Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1300/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 20, art. 23  ust. 3  pkt 1 lit. d, art. 24
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: Par. 36, par. 37, par. 38, par. 39, par. 44  pkt 2, par. 45  ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi H. K., E. K., M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 1 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z 1 października 2018 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania H. i E. K., M. C., M. i M. S. oraz D. i J. B. (dalej, jako "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2018 r., znak: [...] orzekającej o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu W jednostka ewidencyjna T w zakresie przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Działając z urzędu, decyzją z [...] 2018 r., Starosta orzekł o dokonaniu w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej T, obręb W - aktualizacji danych ewidencyjnych, polegającej na ujawnieniu nowego numerycznego opisu granicy pomiędzy działkami nr [...], [...], [...], [...], [...] a działką nr [...], położonymi w W zgodnie z operatem przyjętym do zasobu geodezyjnego w dniu 13 marca 2018 r., zarejestrowanym za numerem [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli H. i E. K., M. C., M. i M. S. oraz D. i J. B., w którym domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i ustalenia ich granicy przez geodetę który będzie niezależny od Starostwa oraz będzie posiadał większe kwalifikacje.

Decyzją z dnia 1 października 2018 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 2 pkt. 8, art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2017.2101) oraz § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200lr. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2016.1034).

Organ odwoławczy ustalił, że aktualnie w rejestrze gruntów obrębu W jednostka ewidencyjna T Gmina wykazano:

w jednostce rejestrowej [...] - działkę nr [...] o pow. 0,2123 ha, objętą księgą wieczystą KW Nr [...], stanowiącą własność H. i E. K.

w jednostce rejestrowej [...] - działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,10 ha, stanowiącą własność Gminy T na podstawie aktu notarialnego [...];

w jednostce rejestrowej [...] - działkę nr [...] o pow. 0,08 ha, objętą księgą wieczystą KW Nr [...], stanowiącą własność J. i D. B.;

w jednostce rejestrowej [...] - działkę nr [...] o pow. 0,08 ha, stanowiącą własność M. S. na podstawie aktu notarialnego [...].

w jednostce rejestrowej [...] - działkę nr [...] o pow. 0,07 ha, objętą księgą wieczystą KW Nr [...], stanowiącą własność M. i M. S.,

w jednostce rejestrowej [...] - działkę nr [...] o pow. 0,07 ha, objętą księgą wieczystą KW Nr [...], stanowiącą własność M . C.

W roku 2015 na terenie obrębu W Gmina T przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków w trybie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w celu dostosowania danych ewidencyjnych do wymogów określonych w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz uzupełnienie bazy danych ewidencyjnych i utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia. W wyniku prac modernizacyjnych sporządzono wektorową mapę ewidencyjną, która zastąpiła dotychczasową, analogową mapę ewidencji gruntów i budynków w skali 1:2000. Na mapie tej przebieg granic pomiędzy działką nr [...]a działkami: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] przedstawiono zgodnie z danymi zawartymi w operacie technicznym nr [...], przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 21 grudnia 2010 r., sporządzonym przez geodetę uprawnionego M. W.

W związku z zastrzeżeniami M. C., H. K. i E. K. co do poprawności wykonania, przez geodetę M. W., pracy geodezyjnej nr [...] oraz w związku z faktem, że decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2013 r., nr [...] stwierdzono nieważność decyzji Wójta Gminy T z [...] 2011 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], co dyskwalifikowało możliwość wykorzystania ww. operatu w trakcie prac modernizacyjnych, sporządzony został przez geodetę uprawnionego M. K. operat techniczny nr [...], który przyjęto do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 25 sierpnia 2016 r.

Podstawą wykonania ww. operatu były wyłącznie dane pozyskane z operatu technicznego nr [...] z 18.12.1989 r., dotyczące podziału działki nr [...], sporządzonego przez geodetę uprawnionego K. K. Projekt podziału nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencyjnym jako działka nr [...] na działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] i nr [...] został zatwierdzony ostateczną decyzją Naczelnika Gminy z 28 grudnia 1989 r., znak: [...].

