Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 59/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.156 par. 1  pkt. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Dorota Włodarczyk Kęska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K.B., L.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 279/14 w sprawie ze skargi K.B., L.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 279/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.B. i L.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia kasacyjnej [...] grudnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 i art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej w skrócie "k.p.a.", w wyniku ponownego rozpoznania wniosku K.B. i L.B., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. i A.K. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr [...], obr. [...], wraz z przyłączami wody, gazu wraz z wewnętrzną instalacją gazową, energii elektrycznej, kanalizacji sanitarnej na działkach o nr [...],[...], obr. [...], położonych przy ul. B. w R., kategoria obiektu I, Wojewoda Podkarpacki odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] lutego 2004 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 12 lutego 2013 r. K.B. i L.B. wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] lutego 2004 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano m.in. na brak dojazdu i dojścia do działki, która nie posiada stałego dostępu do drogi publicznej, gdyż wskazany w dokumentacji wjazd od ulicy [...] nie istnieje. Podnieśli, że ich działka nr [...] obr. [...] zlokalizowana jest pomiędzy działkami, które znajdują się na granicy R. - K., a część dojść i dojazdów do nich przebiega przez tereny należące do prywatnych właścicieli. Stwierdzili, że w dokumentacji budowlanej brak jest badań geologicznych.

W ocenie Wojewody Podkarpackiego w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, co skutkowało odmową stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Na skutek wniesionego przez K.B. i L.B. odwołania od powyższej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, iż na dzień wydania kontrolowanej decyzji nie naruszono rażąco wymagań ustanowionych przepisami art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Zaś analiza akt sprawy nie wykazała, aby rozwiązania projektowe spornej inwestycji rażąco naruszały ustalenia decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] października 2003 r. o warunkach zabudowy. Parametry projektowanego obiektu nie naruszają ustaleń zabudowy co do rodzaju zabudowy (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna) oraz linii zabudowy. Tym samym decyzja jest zgodna z dyspozycją art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ww. ustawy. Ponadto decyzja nie narusza rażąco warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zwłaszcza dotyczących usytuowania budynków na działce budowlanej. Ponadto, w ocenie organu, działka budowlana nr ewid. [...] ma zapewnione dojście i dojazd do drogi publicznej - działka nr ewid. [...]. Jak wynika z treści ww. decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] października 2003 r. o warunkach zabudowy, inwestycja graniczyła z terenem oznaczonym jako [...] – rezerwa terenu pod ulicę dojazdową zakończoną placem manewrowym oraz z terenem oznaczonym jako [...] (m.in. działka nr ewid. [...]) – modernizacja istniejącej ul. [...]. Ulica pełni funkcję ulicy lokalnej zbiorczej (główna osiedlowa). Brak jest więc podstaw do uznania, że omawiana inwestycja nie miała dostępu do drogi publicznej. Jednocześnie organ uznał, że sporna inwestycja nie narusza rażąco przepisów § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od granic działek), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Obiekty budowlane zostały zaprojektowane przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane.

A zatem analiza przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa prowadzi do stwierdzenia, że nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli K.B. i L.B., zarzucając jej naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. oraz błędną interpretację art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

W ocenie Sądu pierwszej instancji wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało jej oddaleniem na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wskazał, że kontrolowana decyzja została wydana w trybie nieważnościowym, wyjaśnił na czym polega postępowanie w tym trybie, a następnie stwierdził, iż podziela pogląd organów, że na gruncie niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Sąd podzielił ustalenia organów co do braku rażącego charakteru decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się zaś do kwestii dostępu nieruchomości do drogi publicznej, Sąd wyjaśnił, że z opisu technicznego do projektu zagospodarowania działki zainwestowanej wynika, że dojazd i dojścia piesze do tej działki oraz budynku zapewnione są od ul. [...]. Także na części rysunkowej projektu zagospodarowania wskazano istniejący wjazd na działkę – brama wjazdowa od ul. [...]. Do budynku mieszkalnego jednorodzinnego oznaczonego nr 1 został zaprojektowany dojazd i dojście od strony wschodniej działki nr [...], ulicą dojazdową zakończoną placem manewrowym, oznaczoną symbolem [...], częściowo wydzieloną z działki nr [...], przewidzianą w miejscowym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]", a do budynku mieszkalnego oznaczonego nr 2 zaprojektowano dojście i dojazd od strony północnej działki oznaczonej nr [...], z uwzględnieniem terenu oznaczonego w ww. planie symbolem [...] przeznaczonego pod modernizację istniejącej ul. [...]. Sąd zaznaczył przy tym, że oceniając decyzję w trybie stwierdzenia nieważności należy badać sprawę z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego w dacie orzekania, stąd powyższe rozważania odnoszą się do tego stanu. W związku z tym trudno uznać by w dacie pozwolenia na budowę brak było komunikacji tej działki z drogą publiczną. Tym bardziej, że wnioskodawcy wskazują na brak komunikacji z działką nr [...], która w momencie wydawania pozwolenia na budowę jeszcze nie istniała, gdyż podział nieruchomości nr [...] na dwie nieruchomości został dokonany w okresie późniejszym.

