Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1258/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2, art. 30 c ust. 3 pkt 1 i 30 i pkt 2, art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

1 U Z A S A D N I E N I E

L. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca) złożyła [...] listopada 2013 r. wniosek pt. "[...]" o dofinansowanie projektu w odpowiedzi na ogłoszony przez Ośrodek Rozwoju Edukacji (dalej: ORE lub IP2) konkurs zamknięty numer [...], w typie projektów "Opracowanie i pilotażowe wdrożenie innowacyjnych programów, materiałów dydaktycznych, metod kształcenia dotyczących m.in. kształcenia w zakresie nauk matematycznych, przyrodniczych i technicznych oraz przedsiębiorczości".

Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. Ośrodek Rozwoju Edukacji poinformował ww. wnioskodawcę, iż przedmiotowy wniosek nie spełnił kryteriów dostępu weryfikowanych na etapie oceny merytorycznej i został rozpatrzony negatywnie przez Komisję Oceny Projektów. Jednocześnie wnioskowi przyznano średnią sumę punktów 66,5 (gdzie Oceniający 1 – 65 pkt, Oceniający 2 – 68 pkt). Ponadto skarżąca otrzymała Karty oceny merytorycznej wniosku dwóch oceniających. W "Uzasadnieniu oceny spełnienia kryteriów horyzontalnych i dostępu" Oceniający 1 stwierdził, że "Wniosek nie spełnia kryterium dostępu, ponieważ obudowa dydaktyczna innowacyjnego programu nie jest możliwa do wdrożenia przez inne szkoły zainteresowane realizacją opracowanego programu wraz z obudową dydaktyczną. Obudowa dydaktyczna jest bardzo kosztowna, skomplikowana i wymaga wydatkowania środków finansowych przez szkoły zainteresowane programem i zaangażowania 2 nauczycieli do prowadzenia zajęć z wykorzystaniem W., co na pewno nie będzie możliwe w większości szkół", a Oceniający 2 stwierdził, że "Projektodawca zaplanował zakup między innymi kosztowny zakup pomocy dydaktycznych, zestawów komputerowych i zajęcia terenowe. Są jednak dość kosztowne i przekraczałyby możliwości nie jednej szkoły podstawowej związane ze środkami na pomoce dydaktyczne czy wyjazdy. Trudność w realizacji programu mogłyby też sprawić W.m.in. ze względu na potrzeby sprzętowe, wyszkolenie nauczycieli i brak informacji, czy taka forma będzie realizowana przez Lidera dla innych szkół po okresie realizacji projektu".

Skarżąca 26 lutego 2014 r. złożyła protest, w którym zakwestionowane zostały wyniki oceny merytorycznej. Skarżąca nie zgodziła się z oceną Komisji Oceny Projektów w zakresie braku spełnienia przez oceniany wniosek kryterium dostępu oznaczonego literą b w części A KOM (Obudowa dydaktyczna programu nauczania) oraz oceną dla pkt 3.1 i 3.4, 3.2, 3.3, 3.5, 3.6 i 3.7 i IV w części B KOM (Wydatki projektu).

ORE odrzucił protest skarżącej, o czym poinformował pismem z [...] marca 2014 r. Odnosząc się do zarzutów protestu wskazano m.in., iż w treści wniosku nie ma precyzyjnej/jednoznacznej/ pełnej informacji dla oceniających, że inne szkoły będą mogły skorzystać z obudowy dydaktycznej bez barier m.in. technicznych i finansowych po zakończeniu realizacji projektu. Wskazano również, iż z treści wniosku nie wynika co będzie po zakończeniu realizacji projektu, kiedy nie będą już wypłacane pensje dla osób obsługujących /nadzorujących platformę na której wnioskodawca będzie zamieszczał sukcesywnie materiały oraz po wygaśnięciu abonamentu na korzystanie z serwera dedykowanego na potrzeby Internetowej P.

