Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1296/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski,, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17stycznia 2006 r. sprawy ze skargi O. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie podpadanie nieruchomości ziemskiej pod działanie dekretu o reformie rolnej. oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania O. S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004r. o odmowie stwierdzenia, że dwór w C. wraz z otaczającym go parkiem, o powierzchni 15 ha nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej – zwanego dalej: dekret PKWN (Dz.U. z 1945r., nr 3, poz. 13 ze zm.).

Organ rozpatrując sprawę - przy uwzględnieniu oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2003r., sygn. akt IV SA 2826/01 - wskazał, iż na cele reformy rolnej przeznaczone były nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Jak wynika z zapisów w księgach wieczystych i protokołu z opisu majątku ziemskiego, sporządzonego w chwili przejęcia w dniach [...], [...], [...] września 1944r., majątek C. ("Dobra Ziemskie C," oraz "Dobra Z.") posiadał powierzchnię 447,62 ha, w tym 356,40 ha użytków rolnych, zatem niewątpliwie podlegał przejęciu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu PKWN.

Kwestionowane przez stronę przejęcie na cele reformy rolnej zespołu dworsko – parkowego o powierzchni 15 ha – zdaniem organu - jest bezzasadne, bowiem w świetle zebranego materiału dowodowego zespół ten podpadał pod działanie dekretu PKWN. Majątek C. zlokalizowany był po obydwu stronach szosy L., w tym również budynki, które wykorzystywano do gospodarki rolnej. Na wymienionym we wniosku obszarze oprócz dworu i garażu usytuowane były: stajnia, w której hodowano konie robocze, spichlerz piętrowy, gdzie składowano zboże, obora, w której hodowano krowy i buhaje.

Z protokołu z opisu majątku (powołanego wyżej) wynika, że do przejętego majątku należał również inwentarz żywy, stanowiący własność właściciela majątku (5 koni roboczych, 1 źrebak, 1 buhaj, 21 krów, 5 jałówek, 2 cielęta), jak i dzierżawcy R. K. (1 buhaj, 9 krów, 2 maciory, 1 knur i 2 owce). Z kolei z protokołu sporządzonego w dniu [...] czerwca 1950r. z oględzin resztówki majątku C. i odręcznego jej szkicu wynika, iż na obszarze tym znajdowały się następujące obiekty:

a) po lewej stronie szosy L. : budynek mieszkalny, garaż, spichlerz, dwie obory,

b) po prawej stronie szosy L. : budynki mieszkalne służby folwarcznej i parcelantów oraz budynki gospodarcze.

Również z załącznika nr [...] do protokołu z [...] października 1945r. wynika, że w resztówce majątku istniały 24 budynki, w tym dom murowany. Fakt istnienia tych budynków w objętych obecnie ochroną konserwatorską granicach resztówki, potwierdził również O. S.

Dalej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podał, iż pojęcie nieruchomości związanej z gospodarstwem rolnym zostało zdefiniowane w dekrecie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 stycznia 1936r. o podatku od nieruchomości (Dz.U. nr 3, poz. 14). Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt c tego dekretu za związane z gospodarstwem rolnym uważa się budynki mieszkalne, zamieszkane przez właścicieli lub dzierżawców gospodarstw rolnych, ogrodniczych lub leśnych ich rodzin i domowników oraz osoby zatrudnione w gospodarstwie, a zatem wg art. 1 ust. 1 lit. I lit. B pkt 2 i 3 dekretu mogły być uznane za odrębną nieruchomość wówczas, gdy były użytkowane przez właściciela lub dzierżawcę gospodarstwa rolnego, lecz były przedmiotem odrębnej umowy najmu lub umowy dzierżawy samych budynków. W przypadku gdy budynki wraz z zajmowanym placem były wydzierżawione wraz z gospodarstwem rolnym, należałoby je uznać za związane z tym gospodarstwem.

Z przedłożonych umów dzierżawy zawartych z R. K. przez O. S. wynika, iż O. S. wydzierżawił R. K. na okres od 1 kwietnia 1939r. do dnia 1 kwietnia 1944r. za czynsz część dóbr C. Z umowy tej nie wynika, aby spod dzierżawy wyłączono areał 15 ha wraz z usytuowanymi na nim budynkami. Usytuowanie budynków wchodzących w skład majątku po dwóch stronach szosy nie świadczy o braku łączności funkcjonalnej pomiędzy nimi a gospodarstwem rolnym, a jedynie o fizycznym rozdzieleniu. W konsekwencji organ uznał, iż zespół dworsko – parkowy był funkcjonalnie powiązany z całym majątkiem ziemskim i jako taki – łącznie z tym majątkiem – podlegał przejęciu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu PKWN.

