Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 365/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 105 par. 1, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 153, art. 190
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi E. A. Bryjak z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy z odwołania E. A. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – dalej: k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji w całości.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

Kierownik Referatu Urzędu Miejskiego w G. w piśmie z dnia [...] lipca 2004 r. (znak [...]) zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: PINB w G.; Inspektor powiatowy; organ I instancji) o sprawdzenie legalności wybicia okna w budynku przy ul. [...] w G. na działce [...], od strony działki [...] PINB w G. wszczął postępowanie (pismo z dnia [...] sierpnia 2004 r.) w sprawie legalności wybicia okien od strony działki nr [...] w budynku położonym w G. przy ul. [...] (dz. nr [...]). Wobec poczynionych w sprawie ustaleń, PINB w G. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. (znak [...]) umorzył postępowanie w sprawie dwóch otworów okiennych w budynku przy ul. [...] w G..

Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: Inspektor wojewódzki; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. (znak [...]) stwierdził nieważność decyzji PINB w G. z dnia [...] lutego 2005 r., umarzającej postępowanie w sprawie dwóch otworów okiennych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...], w stosunku do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] lutego 2013 r. sygn. akt [...] oddalił skargę.

Na skutek wniosku Prezydenta Miasta G. z dnia [...] października 2005 r., Inspektor powiatowy wszczął postępowania w sprawie legalności wybicia 2 okien od strony działki nr [...] w budynku położonym w G. przy ul. [...], na dz. nr [...] (pismo z dnia [...] listopada 2005 r.). Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. (znak [...]) Inspektor powiatowy umorzył i to postępowanie. Decyzją dnia [...] stycznia 2006 r. (znak [...]) Inspektor wojewódzki utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wobec wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. (znak [...]), PINB w G. [...] lipca 2014 r. przeprowadził kolejną kontrolę obiektu, podczas której ponownie ustalił, że w ścianie bocznej budynku ul. [...], graniczącej z działką nr [...] znajdują się dwa otwory okienne; otwór nr [...] znajduje się w pokoju mieszkania nr [...], wymiar otworu w świetle wynosi 1,74 x 1,87 m; otwór nr [...] znajduje się w mieszkaniu nr [...], w pomieszczeniu kuchni, a wymiar otworu w świetle wynosi 0,56 m x 1,16 m; w ścianie budynku znajdują się również otwory wentylacyjne o wym. 0,2 x 0,2 m, które znajdują się w pomieszczeniu strychu. Rozmieszczenie okien na elewacji zilustrowane zostało na załączonym do protokołu kontroli szkicu sytuacyjnym. Do protokołu kontroli zostały załączone kopie oświadczeń dotyczących istnienia okna w mieszkaniu nr [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. (znak [...]) Inspektor powiatowy umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie wyżej opisanych dwóch otworów okiennych, jednak decyzją z dnia [...] marca 2015 r. (znak [...]) Inspektor wojewódzki decyzję tę uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W konsekwencji powyższego, PINB w G. wydał 2 decyzje częściowe. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. (znak [...]) odstąpił od nadłożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w sprawie otworu okiennego o wym. 0,56 m x 1,16 m przynależnego do lokalu nr [...], umiejscowionego w ścianie granicznej (graniczącej z działką nr [...]) budynku. Z kolei decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. (znak [...]) umorzył w części postępowanie administracyjne w sprawie otworu okiennego o wym. 1,74 m x 1,87 m przynależnego do lokalu nr [...], umiejscowionego w ścianie (graniczącej z działką nr [...]) budynku. Obydwie decyzje nie ostały się w obrocie prawnym, albowiem decyzjami z dnia [...] października 2015 r. Inspektor wojewódzki uchylił przedmiotowe rozstrzygnięcia (decyzją znak [...] uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., a decyzją znak [...] uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r.) – i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W związku z powyższym, PINB w G. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] – wydaną w sprawie otworu okiennego o wym. 0,56 m x 1,16 m przynależnego do lokalu nr [...] oraz otworu okiennego o wym. 1,74 m x 1,87 m przynależnego do lokalu nr [...], umiejscowionych w ścianie (graniczącej z działką nr [...]) budynku położonego w G. przy ul. [...] – na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) odstąpił od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Inspektor wojewódzki, w wyniku rozpoznania sprawy z odwołania E. B., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] stycznia 2017 r. sygn. akt [...] uchylił decyzję kasacyjną organu II instancji.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Inspektor wojewódzki na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję PINB w G. z dnia [...] grudnia 2015 r. w całości – i nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) E. K., W. S., H. K., G. Z., E. K.-I., K. S. i G. A. (dalej: inwestorzy), zamurowanie otworu okiennego o wymiarach 0,56 m x 1,16 m przynależnego do lokalu nr [...] oraz zamurowanie otworu okiennego o wym. 1,74 m x 1,87 m przynależnego do lokalu nr [...], oba otwory umiejscowione są w ścianie (graniczącej z działką nr [...]) budynku położonego w G. przy ul. [...], a także określił termin wykonania tego obowiązku. Organ II instancji podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji i uznał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż okno w mieszkaniu nr [...] wykonano około 1978 r. nielegalnie, aczkolwiek prawdopodobnie na polecenie władzy ludowej. Odnośnie otworu okiennego o wym. 1,74 na 1,87 m w mieszkaniu nr [...], organ odwoławczy ustalił, że okno to zostało samowolnie przesunięte i powiększone w 1978. r.

Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 28 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowane (Dz.U. z 1974 r. nr 38, poz.229) roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Podniósł przy tym, że rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego precyzowało zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnione od obowiązku zgłoszenia. Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonanie otworu okiennego w ścianie konstrukcyjnej wymagało pozwolenia na budowę. Inspektor wojewódzki uznał, że wobec wykazania braku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę zasadne było zastosowanie przez PINB w G. trybu z art. 51 ustawy Prawo budowlane. Organ II instancji uznał, że rozważania Inspektora powiatowego dotyczące nienaruszenia przepisów przeciwpożarowych nie konwalidują naruszenia przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powołał się na § 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.U. nr 26, poz. 157) i zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych nr 130 z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dnia 19 lipca 1966 r., poz. 44).

Inspektor wojewódzki stwierdził, że nawet gdyby przyjąć za PINB w G., iż w dacie wykonania usytuowanie tychże okien nie naruszało przepisów przedmiotowego zarządzenia nr [...], to fakt ich samowolnego wykonania nakłada na organy nadzoru budowlanego obowiązek prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego, które powinno opierać się na aktualnie obowiązujących przepisach. W ocenie organu odwoławczego, okna istniejące w granicy z działką sąsiednią naruszają przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia i jako takie nie mogą zostać zalegalizowane, wobec czego uzasadnione jest, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, orzeczenie o obowiązku zamurowania przedmiotowych otworów okiennych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] października 2017 r. sygn. akt [...] oddalił skargę K. S. na przedmiotową decyzję, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Inspektora wojewódzkiego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK [...] uchylił zaskarżony przez tę stronę postępowania wyrok WSA w Poznaniu oraz decyzję Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] kwietnia 2017 r., stwierdzając, że przesłanki zastosowania w tej sprawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie może stanowić fakt samowolnego wykonania okien, gdyż taka samowola nie miała miejsca w tej sprawie.

Motywując swoje rozstrzygnięcie, zawarte w decyzji z dnia [...] lutego 2020 r., Inspektor wojewódzki stwierdził, że zobowiązany jest ponownie rozpatrzyć odwołanie E. B. z dnia [...] grudnia 2015 r., kierując się uzasadnieniem i oceną prawną wyrażoną w przywołanym wyroku NSA.

