Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2212/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Dnia 24 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Bogusław Szumacher (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA: Alina Dominiak Sędzia NSA : Marek Górski Protokolant: Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 20 września 2002 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 12 kwietnia 2002 r. H. M. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód marki [...], rok produkcji [...], sprowadzony z [...]. Wartość celna towaru została zadeklarowana w wysokości 6.850 euro.

Decyzją z dnia 13 maja 2002 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru i ustalił na podstawie art. 29 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U z 2001 r. Nr [...], poz. [...]) wartość celną sprowadzonego samochodu w wysokości 20.850,46 euro (co odpowiadało kwocie 74.824,- zł).

Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 18 czerwca 2002 r. wraz z postanowieniem z dnia 13 maja 2002 r. o wyznaczeniu trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

W odwołaniu od powyższej decyzji H. M. zarzuciła organowi I instancji błędne wyliczenie wartości celnej sprowadzonego samochodu. W jej ocenie Naczelnik Urzędu Celnego [...] bezpodstawnie przyjął, jako podstawę do wyliczenia wartości celnej cenę samochodu [...] w wersji "[...]", którego wartość jest wyższa od wartości [...] w wersji standardowej. W toku postępowania odwoławczego skarżąca przedłożyła ocenę techniczną sprowadzonego samochodu z dnia 12 kwietnia 2002 r., dokonaną przez powołanego przez nią rzeczoznawcę, z której wynikało, iż wartość rynkowa pojazdu w dniu badania wynosiła 82.000,00 zł.

Dyrektor Izby Celnej [...] decyzją z dnia 20 września 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy zakwestionowana decyzję.

W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów, które należało dołączyć do zgłoszenia celnego. Przepis ten uprawnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale również daje możliwość badania wiarygodności dokumentu pod względem merytorycznym w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn wysokość podanej ceny transakcyjnej budzi uzasadnione wątpliwości co do jej prawdziwości. W związku z niską wartością sprowadzonego samochodu, wynikającą z załączonego do zgłoszenia celnego rachunku z dnia 9 kwietnia 2002 r. (6.800.00 euro), organ celny ją zakwestionował na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego i zastosował zastępcze metody ustalania wartości celnej, przy czym z uwagi na brak możliwości ustalenia wartości celnej metodami zastępczymi określonymi w art. 25-28 Kodeksu celnego, wartość tę ustalono w oparciu o przepis art. 29 Kodeksu celnego, tj. metodą tzw. "[...]", przyjmując, jako podstawę wyliczenia wartości celnej, cenę samochodu marki [...] z 2001 r., o takich samych parametrach technicznych jak zgłoszony pojazd, która na polskim rynku wg katalogu [...][...] wynosiła 103.700 zł.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, iż przedstawiona przez skarżącą ocena techniczna sprowadzonego pojazdu, sporządzona przez rzeczoznawcę była niewiarygodna, bowiem przedłożona została dopiero w toku postępowania odwoławczego, pomimo że datowana była na 12 kwietnia 2002 r. Nadto rzeczoznawca, w wydanej opinii, nie wskazał procentowego stopnia zużycia pojazdu i nie podał w jaki sposób dokonał odliczeń za poszczególne braki wyposażenia oraz uszkodzenia - podał jedynie wartość rynkową samochodu w kwocie 82.000,00 zł.

W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze z dnia 17 października

r. H. M. wniosła o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji zarzucając im rażące naruszenie art. 29 Kodeksu celnego oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego oraz posługiwanie się danymi nie odpowiadającymi rzeczywistej wartości sprowadzonego pojazdu, a także rażące naruszenie art.. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej poprzez działanie na podstawie prawa powielaczowego oraz pozorowanie przestrzegania przepisów prawa w szczególności możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącej w postępowaniu przed organem I instancji praktycznie uniemożliwiono jej wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego doręczając jej w dniu 18 czerwca 2002 r., jednocześnie postanowienie o wyznaczeniu terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym oraz decyzję ustalającą wartość celną sprowadzonego pojazdu, przy czym oba akty datowane były na 13 maja 2002 r.

Skarżąca podważa także prawidłowość postępowania toczonego przed organem drugiej instancji, zwłaszcza jeśli chodzi o wyrażoną przez ten organ ocenę wiarygodności przedstawionej opinii technicznej. Zdaniem skarżącej, jeżeli pojawiły się wątpliwości wskazane przez Dyrektora Izby Celnej [...], należało powołać innego biegłego dla ustalenia faktycznej wartości sprowadzonego samochodu, zważywszy na fakt, iż był to samochód powypadkowy z licznymi usterkami.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w złożonej skardze Dyrektor Izby Celnej [...] stwierdził, iż strona nie była ograniczona w możliwości udziału w toczącym się postępowaniu, o wszczęciu którego została poinformowana w dniu 12 kwietnia 2004 r. wraz z pouczeniem o możliwości zgłaszania żądań i wypowiadania się co do materiału dowodowego (z czego skarżąca nie skorzystała). W ocenie Dyrektora Izby Celnej [...] sposób ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu znajduje podstawę w obowiązujących przepisach prawa i został dokonany w granicach swobodnej oceny dowodów.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr [...] poz. [...]) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr [...]. poz. [...]) zwanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot sporu w sprawie niniejszej tkwi w ustaleniu wartości celnej (art. 29 Kodeksu celnego) sprowadzonego samochodu na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego z tym. że zdaniem skarżącej postępowanie to cechowały wady opisane w skardze, zaś w ocenie organu celnego skarżąca nie została ograniczona w możliwości przedstawiania dowodów.