Niezależnie od powyższego Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż działka nr [...] została podzielona na działki nr [...],[...] i [...]. Z kopii mapy ewidencyjnej wynika, iż działka nr [...], stanowiąca własność skarżących, na odcinku o szerokości ok. 4, przylega bezpośrednio do działki nr [...] oznaczonej symbolem "dr". Oznacza to, że działka ta ma połączenie z drogą publiczną poprzez działkę nr [...], a następnie poprzez ul. [...] (krzyżuje się z ul. [...]), a także dalej poprzez ul. [...] i [...]. Dodać należy, że w planie w przyszłości określono dojazd do działki nr [...] poprzez planowaną ulicę dojazdową [...]. Istnieje również dostęp do drogi publicznej – ul. [...] poprzez drogę – działkę nr [...]. Na marginesie Sąd wskazał, że powyższą ocenę potwierdza okoliczność wieloletniego użytkowania ww. obiektu. Stan faktyczny potwierdza zatem, że działka nr [...] posiada komunikację z drogą publiczną. Tym samym nie sposób przyjąć za uzasadniony zarzut braku dojazdu i dojścia do działki nr [...].

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wyjaśnił, że uchylenie decyzji o warunkach zabudowy dla podobnej inwestycji, czy też sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej ww. budynku, co najwyżej stanowić może podstawę do wznowienia postępowania. Okoliczności te nie mogą jednak skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym Sąd nie podzielił argumentów skarżących dotyczących naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący KB. i L.B., kwestionując to orzeczenie w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie polegającą na przyjęciu, że działka nr [...] ma połączenie z drogą publiczną i tym samym nie zostały naruszone uregulowania art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i tym samym przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Powołując powyższą podstawę kasacyjną skarżący wnieśli o uchylenie zakwestionowanego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że aby dojechać z działki nr [...] do ul. [...] konieczny jest przejazd przez działki nr [...] i [...] stanowiące własność osób fizycznych. Ulica [...] nie ma również połączenia od strony ul. [...], która na odcinku stanowiącym działkę nr [...], łączącym się z działką nr [...], ma nieuregulowany stan prawny. Również i działki, po których odbywa się dojazd z działki nr [...] do ul. [...], należą do osób prywatnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek oddalenia wniesionej skargi kasacyjnej na wstępie podkreślić należy, iż wydane w sprawie rozstrzygnięcia podjęte zostały w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast jak powszechnie przyjmuje się w judykaturze stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc).

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 maja 1987 r. IV SA 1062/86, ONSA 1987 r., nr 1, poz. 35 i z dnia 28 maja 1985 r. I SA 89/85, GAP 1987, nr 23, s. 43). Przy czym, co istotne, w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie ma też możliwości naprawy ewentualnych wad popełnionych przy wydawaniu weryfikowanego orzeczenia. Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie, co wyżej wskazano, zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Działanie organu w tym postępowaniu wymaga więc zupełnie innego podejścia niż w postępowaniu zwykłym. Nastawione winno być wyłącznie na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia. Podkreślić przy tym trzeba, iż rozpatrując sprawę w omawianym trybie, organ orzekający obowiązany jest wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji, a ewentualna późniejsza zmiana prawa czy zmiana okoliczności faktycznych, nie może mieć wpływu na dokonywaną przez niego ocenę. Dodać także należy, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje oceny przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją będącą przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania.

W tej sprawie skarżący wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. i A.K. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr [...], obr. [...], wraz z przyłączami wody, gazu wraz z wewnętrzną instalacją gazową, energii elektrycznej, kanalizacji sanitarnej na działkach o nr [...],[...], obr. [...], położonych przy ul. [...] w R. We wniosku tym jako rażące naruszenie prawa przywołali brak dojazdu i dojścia do działki nr [...] - nieposiadającej dostępu do drogi publicznej oraz brak badań geologicznych w dokumentacji budowlanej. Organy architektoniczno-budowlane oceniając w opisanym trybie decyzję z dnia [...] lutego 2004 r., odmówiły stwierdzenia jej nieważności przyjmując, iż wskazywana decyzja nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a przede wszystkim nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Generalnie w odniesieniu do zarzutów stron przyjęto, że z opisu technicznego do projektu zagospodarowania działki nr [...] wynika, iż dojazd i dojścia piesze do działki zainwestowania przewidziano od ul. [...], a tym samym nie stwierdzono by decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. wydano z rażącym naruszeniem § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c (zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi) ustawy Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016). W zakresie braku badań geologicznych przywołano treść art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, który określa, iż projekt budowlany jedynie w zależności od potrzeb powinien zawierać wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych i wskazując na określone w projekcie warunki i sposób posadowienia spornego obiektu uznano, że zaproponowane w projekcie rozwiązania w tym zakresie nie mogą być kwalifikowane jako rażąco naruszające ww. przepis. Z kolei Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji podtrzymał stanowisko prezentowane przez organy administracji o braku przesłanek do stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. i oddalił skargę.