Organ II instancji uznał, że skoro zgodnie z oceną Sądu kasacyjnego otwór okienny o wymiarach 0,56 mx 1,16 m przynależny do lokalu nr [...] oraz otwór okienny o wym. 1,74 m x 1,87 m przynależny do lokalu nr [...], umiejscowione w ścianie granicznej budynku położonego w G. przy ul. [...], wykonane zostały legalnie, to postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W takich warunkach organ odwoławczy postanowił zaskarżoną decyzję uchylić i umorzyć w całości postępowanie organu I instancji, prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

W skardze na decyzję Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2020 r. E. A. B., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, zarzuciła naruszenie:

1. art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i w zw. z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane – poprzez ich niezastosowanie i nienałożenie obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem;

2. art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego i błędnym przyjęciu, że udowodnione zostało istnienie wystarczającej podstawy prawnej do legalnego wykucia otworów okiennych w budynku przy ul. [...] w G., oraz że decyzje Urzędu Miasta i Powiatu w G. z dnia [...] czerwca 1974 r., Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. z dnia [...] stycznia 1984 r. oraz Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...] października 1986 r., a także protokołu konieczności z dnia [...] grudnia 1978 r. stanowią potwierdzenie, że wykucia otworów okiennych dokonano w ramach ustawy z dnia [...] kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków, oraz że przedmiotowy protokół konieczności odnosi się do prac objętych tymi decyzjami;

3. art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 77 § 4 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie przepisów aktów powszechnie obowiązującego prawa i tym samym pominięcie faktu, że niemożliwe było legalne wykucie otworów okiennych – a mianowicie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r. nr 34, poz. 216 ze zm.), zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budownictwa powszechnego (Dz.Urz.MB. z 1966 r. nr 10, poz. 44), rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. nr 17, poz. 62 ze zm.), rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. nr 38, poz. 229 ze zm.);

4. art. 66 ust. 1 pkt 3 [ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane] poprzez jego niezastosowanie i nienałożenie obowiązku usunięcia nieprawidłowości w postaci nieodpowiedniego stanu technicznego budynku,

5. art. 3 pkt 7a w zw. z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię, tj. uznanie, że wykucie otworów okiennych stanowi remont w rozumieniu tych przepisów, podczas gdy prace budowlane, których wykonania dotyczyło postępowanie w niniejszej sprawie nie mieszczą się w kategorii remontu w rozumieniu przywołanych przepisów.

Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych w uzasadnieniu skargi, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Inspektor wojewódzki, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

K. S. oraz G. Z. (uczestniczki postępowania) – każda w odrębnym piśmie procesowym (odpowiednio z dnia [...] stycznia 2021 r. i [...] lutego 2021 r.) poparły stanowisko organu II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Regulacja ta stanowi lex specialis względem ogólnych zasad określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. – pozwalając na odstępstwo od ujętej w art. 10 i art. 90 p.p.s.a. zasady jawnego rozpoznania spraw (na rozprawie).

Niniejsza sprawa została uprzednio skierowana do rozpoznania w takim trybie, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] września 2020 r. (k. 18 akt sąd.) i kolejnego zarządzenia z dnia [...] czerwca 2021 r. (k. 68). Zarazem warto podkreślić, że strony i uczestnicy postępowania zostali zawiadomieniami o powyższym i Sąd przed wyrokowaniem zapewnił im możliwość wypowiedzenia się w sprawie.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2020 r., którą organ odwoławczy, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy z odwołania E. A. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2015 r., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. Postępowanie to było prowadzone w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r. w sprawie zgodności z prawem (legalności) robót budowlanych polegających na wykonaniu otworu okiennego o wym. 0,56 m x 1,16 m przynależnego do lokalu nr [...] oraz otworu okiennego o wym. 1,74 m x 1,87 m przynależnego do lokalu nr [...], umiejscowionych w ścianie (graniczącej z działką nr [...]) budynku położonego w G. przy ul. [...].

Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy decydujące znaczenie miało to, że w sprawie tej wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK [...]. Uchylając wcześniejszy wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] października 2017 r. sygn. akt [...] oraz poprzedzającą go decyzję Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], Sąd kasacyjny stwierdził, że uzasadnienia do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie może stanowić fakt samowolnego wykonania okien, gdyż taka samowola nie miała miejsca w tej sprawie.

