Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 676/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L. W. kwotę [...]złotych ([...] zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

sygn. akt IV SA/Po [...]

U Z A S A D N I E N I E

Starosta R., decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r., nr [...], na podstawie art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2013r., poz. 885 ze zm. - dalej u.f.p.), art. 105 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 dalej kpa) oraz art. 70 i 79 ustawy – ordynacja podatkowa, umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na skutek wniosku L. W. o zwrot nadpłaty w kwocie [...]zł za wydanie karty pojazdu od samochodu marki [...] nr rejestracyjny [...] Opłata za kartę od tego pojazdu została uiszczona w dniu [...] marca 2005r. Za wydanie karty pojazdu L. W. (dalej odwołująca lub skarżąca) zapłaciła kwotę [...]zł na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 60 pkt 7 ustawy z dnia [...] sierpnia 2009 roku o finansach publicznych opłaty uiszczone za wydanie karty pojazdu są dochodami pobieranymi przez państwo i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. W oparciu o przepis art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 nie uregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia [...] czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 72 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa za nadpłatę uważa się kwotę: nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. W przypadku opłaty za kartę pojazdu jest to nienależycie zapłacona nieopodatkowana należność budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Płatność za kartę pojazdu wydaną w 2005r. upłynęła w roku 2005. Zatem od [...] grudnia 2005 roku należy liczyć 5 letni okres przedawnienia zobowiązania do zapłaty za kartę pojazdu, który upłynął [...] grudnia 2010 roku. Skoro wnioskodawczyni złożyła wniosek o zwrot nadpłaty opłaty uiszczonej z tytułu wydania karty pojazdu w dniu [...] marca 2016r. - to tym samym należy stwierdzić, że prawo do złożenia wniosku o zwrot tej nadpłaty wygasło. Skoro po upływie terminu przedawnienia zobowiązania strona nie może złożyć wniosku o nadpłatę to znaczy, że nie może być wszczęte, ani nie może się toczyć w tym zakresie postępowanie administracyjne. Wobec powyższego organ stwierdził, iż postępowanie administracyjne w zakresie zwrotu opłaty jest bezprzedmiotowe co zgodnie z treścią art. 105 § 1 kpa. skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania.

Organ I instancji podał, że wnioskodawczyni co najmniej od daty publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] stycznia 2006r. wiedziała, że przysługuje jej roszczenie o zwrot nadpłaty za wydaną kartę pojazdu. Opłata za tę kartę została pobrana na podstawie i w granicach prawa w szczególności z uwzględnieniem obowiązującego rozporządzenia. Opłata w wysokości [...] zł, za zgodą Trybunału Konstytucyjnego mogła być pobierana do [...] maja 2006r. Termin ten został wskazany przez Trybunał w w/w wyroku. W tej sytuacji Starosta, uznając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe - umorzył je na podstawie art. 105 § 1 kpa.

L. W., reprezentowana przez adwokata wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ naruszył przepisy postępowania, a to art. 107 § 1 w związku z art. 7, 105 § 1, 10 § 1 i 40 kpa, poprzez oparcie decyzji na przepisach u.f.p. i ordynacji podatkowej, które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, wydanie decyzji zanim strona mogła się wypowiedzieć w sprawie i doręczenie jej stronie zamiast pełnomocnikowi. Zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 67 u.f.p. i 79 § 1 ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że do opłaty uiszczonej przez odwołującą stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych odsyłających do ordynacji podatkowej przez co w konsekwencji nastąpiło umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu podniesiono, że przepisy prawne obowiązujące w dniu uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu nie przewidywały możliwości przedawnienia prawa żądania zwrotu nienależnie pobranej opłaty. Tym samym w niniejszej sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia [...] sierpnia 2009r. o finansach publicznych, które weszły w życie z dniem [...] stycznia 2010r., w szczególności dotyczące przedawnienia zobowiązania. Zdaniem strony przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązania zwrotu części opłaty z tytułu nadpłaty za wydanie kartu pojazdu uiszczonej przed dniem [...] stycznia 2010r. należy interpretować co najwyżej tak, że termin ten biegnie od [...] stycznia 2010 roku. Tym samym organ bezzasadnie umorzył postępowanie wobec przyjęcia, że zobowiązanie zwrotu nadpłaty uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu uległo przedawnieniu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że dnia 1 stycznia 2010r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r., która rzutuje na sprawy dotyczące zwrotu opłat za karty pojazdu. Zgodnie z art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych opłaty uiszczone za wydanie karty pojazdu są dochodami pobieranymi przez państwo i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. W oparciu o przepis art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 nie uregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 72 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa za nadpłatę uważa się kwotę: nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. W przypadku opłaty za kartę pojazdu jest to nienależycie zapłacona nieopodatkowana należność budżetu jednostki samorządu terytorialnego. W myśl art. 79§ 2 ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie to przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Istotnym jest, że instytucja przedawnienia w stosunku do opłat za karty pojazdu wprowadzona została dopiero z dniem 1 stycznia 2010r.( z dniem wejścia w życie u.f.p.). Zdaniem Kolegium konieczność stosowania nowych przepisów prowadzi do uznania, że bieg terminu przedawnienia dla wniosków o zwrot opłat za karty pojazdu rozpoczął się dopiero z dniem wejścia w życie nowej ustawy o finansach publicznych tj. z dniem 1 stycznia 2010r. Od tego też dnia należy liczyć termin przedawnienia do wniosku złożonego przez odwołującą. 5-cio letni termin przedawnienia upłynął z dniem [...] stycznia 2015r., zatem wniosek z dnia [...] marca 2016r. został złożony po upływie terminu przedawnienia. Kolegium uznało więc, że orzeczenie organu I instancji odpowiadało prawu.

