Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 195/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 21 grudnia 2021 r. nr SKO.418.41.2021 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpatrzeniu zażalenia A. U. na postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 19 października 2021 r. w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., nr 735 ze zm.) utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 20 września 2021 r. do Biura Egzekucji Administracyjnej i Windykacji Departamentu Finansów Publicznych Urzędu Miasta Łodzi wpłynęło podanie A. U. zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne". Zobowiązana wniosła skargę na czynności egzekucyjne dokonane na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...] i wystąpiła o uchylenie ww. czynności w całości. Uzasadniając powyższe, zobowiązana podniosła, iż należności objęte rzeczonymi tytułami wykonawczymi zostały uregulowane w dniu 26 sierpnia 2021 r., a organ dokonał czynności (tj. zajęcia należności w banku) w dniu 9 września 2021 r., a zatem po otrzymaniu należności od dłużnika.

Postanowieniem z dnia 19 października 2021 r. Prezydent Miasta Łodzi, na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 oraz art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U.2020.1427 ze zm.) dalej: u.p.e.a., oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.

Organ wyjaśnił, iż egzekucja administracyjna, stosownie do art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a., wszczęta została w rzeczonej sprawie z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, co miało miejsce w dniu 26 sierpnia 2021 r. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego doręczone zostało dłużnikowi zajętej wierzytelności przed doręczeniem zobowiązanej odpisów tytułów wykonawczych, co miało miejsce w dniu 9 września 2021 r. Z akt sprawy wynika, iż zobowiązana dokonała zapłaty kwoty 580,60 zł na rachunek bankowy komórki wierzycielskiej tj. Oddziału Księgowości Opłaty za Gospodarowanie Odpadami Komunalnymi Wydziału Finansowego UMŁ w dniu 27 sierpnia 2021 r., a zatem po dacie, w której wszczęta została wobec zobowiązanej egzekucja administracyjna. Z uwagi na brak informacji o dokonanej wpłacie, organ egzekucyjny w dniu 8 września 2021 r. dokonał rozliczenia przekazanej w dniu 7 września 2021 r. na poczet zajęcia przez bank należności w wysokości 863,38 zł, przekazując tym samym kwotę należności głównej w wysokości 412,60 zł na rachunek komórki wierzycielskiej - Oddziału Księgowości Opłaty za Gospodarowanie Odpadami Wydziału Finansowego UMŁ, oraz zaliczając kwotę 400,00 zł na poczet należnej tut. organowi opłaty manipulacyjnej, kwotę 8,42 zł należnych organowi wydatków egzekucyjnych i kwotę 41,26 z tytułu naliczonej opłaty egzekucyjnej, z której to kwoty, po uzyskaniu przez organ informacji o dokonanej przez zobowiązaną w dniu 27 sierpnia 2021 r. wpłacie, do zwrotu dla zobowiązanej pozostaje należność w wysokość 20,63 zł. Reasumując organ podkreślił, iż wobec ustalonego stanu faktycznego sprawy nie sposób podzielić twierdzenia strony, iż czynność organu polegająca na zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, dokonana została w dniu 9 września 2021 r., co za tym nie można przyjąć zasadności zarzutu wygaśnięcia obowiązku objętego wystawionymi tytułami wykonawczymi.

W zażaleniu na postanowienie organu I instancji A. U. wniosła o uchylenie czynności podjętych na podstawie wystawionych dotychczas tytułów wykonawczych. Strona nie podzieliła wywodu organu, iż należność nie została zaspokojona zanim wpłynęła należność od dłużnika zajętej wierzytelności. Zarzuciła również, iż celem znacznego podwyższenia opłaty egzekucyjnej wierzyciel wystawił cztery tytuły wykonawcze, czterokrotnie zwiększając koszty egzekucji, do której to kwestii nie odniósł się organ I instancji.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 21 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy przytaczając dotychczasowy przebieg postępowania podkreślił, iż w przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a. ustawodawca wskazał, kiedy zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Sprecyzował, iż strona wniosła zarzut wskazując na zapis art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcie obowiązku, jednakże zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Organ wyjaśnił, iż przepis art. 26 u.p.e.a. określa chwilę wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz wszczęcie egzekucji administracyjnej. W niniejszej sprawie wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności (bankowi) zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, tj. dnia 26 sierpnia 2021 r., ponieważ to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego, co miało miejsce w dniu 9 września 2021 r.

Zgodnie zaś z art. 59 § 1 pkt 1 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Za termin dokonania zapłaty podatku uważa się w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika, rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej, w małej instytucji płatniczej lub instytucji pieniądza elektronicznego na podstawie polecenia przelewu, a w przypadku zapłaty za pomocą instrumentu płatniczego innego niż polecenie przelewu - dzień uzyskania potwierdzenia autoryzacji transakcji płatniczej, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (art. 60 § 1 pkt 2 O.p.).

Organ zaznaczył, iż wbrew twierdzeniu strony, jakoby dokonała zapłaty na rachunek bankowy w dniu 26 sierpnia 2021 r., z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż zobowiązana dokonała zapłaty kwoty 580,60 zł na rachunek bankowy wierzyciela, ale w dniu 27 sierpnia 2021 r. (data płatności, data wpływu, data księgowania - dokument "Szczegóły wpłat na rachunek wirtualny"), zatem po wszczęciu egzekucji administracyjnej, które w przedmiotowej sprawie nastąpiło dnia 26 sierpnia 2021 r., co za tym zarzut strony nie zasługiwał na podzielenie.

