Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3328/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: par. 6
journal: Dz.U. 1985 nr 46 poz 236
law: Rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.
article: par. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
article: par. 11
journal: Dz.U. 2013 poz 1676
law: Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1441/14 w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. R. na rzecz Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym wyrokiem z 8 lipca 2015 r. sygn.. akt I SA/Gl 1441/14 oddalił skargę A. R. (dalej; zobowiązany lub skarżący) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z [...] października 2014 r. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel lub organ odwoławczy) nr [...]. Postanowieniem tym wydanym na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm., dalej: u.p.e.a..) w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728, z późn. zm., dalej: ustawa abonamentowa) oraz art. 138 §1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: K.p.a.) w zw. z art. 144 K.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po rozpoznaniu zażalenia utrzymano w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym uznano zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne.

Sąd I instancji uznał za prawidłowo ustalony następujący stan faktyczny:

Wierzyciel w związku z brakiem realizacji przez zobowiązanego należności

z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV zwrócił się do organu egzekucyjnego

o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego, na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących opłat abonamentowych za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2012 r. Zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego (Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego

w G.) zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji w oparciu o przepisy wymienione w art. 33 u.p.e.a.. Ponadto zobowiązany podniósł, iż od 2000 r. nie posiada odbiorników RTV, gdyż zarejestrowany przez niego odbiornik został utracony wskutek kradzieży z włamaniem.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. wierzyciel uznał zarzuty

za nieuzasadnione. Pełnomocnik zobowiązanego złożył na powyższe postanowienie zażalenie.

Dyrektor COF rozpoznając zażalenie stwierdził, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiowo –telewizyjnych i został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Wierzyciel wskazał, że obowiązek rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej. Rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca następującego po miesiącu w którym dokonano zgłoszenia uprawnień do bezpłatnego abonamentu RTV. W związku

z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U.

z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., Poczta Polska została zobowiązana do nadania posiadaczom imiennych książeczek, indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników odbiorników radiowych i telewizyjnych. Powiadomienie zobowiązanego zostało dokonane w wymaganym terminie, a zatem był on zobowiązany do uiszczania opłat

z tytułu abonamentu RTV. Dyrektor COF podkreślił, że w dokumentacji Poczty Polskiej brak jest potwierdzenia wyrejestrowania odbiorników RTV przez zobowiązanego, jak również, nie przedstawił on dokumentu, potwierdzającego skutecznie wyrejestrowanie odbiorników RTV. Tym samym odbiorniki zostały prawidłowo zarejestrowane przez zobowiązanego, a brak udokumentowania dopełnienia formalności ich wyrejestrowania, skutkował obowiązkiem dokonywania opłat abonamentowych i koniecznością dochodzenia tych należności przez Pocztę. Nie ma znaczenia, iż zobowiązany podnosi nieistnienie obowiązku, ze względu

na nieposiadanie odbiorników RTV, gdyż nie dokonał stosownego wyrejestrowania urządzeń.

W skardze na postanowienie Dyrektora COF, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zarzucił:

1) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 7, art. 76 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w następstwie całkowitego pominięcia

w rozpatrywanym materiale dowodowym dokumentu urzędowego stanowiącego dowód utraty przez skarżącego odbiornika telewizyjnego w 2000 r.;

b) art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.. - poprzez dokonanie oceny zebranego materiału w sposób dowolny i selektywny, polegający na pominięciu podstawowego dowodu wspomnianego wyżej w pkt a) oraz na dokonywaniu ustaleń z naruszeniem reguł logicznego rozumowania i na podstawie nieuprawnionych domniemań

i założeń;

2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej poprzez niewłaściwe zastosowanie

i przyjęcie istnienia po stronie skarżącego obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, wynikającego z rejestracji odbiornika telewizyjnego w 1988 r.

i w 1994 r., mimo że skarżący utracił ten odbiornik jeszcze przed wejściem w życie ustawy abonamentowej (wobec czego obowiązek nie mógł w ogóle powstać pod rządem tej ustawy);

b) § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.

