o. o., a część gruntów zostało przeniesione na spółkę T sp. z o. o. (w dniu [...].06.2013 r. nabyła od R sp. z o. o. na mocy aktu notarialnego Repertorium A nr [...] około 301 ha gruntów za kwotę opiewającą na wartość 7 527 250,00 zł). Natomiast pozostałe wydzielone spółki z o. o.: B, D i M, nie posiadające w ramach aktywów gruntów rolniczych, zostały ostatecznie sprzedane podmiotowi trzeciemu. W ocenie organu odwoławczego powyższe działania były jednym z etapów mechanizmu multiplikacji podmiotów, którym przypisywano ziemię z majątku S.T., oraz ze spółek których, był lub jest udziałowcem, tj. R sp. z o. o. i R sp. z o. o.

Organ odwoławczy zaznaczył, że J.G. w dniu [...].03.2016 r.. działając jak prezes zarządu spółki T sp. z o. o., wydzierżawił (vide: umowa z dnia [...].03.2016 r. - w aktach sprawy) trzy działki tj. nr [...] (obręb [...]) o łącznej powierzchni 33,80 ha na rzecz J sp. z o. o. (gdzie tenże J.G. również jest prezesem zarządu). Podobnie w dniu [...].03.2016 r., działając jak prezes zarządu spółki P sp. z o. o., wydzierżawił (vide: umowa z dnia [...].03.2016 r. - w aktach sprawy) jedną z w/w działek tj. nr [...] (obręb [...]) o powierzchni 12,92 ha na rzecz J sp. z o. o. (gdzie tenże J.G. również jest prezesem zarządu).

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że osoby pełniące funkcje zarządcze w spółkach wydzierżawiających sobie wzajemnie (J, T, P) działki podpisały "same ze sobą" umowy dzierżawy przekazując swobodnie grunty pomiędzy sobą. Charakter wskazanych wyżej przeniesień posiadania gruntów - o ile dozwolony w sensie uwarunkowań gospodarczych czy handlowych – w okolicznościach niniejszej sprawy utwierdził organ odwoławczy w przekonaniu pozorności działań wymienionych wyżej osób.

Organ odwoławczy wskazał, że analiza okoliczności w jakich zawiązane zostały spółki: T, P, T, J, D, L, T, P i K prowadzi do konkluzji, iż - za wyjątkiem spółki J - wszystkie podmioty w ramach rzeczowych aktywów trwałych posiadają jedynie grunty. Z przedłożonych organom ARiMR bilansów wynika, że spółki te poza gruntami (za wyjątkiem spółki J posiadającej budynki) nie posiadają jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej (budynki inwentarskie, magazyny przechowalnicze, maszyny i urządzenia, środki transportu etc.). Ponadto część spółek została utworzona niemal w tym samym czasie (D, L, T), a w przypadku spółek L i D w tym samym dniu sporządzone zostały akty notarialne dotyczące zakupu ziemi.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że fakt, iż podmioty: J sp. z o. o., P sp. z o. o., T sp. z o. o., T sp. z o. o., D sp. z o. o., L sp. z o. o., T sp. z o. o., P sp. z o. o., K sp. z o. o., a także J.G., J.G. oraz Ł.G. nie posiadają kadry pracowniczej oraz niezbędnej infrastruktury do prowadzenia działalności rolniczej, wymusił konieczność korzystania przez te podmioty z usług świadczonych przez podmioty zewnętrzne. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, iż w/w spółki kapitałowe oraz osoby fizyczne zawarły niemal jednobrzmiące urnowy na świadczenie usług rolniczych z podmiotami R sp. z o. o. oraz R sp. z o. o. tj. podmiotami powiązanymi bezpośrednio bądź pośrednio z S.T. oraz J.G..

Odnośnie umów najmu organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z ich treścią spółka R sp. z o. o. zobowiązała się do wynajmu na rzecz w/w podmiotów (w tym J sp. z o. o. - vide: umowa z dnia [...].01.2016 r. - w aktach sprawy) sprzętu rolnego (wymienionego enumeratywnie w załączniku nr 1 do Umowy) do celów własnych związanych z usługami rolnymi świadczonymi na rzecz własną i swoich kontrahentów. Co istotne, ww. umowę najmu z dnia [...].01.2016 r. zawartą z R sp. z o. o., a J sp. z o. o. w imieniu obu stron umowy podpisał prezes obu spółek J.G..

W ocenie Dyrektora OR ARiMR wskazywane postępowanie jest jaskrawym przykładem braku odrębności zmultiplikowanych podmiotów. Podobnie jak zawarcie ramowych umów o współpracy oraz fakt, że wszystkie nowopowstałe spółki prowadzenie księgowości zleciły do spółki R sp. z o. o. czy też posiadają te same adresy siedzib.

W sprawie J sp. z o. o. ustalono ponadto niespójności wskazujące na możliwość swobodnego przekazywania między zmultiplikowanymi podmiotami środków produkcji (nasion, nawozów), płodów rolnych, fakturowania przez powiązane podmioty sprzedaży produktów, które nie mogły być wyprodukowane przez daną spółkę, fakturowania usług przez podmioty zewnętrzne, które to usługi w rzeczywistości nic mogły mieć miejsca w przypadku podmiotów widniejących na fakturze.

Dyrektor OR ARiMR wskazał, iż spółka w toku prowadzonego postępowania wniosła do sprawy m.in, dokumentację w postaci wystawionych przez F sp. z o. o. faktur, z których wynika, że spółka zakupiła 206 jednostek siewnych - każda po 50 tysięcy nasion kukurydzy. Tymczasem z deklaracji upraw we wniosku złożonym przez J sp. z o. o. na rok 2017 brak jest działek rolnych, na których prowadzona była uprawa kukurydzy. Organ odwoławczy jako niewiarygodne ocenił wyjaśnienia spółki jakoby nasiona te zostały wysiane w 2016 r. Zauważył bowiem, że z 3 szt. dokumentów WZ wynika, iż ziarna kukurydzy (w sumie 206 jednostek siewnych) wydawane były w dniach [...].02.2017 r. oraz [...].05.2017 r., czyli nie mogły być wysiane w 2016 r. Zaznaczył, że strona w odwołaniu podniosła, iż wskazanie dotyczące siewu kukurydzy w roku 2016 jest oczywistą pomyłką i wyjaśnienia są błędne jednakże w żaden sposób nie udokumentowano co faktycznie stało się z 206 jednostkami siewnymi kukurydzy zakupionymi przez J sp. z o. o. i wydanymi spółce w lutym i maju 2017 r.

Jednocześnie w dniu [...] kwietnia 2018 r. organ zarządczy spółki J - w zakresie zakupu i wydania ziaren kukurydzy na siew - dostarczył organowi pierwszej instancji dokument WZ z dnia [...] maja 2017 r. wystawiony przez F sp. z o. o. Niemnie jednak dokument ten nie dotyczy Spółki, a spółki R sp. z o. o., która - deklarowała wyłącznie trwałe użytki zielone. W roku 2017 uprawa kukurydzy została zadeklarowana tylko przez spółki: T sp. z o.o. (143,01 ha) oraz T sp. z o. o. (115,765 ha), jak również we wniosku J.G. (10 ha). Natomiast F sp. z o. o. wystawiła w roku 2017 faktury sprzedaży nasion kukurydzy w/w podmiotom, ale również na rzecz: J sp. z o. o., R sp. z o. o., P sp. z o. o, oraz na rzecz J.G..