Skarżąca [...] kwietnia 2014 r. odwołała się od ww. rozstrzygnięcia do Ministra Edukacji Narodowej - Departament Funduszy Strukturalnych (dalej: MEN). W odwołaniu skarżąca zakwestionowała wynik przeprowadzonej przez IP2 oceny merytorycznej dla złożonego wniosku w odniesieniu do kryterium dostępu oznaczonego literą b (część A) i kryterium merytorycznego w pkt 3.3 Zadania oraz w punkcie IV Wydatki projektu (część B).

MEN pismem z [...] maja 2014 r. poinformowało skarżącą o negatywnym rozpatrzeniu odwołania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia MEN odnosząc się do zarzutu oznaczonego lit. b w części A KOM (dot. kryterium dostępu) podtrzymało dotychczasową ocenę. Zdaniem MEN, zaprezentowane we wniosku treści nie pozwalają na pozytywną ocenę spełnienia tego kryterium. Wskazano tutaj, iż wbrew twierdzeniom skarżącej opłata 62 zł na miesiąc dla szkół zainteresowanych projektem W. za internetowe seminarium nie wskazuje na bezkosztowy dostęp. Pojęcie bezkosztowności oznacza bowiem, że nie są ponoszone żadne koszty za usługę/zadanie. Dlatego też wytworzone w ramach konkursu produkty winny być m.in. pozbawione barier finansowych rozumianych jako stworzenie sytuacji /warunków dla kolejnych użytkowników w ten sposób, by mieć możliwość ich używania/wdrażania do praktyki bez ponoszenia dodatkowych kosztów, w tym za prawa autorskie i dodatkowe oprogramowanie oraz przy użyciu standardowego sprzętu komputerowego.

Wskazano również, iż plan działania jest planistycznym dokumentem, który został zatwierdzony przez Komitet Monitorujący dla PO KL i przyjęty do realizacji. Zawarte w nim treści opisujące m.in. kryteria dostępu dla projektów wybranych w ramach konkursu zamkniętego nr l/POKL/3.3.4/2013 nie mogą zostać rozszerzone w dokumentacji konkursowej. Stwierdzono, że dla wymienionego konkursu IOK w regulaminie konkursowym przyjęła analogiczne treści w zakresie brzmienia kryteriów dostępu oraz trybu (tj. etapu oceny) ich weryfikacji. Z uwagi na to, iż kryteria dostępu są weryfikowane na podstawie zawartych w treści wniosku informacji, a poziom ich spełnienia oceniany jest metodą "0-1" to, zawarte we wniosku deklaracje odnośnie zastosowania sposobów określających wypełnienie danego kryterium dostępu uznać należy za spełnienie tego kryterium.

W opinii MEN mając na uwadze treść wniosku słusznie osoby oceniające wniosek stwierdziły, iż nie spełniono kryterium dostępu dotyczącego możliwości wdrożenia obudowy dydaktycznej programu nauczania dla placówek chętnych do skorzystania z programu poza projektem.

W dalszej kolejności MEN odniosło się do zarzutów dotyczących spełnienia przez projekt kryterium merytorycznego pkt 3.3a w części B KOM i przychyliło się do argumentów skarżącej w zakresie dwóch ocenionych w tej części przez oceniającego nr II kwestii. MEN uznało zarzucaną tutaj niespójność treściową pomiędzy zapisami w uzasadnieniu oceny tego kryterium. Wskazano tutaj, iż oceniający w treści opinii nie odniósł się do harmonogramu zadań, a te kwestę należało także ocenić dla tego pytania. Tak więc przyznane przez oceniającego 0 punktów za spełnienie tego pytania, w opinii MEN było zbyt surowe.

MEN stwierdził, że pozostałe zapisy dotyczące wypełnienia zakresu tego kryterium zostały poprawnie wykonane. Argument skarżącej uzasadniający wykorzystanie opracowanego programu z wykorzystaniem efektu spirali nie eliminuje faktu ponoszenia, przez przyszłych użytkowników, kosztów związanych z jego wdrażaniem po zakończeniu realizacji projektu. O tym elemencie w ocenie wspomina drugi oceniający i z tym zapisem zgadza się IP i IP2 w rozstrzygnięciach.

