Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 179/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer spr. Sędziowie NSA Wiesław Kisiel NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 listopada 2004 r. Nr : [...] w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej l. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia 30 listopada 2004r. wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1kpa w zw. z art.103a ust.4 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze /Dz.U. Nr 27, poz.96 z późn.zm./, po rozpoznaniu odwołania E. D. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2004r., którą ustalono E. D. opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji na działce nr 1 w [...] w kwocie [...] zł.

Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami:

Postanowieniem z dnia [...] 1999r. Starosta w [...] wszczął na żądanie strony postępowanie w sprawie eksploatacji złoża na działce nr 1 położonej w [...]. W uzasadnieniu postanowienia podano, że wnioskiem z dnia [...] 1999r. zarząd Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...] " wystąpił o wszczęcie postępowania w związku z eksploatacją złoża przez E. D.

Decyzją Starosty w [...] z dnia [...] 2000r. zakazano w trybie natychmiastowym E. D. wydobywania żwiru z działki nr 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] 2001, po rozpoznaniu odwołania E. D., uchyla decyzję organu 1 instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

Zawiadomieniem z dnia [...] 2004r. Starosta w [...] informuje, że w dniu [...] 2004r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie eksploatacji przez E. D. bez wymaganej koncesji złoża na działce nr 1. W ramach tego postępowania została wydana przez Starostę w [...] decyzja z dnia [...] 2004r. ustalająca opłatę eksploatacyjną w wysokości [...] zł, następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 30 listopada 2004r., będąca przedmiotem niniejszej skargi.

Jeszcze przed wydaniem zaskarżonych decyzji w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej, toczyło się postępowanie w sprawie pozwolenia wodno-prawnego. Mianowicie w dniu [...]1999r. E. D. złożył wniosek o wydanie pozwolenia wodno-prawnego na pobór i odprowadzanie wody z rowu melioracyjnego "[...]" do budowy stawu rybnego na działce nr 1 w [...] Decyzją z dnia [...] 1999r. Starosta w [...] odmawia wydania pozwolenia wodno-prawnego, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] 1999r. uchyla decyzję Starosty i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] 2001 r. Starosta w [...] ponownie odmawia wydania pozwolenia wodno-prawnego, a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2001 r. utrzymuje w mocy decyzję organu 1 instancji. Tym samym E. D. nie posiada pozwolenia wodno-prawnego. Wraz z rozpoczęciem powyższych starań o wydanie pozwolenia wodno-prawnego, w dniu [...] 1999r. K. F. działając w imieniu E. D. zwrócił się do urzędu Gminy w [...] o uzgodnienie projektowanej rekultywacji działki nr 1 z przeznaczeniem na staw rybny. Pismem z dnia [...] 1999r. Burmistrz poinformował, że działka nr 1 w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod uprawy polowe, plan nie przewiduje lokalizacji stawów, a nadto w obrębie działki grunty nie wymagają rekultywacji. Nadto jak wynika z pisma Burmistrza do Wojewody [...] z dnia [...] 2004r, w rejestrze zgłoszeń robót budowlanych za okres od 1998 do 2003 nie figuruje zgłoszenie E. D. dotyczące budowy stawu rybnego na działce nr 1

