Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 407/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący K. S., pełniący zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym dowódcy drużyny o stopniu etatowym podoficer młodszy, stopień wojskowy kapral, o specjalności woskowej [...] w jednostce wojskowej [...], wystąpił do Komendanta [...] o udzielenie pomocy finansowej na pokrycie czesnego za naukę oraz zwrot kosztów noclegów i przejazdu do i z miejsca pobierania nauki w wysokości i w zakresie określonym w przepisach o należnościach przysługujących żołnierzom z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju, w związku z pobieraniem nauki na niestacjonarnych studiach I stopnia w Akademii Obrony Narodowej w Warszawie (obecnie Akademia Sztuki Wojennej w Warszawie) na Wydziale Zarządzania i Dowodzenia na kierunku Logistyka.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy - w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (WSA w Bydgoszczy) z dnia 31 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 208/16 uchylającego decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] poprzedzającą ją decyzję Komendanta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] o odmowie udzielenia pomocy finansowej, od którego do wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. o sygn. akt. I OSK 2705/16 oddalił skargę kasacyjną - Komendant [...] decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą odmowy przyznania pomocy finansowej jest niespełnienie w sprawie określonego w art. 52 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1726 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych" lub "uswżz") wymogu, aby poziom i kierunek podjętej nauki był zbieżny z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym.

Odnosząc się do kwestii zbieżności poziomu i kierunku nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku służbowym organ wskazał, że stanowisko służbowe zajmowane przez skarżącego posiada stopień etatowy podoficer młodszy i aktualnie zaszeregowane jest do stopnia kaprala, że wymagania kwalifikacyjne do wyznaczenia na stanowiska służbowe dla podoficerów zawodowych: podoficerów młodszych, podoficerów i podoficerów starszych nie obejmują tytułu magistra i, że posiadanie tytułu zawodowego magistra jest niezbędne dopiero na wyznaczenie na pierwsze stanowisko oficerskie - podporucznika (§ 3 pkt 2 i pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 września 2014 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk - Dz.U. z 2014 r., poz. 1292 ze zm., dalej powoływanego jako "rozporządzenie z dnia 9 września 2014 r."). Podniósł, że na obecnie zajmowanym przez skarżącego stanowisku służbowym, zgodnie z Kartą Opisu Stanowiska Służbowego, kwalifikacjami wymaganymi do spełnienia w zakresie wykształcenia jest ukończenie szkoły średniej oraz ukończenie w zależności do potrzeb kursów doskonalących. Wskazał, że w ostatecznych opiniach służbowych skarżącego z 2015 r., 2016 r. i 2017 r. w ramach Kierunków rozwoju zawodowego i potrzeb szkoleniowych opiniowanego dowódca jednostki wojskowej (organ właściwy do wyznaczania na stanowiska służbowe) nie zawarł adnotacji, że skarżący jest przewidywany w perspektywie rozwojowej do objęcia stanowiska służbowego, na którym wymagane byłoby wykształcenie wyższe w specjalności logistycznej, co oznacza, że aktualnie przewiduje się dalsze pełnienie służby przez skarżącego na zajmowanym obecnie stanowisku służbowym. W opiniach tych skarżący wskazał własne dalsze propozycje dotyczące dalszego przebiegu służby m.in. skierowanie na kurs oficerski, jednakże nie są one wiążące dla organu. Organ podkreślił, że także kierunek na którym skarżący podjął naukę - Logistyka, nie jest zbieżny z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku służbowym, gdyż stanowisko to nie jest zaliczane do korpusu osobowego logistyki, ale do korpusu osobowego wojsk lądowych. Umiejscowienie zaś skarżącego w korpusie osobowym wojsk lądowych powoduje, iż podstawowymi kierunkami kształcenia, w których zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych, o których mowa w art. 35 ust. 1 uswżz, skarżący powinien pogłębiać wiedzę zawodową są kierunki ściśle związane z dowodzeniem i szkoleniem. Ustalając zbieżność kierunku pobieranej przez żołnierza zawodowego nauki, organ wziął też pod uwagę, program nauki pobieranej przez żołnierza w oparciu o dołączony do wniosku szczegółowy plan zajęć, stwierdzając że z planu tego nie wynika zbieżność kierunku nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. W ocenie organu kierunek studiów podjęty przez skarżącego nie będzie wpływał na fachowość zarządzania podległą drużyną, a wiedza zdobyta na tym kierunku nie będzie przydatna w procesie dowodzenia podległymi żołnierzami. Ukończony przez skarżącego kierunek byłby preferowany w komórce wewnętrznej [...] zajmującej się sprawami logistycznymi, natomiast nie jest, jak podsumował organ, pożądany na stanowisku dowódczym. Organ odniósł się również do kwalifikacji dodatkowych, preferowanych i niewymaganych do spełnienia w zakresie wykształcenia zawartych w Karcie Opisu Stanowiska Służbowego (średnie matura - dydaktyka, kurs doskonalący - przygotowanie metodyczne dla dowódców drużyn i plutonów oraz instruktorów jednostek szkolnictwa wojskowego), stwierdzając że nie obejmują one konieczności podjęcia studiów pierwszego stopnia na kierunku logistyki. Wymogu podjęcia studiów pierwszego stopnia na kierunku logistyka, zdaniem organu, nie można również wyprowadzić z analizy zakresu obowiązków na stanowisku służbowym zajmowanym skarżącego.