w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że z zawiadomienia

o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zgodnie z tym przepisem wynika zobowiązanie do uiszczania opłat abonamentowych, nawet w sytuacji nieposiadania (i tym samym nieużywania) odbiornika przez adresata tego zawiadomienia, a ponadto na przyjęciu, jakoby z przepisów rozporządzenia z 2007 r. wynikał obowiązek zgłoszenia operatorowi publicznego faktu nieotrzymania takiego zawiadomienia;

c) art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, obowiązujących przed wejściem w życie ustawy abonamentowej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynikał z formalnego zarejestrowania odbiornika, a nie z faktu jego używania (posiadania), i że obowiązek ten trwał aż do formalnego wyrejestrowania odbiornika oraz, że przepisy te nakładały obowiązek takiego wyrejestrowania odbiornika po jego utracie;

d) § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez błędną wykładnię polegającą

na przyjęciu, że w razie utraty odbiornika (tożsamej z zaprzestaniem jego używania) na posiadaczu książeczki radiofonicznej ciążył obowiązek formalnego wyrejestrowania odbiornika, od czego ponadto uzależnione było ustanie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, a nie jedynie powiadomienia o tym fakcie placówki pocztowej.

Dyrektor COF w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację, zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Na wstępie uzasadnienia przedstawił rys historyczny przepisów dotyczących opłat abonamentowych. Wskazał też na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548), w którym Trybunał orzekając

o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy

o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Z przepisów tych wynika,

że nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane

w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień

w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa – z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej – powstaje on

od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.

Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega

z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Skarżący dokonał rejestracji odbiorników radiowo -telewizyjnych, co wynika z dowodu w postaci wniosków o wydanie książeczek opłat za używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z dnia [...] stycznia 1988 r. oraz [...] listopada 1994 r., których poświadczone przez notariusza za zgodność

z oryginałem odpisy znajdują się w aktach wierzyciela. Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków

i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Trzeba również wskazać, iż zgodnie z § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie

do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem

o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.

Sąd I instancji przyjął, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Uznał też, że skarżący nie wyrejestrował zarejestrowanych przez siebie odbiorników, a twierdzenie, że powiadomił właściwą jednostkę pocztową o kradzieży odbiornika RTV nie zostało poparte żadnym dowodem. Tylko wyrejestrowanie odbiorników RTV zwalniałoby skarżącego

od ponoszenia opłat abonamentowych. Dokument urzędowy, na który powołuje się pełnomocnik skarżącego w postaci postanowienia z dnia [...] kwietnia 2000 r.

o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży z włamaniem z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa potwierdza fakt dokonania na szkodę skarżącego przestępstwa i utratę m.in. telewizora. Niemniej dokument ten nie ma znaczenia dla istnienia obowiązku uiszczania przez skarżącego opłat abonamentowych.

Za bezzasadny Sąd I instancji uznał zarzuty nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a..) jak też zarzuty naruszenia prawa procesowego.

W skardze kasacyjnej skarżący wyrokowi Sądu I instancji postawił zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania (art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami, dalej: p.p.s.a).

W zakresie zarzutów naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zarzucił:

1) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a zw. z art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.. polegające na tym, że WSA w wyniku nieprawidłowej kontroli legalności działania Wierzyciela nie uwzględnił skargo, mimo że Wierzyciel nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w następstwie pominięcia

w rozpatrywanym materiale dowodowym dokumentu urzędowego stanowiącego dowód utracenia przez Skarżącego odbiornika telewizyjnego w 2000 r. oraz dokonał oceny zebranego materiału w sposób dowolny i selektywny, z naruszeniem reguł logicznego rozumowania i na podstawie nieuprawnionych domniemań i założeń,

a WSA uznał, że dokument ten nie ma znaczenia dla istnienia obowiązku uiszczania przez Skarżącego opłat abonamentowych;

2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 39 i art. 80 K.p.a. zw. z art. 18 u.p.e.a.. oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.9.2007 r.

w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, polegające na tym, że WSA w wyniku nieprawidłowej kontroli legalności działania Wierzyciela nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, przyjmując za Wierzycielem, że Skarżący został skutecznie powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przez przesłanie zawiadomienia

o nadaniu tego numeru zwykłą przesyłką listową, a nie doręczenie zawiadomienia

w trybie art. 39 KPA, zaś "dowodem skutecznego przesłania" Skarżącemu owego zawiadomienia jest "duplikat zawiadomienia" (zarchiwizowana w systemie informatycznym Wierzyciela kopia wygenerowanego zawiadomienia) oraz nieodnotowanie przez Wierzyciela zwrotu przesyłki listowej;

3) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

w zw. z art. 18 u.p.e.a.. oraz art. 6 ustawy z dnia 23.4.1964 r. - Kodeks cywilny, polegające na tym, że WSA w wyniku nieprawidłowej kontroli legalności działania Wierzyciela nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., odrzucając za Wierzycielem obowiązywanie fundamentalnej zasady oficjalności

w działaniu organu administracji publicznej i ciążącego na nim obowiązku podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, natomiast przyjmując obowiązywanie w stosunkach pomiędzy Wierzycielem i Skarżącym reguły określonej w art. 6 KC, dotyczącej ciężaru udowodnienia faktu w stosunkach cywilnoprawnych pomiędzy podmiotami prawa prywatnego i materialnoprawnych konsekwencji niepodołania temu ciężarowi; przyjęcie, że Wierzyciela przy rozpatrywaniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego obowiązuje zasada określona przez art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., prowadziłoby do uwzględnienia skargi i zastosowania przez WSA wspomnianego środka;

4) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na tym, że WSA w wyniku nieprawidłowej kontroli legalności działania Wierzyciela nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, przyjmując bez jakichkolwiek podstaw w materiale dowodowym, wręcz

w sprzeczności z tym materiałem, i opierając się wyłącznie na nieuprawnionych spekulacjach, że Skarżący w okresie objętym tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Wierzyciela (tj. w latach 2008-2012) posiadał odbiornik telewizyjny, będąc tym samym jego "użytkownikiem" w rozumieniu przepisów Rozporządzenia z 2007 r.;

W skardze kasacyjnej postawiono następujące zarzuty naruszenia prawa materialnego:

1) art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21.4.2005 r. o opłatach abonamentowych - poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że na Skarżącym ciążył obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wynikający z samego faktu rejestracji odbiornika w 1988 r. i w 1994 r., a nie z faktu jego używania (posiadania), oraz że tylko "wyrejestrowanie" zwalniałoby Skarżącego z tego obowiązku, a nie udowodniona utrata odbiornika w 2000 r., wobec czego obowiązek ten istniał po stronie Skarżącego, mimo że utracił on odbiornik przed wejściem w życie ustawy abonamentowej;

2) art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji, obowiązujących przed wejściem w życie Ustawy o Opłatach - poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych -wynikał z formalnego zarejestrowania odbiornika, a nie z faktu jego używania (posiadania), i że obowiązek ten trwał aż do formalnego "wyrejestrowania" odbiornika oraz że przepisy te nakładały obowiązek takiego "wyrejestrowania" odbiornika

po jego utracie;

3) § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16.7.1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w razie utraty odbiornika (a zatem zaprzestania jego używania)

na posiadaczu książeczki radiofonicznej ciążył obowiązek formalnego wyrejestrowania odbiornika, od czego ponadto uzależnione było ustanie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, a nie jedynie obowiązek powiadomienia o tym fakcie, w dowolnej formie, placówki pocztowej;

4) § 5 ust. 2 Rozporządzenia z 2007 r. - poprzez błędną wykładnię polegającą

na przyjęciu, że z zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w trybie tego przepisu wynikało zobowiązanie do uiszczania opłat abonamentowych, nawet w sytuacji nieposiadania (a tym samym nieużywania) odbiornika przez adresata tego zawiadomienia.

Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroki oraz rozpoznanie skargi od postanowienia zgodnie z jej wnioskami

(na zasadzie art. 188 p.p.s.a), ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Wniósł też o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wierzyciel wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw w związku

z czym podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Żadna z wymienionych w nim sytuacji nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Innymi słowy, zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że sąd drugiej instancji może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały w skardze kasacyjnej wyraźnie wskazane jako naruszone i nie może z urzędu badać, czy wojewódzki sąd administracyjny nie naruszył także innych przepisów prawa niż w niej podane. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wszczęte skargą kasacyjną nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz

na odniesieniu się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez Sąd drugiej instancji.

W rozpoznawanej sprawie, skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

W zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) autor skargi kasacyjnej sformułował zarzuty naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy polegające

na zaakceptowaniu przez Sad I instancji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wadliwych w ocenie skarżącego ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, sprowadzających się do ustalenia, że:

- skarżący posiadał odbiornik telewizyjny mimo przedłożenia przez niego dowodu w postaci postanowienia o umorzeniu dochodzenia w związku z kradzieżą między innymi odbiornika telewizyjnego w 2000 r.;

- skarżący został powiadomiony skutecznie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. zwykłą przesyłką pocztową, podczas gdy posiadane przez wierzyciela dokumenty "duplikatu zawiadomienia" oraz nieodnotowanie zwrotu tej przesyłki faktu tego

w ocenie skarżącego nie dowodzą.

