Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 252/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 78 ust. 1, art. 220 ust. 2 lit. b)
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 67 ust.1, art. 69, załącznik nr 15
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru, cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zgłoszeniem celnym z dnia 14 lutego 2007 r. (oznaczonym [...]) objęto procedurą dopuszczenia do obrotu ręczne wózki paletowe importowane z Tajlandii przez T.S. prowadzącego działalność pod nazwą [...] z siedzibą w P.

Na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] wobec towaru zastosowano preferencyjną zerową stawkę celną oraz ustalono wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów wg 22 % stawki podatku VAT.

W dniu 23 stycznia 2009 r. do Urzędu Celnego w G. wpłynęły ustalenia oraz raport Europejskiego Biura Antykorupcyjnego OLAF, w świetle których w/w towary są pochodzenia chińskiego a w/w świadectwo pochodzenia jest nieważne i zostało wycofane.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia 3 lipca 2009 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie kontroli w/w zgłoszenia celnego, określenia prawidłowej stawki celnej i naliczenia cła antydumpingowego. Nadto postanowieniem z tej samej daty wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług.

Decyzją z dnia 16 listopada 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, art. 65 ust. 5, art.73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, art. 20 ust. 3 lit. c, art. 27, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej w skrócie WKC), art. 81 ust. 1, art. 94 - rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1549/2006 z dnia 17 października 2006 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, rozporządzenia Rady (WE) Nr 980/2005 z dnia 27 czerwca 2005r. wprowadzającego plan ogólnych preferencji taryfowych, rozporządzenia Rady (WE) Nr 1174/2005 z dnia 18 lipca 2005 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącego o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) oraz ich zasadniczych części pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie w/w zgłoszenia celnego określił dla tego towaru stawkę celną erga omnes w wysokości 4 %, stawkę cła antydumpingowego w wysokości 46,7 % oraz kod dodatkowy A999, niezaksięgowaną kwotę należności celnych, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego ostatecznego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, orzekł o poborze odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne oraz określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniach 3 – 13 marca 2008 r. w ramach realizacji zadania administracyjnego państwa członkowie Europejskiego Biura Antykorupcyjnego oraz przedstawiciele państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej przybyli do Tajlandii w celu przeprowadzenia dochodzenia w kwestii wiarygodności i rzetelności informacji zawartych w świadectwach pochodzenia GSP, formularzach A (FORM A) oraz określenia rzeczywistego pochodzenia produktów przedstawianych w dokumentach celnych z lat 2005 – 2008 jako ręczne wózki paletowe importowane na teren Unii Europejskiej w imieniu spółki A z siedzibą w Tajlandii.

Przeprowadzona kontrola wykazała, że w/w firma nie dostarczyła stosownej ilości dokumentów na poparcie stosowanych w produkcji tajlandzkich elementów, co uzasadniałoby przyznanie preferencji. Z ustaleń pokontrolnych wynika zaś, że rolki do w/w wózków paletowych stanowią 15 % przeciętnej ceny ex-works wyrobu każdego wózka paletowego. Do produkcji wózków użyto ponad 55 % materiałów pochodzących z Chin, co oznacza, że wózki posiadają chińskie niepreferencyjne pochodzenie.

Co istotne, w załączniku do raportu OLAF wymienione zostały formularze A wystawione przez Ministerstwo Handlu Tajlandii w dobrej wierze jednakże na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd dokumentów. W związku z tym wszystkie świadectwa wystawione na wniosek A na wózki paletowe są nieważne i zostały wycofane. W tym świetle brak jest podstaw do uznania zastosowanej preferencyjnej stawki celnej. Z kolei chińskie pochodzenie wózków oraz fakt, że A nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1174/2005 z dnia 18 lipca 2005 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącym o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) oraz ich zasadniczych części pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej należało przyjąć kod dodatkowy A999 i stawkę celną wynoszącą 46,7 % oraz określić cło, cło antydumpingowe oraz podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości.