MEN w stosunku do poczynionych przez Oceniającego 1 uwag uzasadniających przyznanie kryterialnej oceny za spełnienie ocenianego kryterium IP przyjęło argumentację skarżącej, gdzie uzasadniono, że zaplanowane w projekcie rozwiązania nie stanowią zbyt nowatorskich pomysłów organizacyjno-metodycznych dla dzieci młodszych. Oceniający 1 i IOK na etapie złożenia protestu przeoczyli informacje wskazujące na pozytywne doświadczenia w tym zakresie.

MEN pozostałych zarzutów nie uznała za zasadne. Stwierdziła, że polemika skarżącej w zakresie przyznania połowy maksymalnie przewidzianych dla tego pytania punktacji (3.3b KOM) w odniesieniu do sytuacji, niezaistnienia opisanego we wniosku stanu zastanego i maksymalnej punktacji przyznanej przez oceniającego 2 nie stanowi argumentu na korzyść skarżącej.

MEN podkreśliła, że oceniający mają autonomię w dokonywaniu oceny zawartych we wniosku treści. Przypisane przez nich poziomy spełnienia danych kryteriów merytorycznych w dużej mierze zależą od ich doświadczenia w zakresie ocenianego obszaru. Nie bez znaczenia jest także ich krytycyzm, który nierzadko przejawia się w surowości serwowanych ocen, czy wręcz w ich pobłażliwości punktowej.

MEN uznała, że obaj oceniający dokonali dość poprawnych zapisów w KOM dla pkt 3.3. MEN podtrzymało pojedyncze kwestie u obu oceniających, które w odniesieniu do jednego oceniającego mają wpływ na przyznaną w pkt 3.3a KOM punktację (z zapisów wynika, iż punktacja powinna być ustalona na wyższym poziomie, co zauważyły dwie instytucje rozstrzygające procedurę odwoławczą). U pierwszego oceniającego IP podtrzymała tylko pojedynczy wątek dokonanej oceny, który nie rzutuje na wynik rozpatrzenia pkt. 3.3 KOM.

MEN odnosząc się do zarzutów dotyczących wypełniania przez projekt ogólnych kryteriów merytorycznych, które oceniane były w części B, pkt IV KOM, poinformowała, że przychyla się do stanowiska IOK przedstawionego w piśmie stanowiącym odpowiedź na protest. Uznaje poprawność przeprowadzonej przez ekspertów oceny merytorycznej dla przedmiotowego wniosku. Zdaniem MEN, IOK we właściwy sposób odniosła się do zarzutów skarżącej i trafnie przedstawiła swoje stanowisko, w oparciu o zapisy ze stosownych dokumentów.

MEN na końcu podkreśliło, że jeżeli z treści wniosku nie wynika precyzyjny i kompletny treściowo zapis odnośnie spełnienia ocenianego kryterium, to od doświadczenia oceniającego zależy wskazanie poziomu wypełnienia danego kryterium. Owe kryterialne przypisywanie wnioskowi danego poziomu spełnienia, ocenianego w KOM, pytania/kryterium za pomocą wskazania wartości punktowej należy do nadanych ekspertowi kompetencji.

W opinii MEN w procesie oceny merytorycznej przedmiotowego wniosku (pkt IV KOM) dla Oceniającego 1 nie zaistniały przesłanki, o wadze wskazującej na dokonanie jej w sposób nieprawidłowy i informujący o potrzebie jej ponowienia. Natomiast w odniesieniu do Oceniającego 2 MEN nie ma takich przekonań. Tutaj ocena w pkt IV KOM dla pytania oznaczonego lit. e została przeprowadzona dla niewłaściwego kryterium, a odmienny wynik mógł wpłynąć na ogólną ocenę tego punktu.

