Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 869/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 122, 187 par.1, 191 oraz art. 152 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że postanowienie wymienione w punkcie I nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W., powołując art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 236 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., nr 8 poz. 60 ze zm.) – dalej: O.p., stwierdził, że zażalenie (bez daty) A. B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 19 czerwca 2009 r. nr [...], w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. na poczet zaległości w tym podatku za 2003 r. oraz za 2004 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wyjaśnił, że postanowienie w przedmiocie zaliczenia nadpłaty zostało doręczone w dniu 2 lipca 2009 r. M. R., siostrze A. B., a zażalenie na to postanowienia zostało nadane listem poleconym w dniu 10 lipca 2009 r. zaś siedmiodniowy termin do jego wniesienia upłynął w dniu 9 lipca 2009 r.

Organ wskazał także, że zaskarżone postanowienie jest drugim postanowieniem wydanym w tej sprawie. Poprzednie postanowienie (z dnia [...].09.2009 r. nr [...]) zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r. (sygn. akt I SA/Wr 1625/09). Sąd uznał bowiem, że znajdujące się w aktach sprawy, wypełnione przez Pocztę Polską, potwierdzenie odbioru postanowienia nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 152 § 1 O.p. oraz § 35 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. nr 5, poz. 34 ze zm.), gdyż nie zawiera podpisu odbiorcy ani, zamieszczonej przez odbiorcę, daty odbioru pisma. W tych okolicznościach, Sąd wskazał, że organ podatkowy winien w udziałem poczty wyjaśnić datę doręczenia postanowienia, w szczególności czy placówka pocztowa jest w posiadaniu dowodu doręczenia zawierającego podpis i datę zamieszczone przez M. R.

Odwołując się do zaleceń wskazanych w ww. wyroku, organ podatkowy wyjaśnił, że uzyskał od Poczty Polskiej kserokopię karty doręczeń poleconych przesyłek listowych, właściwą dla adresata A. B., zam. [...] W., ul. [...], której zapis potwierdza, że przesyłkę, zawierającą postanowienie w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochowym od osób fizycznych za 2008 r. na poczet zaległości w tym podatku za 2003 r. i 2004 r. (przesyłka nr [...]), odebrała w dnia 2 lipca 2009 r. M. R., siostra adresatki A. B., wspólnie zamieszkująca pod wskazanym adresem. Wobec powyższych ustaleń, organ podatkowy stwierdził, że zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 10 czerwca 2009 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Postanowienie odebrała bowiem siostra adresatki, M. R. w dniu 2 lipca 2009 r. Termin do wniesienia zażalenia upłynął zatem dniu 9 lipca 2009 r., a zażalenie zostało nadane listem poleconym w dniu 10 lipca 2009 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia A. B. wniosła o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi podatkowemu.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, że nie otrzymała przesyłki w dniu 2 lipca 2009 r. i nie wpisywała daty 2 lipca 2009 r. na potwierdzeniu odbioru, nie uczyniła tego także jej siostra M. R. Ponadto powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2010 r. (sygn. akt I SA/Wr 1625/09), w którym stwierdzono, że wypełnione przez Urząd Pocztowy w W. potwierdzenie odbioru nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 152 § 1 O.p. i § 35 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9.01.2004 r., gdyż brak na nim podpisu odbiorcy i zamieszczonej przez odbiorcę daty odbioru przesyłki. W ocenie skarżącej, wydając ponownie postanowienie organ podatkowy nie uwzględnił stanowiska wyrażonego przez Sąd w ww. wyroku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w postanowieniu. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, że urzędowym dowodem doręczenia postanowienia z dnia [...].06.2009 r. jest przesłana przez Pocztę Polską kserokopia karty doręczeń przesyłek poleconych, która potwierdza, że przesyłkę listową odebrała w dniu 2 lipca 2009 r. M. R., wspólnie zamieszkała ze skarżącą pod adresem pod który skierowano korespondencję. Z tych powodów nie można uznać, że organ nie zastosował się do wyroku Sądu z dnia 17 lutego 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie zastosowanie ma także art. 153 P.p.s.a., gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane po uchyleniu, wyrokiem Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego z dnia 17 lutego 2010 r. (sygn. akt I SA/Wr 1625/09), postanowienia wydanego w tej sprawie przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] września 2009 r.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Powołany wyżej przepis art. 153 P.p.s.a., stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ podatkowy, wydając zaskarżone postanowienie, związany był zarówno wskazaniami, co do dalszego postępowania, jak i oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2010 r.

