Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 309/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 1, pkt 11, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Ibrom Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 października 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. ([...]), utrzymano w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2019 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego A. S. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Obie wskazane wyżej decyzje wydane zostały w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] listopada 2018 r. w L. na ul. [...] zatrzymano do kontroli samochód osobowy marki V. o nr rej. [...] Pojazdem kierował skarżący A. S., który przewoził pasażera z ul. [...] na ul. [...]. W trakcie kontroli ustalono, że pasażer zamówił przejazd za pomocą za pomocą zainstalowanej w jego telefonie komórkowym aplikacji mobilnej "[...]". Opłata za przejazd została pobrana z karty płatniczej pasażera w wysokości 9,50 zł. W trakcie kontroli kierujący pojazdem okazał m.in.: prawo jazdy, dowód osobisty, dowód rejestracyjny pojazdu oraz kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego udzieloną firmie [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R.. Kierujący pojazdem nie okazał natomiast do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, ani wypisu z licencji własnej na wykonywanie przewozu drogowego osób. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane sporządzonym protokołem z kontroli.

W opisanej sytuacji L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Pismem z dnia 15 listopada 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego poinformował organ pierwszej instancji, że skarżącemu nie zostało udzielone żadne uprawnienia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego oraz zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. Starosta Ł. w piśmie z dnia 19 listopada 2018 r. poinformował zaś, że nie udzielił skarżącemu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie transportu drogowego osób i licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Również z pism Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta L. oraz pisma Burmistrza Ł. wynikało, że skarżącemu nie udzielono licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na A. S. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenie:

1) lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (12.000 zł);

2) lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8.000 zł).

Ze względu na to, że łączna suma kar pieniężnych wyniosła 20.000 zł, to z uwagi na treść art. 92a ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym nałożono na stronę karę w maksymalnej ustawowej wysokości (w kwocie 12.000 zł).

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, którego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. – nie uwzględnił i utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym zachodziły przesłanki do uznania, że doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Zarówno z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r., jak protokołu przesłuchania pasażera K. G., protokołu przesłuchania strony i materiałów z aplikacji T. wynika, że w dniu kontroli skarżący wykonywał okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym. Organ ustalił, że skarżący w dniu kontroli nie posiadał żadnych uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. W konsekwencji organ odwoławczy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wywiódł, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 ustawy oraz lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Ponadto wykonywany przez skarżącego przewóz w dniu kontroli nie spełnił także wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Organ odwoławczy ustalił, że kontrolowany pojazd jest przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej, dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Przewóz nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Dlatego organ I instancji prawidłowo przyjął dopuszczenie się przez skarżącego także naruszenia określonego lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że bezsporne jest, że skarżący w dniu kontroli drogowej wykonywał przewóz okazjonalny we własnym imieniu. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy było ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażerów za pośrednictwem aplikacji mobilnej [...] zrealizował skarżący, za co została przez pasażera wniesiona opłata. Potwierdziły to zapisy protokołu kontroli drogowej, protokół przesłuchania pasażera kontrolowanego pojazdu oraz protokół przesłuchania strony. Odnośnie do okazanej kserokopii licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym organ odwoławczy zauważył, że strona okazaną licencję wydrukowała z otrzymanego e-maila. Taki dokument nie może stanowić dowodu w sprawie, ponieważ pozbawiony jest mocy dowodowej. Niewskazanie przez skarżącego jakichkolwiek innych dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje zaś przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie usługi.

Organ odwoławczy jednocześnie podkreślił, że [...] to aplikacja mobilna służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Kierowcy korzystający z aplikacji [...], realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu. Transportem drogowym jest zaś podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy. Bezspornym było zatem, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych nie ma wpływu na uznanie, że przewóz spełnia przesłanki przewozu okazjonalnego.

Organ wyjaśnił również, że postępowanie toczyło się wobec skarżącego jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem). Skarżący naruszył zaś obowiązki związane z przewozem drogowym jako wykonawca przewozu. Zgodnie z art. 92a ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera również żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący A. S. zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.10. załącznika nr 3 do ustawy, polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji [...] świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...]

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1. oraz lp. 2.10. załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, polegające na wymierzeniu skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12.000 zł – albowiem LWITD decyzją nr [...] wymierzył skarżącemu dodatkowo karę w wysokości łącznie 2.000 zł – zaś oba naruszenia stwierdzone przez ten organ wynikają z jednej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2018 r. stwierdzonej jednym protokołem kontroli;

6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak: ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak: ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] listopada 2018 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

8) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

9) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie kserokopii licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną [...] Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w R.;

10) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, to jest art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;

11) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszego stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...]

12) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Wniesiona przez skarżącego skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte wadami prawnymi, które uzasadniałyby ich uchylenie, bądź też stwierdzenie ich nieważności.

Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli legalności działalności administracji publicznej, a zatem kontroli tej działalności pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega to, czy zaskarżony akt organu odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie było obciążone wadami prawnymi uzasadniającymi uchylenie zapadłego rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności takiego aktu.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 58, z późn. zm. – dalej jako "u.t.d." bądź "ustawa"). Ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.t.d.). Jest to zatem działalność istotna z punktu widzenia jej przedmiotu oraz rozmiaru, przez co jest szczegółowo regulowana. Dlatego stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 1 u.t.d., inspektor (Transportu Drogowego) ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych zgodnie z przepisami ustawy.

Biorąc pod uwagę charakter stwierdzonych w toku postępowania naruszeń oraz treść kwestionowanych przez skarżącego decyzji wymierzających mu związaną z nimi administracyjną karę pieniężną, wymaga zwrócenia uwagi, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 2009.300.51), dalej jako "rozporządzenie nr 1071/2009".

Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego, podjęcie i wykonywanie: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Ponadto, art. 87 u.t.d. stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Według zaś art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.). Na podstawie art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

– niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że legalna definicja przewozu okazjonalnego zawarta w ustawie o transporcie drogowym koresponduje z terminem "usług okazjonalnych" zdefiniowanym Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 2009.300.88), zgodnie z którym "usługi okazjonalne" oznaczają usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika (art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia). Z legalnej definicji przewozu okazjonalnego wynika zatem, że w odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).

Uwzględniając podniesione przez skarżącego w skardze zarzuty trzeba stwierdzić, że ocena legalności nałożonej na skarżącego kary administracyjnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym sprowadzała się do przesądzenia tego, jaki charakter miał wykonywany przez niego przewóz, czy w chwili kontroli wykonywał on przewóz we własnym imieniu i na własny rachunek, czy – jak twierdził – na rzecz osoby trzeciej, a wreszcie, czy możliwe było wymierzenie skarżącemu za jeden przewóz, tylko jednej, czy też większej liczby kar administracyjnych za stwierdzone naruszenia ustawy. W tym zakresie skarżący zarzucił organowi przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i w związku z tym poczynienie błędnych ustaleń.

Tymczasem w sprawie bezsporne jest, że skarżący w dniu [...] listopada 2018 r. przewoził pojazdem marki V. o wskazanym na wstępie numerze rejestracyjnym pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w L.. W tym dniu dokonano kontroli przedmiotowego pojazdu, w wyniku której stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiada zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji oraz wykonuje przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.

W ocenie Sądu stan faktyczny w niniejszej sprawie stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji nie budzi w istocie żadnych wątpliwości. Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że skarżący w chwili kontroli wykonywał przejazd w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, to jest przewóz okazjonalny osób. Prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że skarżący w chwili kontroli naruszył przepisy prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Wykonywał bowiem odpłatny przewóz pasażerów, których przewoził na terenie L. pojazdem posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Pasażer przedmiotowy przejazd zamówił za pomocą aplikacji mobilnej "[...]", zainstalowanej na swoim telefonie komórkowym, która wskazała mu kwotę maksymalną za ten przejazd. Biorąc to pod uwagę, działalność skarżącego w zakresie zrealizowania tego przewozu nie była przypadkowa, ale był to zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności strony jako przewoźnika. Skarżący zarejestrował się na platformie "[...]" i użytkował ją przez przyjęcie zlecenia. Podczas kontroli nie zaprzeczył opisanym okolicznościom przyjętym następnie przez organy w ramach dokonanych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. W prowadzonym postępowaniu nie przedstawił też żadnych innych argumentów wyłączających jego ewentualną odpowiedzialność. Wbrew zaś twierdzeniom skarżącego, nieprowadzenie zarejestrowanej i legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 384/17 oraz powołane w nim orzecznictwo). W konsekwencji, skarżący w rzeczywistości faktycznie wykonywał zarobkowo przewóz drogowy osób, a niewadliwie zebrane w sprawie dowody jednoznacznie świadczą o wykonywaniu przez niego w istocie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób w sposób zorganizowany i ciągły, która nie została w ogóle zalegalizowana. Świadczy o tym w szczególności korzystanie przez skarżącego z aplikacji mobilnej "[...]". Zatem był to faktycznie krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W takiej sytuacji zaktualizował się podstawowy obowiązek skarżącego w postaci konieczności posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona, jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 146/19).