O. S. w skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005r. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN oraz przepisów postępowania, tj. art. 77 i art. 80 K.p.a., które miało wpływ na treść decyzji. Stwierdził, iż poczynione przez organ administracji ustalenia nie odpowiadają obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania oceny na jego podstawie.

Zdaniem skarżącego z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ nie poczynił prawidłowych ustaleń co do tego, czy dworek wraz z parkiem stanowiły część nieruchomości ziemskiej, służącą wykorzystaniu majątku na cele gospodarki rolnej, a był do tego zobowiązany wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 8 sierpnia 2003r. Skarżący stoi na stanowisku, iż nieruchomość będąca zabytkowym parkiem, w którym usytuowany był dworek mieszkalny żadnego charakteru rolnego nie ma i nie może być uznana za nieruchomość ziemską, służącą jakimkolwiek celom rolniczym. Natomiast organ z uporem przyjmuje jako pewnik, że dwór i park były wykorzystywane do prowadzenia majątku ziemskiego, bez odniesienia się do realiów stanu tego majątku. Cały folwark był wydzierżawiony, a on pozostawił sobie jedynie we władaniu dworek i park oraz obiekty jemu wyłącznie służące. Wszelkie decyzje odnośnie gospodarowania koncentrowały się poza tym terenem, bowiem pochodziły od dzierżawcy, mieszkającego gdzie indziej. Przytoczone okoliczności oznaczają – w ocenie skarżącego – brak jakichkolwiek podstaw do przypisania dworowi więzi funkcjonalnej, która miałaby przesądzić o tym, że sporna część nieruchomości pełniła jakąkolwiek rolę przy wykorzystaniu majątku ziemskiego na cele rolnicze.

Ustalenia organu pozostają w sprzeczności z faktami i zebranym materiałem, są oderwane od realiów stanu majątku. Potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy nie znajduje fakt, że w stajni usytuowanej na skraju spornego terenu, a więc w zasadzie już poza parkiem "hodowane były konie robocze". Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu budynki gospodarcze majątku były gdzie indziej. Dlatego organ winien ustalić rodzaj i przeznaczenie budynków gospodarczych, które znajdowały się przy parku, a tego nie uczynił. Nie czyni rozróżnienia pomiędzy budynkami znajdującymi się przy parku, a budynkami gospodarczymi, które znajdowały się gdzie indziej, tzn. nie na spornym terenie i należały do folwarku, czyli były związane z funkcjonowaniem gospodarstwa o cechach produkcji roślinnej i zwierzęcej (a zatem stodoły, obory, stajnie czy chlewy). Czym innym jest chów, a czym innym hodowla. W tym majątku nie było hodowli i nie ma na to żadnego materiału dowodowego. Czym innym jest chów zwierząt w gospodarstwie (na mięso, mleko), czym innym jest utrzymywanie zwierząt pociągowych, służących jako siła w gospodarstwie, a także czym innym jest utrzymywanie przez właściciela majątku ziemskiego koni pod siodło i do zaprzęgów. Stajnia, którą wymienienia w decyzji organ, była zawsze stajnią służącą na potrzeby własne skarżącego (a utrzymywane w nich konie nie służyły do prac roboczych w majątku), nigdy w nich nie hodowano koni roboczych. Uzasadnienie decyzji w tym zakresie wskazuje na to, że ocena dokumentów nie została dokonana prawidłowo.

Jeżeli stajnia i spiżarnia, usytuowane – jak pisze organ – na wymienionym we wniosku obszarze miałyby mieć związek z prowadzeniem gospodarstwa, to decyzja winna czynić odróżnienie terenu, który jest jedynie parkiem z usytuowanym na nim dworem oraz terenu, na którym znajdują się te obiekty i przesądzić zgodnie z realiami o terenie parku. Tego organ nie uczynił.