Dokonując wykładni art. 152 § 1 O.p. i § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w prawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. nr 5, poz. 34 ze zm.) – dalej rozporządzenie z dnia 17.02.2004 r., Sąd w ww. wyroku stwierdził, że przepisy te nakładają powinność potwierdzenia odbioru pisma przez osobę pismo odbierającą. Pokwitowania dotyczy zasadniczo dwóch okoliczności, tj. samego doręczenia oraz daty doręczenia. Pokwitowanie faktu doręczenia następuje poprzez złożenia przez osobę odbierającą pismo własnoręcznego podpisu na potwierdzeniu odbioru. Również data doręczenia powinna być własnoręcznie wpisana przez osobę odbierającą pismo. Dalej Sąd powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych, z których wynika, że tylko wówczas pokwitowanie odbioru będzie spełniało funkcję dowodu potwierdzającego fakt doręczenia przesyłki adresatowi w określonej dacie, gdy obok podpisu adresat własnoręcznie umieści datę odbioru przesyłki. Sąd zatem w sposób jednoznaczny stwierdził, że organ podatkowy może wykazać doręczenie pisma adresatowi (także dorosłemu domownikowi) w określonym dniu, jeśli w toku postępowania okaże dowód doręczenia na którym adresat obok swojego podpisu umieścił datę odbioru przesyłki.

Ponieważ znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru przesyłki nie spełnia wymogów określonych art. 152 § 1 O.p. i § 35 ust. 3 rozporządzenie z dnia 17.02.2004 r. Sąd uznał, że postanowienie organ wydał z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd zalecił wyjaśnienie, z udziałem poczty, czy placówka doręczająca korespondencję skarżącej jest w posiadaniu dowodu doręczenia zawierającego podpis i datę doręczenia zamieszczone przez M. R., siostrę skarżącej, która jak twierdzi organ odebrała korespondencję.

W ponownie wydanym postanowieniu stwierdzającym uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia, organ ponownie stwierdził, że korespondencja, zawierająca postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] czerwca 2009 r., została doręczona M. R., siostrze adresatki (dorosłemu domownikowi), w dniu 2 lipca 2009 r. Jako dowód takiego właśnie doręczenia organ powołał, przesłaną przez Pocztę Polską S.A. Centrum Poczty Urząd Pocztowy W. 1, kserokopię karty doręczeń poleconych przesyłek listowych właściwą dla adresata, tj. A. B.. Na kserokopii tej widnieją:

- wpisane drukiem: w rubryce: placówka nadawcza numer nadawczy - W. [...], [...]; w rubryce: adresat - B. [...], w rubryce data - 02.07.2009, oraz

- wpisane odręcznie: w rubryce: pokwitowanie odbioru - R. M. (siostra),

- w rubryce uwagi: widnieje cześć pieczęci okrągłej z napisem W.

Z pisma Poczty z dnia 2 maja 2010 r. wynika, że Pani M. R. wspólnie zamieszkuje z adresatem przesyłki.

Dowód, na który powołała się organ, w ocenie Sądu, nadal nie spełnia wymogów wynikających z art. 152 § 1 O.p. i § 35 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17.02.2004 r. Dokonując dalszych ustaleń i przestawiając nowy dowód w sprawie, organ podatkowy nie uwzględnił wykładani przepisów art. 152 § 1 O.p. i § 35 ust.5 ww. rozporządzenia, dokonanej w wyroku tut. Sądu z dnia 17 lutego 2010 r. Wykładnią tą organ był związany, w myśl art. 153 P.ps.a. Wykładnia ta wiąże także, rozpoznający niniejszą skargę, Sąd. Z przedstawionego dowodu nie wynika, aby datę widniejącą na kserokopii karty doręczeń poleconych przesyłek listowych wpisała M. R. Brak zatem dowodu, spełniającego wymogi określone ww. przepisami, tj. że przesyłkę doręczono stronie w dniu 2 lipca 2009 r. Przedstawiona kserokopia karty doręczeń przesyłek listowych zawiera datę odbioru przesyłki wpisaną komputerowo. Daty tej nie wpisała zatem kwitująca odręcznie odbiór korespondencji siostra skarżącej. Zaskarżone postanowienie, zostało zatem wydane z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz z pominięciem wykładni przepisów art. 152 § 1 O.p. i § 35 ust.3 rozporządzania z dnia 17.02.2004 r. wynikającej z wyroku tut. Sądu z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 1625/09. Pomijając dokonaną w ww. wyroku Sądu wykładnię przepisów organ naruszył także art. 153 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ, winien dokonać oceny zebranego materiału dowodowego z uwzględnieniem wykładni przepisów przedstawionej w ww. wyroku tut. Sądu.

Uwzględniając powyższe, Sąd zaskarżone postanowienie uchylił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o wykonalności zaskarżonego postanowienia uzasadnia art.152 ww. ustawy. O kosztach postępowania sądowego nie orzeczono, gdyż skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.