W ocenie organu odwoławczego nowo powołane podmioty w latach 2013 - 2016 powstały wyłącznie w celu podzielenia areału gruntu rolniczego pozostającego pod kontrolą S.T. oraz J.G. na mniejsze gospodarstwa. Zamiarem J.G. S.T. - pod kontrolą których znajdował się areał 1700 ha gruntów uprawowych, kadra pracownicza oraz infrastruktura techniczna (maszyny i urządzenia rolnicze, budynki inwentarskie) - było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego.

Zdaniem organu przedmiotowe okoliczności utwierdzają w przekonaniu, iż J sp. z o. o. jest sztucznym tworem wykreowanym na płaszczyźnie finansowo - księgowej, nastawionym przede wszystkim na uzyskanie większych środków finansowych z ARiMR niż w przypadku jednego podmiotu przy takich samych a nawet wyższych kosztach realizacji tych zadań (możliwość generowania niższych kosztów prac przy braku potrzeby zlecania prac na zewnątrz).

Nadto organ odwoławczy podkreślił, skalę ważności pozyskiwanych z ARiMR środków finansowych i ich wpływu na ekonomiczny byt Spółki i innych wymienionych podmiotów. Zauważył, iż prezes zarządu Spółki wskazał, że wypłaty należnych Spółce za 2017 rok płatności są dla niej niesłychanie ważne albowiem obecnie oscyluje na granicy niewypłacalności. Natomiast w trakcie zeznań z [...] sierpnia 2019r. podniósł, że przez brak dopłat Spółka boryka się z trudnościami finansowymi i posiłkuje się głównie oprocentowanymi pożyczkami od udziałowców. Z kolei w odwołaniu pełnomocnik strony zaznaczył, że obecnie spółka przynosi jedynie straty, a w związku z odmową wypłaty płatności przez ARiMR, losy wszystkich spółek w ogóle stoją pod znakiem zapytania. Spółka, wobec złej sytuacji finansowej spowodowanej m.in. działaniami ARiMR zaprzestała szukać inwestora.

W ocenie Dyrektora OR ARiMR zmieniająca się sytuacja rynkowa czy pogarszająca się opłacalność produkcji rolniczej są w dużym stopniu rekompensowane przez płatności obszarowe przyznawane producentom rolnym. Zatem niska dochodowość produkcji rolniczej ma być w pewnym stopniu rekompensowana przez pomoc jaką są dopłaty. Jednakże rekompensowanie nie może w tej sytuacji oznaczać, iż ekonomiczny byt podmiotu prawa handlowego zależy głównie od tego czy upoważniony organ administracji pozytywnie rozpatrzy wniosek i przyznana płatności na dany rok oraz wypłaci środki finansowe. A w przypadku spółki J sp. z o. o. tak właśnie mogło być tzn. dotacje unijne realizowane przez ARiMR mogły mieć przeważający wpływ na dodatnie wyniki finansowe spółki.

Organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy korzyści miały wynikać z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem przez kilkanaście podmiotów podzielonych pomiędzy nie gruntów, aniżeli byłoby to w przypadku zgłoszenia całości gruntów przez jeden podmiot. W rozpoznawanej sprawie brak jest okoliczności wskazujących na inne jeszcze wiarygodne uzasadnienie powołania kilkunastu podmiotów, które podzieliły między siebie posiadane grunty.

Wskazał też, że czerpanie ww. korzyści finansowych przekłada się na zastosowanie art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Jednocześnie stwierdził, że - przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 na rzecz strony stałoby w oczywistej sprzeczności nie tylko z zasadami rzetelnego finansowania i wydatkowania środków unijnych, ale przede wszystkim z celami wspólnej polityki rolnej wskazanymi w art. 33 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz w art. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013.

Dyrektor OR ARiMR uznał, że argumenty i zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu są niezasadne. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2-4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazuje, iż na organie nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ ARiMR nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy. Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. W wyniku stwierdzenia powiązań z innymi podmiotami w przedmiotowym postępowaniu organ pierwszej instancji musiał jednak wyjść poza tamy ww. regulacji, albowiem stwierdził, iż niezbędne jest zgromadzenie dodatkowego materiału dowodowego w celu ustalenia czy J sp. z o. o. jest odrębnym i niezależnym producentem rolnym, a w dalszej kolejności, czy nie doszło do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności. W tym celu wezwano stronę do przedłożenia dowodów potwierdzających samodzielne prowadzenie działalności rolniczej. Następnie włączono do sprawy dowody uzyskane w postępowaniach prowadzonych w sprawie wniosków złożonych przez podmioty powiązane. Zdaniem organu odwoławczego Kierownik BP ARiMR nie ma obowiązku informowania strony, że postępowanie zmierza w kierunku udowodnienia zamiaru stworzenia sztucznych warunków przez stronę. Taka teza może być bowiem udowodniona po analizie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Ponadto w postępowaniu o przyznanie płatności jedynie na żądanie strony zapewnia się jej czynny udział w postępowaniu.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że obowiązek stosowania przez organ regulacji art. 10 K.p.a. jest wprost wyłączony poprzez art. 3 ust. 2 pkt 4 Ustawy. Obowiązek zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów następuje tylko na żądanie strony a w niniejszym postępowaniu takiego żądania nie złożono.

Na powyższą decyzję J sp. z o.o. wniosła skargę zarzucając organowi odwoławczemu:

I. rażące naruszenie prawa materialnego w zakresie niewłaściwego zastosowania art. 2 lit a rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 oraz art. 3 lit. H Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej (...), art. 4 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 1307/2013 art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Spółka nie jest rolnikiem, beneficjentem ani producentem a nie posiadaczem gospodarstwa rolnego;

II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie ma prawa do przyznania płatności i nie spełnia wymogów przyznania takiej płatności;

2. niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż skarżąca podjęła działanie skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego;

3. niewłaściwe zastosowanie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 /95 oraz art.

