Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 667/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 a
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie sędzia NSA Anna Lech sędzia del. NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant asystent sędziego Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1896/11 w sprawie ze skargi I.K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I.K. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1896/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi I.K. uchylił decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia przez skarżącego lokalu mieszkalnego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia [...] marca 2011 r. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o obowiązku uiszczenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę. Ponadto stwierdził, że zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie pierwszym nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] zobowiązującą I.K. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. oraz uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu.

Ustalono, że I.K. uzyskał zezwolenie na tymczasowe zakwaterowanie w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. na podstawie skierowania nr [...] z dnia [...] listopada 1984 r. wydanego przez Szefa Oddziału Kwaterunkowego Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] - na czas pełnienia funkcji trenera w Wojskowym Klubie Sportowym [...].

Wojskowy Klub Sportowy [...] rozwiązał umowę o pracę z I.K. za wypowiedzeniem z dniem [...] marca 1992 r.

Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] WAM [...] pismem z dnia [...] maja 2002 r. poinformował I.K., że z dniem rozwiązania umowy o pracę wygasła ważność przydziału zajmowanego lokalu mieszkalnego i wezwał do zwolnienia tego lokalu w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma. Jednocześnie ww. organ wskazał, że w przypadku niezwolnienia lokalu w podanym terminie sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego.

W dniu [...] czerwca 2002 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] WAM [...] skierował do Sądu Rejonowego [...] pozew o nakazanie I.K. opróżnienia lokalu.

Postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. Sąd Rejonowy [...] zawiesił postępowanie w wyżej wymienionej sprawie. W dniu [...] października 2006 r., wobec niezgłoszenia wniosku o podjęcie postępowania, Sąd Rejonowy [...] umorzył postępowanie.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. poinformował I.K. o wszczęciu postępowania w przedmiocie opróżnienia zajmowanego przez niego lokalu, uiszczania opłat oraz odszkodowania, w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Pozwem z dnia [...] października 2009 r. I.K., reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił do Sądu Rejonowego [...] o ustalenie wstąpienia z mocy prawa z dniem 11 lipca 2002 r. w stosunek najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Wyrokiem z dnia [...] maja 2010 r. Sąd Rejonowy [...] Cywilny ustalił, że I.K. wstąpił z mocy prawa z dniem 11 lipca 2002 r. w stosunek najmu lokalu mieszkalnego.

Na skutek wniesionej przez Wojskową Agencję Mieszkaniową Oddział Regionalny apelacji od powyższego wyroku, Sąd Okręgowy [...] V Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] września 2010 r. zmienił zaskarżony wyrok, w ten sposób, że powództwo oddalił.

Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. powiadomił I.K. o kontynuowaniu postępowania w sprawie opróżnienia lokalu, w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jednocześnie organ wezwał stronę do udzielenia informacji, czy spełnia przesłanki wymienione w art. 45 ust. 3 ww. ustawy.

W toku postępowania organ l instancji uzyskał informację z Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W., z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] oraz Delegatury Dzielnicy [...] Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 13 ust. 6 oraz art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. zobowiązał I.K. do opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat, za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu.

W odwołaniu od powyższej decyzji I.K. wniósł o uchylenie decyzji organu l instancji i umorzenie postępowania. Jednocześnie wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego dla niniejszego postępowania, a mianowicie, czy posiada on tytuł prawny do zajmowania lokalu w związku z powództwem, które wytacza o ustalenie, że wstąpił w stosunek najmu lokalu per facta concludentia, co nie było przedmiotem wcześniejszej rozprawy sądowej. Zarzucił także wadliwość rozstrzygnięciu zawartemu w pkt 2 decyzji, podnosząc, że nie określa ono wysokości należnych opłat i odszkodowań, podając jedynie zasadę ich ustalania.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] marca 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym.

Przytaczając treść przepisów art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP organ odwoławczy podkreślił, że tryb postępowania określony powyższymi normami prawnymi nie jest trybem fakultatywnym lecz obligatoryjnym, w

sytuacji zaistnienia stanu faktycznego określonego w tychże przepisach. Dlatego też organ pierwszej instancji był zobligowany do wydania decyzji nakładającej obowiązek opróżnienia lokalu i uiszczania należnych opłat oraz odszkodowania, w przypadku stwierdzenia zajmowania lokalu bez tytułu prawnego.