Z kolei, w kwestii wysokości kosztów egzekucyjnych, na które składa się m.in. opłata manipulacyjna, organ wyjaśnił, iż kwestia ta pozostaje poza rozstrzygnięciem w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej ale ewentualnego odrębnego rozstrzygnięcia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. U. zaskarżyła postanowienie z dnia 21 grudnia 2021 r. w całości i wniosła o jego uchylenie oraz obciążenie kosztami postępowania organ administracji publicznej.

Uzasadniając strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko, iż wierzyciel wszczął postępowanie egzekucyjne mimo, iż należności objęte wystawionymi tytułami wykonawczymi zostały wcześniej uregulowane. Skarżąca poddała w wątpliwość prawidłowość podejmowanych przez organ czynności, przede wszystkim fakt doręczenia stronie tytułów wykonawczych dopiero w dniu 9 września 2021 r., podczas gdy zawiadomienie do banku doręczono już w sierpniu 2021 r. Ponadto, w ocenie strony wierzyciel wystawił cztery tytuły wykonawcze mimo, iż mógł objąć należności wynikające z jednorodnego typu zobowiązania jednym tytułem wykonawczym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do przepisu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia w jakiej dacie została wszczęta egzekucja, co za tym czy dokonana przez stronę skarżącą wpłata tytułem powstałego zadłużenia winna skutkować stwierdzeniem wygaśnięcia zobowiązania i uwzględnieniem zarzutu opisanego w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy i na co trafnie wskazywały organy, w dniu 20 sierpnia 2021 r. wierzyciel wystawił cztery tytuły wykonawcze obejmujące opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi i dotyczące okresów: lipiec 2020 (objęte tytułem wykonawczym nr [...]), sierpień-grudzień 2020 r. (objęte tytułem wykonawczym nr [...]), styczeń, luty 2021 r. (objęte tytułem wykonawczym nr [...]), czerwiec 2020 r. (objęte tytułem wykonawczym nr [...]). Aktem normatywnym stanowiącym podstawę egzekwowanego obowiązku była ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz.U. 2021.888). W dniu 24 sierpnia 2021 r. przedmiotowym tytułom wykonawczym nadano klauzule o skierowaniu do egzekucji administracyjnej.

Na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych w dniu 26 sierpnia 2021 r. wystawiono zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego prowadzonego na rzecz zobowiązanej przez S. S.A. Zawiadomienie to zostało doręczone do Banku zgodnie z art. 86b u.p.e.a., za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, w dacie wystawienia, tj. w dniu 26 sierpnia 2021 r. Zgodnie bowiem ze wskazanym art. 86b u.p.e.a. zawiadomienie, o którym mowa w art. 80 § 1, i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Natomiast skarżącej, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych, zostało doręczone w dniu 9 września 2021 r. I jak trafnie wyjaśnił organ, zgodnie z art. 26 § 3a u.p.e.a. wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą:

1) doręczenia wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej i tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu, jeżeli wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym;

2) nadania tytułowi wykonawczemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym;

3) wystawienia tytułu wykonawczego w przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.

Uwzględniając powyższe uregulowanie oraz fakt, iż Prezydent Miasta Łodzi jest wierzycielem i jednocześnie organem egzekucyjnym, prawidłowo wywiódł organ, iż w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu 24 sierpnia 2021 r., kiedy wymienionym tytułom wykonawczym nadano klauzule o skierowaniu do egzekucji administracyjnej.

Z kolei, wszczęcie egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie nastąpiło, jak zauważyły organy, w dniu 26 sierpnia 2021 r. tj. z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności (bankowi) zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Powyższe, jak wskazały organy obu instancji, jest zgodne z uregulowaniem art. 26 § 5 u.p.e.a.

Z tych wszystkich względów nie budzi wątpliwości stwierdzenie organów, iż wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanej nastąpiło w dniu 26 sierpnia 2021 r. A skoro tak, to wpłaty dokonane przez stronę w dniu 27 sierpnia 2021 r., nie mogły skutkować wygaśnięciem obowiązku. Jak trafnie wskazał organ, z dokumentacji księgowej, pism UMŁ Departamentu Finansów Publicznych Wydziału Finansowego z dnia 28 września 2021 r. i z dnia 13 października 2021 r. jasno wynika, iż wpłaty strony z dnia 27 sierpnia 2021 r. zostały zaksięgowane na poczet należności objętych tytułami wykonawczymi z dnia 20 sierpnia 2021 r. o ww. numerach. Odnotować trzeba, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, iż w obrocie bezgotówkowym, za termin dokonania zapłaty uważa się dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika, rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej, w małej instytucji płatniczej lub instytucji pieniądza elektronicznego na podstawie polecenia przelewu, a w przypadku zapłaty za pomocą instrumentu płatniczego innego niż polecenie przelewu - dzień uzyskania potwierdzenia autoryzacji transakcji płatniczej, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (art. 60 § 1 pkt 2 O.p.).

Reasumując, w tym stanie rzeczy nie sposób podzielić stanowiska skarżącej, iż wobec uregulowania należności organ obowiązany był uwzględnić zarzut oparty na przepisie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Sąd nie ma wątpliwości, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, iż wpłata dokonana w dniu 27 sierpnia 2021 r. nie skutkowała wygaśnięciem obowiązku przed datą wszczęcia egzekucji, zatem zarzut w tym zakresie prawidłowo został uznany jako nieuzasadniony.

Na uwzględnienie zasługuje także argumentacja organu odwoławczego co do ilości wystawionych tytułów wykonawczych. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego aktu kwestia ta pozostaje poza zakresem uregulowania przepisu art. 33 u.p.e.a. Ewentualne zaś zarzuty co do wysokości kosztów egzekucyjnych mogą być zgłaszane w odrębnym postępowaniu, po ich wyliczeniu przez organ.

Mając na uwadze powyższe rozważania i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

mko