Powołując się na treść § 37, § 38, § 36 cyt. rozporządzenia oraz zastrzeżenia składane przez strony Starosta w ramach gwarancji zlecił wykonawcy prac modernizacyjnych firmie G M. K. weryfikację przebiegu granic zgodnie z operatem nr [...], na który powołały się strony postępowania. Z przeprowadzonych czynności został sporządzony operat techniczny [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 13 marca 2018 r. Wynika z niego m.in., że 19 lutego 2018 r. geodeta M. K. przeprowadził na gruncie czynności mające na celu ustalenie przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Z protokołu wynika, że pomimo prawidłowego zawiadomienia o czynnościach, na gruncie nie stawili się: przedstawiciel Gminy T (właściciel działki nr [...]), J. B. (współwłaściciel działki nr [...]) oraz M. S. (właściciel działki nr [...] i współwłaściciel działki [...]). Z zapisów dokonanych w kolumnie nr 10 protokołu ustalenia przebiegu granic, wynika, że co do przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] tylko właściciel działki [...] złożył oświadczenie, że "Ustaloną granicę akceptuję bez zastrzeżeń". Przebieg granic działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z działką nr [...] został ustalony w trybie przepisu § 39 ust. 3 rozporządzenia tj. na podstawie analizy materiałów źródłowych (zawartych w nich miar liniowych), a w szczególności operatów [...] i [...].

Organ odwoławczy ponownie dokonał analizy materiałów źródłowych dotyczących przedmiotowych działek, wykorzystanych przez wykonawcę w celu ustalenia przebiegu przedmiotowych granic w trybie art. 39 ust. 3 cyt. rozporządzenia tj. operatów technicznych nr [...] i nr [...]. Finalnie organ odwoławczy stwierdził, że przebieg granic działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z działką nr [...] ustalony został zgodnie z przepisem § 39 cyt. rozporządzenia. Jest on aktualny i zgodny z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

W skardze do WSA w Krakowie skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to:

a) § 45 ust. 2 i 3 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię i nie zastosowanie odpowiednio do aktualizacji operatu ewidencyjnego § 35 i 36, a przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego § 37 – 39. Zgodnie z § 36 rozporządzenia przebieg granic działek przyjmuje się jak p. 2) w celu podziału nieruchomości jako źródło zmiany. Skarżący dostarczyli stosowne operaty wskazujące niezgodność przebiegu granic na mapie ewidencyjnej ze stanem faktycznym i braku podstaw prawnych w celu wyeliminowania ewidentnych błędów w operacie podziałowym wykazującym różnice z innymi operatami, co musi wskazywać na odmienny przebieg skarżonej granicy ewidencyjnej;

b) art. 7 kpa poprzez jego niezastosowanie, niewykonanie wnioskowanych dowodów przez uzupełnienie szkicu granicznego w zakresie § 39 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia, przez naniesienie miar szerokości drogi dz. [...] do ogrodzenia zewnętrznego na trwałym fundamencie które jest granicą oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

c) § 39 ust. 1 rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy jest zgodne oświadczenie stron, którego dowodem są wybudowane ogrodzenia na trwałym fundamencie i strony nie kwestionują jego położenia, a kuriozalną sprawą jest część granicy pomiędzy działką [...], a drogą [...] którą między ogrodzeniami ustalił Sąd Okręgowy. Inaczej ustalił to Inspektorat K, który wbrew logice i zdrowemu rozsądkowi ustalił, że przez środek drogi przebiega ogrodzenie na trwałym fundamencie wybudowane 16 lat przed podziałem działki. Inspektorat mimo tego wyroku dalej w zaskarżonej decyzji podaje wersje o drodze z ogrodzeniem w jej środku poszerzając szerokość drogi z 4 m jak w operacie do 6 m dodając do niej za ogrodzeniem dodatkowo 2 m szerokości z działki [...]. Z kolei wykonawca tego ustalenia granic nie uznał zgodnego oświadczenia z jednej strony H. i E. K. właścicieli działki [...] a z drugiej strony tychże H. i E. K., którym właścicielka działki [...] ich córka M. C. udzieliła notarialnych pełnomocnictw nie uznał tego faktu tłumacząc; że córki nie ma osobiście. Jednak w innym protokole uznał E. K. jako właściciela działki [...] i jego zgodę na granice nawet pod nieobecność przedstawiciela Gminy.

d) poprzez niezastosowanie § 39 ust. 2 rozporządzenia, mimo, że istnieje stan spokojnego posiadania od czasu podziału i wydzielenia drogi w oparciu o usytuowane elementy stałych ogrodzeń jakie istniały w tym czasie: takie jak brama i narożny słupek ogrodzenia basenu p.poż. K. jako właściciele całości przekazali drogę córce M. C. która też spokojnie to posiada do dzisiaj, a działki pomimo sprzedaży nabywcy też spokojnie posiadają i tylko Geodezja bezprawnie zmieniła granice działek

e) § 45 ust. 1 pkt 3, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie przebieg granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...] i [...] jest zgodny z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, w sytuacji, gdzie stwierdzone zostały uchybienia sporządzonych przez geodetę W. prac nr [...], sporządzony zaś operat techniczny przez geodetę K. odpowiada-powiela operat inż. W.,