30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 poprzez niewłaściwe zastosowanie tych norm i przyjęcie, iż skarżąca stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści, w sprzeczności z celami prawodawstwa rolnego;

4. niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca podjęła działanie skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego;

5. naruszenie art. 3 pkt. 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (EP)., art. 2 ust 1a Rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 2 ust. 1 d Rozporządzenia nr 1306/2013, oraz Rozporządzenia Parlamentu nr 1166/2008 poprzez jej niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie jest producentem rolnym i nie posiada gospodarstwa rolnego;

6. niewłaściwe zastosowanie art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wypełnia celów wspólnej polityki rolnej, rażące naruszenie prawa w zakresie w jakim organ przyjmuje, iż Spółka powinna wraz z innymi podmiotami być jednym gospodarstwem rolnym i otrzymać płatność rolnośrodowiskową, ONW, płatności bezpośrednie w wysokościach uwzględniających limity powierzchniowe i liczbowe do przyznania płatności, tj.: niewłaściwe zastosowanie norm:

a) art. 18 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,

b) § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (rozporządzenie ONW PROW 2014-2020);

c) § 20 ust. 1 i 2 oraz § 13a ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Rolnictwa Wsi z dnia 13 marca 2013r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-20J3 (rozporządzenie PRŚ 2013);

d) § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2014-2020;

e) art. 13, art. 15 ust 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

III. naruszenia prawa proceduralnego, formalnego poprzez naruszenie:

a) art. 3 i art. 24 ust. 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewłaściwe i nieterminowe przeprowadzenie postępowania, przedłużające się prowadzenie postępowania, nieudzielanie żadnych wyjaśnień o przyczynach przedłużającego się postępowania i wyjaśnień umożliwiających stronie czynny udział w sprawie, uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych, uniemożliwienie przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę dowodów i realizacji przez stronę obowiązku ponoszenia ciężaru dowodowego w sprawie i prawa do skorzystania z przysługujących stronie wyjaśnień i przedstawienia wniosków dowodowych;

b) art. 77 K.p.a. poprzez nienależyte zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie;

c) art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwe (dowolne, niezgodne z prawem, bezprawne) dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego;

d) art. 10 K.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt. 3) i 4) ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie, niezawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałami i wypowiedzenia w sprawie;

e) rażące naruszenie szeregu przepisów dotyczących zasad postępowania, w tym naczelnych zasad postępowania administracyjnego, takich jak:

- zasada praworządności (art. 6 K.p.a. oraz art. 3 ust 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego);

- zasada prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu społecznego i interesu obywateli (art. 7 K.p.a.);

- zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa (art. 8 K.p.a.);

- art. 9 K.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego albowiem organ nie poinformował na żadnym etapie postępowania czego naprawdę dotyczy postępowanie, uniemożliwiając stronie podjęcie skutecznej obrony i złożenia wniosków dowodowych, nadto w kolejnych zawiadomieniach o niezałatwieniu sprawy w terminie organ wskazywał na konieczność ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności na działkach rolnych, przez co wprowadzał stronę w błąd co do zakresu prowadzonego postępowania;

- zasada zasadności przesłanek (art. 11 K.p.a.)

- zasady rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony (art. 7a K.p.a.) - organ zastosował szeroko idące domniemania faktyczne bez przeprowadzenia dowodów, w oparciu o własne przypuszczenia i całkowitą i dowolną uznaniowość, a wszystkie nieudowodnione twierdzenia przyjął za dogmaty rozstrzygające wątpliwości lub pomijając braki;

- zasada szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.), albowiem postępowanie przed Dyrektorem OR ARiMR trwało ponad 10 miesięcy, a przed organem pierwszej instancji 17 miesięcy od dnia złożenia wniosku;

f) naruszenie art. 15 K.p.a. w zw. z art. 136 §1, §2, §3 i §4 K.p.a. oraz art. 127 K.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji.

Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji a także zobowiązanie organu drugiej instancji do zmiany decyzji poprzez orzeczenie o zmianie decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie skarżącej płatności w ramach systemów wsparcie bezpośredniego na rok 2017, o które ubiegała się, zgodnie z wnioskiem.

W ocenie skarżącej zarówno decyzja organu odwoławczego jak i pierwszej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Nadto postępowanie przed organem drugiej instancji było przewlekłe prowadzone z ukierunkowaniem na wydanie z góry zaplanowanego rozstrzygnięcia, w celu odmowy przyznania należnych skarżącej spółce płatności w ramach systemów wsparcie bezpośredniego na rok 2017.

Skarżąca podniosła, że wielokrotnie sprzeciwiała się, zarówno w odwołaniu, jak i w kolejnych pismach składanych do akt sprawy, przeprowadzaniu postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy w trybie art. 136 § 1 K.p.a. z uwagi na objętość i obszerność postępowania dowodowego. Wskazywała, że zarówno ilość materiału dowodowego i jego znaczenie dowodowe dla wyjaśnienia sprawy stanowi o konieczności uchylenia decyzji przez Dyrektora OR ARiMR i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji z zobowiązaniem tego organu do przeprowadzenia postępowania w sprawie przy zapewnieniu stronie odpowiedniej inicjatywy dowodowej, możliwości złożenia wniosków dowodowych, udziału przy ich przeprowadzaniu, a następnie umożliwieniu zapoznania się z zebranymi w sprawie materiałami procesowymi i wypowiedzenia w sprawie w trybie art. 10 K.p.a. Tymczasem odwoławczy przeprowadził za organ pierwszej instancji znakomitą większość postępowania, dokonał własnej i samodzielnej oceny materiału dowodowego i wydał decyzję merytoryczną na podstawie tak zebranego materiału dowodowego. Wydając w ten sposób decyzję uniemożliwił stronie jej kontrolę w toku instancji.

W ocenie skarżącej całe postępowanie administracyjne, miało na celu udowodnienie, że jej działalność jest pozorna, a zarządzający nią członkowie zarządu jak i wspólnicy stworzyli jeden zmultiplikowany organizm. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie kilkanaście miesięcy zataił prawdziwy jego cel i nigdy nie poinformował strony, że zmierza do ustalenia sztucznych warunków i ustalenia, iż skarżąca działa w wyłącznym celu pozyskania nienależnych płatności.

Skarżąca podniosła, że nie miała możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych w celu wykazania, iż zarzut stworzenia sztucznych warunków jest nieuzasadniony, a spółki powiązane osobowo nie stanowią jednego organizmu i działają każda we własnym imieniu. Tym samym organ pierwszej instancji uniemożliwił skarżącej obronę jej praw. Powyższe stało się poważnym zarzutem odwołania od decyzji wydanej przez Kierownika BP ARiMR. Organ odwoławczy podając w uzasadnieniu swej decyzji, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie miał obowiązku informowania strony o prawdziwym celu postępowania również zaprzeczył prawu skarżącej do obrony jej praw. Takie stwierdzenie wprost godzi w porządek prawa polskiego i stanowi jego nadużycie.

W ocenie skarżącej działanie organów ARiMR oraz lekceważenie praw strony do informacji i rzeczywistych celach prowadzonego postępowania jak i lekceważenie jej praw do działania i udowodnienia okoliczności, z których skarżąca wywodzi skutki prawne odmienne od organu, jest sprzeczne w całości z obowiązującymi przepisami prawa i Konstytucyjnie chronionym prawem do obrony praw podmiotowych przez każdego obywatela i każdy podmiot prawa polskiego.