W dniu [...] 2004r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło pismo Prezesa Zarządu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" o wznowienie postępowanie w sprawie eksploatacji działki nr 1 położonej w [...], należącej do E. D. W dniu [...] 2004r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w celu wyjaśnienia powyższej sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2004r. wydaną na podstawie art.85a ust.1 i 2 pkt 1 lit.b art.86 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze /Dz.U.Nr 27, poz.96 z późn.zm./ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie opłat eksploatacyjnych /Dz.U. Nr 153, póz. 1746 z późn.zm./ ustalił E. D. właścicielowi działki nr 1 o pow. [...] ha opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopaliny bez wymaganego zezwolenia na kwotę [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...]1999r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie nielegalnej eksploatacji złoża na działce nr 1 na wniosek Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]". Następnie przedstawił przebieg zdarzeń, czynności jakie były podejmowane od tej daty, a także decyzje jakie zapadły, w tym również w ramach postępowania o wydanie pozwolenia wodno-prawnego. W dniu [...] 2004r. w terenie odbyła się rozprawa administracyjna, w czasie rozprawy Prezes RSP "[...]" podtrzymał swoje wnioski w tym o naliczanie kary, przedstawiciel Gminy [...] podtrzymał swoje uwagi określone w piśmie z dnia [...] 2002r., w którym informował o stwierdzeniu prowadzenia eksploatacji kruszywa na działce nr 1., która zgodnie z ówczesnym planem zagospodarowania przestrzennego położona była w jednostce przeznaczonej na uprawy polowe. Natomiast E. D. oświadczył, że wyrobisko jest tylko budową stawu, a nadto oświadczył, że posiada koncesję na sprzedaż żwiru i innych minerałów z gospodarstwa rolnego, a działka nr 1 jest jego częścią. W dniu [...] 2004r. rozpoczęto wykonywanie pomiarów na działce nr 1 a wynikiem tych pomiarów jest operat pomiarowy z pomiaru objętości wyeksploatowanego kruszywa na przedmiotowej działce. W operacie podano przebieg prac i metody obliczania objętości kruszywa. Obliczona objętość wybranego kruszywa wynosi [...] m3, do obliczenia wysokości opłaty przyjęto [...] m3, a powierzchnia eksploatowanego terenu wynosi [...] m2. Następnie mając na uwadze przepis art.85a ustawy Prawo geologiczne i górnicze i przepisy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie stawek eksploatacyjnych obliczono opłatę eksploatacyjną na kwotę [...] zł.

Odwołanie od decyzji organu 1 instancji złożył E. D.

W uzasadnieniu odwołał się do zdarzeń, które miały miejsce począwszy od 1999r., a także wskazał, że po upływie ponad trzyletniego okresu od daty [...] 2001 r. tj od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchyleniu decyzji organu i instancji, Starosta na donos RSP "[...]" w dniu [...] 2004 wszczyna kolejne postępowanie w sprawie eksploatacji działki. Odwołujący się podtrzymuje, że jest to kontynuacja, robót przy budowie stawu. Podnosi, że podana w decyzji ilość wydobytego żwiru została obliczona bez odjęcia pozyskanej ilości materiałów przez poprzedniego właściciela działki nr 1. Podał, że nie został zawiadomiony przez organ 1 instancji, iż w dniu [...] 2004r. będą geodeci dokonywali obmiaru stawu. Zakwestionował również sposób dokonywania pomiaru, także wynik dokonanego pomiaru. Podał, że obliczona w operacie kubatura jest znacznie zawyżona, gdyż nie uwzględnia ukształtowania terenu działki nr 1 przed rozpoczęciem budowy stawu. A nadto podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, iż posiadał koncesję na sprzedaż żwiru ze swojego gospodarstwa, a działka nr 1 wchodzi w skład gospodarstwa rolnego. Stanowisko to opiera na stwierdzeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zawartym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 1999r, którą to decyzją uchylono decyzję organu 1 instancji o odmowie wydania pozwolenia wodno-prawnego.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 30 listopada 2004r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2004r.. W uzasadnieniu decyzji wskazano nie uzyskanie przez E. D. pozwolenia wodno-prawnego na pobór i zrzut wody do zasilania stawu rybnego, nie zgłoszenie właściwemu organowi zamiaru budowy stawu rybnego przed zamiarem rozpoczęcia robót /od nowelizacji prawa budowlanego ustawa z dnia 27 marca 2003r. obowiązek uzyskania pozwolenia budowlanego na wykonanie takich prac/, a także wielkość i głębokość wyrobiska wskazuje , że rzeczywistym celem przedsięwzięcia była eksploatacja kruszywa naturalnego, co nie wyklucza późniejszej adaptacji wyrobiska na cele gospodarki rybackiej. Powoływanie się na zdanie z treści uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 1999r. nie znajduje uzasadnienia w stanie prawnym. Obowiązek uzyskania koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż wynika z art.15 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Fakt posiadania przez E. D. koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego z działki nr 2 nie oznacza posiadania przez niego uprawnienia do wydobywania kopaliny z działki nr 1. Działalność taka wymagała koncesji, a przytoczone wyżej stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozmija z regulacjami prawnymi zarówno w dniu wydania w/w decyzji jak i obecnie. Jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji zebrane materiały nie potwierdzają faktu eksploatacji kruszywa z działki nr 1 przez poprzedniego właściciela, E. D. jest właścicielem działki od roku 1980. Widoczna na załączonych do akt sprawy ortofotomapach w skali 1:5000 oraz 1:2500 sporządzonych na podstawie zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu [...] 1998r. powierzchnia terenu działki nie wykazuje śladów przekształcenia przed tą datą. Jak podnosi Wojewoda w uzasadnieniu decyzji na podstawie całokształtu materiału dowodowego wydobywanie kruszywa z działki prowadzone było od połowy 1999r. Organ podnosi, iż brak było przeszkód w dostosowaniu prowadzonej działalności do obowiązujących przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Fakt posiadania koncesji na wydobywanie kopaliny z działki nr 2 dowodzi, iż odwołujący się posiadał pełną wiedzę co do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.