Motywując swoje rozstrzygnięcie Sąd kasacyjny uznał, że nie można zgodzić się z organem odwoławczym i sądem wojewódzkim co do tego, że w niniejszej sprawie miała miejsce samowola budowlana, gdyż decydując o tym, czy zaistniały samowolne roboty budowlane zawsze trzeba oceniać uwzględniając datę ich wykonania. Opierając się na decyzjach znajdujących się w aktach administracyjnych, które zostały pominięte przez organ nadzoru budowlanego, a przez sąd wojewódzki uznane za nieistotne, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z decyzji Urzędu Miasta i Powiatu w G. z dnia [...] czerwca 1974 r. (k. 167 akt) wynika, iż prawomocną decyzją z dnia [...] stycznia 1970 r. Urząd Miasta i Powiatu Wydział Gospodarki Komunalnej i Przestrzennej i Ochrony Środowiska w G. (dalej: UMiP WGKiPiOŚ w G.) zakwalifikował budynek znajdujący się na nieruchomości przy ul. [...] do remontu kapitalnego na podstawie art. 2 i 3 ustawy z 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie budynków mieszkalnych. Sąd II instancji wskazał na to, że decyzja Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. (dalej: MPGKiM w G.) z dnia [...] stycznia 1984 r. i decyzja Urzędu Miejskiego w G. (dalej: UM w G.) z dnia [...] października 1986 r., które dotyczą kosztów remontu przedmiotowego budynku (k. 168 i 169 akt), również powołują się na zakwalifikowanie kamienicy do remontu na podstawie przywołanej ustawy z 1959 r. Sąd kasacyjny zauważył w tym względzie, że:

- przepisy art. 2 i 3 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. z 1968 r. nr 36, poz. 249 r. ze zm.), które stanowiły podstawę prawną decyzji z dnia [...] stycznia 1970 r. UMiP WGKiPiOŚ w G., upoważniały organ gospodarki mieszkaniowej do dokonywania, ze środków państwowych remontów kapitalnych i zabezpieczających budynków, ulepszeń w wyposażeniu technicznym tych budynków, ich odbudowy lub przebudowy;

- organ, uznający (po przeprowadzeniu oględzin) potrzebę przeprowadzenia robót wymienionych w art. 2 tej ustawy (czyli remontu kapitalnego i zabezpieczającego, ulepszeń w wyposażeniu budynków, ich odbudowy lub przebudowy) wydawał zawiadomienie skierowane do właściciela (zarządcy) budynku o rodzaju i rozmiarze planowanych robót; jednocześnie o terminie oględzin winien być zawiadomiony właściciel (zarządca) budynku;

- zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 przywołanej ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. właściciel (zarządca) budynku może w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rodzaju i rozmiarze planowanych robót oświadczyć, że wykona roboty wymienione w ust. 1 we własnym zakresie; w tym przypadku organ gospodarki mieszkaniowej wyznaczy właścicielowi (zarządcy) odpowiedni, technicznie uzasadniony, termin rozpoczęcia i zakończenia robót, a jeżeli potrzeba przeprowadzenia robót wywołana została klęską żywiołową lub bezpośrednim zagrożeniem budynku, termin do oświadczenia przez właściciela (zarządcę) może być skrócony do 3 dni;

- w przypadku określonym w ust. 2 wykonanie robót ze środków państwowych może nastąpić wówczas, gdy właściciel (zarządca) nie rozpocznie lub nie zakończy robót w wyznaczonym terminie albo jeśli prowadzi roboty w sposób sprzeczny z zasadami techniki budowlanej lub w sposób opieszały, wykluczający zakończenie robót w wyznaczonym terminie; decyzja wydana w tej sprawie przez organ gospodarki mieszkaniowej jest natychmiast wykonalna;