Skarżąca stwierdziła, że uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji (pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego na nowo i to w znacząco poszerzonym zakresie w stosunku do postępowania dowodowego organu pierwszej instancji) sprowadza się do wskazania na takie okoliczności, które obiektywnie mogłyby prowadzić do powstania tezy, iż miała ona na celu wyłącznie uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW). Wszelkie twierdzenia, okoliczności, dowody przeciwne organ odrzucał nie dając im wiary bądź po prostu pomijał. Z wykazanych przez siebie okoliczności obiektywnych organ przyjął na zasadzie wnioskowania, że wystąpiły również okoliczności subiektywne. Tymczasem nie jest to przez organ drugiej instancji w żaden sposób udowodnione. Wbrew zarzutom organu intencje skarżącej i podmiotów powiązanych z nią osobowo były zupełnie inne, aniżeli założył to na potrzeby wydanego rozstrzygnięcia organ.

Skarżąca podniosła, że S.T. oraz J.G. są udziałowcami nie tylko spółek prowadzących działalność rolniczą, ale także wielu innych podmiotów oraz wielu spółek, które występują w obrocie gospodarczym. Podobnie osoby te zasiadają w zarządach spółek o przeróżnych profilach działalności. Powstałe spółki rolnicze prowadzące gospodarstwa rolne tylko w niewielkim zakresie ogólnej skali różnorodnych innych przedsięwzięć, którymi zajmują się wymienione osoby.

Skarżąca zaznaczyła, iż przedstawiono organowi przykładowe wykazy spółek. Organ został powiadomiony (a postępowanie dowodowe wykazało) również, że niektóre ze spółek, które ujął organ w swoim wykazie jako rzekomo celowo zmultiplikowane spółki nabywały ziemie w celach zgoła innych aniżeli prowadzenie działalności rolniczej. Docelową działalnością spółki T sp. z o.o., P sp. z o.o., P sp. z o.o., T sp. z o.o. i spółki L sp. z o.o. jest budowa farm fotowoltaicznych, a spółki są w trakcie opracowywania dokumentacji i ustalenia możliwości odbioru energii przez operatorów i zakłady energetyczne. Również i tu jest bądź prowadzenie działalności gospodarczej przez spółki zarobkowo w zakresie pozyskiwania i odsprzedaży energii odnawialnej bądź po przeprowadzeniu inwestycji sprzedaż udziałów w spółkach z zyskiem.

Zdaniem skarżącej organ celowo i całkowicie pominął powyższe okoliczności albowiem nie pasowały organowi do koncepcji "wyłącznego celu" przypisywanego przez organ pierwszej instancji skarżącemu i innym spółkom powiązanym osobowo ze S.T. i J.G.. Organ pominął również i inne dowody świadczące o tym, że nigdy i w żadnym wypadku skarżąca (jak i inne spółki i podmioty) nie powstała, nie działała w wyłącznym celu pozyskania dopłat.

Skarżąca zaznaczyła, iż celów działalności spółki było wiele. Nabycie gruntów nie było związane z chęcią podziału gruntów S.T. czy też spółki R sp. z o.o. lub R sp. z o.o. w celu uzyskania bezpodstawnie dopłat.

Skarżąca podniosła, że o ile dla osoby trzeciej, nie znającej specyfiki przejawów działalności skarżącej jak i podmiotów z nią powiązanych osobowo osobami S.T. i J.G., może się wydawać, że zachodzą obiektywne przesłanki dla przyjęcia, iż istnieją sztuczne warunki uzasadniające odmowę przyznania dopłat, o tyle nie jest możliwe w żadnym momencie i w żaden sposób, że zachodzi element subiektywny.

Skarżąca stwierdziła, że organ drugiej instancji tezę stworzenia sztucznych warunków powielił dla wszystkich spółek, które zgłosiły wnioski o dopłaty unijne. Wobec tych spółek (i innych podmiotów) wydał decyzje utrzymuje w mocy decyzje Kierownika BP ARiMR. Natomiast fakt, iż występują spółki w tych samych konfiguracjach osobowych, ale w innych branżach organ pominął. Nie przyjął, że stworzono sztuczne warunki w innych spółkach. Nie analizował również dlaczego inne spółki tak samo powiązane prowadzą działalność gospodarczą mając tych samych udziałowców i członków zarządu ani nie analizował czy okoliczność ta wpływa i jak wpływa na świadomość, cel i zamiar założenia i prowadzenia spółek w branży rolniczej.

Strona zaznaczyła, iż wskazywała, że niektóre spółki powstały na skutek podziału poprzez wydzielenie a niektóre zostały utworzone na potrzeby rozwijającej się działalności lub w związku z potrzebą gospodarczą chwili - inną aniżeli zarzucany przez organ cel uzyskania niezasadnie dopłat unijnych. Decyzje o powyższym podejmował S.T. i J.G. kierując się potrzebą gospodarczą, perspektywą rozwoju działalności, przyszłym zyskiem najczęściej związanym ze sprzedażą udziałów spółki bądź sprzedażą przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części. W ten sposób Panowie od lat prowadzą swój biznes, planując znaczący dochód finalny związany ze sprzedażą (w różnej formie) spółki. Początkowo w branży rolniczej pierwsze decyzje S.T. i J.G. zapadły w związku z szeroko opisaną działalnością przestępczą zarządu w osobie L.G.. Materiał dowodowy został przedstawiony do akt sprawy. Spółka R sp. z o.o. (obecnie K sp. z o.o.) i spółka R sp. z o.o. straciły po kilka milionów złotych w związku z działaniem na szkodę spółek przez Zarząd, główną księgową i inne osoby. Sprawa karna tocząca się latami zakończyła się wydaniem wyroków skazujących wobec 12 osób, a główny oskarżony zmarł w toku procesu, sprawa w tym zakresie została umorzona. Konieczne było ratowanie finansów spółki i reputacji spółki. Do spółek zgłaszały się różne podmioty, osoby z żądaniem zapłaty. Spółki R sp. z o.o. i R sp. z o.o. mogły nabywać materiały siewne i środki ochrony roślin, usługi i inne wyłącznie za gotówkę wobec daleko idącej ostrożności kontrahentów i złej opinii publicznej. Podjęto czynności restrukturyzacyjne. Zwalniano personel. Ograniczano kontrahentów. Ograniczono koszty. Podjęto decyzję o podziale spółek. Zabieg miał służyć poprawie wizerunku producentów, odzyskaniu zaufania rynku, nawiązaniu i utrzymaniu kontaktów z rolnikami, dostawcami, usługodawcami, usługobiorcami na rynku rolnym. Nikt wówczas nie myślał o żadnych płatnościach ONW czy płatnościach środowiskowych, ratowano majątek i spółki przed upadłością. To są rzeczywiste cele powstania spółek, a nie cel sztucznie przypisywany spółkom przez organy.

Zdaniem skarżącej ocena przez organ odwoławczy globalnych korzyści, odniesionych do niesłusznie połączonych, bez rozróżnienia wszystkich podmiotów powiązanych osobowo z S.T. i J.G., jest marginalna.