Skargę na decyzję Wojewody [...] złożył E. D. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji organu 1 instancji względnie o uchylenie zaskarżonych decyzji.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił:

1/obrazę art.156 § 1 pkt 2 kpa w zw. zart.31 ust.4 pkt 7 w zw. z art.34 ust.5 pkt 1a contrario w zw. z art.124 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, polegającą na nie zastosowaniu wskazanych przepisów w odniesieniu do obowiązku uzyskania koncesji, a w rezultacie nie uwzględnieniu przez organ 1 i II instancji uprawnienia szczególnego do właściciela gospodarstwa rolnego /stawu/ bez konieczności uzyskania pozwolenia wodno-prawnego do wydobywania żwiru w ramach korzystania z wody i dopuszczenie przez organ II instancji na tle wskazanego przepisu ustalenia, że doszło do wydobywania kopaliny w rozumieniu przepisu art.6 w zw. z art.85a prawo geologiczne i górnicze /zapis oryginalny z skargi/;

2/obrazę art.156 § 1 pkt 2kpa w zw. z art.85a ustawy Prawo geologiczne i górnicze polegającą na błędnym zastosowaniu stawki kary finansowej obowiązującej w dniu wydania decyzji, a nie w dniu wszczęcia postępowania 17 lipca 1999/;

3/obrazę art.156 § 1 pkt 2 kpa w zw z art.128 ustawy Prawo geologiczne i górnicze polegającą na niezastosowaniu przepisu obowiązującego w dniu wszczęcia postępowania;

4/obrazę art.156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art..85a względnie art.128 ustawy Prawo geologiczne i górnicze polegającą na przyjęciu , że przepisy te mają zastosowanie do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, podczas gdy wskazane przepisy obejmują jedynie osoby prawne lub podmioty kolektywnie prowadzące działalność regulowaną;

5/obrazę art.156 §1 pkt 2kpa w zw. z art.29 ust.2 pkt 9a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane, jako podstawy uzyskania pozwolenia na budowę stawu rybnego, podczas gdy w dniu wykonania stawu i zakończenia jego budowy przepis ten nie obowiązywał;

6/ obrazę art.10 § 1 kpa polegającą na prowadzeniu przez organ 1 instancji sprawy pod nieobecność skarżącego i uniemożliwienie skarżącemu ustosunkowania się do zebranych dowodów;

71 obrazę art. 61, 77 § 1 w zw. z art.80, 78 §1, 86 § 1 kpa polegającą na nie przeprowadzeniu przez organ 1 i II instancji postępowania wyjaśniającego, i nie rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, nie przesłuchaniu skarżącego jako strony;

8/ obrazę art. 107 § 3 kpa przez to, że Wojewoda [...] nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w pismach skarżącego i to zarzutów natury formalnej jak i materialnej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazał, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Organ wskazał, że nieprawdziwe i nie znajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym są zawarte w treści skargi twierdzenia o przysługującym jakoby posiadaczowi gruntu prawie do pobierania kopalin na potrzeby własne lub do wydobywania żwiru ze stawu rybnego. Problematykę eksploatacji kopalin reguluje jednoznacznie ustaw Prawo geologiczne i górnicze oraz ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Nieobowiązujące już rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 1978r. " w sprawie objęcia przepisami Prawa górniczego wydobywania kopalin nie wymienionych w tym prawie ora w sprawie wydobywania kopalin przez posiadacza gruntu na własne potrzeby" dopuszczało wprawdzie wydobywanie niektórych kopalin przez posiadacza gruntu jednakże jedynie na potrzeby własne, definiując przy tym pojęcie "potrzeb własnych" i wyliczając prawo sprzedaży wydobytej kopaliby. Z kolei art.34 ust.2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne stwierdza, że "wydobywanie kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów w granicach powszechnego korzystania z wód może odbywać się po uzyskaniu zgody właściciela wody, w miejscach wyznaczonych przez radę gminy w drodze uchwały. Ustęp 2 przytoczonego wyżej artykułu definiuje powszechne korzystanie z wód jako służące do zaspokajania potrzeb osobistych gospodarstw domowego lub rolnego. Obszar działki nr 1 nie stanowił akwenu wodnego, a ilość wydobytego kruszywa wyklucza jednoznacznie jego wykorzystanie oraz wydobycie jedynie dla potrzeb osobistych gospodarstwa domowego czy też rolnego skarżącego. Dlatego tez regulacje ustawy Prawo wodne nie mogą w tym przypadku znaleźć jakiegokolwiek zastosowania.

