Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2917/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "F." Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 566/14 w sprawie ze skargi "F." Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "F." Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w B. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 2 września 2014 r. o sygn. akt II SA/Bk 566/14, wydanym w sprawie ze skargi "F." Sp. z o.o. w W.na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 14 kwietnia 2014 r., nr .w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, oddalił skargę.

W sprawie poczyniono następujące ustalenia:

Funkcjonariusze Urzędu Celnego w Ł. przeprowadzili kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych przez F. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, dalej "spółka". Przedmiotem kontroli był automatu do gier o niskich wygranych o nazwie ., nr fabryczny H., nr poświadczenia rejestracji .. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu kontrolujący ustalili niespełnianie przez omawiany automat warunków technicznych dla automatów do gier o niskich wygranych, gdyż dopuszcza on grę za stawki wyższe i wygrane wyższe niż przewidziane ustawą o grach hazardowych. Narusza to przepis art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej "u.g.h."), w myśl którego przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Wspomniany automat do gry poddano badaniu kontrolnemu przeprowadzonemu przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B., które potwierdziło naruszenie przez automat do gry przepisu art. 129 ust. 3 u.g.h.

Wskazaną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Urzędu Celnego w Ł. z dnia 22 stycznia 2014 r. nr ., cofającą spółce rejestrację tego automatu. Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h., naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę spółki na wspomnianą decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 14 kwietnia 2014 r.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił zasadności zarzutów spółki, kwestionującej uprawnienia jednostki badającej - Wydział Laboratorium Izby Celnej w B. do wykonywania badań automatów do gier, a to z uwagi na nieadekwatną do zakresu tych badań posiadaną przez te jednostkę akredytację w zakresie badań chemicznych, analityki chemicznej chemikaliów; wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi - w tym żywności; badań właściwości fizycznych chemikaliów, wyrobów chemicznych; badań właściwości fizycznych chemikaliów, wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi - w tym żywności, wyrobów tytoniowych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wynik badania spornego automatu przeprowadzonego przez wspomniana jednostkę badającą jest miarodajny w sprawie, gdyż jednostka ta posiada upoważnienie do takich badań, wydane przez Ministra Finansów w trybie przepisu art. 23f ust. 1 u.g.h.

Spółka wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi

Administracyjnemu w B. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz spółki kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skargę kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:

1. art. 23f ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 129 ust. 3, art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. w związku z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 15 ust. 6, art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. Nr 138, poz. 935 ze zm. ) i w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9.07.2008 r ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) Nr 339/93 przez ich niezastosowanie, co doprowadziło Sąd do błędnej konstatacji, że o posiadaniu przez dany podmiot statusu jednostki badającej decyduje przedstawienie certyfikatu akredytacji udzielonego na cokolwiek, a nie certyfikatu akredytacji w zakresie łączącym się tematycznie z badaniami technicznymi automatów i urządzeń do gier,

2. art. 23b ust. 3 u.g.h. w związku z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 19) i w związku z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 72 ze zm.) oraz w związku z art. 58 § 1 k.c. i art. 7 Konstytucji RP, przez ich niezastosowanie i w konsekwencji dokonanie błędnej oceny, że Izba Celna w B. jest jednostką badającą, pomimo iż w dniu 27 listopada 2012 r. data udzielenia upoważnienia Izbie Celnej w B. przez Ministra Finansów przepisy prawa nie zezwalały Izbie Celnej w B. co do zasady na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier,

3. art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 18 ust. 1 u.g.h., przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "stawką za udział w jednej grze" nie jest wyłącznie opłata/cena za przystąpienie do jednej gry pobierana z licznika wpłat (opłata nie będąca jednostką ryzyka), lecz wszelkie wartości podlegające ryzyku w trakcie jednej gry, co prowadzi do wniosków ewidentnie sprzecznych z wykładnią gramatyczną i systemową cyt. przepisów oraz narusza zakaz dokonywania wykładni per non est,

4. art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 22 Konstytucji RP przez przyjęcie, że jednorazową wygraną jest suma szeregu jednorazowych wygranych możliwych do osiągnięcia przy rozegraniu szeregu odpłatnych gier z niewiadomym z góry wynikiem każdej z tych gier (możliwością odnotowania w każdej z gier także przegranej), co kłóci się z prawidłami języka polskiego oraz zakazem dorozumiewania ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej,