Wyliczona korzyść z tytułu płatności dla Spółki, jest niewielka, nie stanowi przy działalności spółki warunku jej istnienia. Nie jest to kwota, dla której należy zakładać spółkę i prowadzić ją wyłącznie w celu uzyskania dopłat. Wysokość dopłat uzyskanych przez Spółkę nie stanowi dla niej warunku sine qua non jej istnienia. Koszty założenia Spółki, dokonywania opłat za czynności rolnicze, ponoszenie innych kosztów bieżących powoduje, że dla płatności nie opłacałoby się zakładać Spółki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2019 r. odmawiającą skarżącej przyznania wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegała się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017.

Decyzja ta została wydana na skutek stwierdzenia przez organ, że działalność skarżącej nie stanowi działalności samodzielnej a powołanie Spółki oraz pozyskanie przez nią gruntów miało na celu uniknięcie zastosowania modulacji, stawek degresywnych, limitu powierzchni, do których można uzyskać płatności oraz schematów pomocowych.

Istota sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia czy skarżąca wraz ze wskazanymi przez organ podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami.

Skarżąca nie godząc się z ww. wnioskami organu podniosła w skardze zarzuty związane z naruszeniem przez Dyrektora OR ARiMR przepisów prawa materialnego jaki i przepisów procesowych. W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organy jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organy przepisy prawa materialnego.

Skarżąca zarzuciła organowi, że prowadził postępowanie z naruszeniem zasad postępowania, o których mowa w art. 6,art. 7,art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 3 i art. 24 ust. 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W ocenie Sądu zarzuty te są bezpodstawne.

Przypomnieć bowiem należy, że niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach K.p.a, w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.

Stosownie do treści art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.1)

Zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust.3 art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

Ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 K.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej z tytułu wsparcia bezpośredniego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 790/19).

Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 K.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.

Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 1369/18; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W kontekście powyższego chybiona jest argumentacja skarżącej, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie kilkanaście miesięcy zataił prawdziwy jego cel i nigdy nie informował strony, że zmierza do ustalenia w celu otrzymania płatności stworzyła tzw. sztuczne warunki i działała w wyłącznym celu pozyskania nienależnych płatności, co w konsekwencji spowodowało, że nie miała możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych w celu wykazania, iż zarzut stworzenia sztucznych warunków jest nieuzasadniony oraz, że spółki powiązane ze skarżącą osobowo nie stanowią jednego organizmu i działają każda we własnym imieniu. Podobnie też chybiony jest zarzut, że organ odwoławczy podając w uzasadnieniu swej decyzji, że organ pierwszej instancji nie miał obowiązku informowania strony o prawdziwym celu postępowania zaprzeczył prawu skarżącej do obrony jej praw.

Wyjaśnić bowiem trzeba, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło. Tym samym skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, winna być świadoma, że złożony przez nią wniosek oceniany jest także w tym aspekcie. Zwłaszcza, gdy jednocześnie kontroli podlegały wnioski złożone przez podmioty z nią powiązane.

Zgodzić się należy, ze skarżącą, że organ pierwszej instancji, informując, o niezakończeniu prowadzonego postępowania w terminie wskazywał, że następuje to "z uwagi na prowadzone postępowanie w zakresie ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności na działkach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017". Niemniej jednak, trudno czynić organowi z tego powodu zarzut, bowiem ustalenie tej powierzchni także było jednym z elementów kontroli wniosku o przyznanie płatności.

Natomiast skarżąca na żadnym etapie postępowania przed organem pierwszej instancji - pomimo, iż prowadzone one było przez wiele miesięcy i organ w tym czasie domagał się od strony przedłożenia wielu szczegółowych dokumentów - nie zwracała się do organu by udzielił jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Podobnie też nie żądała od organu by zapewnił jej czynny udział w każdym stadium postępowania.

Zaznaczyć należy, że skarżąca po otrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji znała już szczegółowo stanowisko organu i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji mogła zaprezentować, kontrargumenty i dowody zmierzające do jego podważenia, co też uczyniła. Trudno zatem przyjąć by była pozbawiona możliwości obrony swych praw. Zwłaszcza, gdy organ odwoławczy przeprowadził wszystkie zawnioskowane przez stronę dowody a strona nie wskazała w skardze jakież to jeszcze inne dowody mogły by zostać w sprawie przeprowadzone.

Skarżąca zarzuciła organowi także naruszenie art. 15 K.p.a. w zw. z art. 136 § 1, § 2, § 3 i § 4 K.p.a. oraz art. 127 K.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji twierdząc, że ten przeprowadził za organ pierwszej instancji znakomitą większość postępowania, dokonał własnej i samodzielnej oceny materiału dowodowego i wydał decyzję merytoryczną na podstawie tak zabranego materiału dowodowego czy uniemożliwił stronie kontrolę tak wydanej decyzji w trybie instancji.

Wobec powyższego przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 127 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (§ 1). Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2).

Z kolei po myśli art. 136 § 1 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Zaznaczyć również trzeba, że stosownie do treści art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Wyrażona w art. 15 i 138 § 1 i 2 K.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania nakazuje organowi odwoławczemu ponownie sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć. Postępowanie organu odwoławczego nie może się zatem ograniczać jedynie do oceny zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Niemniej jednak treść przesłanek określonych w art. 138 § 2 K.p.a. należy interpretować łącznie z przepisem art. 136 § 1 K.p.a. określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Organ musi wyważyć czy ewentualne uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w oparciu o art. 136 K.p.a. nie będzie stanowiło naruszenia zasady dwuinstancyjności.

W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu Dyrektora OR ARiMR do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, którego to naruszenia skarżąca upatrywała w zbyt szerokim zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ drugiej instancji nie przekraczało zakresu (verba legis): "dodatkowego" i służącego wyłącznie "uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie" (art. 136 § 1 k.p.a.).

Sąd przychyla się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądowym, wedle którego samodzielne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, mogłoby być oceniane w kategorii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, szczególnie, jeżeli na podstawie tych ustaleń doszłoby do całkowicie odmiennego orzeczenia organu odwoławczego niż to miało miejsce w decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r. VII SA/Wa 2908/17).

W ocenie Sądu, mając na uwadze specyfikę postępowania w przedmiocie przyznania płatności, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, organ odwoławczy uzupełniając w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy o wskazane przez stronę w odwołaniu dokumenty, zeznania świadków i oświadczenia nie naruszył zasady dwuinstancyjności. Przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie dowodowe miało charakter uzupełniający. Dyrektor OR ARiMR zgromadził bowiem wszystkie dowody, o które wnioskowała strona oraz dokonał ich oceny w kontekście podniesionych w dowołaniu zarzutów a także dowodów i argumentów wskazanych przez organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r.

Zdaniem Sądu działanie organu odwoławczego nie doprowadziło do naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania. Już samo porównanie proporcji pomiędzy ilością dowodów przeprowadzonych przez organy obu instancji podważa trafność twierdzenia spółki o przekroczeniu granicy "uzupełniającego" postępowania dowodowego.