2.naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a w konsekwencji brak ustalenia, czy operat techniczny nr [...] oraz sporządzony na jego podstawie identyczny operat nr [...] mogą stanowić podstawę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków;

b) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a w konsekwencji brak ustalenia, czy na podstawie operatu technicznego o nr [...] można dokonać aktualizacji ewidencji gruntów i budynków;

c) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie można zastosować przypadku zgodnego oświadczenia stron i stanu spokojnego posiadania, które są bezsporne.

d) art. 8 kpa, poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, a przede wszystkim poprzez nieuwzględnienie własnych zaleceń zawartych w poprzedniej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.

W toku postępowania przed sądem prawomocnymi postanowieniem z 27 sierpnia 2019 r. odrzucono skargę D. B. oraz umorzono postępowanie sądowe w zakresie skargi M. C.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy, następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy – jak chcą skarżący – ujawnienie nowego numerycznego opisu granicy pomiędzy działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], a działką [...] w ramach aktualizacji powinno nastąpić na podstawie zgodnych oświadczeń stron i ostatniego stanu spokojnego posiadania, czy też - jak przyjął organ – zgodnie z istniejącymi materiałami źródłowymi.

W ocenie Sądu stanowisko organu jest zasadne albowiem brak było podstaw do ustalenia przebiegu granicy między ww. działami zgodnie ze zgodnymi oświadczeniami stron czy też według ostatniego stanu spokojnego posiadania.

Rozpatrując niniejszą sprawę należy wskazać, że przepisami prawa materialnego regulującymi kwestie prowadzenia przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków są przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2017 r., poz. 1990 ze zm.).

Podkreślić należy, że stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Zgodnie zaś z § 12 ust. 1, § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej i opracowań geodezyjno-kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z powyższego wynika, że dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny.

W jednolitym i utrwalonym orzecznictwie sądowym podkreśla się w związku z tym, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów, nie można oceniać aktów, orzeczeń i czynności prawnych objętych § 12 wymienionego rozporządzenia ani uzależniać zmian w ewidencji od wyniku takiej oceny (wyrok WSA we Wrocławiu II SA/Wr 746/15). Ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji i nie może być źródłem praw. Rejestr ewidencji gruntów stanowi jedynie odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (wyrok NSA z dnia 17 lutego 1993 r., sygn. akt II SA 1155/92, wyrok z dnia 4 marca 1999 r. sygn. akt II SA 17/99, publ.http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Operat ewidencji gruntów i budynków ma być odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zasadnicze znaczenie ma więc ustalenie przez starostę, czy na chwilę złożenia przez stronę wniosku, istnieje dokumentacja pozwalająca na dokonanie żądanej przez nią zmiany. Przyszłe rozstrzygnięcie w przedmiocie zmian prawa własności bądź innych praw (...), nie może mieć wpływu na aktualną treść operatu ewidencji gruntów. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 182/18 - publ.http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis § 44 pkt 2 cyt. rozporządzenia, nakłada na starostę obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 cyt. rozporządzenia) w celu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, a także zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi oraz wyeliminowania danych błędnych.

Zgodnie z treścią § 36 cyt. rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym;

2) w celu podziału nieruchomości;

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów;

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości;

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej;

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków;

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji;