W odwołaniu od w/w decyzji T. S. wniósł o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów postępowania w sprawie o wyjaśnienia strony, w których wykazana jest dobra wiara i należyta staranność lub zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji. Nadto odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o niepowstaniu obowiązku celnego, względnie o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

Decyzji Naczelnika Urzędu Celnego odwołujący zarzucił:

- naruszenie art. 123 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz możliwości wypowiedzenia się w sprawie;

- naruszenie art. 122 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- naruszenie art. 121 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 29 marca 2010 r., powołując się na art. 233 § 1 pkt. 2 lit a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o poborze odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne i umorzył postępowanie w tym zakresie, w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniach od 3 do 13 marca 2008 r. członkowie Europejskiego Biura Antykorupcyjnego OLAF wraz z przedstawicielami państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej (Włoch, Niemiec i Francji) i upoważnionymi władzami Tajlandii przeprowadzili dochodzenie mające na celu sprawdzenie wiarygodności i rzetelności informacji zawartych w świadectwach pochodzenia Form A wystawianych na ręczne wózki paletowe eksportowane do krajów Unii Europejskiej.

Ustalono, że eksporter towaru objętego w/w zgłoszeniem, tj. firma A z Tajlandii) nie przedstawił kontrolującym dokumentów potwierdzających tajlandzkie pochodzenie towarów. Przedmiotowe świadectwo uznane więc zostało za nieważne.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że w przypadku, gdy weryfikacja nie potwierdza preferencyjnego statusu pochodzenia towarów nim objętych, władze celne (kraju importu) nie wyrażają zgody na stosowanie preferencji taryfowych. Zakwestionowanie świadectwa Form A uniemożliwiało zaś zastosowanie preferencji.

W celu zastosowania preferencyjnych środków taryfowych, importowane na teren Wspólnoty ręczne wózki paletowe muszą spełniać kryteria odnośnie pochodzenia zawarte w rozporządzeniu Komisji Nr 2454/93.

Kontrola OLAF wykazała, że montaż wózków paletowych w Tajlandii z części pochodzenia chińskiego oraz fakt nieinformowania władz Tajlandii o faktycznym pochodzeniu poszczególnych elementów, przy składaniu wniosku o wystawienie świadectwa FORM A, miał na celu uzyskanie potwierdzenia preferencyjnego tajlandzkiego pochodzenia w celu ominięcia cła antydumpingowego nałożonego na wózki paletowe pochodzące z Chin. Chińskie części zamontowane w gotowym produkcie stanowiły więcej niż 55 % ceny ex-works ukończonych wózków paletowych.

Zgodnie zaś z art. 25 WKC przetworzenie lub obróbka ukierunkowane na obejście przepisów stosowanych we Wspólnocie wobec towarów z określonych państw nie mogą być w żadnym przypadku uznane za nadające, w rozumieniu art. 24, towarom otrzymanym w ten sposób pochodzenie kraju, w którym zostały one przetworzone. W związku z tym kwestionowanie przez stronę ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia na podstawie kryterium wartości dodanej jest niezasadne.

Organ odwoławczy uznał nadto, że zaistniały podstawy do odstąpienia od naliczania odsetek, wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo Celne, bowiem importer nie miał wpływu na wydanie dowodu pochodzenia jak również możliwości faktycznego sprawdzenia danych w nim zawartych, a przede wszystkim pochodzenia towaru. Nie może on zatem ponosić odpowiedzialności za nieuczciwe działania eksportera, który wnioskował o wystawienie w/w świadectwa Form A. Dowód pochodzenia spełniał zaś wszystkie wymogi formalne, wobec czego strona miała prawo sądzić, że towar nim objęty posiada preferencyjne pochodzenie. Organom celnym dowód został zaś przedłożony w dobrej wierze. Działanie strony w dobrej wierze nie zmienia jednak faktu, że w/w świadectwo jest nieprawidłowe bowiem towar nie posiada preferencyjnego pochodzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. S. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej (w części w jakiej utrzymała ona w mocy rozstrzygniecie organu I instancji) oraz decyzji organu I instancji w zakresie w jakim zaskarżona decyzja II instancji utrzymuje ją w mocy.