Uzasadniając natomiast stanowisko o braku zbieżności poziomu i kierunku nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym organ wskazał, że stwierdzony brak zbieżności wynika z tego, iż aktualnie przewiduje się dalsze pełnienie służby przez skarżącego na zajmowanym obecnie stanowisku służbowym. Podkreślił, że skarżący nie uzyskał mianowania na wyższy stopień wojskowy w ramach zmiany zaszeregowania, ponieważ jest osobą prawomocnie skazaną za przestępstwo, że w opiniach służbowych skarżącego z lat 2015, 2016 i 2017 w Kierunkach rozwoju zawodowego oraz potrzebach szkoleniowych brak jest adnotacji, że skarżący jest przewidywany w perspektywie rozwojowej do objęcia stanowiska służbowego, na którym wymagane byłoby wykształcenie wyższe w specjalności logistycznej oraz, że skarżący pełni służbę wojskową na stanowisku służbowym dowódcy drużyny bez wskazania okresu kadencji na tym stanowisku.

Ponadto organ odniósł się do kwestii wytypowania skarżącego na studia do Akademii Obrony Narodowej wskazując, że było ona przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznymi i prawomocnymi decyzjami: Komendanta 1 Regionalnej Bazy [...] z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] o odmowie udzielenia skarżącemu pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki oraz Szefa [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Komendantal Regionalnej Bazy [...]. Organ podniósł, że w przesłanym w toku tego postępowania piśmie Szefa Oddziału Postępowania Administracyjnego Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] wskazane zostało, że decyzje w sprawie form i zakresu udzielanego wsparcia należą do właściwych organów wojskowych, którymi są dowódcy jednostek wojskowych, przy czym każda sprawa powinna być rozpatrywana indywidualnie, po wszechstronnej

ocenie wszelkich jej aspektów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i z optymalnym uwzględnieniem potrzeb żołnierzy i możliwości służbowych. Jednocześnie organ podkreślił, że skarżący nie został skierowany na studia do Akademii Obrony Narodowej przez macierzystą jednostkę wojskową w wyniku realizacji decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...], ponieważ decyzja ta posługuje się pojęciem "wytypowania" kandydatów na studia. Wytypowanie zaś żołnierza na studia w oparciu o ww. decyzję nie może być utożsamione ze skierowaniem na studia i nie może stanowić podstawy roszczeń w zakresie pomocy finansowej.

W świetle powyższego organ I instancji stwierdził, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania mu wnioskowanej pomocy finansowej. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa i zarządzenia resortowe, w tym nie respektuje decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...], co potwierdził WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 31 maja 2016 r. o sygn. akt II SA/Bd 208/16 i NSA w wyroku z dnia 6 lipca 2017 r. o sygn. akt I OSK 2705/16. Podkreślił również, że wyżsi przełożeni, w tym Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego zaakceptował jego kandydaturę na studia i przesłał ją z poparciem, po wnikliwej analizie, do wyższych przełożonych, kierując go ostatecznie na studia.