W niniejszej sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że I.K. zajmuje lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. bez tytułu prawnego. Tytuł prawny do zajmowania tego lokalu - tj. skierowanie z dnia [...] listopada 1984 r. zezwalające na tymczasowe zakwaterowanie - na czas pełnienia funkcji trenera w Wojskowym Klubie Sportowym [...] - wygasł bowiem z mocy prawa wraz z rozwiązaniem umowy o pracę z WKS [...]. Pozew I.K. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu z mocy prawa został zaś oddalony wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2010 r.

Jednocześnie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, że I.K. jest osobą wymienioną w art. 45 ust. 3 ustawy, w stosunku do której prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu nie jest możliwe.

Zatem Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. zobligowany treścią przepisu art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP był zobowiązany wydać w stosunku do I.K. zaskarżoną decyzję, w związku z zajmowaniem przez niego przedmiotowego lokalu bez tytułu prawnego.

Za niezasadny organ odwoławczy uznał też zarzut strony zawarty w odwołaniu, że podjęte przez organ l instancji w punkcie 2 decyzji rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z brzmieniem przepisu art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, z uwagi na brak określenia wysokości należnych opłat i odszkodowań. Organ l instancji w uzasadnieniu decyzji określił bowiem, że na dzień wydania decyzji opłata za używanie lokalu wynosi 214,26 zł, zaś odszkodowanie w wysokości 200% należnych opłat za używanie lokalu stanowi kwotę 428,52 zł, natomiast opłaty pośrednie związane z używaniem lokalu mieszkalnego wynoszą miesięcznie 155,61 zł. Konkretnych kwot nie podano natomiast w rozstrzygnięciu decyzji celowo, bowiem są one zmienne.

Odnosząc się natomiast do wniosku strony o zawieszenie postępowania odwoławczego, w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a organ wskazał, iż nie stanowi to zagadnienia wstępnego dla niniejszego postępowania. Zgodnie bowiem z przyjętym w orzecznictwie poglądem, zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W ocenie organu odwoławczego, w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, ewentualne złożenie pozwu do sądu o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego lokalu, lub zamiar złożenia takiego pozwu, nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego zależy rozstrzygnięcie o obowiązku opróżnienia lokalu na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, iż w postępowaniu przed organem l instancji I.K. nie dołączył udzielonego radcy prawnemu A.R. pełnomocnictwa do działania w jego imieniu przed tym organem. Dlatego też organ l instancji wszystkie pisma, jak i zaskarżoną decyzję, kierował bezpośrednio do strony. Dopiero na wezwanie organu II instancji pełnomocnik dołączył do sprawy pełnomocnictwo udzielone przez I.K. z dnia 15 września 2009 r. umocowujące go do działania przed organami WAM w sprawie opróżnienia lokalu.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik I.K. zarzucił, że decyzja ta narusza prawo, bowiem na skutek utrzymania w mocy decyzji wydanej w l instancji doszło do naruszenia przepisów art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.), a także art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 oraz art. 12 k.p.a., a ponadto art. 104 i art. 107 k.p.a. Decyzji wydanej w l instancji również zarzucił naruszenie ww. przepisów.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że przepis art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zawiera zamknięty katalog części składowych komparycji decyzji, tak więc organ nie jest uprawniony do wydawania decyzji o innej osnowie niż wymieniona w przepisie ustawowym, który służył za podstawę prawną jej wydania, czyli nie może w szczególności zmieniać ani modyfikować uregulowań ustawowych. Uregulowanie treści przepisu art. 37a ust. 2 ww. ustawy stanowi logiczną i nierozerwalną całość, a więc decyzja powinna zawierać rozstrzygnięcie w sprawie opróżnienia lokalu oraz należnych opłat i odszkodowań, nie jest zaś wykonaniem tego przepisu powtórzenie w sentencji decyzji jego treści. Ustawa wyraźnie bowiem wskazuje, iż należy określić wysokość należnych opłat i odszkodowań. Brak określenia konkretnej wysokości kwoty należnych opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich i kwoty odszkodowania ewidentnie narusza zatem przepis, na który się powołano jako podstawę formalnoprawną wydania decyzji. Taki pogląd znalazł zaś potwierdzenie m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2011 r., sygn. akt. II SA/Wa 172/11 wydanym w podobnej sprawie jak sprawa niniejsza.