- przez organ gospodarki mieszkaniowej, zdefiniowany w art. 1 ust. 3 powołanej ustawy, należy rozumieć właściwy organ do spraw mieszkaniowych prezydium miejskiej lub gromadzkiej rady narodowej albo rady narodowej osiedla; organ gospodarki mieszkaniowej miał samodzielną kompetencję do dysponowania środkami państwowymi na cele remontów budynków i w tym zakresie reprezentował interesy Skarbu Państwa;

- z uzasadnienia decyzji MPGKiM w G. z dnia [...] stycznia 1984 r. ustalającej wysokość wyłożonych kosztów remontu wynika, iż remont był wykonany na podstawie prawomocnej decyzji UMiP WGKiPiOŚ w G. z dnia [...] listopada 1977 r. o zakwalifikowaniu budynku znajdującego się w G. przy ul. [...] do remontu kapitalnego (zabezpieczającego) w oparciu o ustawę z dnia 22 kwietnia 1959 r, o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków;

- także z uzasadnienia decyzji UM w G. z dnia [...] października 1986 r. ustalającej wysokość wyłożonych kosztów remontu wynika, że remont był wykonany na podstawie prawomocnej decyzji UMiP w G. o zakwalifikowaniu budynku znajdującego się w G. przy ul. [...] do remontu kapitalnego (zabezpieczającego) na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków;

- dowody te wyraźnie wskazują, że wykonane w 1978 r. okna w lokalu 4 i 6 miały podstawę prawną, a potwierdza to również kopia "protokołu konieczności na wykonanie dodatkowych robót remontowych" na budowie w G. przy ul. [...] z dnia [...] stycznia 1978 r., gdzie w pkt 30 wpisano "wykucie nowych otworów okiennych dla mieszkań lokatorskich" (k. 22 i 26).

Przy takich ustaleniach faktycznych i prawnych Sąd kasacyjny stwierdził, że poza sporem jest, iż prace budowlane były wykonane bez zgody właściciela budynku, miał on bowiem wówczas niewielki wpływ na swoja własność. Z powyższych względów Sąd II instancji uznał, że przesłanki zastosowania w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie mógł stanowić fakt samowolnego wykonania okien, gdyż taka samowola nie miała miejsca w tej sprawie.

Wobec powyższego należy podkreślić, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przywołany przepis wyznacza kierunek postępowania sądu I instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku sądu wyższej instancji. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wcześniej wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r. sygn. akt I PKN 226/98, OSNAP 1999/15/486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zostanie wydana przez ten Sąd uchwała w innej sprawie, w trybie art. 269 p.p.s.a., zawierająca odmienną wykładnię prawa albo zmienił się stan prawny i to jedynie w odniesieniu do przepisów proceduralnych (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, art. 190).