W następstwie rozpatrzenia ww. odwołania Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Organ II instancji podtrzymał stanowisko organu I instancji, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej, gdyż poziom i kierunek podjętej przez skarżącego nauki na niestacjonarnych studiach I stopnia w Akademii Obrony Narodowej w Warszawie na Wydziale Zarządzania i Dowodzenia na kierunku Logistyka, nie jest zbieżny z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku służbowym dowódcy drużyny o specjalności wojskowej [...] lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Uzasadniając to stanowisko organ II instancji powtórzył w całości argumenty wyrażone w decyzji organu I instancji.

Na powyższą decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy domagając się uchylenia tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenia o przyznaniu wnioskowanej pomocy finansowej. Ponadto skarżący wniósł o

przeprowadzenie wyszczególnionych w skardze dowodów. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenia:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 52 ust. 1-4 uswżz, poprzez ich

niezastosowanie, w sytuacji gdy skarżący pobierał naukę, której poziom i kierunek był

zbieżny z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowany lub planowanym do

wyznaczenia stanowiskiem służbowym, o fakcie pobierania nauki przełożeni byli

powiadomieni, a w budżecie jednostki wojskowej przeznaczono środki na pokrycie

kosztów nauki,

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7,

art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej powoływanej jako "kpa") w zw. z

art. 127 § 3 kpa i w zw. z art. 140 kpa, poprzez niezbadanie i brak odniesienia się do

istoty wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego, podczas gdy organ miał

obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i zbadania wszystkich zarzutów skarżącego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wytypowanie i zaakceptowanie osoby skarżącego na studia na Akademii Obrony Narodowej na kierunku logistyka przez dowódcę jednostki wojskowej oraz wyższych przełożonych, w tym Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, stanowi o spełnieniu warunku z art. 52 ust. 4 uswżz, gdyż oznacza, że ww. osoby uznały, że poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, w przeciwnym razie wniosek skarżącego o podjęcie studiów nie zostałby zaakceptowany. Wskazał, że w Koncepcji Kształcenia Podoficerów i Szeregowych Zawodowych na studiach niestacjonarnych w Wojskowych Uczelniach Akademickich i Zawodowych (dalej powoływanej też jako "Koncepcja"), w pkt VI ppkt 3, stwierdza się, iż akceptacja kandydatów na studia stanowić będzie możliwość udzielenia pomocy żołnierzom przez dowódców w związku z pobieraniem przez nich nauki. Zdaniem skarżącego, umiejscowienie go w korpusie osobowym wojsk lądowych powoduje, iż podstawowym kierunkiem kształcenia, w którym zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych powinien on pogłębiać wiedzę zawodową, jest logistyka, zwłaszcza że niejednokrotnie odpowiada on za przygotowanie zaplecza logistycznego poprzez przygotowanie i wydanie sortów mundurowych, czy przygotowanie izb wypoczynkowych. Dlatego też wybrany przez niego kierunek jest w pełni zgodny z wykonywanymi przez niego obowiązkami. W ocenie skarżącego wybrany kierunek studiów będzie wpływał na fachowość zarządzania podległym mu żołnierzom i wiedza zdobyta na tym kierunku będzie przydatna w procesie dowodzenia podległym