Podsumowując MEN uznała, iż procedura weryfikacji wniosku o dofinansowanie projektu w zakresie oceny merytorycznej części A KOM dla kryterium dostępu oznaczonego literą oraz procedura odwoławcza na etapie protestu, zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Wobec tego oceniony projekt nie spełnił jednego z ocenianych na etapie oceny merytorycznej kryterium tym samym odwołanie zostało rozpatrzone negatywnie.

Na powyższą informację o rozstrzygnięciu odwołania skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – złożyła 22 maja 2014 r. skargę do tutejszego Sądu i wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego merytorycznego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu ze złożonego w przedmiotowym konkursie wniosku Stowarzyszenia Nauczycieli Edukacji Początkowej o dofinansowanie projektu "Razem i osobno" na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. prawa materialnego, tj. pkt 4.2.1 dokumentacji konkursowej konkursu zamkniętego nr [...] poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż wniosek nie spełnia kryterium dostępu oznaczonego lit. b w części A KOM, podczas gdy przedmiotowy wniosek spełnia określone powyżej kryteria dostępu i w konsekwencji negatywne rozpatrzenie wniosku;

2. przepisów postępowania, tj. art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. poprzez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu i w konsekwencji przyjęcie, iż wniosek skarżącej nie spełnia kryterium dostępu oznaczonego lit. b w części A KOM, podczas gdy w przypadku innych wnioskodawców, których wnioski były zredagowane podobnie do wniosku skarżącej przyjęto, iż wnioski te spełniły powyższe kryterium dostępu i zostały zarekomendowane do dofinansowania;

3. przepisów postępowania, tj. art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. polegające na niedokonaniu rzetelnej i bezstronnej oceny projektów poprzez błędną ocenę projektu przez ekspertów i nieuzasadnione przyjęcie, iż wniosek w pkt. 3.3 i punkcie IV KOM nie uzyskał wymaganego minimum 60 % punktów.

W uzasadnieniu skargi rozwijając zarzut nr 1, skarżąca powołała się na zapisy dokumentacji konkursowej, wskazując, że wprowadza ona trzy szczegółowe kryteria dostępu w tym pod lit. b w brzmieniu – "obudowa dydaktyczna programu nauczania, o której mowa w kryterium dostępu nr 5, ocenianym na etapie oceny formalnej, będzie możliwa do wdrożenia również dla placówek, które chciałyby skorzystać z nowotworzonego programu nauczania wraz z jego obudową poza projektem". Ponadto rozszerzając wyjaśnienia odnośnie tego kryterium wyjaśniono, iż: "Produkty projektów dofinansowanych, w ramach przedmiotowego konkursu mają być ogólnodostępne i pozbawione barier (m.in. technicznych i finansowych) dla ich wdrażania przez inne szkoły, które chciałyby z nich korzystać."

Skarżąca stwierdziła, że w dokumentacji konkursowej przedstawiono również dodatkowe wyjaśnienia ale ich bardzo kazuistyczne sformułowanie budzi sprzeciw. Wskazano bowiem, iż kolejni użytkownicy powinni mieć możliwość korzystania/wdrażania programów nauczania bez ponoszenia dodatkowych kosztów i przy użyciu standardowego sprzętu komputerowego. Wymaganie, by materiały dydaktyczne stworzone za środki publiczne winny być ogólnodostępne jest jak najbardziej uzasadnione. Zastosowanie jednak kryterium, w którym konieczność ponoszenia jakichkolwiek kosztów związanych z prawami autorskimi czy dodatkowym oprogramowaniem automatycznie powoduje dyskwalifikację wniosku, jest w przekonaniu skarżącej zbyt kazuistyczne.