Skargę na tę decyzję złożyła L. W., poprzez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 107 § 1 w związku z art. 7 kpa i przepisów prawa materialnego tj. art. 70 § 1, 79 § 2 ordynacji podatkowej w związku z art. 67 u.f.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W skardze podniesiono także fakt nie ustosunkowania się organu II instancji do wszystkich zarzutów odwołania. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z dominującym poglądem sądów administracyjnych nie można stosować przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) do czynności polegającej na dokonaniu zwrotu opłaty pobranej tytułem wydania karty pojazdu, jeśli czynność pobrania miała miejsce przed wejściem w życie ustawy do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takim przypadku stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponadto przed dniem [...] stycznia 2010 roku, w sprawach o zwrot opłaty za kartę pojazdu nie stosuje się instytucji przedawnienia. Stosowanie zasad prawa podatkowego byłoby niesłuszne skoro przepisy ordynacji podatkowej mogą znaleźć zastosowanie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku, czyli od dnia [...] stycznia 2010 roku. Przepisy obowiązujące w dacie pobrania opłaty nie obwarowywały czynności zwrotu jakimkolwiek terminem przedawnienia. W konsekwencji nie jest trafny pogląd, że postępowanie o stwierdzenie istnienia nadpłaty i obowiązek dokonania jej zwrotu jest bezprzedmiotowe, bo roszczenie wygasło na skutek przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Kolegium podniosło także, iż Starosta nie naruszył art. 10 § 1 kpa i art. 40 kpa, ponieważ pierwsze pismo pełnomocnika skarżącej wpłynęło dopiero w dniu [...] kwietnia 2016r. a więc po dniu wydania decyzji przez organ I instancji (15.04.2016r.). Skarżąca została zawiadomiona w trybie art. 10 § 1 kpa o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie z odpowiednim wyprzedzeniem tj w dniu [...] kwietnia 2016r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek częściowo z innych względów niż podniesione w skardze.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz,1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i opera się na kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola o której mowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa ( pkt 4). Z kolei po myśli art. 146 p.p.s.a. , sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności(§ 1). W sprawach tych, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa (§ 2).

Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] umarzającą postępowanie wszczęte na wniosek skarżącej o zwrot nadpłaty za kartę pojazdu.

W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008r. nr 2, poz. 21), wyrażony został pogląd, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Z argumentacji powołanej w uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wydanie karty pojazdu, tak jak i wydanie dowodu rejestracyjnego, jest nierozerwalnie związane z wydaniem decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu i nie stanowi odrębnej sprawy, a obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu. Uiszczenie opłaty za wydanie karty pojazdu ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a organ jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego nie można wyprowadzić zasady, że każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej.

Do uiszczania opłaty w toku zarejestrowania pojazdu nie miały zastosowania przepisy ustawy o opłacie skarbowej ani ustawy Ordynacja podatkowa.

Opłata ta, co do jej istoty nie miała charakteru podatkowego, gdyż jej celem było zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu, a w razie jej nieuiszczenia, sankcją był zwrot podania (wniosku) o zarejestrowanie pojazdu w trybie art. 261 § 2 K.p.a., a nie egzekwowanie obowiązku uiszczenia tej opłaty.

Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ ustosunkowuje się więc do obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a zatem podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, ale które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego.

Powyższa uchwała z mocy art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz.270) jest wiążąca dla sądów administracyjnych i skład orzekający w niniejszej sprawie, uznając aktualność zajętego przez NSA stanowiska, jest obowiązany ją respektować.

Uwzględnić tutaj trzeba, że pobranie opłaty, której częściowego zwrotu domaga się skarżąca, nastąpiło w stanie prawnym, na tle którego została wydana powyższa uchwała NSA.

W odniesieniu do tejże opłaty nie została wydana decyzja administracyjna dotycząca ustalenia jej wysokości, gdyż żaden z aktów normatywnych nie przewidywał decyzyjnej formy rozstrzygnięcia w tym zakresie. Obowiązek uiszczenia opłaty i jej wysokość wynikały wprost z przepisów prawa - art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Kartę pojazdu dla samochodu innego niż pochodzący od producenta lub importera nowych pojazdów wprowadzonych do obrotu handlowego na terytorium RP, wydawał za opłatą starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium RP.

Z kolei wysokość opłaty w sposób kategoryczny określał akt wykonawczy wydany na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 77 ust. 4 pkt 2 tej ustawy.

Odnotować należy, że aktualna treść art. 77 ust. 3 ustawy, jak i pozostałych przepisów normujących tryb rejestracji pojazdu nie uległa istotnym zmianom i obowiązuje również obecnie. Przedmiotowa opłata nie była i nie jest pobierana w drodze decyzji.

W ocenie Sądu kwestia zwrotu kwoty nadpłaconej z tytułu opłaty za kartę pojazdu powinna być rozstrzygana przy zastosowaniu przepisów obowiązujących w dacie pobierania tej opłaty, a nie w dacie rozpatrywania wniosku o zwrot takiej nadpłaty (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 marca 2012r., sygn. akt. II SA/Gl 163/12, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 marca 2012r., sygn. akt II SA/Sz 71/12, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W sprawach dotyczących zwrotu części opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. brak jest podstaw do zastosowania przepisów art. 60 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. 2013r., poz. 885 ze zm. – dalej zwanej u.f.p.).

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu zawartego w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2011 r., II SA/Po 980/11, w którym przyjęto, że zwrot nadpłaty za wydanie karty pojazdu pobranej na podstawie §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003r. podlega regulacji zawartej w art. 79 § 2 i art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji Sąd przyjmuje, że prawo do żądania zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu nie wygasło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu.

Sąd dostrzega, że w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżnie oceniana jest kwestia zaliczania opłaty za kartę pojazdu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym, stanowiących dochody pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, o których stanowi art. 60 pkt 7 u.f.p.

Część judykatury stanęła na stanowisku, że opłatę za kartę pojazdu należy zaliczyć do tej kategorii i o zwrocie należności rozstrzygać w drodze decyzji administracyjnej o stwierdzenie nadpłaty, zgodnie z zasadami działu III Ordynacji podatkowej (np.: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 lutego 2012r. sygn. akt II SA/Go 915/11, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2012r. sygn. akt I SA/Bd 46/12).

W tym nurcie przyjmowane jest także rozbieżnie stanowisko co do rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczenia.

Z jednej strony zarysował się pogląd, że roszczenie to przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W przeważającej jednak mierze uwzględniono brak przepisów przejściowych i zasadę nieretroaktywności prawa, uznając, że termin przedawnienia roszczeń rozpoczął bieg z dniem wejścia w życie ustawy o finansach publicznych, czyli z dniem 1 stycznia 2010r. (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2012r. sygn. akt III SA/Po 86/12).

Niezależnie od tego znaczna część sądów administracyjnych oceniła, że powołana ustawa o finansach publicznych nie skutkowała zmianą stanu prawnego w stosunku do przedmiotowej opłaty za wydanie karty pojazdu, czy jej zwrotu (wyroki WSA w Opolu z dnia 29 marca 2012r., sygn. akt 662/11 oraz z dnia 27 marca 2012r. sygn. akt II SA/Op 11/12, a także wskazane powyżej wyroki WSA w Gliwicach i Szczecinie), uznając, że roszczenie o zwrot opłaty nie uległo przedawnieniu.