żołnierzom. Skarżący powołał się na stanowisko Dyrektora Departamentu Nauki i Szkolnictwa Wojskowego Ministra Obrony Narodowej zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r., że poziom i kierunek nauki w Akademii Obrony Narodowej jest zbieżny z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Ponadto skarżący podniósł, że w oparciu pkt 3 ppkt 3 decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] zabezpieczone zostały środki finansowe przeznaczone na pomoc finansową udzielaną podoficerom i szeregowym zawodowym w związku z pobieraniem nauki, o czym świadczy okoliczność refundowania skarżącemu przez pierwszy semestr kosztów nauki (dojazdy, zakwaterowanie i wyżywienie). Wskazał na treść pkt 5 ppkt 6 Koncepcji, podkreślając, że przepis ten jednoznacznie wskazuje na obligatoryjność udzielanej pomocy, skoro mówi się w nim, że "udziela" się pomocy w związku z pobieraniem nauki. Zaznaczył, że nie został poinformowany na etapie rekrutacyjnym, że nie spełnia wymogów do przyznania pomocy w związku z pobieraniem nauki, a wręcz przeciwnie przez pierwszy semestr miał refundowane koszy nauki, a w zajęciach uczestniczył na podstawie rozkazów wyjazdów. Wyjaśnił, że zaniechanie udzielania mu pomocy w związku z pobieraniem nauki spowodowało, że na ten cel poniósł on we własnym zakresie koszt [...] zł, z czym wiązała się konieczność zaciągnięcia kredytu. Gdyby więc decyzja odmawiająca udzielenia pomocy finansowej była znana mu wcześniej niż miało to miejsce w przedmiotowej sprawie z pewnością, nie podjąłby się on studiowania. Skarżący powołał się również na pismo Rektora - Komendanta Akademii Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...], w którym wskazano, iż zdecydowana większość podoficerów i szeregowych zawodowych już studiujących otrzymała refundacje kosztów studiów. Skarżący zaznaczył, wedle jego wiedzy z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej wystąpiło około 80 żołnierzy i ponad połowa z nich otrzymała decyzję pozytywne, pomimo że część z nich posiadała niższy stopień szeregowy i wykształcenie niż skarżący. Ponadto skarżący zarzucił, że organ II instancji nie dokonał wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego sprawy, gdyż nie odniósł się do wszystkich dokumentów i pism stanowiących materiał dowodowy sprawy, a także że nie wyjaśnił w sposób prawidłowy przyczyn nie przyznania pomocy finansowej i nie uwzględnienia zarzutu skarżącego dotyczącego kwestii, iż wyżsi przełożeni wytypowali i zaakceptowali skarżącego na kierunek studiów logistyka w Akademii Obrony Narodowej, wyjaśniając przy tym, że wytypowanie, a nie skierowania skarżącego na studia, wiązało się z tym, iż ostateczną decyzję o przyjęciu na studia (ostateczny etap rekrutacji na studia) podejmuje Rektor. Poza tym skarżący

podkreślił, że w jego opiniach służbowych w zakresie propozycji dotyczących dalszego przebiegu służby wskazuje się na skierowanie go na kurs oficerski i, że pomimo, iż stanowiło to propozycję własną skarżącego, to jednak zostało podpisane, a więc zaakceptowane, przez przełożonego skarżącego. Zaznaczył też, że pomimo wzorowego i profesjonalnego wykonywania obowiązków był on źle traktowany, szykanowany i dręczony przez swoich przełożonych. Zastał on także pominięty w awansie, co w jego odczuciu stanowi konsekwencję domagania się refundacji kosztów nauki.

Reasumując skarżący stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, gdyż nie sposób zaakceptować sytuacji, w której wniosek skarżącego zostaje pozytywnie zaaprobowany przez szereg dowódców, skarżący zostaje skierowany na studia, które rozpoczyna, otrzymuje od swoich dowódców rozkazy w ramach których jeździł na zajęcia na uczelni, a po pozytywnym złożeniu egzaminów, zakończeniu pierwszego semestru i otrzymaniu wszelkiego rodzaju zwrotu kosztów, otrzymuje informację, iż dalszy etap studiów nie będzie podlegał refundacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 52 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierz zawodowy może pobierać naukę, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem przez niego zadań służbowych (ust. 1). Żołnierz zawodowy pisemnie informuje o fakcie pobierania nauki dowódcę jednostki wojskowej, w której zajmuje stanowisko służbowe (ust. 2). Żołnierz zawodowy może wystąpić do dowódcy, o którym mowa w ust. 2, z wnioskiem o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki (ust. 3). Pomoc, o której mowa w ust. 3, może być udzielona wyłącznie w przypadkach, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym (ust. 4).

W treści przytoczonych unormowań ustawodawca określił wymagania dla żołnierza zawodowego w związku z pobieraniem nauki oraz warunki możliwości udzielenia pomocy żołnierzowi zawodowemu w związku z pobieraniem nauki. Odnośnie tej drugiej kwestii wskazać należy, że ustawodawca w art. 52 ust. 4 uswżz, wyraźnie uzależnił możliwość udzielenia pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki od przesłanki, aby poziom i kierunek nauki był zbieżny z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Ocenę tej materionoprawnej przesłanki należy dokonać z uwzględnieniem treści uszczegółowiającego tę przesłankę przepisu § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2014 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1352, dalej powoływanego jako "rozporządzenie z dnia 15 września 2014 r."), który określa, że dowódca jednostki wojskowej, ustalając spełnienie warunków do udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki, określonych w art. 52 ust. 4 uswżż, uwzględnia kierunki rozwoju zawodowego i potrzeby szkoleniowe żołnierza zawodowego zawarte w jego opinii służbowej.