Konsekwencją naruszenia art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych jest naruszenie pozostałych przepisów wskazanych w petitum tej skargi, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 oraz art. 12 k.p.a., a ponadto art. 104 i art. 107 k.p.a. (z powodu niewyjaśnienia stronie powodów pominięcia jej wniosku o zawieszenie postępowania z uwagi na sprawę cywilną zmierzającą - z punktu widzenia roszczenia I.K. - do wykazania, że wstąpił w stosunek najmu zajmowanego lokalu i niewyjaśnienia dlaczego uznano, że ustalenie takie nie będzie miało wpływu na wydanie decyzji w przedmiocie obowiązku opróżnienia zajmowanego lokalu oraz nieomówienia tych kwestii w uzasadnieniu wydanych decyzji).

Prezes WAM w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że odszkodowanie jest zmienne z uwagi na zmienność składowych mających wpływ na jego wysokość, a wymiar opłat za używanie lokalu nie jest określany decyzją, lecz pismem. Zatem orzeczona procentowo wysokość odszkodowania, stanowi dwukrotność opłat ponoszonych przez stronę i znanych stronie. Odszkodowanie płatne jest zaś co miesiąc do czasu opróżnienia lokalu, tj. do bliżej nieokreślonego terminu, i w tym czasie wartość odszkodowania może ulec zmianie.

W wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał brzmienie art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 2005 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2011 r. Sąd wskazał, iż w jego ocenie trafnie podkreślił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obligatoryjny charakter decyzji wydanej w stanie faktycznym, określonym w tym przepisie. Sformułowanie użyte w ust. 2 przytoczonego przepisu - "wydaje decyzję" - oznacza bowiem, że organ zobowiązany jest do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, o ile spełniona zostaje przesłanka, określona w ust. 1, jaką jest zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Skarżący uzyskał zezwolenie na tymczasowe zakwaterowanie w powyższym lokalu mieszkalnym na podstawie skierowania wydanego przez Szefa Oddziału Kwaterunkowego Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu – na czas pełnienia funkcji trenera w Wojskowym Klubie Sportowym [...]. Skarżący przestał pełnić funkcję trenera w Wojskowym Klubie Sportowym i z tym też dniem wygasł tytuł prawny do zajmowania przez niego przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Od tego czasu prawo do zajmowania powyższego lokalu nie zostało uregulowane na korzyść skarżącego, co powoduje, że zamieszkuje on w tym lokalu bez tytułu prawnego. Sąd Okręgowy w W. Wydział Cywilny prawomocnym wyrokiem oddalił bowiem powództwo I.K. o ustalenie wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

Okoliczność, że I.K. zamierza aktualnie dochodzić przed sądem powszechnym ustalenia, że wstąpił w stosunek najmu przedmiotowego lokalu per facta concludentia, nie ma znaczenia w sprawie. Istotne jest bowiem to, że w dacie wydawania decyzji I i II instancji zajmował przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, a zatem zaistniała przesłanka z art. 37a ustawy obligująca organ do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu.

Należy też zgodzić się z Prezesem WAM, że ewentualne złożenie przez skarżącego kolejnego pozwu do sądu o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego lokalu, lub też zamiar złożenia takiego pozwu, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które obligowałoby organ do zawieszenia postępowania odwoławczego.

Sąd wskazał, że art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wiąże obligatoryjne zawieszenie postępowania z zaistnieniem określonych w nim wymogów. Zawieszenie postępowania na podstawie tego przepisu uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że prejudycjalność w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Pomiędzy postępowaniem administracyjnym o opróżnienie lokalu prowadzonym w oparciu o przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a ewentualnym postępowaniem cywilnym o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego lokalu nie występuje zależność o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie można bowiem uznać, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu jest warunkiem rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie o opróżnienie lokalu na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Reasumując Sąd stwierdził, iż skoro przedmiotowy lokal, pozostający w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, był zajmowany bez tytułu prawnego, to organ był zobligowany do wydania decyzji o jego opróżnieniu na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę na rozstrzygnięcie zobowiązujące skarżącego do opróżnienia lokalu.

Skarga zasługiwała natomiast w ocenie Sądu na uwzględnienie w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 decyzji organu l instancji zobowiązującego skarżącego do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat, za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego.