Organ podnosi, że prowadzona przez skarżącego działalność, w tym zwłaszcza wydobywcza oraz jej zakres, świadczy iż brak jest podstaw do podzielenia twierdzeń skarżącego co do zasadności rekultywacji gruntu. Organ podnosi, że na taką rekultywację tego terenu skarżący nie uzyskał jakiegokolwiek przyzwolenia a stosowane przez skarżącego metody faktów dokonanych uznane być winno w istocie za obejście obowiązujących w tym zakresie przepisów prawnych nie zasługujące w ogóle na ochronę oraz przekraczające zakres uprawnień właścicielskich skarżącego.

Niezależnie od powyższego podnieść należy, iż w dacie [...] 1999r. tj. w dacie złożenia wniosku o uzgodnienie rekultywacji działki nr 1 budowa stawu rybnego oraz prowadzenie robót budowlanych w świetle obowiązującej wówczas treści Prawa budowlanego tj art.30 ust.1 pkt 1 w zw. z art.29 ust.2 pkt 4 wymagała zgłoszenia jako odnosząca się wykonania urządzenia melioracji szczegółowej na co wskazują jednoznacznie powyższe przepisy oraz fakt, iż stawy rybne do takich urządzeń melioracji szczegółowej zaliczały się w/w dacie, w oparciu o art.91 pkt 2 Prawa wodnego z 1974r. Z uwagi na powyższe brak jest jakichkolwiek do podzielenia twierdzeń skarżącego, iż przywołanym pismem dokonał on wymaganego przez przepisy Prawa budowlanego zgłoszenia jak i do podzielenia zarzutu skargi odnoszącego się do dokonania przez organy orzekające w tej sprawie obrazy tego prawa.

Organ wskazuje także, że w oparciu o przepisy Prawa geologicznego i górniczego toczyły się różne postępowania, I tak postępowanie wszczęte przez starostę postanowieniem z dnia [...]1999r. zostało oparte na art.16 ust.1 pkt 2a ustawy Prawo geologiczne i górnicze, a postępowanie w przedmiocie ustalenia stawek opłat eksploatacyjnych w oparciu o art.85a ust.1 i 2 pkt 1 lit. B oraz art.86 ustawy. Brak jest zatem podstaw do uznania i przyjęcia tożsamości tych postępowań z uwagi na różną podstawę prawną ich prowadzenia przez organy. Tym samym postępowanie w sprawie wydobywania kruszywa w granicach działki nr 1 bez wymaganej koncesji wszczęte zostało w dniu [...] 2004r, a to powoduje, że błędny jest zarzut o nieprawidłowym naliczeniu opłaty eksploatacyjnej i przywoływanie uchylonego art.128 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.

Nadto organ wskazał, że skarżący posiadał koncesję na wydobywanie kruszywa w granicach, będącej również jego własnością działki nr 2 w [...] z którego to faktu wypływa jednoznaczny wniosek, iż posiadał niezbędną wiedzę i świadomość przepisów regulujących działalność gospodarczą w przedmiocie wydobywania kopalin.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd Administracyjny zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, póz. 12697 nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Pierwszym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia to zmiana w postępowaniu sądowym strony postępowania.