W przedmiotowej sprawie rozpatrzenie wniosku skarżącego o przyznanie pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki wymagało zatem ustalenia przez organ czy poziom i kierunek nauki podjętej przez skarżącego na niestacjonarnych studiach I stopnia Akademii Obrony Narodowej w Warszawie na Wydziale Zarządzania i Dowodzenia na kierunku Logistyka był "zbieżny" z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym (art. 52 ust. 4 uswżz) z uwzględnieniem kierunków rozwoju zawodowego i potrzeb szkoleniowych żołnierza zawodowego zawartych w jego opinii służbowej (§ 4 ww. rozporządzenia z dnia 15 września 2014 r.).

W związku z tym, iż o sprawie wypowiedział się już WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 31 maja 2016 r. oraz NSA w wyroku z dnia 6 lipca 2017 r. wskazać należy, że w zakresie oceny określonej w art. 52 ust. 4 uswżz przesłanki możliwości przyznania pomocy finansowej, moc wiążącą w świetle art. 153 i art. 190 ppsa ma wyrażone w ww. wyrokach stanowisko, iż weryfikacja spełnienia przedmiotowej przesłanki wymagała wzięcia pod uwagę kwalifikacji dodatkowych, preferowanych i niewymaganych do spełnienia w zakresie wykształcenia zawartych w Karcie Opisu Stanowiska Służbowego, kierunków rozwoju zawodowego i potrzeb szkoleniowych skarżącego zawartych w jego opinii służbowej, a także rozważenia kwestii wytypowania skarżącego do nauki przez przełożonych skarżącego.

Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy oceniając spełnienie w sprawie przesłanki z art. 52 ust. 4 uswżz, prawidłowo rozważyły wszystkie istotne okoliczności dotyczące przedmiotowej przesłanki, uwzględniając przy tym wskazania i ocenę wyrażone w ww. wyrokach WSA w Bydgoszczy i NSA.

Podkreślić należy, że decyzja w sprawie udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Świadczy o tym użyte w art. 52 ust. 4 uswżz sformułowanie "pomoc (...) może być udzielona". Oznacza to, że organ orzekający w sprawie przedmiotowej pomocy posiada możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięcia, nawet w sytuacji spełnienia warunków od których zależy możliwość przyznania pomocy. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej. Organ działając w ramach uznania administracyjnego jest zatem zobowiązany do wyjaśnienia i rzetelnej analizy wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, oraz do wykazania w uzasadnieniu decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy (art. 11 i art. 107 § 3 kpa). W ocenie Sądu zaskarżana decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji spełnia te wszystkie warunki niezbędne do podjęcia zgodnej z prawem decyzji uznaniowej. Z rozstrzygnięć orzekających w sprawie organów wynika, że organy przeanalizowały zbieżność poziomu i kierunku podjętej przez skarżącego nauki z wymogami i kwalifikacyjnymi zarówno na zajmowanym stanowisku służbowym, jak i planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, a także rozważyły okoliczność wytypowania skarżącego do nauki przez przełożonych skarżącego.

W ramach oceny przesłanki zbieżności poziomu i kierunku podjętej przez skarżącego nauki z wymogami kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku służbowym organy wzięły pod uwagę i porównały wymagania kwalifikacyjne do wyznaczenia na stanowiska służbowe dla podoficerów zawodowych i oficerów zawodowych zaszeregowane do stopi etatowych określone w rozporządzeniu z dnia 9 września 2014 r., uwzględniły Kartę Opisu Stanowiska Służbowego skarżącego, analizując w jej ramach zarówno kwalifikacje wymagane do spełnienia jak i kwalifikacje dodatkowe, preferowane i niewymagane do spełnienia, poddały ocenie Opinie służbowe skarżącego, w tym i tą ich część dotyczącą Kierunków rozwoju zawodowego i potrzeb szkoleniowych opiniowanego, a ponadto przeanalizowały charakter kierunku na którym skarżący podjął naukę, program pobieranej przez niego nauki i zakres obowiązków na stanowisku służbowym zajmowanym przez skarżącego. Na podstawie przeprowadzonej analizy wyprowadziły zdaniem Sądu prawidłowy wniosek, że wymagania kwalifikacyjne