Skarga kasacyjna kwestionuje to stanowisko i zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie polegającą na przyjęciu, że działka nr [...] ma połączenie z drogą publiczną i tym samym nie zostały naruszone uregulowania art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a w konsekwencji przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzut ten jednak, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis § 14 ust. 1 cytowanego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. statuuje zasadę, iż do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej. W odniesieniu do działki nr [...], obręb [...], położonej przy ul. [...] w R. na której miały być realizowane dwa budynki mieszkalne z infrastrukturą techniczną, co nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, takie dojście i dojazd zostały zaprojektowane. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że z opisu technicznego do projektu zagospodarowania nieruchomości inwestorów wynika, że dojazd i dojścia piesze do tej działki oraz budynku zapewnione są od ul. [...] – działka nr [...]. Także na części rysunkowej projektu zagospodarowania wskazano istniejący wjazd na działkę – brama wjazdowa od ul. [...]. Do budynku mieszkalnego jednorodzinnego oznaczonego nr 1 został zaprojektowany dojazd i dojście od strony wschodniej działki nr [...], ulicą dojazdową zakończoną placem manewrowym, oznaczoną symbolem [...], częściowo wydzieloną z działki nr [...], przewidzianą w miejscowym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]", a do budynku mieszkalnego oznaczonego nr 2 zaprojektowano dojście i dojazd od strony północnej działki oznaczonej nr [...], z uwzględnieniem terenu oznaczonego w ww. planie symbolem [...] przeznaczonego pod modernizację istniejącej ul. [...].

Trudno w tej sytuacji uznać, by decyzja Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] lutego 2004 r. zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych, nie przewidziała dojścia i dojazdu do działki budowlanej o nr [...] oraz do budynków i urządzeń z nią związanych. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, mając na uwadze akta niniejszej sprawy, że nie można skutecznie kwestionować tego, że w dacie pozwolenia na budowę brak było komunikacji działki nr [...] z drogą publiczną, tym bardziej, że skarżący wskazują na brak komunikacji z działką nr [...] utworzoną w wyniku późniejszego podziału działki nr [...], a więc nie jest to stan faktyczny sprawy z daty wydania decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym.

Dlatego też mając powyższe na uwadze nie można przyjąć by doszło w tej sprawie do kwalifikowanego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane (stan prawny na dzień 10 lutego 2004 r. - przypomnienie Sądu) stanowiącego, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Natomiast zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na zarzuty skargi kasacyjnej wyjaśnić należy, iż rażące naruszenie prawa o jakim stanowi ww. norma określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Jak przyjmuje się bowiem zgodnie w orzecznictwie i piśmiennictwie, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. W wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 883/05, publikowany LEX nr 299873, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa. Utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. A zatem dla uznania, że wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa, konieczne jest stwierdzenie jaki konkretny przepis został naruszony i wykazanie, iż miało ono charakter rażący.

Poza tym nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Nawet ustalenie faktu oczywistego naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o uznaniu kwalifikowanego naruszenia prawa w sprawie, tj. takiego, które uzasadnia zastosowanie konstrukcji prawnej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto, o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe rozważania co do możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w związku z rażącym naruszeniem prawa, zauważyć należy, w okolicznościach niniejszej sprawy, że właściwie Sąd pierwszej instancji ocenił prawidłowość zastosowania w tej sprawie konstrukcji prawnej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przyjmując, iż decyzja Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] lutego 2004 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), a w konsekwencji, że odmowa stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji odpowiada prawu. Argumenty skargi kasacyjnej nie pozwoliły na zmianę wyrażonego wyżej stanowiska. Generalnie bowiem o rażącym naruszeniu prawa w odniesieniu do podniesionego zarzutu można by mówić wyłącznie w sytuacji, gdyby wydając decyzję z dnia [...] lutego 2004r. nie przewidziano dojścia i dojazdu do działki zainwestowania, a więc gdyby ich po prostu nie zaprojektowano, a jednocześnie brak byłoby możliwości ustanowienia dla niej służebności dojścia i dojazdu, a z taką sytuacją przecież nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. Faktem jest również to, że skarżący nie kwestionują samego faktu, iż obiektywnie ich działka posiada dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej.

Reasumując wskazać należy, że przedstawiony w skardze kasacyjnej zarzut nie mógł skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego. Dlatego, też na podstawie art. 184 p.p.s.a., przedmiotowa skarga kasacyjna jako nieposiadająca usprawiedliwionych zarzutów, podlegała oddaleniu.