W opinii skarżącej prawidłowy model oceny wniosku powinien sprowadzić się do zbadania, czy standardowa szkoła lub inna placówka dydaktyczna może skorzystać z dofinansowanego programu nauczania. Zdaniem skarżącej w przypadku standardowej szkoły są możliwości finansowe, kadrowe i organizacyjne pozwalające na wdrożenie przedmiotowego programu, bowiem aplikacja C. dostępna jest równocześnie dla dowolnej liczby użytkowników, a koszt abonamentu aplikacji wynosi aktualnie 62 zł za miesiąc na całą szkołę (który może być w najbliższym czasie obniżony). Skarżąca wskazała na symulację z której wynika, że koszt korzystania z programu na jednego ucznia wynosi około 0,50 zł za miesiąc. Przy czym podkreśliła, że inne projekty dofinansowane w ramach niniejszego Konkursu, zakładają dużo większe wydatki na wdrożenie projektu w przeliczeniu na jednego ucznia. Zatem koszty korzystania z programu nie stanowią istotnej kwoty w skali budżetu całej szkoły, a poza tym jest cena za licencję na oprogramowanie jest jedynym kosztem skorzystania z programu nauczania poza projektem.

Skarżąca podkreśliła także, że C. nie jest programem dedykowanym dla tego konkretnego projektu i może być wykorzystany w innych programach edukacyjnych realizowanych przez szkołę.

Skarżąca zwróciła uwagę, że skorzystanie z gotowego programu C. będzie bardziej efektywne finansowo niż stworzenie przez beneficjenta od podstaw nowego oprogramowania pozwalającego na obustronną komunikację w czasie rzeczywistym i tym samym obsługę W. prowadzonych przez nauczycieli. O ile samo stworzenie programu w toku realizacji jest możliwe, to jego późniejsze utrzymanie, po okresie wdrażania projektu wiąże się z dużymi kosztami obsługi serwerów i infrastruktury informatycznej. Dodała, że poza opisanym modelem korzystania z W. na żywo możliwe jest także skorzystanie z W. nagranych podczas pilotażowego wdrożenia projektu. Cały program nauczania wraz z obudową dydaktyczną dostępny będzie na stronach internetowych. Skorzystanie z tych materiałów jest możliwe na standardowym sprzęcie komputerowym. Wobec tego produkty projektu są ogólnodostępne i pozbawione technicznych i finansowych barier.

W rozszerzeniu zarzutów dotyczących nr 2 skargi, skarżąca stoi na stoi na stanowisku, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. poprzez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu i w konsekwencji przyjęcie, iż wniosek skarżącej nie spełnia kryterium dostępu oznaczonego lit. b w części A KOM, podczas gdy w przypadku innych wnioskodawców, których wnioski były zredagowane podobnie do wniosku skarżącej przyjęto, iż wnioski te spełniły powyższe kryterium dostępu i zostały zarekomendowane do dofinansowania. Skarżąca powołała się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2010 r., II GSK 309/10, a także na przepisy art. 20 i 32 Konstytucji RP.

Zdaniem skarżącej w tym konkursie doszło do naruszenia zasady równości wobec prawa i zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów. Doświadczenie skarżącego oraz lektura innych wniosków złożonych w ramach konkursu nr [...] pokazuje, że każda próba implementacji innowacyjnego programu nauczania będzie wiązała się z kosztami, które musi ponieść szkoła zainteresowana jego wdrożeniem poza projektem. Konkretne koszty podyktowane są daleko idącymi innowacjami przewidzianymi w ramach wniosków beneficjentów. Skarżąca pisała w odwołaniu, iż wdrożenie innowacyjnego programu nauczania wykorzystującego Technologie Informacyjno-Komunikacyje zawsze będzie wiązało się z kosztami.

Na potwierdzenie powyższego skarżąca przywołała wniosek Stowarzyszenia Nauczycieli Edukacji Początkowej (SNEP) "Razem i osobno", który zdaniem Oceniających wpisał się w kryterium dostępu o nr 4.2.1 pkt 2 przedmiotowego konkursu. Skarżąca dokonała także analizy swego wniosku z wnioskiem SNEP i porównując wyliczenie kosztów jakie musi ponieść szkoła zainteresowana wdrożeniem programu nauczania poza projektem w przypadku projektu "[...]' oraz projektu "Razem i osobno", koszty wdrożenia programu nauczania poza projektem przedstawiają się ten sposób, że w przypadku "Razem i osobno" – koszt ten wynosi w przeliczeniu na jednego ucznia za jeden miesiąc 15,00 zł, a w przypadku wniosku skarżącej 0,50 zł.

Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie zdaniem skarżącej ewidentnie doszło do naruszenie zasady równości wobec prawa i zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów.

W przypadku rozszerzenia zarzutów nr 3 skargi, skarżąca nie zgodziła się z przedstawionym przez MEN stanowiskiem i uważa, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. polegającego na naruszeniu obowiązku rzetelnej i bezstronnej oceny projektów poprzez błędną ocenę projektu przez ekspertów i nieuzasadnione przyjęcie, iż wniosek w pkt 3.3 i pkt IV nie uzyskał wymaganego minimum 60 % punktów.

Skarżąca odniosła się także do stwierdzenia, że "(...) w zasadzie obaj oceniający dokonali dość poprawnych zapisów w KOM", wskazując, iż to poddaje pod wątpliwość ich doświadczenie oraz autonomię w dokonywaniu oceny zawartych we wniosku treści. Taki zwrot utwierdza jedynie w przekonaniu, że przedsięwzięta tak w odwołaniu, jak i w niniejszej skardze argumentacja jest zasadna.

W odpowiedzi na skargę MEN podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie jest zasadna.

Zgodnie art. 30c ust. 3 pkt 1 i 30i pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r., Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej: "u.z.p.p.r."), sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą lub bez przekazania w wypadku wyczerpania alokacji na realizację działania. Wprowadzając w art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 37, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony wątpliwości budzi kwestia, jaka jest dopuszczalna sądowa ocena procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych rozstrzygających powyższe sprawy wskazuje, że przy interpretacji przepisów u.z.p.p.r., przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że prawo, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.p.p.r., ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego (dokumentacja konkursową). Ocena Sądu sprowadza się więc do zbadania zgodności postępowania IP z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz dokumentacją konkursową (Zasady dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki tzw. Regulamin konkursu).

Przedstawiając motywy podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia przede wszystkim wskazać należy, iż według zaskarżonego rozstrzygnięcia projekt skarżącej nie spełnił kryterium oznaczonego literą b w części A Karty Oceny Merytorycznej badanego na etapie oceny formalnej tj. kryterium polegającego na wykazaniu, iż obudowa dydaktyczna programu nauczania, o której mowa w kryterium dostępu nr 5, będzie możliwa do wdrożenia również dla placówek, które chciałyby skorzystać z nowotworzonego programu nauczania wraz z obudową poza projektem. Zdaniem organu we wniosku zabrakło informacji o spełnieniu tego kryterium bowiem nie wyjaśniono, czy inne szkoły będę mogły skorzystać z obudowy dydaktycznej bez barier technicznych i finansowych. Nadto w ocenie instytucji oceniających wniosek, skarżąca spółka w złożonym proteście, a następnie w odwołaniu potwierdziła brak podstaw do uznania tego kryterium poprzez stwierdzenie, iż nie można wykluczyć ewentualnych kosztów za korzystanie z obudowy w przyszłości przez zainteresowaną szkołę (protest), a następnie poprzez stwierdzenie, iż szkoła taka będzie musiała pokryć wydatek rzędu 62 zł na miesiąc za klasę do 25 uczniów (odwołanie). Zdaniem skarżącej natomiast sam fakt ustalenia wskazanej opłaty nie oznacza jeszcze, iż dochodzi tu do ograniczenia dostępu dla osób spoza projektu. Według skarżącej w istocie regulacje zawarte w dokumentacji konkursowej określone zostały zbyt kazuistycznie i nie można traktować, ich treści dosłownie. Zdaniem skarżącej w kwestionowanym kryterium dostępu nie chodzi więc o to aby brak było jakichkolwiek kosztów dla zainteresowanej szkoły ale o to by wysokość tych kosztów mogła być poniesiona przez przeciętną szkołę.