W efekcie uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest pokrętne i nie na temat. Nie ma w nim mowy o parku z dworem, o rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych, które nie dopuszcza do podziału parków, a więc tego co stanowi w tym wypadku nie służącą gospodarce rolnej enklawę między szosą L., rzeka C., a drogą do wsi D., czyli zespół dworsko-parkowy. Park jest wpisany do rejestru zabytków, podlega ochronie konserwatorskiej. Dla oceny czynionej przez organ obojętna była monografia parku pt. "Ewidencja parku C.", która stanowi istotny dla sprawy dowód. Jest to ekspertyza wyłączająca pomysły by twierdzić, że nieruchomość ta służyła celom gospodarczym, związanym z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - związanym zarzutami i wnioskami skargi, uznał bezzasadność skargi, jako że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005r. nie narusza prawa.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, zaskarżona decyzja została wydana - w rezultacie ponownego rozpatrzenia sprawy - po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2003r., sygn. akt IV SA 2826/01, którym uchylono decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2001r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001r. uznającą, że nieruchomość ziemska "Dobra Ziemskie C.." oraz "Dobra Z.", o łącznej powierzchni 447,62 ha, w tym zespół dworsko-parkowy jako jeden ze składników majątku O. S., podpadają pod działanie art. 2 ust. 2 lit. e dekretu PKWN. Oznacza to, iż organ rozpoznający sprawę po wyroku uchylającym ww decyzje, jak również Sąd rozpoznający sprawę - stosownie do art. 153 P.p.s.a. – są związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tymże orzeczeniu Sądu.

W powołanym wyroku Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., bowiem organy nie poczyniły prawidłowych ustaleń co do tego, czy wskazane przez skarżącego pałac i park stanowiły część nieruchomości ziemskiej służącą wykorzystaniu tego majątku na cele gospodarki rolnej. Dokonane przez organ ustalenia w tej mierze sprowadziły się do ogólników przyjmujących jako pewnik, że pałac i park były wykorzystywany na cele prowadzenia majątku ziemskiego, bez odniesienia się do stanu rzeczywistego w tym majątku. W tym zakresie organ w ogóle nie przeprowadził właściwego postępowania dowodowego i nie wezwał skarżącego do złożenia stosownych dowodów, które skarżący przedłożył w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W ocenie Sądu – w składzie orzekającym w niniejszej sprawie - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą zastosował się do oceny prawnej i ww wskazań Sądu co do dalszego postępowania, które miały na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie narusza przepisu prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN oraz zasad ogólnych postępowania, jak i zasad postępowania dowodowego. Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej, unormowanej w art. 7 K.p.a., której realizacji służy m.in. przepis art. 77 § 1 K.p.a., wynika iż obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie było dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym dokonanie analizy wszystkich dowodów, mającej znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ponadto - stosownie do art. 80 K.p.a. (czyli z zasady swobodnej oceny dowodów) – do organu należy ocenienie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd uznał, iż owym elementarnym zasadom postępowania administracyjnego czyni zadość zaskarżona decyzja.

Postępowanie administracyjne wszczęto na wniosek skarżącego, w którym domagał się on stwierdzenia – w drodze decyzji – że nieruchomość stanowiąca zespół dworsko – parkowy o pow. 15 ha, położona w miejscowości C., a stanowiąca resztówkę majątku ziemskiego, nie rozparcelowaną na cele reformy rolnej, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, na cele reformy rolnej przeznaczone były m. in. nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Ustawodawca poprzez określenie nieruchomości przymiotnikiem "ziemskie" miał na względzie te obiekty mienia nieruchomego, które mają charakter rolniczy (uchwała TK z 19 września 1990r., sygn. W 3/89, publ. OTK 1990/1/26).

Z analizy przepisów dekretu PKWN, w szczególności art. 1 ust. 2 oraz art. 6, wynika, iż na cele reformy rolnej były przeznaczone nieruchomości ziemskie wraz z budynkami i całym inwentarzem żywym i martwym oraz znajdującymi się na tych nieruchomościach przedsiębiorstwami przemysłu rolnego. Przejęcie nieruchomości ziemskiej, na której stały zespoły dworsko-parkowe było zgodne z celami reformy rolnej określonymi w art. 1 dekretu PKWN, zwłaszcza gdy zespoły te miały charakter rolniczy, albowiem pozostawały w funkcjonalnej łączności z całym majątkiem ziemskim. Przedstawione stanowisko znajduje również odzwierciedlenie w utrwalonym orzecznictwie sądowym, np. wyroku NSA z dnia 6 września 1999r., sygn. akt IV SA 1146/97, publ. Lex 48631; a także uchwale TK z 19 września 1990r., sygn. akt W 3/89, publ. OTK 1990/1/26.

Powierzchnia majątku ziemskiego C. wynosiła 447,62 ha, czyli znacznie przekraczała powyższą maksymalną normę, co oznacza że majątek ów niewątpliwie podlegał przejęciu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu PKWN. Natomiast okolicznością stanowiącą istotę sprawy, a zarazem sporną było rozstrzygnięcie, czy zespół dworsko – parkowy również podlegał przejęciu na cele reformy rolnej, z racji funkcjonalnego powiązania z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej, mającej charakter rolniczy.