Odnosząc przedstawione rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, tutejszy Sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK [...]. Co więcej, należało mieć na uwadze, że Sąd kasacyjny zastosował w sprawie przepis art. 188 p.p.s.a. uznając, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona i w wyniku uchylenia zaskarżonego wyroku rozpoznał skargę od decyzji Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]. Tego rodzaju wyrok reformatoryjny wiąże, na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a., tak organy orzekające w sprawie, jak i sąd wojewódzki co do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego, będącego przedmiotem sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądach, a może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak NSA w wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 898/16, dostępnym w internetowej bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym wszelkie zarzuty skargi, jakie zmierzały do podważenia stanu faktycznego lub prawnego w tym zakresie były niedopuszczalne i z gruntu chybione. Przesądzone zostało już bowiem wiążąco, że roboty budowlane związane realizacją przedmiotowych otworów okiennych nie zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej. W konsekwencji, tak organ odwoławczy, jak i tutejszy Sąd były zobowiązane przyjąć, że wykonanie przedmiotowych robót w 1978 r. nastąpiło legalnie, tj. na podstawie odpowiednich aktów administracyjnych wskazanych przez Sąd kasacyjny. W konsekwencji, w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego przesłanką do zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego – co miało miejsce we wcześniejszej decyzji Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] kwietnia 2017 r. – nie mógł być domniemany fakt wykonania przedmiotowych otworów okiennych w warunkach samowoli budowlanej. Co więcej, z uwagi na charakter rozważań Sądu II instancji należało z gruntu odrzucić zasadność zarzutu dotyczącego naruszenia art. 3 pkt 7a w zw. z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego z 1994 r. W tym względzie skarżąca wyraziła pogląd, że prace budowlane, których wykonania dotyczyło postępowanie w niniejszej sprawie, nie mieszczą się w kategorii remontu w rozumieniu przywołanych przepisów. Zarzut ten w ocenie tutejszego Sądu również jest niezasadny i nieskuteczny, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając o legalności realizacji przedmiotowych robót, w istocie przesądził również o ich kwalifikacji. Uczynił to jednakże odnosząc się do wskazanych przepisów obowiązujących w dacie ich realizacji – przede wszystkim odwołując się do przepisów ustawy z dnia [...] kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków. Nadto tutejszy Sąd we wcześniejszym wyroku zgodził się organami nadzoru budowlanego co do kwalifikacji robót budowlanych, w wyniku których powstały przedmiotowe otwory okienne, jako prac budowlanych o charakterze przebudowy [w rozumieniu art. art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego z 1994 r.]. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do wyrażenia odmiennego stanowiska w tym względzie. Niemniej jednak kwestia kwalifikacji przedmiotowych robót nie ma w niniejszej sprawie doniosłego prawnie znaczenia na płaszczyźnie przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Przedmiotowe prace budowlane nie zostały bowiem wykonane w warunkach samowoli budowlanej (o czym wiążąco przesądził w niniejszej sprawie Sąd kasacyjny), niezależnie do tego, czy według aktualnego brzmienia art. 3 Prawa budowlanego stanowią remont (pkt 7a) czy też przebudowę (pkt 8). Obydwa rodzaje prac budowlanych stanowią bowiem roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, do których odnosi się art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.

Zasadne okazały się natomiast zarzuty dotyczące naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego oraz przepisów proceduralnych art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie tutejszego Sądu organ II instancji naruszył również przepisy art. 7, art. 15, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim jednak w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 153 i art. 190 p.p.s.a., a to skutkowało popełnieniem kolejnych uchybień w rozpatrzeniu sprawy Zdaniem tutejszego Sądu, organ odwoławczy błędnie zastosował te przepisy przy ocenie zakresu związania przy rozstrzyganiu sprawy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK [...].

Sąd kasacyjny w określonych okolicznościach faktycznych i prawnych stwierdził, że przesłanki zastosowania w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie mógł stanowić fakt samowolnego wykonania okien, gdyż taka samowola nie miała miejsca w tej sprawie. Wobec tego należy uznać, że w sposób dorozumiany wykluczone zostały przez Sąd II instancji jedynie dwie przesłanki do prowadzenia postępowania naprawczego, a mianowicie przesłanka wykonania robót budowlanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, albo zgłoszenia (art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) oraz wykonania robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). Nie zostały jednak wiążąco zdyskwalifikowane inne przesłanki wyrażone w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