W skardze podniesiono zarzuty:

- błędu w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie dobrej wiary strony;

- naruszenia prawa wspólnotowego poprzez niezastosowanie art. 220 ust. 2 pkt b akapit 4 WKC, stanowiącego, że w razie gdy po stronie osoby odpowiedzialnej za uiszczenie opłat celnych istnieje dobra wiara to nie można zaksięgować tych opłat retrospektywnie;

- naruszenie prawa wspólnotowego poprzez przyjęcie za prawidłowe ustaleń raportu OLAF, chociaż kryteria oceny kraju pochodzenia przyjęte w tym dokumencie są sprzeczne z art. 24 WKC.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że raporty i dokumenty wyprodukowane przez OLAF nie mogą zmieniać prawa wspólnotowego. W świetle art. 24 WKC bezspornym jest fakt, że ręczne wózki paletowe zostały poddane ostatniej ekonomicznie istotnej obróbce w Tajlandii i na tej podstawie Tajlandia jest ich krajem pochodzenia. Wartość części jest zaś kwestią drugoplanową, która pozostaje bez znaczenia. Obliczenia OLAF z których wynika, że wartość materialna części dodanych w Tajlandii plasuje się na poziomie 33 – 35 % oparte są na nieuzasadnionym odrzuceniu rzeczywistej wartości stalowych ram produkowanych w Tajlandii.

Co równie istotne, brak jest podstaw do kwestionowania dobrej wiary skarżącego co do faktycznego kraju pochodzenia wózków produkowanych przez A. Import wózków z A nie miał bowiem na celu ominięcia cła antydumpingowego. Skarżący kupuje także wózki z Chin, które są tańsze nawet po założeniu cła antydumpingowego. Korzystają jednakże z preferencyjnej stawki cła gdyż firma B jest wyszczególniona w załączniku do stosownego rozporządzenia).

W tej sytuacji nałożenie na skarżącego cła antydumpingowego i wyliczenie nowego podatku VAT spowoduje znaczne straty. Wózki zostały bowiem sprzedane w 2007 r. według kalkulacji uwzględniającej obowiązujące wówczas stawki celne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie wskazując, że organy celne nie mają podstaw do kwestionowania ustaleń zawartych w raporcie OLAF, który jest formą weryfikacji dowodu pochodzenia.

Działanie strony w dobrej wierze uzasadnia zaś odstąpienie od naliczania odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy – Prawo celne.

Nie uzasadnia jednak odstąpienia od realizacji obowiązku uiszczenia należności celnych w związku z zakwestionowaniem dowodu pochodzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przechodząc do merytorycznej oceny legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że problem w sprawie niniejszej sprowadzał się do tego, czy sprowadzony przez skarżącą Spółkę towar w postaci ręcznych wózków paletowych ma preferencyjne pochodzenie i czy może korzystać z preferencji taryfowych.

Zgodnie z art. 78 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE.L.92.302.1 ze zm.), dalej jako WKC, po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia.

Dla towaru "ręczne wózki paletowe", zakwalifikowanego do kodu TARIC 84279000, stawka celna erga omnes wynosi 4% wartości celnej towaru.

Obejmując przedmiotowy towar procedurą dopuszczenia do obrotu kwotę należności celnych, z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej 0%, określono na 0,00 zł - na podstawie załączonego świadectwa pochodzenia FORM A nr [...].

Wspólnota przyjęła jednostronne zasady stosowania preferencji taryfowych dla wybranych towarów pochodzących z niektórych krajów w ramach Generalnego Systemu Preferencji.