Ponadto jednoznacznie z poczynionych przez organ niewadliwych ustaleń faktycznych wynika, że podmiotem wykonującym skontrolowany przewóz był właśnie skarżący, który w tym zakresie działał wyłącznie we własnym imieniu i na swoją rzecz. Analizy charakteru usługi pośrednictwa poprzez mobilną platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja "[...]", dokonał także Trybunału Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., w sprawie C-434/15. Trybunał wyjaśnił, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu zastosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. W sytuacji, w której przewozem pasażerów zajmują się właściciele pojazdów niebędący zawodowymi kierowcami, podmiot świadczący tę usługę pośrednictwa tworzy jednocześnie ofertę miejskich usług przewozowych, którą udostępnia w szczególności za pomocą narzędzi informatycznych takich jak aplikacja, o której mowa w postępowaniu głównym, i której ogólne funkcjonowanie organizuje on w taki sposób, aby osoby chcące przebyć trasę miejską mogły z tej oferty skorzystać. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał podkreślił, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa – za pomocą aplikacji – przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą i że sprawuje ono pewną kontrolę w odniesieniu do jakości pojazdów i ich kierowców, a także do zachowania tych ostatnich, przy czym kontrola taka może w stosownym wypadku skutkować wykluczeniem danego kierowcy ze świadczenia usług przewozowych.

Reasumując, ustalone okoliczności faktyczne bezspornie potwierdziły, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, a zarazem wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego pojazdu określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy. W świetle przywołanej wyżej definicji przewozu okazjonalnego nie ma żadnych przesłanek, aby zakwestionować fakt, że podmiotem wykonującym kontrolowany przewóz na podstawie przyjęcia zlecenia za pośrednictwem aplikacji mobilnej "[...]" był skarżący, a w tym zakresie działał on wyłącznie we własnym imieniu. Zatem skarżący korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji [...] skarżący uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należało, że to skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego, jak również, że wykonywał te usługi we własnym imieniu i na swoją rzecz.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącego, że przewóz osób wykonywał w imieniu podmiotu trzeciego – firmy [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R.. Powyższej okoliczności nie potwierdza przedstawiona przez skarżącego kserokopia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzielona wskazanej firmie. Wydrukowana z poczty elektronicznej otrzymanej od PHU [...] z siedzibą w K. kserokopia tej licencji, nie może stanowić dowodu w sprawie. Skarżący nie przedstawił zaś innych dokumentów potwierdzających jakikolwiek związek z firmą [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R., który mogłyby wskazywać na wykonywanie przewozów w imieniu i na rzecz tego podmiotu. Podobnie bez znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego pozostaje okoliczność, że nie prowadził on zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest bowiem działaniem faktycznym, polegającym na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadającym definiowanemu transportowi drogowemu, przy czym nie musi ono stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17).

Nie był również trafny zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 92a ust. 3 u.t.d., poprzez wymierzenie skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12.000 zł za naruszenia stwierdzone w trakcie jednej kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2018 r. Podkreślić należy, że niniejsze postępowanie zakończone zostało wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. (nr [...]) odnosi się tylko do kary administracyjnej w łącznej wysokości 12.000 zł, nałożonej na skarżącego jako na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem drogowym, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 3, nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Dlatego wobec skarżącego została również wydana decyzja z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], nakładająca na niego jako na inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Chociaż stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna obu decyzji, a nałożenie kar nastąpiło w związku z różnymi naruszeniami.

Wymaga zaakcentowania, że odpowiedzialność administracyjna za popełnienie naruszeń wynikających z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny i jest przy tym niezależna od winy, czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie dopuszczenia się naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Dlatego skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów.

W opisanej sytuacji za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego oraz reguł proceduralnych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organy należycie rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy, a organ odwoławczy również odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, zaś zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zarówno prawne, jak i faktyczne. Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści właściwych przepisów. Skarżący znał zatem zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mógł w nim aktywnie uczestniczyć, składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe. Organy prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności wystąpienie opisanych w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2018 r. naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Konsekwencją zaś stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Podnieść również należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16).

Wbrew stanowisku skarżącego, organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów, w szczególności odnośnie do nieposiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy, jak również co do zasad działania aplikacji mobilnej "[...]", przez którą była zamawiana usługa przewozu. Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu. Organ odwoławczy uznając decyzję organu I instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy.

Wobec bezzasadności także pozostałych zarzutów podniesionych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić jako bezzasadną.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.