Zdaniem Sądu organ – na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy - słusznie uznał, iż zespół dworsko-parkowy, jako część składowa nieruchomości ziemskiej C., pozostawał w funkcjonalnej łączności z całym majątkiem ziemskim liczącym ponad 447 ha i z tego względu podlegał działaniu przepisów dekretu PKWN. Organ podejmując takie rozstrzygnięcie oparł się w szczególności na dowodach z dokumentów w postaci:

- protokołu z opisu majątku ziemskiego sporządzonego w chwili przejęcia, w dniach [...] września 1944r. (k. [...] akt adm.),

- protokołu z oględzin resztówki majątku ziemskiego sporządzonego w dniu [...] czerwca 1950r. i odręcznego jej szkicu (k. [...] akt adm.),

- załącznika nr [...] do protokołu z dnia [...] października 1945r., stanowiącego wykaz budynków w resztówce (k. [...]),

- umowy dzierżawy z dnia [...] sierpnia 1943r., stanowiącej przedłużenie umowy zawartej w dniu [...] grudnia 1937r. pomiędzy O. S. a R. K., z której wynika iż skarżący wydzierżawił R. K. na okres od 1 kwietnia 1938r. do 1 kwietnia 1944r. (przedłużonej jeszcze do 31 marca 1949r.) część dóbr C. i dobra Z.

Powyższe dokumenty, którym organ dał wiarę i na podstawie których dokonał ustaleń faktycznych, niewątpliwie dowodzą, iż sporny zespół dworsko – parkowy pozostawał w funkcjonalnej łączności z całym majątkiem ziemskim.

Majątek ziemski C. składał się z "Dóbr Ziemskich C.." (potocznie folwark C.) i "Dóbr Ziemskich Z" (potocznie folwark Z). Z protokołu opisu majątku ziemskiego wynika, iż na obszarze folwarku C. znajdował się park i m. in. dom mieszkalny murowany z cegły z werandą murowaną, dom mieszkalny dla służby, obora, chlewy, studnia żurawiowa, dom mieszkalny dzierżawcy, stelmasznia i kuźnia, garaż, wozownia, drewutnia, spichlerz, sieczkarnia, cieplarnia, młyn turbinowy. Z kolei stan zabudowań Z to stodoła drewniana, dom mieszkalny dla służby, pompa korbowa. Folwark C. zatrudniał 31 rodzin służby folwarcznej, która obsługiwała jednocześnie i folwark Z., nieposiadający inwentarza żywego, ani martwego.

Z powyższego wynika, iż sporny zespół pałacowo – parkowy znajdował się na obszarze folwarku C., stanowiącego zaplecze służby folwarcznej, jak i gospodarcze dla całego majątku C. Jak również, że stanowił nierozerwalną całość z pozostałą częścią majątku. Innymi słowy nie był wyraźnie wyodrębnioną częścią nieruchomości ziemskiej zarówno pod względem fizycznym, jak i prawnym. Cały majątek, tzn. bez wyraźnego wyodrębnienia zespołu dworsko – parkowego, tylko z podziałem na folwark C. i Z., był również wpisany do ksiąg wieczystych. Nadto więź między poszczególnymi nieruchomościami majątku ziemskiego nie sprowadzała się tylko do właściwości poszczególnych nieruchomości, ich usytuowania względem siebie, ale również niemożliwości funkcjonowania zespołu dworsko – parkowego bez produkcji w gospodarstwie rolnym. Sam skarżący – w piśmie z dnia 22 października 2003r. (k. [...] akt. adm.), jak również do protokołu rozprawy administracyjnej (k. [...]) przyznał, iż dwór zaopatrywany był w tzw. naturalia (mąkę, ryby, mięso, mleko, sery) przez dzierżawcę majątku i dzierżawcę młyna oraz że budynki gospodarcze na potrzeby majątku były zlokalizowane częściowo po prawej stronie szosy L.

Twierdzenie skarżącego, że cały folwark był wydzierżawiony, a w jego władaniu pozostawał tylko dworek wraz z parkiem oraz obiekty jemu wyłącznie służące, nie znajduje oparcia w materiale sprawy. Z umowy dzierżawy, na którą powołuje się skarżący i która stanowiła jeden z koronnych dowodów w sprawie wynika – co również zauważył organ - iż przedmiotem dzierżawy była część dóbr C. i dobra Z. Wobec tak nieprecyzyjnego określenia przedmiotu dzierżawy, nie można przyjąć, iż dworek wraz z parkiem oraz otaczającymi je obiektami nie zostały nią objęte. Zatem organ - zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów – dokonał prawidłowej oceny przedmiotowego dowodu.