Głównymi dowodami zgromadzonymi w toku postępowania odwoławczego były dokumenty nadesłane przez stronę na wezwanie Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] marca 2019 r., wyjaśnienia M.P., S.T., a także zeznania J.G.. Dowody te nie były przy tym jedynymi ani nawet głównymi dowodami przyjętymi za podstawę ustaleń faktycznych przez organ odwoławczy. Przeciwnie: lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji uprawnia wniosek, że zasadniczo oparto się o dowody dołączone do akt przez Kierownika BP ARiMR. Oparto ją też o dane posiadane przez organy ARiMR, a wykorzystane również w postępowaniu organu pierwszej instancji, gromadzone w ramach zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli. Dostrzec również należy, że wnioski organów obu instancji co do tego, że skarżąca wraz z podmiotami powiązanymi tworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania większych dopłat są zbieżne. Nie można w takiej sytuacji uznać, że zakres postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ odwoławczy wykraczał poza granice wyznaczone przez art. 138 § 1 K.p.a., ani by postępowanie tego organu naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Taka postawa organu odwoławczego z pewnością nie prowadzi do naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania w stopniu istotnym, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że wnioski organów obu instancji co do tego, że skarżąca wraz z podmiotami powiązanymi tworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania większych dopłat są zbieżne. Natomiast uchylenie zaskarżonej decyzji tylko z tego względu, że organ pierwszej instancji w motywach swego rozstrzygnięcia nie odniósł się do wyjaśnień skarżącej podniesionych dopiero na etapie odwołania godziło by w zasadę szybkości postępowania, sprowadzało by się bowiem do tego, że organ pierwszej instancji powieliłby czynności dokonane już przez organ odwoławczy.

Jak już wyżej wyjaśniono, z treści art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Tym samym obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organ wykazał, iż skarżąca spółka wraz z powiązanymi z nią podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Zgodnie z ww. przepisem bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (por. wyrok NSA z 3 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 3579/16).

Niemniej jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 ani wcześniej rozporządzenia nr 65/2011 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tego zagadnienia organom stosującym prawo.

Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można odnieść do znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jak wynika z tego przepisu oraz wykładni dokonanej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z powołanego wyroku TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych, które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1313/18).

W ocenie Sądu organ wykazał istnienie po stronie skarżącej spółki wszystkich ww. elementów.

Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami powiązanymi ze S.T. i J.G.. Ustalił prawidłowo powiązania kapitałowe trafnie również badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. Właściwie ustalił też więzy rodzinne w przypadku osób fizycznych zgłaszających grunty, słusznie wywodząc o ich uczestnictwie w przedsięwzięciu gospodarczym spójnie kierowanym przez S.T. i J.G.. Zasadnie wreszcie uznał, że wszystkie podmioty a ściślej: ich majątek współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez wykreowanie części podmiotów oraz przesunięcia majątkowe i kapitałowe odpowiadające zmianom legislacyjnym promującym, zgodnie z celami wsparcia, mniejsze podmioty, doszło do - zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia – koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.

Trafnie ustalono, że poprzez rozdrobnienie areału i przeniesienie własności i praw obligacyjnych do gruntów niemożliwe było osiągnięcie celów wsparcia bezpośredniego.

Cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 TWE, gdzie mowa wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej.

1) W przypadku JPO cel ten osiągany jest poprzez wsparcie mniejszych producentów niekorzystających z "efektu skali" i jednocześnie zmniejszenie wsparcia dla większych beneficjentów (pkt 13 preambuły do Rozporządzenia nr 1307/2013) z zastosowaniem zmniejszenia płatności podstawowej (czyli JPO wg nomenklatury u.p.s.w.b.) powyżej kwoty 150.000 euro (art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013), zaś omawiane zmniejszenie płatności w prawie krajowym realizowane jest poprzez zastosowanie współczynnika redukcji wynoszącego 100% (art. 19 ust. 1 u.p.s.w.b.).

Organ trafnie ustalił, poprzez zsumowanie areału zgłoszonego do JPO przez wszystkie podmioty powiązane i współtworzące jedno wspólne przedsięwzięcie gospodarcze kierowane przez S.T. i J.G., że w przypadku gdyby zgłoszono do JPO łączny areał (1703,42 ha), konieczne byłoby zastosowanie współczynnika redukcji ograniczającego pułap wsparcia do 150.000 euro, przez co kwota przysługującej do zagregowanego areału była by niższa o 140.583 zł od sumy płatności należnych do rozdrobnionego areału zgłaszanego przez ww. podmioty. Trafnie uznano zatem, że rozdrobnienie areału doprowadziło do obejścia mechanizmu zmniejszenia płatności służącego realizacji celu wsparcia wynikającego z art. 33 ust. 1 TWE, a realizowanego: na poziomie prawa wtórnego przez art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, zaś na poziomie prawa krajowego przez art. 19 ust. 1 u.p.s.w.b.

Spółka jednocześnie nie wykazała, ani nie zaoferowała wiarygodnych dowodów potwierdzających, że realizowała cel jakim jest rozwój ludności wiejskiej. Nie przedstawiła bowiem wiarygodnych dowodów potwierdzających transfer wsparcia do mieszkańców obszarów wiejskich (ocena ustaleń dotyczących korzystania z usług podwykonawców zostanie przedstawiona w dalszych fragmentach uzasadnienia).

W przypadku żądanej przez Spółkę RDST zmniejszenie polegało na ograniczeniu wsparcia poprzez ustanowienie pułapu powierzchniowego wyznaczonego na 30 ha (pomniejszonego o 3 ha), w ramach obszaru zatwierdzonego dla JPO (art. 14 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.w.b.).

Tu również trafnie organ (hipotetycznie) wyliczył płatność przysługującą do areału zagregowanego i ocenił, że zgłoszenie odrębnie przez podmioty powiązane i współtworzące jedno wspólne przedsięwzięcie gospodarcze kierowane przez S.T. i J.G. doprowadziłoby do obejścia mechanizmu modulacji płatności.

Kluczowe jednak w przypadku RDTS i PZZ jest to, że przysługiwały one do obszaru zatwierdzonego do JPO, co powodowało, że wyłączenie z JPO tamowało przyznanie obu wcześniej wymienionych płatności.

Trafnie również Dyrektor OR ARiMR uznał, iż zabieg taki pozwolił dodatkowo na uniknięcie pełnych skutków zmniejszenia płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego finansowanych z budżetu UE, wynikającego z zastosowania współczynnika korygującego redukującego płatności w 2017 roku o 1,388149%. Ominięcie skutków takiego mechanizmu zmniejszającego płatność, jakkolwiek mogłoby się wiązać z korzyścią finansową, nie nadawałoby tej korzyści, przynajmniej bezpośrednio, cechy "sprzeczności z celami wsparcia", ponieważ zastosowanie współczynnika korygującego nie służy wprost realizacji celów wspólnej polityki rolnej, lecz zapewnieniu koniecznej dyscypliny budżetowej UE (art. 8 ust. 1 Rozporządzenia nr 1307/2013 w zw. z art. 26 rozporządzenia nr 1306/2013). Ma zapewnić przestrzeganie rocznych pułapów określonych w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 w odniesieniu do finansowania wydatków związanych z rynkiem i płatności bezpośrednich. Współczynnik korygujący płatności bezpośrednie ustala się, jeżeli prognozy wydatków na finansowanie środków finansowanych w ramach tego podpułapu w danym roku budżetowym wskazują, że zostaną przekroczone mające zastosowanie pułapy roczne (zob. pkt 2 preambuły do rozporządzenie wykonawczego Komisji [UE] nr 2017/1236).

