Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 406/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007r. przy udziale sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zameldowania o d d a l a s k a r g ę /-/W. Długaszewska /-/K. Wolna – Kubicka /-/T. M. Geremek


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] – wydaną na podstawie art. 104 kpa i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) – Burmistrz P. orzekł o zameldowaniu J.K., wraz z żoną I. dziećmi: Z.J., P.K. i P.K. na pobyt stały w W. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, iż J. i I. małżonkowie K. wnieśli o zameldowanie w miejscowości W. [...], na działce POD, gdzie od czterech lat zamieszkują wraz z dziećmi Z.J., P.K. i P.K. W celu potwierdzenia tej okoliczności organ administracji w dniu [...] listopada 2005r r. przeprowadził wizję. W jej wyniku ustalono, że J.Kl. zamieszkuje wraz z całą rodziną w budynku –altanie- na działce nr [...] POD W. Budynek ten, o pow. 48 m 2, składa się z pięciu pokoi, kuchni, łazienki. Posiada centralne ogrzewanie i jest umeblowany. Znajduje się tam cały dobytek rodziny, co wskazuje na jej stałe zamieszkiwanie. Przedstawiciel zarządu POD- Prezes H.M. potwierdził, że od 1991r J.K. jest użytkownikiem działki nr [...] ale oświadczył , że zarząd POD nie wyraża zgody na zameldowanie na działce , a jedynie na jej użytkowanie i przebywanie na niej i to zgodnie z art. 13 pkt.4 ustawy z dnia 8.07.2005r i regulaminem POD § 12 pkt1.

Organ I instancji powołał się na przepis art. 9 ust.2 b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, z którego wynika, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Wobec czego zameldowanie ma charakter wyłącznie rejestracyjny. Podkreślił również, powołując się na wyrok NSA z dnia 19.06.2002r II SA/Łd 1963/00, że nie jest też rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i uzależnianie od tej oceny możliwość zameldowania.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Polski Związek Działkowców, żądając jej uchylenia w całości i orzeczenia o odmowie zameldowania J.K., wraz z żoną I.K. i dziećmi: Z.J., P.K. i P.K. na pobyt stały w W. [...].

Odwołujący podniósł, iż już w postępowaniu przed organem I instancji powołał się na przepis art. 13 ust.4 ustawy z dnia 8.07.2005r o rodzinnych ogrodach działkowych ( Dz.U Nr.169 poz. 1419), który stanowi, że działka w rodzinnym ogrodzie działkowym przeznaczona jest do zaspokajania potrzeb użytkownika i jego rodziny w zakresie wypoczynku i rekreacji oraz prowadzenia upraw ogrodniczych, z wyłączeniem potrzeb mieszkaniowych i wykonywania działalności gospodarczej. Członkowie Polskiego Związku Działkowców mogli i nadal mogą wnosić nakłady na przydzielone im do użytkowania działki gruntu, w tym między innymi budować altany. Dla wzniesienia altany nie jest jednak wymagane pozwolenie na budowę, ani nawet zgłoszenie budowy właściwemu organowi. Przekroczenie przez J.K. dopuszczalnej powierzchni altany nie nadało temu obiektowi charakteru mieszkalnego. Tymczasem ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych, choć nie definiuje wprost używanego w niej pojęcia lokalu, to nie pozostawia wątpliwości, iż lokal w jej rozumieniu powinien spełniać, potwierdzone stanowiskiem właściwego organu, wymagania techniczno-budowlane określone dla pomieszczeń mieszkalnych. Altana na działce Rodzinnego Ogrodu Działkowego zaś takim lokalem nie jest. Niezależnie od powyższego odwołujący podniósł również, że w myśl art. 7 ust 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dla zameldowania na pobyt stały niezbędne jest zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem. Wbrew ustaleniom organu I instancji nie odpowiada tym wymogom adres wskazany w skarżonej decyzji jako adres zameldowania osób wymienionych w tej decyzji. Rodzinny Ogród Działkowy W. zajmuje obszar 23,05 ha i podzielony jest na 437 działek. Wskazany w zaskarżonej decyzji adres W. [...] jest adresem dla całej w/w nieruchomości, a nie adresem konkretnego obiektu w wymienionej miejscowości. Nie konkretyzuje oznaczenia adresu wskazanie dodatkowo numeru działki ( [...]) użytkowanej przez J.K., który nie jest tożsamy numerem lokalu w rozumieniu cyt ustawy o ewidencji ludności.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ drugiej instancji podzielił ustalenia wynikające z postępowania dowodowego, przeprowadzonego przez organ I instancji i jego wnioski prawne. Nie uwzględnił zaś argumentów przedstawionych w odwołaniu. Uznał, że skoro J. i I.K. oraz ich dzieci mieszkają w budynku na działce nr [...] w W. [...], dokonanie czynności jaką jest zarejestrowanie zameldowania w wymienionym miejscu, gdzie przebywają i deklarują zamiar dalszego pobytu jest potwierdzeniem istniejącego stanu faktycznego. Powołując się na przepisy art. 4 ust.1, art. 6 ust.1 i art.10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych Wojewoda stwierdził, że obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Pobytem stałym jest zaś zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamiarem J. i I.K. jest stałe przebywanie wraz z dziećmi w domu na działce nr [...] w W. [...]. Jest to zatem adres oznaczony w rozumieniu powołanych przepisów. Organ II instancji podniósł ponadto, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu zamieszkania pobytu osób, a więc stanu faktycznego, a nie prawnego. Ustawa o ewidencji ludności nie wiąże też możliwości zameldowania z czynnościami typowymi dla prawa budowlanego, które z kolei nie zawiera odniesień do zagadnień prawa o ewidencji ludności.

