Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 3152/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie: NSA Wiesław Morys WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant aplikant radcowski Aleksander Marekwia po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi H. Ś. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B.-B. z dnia [...] r. Nr [...], 2. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz H. Ś. kwotę [...] zł [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta B.-B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art.6 pkt 6 lit. "b" w związku z art.37k ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001 r. nr 6, poz.56 z późn. zm.) oraz art.104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił przyznana H. Ś. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. Jako uzasadnienie decyzji podał, że skarżąca nie spełnia wymogów do otrzymania tegoż świadczenia, ponieważ udokumentowała jedynie [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni okresu uprawniającego do emerytury, a ostatni stosunek pracy został rozwiązany przez pracownika bez wypowiedzenia.

Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody Ś. wniosła skarżąca, która wyraziła niezadowolenie z niej i wskazała na nowe okoliczności uzasadniające jej zdaniem uwzględnienie jej wniosku, a w szczególności wskazała, że jej ostatni pracodawca znajdował się w stanie upadłości i jej wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn ekonomicznych zakładu pracy.

Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art.37k ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz obowiązujące przepisy, a następnie stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ ten wskazał, że skarżąca nie udokumentowała wymaganego okresu uprawniającego do emerytury jak również nie spełniła warunku rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Powyższej decyzji Wojewody Ś. skarżąca nie zaskarżyła do sądu administracyjnego lecz pismem z dnia [...] r., które złożyła w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu [...] r. zwróciła się do Prezydenta Miasta B.-B. z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego według stanu na dzień [...] r. od [...] r. W uzasadnieniu tego wniosku skarżąca podniosła, że dotychczasowe decyzje opierały się na stanie faktycznym z dnia [...] r., gdy nie zdążyła udokumentować wymaganych okresów uprawniających do emerytury. Ponadto dołączyła kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy w B.-B. z [...] r. o ogłoszeniu upadłości jej ostatniego pracodawcy. Jej zdaniem już w chwili składania przez nią wypowiedzenia umowy o pracę pracodawca ten znajdował się w stanie upadłości. Wskazała także, że nie otrzymała wynagrodzenia za [...] r. jak również pozostałych świadczeń. W następstwie tego wniosku Prezydent Miasta B.-B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art.6 pkt 6 lit. "b" w związku z art.37k ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001 r. nr 6, poz.56 z późn. zm.) odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że skarżąca w dniu [...] r. udokumentowała okres uprawniający do emerytury a rozwiązanie umowy o pracę z ostatnim pracodawcą bez wypowiedzenia nastąpiło z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Od decyzji tej odwołanie wniosła skarżąca, która wyraziła niezadowolenie z jej treści i podniosła, że rozwiązanie przez nią umowy o pracę z art.55 § 11 Kodeksu pracy miało bezpośredni związek z upadłością pracodawcy, z powodu jego niewypłacalności.

Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art.37k ust.1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz obowiązujące przepisy w zakresie świadczeń przedemerytalnych. Organ ten wskazał, że po myśli art.2 ust.1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przyczyny dotyczące zakładu pracy oznaczają rozwiązanie stosunku pracy z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. W przypadku skarżącej, zdaniem organu nie wystąpiła żadna taka okoliczność, gdy upadłość została ogłoszona [...] r. a skarżąca wypowiedziała umowę [...] r., a zatem nie spełnia wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła powyższej decyzji Wojewody Ś. naruszenie przepisów prawa. W szczególności skarżąca podniosła, że u ostatniego pracodawcy pracowała przez okres nie krótszy niż [...] miesięcy oraz ukończyła [...] lata i osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lata. Zaznaczyła, że wymagane dokumenty złożyła w dniu [...] r. Ponadto zauważyła, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w oparciu o postanowienia art.55 § 11 Kodeksu pracy miało bezpośredni związek z upadłością pracodawcy, z powodu jego niewypłacalności. Dodatkowo wskazała, iż w Powiatowym Urzędzie Pracy uzyskała ustną informację, że spełnia wszystkie niezbędne warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego i z uwagi na odmienne rozstrzygnięcie ma ogromny żal do tego organu, że przed złożeniem wypowiedzenia inaczej ją poinformowano.

Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ten wskazał także, że zarzuty skarżącej odnośnie nieprawidłowego jej poinformowania o sposobie rozwiązania umowy o pracę nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004 uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art.97

§ 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz.652) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art.1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa, jednakże z innych powodów niż wskazała to skarżąca. Stosownie bowiem do postanowień art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosownie do postanowień art.16 Kodeksu postępowania administracyjnego w ramach postępowania administracyjnego obowiązuje zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, a ich zmiana bądź uchylenie jest możliwe w sytuacjach przewidzianych w Kodeksie. Przypomnienie tej podstawowej zasady postępowania administracyjnego spowodowane zostało tym, że w rozpatrywanej sprawie organy w tym samym stanie prawnym i faktycznym podjęły dwa rozstrzygnięcia, otóż pierwsze postępowanie prowadzone z wniosku strony z dnia [...] r. zostało zakończone decyzją Wojewody Ś. z dnia [...] r., natomiast zaskarżona decyzja podjęta została w następstwie wniosku skarżącej z dnia [...] r.

Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji kluczowe znaczenie posiada treść wniosku skarżącej z dnia [...] r. We wniosku tym skarżąca podnosi, że w dniu [...] r. złożyła wymagane dokumenty pozwalające na ustalenie jej prawidłowego okresu uprawniającego do otrzymania emerytury i domaga się przyznania świadczenia przedemerytalnego od [...] r. Z zestawienia dat wynika, że wskazane dokumenty znajdowały się w dyspozycji organów administracji w ramach pierwszego postępowania, ponieważ Wojewoda Ś. swoją pierwszą decyzję wydał w dniu [...] r. Odrębną kwestią jest to, że organ ten przy podejmowaniu rozstrzygnięcia nie uwzględnił tych dokumentów, a wynika to z treści uzasadnienia tej decyzji, ponieważ podaje, że skarżąca nie spełnia warunku dotyczącego okresu uprawniającego do emerytury i odwołuje się do ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji.

W świetle przedstawionej analizy stanu faktycznego, pisma strony z dnia [...] r. nie można uznać za nowy wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, ponieważ nie wnosi on do sprawy nic nowego, a skarżąca powołuje się w nim na te same argumenty, jakie podniosła w ramach pierwszego postępowania. Okolicznością odróżniającą ten wniosek od wcześniej składanego i rozpatrywanego przez organy administracji było zamieszczenie w nim stwierdzenia, że ubiega się o przyznanie świadczenia od [...] r. Okoliczność ta nie mogła być wzięta pod uwagę, ponieważ gdyby skarżąca spełniała wymogi do otrzymania wskazanego świadczenia to winna byłaby je otrzymywać od dnia złożenia pierwszego wniosku, a nie od [...] r.

W tej sytuacji wniosek skarżącej z [...] r. organy administracji winny ocenić inaczej, a mianowicie jako wniosek o uruchomienie trybu nadzwyczajnego weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, jednakże z uwagi na jego niejednoznaczność, organ pierwszej instancji winien wystąpić do skarżącej o sprecyzowanie jego treści, a mianowicie o wyjaśnienie, czy występuje z wnioskiem o wznowienie postępowania czy też domaga się zmiany decyzji w trybie postanowień art.154 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji takich działań nie podjął lecz uznał wniosek skarżącej za żądanie uruchomienia nowego postępowania administracyjnego i w takim też duchu przeprowadził postępowanie i wydał stosowną decyzję administracyjną, a organ odwoławczy usankcjonował takie działanie. Przedstawiony sposób postępowania organów administracji stanowi naruszenie zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej określonej w art.16 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również stosownie do postanowień art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznym zakresie przekraczającym uprawnienia przysługujące organowi odwoławczemu tutejszy Sąd zdecydował się uchylić obie decyzje organów administracji i przekazać sprawę do organu pierwszej instancji by ten dokonał z udziałem strony stosownych ustaleń i przeprowadził prawem wymagane czynności procesowe.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego właściwy organ administracji zobowiązany będzie do jednoznacznego ustalenia terminu rozpoczęcia prowadzenia tego postępowania, gdyż okoliczność ta wyznaczy dalszy kierunek działań jakie organ ten musi prowadzić w ramach tego postępowania, kierując się wskazaniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku.

Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organ administracji odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego, Sąd nie orzekał o wykonaniu uchylonej decyzji, po myśli art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Stosownie do postanowień art. 200 i art.210 § 1 wyżej wymienionej ustawy orzeczono o kosztach postępowania.

Wobec powyższego na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" cytowanej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B.-B. z dnia [...] r.

SW