Przepis art. 103 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, określał kompetencje organów administracji geologicznej którymi byli: starostowie, wojewodowie i minister właściwy do spraw środowiska. Z kolei przepis art.103a ust.4 ustawy stanowił, że w rozumieniu kpa organem wyższego stopnia w stosunku do starosty w postępowaniu administracyjnym w sprawach o których mowa jest wojewoda. Stąd też zaskarżoną decyzję wydał Wojewoda [...] jako organ wyższego stopnia w stosunku do starosty jako organu administracji geologicznej.

Z dniem 1 stycznia 2006r. weszła w życie ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej. /Dz.U. Nr 175, póz. 14627. Przepisem art.8 powołanej ustawy wprowadzono zmiany w ustawie z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze. Zasadnicza zmiana dotyczy organów administracji geologicznej, mianowicie dotychczasowe kompetencje wojewody przejął marszałek województwa. Przepis art.103 ustawy prawo geologiczne i górnicze określa kompetencje aktualnych organów administracji geologicznej tj. starosty, marszałka województwa i ministra właściwego do spraw środowiska. Natomiast art.103a ust.4 ustawy prawo geologiczne i górnicze został skreślony. W aktualnym brzmieniu ustawy prawo geologiczne i górnicze brak odpowiednika art.103a ust.4, który stanowiłby, że organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jako organu administracji geologicznej jest marszałek województwa.

Tym samym zastosowanie ma ogólna zasada zawarta w art.38 ust.3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym /Dz.U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1592 z późn.zm./ zgodnie z którą od decyzji starosty służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, brak bowiem przepisu szczególnego, który wyłączałby tę zasadę.

Zgodnie z przepisem art.44 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji, w toczących się postępowaniach sądowych i administracyjnych w zakresie zadań podlegających przekazaniu na podstawie ustawy, w których stroną jest wojewoda, stroną staje się właściwa jednostka samorządu terytorialnego.

Mając powyższe na uwadze, stroną w przedmiotowym postępowaniu sądowym zostało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] jako właściwe miejscowo dla Starosty [...]

Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze zasługują na uwzględnienie.

Zarówno zaskarżona decyzja Wojewody [...] jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego.

Pierwsza uwaga dotyczy samego wszczęcia postępowania. Jak wynika z akt postępowanie administracyjne, które zostało wszczęte w dniu [...] 1999r. nie zostało zakończone, ani poprzez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, ani rozstrzygnięcia procesowego. Jeśli chodzi o przedmiot tego postępowania to jako podstawę prawną wskazano art.16 ust.1 pkt 2a ustawy Prawo geologiczne i górnicze/ art. 16 ustawy dotyczy udzielenia koncesji/, ale z treści postanowienia wynika, że nie jest to postępowanie w sprawie koncesji, ale postępowanie w związku z eksploatacją złoża przez E. D., a podjęta w ramach tego postępowania decyzja dotyczyła zakazu wydobywania żwiru przez E. D. Stąd też wskazana podstawa prawna wszczęcia postępowania, a faktyczny przedmiot postępowania pozostawały rozbieżne. Ponadto przepisy szczególne nie przewidują, aby wszczęcie postępowania w sprawie wstrzymania eksploatacji złoża następowało w formie postanowienia jak uczynił to organ 1 instancji w dniu [...] 1999r., właściwą formą jest zawiadomienie. W przedmiotowej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego powinno nastąpić z urzędu, a nie na wniosek Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]", która nie jest stroną w tym postępowaniu. Pismo Spółdzielni mogło stanowić informację, w oparciu o którą organ powinien wszcząć postępowanie z urzędu. Przedstawiciele Spółdzielni mogli ewentualnie występować w roli świadka w tym postępowaniu. Stąd też wszczęcie postępowania administracyjnego w dniu [...] 1999r. dokonane zostało z naruszeniem prawa, a nadto brak jakiejkolwiek informacji co do sposobu zakończenia tego postępowania.