Jak słusznie bowiem zauważył pełnomocnik skarżącego przepis art. 37a ust. 1 zawiera zamknięty katalog części składowych komparycji decyzji. Skoro zatem w ust. 2 art. 37a ustawodawca wyraźnie stanowi, że decyzja powinna określać wysokość należnych opłat i odszkodowań, to nie wystarczy samo potwierdzenie w komparycji decyzji tego faktu i określenie momentu, od którego taki obowiązek istnieje. Ustawa bowiem wyraźnie wskazuje, że należy określić w decyzji wysokość należnych opłat i odszkodowań. Brak określenia w komparycji decyzji konkretnej wysokości kwoty należnych opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich i kwoty odszkodowania, narusza zatem przepisy art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia jednocześnie wymaga, iż nie stanowi prawidłowego wykonania przepisu art. 37a ust. 2 określenie konkretnej wysokości należnych opłat i odszkodowania dopiero w uzasadnieniu decyzji, gdyż decyzja tak skonstruowana nie zawiera elementów niezbędnych do ewentualnego przymusowego jej wykonania.

W takiej sytuacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wydać rozstrzygnięcie w zakresie należnych opłat i odszkodowań, kierując się powyższymi wskazaniami Sądu oraz unormowaniem zawartym w art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Od powyższego wyroku I.K. wniósł skargę kasacyjną zaskarżając go w części, w której Sąd oddalił skargę oraz w zakresie rozstrzygnięcia stwierdzającego, że zaskarżana decyzja w części określonej w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu, pomijając zarazem rozstrzygnięcie, że podlega ona wykonaniu także w pozostałym zakresie - a to wskutek oddalenia w tym pozostałym zakresie skargi.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 37a ust. 2 w związku z ust. 1 art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1985 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, dokonanego wskutek uchylenia zaskarżonej w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w Mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. - ale tylko w części dotyczącej rozstrzygnięcia o obowiązku uiszczenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania, bez jednoczesnego rozstrzygania o uchyleniu obowiązku opróżnienia lokalu, gdy tymczasem wskazywany przepis wymagał, aby zarazem i jednocześnie zamiast oddalania skargi w pozostałym zakresie, ze względu na przepis art. 37a ust. 2 ustawy uchylić rozstrzygnięcie w przedmiocie opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, tak aby rozstrzyganie o tym dokonywało się w jednej decyzji wraz z rozstrzyganiem o obowiązku uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 152 p.p.s.a. wskutek jego niewłaściwego zastosowania, co miało wpływ na wynik sprawy, z uwagi na stwierdzenie w pkt 3 wyroku, że zaskarżona decyzja w uchylonej części, rozstrzygającej o wysokości należnych opłat i odszkodowań nie podlega wykonaniu, i pominięciu - w konsekwencji błędnego zastosowania przepisu art. 37a ust. 2 ustawy w związku z jego ust. 1 - analogicznego rozstrzygnięcia o nie podleganiu wykonaniu decyzji w zakresie w wyroku nie uchylonym, i co umożliwia z powodu błędnego stosowania wymienionego przepisu prawa materialnego i oddaleniu skargi w zakresie wynikającym z pkt 2 wyroku, co umożliwia - mimo wadliwości rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego - organom Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wszczęcie i prowadzenie bez prawnych przeszkód postępowania egzekucyjnego w administracji.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu skarżonego na rzecz skarżącego kosztów postępowania

według norm przepisanych.

W ocenie skarżącego kasacyjnie nie jest możliwe według art. 37a ust. 2 ustawy najpierw rozstrzyganie o obowiązku opróżnienia lokalu zajmowanego bez tytułu prawnego, a następnie - po tym jak takie rozstrzygnięcie stanie się ostateczne i prawomocne - o dalszych obowiązkach (tym razem finansowych) wyszczególnionych w ust. 1 art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r.), bowiem decyzja o tych obowiązkach nie może określać ich wstecznie a więc od dnia gdy decyzja ustalająca obowiązek opróżnienia lokalu stała się ostateczna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), co oznacza, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zdaniem zostały naruszone (art. 174 i 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wskazanie naruszonych przepisów następuje poprzez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Podstawy kasacyjne mogą dotyczyć zarówno tych przepisów, które sąd wskazał jako przepisy, które miały zastosowanie w toku rozpoznania sprawy, jak też tych przepisów, które powinny być stosowane w toku rozpoznania sprawy, choć nie zostały przez sąd wskazane.