Polski Związek Działkowców złożył skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Burmistrza P., jako naruszających prawo. W treści skargi skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i powołując się na argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego legalności.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie stwierdzono bowiem, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Stosownie do regulacji art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.

Dla zapewnienia bowiem zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a wpisami do ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją, a istniejącym stanem rzeczy (vide wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r., V SA 3657/02, Wspólnota nr 8 z 2004 r., poz. 55).

Organ gminy prowadzący ewidencję ludności - stosownie do treści art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Zgodnie zaś z regulacją ust. 2 art. 47 powołanej ustawy, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ.

W tym przypadku następuje odstępstwo od zasady, iż obowiązek meldunkowy, wynikający wprost z przepisów ustawy nie wymaga konkretyzacji w decyzji administracyjnej (czynność zameldowania ma z reguły tylko materialno-techniczny charakter). Wydawana na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. decyzja administracyjna winna być poprzedzona przeprowadzeniem przez rozstrzygający organ postępowania dowodowego mającego na celu usunięcie zachodzących wątpliwości.

W niniejszej sprawie przeprowadzono postępowanie dowodowe z zachowaniem wymagań art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i rozstrzygające organy dokonały nie naruszającej art. 80 k.p.a. oceny, iż faktycznie J.K., wraz z żoną I. i dziećmi: Z.J., P.K. i P.K. długotrwale zamieszkuje w altanie położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego w W. [...] ( pomyłkowo nazywając go POD) Kwestia ta była zaś decydująca dla wydania decyzji o zameldowaniu.

Zwrócić należy uwagę zresztą, że skarżący tego najistotniejszego w sprawie ustalenia nie kwestionował. Bez znaczenia dla wyniku sprawy potraktować należy zarzuty skarżącego, że działka w rodzinnym ogrodzie działkowym przeznaczona jest do zaspokajania potrzeb użytkownika i jego rodziny w zakresie wypoczynku i rekreacji oraz prowadzenia upraw ogrodniczych, z wyłączeniem potrzeb mieszkaniowych i wykonywania działalności gospodarczej oraz, że lokal w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych powinien spełniać, potwierdzone stanowiskiem właściwego organu wymagania techniczno-budowlane określone dla pomieszczeń mieszkalnych. Konieczność dokonania zameldowania nie jest bowiem wcale uzależniona od charakteru lokalu zamieszkiwanego przez określone osoby. Obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Należy podkreślić, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki.

Sąd w niniejszym składzie podziela również stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 19.06.2002r w sprawie II SA/Łd 1963/00 (OSP 2003/5/69), na które zresztą powoływały się organy wydające decyzje w niniejszej sprawie, że nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności, dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i uzależnianie od tej oceny możliwość zameldowania. O zameldowaniu lub odmowie zameldowania, w razie wątpliwości, muszą decydować przesłanki wywodzone z przepisów ustawy o ewidencji ludności. W myśl art. 9b ust 1 i 2 cyt. ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem. Adres określa się przez podanie w gminach, które uzyskały status miasta - nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego; w innych gminach - nazwy miejscowości, numeru domu i lokalu, nazwy gminy, nazwy województwa, kodu pocztowego oraz nazwy ulicy, jeżeli w miejscowości występuje podział na ulice. J.K. wraz z żoną i dziećmi mieszka w altanie na działce nr [...] na terenie rodzinnego ogrodu działkowego w W. [...]. Jest to zatem adres oznaczony w rozumieniu powołanych przepisów.

Biorąc powyższe pod uwagę, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, orzeczono jak w sentencji z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

/-/W. Długaszewska /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ T. Geremek