Zawiadomieniem z dnia [...] 2004r. organ 1 instancji zawiadamia, że w dniu [...] 2004r. zostało wszczęte na wniosek strony postępowanie administracyjne w sprawie eksploatacji działki nr 1 przez E. D. bez wymaganej koncesji na poszukiwanie i wydobywanie kopaliny pospolitej. Z dołączonego pisma RSP "[...]" z daty [...] 2004r. wynika, że stroną na wniosek której wszczęto postępowanie jest RSP "[...]", która w piśmie pisze o wznowienie postępowania w sprawie eksploatacji działki nr 1 położonej w [...] a należącej do E. D. A zatem organ 1 instancji wszczyna postępowanie na wniosek Spółdzielni, która nie jest legitymowana do występowania do organu administracyjnego z takim wnioskiem. Ponadto zasadnicza wątpliwość jak powstaje to jakie postępowanie zostało wszczęte, co jest zakresem przedmiotowym tego postępowania. W podstawie prawnej wskazano jedynie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast nie wskazano merytorycznych przepisów z ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Podany w zawiadomieniu przedmiot postępowania " w sprawie eksploatacji działki nr 1 przez E. D." nawiązuje do sposobu określenia przedmiotu postępowania w postanowieniu " eksploatacja złoża przez E. D.". Natomiast z treści decyzji jakie zapadły w tym postępowaniu wynika, że było to postępowanie w sprawie ustalenia opłat eksploatacyjnych, prowadzone na podstawie art.86 i 85a ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Organ 1 instancji podaje, że Prezes RSP "[...]" podtrzymał swoje wnioski o naliczenie opłaty eksploatacyjnej. Podczas gdy to organ po przeprowadzeniu postępowania jeżeli ustali, że spełnione zostały przesłanki zobowiązany jest z urzędu ustalić opłaty eksploatacyjne.

Stąd też wskazywany w odpowiedzi na skargę pogląd, iż postępowanie wszczęte w dniu [...] 1999r. i postępowanie wszczęte w dniu [...] 2004r. to różne postępowania z uwagi na wskazaną różną podstawę prawną, można tylko uzupełnić, że to powinny być różne postępowania, natomiast nie wynika to ani z wskazanej podstawy prawnej, której albo nie wskazano, albo wskazano błędnie, jak również nie wynika z opisów przedmiotu postępowania, które wręcz wskazuje na tożsamość postępowania. Właściwie dopiero decyzje administracyjne, które zostały podjęte w tych postępowaniach pozwalają wnioskować jakie postępowanie się toczyło. Stąd też wskazane wyżej przez Sąd uwagi co do nieprawidłowości związanych z wszczęciem postępowania w przedmiotowej sprawie.

Słuszne są zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu przez organ 1 instancji postępowaniu administracyjnym prowadzące do naruszenia przepisów prawa procesowego. Przede wszystkim naruszone zostały zasady dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego, a to art.10 kpa . art.79 § 1 kpa. Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Niezawiadomienie skarżącego o wykonywanych pomiarach w oparciu o które ustalono jaka ilość kruszywa została pobrana, jak również nie zawiadomienie przez organ 1 instancji o zebranych materiałach dowodowych, celem ustosunkowania się, stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Zasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, a to przepisu art.85a i poprzedzającego ten przepis art.128 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.

W przedmiotowej sprawie opłata eksploatacyjna została ustalona na podstawie art.85a ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze. Przepis art.85a ustawy stanowi, w razie wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji lub z rażącym naruszeniem jej warunków, właściwe organy ustalają w drodze decyzji, prowadzącemu taką działalność, opłatę eksploatacyjną w wysokości osiemdziesięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania. Przepis art.85a został wprowadzony do ustawy w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze /Dz.U. Nr 110, poz.1190/ i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2002r.

Natomiast do dnia 31 grudnia 2001 r. problematykę tę regulował przepis art.128 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, który w ust.1 stanowił, w razie wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji lub z rażącym naruszeniem jej warunków , organ koncesyjny wymierza prowadzącemu taką działalność karę pieniężną, w wysokości od dwukrotnej do dziesięciokrotnej wartości wydobytej kopaliny.