W ocenie Sądu we wskazanym wyżej sporze, odnoszącym się de facto do interpretacji regulacji konkursowych, rację należy przyznać organom oceniających złożony wniosek.

W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że zgodnie z zasadami przeprowadzania konkursu Ośrodek Rozwoju Edukacji, działając jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia, ogłasza konkurs zamknięty dla wszystkich potencjalnych uczestników na stronach internetowych ORE, gdzie określone zostają warunki, które należy spełnić, by zakwalifikować się do ww. konkursu. W ramach dokumentacji konkursowej opisywane są wszelkie niezbędne kryteria, jakie będą brane pod uwagę (zarówno formalne, jak i merytoryczne) w trakcie oceny wniosku. Każdy z beneficjentów ubiegających się o dofinansowanie projektu zobowiązany jest do stosowania zawartych w dokumentacji konkursowej regulacji. W dalszej kolejności, po przygotowaniu wniosku o dofinansowanie, wniosek taki składany jest do właściwej instytucji w przepisanym w konkursie terminie. Tam poddawany jest ocenie formalnej. Po pozytywnym przejściu oceny formalnej, wniosek trafia do oceny merytorycznej w ramach Komisji Oceny Projektów (KOP). Ocena merytoryczna wniosku przeprowadzona jest w oparciu o kryteria dostępu (w przypadku, jeśli IOK założyła w dokumentacji konkursowej ocenę kryteriów dostępu na etapie oceny merytorycznej), kryterium horyzontalne, ogólne kryteria merytoryczne oraz kryteria strategiczne (pkt 6 Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL).

Szczegółowe kryteria dostępu weryfikowane na etapie oceny merytorycznej są obowiązkowe dla wszystkich wnioskodawców i podlegają weryfikacji podczas oceny merytorycznej wniosku. Wnioski o dofinansowanie nie spełniające kryteriów dostępu, podlegają odrzuceniu, a Wnioskodawca informowany jest pisemnie o szczegółowych powodach odrzucenia wniosku (pkt 4.2.1 dokumentacji konkursowej).

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności sporne wskazać jeszcze należy na definicje pojęć zastosowanych w treści obowiązujących w przedmiotowym konkursie regulacji. W pkt 4.2.1 ppkt 2. ustalono, iż obudowa dydaktyczna programu nauczania, o której mowa w kryterium dostępu nr 5 ocenianym na etapie oceny formalnej, możliwa będzie do wdrożenia również dla placówek, które chciałyby skorzystać z nowotworzonego programu nauczania wraz z jego obudową poza projektem, przy czym produkty projektów dofinansowanych w ramach przedmiotu konkursu mają być ogólnodostępne i pozbawione barier (m.in. technicznych i finansowych) dla wdrażania przez inne szkoły, które chciałyby z nich skorzystać.

Podkreślić tutaj należy, iż w dokumentacji konkursowej zdefiniowano co należy rozumieć przez pojęcie "pozbawienie barier (m.in. technicznych i finansowych)". Jak wynika z przypisu nr 9 - k. 21 dokumentacji konkursowej konkursu zamkniętego nr [...], pojęcie to oznacza, że powstające produkty mają być ogólnodostępne (nieograniczony dostęp poprzez sieć www) a kolejni użytkownicy powinni mieć możliwość ich używania/wdrażania bez ponoszenia dodatkowych kosztów (ani za prawa autorskie ani za dodatkowe oprogramowanie) i przy użyciu standardowego sprzętu komputerowego.