na zajmowanym przez skarżącego stanowisku służbowym nie są zbieżne z poziomem i kierunkiem nauki na niestacjonarnych studiach I stopnia w Akademii Obrony Narodowej w Warszawie na Wydziale Zarządzania i Dowodzenia na kierunku Logistyka. Wymagania kwalifikacyjne na stanowisku służbowym dowódcy drużyny o stopniu etatowym podoficer młodszy, stopień wojskowy kapral, o specjalności woskowej [...] w jednostce wojskowej [...] nie obejmują bowiem wykształcenia wyższego, lecz jedynie ukończenie szkoły średniej i w zależności od potrzeb kursu doskonalącego (Karta Opisu Stanowiska Służbowego w zakresie zarówno kwalifikacji wymaganych i niewymaganych, preferowanych), a posiadanie tytułu magistra jest koniczne dopiero na wyznaczenie na pierwsze stanowisko oficerskie - podporucznika (§ 3 pkt 2 i pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 9 września 2014 r.), zaś w opiniach służbowych brak jest wskazania przez dowódcę jednostki wojskowej, że skarżący jest przewidywany w perspektywie rozwojowej do objęcia stanowiska służbowego, na którym wymagane byłoby wykształcenie wyższe w specjalności logistycznej, a jedynie sam skarżący określił w nich jako własną propozycję skierowanie na kurs oficerski. Należy także podkreślić, że stanowisko służbowe skarżącego zaliczone zostało do korpusu osobowego wojsk lodowych, a nie korpusu osobowego logistyki, co uzasadnia stanowisko organów, iż pogłębianie wiedzy w zakresie logistyki, nie jest ściśle związane i zbieżne z wchodzącymi w zakres obowiązków skarżącego na zajmowanym stanowisku czynności, obejmujących przede wszystkim zarządzanie i dowodzenie drużyną oraz jej szkolenie. W tych okolicznościach za prawidłowe i oparte na prawidłowo przeprowadzonej analizie stanowiska służbowego skarżącego oraz kierunku i poziomu nauki należy uznać ustalenie orzekających organów o braku zbieżności kierunku i poziomu nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym przez skarżącego stanowisku służbowym.

W ocenie Sądu również prawidłowe jest stanowisko organów o braku zbieżności kierunku i poziomu nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika bowiem, że w stosunku do skarżącego zaplanowane zostało do wyznaczenia inne stanowisko służbowe niż to, które aktualnie zajmuje skarżący. W tym zakresie szczególnie istotne jest to, iż w opiniach służbowych skarżącego w ramach pozycji "Wyznaczenie kierunków rozwoju zawodowego i określenie potrzeb szkoleniowych opiniowanego" brak jest adnotacji, iż skarżący jest przewidywany w perspektywie rozwojowej do objęcia innego stanowiska służbowego, na którym wymagane byłoby wykształcenie wyższe w specjalności logistycznej. Wskazać należy, że zgodnie z treścią § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 764), jeżeli istnieje potrzeba określenia kierunków rozwoju zawodowego i potrzeb szkoleniowych opiniowanego, dowódca jednostki wojskowej w ostatecznej albo zweryfikowanej opinii służbowej określa potrzeby szkoleniowe opiniowanego żołnierza. Skoro więc w opiniach skarżącego dowódca jednostki wojskowej nie zawarł adnotacji w tym zakresie, to tym samym oznacza to, że nie uznał on iż, w stosunku do skarżącego zachodzi potrzeba określenia kierunku rozwoju i potrzeb szkoleniowych, a wobec tego, że aktualny zakres rozwoju zawodowego skarżącego, jego wykształcenia i wiedzy jest wystarczający na zajmowanym stanowisku służbowym i nie przewiduje się w tym zakresie zmiany, zważywszy że jak wskazały organy skarżący pełni służbę wojskową na stanowisku służbowym dowódcy drużyny bez wskazania okresu kadencji na tym stanowisku oraz, że skarżący jest osobą prawomocnie skazaną za przestępstwo, czego skarżący nie zakwestionował i czemu nie zaprzeczył. Oczywistym jest również, w świetle przepisu § 12 ww. rozporządzenia, że podpisanie się przez bezpośredniego przełożonego skarżącego pod arkuszem opinii nie oznacza wyrażenia przez niego zgody na propozycje skarżącego dotyczące dalszego przebiegu służby. To bowiem dowódca jednostki wojskowej określa kierunki rozwoju zawodowego i potrzeby szkoleniowe opiniowanego. W tych okolicznościach należy podzielić stanowisko organów, że nie zachodzi zbieżność kierunku i poziomu nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, gdyż przewiduje się dalsze pełnienie służby przez skarżącego na zajmowanym obecnie przez niego stanowisku służbowym.

Odnosząc się natomiast, do podnoszonej przez skarżącego kwestii wytypowanie go przez przełożonych na niestacjonarne studia I stopnia w Akademii Obrony Narodowej w Warszawie na Wydziale Zarządzania i Dowodzenia na kierunku Logistyka na postawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...], stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania, że wytypowanie to oznacza jednocześnie potwierdzenie spełnienia przez skarżącego warunków przyznania pomocy finansowej, określonych w art. 52 ust. 4 uswżz i uprawnia do uzyskania pomocy z związku z pobieraniem nauki. Żaden zapis ww. decyzji z dnia stycznia 2013 r. Nr [...] nie stanowi, że wytypowanie kandydata na studia wiąże się ze spełnieniem warunków z art. 52 ust. 4 uswżz i przyznaniem pomocy finansowej. Kwestię przesłanek udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki określa tylko i wyłącznie przepis art. 52 ust. 4 uswżz, który jednoznaczne stanowi, że warunkiem możliwości udzielenia

pomocy jest "zbieżność" poziomu i kierunku nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, a nie okoliczność wytypowania kandydata przez przełożonych na studia. Podkreślić należy, że w pkt 3 ppkt 2 ww. decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] mówi się o wytypowaniu kandydatów do uczelni wojskowej w kierunku "przydatnym", a nie "zbieżnym", w określonym korpusie osobowym. Brak jest więc podstaw do utożsamiania tych pojęć, gdyż ich zakres semantyczny nie jest taki sam, a poza tym skoro w decyzji z dnia stycznia 2013 r. Nr [...] nie posłużono się tym samym terminem co w art. 52 ust. 4 uswżz, to należy uznać, że jest to zabieg celowy. Analiza zapisów ww. decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] oraz zapisów Koncepcji Kształcenia Podoficerów i Szeregowych Zawodowych na studiach niestacjonarnych w Wojskowych Uczelniach Akademickich i Zawodowych, z uwzględnieniem treści powszechnie obowiązującego przepisu art. 52 ust. 4 uswżz, prowadzi do wniosku, że wytypowanie kandydata na studia oznacza jedynie, że przełożeni kandydata na studia ustalili, że złożył on wniosek w sprawie wytypowania na studia do uczelni wojskowej, że uzyskał on ocenę bardzo dobrą w ostatniej opinii służbowej oraz, że kierunek kształcenia będzie "przydatny" w określonym korpusie osobowym, natomiast nie oznacza i nie może oznaczać, że automatycznie z tą czynnością przyznana zostaje pomoc w związku z pobieraniem nauki czy prawo do uzyskania tej pomocy. W tym zakresie bowiem koniecznym jest, zgodnie z art. 52 ust. 4 uswżz, stwierdzenie "zbieżności" poziomu i kierunku nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, a przesłanka ta jak wykazano nie może być utożsamiana w wytypowaniem kandydata na studia w trybie decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...]. Wymaga także podkreślenia, że zabezpieczenie środków finansowych na pomoc w związku z pobieraniem nauki, o którym mowa w pkt 3 ppkt 3 ww. decyzji czy zapis Koncepcji o udzieleniu na wniosek pomocy w związku z pobieraniem nauki, może dotoczyć wyłącznie żołnierzy, którzy spełniają warunki z art. 52 ust. 4 uswżz, albowiem tylko takie rozumienie tych zapisów pozostaje spójne z przepisem art. 52 ust. 4 uswżz, i stanowi logiczną konsekwencję jego treści. Możliwość pobierania nauki i udzielenia pomocy w związku z nauką, o której mowa w art. 52 uswżz, stanowi zupełnie inny tryb podniesienia kwalifikacji i wykształcenia przez żołnierza zawodowego, niż przewidziane w przepisach art. 53 i art. 54 uswżz skierowanie żołnierza zawodowego na studia na koszt wojska, czego nie dostrzega skarżący. Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek w sprawie wytypowania go na studia, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, że został on skierowany na studia na podstawie rozkazu. W takim zaś

wypadku pomoc w związku z pobieraniem nauki może być udzielona jedynie na wniosek żołnierza, w sytuacji spełnienia warunków z art. 52 ust. 4 uswżz. Taki też wniosek złożył skarżący.

