Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 84/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-02-22 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2008r na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku VAT za miesiąc październik 2004r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2008r. skarżący T. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wydaną w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku VAT .

Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na niewspółmierność wartości przedmiotu sporu i wysokości wpisu. Wskazuje, iż jego sytuacja rodzinna i majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. W uzasadnieniu swego wniosku podnosi, iż jego ciężka sytuacja materialna wynika z częściowego zajęcia wynagrodzenia przez Dział Egzekucji [...] US na poczet zaskarżonych należności oraz spłaty kredytu hipotecznego w ratach wynoszących około 1000,00 zł miesięcznie.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącego oraz jego żony w łącznej wysokości 5 800,00 zł.

Z oświadczenia skarżącego znajdującego się w aktach sprawy wynika także, iż posiada on mieszkanie o pow. 85 m2. Skarżący nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości ani oszczędności. Z oświadczenia skarżącego wynika, iż spłaca on kredyt hipoteczny w wysokości 1000,00 zł miesięcznie.

W pierwszej kolejności Sąd pragnie zaznaczyć, iż powyższa sprawa nie należy do katalogu spraw wymienionych w przepisie art. 239 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwolnionych mocą ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Rozpoznając zatem merytorycznie wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd zważył, co następuje.

W ocenie Sądu, wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie ma jakichkolwiek dochodów do pokrycia kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.

W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie uiścić należnych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu. Skarżący wraz z żoną są zatrudnieni na umowy o pracę. Mają stałe, pewne i wysokie źródło dochodów w wysokości miesięcznie 5 800,00 zł. Posiadają również majątek w postaci mieszkania o pow. 85 m2. Posiadanie majątku rzutuje na ocenę potencjalnych możliwości płatniczych skarżącego tj. jego zdolność kredytową czy możliwość zaciągania pożyczek. Skarżący podnosi, iż spłaca kredyt w wysokości około 1000,00 zł miesięcznie. Fakt spłaty zaciągniętych kredytów nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte zaś przez stronę kredyty świadczą o jej zdolnościach płatniczych, a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy ( post. NSA z 28.06.2005r. II GZ 56/05 ).

Zajęcie zaś części wynagrodzenia skarżącego przez US, przy jednoczesnej łącznej wysokości dochodów małżonków nie rzutuje w znaczny sposób na potencjalne możliwości płatnicze skarżącego.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę w szczególności powyżej przedstawione okoliczności, nie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające zwolnienie strony od konieczności uiszczenia kosztów sądowych. Tym bardziej, iż zgodnie z treścią art. 246 par. 1 pkt 2 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Strona skarżąca zaś, wnosząc skargę do sądu, winna się liczyć z tym , iż będzie zobowiązana do uiszczenia należnych wpisów i opłat sądowych. Przytoczone przez stronę we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności winny natomiast uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek utrzymania zaś koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.

Skarżący natomiast posiada znaczny miesięczny dochód i majątek, i zdając sobie sprawę z faktu, iż wnosząc skargę do sądu będzie zobligowany do uiszczenia stosownej opłaty, winien zabezpieczyć środki z posiadanego dochodu już wcześniej. Sąd bowiem pragnie zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi liczyć się, jak wskazano powyżej, z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez skarżącego jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jego skargi, zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).