Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2049/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez powiat z dniem 1.01.1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania B. K., decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia przez Powiat G. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w miejscowości P. oznaczonej jako działka nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku B. K., decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat G. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w miejscowości P., oznaczonej jako działka nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), ponieważ grunt oznaczony jako działka nr 67/2 w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowił własność Skarbu Państwa, co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2003 r., sygn. akt [...] o zasiedzeniu tej nieruchomości z dniem 1 stycznia 1985 r.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła B. K. W uzasadnieniu podniosła, że w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem gruntu oznaczonego jako działka nr [...] była jej poprzedniczka prawna E. K., co potwierdzają złożone w sprawie dokumenty, tj. akt notarialny A Nr [...], stwierdzający, że właścicielem terenu o pow. [...] ha są E. i W. K., protokół [...], stwierdzający, że samoistnym właścicielem posiadłości o obszarze [...] ha jest E. K., akt notarialny zawierający testament, potwierdzający, że spadkobierczynią E. K. jest B. K.

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] października 2006 r. uchylił decyzję Wojewody [....] z dnia [...] czerwca 2006 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że z załączonego przez E. K. do sprawy protokołu Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1976 r. o zniesieniu współwłasności i dziale spadku wynika, że właścicielem nieruchomości była E. K. Z aktu notarialnego z dnia 25 marca 2002 r. wynika zaś, że spadek po E. K. przypadł B. K. Jednakże Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r., sygn. akt [...] stwierdził zasiedzenie dzialki nr [...] z dniem 1 stycznia 1985 r. przez Skarb Państwa. Skoro więc po tym dniu E. K. została pozbawiona prawa własności tego gruntu, to nie mogło przypaść w spadku B. K. prawo, którego nie posiadała E. K. Na tej podstawie organ uznał, że B. K. nie posiada praw strony w rozumieniu art. 28 KPA, w postępowaniu o zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., co uszło uwadze organu pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję B. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu podniosła, że Minister Budownictwa nie miał podstaw do umorzenia postępowania, ponieważ na dzień 31 grudnia 1998 r. były spełnione przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Z dokumentów geodezyjnych wynika, że nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną. Nieruchomość jako droga wojewódzka nie mogła być prywatną własnością, dlatego też pozostawała we władaniu Skarbu Państwa. Skarb Państwa nie był jej właścicielem, ponieważ grunt ten został przejęty przez Skarb Państwa bez aktu notarialnego i nie miał założonej księgi wieczystej. Dodatkowo stwierdziła, że w zaskarżonej decyzji Minister potwierdził, że E. K. była właścicielką przedmiotowej nieruchomości. W jej ocenie wniosek o zasiedzenie i orzeczenie o zasiedzeniu są niezgodne z prawem, ponieważ pierwszeństwo nabycia wynika z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., która już obowiązywała przed złożeniem przez Skarb Państwa wniosku o zasiedzenie. Poza tym orzeczenie to nie uwzględnia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1993 r., sygn. akt III CZP 72/93, a także stwierdza zasiedzenie z datą wsteczną.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo wskazał, że badanie zasadności zasiedzenia działki nr [...] nie może nastąpić w postępowaniu administracyjnym.

W piśmie z dnia 27 lutego 2007 r. B. K. podtrzymała argumentację skargi. Dodatkowo podniosła, że nie wnosiła o zasiedzenie, lecz przedstawiła genezę wniosku o zasiedzenie. Skarżąca zauważyła, że działka nr [...] S. B. została zasiedziana mimo, że nadal wchodzi w skład działki nr [...]. Do Ministra Budownictwa wpłynęło odwołanie spadkobierców S.B.

W piśmie z dnia 8 maja 2007 r. Starosta Powiatowy w G. potwierdził ustalenia faktyczne przyjęte przez organy obu instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie należy przypomnieć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Poddając takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga B. K. nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. została bowiem wydana przez właściwy organ, we właściwym trybie i w oparciu o prawidłową podstawę prawną. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał i omówił motywy swego rozstrzygnięcia.

Za trafne należało uznać zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu, że B. K. nie mogła być uznana za stronę postępowania o stwierdzenie nabycia przez Powiat w G. z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności działki nr [...] zajętej pod drogę publiczną.

Stanowiący podstawę prawną niniejszej sprawy przepis art. 73. ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) przewiduje, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem.

Z powyższego przepisu wynika, że jego działaniem mogą być objęte tylko i wyłącznie nieruchomości: Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (gminy, powiatu, województwa) jako władających gruntem zajętym pod drogę publiczną lub współwładających jego ułamkowymi częściami oraz osób fizycznych lub osób prawnych będących właścicielami tego gruntu bądź współwłaścicielami jego ułamkowych części (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2002 r., sygn. akt I SA 1441/00, LEX nr 137831).

Zatem tylko wyżej wymienione osoby mają interes prawny, o którym mowa w art. 28 KPA, uprawniający je jako strony do złożenia wniosku o wydanie przez właściwego wojewodę decyzji stwierdzającej nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości lub jej ułamkowej części przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego.

Należy zgodzić się z Ministrem Budownictwa, że akta niniejszej sprawy nie potwierdzają, aby B. K. przysługiwało prawo własności (współwłasności) do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Przedłożone przez stronę kserokopie dokumentów: szkicu do protokołu granicznego sporządzonego przez inspektor U. W., aktu notarialnego z dnia [...] marca 2002 r. obejmującego testament E. K., protokołu zniesienia współwłasności nieruchomości o pow. [...] ha i działu spadku z dnia [...] listopada 1976 r., aktu notarialnego, stwierdzającego, że W. i E. K. nabywają własność nieruchomości o pow. [...] ha [...] m2 nie stanowią dowodów potwierdzających, że E. K. przysługiwało prawo własności działki nr [...] o pow. [...] ha.

Przedstawione wyżej kopie aktów notarialnych nie zawierają oznaczeń geodezyjnych identyfikujących działki ewidencyjne w terenie i opisują nieruchomości o innych powierzchniach, niż działka nr [...]. Na ich podstawie nie można więc stwierdzić, że wskazywany obszar gruntu obejmuje działkę nr [...].

Za prawidłowe należało uznać również stanowisko organu, że kserokopia testamentu E. K. nie może być uznana za dowód potwierdzający nabycie przez B. K. w drodze dziedziczenia majątku po E. K. Testament jest tylko dokumentem objawiającym ostatnią wolę spadkodawcy w zakresie rozporządzenia swym majątkiem na wypadek śmierci (art. 941 Kodeksu cywilnego). Dokumentem potwierdzającym prawa do spadku jest wyłącznie postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 1025 i art. 1027 KC). Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do gruntu nie mógł być również wnioskowany przez stronę wypis z ewidencji gruntów. Zapisy w ewidencji gruntów nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 1999 r., sygn. akt II SA 1728/98, LEX nr 46224).

Za dokumenty potwierdzające prawo własności gruntu uznaje się: czynności prawne zawarte w formie aktu notarialnego przenoszące prawo własności, ostateczne decyzje administracyjne oraz prawomocne orzeczenia i ugody sądowe. Żadnym z tych dokumentów, które dotyczyłyby działki nr [...] o pow. [...] ha nie dysponuje skarżąca. B. K. nie mogła więc być stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., co słusznie podniósł Minister Budownictwa.

W ocenie Sądu, podnoszone w sprawie zarzuty B. K. kwestionują prawidłowość ustaleń przyjętych w sprawie o zasiedzenie, zakończonej postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2003 r., sygn. akt [...], dlatego też nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy. W postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie rozstrzyga się bowiem sporów o własność. Spory tego rodzaju rozstrzyga się w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.