Tym niemniej, w świetle sformułowanych powyżej uwag, Sąd uznał za trafne stanowisko organu, iż upozorowanie działalności licznych podmiotów służyło uzyskaniu korzyści sprzecznych z celami wsparcia.

Prawidłowo ustalono fakty świadczące o nie tylko zależności prawnej ale również o faktycznej gospodarczej niesamodzielności skarżącej Spółki i jej zależności od decyzji S.T. i J.G. podporządkowanych interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika".

Organ ustalił, że udziały w spółce J posiadają B sp. z o.o. (1/2 udziału) i K sp. z o.o. (12/2 udziału), których głównym udziałowcem i prezesem zarządu jest S.T., natomiast prezesem zarządu skarżącej Spółki jest J.G.. Prawidłowo ustalono schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w roku 2017 r. Oprócz J sp. z o. o. o płatności na rok 2017 wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z J.G. oraz S.T., tj.: L sp. z o.o., R sp. z o. o., P sp. z o. o., T. Sp. z o.o., T sp. z o. o., D sp. z. o. o., T sp. z o. o., P. z o. o. oraz N sp. z. o. o. (aktualnie K sp. z o. o.). Oprócz wskazanych wyżej spółek kapitałowych o płatności na rok 2017 - jako osoby fizyczne - wystąpili również: S.T., J.G. oraz J.G. i Ł.G. (dzieci J.G.).

Trafnie skonkludowano o funkcjonowaniu spółki w ramach szerszego przedsięwzięcia gospodarczego, jednolicie i spójnie zarządzanego przez S.T. i J.G.. Jednocześnie trafnie ustalono, iż Spółka była gospodarczo niesamodzielna i nie prowadziła gospodarstwa rolnego rozumianego jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty:

a. Wyłącznie S.T. i J.G. byli członkami zarządów spółek które deklarowały produkcję rolną, posiadając jednocześnie większość udziałów w ich kapitale zakładowym.

b. Wszystkie spółki kapitałowe były zarządzane w niemal identyczny sposób. Z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług: tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych, tych samych doradców rolnych oraz podmiotu prowadzącego księgi rachunkowe. Wszystkie spółki, z wyłączeniem K sp. z o.o. miały jednocześnie ten sam adres siedziby i korzystały z tego samego adresu do korespondencji.

c. Skarżąca Spółka, podobnie jak inne, wszystkie zabiegi i usługi zlecała tym samym podmiotom: zewnętrznym oraz związanym ze S.T. i J.G..

d. Jak wynikało z niewadliwej, gdyż logicznie uzasadnionej w oparciu o zgromadzone dowody, analizy przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dowody przedstawione przez Spółkę dla udokumentowania dokonywania tych usług nie były wiarygodne i nie potwierdzały prowadzenia przez nią działalności rolniczej, lecz ustalenie o dowolnym przypisywaniu skarżącej kosztów działalności rolniczej prowadzonej przez inny podmiot. W tym zakresie organ logicznie wykazał sprzeczności pomiędzy oświadczeniami spółki a przedkładanymi dokumentami.

e. Ustalono niespójności wskazujące na możliwość swobodnego przekazywania między ww. podmiotami powiązanymi środków produkcji (nasion, nawozów), płodów rolnych; fakturowania przez powiązane podmioty sprzedaży produktów, które nie mogły być wyprodukowane przez daną spółkę, fakturowania usług przez podmioty zewnętrzne, które to usługi w rzeczywistości nie mogły mieć miejsca w przypadku podmiotów widniejących na fakturze

f. Trafnie też ustalono rolę R sp. z o. o. i R w działalności rolniczej prowadzonej pod kierownictwem J.G. i S.T..

Z bilansu R sp. z o.o. wynika, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiada aktywa zapisane pod pozycjami: grunty; budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej; urządzenia techniczne i maszyny; środki transportu, inne środki trwałe. Pozostałe podmioty, w tym J sp. z o.o. współpracowały z tą spółką na podstawie zawartych umów ramowych, zobowiązujących R sp. z o.o. do świadczenia usług agrotechnicznych, udostępniania sprzętu rolnego, maszyn, urządzeń, ciągników z obsługą pracownika oraz do wykonywania usług rolnych zleconych przez zleceniodawcę.

Suma powyższych wniosków potwierdza prawidłowość konkluzji sformułowanej przez Dyrektora OR ARiMR, że wszelkie zmiany w schemacie zależnych podmiotów w ramach jednego wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego kierowanego przez J.G. i S.T. sprowadzały się do głównie do przenoszenia własności oraz umownych praw do gruntów i de facto nie doprowadziły do powstania podmiotów prowadzących samodzielnie działalność rolniczą. W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż:

- działalność spółek i podmiotów zależnych w ramach szerszego organizmu gospodarczego centralnie i spójnie kierowanego przez S.T. i J.G., nie miało charakteru rzeczywistego i autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

- skarżąca Spółka była gospodarczo niesamodzielna i nie spełniała definicji rolnika, ponieważ nie prowadziła gospodarstwa rolnego rozumianego jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013 w zw. z art. 2 pkt 14 u.p.s.w.b.).

Prawidłowo ustalono również istnienie przesłanki subiektywnej zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Działaniom polegającym na powoływaniu spółek oraz rozdrabnianiu przez J.G. i S.T. zawiadywanego przez nich areału, trafnie bowiem przypisano cel, jakim było uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń Spółki co do motywacji działań ww. osób, dowiódł bowiem, że przekształcenia korporacyjne oraz transfery gruntów rolnych służyły obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Wyjściowo wskazać należy, o czym była już mowa we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, że ukształtowanie struktury deklarowanego posiadania gruntów w grupie podmiotów współtworzących jeden organizm gospodarczy zarządzany jednolicie przez S.T. i J.G., przy pozytywnym rozpoznaniu wniosków tych podmiotów o przyznanie płatności, doprowadziłoby do uzyskania płatności, których suma byłaby wyższa od tych które przysługiwałyby, gdyby o płatność wystąpił jeden podmiot legitymujący się posiadaniem zagregowanego areału. To określa korzyść finansową płynącą z ominięcia mechanizmów zmniejszenia płatności. Konkretnie jednak za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty:

1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną, obejmującą zmiany kapitałowe oraz zmiany w zakresie stanu własności oraz obligacyjnych praw do gruntów rolnych dokonywane w ramach całej grupy spółek oraz podmiotów zależnych od S.T. i J.G.. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z rozdrobnienia i zmian struktury podmiotowej w zakresie deklarowanego posiadania gruntów rolnych.