Niewątpliwe jest, że Sąd administracyjny w wyniku uwzględnienia skargi uchyla zaskarżoną decyzję wówczas, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co ustanawia przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy p.p.s.a.

Bezsporne w sprawie jest, że pomiędzy datą zgłoszenia celnego (12 kwietnia 2002 r.), a datą wydania decyzji pierwszoinstancyjnej (13 maja 2002 r.), a przede wszystkim jej doręczenia (18 czerwca 2002 r.) nie ujawnione zostały dowody, które określałyby bliżej sprowadzony samochód, poza nazwą [...] oraz jego usterki czy wady. Takie dokumenty jak zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z 11 kwietnia 2002 r., czy wynik rewizji celnej zawarty w zgłoszeniu celnym nie wskazywały na stan techniczny samochodu.

Z drugiej zaś strony skarżąca przyjęła w dniu 12 kwietnia 2002 r. pouczenie m.in. o czynnym uczestnictwie w prowadzonym postępowaniu, zgłaszaniu żądań dowodowych. Wobec tego należy przyjąć, iż gdyby posiadała dodatkowe dokumenty niewątpliwie przedstawiłaby je w prowadzonym postępowaniu.

Jest oczywistą nieprawidłowością doręczenie postanowienia o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego (art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej) w tym samym dniu, co doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej. Jeżeli jednak zważy się. iż ów materiał dowodowy przedstawiał się w postaci dokumentów złożonych i wypełnionych przez skarżącą, to uznać należy, że było to takie uchybienie, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Dopiero w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżąca zakwestionowała model [...] poprzez to, że nie był to model "[...]" przyjęty do ustalenia wartości celnej. Wobec tego, że przedmiotów}' samochód dopuszczony został do obrotu, to kwestia dowodowa uległa takiemu ograniczeniu, że organ odwoławczy pismem z dnia 20 sierpnia 2002 r. wezwał skarżącą do dostarczenia dowodów potwierdzających wskazaną w odwołaniu wartość samochodu według określonego przez skarżącą modelu, gdyż cena modeli podanych przez skarżącą nie była notowana przez katalog [...].

Wezwaniu temu skarżąca uczyniła zadość poprzez przedłożenie oceny technicznej samochodu marki [...] z dnia 12 kwietnia 2002 r. Nie można, jak to uczyniono w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, wyrażać dezaprobaty dla skarżącej co do daty opinii i jej przedłożenia w organie odwoławczym w dniu 2 września 2002 r. Przedłożenie tego dokumentu na etapie postępowania odwoławczego pozbawiało skarżącą z jej inicjatywy czy też jej braku oceny tego dokumentu w dwóch instancjach.

Ocena tej opinii dokonana w uzasadnieniu decyzji odwoławczej zasługuje na aprobatę, bowiem nie można zarzucić jej dowolności. Podkreślenia wymaga, że opinia ta nie odpowiadała na podstawową kwestię czym w znacznym stopniu sprowadzony samochód różnił się od modelu "[...]"', co jak podkreślił rzeczoznawca, jest jedyną opcją (co do ceny) występującą w katalogach na polskim obszarze celnym. W opinii rzeczoznawca nie wypowiedział się co do ogólnego stopnia zużycia pojazdu, co uniemożliwiało dokonanie ewentualnej obniżki ceny przyjęte] do wyliczenia wartości celnej. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 29 Kodeksu celnego niejako musi zakładać określenie ceny w przybliżonej wartości (metoda "ostatniej szansy"), a nie stricte rzeczywistej, która przy takiej metodzie nigdy nie uda się osiągnąć.

Organ odwoławczym, wbrew stwierdzeniom skargi, nie był zobowiązany do powołania innego biegłego, gdyż po pierwsze przedstawiona opinia miała charakter prywatny i podlegała ocenie jak każdy inny dowód w sprawie, po drugie zaś ten materiał, który został zgromadzony zezwalał na podjęcie decyzji.

Nie zostało w żaden sposób udowodnione, bo za takie nie można uznać wskazania "z całą stanowczością" (ze skargi), że ceny z katalogu [...] dotyczyły samochodów wyprodukowanych i sprowadzonych zwłaszcza w roku 2001, a tym samym nie można byłoby uwzględnić kwoty cła w cenie. Natomiast przyjęta wartość celna wyrażona w cenie przeliczonej na zł była znacznie niższa niż wartość wyliczona przez rzeczoznawcę (74 tys. -82 tys. zł).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.