Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 424/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Asesor WSA - Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zastosowania zwolnienia podatkowego w podatku rolnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy M. z dnia 12 czerwca 2004r. odmawiającą przyznania Z. K. zwolnienia podatkowego w podatku rolnym z tytułu powiększenia istniejącego gospodarstwa rolnego.

Orzekając co do istoty sprawy Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że grunty o powierzchni 27,4407 ha wchodzące w skład zasobu Agencji Nieruchomości Rolnych, objęte przez Podatnika w trwałe zagospodarowanie na podstawie umowy dzierżawy z dnia 10 kwietnia 2001r. i aneksu do tej umowy z 06 kwietnia 2004r. podlegają zwolnieniu podatkowemu w podatku rolnym na okres 5 lat, licząc od miesiąca maja 2001r. do miesiąca kwietnia 2006r. Kolegium orzekło, iż wymienione zwolnienie podatkowe stosowane będzie wobec Z. K. poczynając od maja 2004r., zaś po upływie okresu tego zwolnienia podatnikowi przysługiwać będzie ulga w podatku rolnym polegająca na obniżeniu tego podatku w pierwszym roku o 75% i w drugim roku o 50%. Jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji powołał m.in. art.12 ust.1 pkt 4 lit.c, ust.3, ust.6 i ust.8 oraz art.13d ust.1 i ust.3 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993r. nr 94, poz.431 ze zm.).

Z akt sprawy wynika, iż umowę z dnia 10 kwietnia 2001r. pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O., a Z. K. dotyczącą dzierżawy gruntów położonych w miejscowości M. zawarto na okres trzech lat, po czym aneksem z dnia 06 kwietnia 2004r. strony przedłużyły czas jej trwania do 10 lat, licząc od dnia 10 kwietnia 2001r.

W dniu 07 kwietnia 2004r. Z. K. złożył w Urzędzie Gminy w M. wniosek o zwolnienie z podatku rolnego na okres 5 lat, w związku z nabyciem gruntów na powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego.

Nie podzielając stanowiska organu I instancji odmawiającego decyzją z 12 czerwca 2004r. udzielenia podatnikowi wnioskowanej ulgi i wskazującego na nabycie aneksem z dnia 06.04.2004r. gruntów wchodzących w skład istniejącego już gospodarstwa rolnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 27 września 2004r. zwróciło uwagę, że w ustalonym stanie faktycznym brak było podstaw do przyjęcia, iż zaistniała przesłanka, o której mowa w art.12 ust.7 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym. Przepis ten wyklucza bowiem możliwość uzyskania zwolnienia podatkowego tylko wtedy, gdy podatnik nabywa gospodarstwo lub powiększa je w drodze umowy kupna gruntów posiadanych już wcześniej w trwałym zagospodarowaniu. Nie odnosi się natomiast do sytuacji gdy, jak w niniejszej sprawie, nie doszło do zmiany tytułu prawnego do gruntu, a jedynie odmiennie uregulowano dotychczasowy stosunek prawny.

Uznając prawo Z. K. do wnioskowanej ulgi, organ II instancji wskazał jednakże, iż Podatnik decydując się na zmianę umowy dopiero po trzech latach od jej zawarcia utracił możliwość korzystania z wnioskowanego zwolnienia w tym właśnie okresie. Zgodnie bowiem z art.12 ust.3 ustawy o podatku rolnym okres zwolnienia podatkowego wynosi 5 lat licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym objęto grunty w trwałe zagospodarowanie w drodze umowy.

W związku z przekształceniem zawartej pomiędzy stronami umowy pierwotnej w umowę trwałego zagospodarowania, z przeniesieniem skutku wyrażonego w jej aneksie na dzień 10 kwietnia 2001r. miesiącem następnym po miesiącu objęcia gruntów w trwałe zagospodarowanie, był maj 2001r. Od tego wiec miesiąca należy liczyć, w ocenie Samorządowego Kolegium, początek biegu pięcioletniego okresu zwolnienia podatkowego.

Zwracając uwagę na wnioskowy charakter zwolnienia udzielanego na podstawie art.12 ust.1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym organ II instancji wskazał, iż podlega ono regułom określonym w art.13d ust.3 wymienionej ustawy. Zgodnie zaś z tym przepisem zwolnienia i ulgi podatkowe udzielane na wniosek podatnika stosuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek.

Jeżeli zatem strona złożyła wniosek o zwolnienie podatkowe w dniu 07 kwietnia 2004r., a więc następnego dnia po sporządzeniu aneksu do umowy, to zdaniem organu zwolnienie z podatku rolnego mogło być zastosowane wobec podatnika jedynie od miesiąca maja 2004r. i trwać będzie do końca okresu pięcioletniego.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego odnośnie ustalenia terminu, od którego przysługuje wnioskowana ulga, w złożonej skardze Z. K. zarzucił organowi naruszenie art.12 ust.3 ustawy o podatku rolnym oraz art.120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.