Z tożsamych względów podstawy do żądania przyznania pomocy w związku z pobieraniem nauki, o której mowa w art. 52 ust. 4 uswżz nie mogą stanowić stanowiska czy opinie dyrektorów lub przedstawicieli określonych jednostek czy urzędów w pionie Ministerstwie Obrony Narodowej w zakresie problematyki udzielania pomocy w związku z pobieraniem nauki, gdyż nie stanowią one źródła prawa, lecz jedynie wyrażają stanowiska czy opinie tych podmiotów odnośnie przesłanek udzielania przedmiotowej pomocy, które jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy były zróżnicowane. Prawa do przyznania wnioskowanej pomocy nie kreują również podnoszone przez skarżącego okoliczności faktyczne dotyczące braku poinformowania go przed rozpoczęciem nauki o tym, że nie zostanie mu udzielona pomoc na naukę, czy też dotyczące częściowego refundowania mu kosztów nauki w pierwszym semestrze nauki (refundowanie to nie obejmowało czesnego za studia) i związanego z tym stwierdzenia w rozkazach dziennych przebywania skarżącego w podróży służbowej i skierowania go w podróż służbową w celu wzięcia udziału w zajęciach na studiach. Wymaga zaznaczenia, że te ostatnie okoliczności dotyczą jedynie pierwszego semestru studiów skarżącego (i to nie całego i nie wszystkich kosztów nauki), a skarżący domaga się przyznania pomocy za cały okres studiów, a więc i okresu w którym skarżący wiedział już, że pomoc nie będzie mu przyznana z tytułu samej okoliczności podjęcia studiów, i w którym mógł w związku z tym zrezygnować ze studiów, żeby nie ponosić w związku z tym przez kilka lat kosztów nauki. Niemniej jednak należy wyraźnie podkreślić, że jedyne warunki możliwości udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki określa art. 52 ust. 4 uswżz, a wśród nich nie ma żadnej ze ww. okoliczności faktycznych podnoszonych przez skarżącego. Częściowe refundowanie kosztów nauki skarżącego na etapie rozpoczęcia studiów, choć mogło rodzić przekonanie skarżącego, że taka sytuacja będzie trwała przez okres studiów, to jednak nie może kreować prawa skarżącego do otrzymania wnioskowanej pomocy, gdyż w tym zakresie niezbędne jest spełnienie przesłanki ustawowej z art. 52 ust. 4 uswżz zbieżności poziomu i kierunku nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Przesłankę tę, zdaniem Sądu, należy weryfikować indywidualnie z uwzględnieniem określonych potrzeb Sił Zbrojnych, dlatego też nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy powoływana przez skarżącego okoliczność

przyznania pomocy w związku z pobieraniem nauki części z żołnierzy wytypowanych na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...]

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że orzekające w sprawie organy, w sposób zgodny z prawem wykazały, że poziom i kierunek nauki podjętej przez skarżącego na niestacjonarnych studiach I stopnia Akademii Obrony Narodowej w Warszawie na Wydziale Zarządzania i Dowodzenia na kierunku Logistyka nie był zbieżny z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, a także że prawidłowo, wnikliwie i wszechstronnie rozważyły wszystkie istotne okoliczności dotyczące wskazanej przesłanki przyznania pomocy, uwzględniając przy tym wskazania i ocenę wyrażone w wydanych w sprawie wyrokach przez WSA w Bydgoszczy i NSA. Skoro orzekające w sprawie organy wzięły pod uwagę, rozważyły i przeanalizowały wszystkie istotne okoliczności dotyczące możliwości przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy, i skoro w związku z tym rozstrzygnięć organów podjętych w ramach uznania administracyjnego nie cechuje dowolność, a jednocześnie skoro Sąd nie może wkraczać w sam zakres uznania administracyjnego, to tym samym uznać należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu i podjęte zostały w granicach uznania administracyjnego.

Wobec powyższego, uznając za zgodne z prawem stanowisko organów o nie spełnieniu w sprawie przesłanki z art. 52 ust. 4 uswżz z uwagi na brak zbieżności poziomu i kierunku nauki podjętej przez skarżącego z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, Sąd na podstawia art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.