Kierując się treścią wskazanych wyżej regulacji konkursowych według Sądu nie można uznać zasadności twierdzeń strony skarżącej jakoby zasady oceny kryterium dostępu nakazywały zdefiniować przedmiotową bezkosztowość jako możliwość poniesienia kosztów, które są w zasięgu finansowym podmiotu zainteresowanego. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej wskazane wyżej zasady właśnie ze względu na swoją szczegółowość nie pozwalają na dokonywanie interpretacji rozszerzającej przyjętej tu reguły. Skoro ustalenia konkursowe w omawianym zakresie określone zostały w sposób dokładnie sprecyzowany to nie można czynić zarzutu, iż ocenę wniosku bezpodstawnie oparto na tych ustaleniach. Zasady spełnienia kryterium dostępu oznaczonego lit. b w części A Karty Oceny Merytorycznej w sposób jasny i czytelny określają, jakie warunki muszą zostać spełnione przez beneficjenta, by uznać kryterium dostępu za spełnione. Brak realizacji ustalonych kryteriów zgodnie ze wskazanymi wyżej regulacjami skutkuje odrzuceniem wniosku (pkt 4.2.1 dokumentacji konkursowej).

W ocenie Sądu postępowanie Instytucji oceniających wniosek było więc w omawianym zakresie uzasadnione a co za tym bezpodstawny jest zarzut skargi odnoszący się do naruszenia pkt 4.2.1 dokumentacji konkursowej.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. tj. naruszeniu zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu, wskazać należy, iż także w tym zakresie brak podstaw do uznania stanowiska skarżącej spółki. Skarżąca wskazywała tutaj (wnosząc przy tym o dowód z wniosku innego beneficjenta), iż w sprawach podobnych Instytucje oceniające wniosek podejmowały inne rozstrzygnięci uznając w innych sprawach, że spełniono wskazywane wyżej kryterium dostępu. Przywołać należy tu stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego – które Sąd w składzie badającym sprawę w pełni podziela – wskazujące, że to czy zasada równego dostępu została zachowana w odniesieniu do poszczególnych wniosków jest przedmiotem oceny sądu administracyjnego w konkretnej sprawie (vide wyrok NSA z 4 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1411/12). Okoliczność, czy w przypadku innych niż wnoszący skargę podmiotów te zasadę zachowano bądź naruszono nie ma wpływu na ocenę zasadności skargi. Wobec tego wyjaśnienie sprawy nie wymagało prowadzenia dowodu z dokumentacji dotyczącej innego wniosku. Poza tym ewentualny błąd popełniony przez eksperta w ocenie jednego, analogicznego projektu, przez wadliwe odczytanie jasnych postanowień dokumentacji konkursowej i nie wykrycie określonej wady wniosku, skutkujący rekomendowaniem wniosku do dofinansowania nie może powodować, iż tym samym przy ocenie kolejnych, podobnych projektów błąd tego rodzaju należy tolerować (por. wyroki NSA z 9 sierpnia 2011 r., II GSK 1500/11, z 31 sierpnia 2010r., II GSK 900/10 oraz WSA w Warszawie z 30 czerwca 2010r., V SA/Wa 1192/10 – wyroki dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzut skargi w tym zakresie nie mógł zostać więc uwzględniony przez Sądu.

Niespełnienie już tylko powyższego kryterium powoduje, że projekt nie mógł zostać oceniony pozytywnie bowiem zgodnie z treścią zapisu pkt 4.2.1 Dokumentacji Konkursowej zatytułowanego "Szczegółowe kryteria dostępu weryfikowane na etapie oceny merytorycznej", projekty które nie spełniają kryteriów dostępu, są odrzucane. W związku z tym Sąd nawet ewentualne uznanie pozostałych zarzutów sprawy dotyczących naruszenia art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. poprzez niedokonanie rzetelnej i bezstronnej analizy oceny projektu przez ekspertów wyznaczonych w sprawie, nie wpływało na wynik sprawy.

Reasumując zatem, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę podjęta przez organ ocena była prawidłowa i opierała się na prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych. Ponieważ oceniany projekt nie spełnił jednego z ocenianych na etapie oceny merytorycznej kryterium, wniosek rozpatrzony został negatywnie a złożone w trybie odwoławczym pisma należało uznać za niezasadne.

Nie znajdując, z powyższych powodów, podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ją w oparciu o art. 30 c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r.