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Paragraf 37 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje z kolei, że jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Z kolei treść § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje, że ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (ust. 2). W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (ust. 3).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ uwzględniając min. zastrzeżenia stron do operatu opisowo kartograficznego dotyczącymi działek nr [....], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zlecił geodecie uprawnionemu M. K. aby sporządził operat techniczny nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Operat ten opierał się wyłącznie na danych pozyskanych z operatu technicznego nr [...] z 18 grudnia 1989 r., dotyczącego działki nr [...]. Następnie wobec zastrzeżeń stron do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie (nr [...]) starosta działając z zgodzie z § 36 oraz § 37, § 38 i § 39 cytowanego rozporządzenia w ramach gwarancji zlecił geodecie uprawnionemu M. K. weryfikację przebiegu granic zgodnie z operatem nr [...]. Z przeprowadzonych czynności został sporządzony operat techniczny nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wynika z niego, że 19 lutego 2018 r. geodeta ten przeprowadził na gruncie czynności mające na celu ustalenie przebiegu granic działki nr [...] z działkami [...], [...], [...], [...], [...]. Sporządzony wówczas protokół wskazuje, że mimo prawidłowego zawiadomienia nie wszyscy właściciele/współwłaściciele ww. działek stawili się na gruncie. Ponadto z zapisów dokonanych w kolumnie nr 10 protokołu ustalenia przebiegu granic, wynika, że co do przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] tylko właściciel działki [...] złożył oświadczenie, że "Ustaloną granicę akceptuję bez zastrzeżeń". Przebieg granic działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z działką nr [...] został ustalony w trybie przepisu § 39 ust. 3 rozporządzenia tj. na podstawie analizy materiałów źródłowych (zawartych w nich miar liniowych), a w szczególności operatów technicznych [...] (sporządzonego w celu podziału działki [...]) i [...] (sporządzonego w celu podziału min. działki [...]).

Zdaniem Sądu przestawiony stan sprawy jednoznacznie wskazuje, że wobec braku możliwości ustalenia przebiegu przedmiotowej granicy na podstawie § 36 cyt. rozporządzenia organ działał zgodnie z § 37, § 38 i § 39 cyt. rozporządzenia. Jednocześnie w sprawie nie było możliwości zastosowania § 39 ust 1 i 2 tj. ustalenia przebiegu granicy na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Dlatego też uprawniony geodeta ustalił przebieg granicy zgodnie z dostępnymi dokumentami oraz istniejącymi materiałami źródłowymi tj. przede wszystkim operatami technicznymi nr [...] i nr [...] oraz decyzjami zatwierdzającymi projekty podziału nieruchomości. Organ mając na uwadze treść art. 361 § 1 K.p.c. zobowiązany był również uwzględnić prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny z dnia 20.03.2018 r., sygn. akt [...], na podstawie którego w postępowaniu rozgraniczeniowym ustalono północną granicę działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...] i nr [...]. Ponadto zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne aktualizacji ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości.

W ocenie Sądu postępowanie w kontrolowanej sprawie było prowadzone w sposób skrupulatny i kompleksowy w pełnym poszanowaniu przepisów prawa materialnego oraz zasad postepowania administracyjnego. Podczas całego postępowania widoczna jest realizacja zasady przekonywania (art. 11) K.p.a., co przejawiało się w adekwatnym reagowaniu organu na wszelkie zastrzeżenia i wątpliwości stron. Organ odwoławczy działając w poszanowaniu zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 K.p.a.) przeanalizował całą sprawę w kontekście wnoszonych przez strony zastrzeżeń. Dokonano min. analizę materiałów źródłowych dotyczących ww. działek, wykorzystanych przez wykonawcę w celu ustalenia przebiegu przedmiotowych granic, w trybie § 39 ust. 3 cyt. rozporządzenia, tj. operatów technicznych nr [...] i nr [...].

Akta sprawy wskazują, że skarżący domagali się ustalenia przebiegu południowej granicy działki [...] z działkami sąsiednimi przy jednoczesnym zachowaniu szerokości działki [...] wynikającej z operatów. Sąd uznaje za słuszne stanowisko organu odwoławczego, że ustalenie żądanej przez skarżącego szerokości działki [...] (mierzonej na przedłużeniu granicy pomiędzy działkami [...], a nr [...]) nie mogło być przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrolowana sprawa dotyczyła bowiem ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką [...], a działkami nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], a nie ustalenia przebiegu całej obwodnicy działki nr [...]. Ponadto jak trafnie wskazał organ szerokość działki nr [...] nierozerwalnie wiąże się z przebiegiem jej północnej granicy, której to przebieg został zatwierdzony w postępowaniu rozgraniczeniowym, zakończonym prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z 20 marca 2018 r.

Mimo tego, że ustalony przebieg granicy nie jest zgodny z wolą skarżących Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organów administracyjnych, które dawałyby podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego tym samym za niezasadne należało uznać podnoszone w skardze zarzuty. Pamiętać należy, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. Należy zauważyć zasadniczą różnicę pomiędzy ustalaniem przebiegu granicy w trybie aktualizacji operatu gruntów i budynków od ustalania jej w powstępowaniu rozgraniczeniowym. Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne. Ewidencja nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje on nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2403/14, publ.http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie znajdując zatem podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargi oddalił.