W myśl art. 67 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks celny (Dz.U. UE.L.93.253.1) – dalej jako RWKC, do celów przepisów dotyczących ogólnych preferencji taryfowych udzielonych przez Wspólnotę produktom pochodzącym z krajów rozwijających się (zwanych dalej "krajami korzystającymi") za produkty pochodzące z kraju korzystającego uważa się:

a. produkty całkowicie uzyskane w tym kraju w rozumieniu art. 68,

b. produkty uzyskane w tym kraju, przy wytworzeniu których użyto produktów innych niż określone w lit. a.), pod warunkiem, że produkty te poddano wystarczającej obróbce lub przetworzeniu w rozumieniu art. 69.

Zgodnie z treścią art. 69 RWKC, do celów art. 67 produkty, które nie zostały całkowicie uzyskane w kraju korzystającym lub we Wspólnocie, uważa się za poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu, jeżeli spełnione są warunki określone w wykazie załącznika 15.

Załącznik nr 15 do RWKC zawiera wykaz procesów obróbki lub przetworzenia, wykonywanych na materiałach niepochodzących, nadających wytworzonym produktom status pochodzenia. Dla towarów sklasyfikowanych w pozycjach 8425 do 8428 Taryfy celnej, opisanych jako "maszyny do podnoszenia, przenoszenia, załadunku lub wyładunku", przewidziano następujące reguły:

1) wytwarzanie, w którym:

- wartość wszystkich użytych materiałów nie przekracza 40% ceny ex works produktu, i - w wyżej podanych granicach, materiały objęte pozycją w 8431 mogą zostać użyte tylko do wysokości 10% ceny ex works produktu

2) wytwarzanie, w którym wartość wszystkich użytych materiałów nie przekracza 30% ceny ex works produktu.

Z wymienionych przepisów wynika, iż aby produkt mógł korzystać z preferencji taryfowych musi być całkowicie uzyskany w kraju rozwijającym się (kraju korzystającym) lub musi być uzyskany w kraju korzystającym z produktów innych, niż całkowicie uzyskane w tym kraju, przy czym produkty te muszą być poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu.

Reguły wystarczającej obróbki lub przetworzenia wobec przedmiotowego towaru – ręcznych wózków paletowych - zostały określone w załączniku nr 15 do RWKC.

Dla oceny, czy przedmiotowy towar ma preferencyjne pochodzenie zasadnicze znaczenie mają wyniki dochodzenia, przeprowadzonego przez członków Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), przy pomocy władz Tajlandii oraz urzędu celnego Tajlandii, dotyczącego domniemanego omijania przeciwdumpingowych opłat celnych nakładanych na ręczne wózki paletowe pochodzenia chińskiego, importowane z Tajlandii do Wspólnoty Europejskiej. Raport OLAF został sporządzony po przeprowadzeniu kontroli dokumentów celnych i handlowych producenta oraz procesu produkcji ręcznych wózków paletowych w firmie eksportera - A z Tajlandii.

Z analizy raportu wynika, że części importowane z Chin stanowiły więcej niż 55 % ceny ex-works ukończonych wózków paletowych.

W tej sytuacji żadna z dwóch reguł pochodzenia, określona w załączniku 15 do RWKC, nie została spełniona, wobec czego przedmiotowy towar nie nabył tajlandzkiego preferencyjnego pochodzenia. Produkt ten nie został poddany wystarczającej obróbce lub przetworzeniu w rozumieniu art. 69 RWKC. Prostego montażu nie uznaje się za wystarczającą obróbkę lub przetworzenie, aby nadać status produktów pochodzących, niezależnie od tego, czy wymogi art. 69 są spełnione (art. 70 ust.1 pkt. n.) RWKC).