Wskazanie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów wskazanych w przytoczonych podstawach kasacyjnych. W tym znaczeniu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z przyczyn określonych w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Oznacza to związanie Sądu podstawami, przytoczonymi w skardze kasacyjnej wymienionymi w art. 174 p.p.s.a. Podstawy te określają kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oceniana w tym zakresie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skargę kasacyjną oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37a i art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. 2005 r., Nr 41, poz. 398 ze zm.) oraz art. 42 i 41 ust. 4 pkt 1 tej ustawy przez ich niezastosowanie.

Stanowiska skarżącego kasacyjnie nie można podzielić. Sąd I instancji poprawnie wskazał, że zgodnie z treścią art. 37a ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania (ust. 1). Natomiast stosownie do ust. 2 art. 37a ustawy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Następnie Sąd I instancji dokonał poprawnej wykładni tego przepisu, wywodząc, że przepis ten zawiera zamknięty katalog części składowych komparycji decyzji. Oznacza to, że organ nie jest uprawniony do wydania decyzji wobec osoby zajmującej lokal mieszkalny bez tytułu prawnego o innej osnowie, niż wymieniona w cytowanym przepisie.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że I.K. uzyskał zezwolenie na tymczasowe zakwaterowanie w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] [...] w Warszawie na podstawie skierowania nr 110/84 z dnia 17 listopada 1984 r. wydanego przez Szefa Oddziału Kwaterunkowego Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] - na czas pełnienia funkcji trenera w Wojskowym Klubie Sportowym [...]. Wojskowy Klub Sportowy [...] rozwiązał umowę o pracę z I.K. za wypowiedzeniem z dniem [...] marca 1992 r.

Nie jest również sporne, że tytuł prawny do zajmowania tego lokalu w postaci skierowania z dnia [...] listopada 1984 r., zezwalającego na tymczasowe zakwaterowanie I.K. (na czas pełnienia funkcji trenera w Wojskowym Klubie Sportowym [...]) wygasł z mocy prawa wraz z rozwiązaniem umowy o pracę z WKS [...]. Pozew I.K. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu z mocy prawa został zaś oddalony wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2010 r.

Tym samym I.K. w dacie wydawania decyzji I i II instancji zajmował przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, a zatem zaistniała przesłanka z art. 37a ustawy obligująca organ do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Tym samym uzasadnionym było oddalenie przez Sąd I instancji skargi na rozstrzygnięcie zobowiązujące skarżącego do opróżnienia lokalu.

Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 152 p.p.s.a. wskazać należy, iż stosownie do tego przepisu, w razie uwzględnienia skargi, sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Uwzględnienie skargi przez sąd pierwszej instancji jeszcze nie prowadzi do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, gdyż wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego nie staje się prawomocny z chwilą wydania, zaskarżona decyzja zaś – jako ostateczna – jest wykonalna, i właśnie dlatego – aby zapobiec jej wykonaniu przed uprawomocnieniem się wyroku – zastosowanie znajduje art. 152.

Wykładnia literalna tego przepisu wskazuje, ze powinien on znaleźć zastosowanie w trakcie orzekania w każdym z wyroków uwzględniających skargę na akt lub czynność. Nie znajduje natomiast zastosowania w przypadku oddalenia skargi. Zastosowanie komentowanego przepisu będzie miało zatem miejsce wówczas, gdy sąd w wyroku na podstawie przepisów p.p.s.a. uchyli decyzje lub postanowienie (art. 145 § 1 pkt 1); stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2), stwierdzi wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem przepisów prawa (145 § 1 pkt 3); uchyl;i akt lub stwierdzi bezskuteczność czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a (art. 146 § 1); stwierdzi nieważność uchwały lub aktu określonych w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 albo stwierdzi, że zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa (art. 147 § 1); uchyli akt nadzoru nad organem jednostki samorządu terytorialnego (art. 148) (patrz Jagielska, Jagielski, Stankiewicz, komentarz do art. 152 p.p.s.a. w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbickiego" Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2011 r., str. 542-543).

W zaskarżonym wyroku Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, w części wyroku określonej w punkcie pierwszym, tj. uchylającym zaskarżoną decyzje oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej rozstrzygnięcia o obowiązku uiszczenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania. Nie był natomiast władny wstrzymać jej wykonania w pozostałym zakresie – oddalającym skargę. Nie doszło więc do naruszenia tego przepisu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakreślonej przez Sąd części chroni w tejże części interesy skarżącego do chwili, kiedy wyrok stanie się prawomocny i będzie wiązał organy w postępowaniu administracyjnym.

Z tych wszystkich względów, uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 p.p.s.a