5. art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 11 i w związku z art. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego przez ich niezastosowanie, pomimo iż art. 129 ust. 3 u.g.h. a) jest przepisem technicznym stanowiącym specyfikację techniczną produktu wytwarzanego przemysłowo, tj. automatu o niskich wygranych o parametrach technicznych (immanentnych cechach produktu) zdefiniowanych właśnie art. 129 ust. 3 UGH w postaci parametru "stawki za udział w jednej grze" oraz "jednorazowej wygranej", b) jest przepisem technicznym w tym znaczeniu, że może mieć istotny wpływ na sprzedaż lub/i właściwości produktu w postaci automatu o niskich wygranych, gdyż dla zapewnienia możliwości dalszego wykorzystywania automatów o niskich wygranych jako produktów o parametrach technicznych wskazanych w art. 129 ust. 3 u.g.h. konieczna będzie ich modyfikacja (istotna zmiana właściwości tego rodzaju urządzeń) przez pozbawienie produktu zasadniczych cech w postaci limitowanej kwotowo "stawki za udział w jednej grze" i "jednorazowej wygranej" oraz zmiana statusu produktu z przejściem ponownej procedury rejestracyjnej włącznie.

Ponadto skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej, polegające na oparciu przez organ, a następnie Sąd, decyzji na opinii Izby Celnej w B. nie mającej potwierdzonych akredytacją fachowych/specjalnych wiadomości z zakresu problematyki urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, jakimi są automaty do gier (w tym o niskich wygranych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Mimo swej obszerności skarga kasacyjna sprowadza się do zakwestionowania uprawnień jednostki badającej, tj. Wydziału Laboratorium Celnego w Izbie Celnej w B. do przeprowadzania badań automatów do gier o niskich wygranych.

W pierwszej kolejności, co wymaga podkreślenia, a co jest niesporne, działając na podstawie przepisu art. 23f ust. 1 u.g.h. Minister Finansów udzielił Laboratorium Celnemu w Izbie Celnej w B. upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Tym samym w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych organ prowadzący takie postępowanie nie może zakwestionować upoważnienia tej jednostki badającej do przeprowadzania omawianych badań automatów do gry. Gdyby podzielić stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej, ukierunkowane w swej istocie na wyeliminowanie wspomnianej Izby Celnej z kręgu jednostek badających automaty, oznaczałoby to naruszenie przepisu art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu, w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Taka zaś sytuacja nie ma miejsca w okolicznościach sprawy, gdyż inna jest podstawa prawna wchodzących w grę postępowań administracyjnych w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oraz w sprawie cofnięcia uprawnień jednostce badającej (art. 23f ust. 5 u.g.h.). Ponadto postępowania w takich sprawach toczą się przed innymi organami. Gdyby Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko prezentowane w sprawie przez spółkę, czego trafnie nie uczynił, spotkałby się z zasadnym zarzutem naruszenia prawa, gdyż wykroczyłby poza granicę sprawy, w rozumieniu art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.

Natomiast ewentualne zarzuty wobec wspomnianej jednostki badającej, co do braku kwalifikacji do przeprowadzania badań automatów do gier o niskich wygranych, co najwyżej, mogą stanowić przedmiot odrębnego postępowania toczącego się przed Ministrem Finansów stosownie do przepisu art. 23f ust. 5 u.g.h.

Niezależnie od powyższego przepis art. 23f ust. 1 u.g.h., mówiący o wymogu posiadania przez jednostkę badającą akredytacji, nie różnicuje jej w zależności od charakteru specjalizacji. Zgodnie zaś z utrwaloną zasadą prawa, jeżeli ustawa nie zawiera rozróżnienia, nie jest zasadne czynienie tego (Lege non distinguente nec nostrum est distinguere).

Z powyższych względów Dyrektor Izby Celnej, jako działający na podstawie przepisów prawa (art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej), nie miał kompetencji do zdyskwalifikowania wspomnianej jednostki badającej, legitymującej się upoważnieniem do badań automatów do gier, wydanym przez właściwy organ na podstawie obowiązującego prawa.

Toteż dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy miarodajna jest opinia wspomnianej jednostki badającej, w świetle której sporny automat nie spełnia ustawowych wymogów, o których mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h.

Z powyższych względów, podzielając zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji stanowisko organu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa wskazanych w skardze kasacyjnej, bądź przepisy te nie miały w sprawie zastosowania.

W tym stanie sprawy skarga kasacyjna, jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.