W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy -Prawo geologiczne i górnicze przyjęto w art.12 następujące zasady intertemporalne. Art.12 ust.1 Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną albo prawomocnym orzeczeniem sądu, stosuje się przepisy ustawy. Ust.2 Do opłat eksploatacyjnych i kar pieniężnych, należnych za okres sprzed wejścia w życie ustawy, oraz ich egzekucji stosuje się przepisy dotychczasowe. Art.12 ust.2 wprowadza zatem zasadę, że do opłat eksploatacyjnych, kar pieniężnych należnych do 31 grudnia 2001 r. należy stosować przepisy dotychczasowe, czyli w przypadku kar pieniężnych art.128 ustawy, a do opłat eksploatacyjnych, opłat eksploatacyjnych stanowiących osiemdziesięciokrotność stawki opłaty należnych od 1 stycznia 2002r. należy stosować aktualne zasady w tym art.85a. A zatem nie sama data wszczęcia postępowania w sprawie w ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobywania kopaliny bez zezwolenia jest decydującą o tym według jakich zasad będą określane sankcje za takie działanie, ale istotny jest okres w którym to wydobywanie miało miejsce i za który ustalane są stosowne sankcje. Jeżeli nawet postępowanie administracyjne zostało wszczęte w 2004r, ale dotyczy wydobywania kopaliny nie tylko po 1 stycznia 2002r. ale również sprzed dnia 1 stycznia 2002r. to do wydobycia sprzed 1 stycznia 2002r. należy stosować art.128 ustawy, a do wydobycia po 1 stycznia 2002r. art.85a ustawy.

W rozpoznawanej sprawie dla ustalenia sankcji za wydobywanie kopaliny bez koncesji zastosowano wyłącznie art.,85a, podczas gdy z materiału dowodowego, treści uzasadnień decyzji jednoznacznie wynika, że chodzi o okres wydobycia rozpoczęty w 1999r. i trwający do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.

Niezastosowanie reguły wynikającej z art.12 ust.2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze spowodowało, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu 1 instancji wydane zostały na podstawie niewłaściwych przepisów merytorycznych , co stanowi naruszenie prawa materialnego powodujące uchylenie decyzji.

Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela pozostałych zarzutów skargi podzielając w tym zakresie poglądy i argumenty organów administracyjnych szczególnie zawarte w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] i w odpowiedzi na skargę. Stad też nie uwzględniono takich zarzutów opartych na następujących twierdzeniach, iż właściciel gospodarstwa rolnego posiada szczególne uprawnienia w zakresie możliwości wydobywania żwiru bez konieczności uzyskania koncesji, jak również poglądu, że posiadanie przez skarżącego koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego z działki nr 2 wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego oznacza, możliwość wydobywania kruszywa z innych działek wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Podnoszony przez skarżącego argument, że wydobywanie kopaliny związane było z budową stawu rybnego również nie może być uwzględniony, albowiem skarżący nie spełnił wymagań związanych z podjęciem zgodnie z prawem takiej inwestycji, skarżący nie posiada pozwolenia wodnoprawnego, nie spełnił również wymagań z zakresu prawa budowlanego związanych z realizacją takiej inwestycji.

Dla całościowej oceny stanu faktycznego i stanu prawnego w przedmiotowej sprawie, i podnoszonych przez skarżącego zarzutów istotnymi elementami są takie okoliczności jak: posiadanie przez skarżącego koncesji na wydobywanie kruszywa z działki nr 2 stanowiącej jego własność i również położonej w [...] /koncesja ta została udzielona decyzją z dnia [...] 1993r, a decyzją z dnia [...] 1998r. termin jej ważności został przedłużony do [...] 2003r, w tym czasie skarżący prowadził działalność gospodarczą / wszczęcie przez skarżącego w 1999r. postępowania administracyjnego w sprawie uzyskania pozwolenia wodno-prawnego na pobór i odprowadzanie wody na działce nr 1 w związku z planowaną budową stawu rybnego, które zakończyło się ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję organu 1 instancji o odmowie wydania pozwolenia wodno-prawnego. Powyższe czynności

podejmowane przez samego skarżącego dodatkowo wskazują, na niezasadność niektórych zarzutów podnoszonych w rozpoznawanej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd uwzględnił skargę i działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lic.a, lit.c, w związku z art.134, art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 1270 / uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu 1 instancji, albowiem wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art.200 ustawy powołanej wyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego E. D. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...] zł, która stanowi wpis sądowy. Ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej /Dz.U. Nr 175, póz. 14627, która w art.44 wprowadziła zasadę, że w toczących się postępowaniach sądowych i administracyjnych w zakresie podlegających przekazaniu na podstawie ustawy, w których stroną jest wojewoda, stroną staje się właściwa jednostka samorządu terytorialnego nie zawiera przepisów szczególnych odnośnie zasądzania kosztów postępowania w takiej sytuacji, ani nie wyłącza reguły zawartej w powołanym art.200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też o kosztach postępowania orzeczono jak w sentencji.