Ponadto z raportu wynika, że władze tajlandzkie oraz Zespół Ekspertów Wspólnoty ustalili, iż formularze A, wymienione w załączniku do raportu, zostały wystawione przez Ministerstwo Handlu Tajlandii w dobrej wierze, na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd dokumentów, przedstawionych przez spółkę A, w związku z czym wszystkie certyfikaty zostały uznane za nieważne i zostały wycofane. Dotyczy to również dokumentu FORM A [...], dołączonego do przedmiotowego zgłoszenia z dnia 18 czerwca 2007 r.

Wobec podjętej przez władze tajlandzkie decyzji o unieważnieniu w/w świadectwa pochodzenia, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenie prawa wspólnotowego poprzez przyjęcie za prawidłowe ustaleń raportu OLAF, który - wobec zarzutów skargi - zdaje się być w ocenie strony nierzetelny. Skarżący kwestionował zwłaszcza przyjęte przez OLAF wartości części użytych do montażu wózków poprzez ich zawyżenie, jak również zawyżenie procentowego progu wartości dodanej, która decyduje o ustaleniu pochodzenia towaru.

Skoro w wyniku dodatkowej weryfikacji, przekazanej krajowemu organowi celnemu wykazano w urzędowej formie, że sporządzone uprzednio dowody pochodzenia nie są prawidłowe (nie potwierdzają pochodzenia towaru), to organ celny prowadzący postępowanie celne nie może ustalać faktów wbrew takiemu dokumentowi. W istocie bowiem raport OLAF, jako dokument urzędowy korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą. Organ celny będąc związany mocą dowodową dokumentu urzędowego zobowiązany jest uznać za udowodnione to, co wynika z jego treści, a ocena takiego dokumentu jako materiału dowodowego jest ograniczona w swobodzie z uwagi na treść art. 194 Ordynacji podatkowej. Zauważyć należy, jakkolwiek przepis art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom, z czego wynika, że domniemanie ustawowe autentyczności i zgodności z prawdą raportu można obalić, to jednak nie uczynił tego w niniejszej sprawy skarżący, ograniczając się do polemicznych stwierdzeń.

Należy również zauważyć, że nie ma racji skarżący twierdząc, że kryteria oceny kraju pochodzenia przyjęte w tym dokumencie są sprzeczne z art. 24 WKC. Do kwestii tej ustosunkował się organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji, wskazał przy tym, że na stronie 10 raportu OLAF powołał się na ten przepis. Stanowi on, że towar, w którego produkcję jest zaangażowany więcej niż jeden kraj jest uznawany za pochodzący z kraju, w którym został poddany ostatniej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu.

Należy w tym miejscu zauważyć, że obok wskazanych w tym przepisie kryteriów ustalania pochodzenia towarów istnieją również inne metody ustalania pochodzenia. Wskazać tutaj należy na treść art. 25 WKC w myśl którego przetworzenie lub obróbka, co do których zostało ustalone lub stwierdzone fakty potwierdzają przypuszczenie, że ich jedynym celem było obejście przepisów stosowanych we Wspólnocie wobec towarów z określonych państw, nie mogą być w żadnym wypadku uznane za nadające w rozumieniu art. 24 WKC towarom otrzymanym w ten sposób pochodzenie kraju, w którym zostały one przetworzone. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie stwierdzono, że działania eksportera - A z Tajlandii zmierzały do niezgodnego z prawem uzyskania świadectw preferencyjnego pochodzenia ręcznych wózków paletowych celem zmniejszenia obciążeń publicznoprawnych swoich zagranicznych kontrahentów handlowych. Tym samym zasadnie zastosowano przy ustalaniu kraju pochodzenia tzw. kryterium ekonomiczne, o czym była mowa powyżej.

Skarżąca w skardze zarzuciła również naruszenie prawa wspólnotowego poprzez niezastosowanie art. 220 ust. 2 pkt b akapit 4 WKC, stanowiącego, że w razie gdy po stronie osoby odpowiedzialnej za uiszczenie opłat celnych istnieje dobra wiara to nie można zaksięgować tych opłat retrospektywnie.