Nieprawdą jest również, że organ nie ustalił rodzaju i przeznaczenia budynków gospodarczych, które znajdowały się na spornym terenie i nie poczynił rozróżnienia pomiędzy budynkami znajdującymi się przy parku, a budynkami gospodarczymi. Organ wyraźnie wskazał, iż na wymienionym we wniosku obszarze (czyli resztówce) po lewej stronie szosy L. (teren parku) znajdowały się dwór, garaż, spichlerz i obora, a po prawej stronie tej samej szosy budynki mieszkalne służby folwarcznej i parcelantów (5 domów) oraz gospodarcze (2 obory, 2 chlewy).

Nadto skarżący podniósł, iż jeżeli stajnia i spiżarnia usytuowane (jak pisze organ) na wymienionym we wniosku obszarze, miałyby mieć związek z prowadzeniem gospodarstwa, to decyzja winna odróżniać teren, który jest jedynie parkiem z usytuowanym na nim dworem, od terenu na którym znajduje się stajnia i spiżarnia, zatem i przesądzić zgodnie z realiami o terenie parku, a tego organ nie uczynił. Odpierając i ten zarzut skarżącego należy zauważyć, iż we wniosku domagał się wydania decyzji o niepodpadaniu pod działanie dekretu PKWN zespołu dworsko-parkowego o pow. 15 ha, który – jak sam określił stanowił resztówkę – majątku ziemskiego, nie rozparcelowaną na cele reformy rolnej. W skład resztówki – co wyraźnie wynika z protokołu z dnia 13 czerwca 1950r. o jej zagospodarowaniu - wchodziły następujące obiekty: dom mieszkalny, garaż, spichlerz, obora, budynki służby folwarcznej i parcelantów, w tym budynki mieszkalne (5 domów) i budynki gospodarcze (2 obory, 2 chlewy). Oznacza to, iż organ orzekł zgodnie z wnioskiem skarżącego.

Sąd wprawdzie nie dopatrzył się, aby z akt sprawy wyraźnie wynikała okoliczność, iż w stajni (o której mowa wyżej) hodowano konie robocze – czemu konsekwentnie zaprzecza skarżący - niemniej jednak z protokołu opisu majątku ziemskiego wynika, iż skarżący był właścicielem 5 koni roboczych, natomiast dzierżawca koni nie posiadał. Zatem na terenie majątku były konie robocze należące do właściciela, chociaż nie wiadomo gdzie były przechowywane i kto z ich siły roboczej korzystał. Mógł to być zarówno skarżący, jak i dzierżawca, albowiem ze znajdującej się w aktach umowy dzierżawy nie wynika, że dzierżawa obejmowała również inwentarz żywy i martwy, a oba te podmioty posiadały – jak wynika z protokołu opisu majątku - swoje własne inwentarze. I chociaż jest to okoliczność nie do końca wyjaśniona, niemniej jednak – w ocenie Sądu - uchybienie to nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, jako że szereg innych okoliczności (wyżej wskazanych) przemawia za słusznością twierdzeń organu.

Należy również zauważyć - jako że skarżący w całym toku postępowania zwraca uwagę na fakt objęcia terenu parku ochroną konserwatorską m. in. wraz z usytuowanym na jego terenie dworem, zatem i niemożności uznania tej części nieruchomości za nieruchomość ziemską, służącą jakimkolwiek celom rolniczym – iż rozpatrując kwestę podpadania bądź niepodpadania danej nieruchomości pod działanie dekretu PKWN bierze się pod uwagę stan nieruchomości i jej przeznaczenie na dzień przejęcia, natomiast nie mają znaczenia funkcje jakie obecnie nieruchomość ta spełnia. Zatem pomimo, iż sporny teren ma walory zabytkowe, to jego "ziemskość" ocenia się na dzień przejęcia na cele reformy rolnej.

Powyższe dowodzi, że kwestionowanie w sprawie związku funkcjonalnego między zespołem pałacowo – parkowym a pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej nie jest uzasadnione, gdyż związek ten niewątpliwie istniał. Oznacza to, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, dążąc do ustalenia prawdy materialnej, w oparciu o zasadę swobodnej oceny dowodów unormowaną w art. 80 K.p.a., według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania poczynił właściwe ustalenia faktyczne, ocenił wartość poszczególnych środków dowodowych i podjęte stanowisko uzasadnił.

W tym stanie rzeczy Sąd - wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak również innego naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - na mocy art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.