W praktyce chodzić tu może o wykonanie robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego), względnie wykonanie robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, lub zagrożenia środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Kwestiom tym poświęcił należytą uwagę PINB w G. w decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] Skarżąca stanowisko to zakwestionowała, a Inspektor wojewódzki finalnie nie odniósł się wyczerpująco do wszystkich tych aspektów sprawy. W takich okolicznościach co najmniej przedwczesne było zastosowanie w sprawie instytucji umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., jak i zdyskwalifikowanie prawidłowości zaskarżonej decyzji organu I instancji. Wydanie decyzji umarzającej, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a, postępowanie naprawcze byłoby zasadne w sytuacji, gdy organy nie stwierdziły faktu samowoli budowlanej w dacie realizacji inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2500/17, dostępny jw.), a jednocześnie nie zaistniałyby inne przesłanki, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Co oczywiste, wcześniejsze rozważania poczynione w tym względzie przez Inspektora wojewódzkiego w decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...], jak i poglądy wyrażone w wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] października 2017 r. sygn. akt IV SA/Po [...] nie mogły mieć żadnego znaczenia w sprawie, skoro rozstrzygnięcia te zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem Sądu kasacyjnego z dnia [...] grudnia 2019 r.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy powinien rozważyć całokształt okoliczności sprawy z uwzględnieniem pozostałych przesłanek wymienionych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego dla oceny kierunku, w jakim powinno zmierzać postępowanie naprawcze. Wtedy też finalnie rozstrzygnie, czy zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, a jeśli tak – jakie obowiązki należy nałożyć na określone podmioty na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Winien uczynić to, mając na uwadze co do zasady przepisy obowiązujące w dacie realizacji przedmiotowych robót budowlanych i posiłkując się w tym względzie odpowiednio poglądami wyrażonymi w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2013 r. sygn. II OPS [...], w którym podkreślano, że według przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. samowola budowlana nie zawsze wymagała przeprowadzenia działań legalizacyjnych, a przepis art. 37 ust. 1 tej ustawy należy interpretować z uwzględnieniem innych jej przepisów, a w szczególności przepisów regulujących tryb legalizacji samowoli budowlanej. Uchwała ta odnosi się wprawdzie do przepisów regulujących samowolę budowalną w sensie ścisłym, tj. budowy obiektu budowanego, jednakże zawiera cenne wskazówki ogólne dotyczące legalizacji robót budowlanych zrealizowanych pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. – chociażby w zakresie zgodności robót z przepisami, w tym warunkami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że jeżeli dane roboty nie zostały wykonane w warunkach samowoli budowanej, to nie ma podstaw do obciążania inwestora czy właściciela nieruchomości ewentualnymi zmianami (na niekorzyść) przepisów prawa (w szczelności warunków technicznych budynków czy też przepisów z zakresu bezpieczeństwa pożarowego). Na korzyść takiego inwestora (właściciela) uwzględnić należy jednak następcze zmiany faktyczne, jak i zmiany zawarte w przepisach późniejszych, w tym obowiązujących w dacie rozstrzygania w sprawie. Taki wniosek można wyprowadzić z wielu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dla przykładu warto wskazać, że NSA m.in. zwrócił uwagę na takie kwestie, jak to, że:

- późniejszy, niż data wykonania robót budowlanych, podział działki inwestycyjnej, na której zlokalizowany był budynek, przy którym wykonywano roboty budowlane, nie daje podstaw do dokonywania oceny legalności robót budowalnych w aspekcie zasadności wydania decyzji nakazowej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, przy uwzględnieniu stanu faktycznego, jaki ów podział spowodował (wyrok z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 2069/19, dostępny jw.);

- dla stwierdzenia, że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, nie wystarcza proste stwierdzenie tego faktu, lecz potrzebne jest zestawienie konkretnych okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie z możliwym, lecz konkretnym zagrożeniem dla ludzi powodowanym przez wybudowanie obiektu, którego określone cechy to zagrożenie wywołują (wyrok z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 877/18, dostępny jw.)

- samo naruszenie przepisów technicznych, jakie obowiązywały w czasie dopuszczenia się samowoli przez inwestora, nie jest wystarczające, aby przyjąć, że to naruszenie automatycznie stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia; wystąpienie takiego niebezpieczeństwa musi być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości i znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym (wyrok z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 877/18, dostępny jw.);

- brak jest podstaw, aby przyjąć, że samo naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, nawet takich, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, stanowi już o tym, że została spełniona przesłanka zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, określona jako wykonanie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., sformułowana jako spowodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia; utożsamianie naruszenia przepisów technicznych ze wskazanymi ustawowymi przesłankami wydania postanowień i decyzji oznaczałoby wyjaśnianie wyrażeń ustawowych przez przepisy wykonawcze, bez wyraźnej do tego delegacji (wyrok z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt II OSK 543/15, dostępny jw.);