Skarżący podniósł, iż określenie początku biegu 5 letniego terminu zwolnienia z podatku rolnego z dniem 01 maja 2001r., zamiast od 01 maja 2004r., skróciło okres tego zwolnienia o trzy lata i było krzywdzące. Użytkowanie przez skarżącego gruntów rolnych od ANR nabrało bowiem charakteru trwałego zagospodarowania w rozumieniu art.12 ust.1 pkt 4c dopiero po podpisaniu aneksu do umowy dzierżawy w dniu 06.04.2004r. Wprawdzie zgodnie z zapisami zawartymi w tym aneksie skutki prawne zmiany umowy rozciągały się na okres od jej podpisania, a więc od dnia 10.04.2001r., jednakże faktyczne trwałe zagospodarowanie nastąpiło, jak wskazał Podatnik, dopiero od kwietnia 2004r. Dlatego, zdaniem Strony, ten termin powinien zostać uwzględniony przez organ do ustalenia początku terminu zwolnienia od podatku, zgodnie z art.12 ust.3 ustawy. Ustalenie w decyzji 5-letniego terminu zwolnienia z podatku od 01.05.2001r. i jego zastosowanie od 01.05.2004r. pozbawiło natomiast Skarżącego większości jego prawa do zwolnienia pomimo, że złożenie wniosku o przyznanie zwolnienia w dniu 7.04.2004r., to jest niezwłocznie po zajściu okoliczności dających do tego podstawę, było przez Stronę niezawinione. Odebranie 3 z 5 lat przysługującego zwolnienia Skarżący uznał zatem za sprzeczne z przepisami ustawy i naruszające ustawowe prawo do zwolnienia z podatku.

W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie może spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji bowiem przeprowadzona przez Sąd analiza materiałów sprawy nie wykazała, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem prawa. Tylko zaś taki wniosek prowadzić mógł do uwzględnienia skargi w myśl przepisu art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.).

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest sposób określenia początku biegu terminu zwolnienia Podatnika z podatku rolnego w związku z objęciem w trwałe zagospodarowanie gruntów wchodzących w skład zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w sytuacji, gdy umowę darowizny tych gruntów zawarto pierwotnie na okres trzyletni w dniu 10 kwietnia 2001r., po czym aneksem z 06 kwietnia 2004r. czas jej trwania wydłużono do 10 lat, co z kolei wyczerpało przesłankę przyznania ulgi wymienioną w art.12 ust.1 pkt 4 lit.c ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym.

Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, objęte w trwałe zagospodarowanie. Trwałym zagospodarowaniem jest natomiast w świetle ustępu 8 powołanego artykułu objecie gruntów w dzierżawę na okres nie krótszy niż 10 lat.

Przy wykładni powołanego przepisu warto pamiętać, że wszelkie ulgi podatkowe stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, będącej wyrazem sprawiedliwości podatkowej. Niedopuszczalne jest więc obejmowanie powołanego przepisu wykładnią rozszerzającą, co nie oznacza także możliwości stosowania do tego rodzaju rozwiązań prawnych wykładni zawężającej zakres zwolnienia podatkowego.

Zgodnie z wypracowanym przez orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i utrwalonym już poglądem przy stosowaniu ulg i zwolnień nie należy posługiwać się wykładnią funkcjonalną, czy też systemową, lecz wykładnią gramatyczną (językową).

Podzielając w pełni powyższy pogląd stwierdzić należy, iż dokonana przez organ podatkowy wykładnia powołanych w decyzji przepisów prawa nie narusza wskazanych wyżej zasad interpretacji.

Jeżeli więc stosownie do treści art.12 ust.3 ustawy o podatku rolnym okres zwolnienia, o którym mowa w ust.1 pkt 4 wynosi 5 lat, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym objęto grunty w trwałe zagospodarowanie w drodze umowy, zaś skutki prawne związane z zawartą w dniu 10 kwietnia 2001r. umową dzierżawy, pomimo późniejszych zmian w jej treści, powstały z tą właśnie datą (co potwierdza zapis § 2 pkt 1 aneksu umowy) to twierdzeniom organu, iż objęcie przez Z. K. dzierżawionych gruntów w trwałe zagospodarowanie nastąpiło z tym właśnie dniem, nie można odmówić słuszności.

Prawidłowo organ II instancji zastosował również przepis art.13d ust.3 ustawy o podatku rolnym, zgodnie z którym zwolnienia i ulgi podatkowe udzielone na wniosek podatnika stosuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek.

Oczywistym jest zatem, iż skoro Strona złożyła wniosek o zwolnienie podatkowe w dniu 7 kwietnia 2004r., to zwolnienie, którego 5 letni okres rozpoczął się w maju 2001r. może być zastosowane dopiero od maja 2004r., zaś zakończy się w kwietniu 2006r.

W tej sytuacji bez znaczenia dla oceny uprawnień Skarżącego co do zakresu należnej ulgi pozostaje, w świetle powołanych wyżej okoliczności faktycznych sprawy i jednoznacznej treści w/w przepisów prawa materialnego, podnoszony przez Stronę brak winy w związku ze złożeniem wniosku w sprawie zwolnienia, dopiero w kwietniu 2004r.

Z przytoczonych powodów brak jest podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji, a wobec tego skarga nie może być uwzględniona i podlega oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.).