Sądy te powołały się w tym względzie na zasadę lex retro non agit, zasadę niepogarszania sytuacji prawnej uprawnionego oraz fakt braku trybu decyzyjnego przy pobieraniu opłaty za kartę pojazdu.

Uwzględniając powyższe stanowiska, skład orzekający w niniejszej sprawie, przyjął zasadność ostatniego z wymienionych poglądów.

W ocenie Sądu brak jest bowiem podstaw do uznania, że art. 60 pkt 7 u.f.p odnosić należy do opłaty za kartę pojazdu. Opłaty pobieranej za wydanie karty pojazdu nie można zaliczyć do niepodatkowej należności o charakterze publiczno-prawnym stanowiącej dochód budżetu jednostki samorządu, o jakiej jest mowa w art. 60 pkt 7 u.f.p. Przepis art. 60 u.f.p. czytać należy bowiem łącznie z art. 61 tej ustawy, który przewiduje pobieranie dochodów wskazanych w art. 60 w trybie decyzji administracyjnych.

Tymczasem, jak to powyżej już wyjaśniono, obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu nie podlegał i nie podlega konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Stąd zarówno obowiązek uiszczenia, jak i zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu, pozostają poza zakresem normowania art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 u.f.p. wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W przepisie tym jest zatem mowa o sprawach w toku załatwianych przed wejściem w życie tej ustawy w drodze decyzji administracyjnych, a nie w drodze czynności materialno-technicznych. W konsekwencji skoro do pobierania opłaty za wydanie karty pojazdu nie mają zastosowania przepisy u.f.p. to przepisy tej ustawy nie mogą także odsyłać do odpowiedniego zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej zamieszczone w art. 72 – 80 w sprawach dotyczących zwrotu nienależnie pobranych opłat tego rodzaju.

Przyjmując nawet, że opłata pobierana na mocy, zakwestionowanego orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003r. miała cechy należności budżetowej o charakterze publiczno-prawnym to i tak brak jest możliwości zastosowania w postępowaniu mającym za przedmiot zwrot części takiej opłaty uregulowań zawartych w u.f.p. Ustawa ta weszła bowiem w życie z dniem 1 stycznia 2010r., a zatem przepisy art. 60, art. 61 i art. 67 u.f.p. odnieść należy do dochodów pobieranych na podstawie obowiązujących przepisów, a nie w oparciu nieobowiązujący już od wielu lat przepis rozporządzenia wydanego w dodatku z przekroczeniem upoważnienia ustawowego.

W kwestii oceny prawidłowości ustalenia i pobrania opłat za wydanie karty pojazdu miarodajny winien być zatem stan prawny obowiązujący w dacie pobierania tej opłaty, a nie w dacie rozpatrywania wniosku o zwrot takiej nadpłaty.

W tej kwestii kierować się bowiem należy wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą lex retro non agit, z której wynika zakaz stosowania nowo stanowionych uregulowań prawnych do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie. W szczególności dotyczy to zdarzeń, z którymi prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych przewidzianych nowymi unormowaniami.

W orzecznictwie sądowoadminstracyjnym podkreśla się, że z wynikającej z art. 2 Konstytucji zasady państwa prawnego oraz wynikającej z art. 7 Konstytucji zasady praworządności nie można wywieść prymatu zasady bezpośredniego działania nowych przepisów wobec zasady dalszego działania przepisów dotychczasowych.

Konsekwencją przyjętego przez Sąd stanowiska jest konieczność zachowania dotychczasowego trybu rozstrzygania przez organ w przedmiocie zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu w formie czynności, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a nie jak odmiennie przyjmuje się w zarysowanej linii orzeczniczej niektórych sądów administracyjnych - w drodze decyzji opartej o przepis art. 61 ustawy o finansach publicznych.

Co do podniesionych zarzutów odnośnie naruszenia art. 10 § 1 w związku z art. 40 § 1 kpa należy podkreślić, że w dniu wydania decyzji organu I instancji skarżąca nie była reprezentowana przez pełnomocnika, decyzja została prawidłowo doręczona i odwołanie zostało złożone w zakreślonym przepisami terminie. Nawet gdyby takie uchybienie, polegające na doręczeniu decyzji stronie zamiast pełnomocnikowi miało miejsce - nie miało to wpływu na postępowanie i skuteczność odwołania.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 i 205 §2 tej ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę rozważania Sądu przedstawione wyżej, w szczególności brak przedawnienia roszczenia skarżącej o wydadzą rozstrzygnięcie w odpowiedniej formie należycie je uzasadniając.