2) Dyrektor OR ARiMR ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12. Trybunał wprost poruczył tam sądowi krajowemu weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu.

3) Trafnie oceniał cel działań tych osób w szerszej perspektywie czasowej.

W tym zakresie, na podstawie m. in. zapisów w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dokonał szczegółowej analizy powiązań kapitałowych i osobowych, jak również dat i sposobów powołania spółek (w tym Skarżącej) powiązanych z J.G. i S.T.. Ustalenia zasadnie- i to tym wnioskom należy przypisać kluczowe znaczenie w odczytaniu z ustalonych faktów celu stworzenia sztucznych warunków - odnosił do regulacji prawnych przewidujących zmniejszania płatności, w tym również dla zapewnienia realizacji celów wsparcia. Wnioski płynące z tej analizy, potwierdzały, że kolejne na przestrzeni lat 2013 -2017 zmiany polegające na tworzeniu nowych spółek i pozyskiwaniu przez nie praw do gruntów już wcześniej należących do podmiotów związanych z J.G. i S.T., odpowiadały zmianom legislacyjnym promującym kwotami należnego wsparcia mniejszych producentów. Organ trafnie wskazał na korzyści finansowe płynące z dokonywanych zmian i to w odniesieniu do wszystkich płatności z obu filarów wspólnej polityki rolnej. Rozumowanie organu w tej kwestii nie ujawnia błędów logicznych, jest przekrojowe i spójne.

Organ prawidłowo ocenił, że:

- pomniejszenie areału R sp. z o.o. w 2013 r. na rzecz T sp. z o.o. oraz podział R z przeniesieniem gruntów na rzecz J sp. z o.o.,

- włączenie się 2014 roku w krąg podmiotów zgłaszających grunty do płatności przez J.G. (dzierżawiącego grunty od działającej w ramach schematu T sp. o.o.),

- w 2016 roku przez Ł.G. i J.G.,

- w 2016 r. włączenie w krąg aplikujących o wsparcie spółek z o.o.: P, D, T, L, P i K, doprowadzało do sukcesywnego ograniczenia skutków: zmniejszającej korekty kwot wsparcia bezpośredniego, oraz ograniczeniem finansowych skutków limitów powierzchniowych pozostałych płatności.

Sąd wnioski te podziela w całości i przyjmuje jako własne. Uznaje jednocześnie za trafną ocenę, że zestawienie ww. zdarzeń z korzystnymi skutkami finansowymi polegającymi na zwiększeniu globalnej sumy płatności, uprawniało sformułowany przez Dyrektora OR ARiMR wniosek, iż opisane powyżej zdarzenia skutkujące przesunięciami gruntów wskutek których nowi beneficjenci uzyskiwali grunty o areale ograniczonym wielkościowo do wartości optymalnej z punktu widzenia korzyści finansowych płynących ze wsparcia, jako że pozwalały na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności, miały na celu korzyści sprzeczne z celami wsparcia. Sąd uznał jednocześnie, że spółka wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu. Podobnie jak okoliczność, że S.T. i J.G. utworzyli 10 spółek, posiadających jedynie grunty (prócz sp. z o.o. J, która posiada jeszcze budynki) w celach biznesowych czy też po to by zatrzeć złe wrażenie uprzedniego zarządu Spółek R sp. z o.o. (obecnie K sp. z o.o.) i R.

Odrzucić należy również argument Spółki, iż powstanie licznych spółek miało służyć dokonaniu ich sprzedaży jako właścicieli mniejszych areałów gruntów rolnych. Twierdzenie to jednak stoi w sprzeczności z przywoływanym na jego uzasadnienie oświadczeniem S.T. z dnia [...] maja 2019 r., w którym wskazał, że w od 2016 r. prowadzi rozmowy oraz zbiera informacje w zakresie niezbędnym do przygotowania się do transakcji nabycia od S.T. udziałów w niektórych jego spółkach, ponadto w zakresie koniecznym do nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki R.

Skarżąca podniosła, że dokonano podziału spółek R i R by ratować finanse spółek i ich reputację, mogły bowiem nabywać materiały siewne i środki ochrony roślin, usługi i inne wyłącznie za gotówkę wobec daleko idącej ostrożności kontrahentów i złej opinii publicznej. Zabiegi restrukturyzacyjne miały zatem służyć odzyskaniu zaufania rynku, zawiązaniu i utrzymaniu kontaktów z rolnikami, dostawcami, usługodawcami i usługobiorcami na rynku rolnym. Niemniej jednak z akt sprawy wynika, że nowoutworzone spółki, w tym skarżąca zawierały umowy głównie z podmiotami powiązanymi. Trudno też przyjąć by odzyskaniu wizerunku i zaufania kontrahentów miał służyć fakt, że skarżąca spółka ma ten sam adres siedziby, który miała spółka R i R.

Zaznaczyć również należy, że czas w którym wyodrębniano kolejne spółki, pokrywał się ze zmianami przepisów, które wprowadzały ograniczenia m.in. obszarowe do uzyskania płatności.

W ocenie Sądu trafne są wyliczenia organu wskazujące, na różnice kwotowe możliwych do uzyskania płatności przed i po podziale gruntów przez S.T.. Zaznaczyć należy, że składanie przez utworzone podmioty odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które zgłoszone łącznie uzasadniałyby mniejszą płatność wskazuje na stworzenie sztucznych warunków. Całokształt okoliczności niniejszej sprawy oraz spraw pozostałych podmiotów powiązanych z J.G. oraz S.T. przemawia za przyjęciem, że utworzenie spółek miało na celu uzyskanie większych dopłat (element subiektywny), co ma wpływ na wartość majątku skarżącej spółki, a tym samym rzeczywistą wartość udziałów wspólnika w spółce z o.o. W szczególności świadczy o tym tożsamość działalności prowadzonej przez wszystkie powiązane spółki, ich skład osobowy, organy, siedziba, oraz brak wiarygodnych dowodów na prowadzenie niezależnej gospodarki rolnej.

Zdaniem Sądu trafny jest również wniosek organu, że działania skarżącej zdecydowanie nie wypełniają celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013. Skarżąca korzysta bowiem głównie z usług podmiotów powiązanych i nie posiada własnego zaplecza technicznego trudno zatem przyjąć by jej działalność służyła zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy. Zaś uczestnictwo w procederze stworzenie sztucznych warunków raczej niszczy niż wspiera konkurencyjność rolnictwa.

Wyjaśnić trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyr. z 15 lutego 2017 r. II GSK 1518/15).

Niewątpliwie wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Tymczasem, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżąca Spółka została stworzona w celu uniknięcia skutków modulacji. Zaznaczyć należy, że zgodnie z motywem 13 preambuły Rozporządzenia nr 1307/2013 charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności w powiazaniu z obszernymi ustaleniami i wyjaśnieniami organu pozwalają przyjąć, że skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń organu, że została utworzona w celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnego wiarygodnego uzasadnienia wskazującego na racjonalność w tworzeniu tak dużej liczby powiązanych podmiotów.

Powyższe wywody bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi.

Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił