Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 131/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Uchylono decyzję I instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 lutego 2022 r., nr SKO.40.3779.2021.śr w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyna – Koźla z dnia 4 listopada 2021 r., nr DRA.520.251.2021.ŚP w zakresie jej pkt I ppkt 1 odmawiającego stronie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r., 2) uchyla decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyna – Koźla z dnia 4 listopada 2021 r., nr DRA.520.251.2021.ŚP w zakresie jej pkt I ppkt 1 odmawiającego stronie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r., 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz A. N. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem, z dnia 25 stycznia 2021 r. A. N., reprezentowana przez adwokata M. Ż., zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką – Ł. N., która jest rozwiedziona.

Do wniosku dołączyła m.in.: 1) oświadczenie własne z dnia 21 stycznia 2021 r., że prosi o zamianę prawa do zasiłku dla opiekuna na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz, że z chwilą uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z prawa do zasiłku dla opiekuna; 2) orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 5 sierpnia 2010 r., nr [...] o zaliczeniu Ł. N. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że niepełnosprawność istnieje od czerwca 2010r., ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 14 lipca 2010 r., a orzeczenie wydano na stałe; 3) orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 24 października 2019 r., nr akt [...] o uznaniu Ł. N. za trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, którym TK orzekł o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazał na prawo strony do wyboru świadczenia korzystniejszego z punku widzenia strony, określonej w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Pomocy Alimentacyjnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie - Koźlu, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyn - Koźle decyzją z dnia 17 lutego 2021 r., nr DRA.520.144.202l.ŚP odmówił przyznania A. N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę Ł. N.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji zacytował treść art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podał, że w przypadku A. N. nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Strona nie zgodziła się z treścią powyższej decyzji i wniosła w ustawowym terminie, odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, w wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 12 kwietnia 2021 r., nr SK0.40.1043.2021.śr uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie złożonego przez stronę oświadczenia z dnia 21 stycznia 2021 r. dotyczącego rezygnacji z prawa do zasiłku dla opiekuna w sytuacji przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, które nie zostało ocenione przez organ I instancji. Ponadto Kolegium wskazało na konieczność uwzględnienia, zgodnie z art. 138 § 2a K.p.a., dokonanej wykładni stosowania przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz potrzebę ustalenia czy w sprawie zostały spełnione pozostałe przesłanki uprawniające do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W toku ponownie prowadzonego postępowania, organ I instancji pismem z dnia 27 kwietnia 2021 r. wezwał stronę do złożenia oświadczenia czy wnosi ona o uchylenie decyzji w sprawie zasiłku dla opiekuna w związku z ubieganiem się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie organ I instancji poinformował stronę, że w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych brak jest podstaw prawnych do przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi A. N. pismem z dnia 13 maja 2021 r. poinformowała, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w oświadczeniu, w którym rezygnuje z należnego jej zasiłku dla opiekuna z momentem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jednocześnie podając, że spełnia wszystkie pozostałe przesłanki otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z dnia 17 maja 2021 r., organ I instancji odmówił A. N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę Ł. N. Decyzja została zaskarżona przez stronę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, w wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 30 sierpnia 2021 r., nr SK0.40.1867.2021 ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zespól orzekający stwierdził, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zgodnie z zasadami zawartymi w art. 7, 8 i 9 K.p.a., bowiem nie wyjaśnił, czy strona spełnia pozostałe przesłanki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, oraz nie poinformował jej, że wyłączną przeszkodą do jego przyznania pozostaje jedynie pobieranie zasiłku dla opiekuna. Organ I instancji poza swoją oceną pozostawił oświadczenia strony z dnia 21 stycznia 2021 r. i z dnia 13 maja 2021 r., co ma istotny wpływ na prawo strony do świadczenia pielęgnacyjnego. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji pismem z dnia 3 września 2021 r. wezwał stronę do złożenia oświadczenia, w związku ze zbiegiem uprawnień do świadczeń: zasiłku dla opiekuna i świadczenia pielęgnacyjnego.

A. N. w dniu 20 września 2021 r. złożyła oświadczenie, że rezygnuje z przyznanego jej zasiłku dla opiekuna decyzją nr DRA.4130.36.2014.ZDO z dnia 24 czerwca 2014 r. od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ I instancji decyzją z dnia 7 października 2021 r. DRA.542.5.2021.ZDO, zgodnie z art. 155 K.p.a. orzekł o uchyleniu w całości decyzji nr DRA.4130.36.2014.ZDO z dnia 24 czerwca 2014 r. wraz z decyzją zmieniającą nr DRA.542.9.2018.ZDO z dnia 24 listopada 2018 r. przyznającą A. N. począwszy od 15 maja 2014 r. bezterminowo zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad Ł. N. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony dnia 14 października 2021 r.

Następnie decyzją z dnia 4 listopada 2021 r. organ orzekł o:

1. odmowie przyznania A. N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego w związku z opieką nad matką Ł. N. w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r.

2. przyznaniu A. N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego w związku z opieką nad matką Ł. N. w kwocie 1.971,00 zł miesięcznie w okresie od 1 września 2021 r. bezterminowo.

Organ I instancji podał, że świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane od dnia 1 września 2021 r., ponieważ do dnia 31 sierpnia 2021 r. strona otrzymywała zasiłek dla opiekuna, do którego prawo zostało uchylone decyzją z 7 października 2021 r.

A. N. wniosła od decyzji kolejne odwołanie, w którym zarzuciła:

- błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez odwołującą zasiłku dla opiekuna stanowi negatywną przesłankę do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

- niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych i przez to nieuwzględnienie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń.

SKO w Opolu decyzją z dnia 23 lutego 2022 r. nr SK0.40.3779.2021.śr, utrzymało w mocy akt I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że podstawę prawną orzekania w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), dalej zwana ustawą.

Zgodnie z art. 17 ust.1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl zaś art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub; 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje - w myśl art. 17 ust.5 ustawy, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno- wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) uchylony;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W myśl art. 27 ust. 5 ustawy, w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

1) świadczenia rodzicielskiego lub

2) świadczenia pielęgnacyjnego lub

3) specjalnego zasiłku opiekuńczego lub

4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub

5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów

- przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 ustawy).

Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony (art. 24 ust. 4).

Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w 2021 r. wynosi 1.971,00 zł [Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2020 r. w sprawie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2021 (M.P. z 2020 r., poz. 1031)], a w roku 2022 r. wysokość świadczenia wynosi 2.119,00 zł [Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 października 2021 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2022 (M.P. z 2021 r., poz. 1021)]. Kwota świadczenia pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji od 1 stycznia (art. 17 ust. 3a ustawy).

Z analizy akt sprawy wynika, iż wnioskiem, który wpłynął do organu I instancji dnia 25 stycznia 2021 r., A. N., reprezentowana przez adwokata M. Ż. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie - Koźlu o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – Ł. N., która legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 5 sierpnia 2010 r., nr [...] o zaliczeniu jej do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że niepełnosprawność istnieje od czerwca 2010 r., ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 14 lipca 2020 r., a orzeczenie wydano na stałe.

Z treści złożonego przez stronę wraz z wnioskiem oświadczenia wynika, że A. N. wnosi o zmianę prawa do zasiłki dla opiekuna, na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżoną obecnie decyzją z dnia 4 listopada 2021 r., organ I instancji odmówił przyznania A. N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego w związku z opieką nad matką Ł. N. w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. i przyznał A. N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego w związku z opieką nad matką Ł. N. w kwocie 1.971,00 zł miesięcznie w okresie od 1 września 2021 r. bezterminowo.

Istota sporu sprowadza się do kwestii odmowy przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r., tj. za okres, w którym strona była uprawniona i pobierała zasiłek dla opiekuna. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczym składając dnia 25 stycznia 2021 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła oświadczenie, w którym podała, iż z chwilą uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z prawa do zasiłku dla opiekuna. W oświadczeniu z dnia 13 maja 2021 r. strona podała, iż nie zrezygnuje z należnego jej świadczenia do momentu uzyskania potwierdzenia, że spełnia wszystkie pozostałe przesłanki otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. W kolejnym prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu strona złożyła oświadczenie dnia 20 września, iż rezygnuje z przyznanego jej prawa do zasiłku dla opiekuna ww. decyzja z dnia 24 czerwca 2014 r. Spowodowało to wszczęcie postępowania przez organ I instancji w sprawie uchylenia decyzji o prawie do zasiłku dla opiekuna i w konsekwencji decyzją z dnia 7 października 2021 r., na podstawie art. 155 K.p.a., organ I instancji uchylił decyzję z dnia 24 czerwca 2014 r. w całości.

Odnosząc się do argumentów odwołania dotyczących prawa strony do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r., SKO podniosło, że w świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego sprawy oraz treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy są one bezzasadne.

Przepis art. 24 ust. 2 ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, co oznacza, iż co do zasady wniosek strony złożony w dniu 25 stycznia 2021 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinien skutkować przyznaniem świadczenia począwszy od miesiąca złożenia wniosku, tj. od stycznia 2021 r.

Jednak na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne istniała negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, spowodowana ustalonym stronie prawem do zasiłku dla opiekuna.

Treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy potwierdza, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z jego wyborem, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawie. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny.

Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym strona posiadała już prawo do zasiłku dla opiekuna, określone wcześniejszą decyzją, funkcjonującą w tym okresie w obrocie prawnym. Dopiero uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna pozwoliło na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wybranego w miejsce zasiłku dla opiekuna.

Ograniczenie ustawowe do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy należy stosować w pierwszeństwie przed warunkami określonymi w art. 24 ust. 2 ustawy. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy stosuje się, gdy wnioskodawca spełnia materialnoprawne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tymczasem w przypadku strony w miesiącu złożenia wniosku występowała negatywna przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy. Skoro w świetle art. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b stawy w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do warunkowej deklaracji, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa, poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji (uchylenie). Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest więc determinowany wyłącznie datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia.

W świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b i art. 27 ust. 5 ustawy, stronie nie może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne za okres, na który miała już przyznane wcześniejszą decyzją ostateczną prawo do zasiłku dla opiekuna. Spełnienia przesłanek materialnoprawnych, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, ustała się począwszy od miesiąca, w którym nie będzie istniała przeszkoda materialnoprawna do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy.

Ponieważ w sprawie mamy do czynienia z uchyleniem decyzji z dnia 24 marca 2014 r., a więc z eliminacją przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy, dopiero od dnia 31 sierpnia 2021 r., a nie od miesiąca złożenia wniosku, dlatego też prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogło zostać przyznane stronie od dnia 1 września 2021 r., a więc od najwcześniejszego możliwego terminu. Wobec bowiem posiadania przez stronę prawa do zasiłku dla opiekuna do dnia 31 sierpnia 2021 r., nie była strona do tego momentu uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 lutego 2022 r., nr SK0.40.3779.2021.śr uchylającą w całości decyzję organu I instancji i orzekającą co do istoty sprawy w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, którą zaskarżam w części w jakiej nie przyznano wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej  zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna,

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

Wskazując na te naruszenia pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 lutego 2022 r., nr SK0.40.3779.2021.śr, w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie A. N. świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 stycznia 2021 r ewentualnie przekazanie sprawy organowi 1 instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Ponadto na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że nie wystąpiła przesłanka umożliwiające przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną od dnia 1 stycznia 2021 r., gdyż w okresie wcześniejszym wnioskodawca miała ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna.

W sprawie, nie sposób zgodzić się z zapatrywaniami organu II instancji co do ustalenia okresu za jaki skarżącej przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż skarżąca we wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wniosła o uchylnie decyzji przyznającej prawo do zasiłku w sytuacji przyznania wnioskowanego świadczenia. Tym samym skarżąca dokonała wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 i ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to nie może zostać pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z dyspozycją zawartą w treści art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W sprawie organ odwoławczy nie uwzględnił przy tym okoliczność, iż nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, mimo iż skarżąca mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Wybór świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia korzystniejszego był przez wnioskodawcę wyrażony już w dniu złożenia wniosku do organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę SKO w Opolu wniosło o jej oddalenie.

Kolegium podniosło, że nie kwestionuje faktu, iż składając w dniu 25 stycznia 2021 r. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego strona skarżąca oświadczyła, że na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje z prawa do zasiłku dla opiekuna. Dopiero jednak dnia 20 września 2021 r. złożyła oświadczenie, że rezygnuje z przyznanego prawa do zasiłku dla opiekuna. Na tej podstawie organ I instancji uchylił własną decyzję ostateczną z dnia 24 czerwca 2014 r., przyznającą prawo do zasiłku dla opiekuna.

Rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym SKO poruszało się w określonych uwarunkowaniach faktycznych wynikających z faktu, że z dniem 1 września 2021 r. została uchylona decyzja w sprawie zasiłku dla opiekuna, która to decyzja stanowiła przeszkodę do przyznania przez organ odwoławczy świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. Skoro decyzja przyznająca zasiłek dla opiekuna została uchylona z dniem 1 września 2021 r. dlatego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogło zostać przyznane dopiero od dnia 1 września 2021 r., czyli od momentu, kiedy decyzja przyznająca prawo do zasiłku dla opiekuna została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Kolegium wskazało, że nie kwestionuje prawa wyboru przez skarżącą świadczenia korzystniejszego, jednakże wybór ten musi być jednoznaczny, nie warunkowy jak to miało miejsce w dacie składania wniosku dnia 25 stycznia 2021 r. a warunkiem koniecznym do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest usunięcie w sposób zgodny z prawem przeszkody z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy, podkreślając, że przepis art. 24 ust. 2 ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, co oznacza, iż co do zasady wniosek strony złożony w dniu 25 stycznia 2021 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinien skutkować przyznaniem świadczenia począwszy od miesiąca złożenia wniosku, tj. od 1 stycznia 2021 r. Jednak na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne istniała negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, spowodowana ustalonym stronie prawem do zasiłku dla opiekuna. Treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy potwierdza, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z jego wyborem, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawie. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym strona posiadała już prawo do zasiłku dla opiekuna, określone wcześniejszą decyzją, funkcjonującą w tym okresie w obrocie prawnym. Dopiero uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna pozwoliło na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wybranego w miejsce zasiłku dla opiekuna.

Ograniczenie ustawowe do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy należy stosować w pierwszeństwie przed warunkami określonymi w art. 24 ust. 2 ustawy. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy stosuje się, gdy wnioskodawca spełnia materialnoprawne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tymczasem w przypadku Strony skarżącej w miesiącu złożenia wniosku występowała negatywna przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy. Skoro w świetle art. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b stawy w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do warunkowej deklaracji, jak to miało miejsce w oświadczeniu z dnia 21 stycznia 2021 r., ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa, poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji (uchylenie). Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest więc determinowany wyłącznie datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia.

W świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b i art. 27 ust. 5 ustawy, skarżącej nie może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne za okres, na który miała już przyznane wcześniejszą decyzją ostateczną prawo do zasiłku dla opiekuna. Spełnienie przesłanek materialnoprawnych, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, ustala się począwszy od miesiąca, w którym nie będzie istniała przeszkoda materialnoprawna do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest oczywiście uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej w skrócie: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c P.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), nadal zwanej ustawą.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei po myśli art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

W przepisie art. 17 ust. 5 ustawy określono natomiast przesłanki wykluczające możliwość uzyskania powyższego świadczenia, w tym w pkt 1 lit. b, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Mimo treści cytowanego wyżej przepisu w przypadku skarżącej spełniony został warunek art. 17 ust. 1b ustawy, gdyż stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 należy go wykładać w ten sposób, iż w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Stąd, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej określenia początkowej daty, od jakiej przysługuje skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Sądu, rację ma skarżąca twierdząc, że wnioskowane świadczenie powinno być przyznane począwszy od stycznia 2021 r., czyli od miesiąca, w którym złożyła ona wniosek. Wraz z wnioskiem z dnia 21 stycznia 2021 r. skarżąca złożyła oświadczenie, iż rezygnuje z zasiłku dla opiekuna i wybiera korzystniejsze dla niej świadczenie pielęgnacyjne, stosownie do art. 27 ust. 5 ustawy. Strona użyła sformułowania, że "z dniem przyznania mi prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuję z prawa do zasiłku dla opiekuna". Powołała też podstawę prawną z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Takie oświadczenie było wystarczające do uruchomienia przez organ I instancji szczególnego trybu z art. 155 K.p.a., uchylenia decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna i wydania decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Wprawdzie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna jednak powyższy przepis nie może być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną.

Celem powołanych regulacji jest uniemożliwienie osobom uprawnionym równoczesnego pobierania tych świadczeń, co nie wyklucza jednak możliwości przyznania innego świadczenia (zmiany) w przypadku spełniania warunkujących go przesłanek. Oznacza to prawo wyboru przez osobę wnioskującą świadczenia korzystniejszego, co uzależnione jest od wcześniejszej rezygnacji z dotychczas pobieranego.

W niniejszej sprawie prawu temu skarżąca dała wyraz już w momencie składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, przez złożenie wyraźnego oświadczenia, że rezygnuje z pobierania dotychczasowego zasiłku dla opiekuna na rzecz korzystniejszego dla niej świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności oświadczyła, że "na podstawie art. 27 ust. 5 oświadczeniach rodzinnych z dniem przyznania mi prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuję z prawa do zasiłku dla opiekuna". Nie było zatem podstaw do zobowiązywania strony przez organ I instancji, akceptowanego przez organ II instancji, aby skarżąca ponawiała oświadczenie. Było ono od początku jasne i stanowcze. Strona oczekiwała na decyzję uchylającą dotychczasowe świadczenie i wnioskowała w to miejsce o nowe. Od organu zależało kiedy podejmie decyzję ale strona nie może tracić świadczenia tylko dlatego, że organ I instancji orzekał po 10 miesiącach od wpływu wniosku (o świadczeniu pielęgnacyjnym) a w 9 miesiącu od wpływu (o uchyleniu zasiłku dla opiekuna).

W ocenie Sądu, z powyższego oświadczenia jednoznacznie wynikał zamiar zachowania przez stronę ciągłości pobierania świadczenia i uniknięcia sytuacji, w której nie doszłoby do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Oświadczenie skarżącej, oparte o art. 27 ust. 5 ustawy, wskazuje na świadomość strony co do konieczności zaprzestania pobierania dotychczasowego zasiłku.

W przekonaniu Sądu, skoro skarżąca dokonała już w dniu 21 stycznia 2021 r. wyboru świadczenia, to z uwagi na treść art. 24 ust. 2 ustawy nie mogła zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął kompletny wniosek i to tylko dlatego, że organy przedłużały postępowanie administracyjne ponad ustawowe terminy.

W świetle dokonanego przez skarżącą wyboru świadczenia pobranie zasiłku nie powinno stanowić przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od tego terminu. Uznać należy, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy, z pominięciem treści przepisu art. 27 ust. 5 ustawy, przyjmując, że zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna uzasadnia przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia dopiero od momentu, kiedy zaprzestała pobierać zasiłek a więc w rozważanym przypadku od dnia 1 września 2021 r.

Na tle wykładni omawianych przepisów w orzecznictwie przyjmuje się, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy należy wykładać w ten sposób, iż wyklucza on możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie wyłącza wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Akcentuje się, że aby zagwarantować stronie wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane.

Kierując się zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a., organ powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy strona spełnia pozostałe przesłanki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie poinformować ją, że wyłączną przeszkodą do jego przyznania pozostaje jedynie pobieranie zasiłku dla opiekuna. Jeżeli przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego.

Wręcz przeciwnie, powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać, stosując rozwiązania proceduralne gwarantujące stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 ustawy prawo wyboru świadczenia.

Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją jednego świadczenia przed zbadaniem czy spełnia warunki do otrzymania innego świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza bowiem stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego.

Dlatego dopuszcza się jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 200/19; wyrok NSA z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt I OSK 2199/19; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 712/18, powołane orzeczenia dostępne są w CBOIS na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy istotne znaczenie ma fakt, że skarżąca składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w jego treści sformułowała również oświadczenie, z którego jednoznacznie wynika, iż w przypadku przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zrezygnuje z zasiłku dla opiekuna. Pomimo tego oświadczenia i spełnienia pozostałych przesłanek przyznania wnioskowanego świadczenia zarówno organ pierwszej instancji jak i SKO w Opolu wydając decyzję w zaskarżonej części, pominęły regułę z art. 27 ust. 5 ustawy.

Kwestia wyboru świadczenia, a tym samym i rezygnacji z zasiłku, stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W okolicznościach faktycznych niniejszego sporu decyzja z dnia 7 października 2021 r. uchylająca decyzję tego organu z dnia 24 marca 2014 r. pozostaje w granicach sprawy. Decyzja ta usunęła negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 stycznia 2021 r. Powoływane przez organy orzeczenia NSA o sygn. akt I OSK 1983/20 i I OSK 2010/20 nie mają wprost odniesienia do niniejszej sprawy, gdyż o ile w razie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej przyznane prawo do emerytury decyzja o przyznaniu nowego świadczenia zależy nie od organu I instancji rozpatrującego sprawę, lecz od organu rentowego (np. ZUS), o tyle w sprawie o uchylenie zasiłku dla opiekuna i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego orzeka ten sam organ. Od organu I instancji zależało zatem kiedy usunie przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci uchylenia prawa do zasiłku dla opiekuna.

Organ pierwszej instancji nie uwzględnił jednak okoliczności, że skarżąca, składając w dniu 21 stycznia 2021 r. oświadczenie o warunkowej rezygnacji z zasiłku dla opiekuna, w istocie złożyła wniosek o uchylenie lub wygaszenie przyznającej go decyzji co najmniej z tym dniem, tak aby usunąć przeszkodę faktyczną postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego już od stycznia 2021 r.

Dlatego Sąd uchylił decyzję organu pierwszej instancji a także zaskarżoną decyzję SKO w Opolu w części, w której odmawiają przyznania wnioskowanego świadczenia za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych zważań.