- by stwierdzić, że zaistniała sytuacja przewidziana w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ musi indywidualnie ocenić, czy lokalizacja obu obiektów stwarza zagrożenie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia; dokonując tej oceny powinien jednak uwzględnić, że jedynie konkretne zagrożenie dla otoczenia spowodowane zbyt bliską odległością między oboma obiektami mogłoby uzasadniać wydanie nakazu rozbiórki obiektu legalnie wzniesionego (wyrok z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2223/11, dostępny jw.);

- dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, istnieje w sprawie czasowa przeszkoda do wszczęcia lub prowadzenia postępowania naprawczego (wyrok z dnia 18 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 2748/19, dostępny jw.).

W szczególności organ II instancji odniesie się do kwestii wcześniej omówionych w uzasadnieniu decyzji PINB w G. z dnia [...] grudnia 2015 r., a dotyczących zgodności robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z zakresu bezpieczeństwa pożarowego. Dopiero ustalenie wszystkich powyżej wskazanych okoliczności, jak i uwzględnienie przedstawionych kwestii prawnych pozwoli organowi na właściwą ocenę, czy roboty, których dotyczy postępowanie naprawcze, powinny zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem – a jeśli tak, to w jaki sposób – czy też możliwe jest dalsze istnienie przedmiotowych otworów okiennych w dotychczasowej lokalizacji. Takie też będzie zadanie organu nadzoru budowlanego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Na koniec zauważyć jeszcze należy, że niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r. Przedmiotowe postępowanie naprawcze prowadzone jest w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego w stosunku do konkretnych robot budowlanych (dotyczących wykonania dwóch otworów okiennych w określonej lokalizacji). Przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi skonkretyzowanie obowiązków wynikających z art. 5 ust. 2 i art. 61 tej ustawy. Przepisy te zmierzają do zapewnienia utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym. Celem art. 66 Prawa budowlanego nie jest natomiast doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 670/12, dostępny jw.). Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 Prawa budowlanego może dotyczyć jedynie takich uchybień, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z użytkowaniem tego obiektu. Przepis ten nie może być więc wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym (tak NSA w wyroku z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 1424/08, dostępnym jw.). Przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego odnosi się do obiektu budowlanego jako całości, a zatem generalnie nakazy określone w tym przepisie mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu. Chodzi tutaj o prace mające na celu utrzymanie w należytym stanie budynku jako całości, a zatem o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości lub jego części (por. wyroki NSA z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 1036/06 i 5 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 985/08, dostępne jw. – patrz Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, red. A. Gliniecki, Warszawa 2016, art. 66).

Podsumowując, w postępowaniu odwoławczym nie zostały odpowiednio przedstawione i rozważone wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, tym samym doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 15 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 153 i art. 190 p.p.s.a. W konsekwencji niezasadne było zastosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § § 1 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania wypełniało dyspozycję przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei uchybienia w zakresie prawa materialnego – co do braku podstaw do zastosowania art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego – miały wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., determinując formę i treść jej rozstrzygnięcia. Uchybienia w zakresie prawa materialnego miały zaś swoje źródło w naruszeniu przepisów postępowania. Przede wszystkim były wynikiem błędu w zakresie zastosowania się do dyspozycji przepisów art. 153 i art. 190 p.p.s.a. Wszystko to łącznie powodowało konieczność zastosowania w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., prowadząc do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu, właściwe rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej wymaga ponownego przeprowadzania postępowania przez organ nadzoru budowalnego II instancji z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania (pkt II sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość kosztów sądowych uiszczonych przez stronę (wpis od skargi w kwocie [...]zł – k. 2, 10) oraz fakt korzystania z zastępstwa procesowego w osobie adwokata (w tym poniesioną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł – k. 9). W odniesieniu do wysokości kosztów zastępstwa prawnego ([...] zł) Sąd wziął pod uwagę stawki oraz zasady ustalania opłat wynikające z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 15 ust. 1 i 2.