Art. 220 ust. 2 lit. b WKC brzmi następująco:

Z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy:

kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.

Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu.

Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji.

Osoba odpowiedzialna za uiszczenie opłat celnych może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji.

Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie opłat celnych nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający.

Z powyższego przepisu wynika, że zaksięgowanie kwot opłat celnych jest uzasadnione wtedy, gdy organy celne państwa członkowskiego stwierdzą, że wydane świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, a organy państwa wydającego nie mogły wiedzieć, że towar nie spełnia warunków wymaganych do korzystania z preferencji.

Z raportu OLAF wynika, że organy celne Tajlandii wystawiając przedmiotowe świadectwo zostały wprowadzone w błąd przez eksportera, który we wnioskach o wydanie świadectw nie ujawnił chińskiego pochodzenia części montowanych w ręcznych wózkach paletowych. W tej sytuacji wydanie przedmiotowego świadectwa FORM A nie stanowi błędu organu w rozumieniu przepisu art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Z tego względu zaksięgowanie wyższych kwot opłat celnych było zasadne.

Skarżąca ponadto myli błąd, o jakim mowa w art. 220 ust. 2 lit. b WKC z uregulowaniami art. 65 ust. 5 Prawa celnego, pozwalającymi organom celnym na odstąpienie od poboru odsetek w sytuacji, gdy podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z zaniedbania lub świadomego działania zgłaszającego.

Zarzuty skargi wiążą się też z twierdzeniem skarżącej, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność aby upewnić się, czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji, zarzucając tym samym błąd w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie dobrej wiary strony.

Również i te zarzuty Sąd uznał za bezzasadne.

Wskazać bowiem należy, że retrospektywne zaksięgowanie nie jest możliwe w świetle przywołanego przepisu art. 220 ust. 2 lit. b WKC, gdy zostaną spełnione łącznie następujące warunki:

- nie wykazanie należnych kwot było następstwem błędu organów celnych

- błąd ten nie mógł być racjonalnie wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych

- osoba zobowiązana działała w dobrej wierze i przestrzegała przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.

Z przepisu tego wynika też, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu samych organów celnych, jeżeli zostało ono wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera z wyjątkiem przypadku, gdy organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji.

Działanie w dobrej wierze, które, jak wynika z zarzutów skargi, skarżący chciałaby wykazać, łączy się ściśle z możliwością wykrycia błędu (por. Wspólnotowy Kodeks Celny pod red. Wojciecha Morawskiego, Wolters Kluwer Business, Warszawa 2007, s. 941). W sprawie niniejszej ustalono, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowiło błędu organów celnych z uwagi na niewłaściwe działanie eksportera, wobec czego wykazanie okoliczności przywołanych przez skarżącą w skardze nie mogłoby jej zwolnić z retrospektywnego księgowania należności. Tym samym nawet uznanie przez organ odwoławczy, że skarżący działał w dobrej wierze – co doprowadziło do zastosowania przez ten organ art. 65 ust. 5 WKC – nie mogło spowodować odstąpienia przez organ od retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.

Należy w tym miejscu wskazać że ewentualne naruszenie przepisów prawa, tak materialnego jak i procesowego, aby skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji, musi mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c ) p.p.s.a.).

Sąd nie dopatrzył się ani naruszenia prawa skutkującego uchyleniem decyzji, ani istnienia przyczyn nakazujących stwierdzenie nieważności decyzji.

W ocenie Sądu organy celne słusznie uznały, że brak jest podstaw do stosowania preferencyjnej stawki celnej dla towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 14 lutego 2007 r.

Organy celne zastosowały w tej sytuacji prawidłową stawkę celną erga omnes jak i stawkę cła antydumpingowego.

Prawidłowo wyliczyły również kwoty należności wynikające z długu celnego. Wyliczenia te nie były zresztą przez skarżącego kwestionowane.

Mając na uwadze wszystkie powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.