Skarżący stawiając zarzut nieuwzględnienia przez Sąd I instancji naruszeń przez organ przepisów postępowania sprowadzających się do niewywiązania się przez organ z obowiązku udowodnienia faktów istotnych w sprawie, w istocie rzeczy, zmierza do zakwestionowania dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, zaakceptowanych przez Sąd I instancji, powołuje się na ogólne reguły dowodzenia wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i z art. 6 Kodeksu cywilnego.

Nadto skarżący kasacyjnie błędnie ustalony stan faktyczny sprawy wiąże

z wadliwą wykładnią i zastosowaniem prawa materialnego (art. 2 i art. 5 ust. ustawy o opłatach abonamentowych, art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji, § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16.7.1993 r. i § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007) i kwestionuje możliwość naliczania opłat abonamentowych z tytułu samej tylko rejestracji odbiornika, a nie

z faktu jego używania (posiadania) oraz że istnieje dowód zarejestrowania odbiornika przez skarżącego, kwestionując przy tym obowiązek wyrejestrowania jako warunek niedokonywania opłat w sytuacji nieposiadania odbiornika.

.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podane w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw. Zakreślając ramy materialnoprawne sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika ( ust. 2). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje

z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego ( ust. 3 ). Przepis art. 5 ust. 1 ustawy stanowił natomiast, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają,

dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu

w placówkach operatora publicznego ( obecnie wyznaczonego – uwaga Sądu ),

w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.). Z przepisów tych wynika, że po pierwsze, obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie o opłatach abonamentowych powiązany

z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli.

W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie nie podważył wykazanej przez organ okoliczności dokonania przez niego rejestracji odbiornika telewizyjnego

i radiowego w dniach [...].01.1988 r. i [...].11.1994 r.

Jak wyjaśniono w orzecznictwie sądów administracyjnych po raz pierwszy opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r.

w sprawie opłat za używanie radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Obowiązki rejestracyjne w dacie rejestracji wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków

i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 236). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało,

że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa

o radiofonii i telewizji. Ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych istotnych dla rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia. Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W takiej sytuacji znajdowały się osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki rtv. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie wspomniana już wyżej ustawa abonamentowa. Również i ta ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik.

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela i uznaje

za własny pogląd prezentowany już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków

o charakterze pieniężnym (zob. wyrok NSA z 22.06.2017 sygn. akt II GSK 2878/15 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca,

w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując w swoich judykaturach,

że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (zob. wyrok NSA

z 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14, CBOSA).

Zarówno § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych ( Dz.U. z 2013r. poz. 1676 ), jak i wcześniej przepisy § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków

i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007r., nr 187, poz. 1342), obowiązującego do 31 grudnia 2013r. a także § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej lacówki Poczty polskiej

o zmianie m.in. miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy zaprzestania używania odbiorników.

Zasady postępowania w tym zakresie były zawarte w imiennej książeczce opłaty abonamentowej, która była jednocześnie dowodem zarejestrowania odbiorników. Po wejściu w życie Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jak stanowił o tym § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Z kolei na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny

w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone

w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Wobec tego, osoby które przed dniem wejścia w życie cytowanego rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. zarejestrowały odbiornik, winny kontynuować wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników rtv. Natomiast, obowiązkiem operatora publicznego, było nadanie posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego w zakreślonym, dwunastomiesięcznym terminie, od dnia wejścia

w życie tego rozporządzenia oraz powiadomienie o tym użytkownika. Obowiązek powiadomienia nie jest przy tym równoznaczny z koniecznością posiadania dowodu doręczenia pisma stronie. prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia

o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu,

a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (v. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 913/15, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Sąd I instancji prawidłowo zatem ocenił, że przedstawione w tym zakresie przez organ dowody były wystarczające do wykazania nadania skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co czyni bezzasadnymi podniesione

w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania przy ocenie prawidłowości ustalenia skuteczności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ponieważ fakt Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że zarejestrowanie odbiornika rtv wobec braku jego wyrejestrowania stanowiło wystarczająca podstawę powstania i istnienia obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, nie ma wpływu na wynik sprawy zarzut nieuwzględnienie postanowienia o umorzeniu postępowania karnego, jako dowodu na kradzież telewizora i ustanie w związku z tym obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

Nietrafne są w tej sytuacji zarzuty naruszenia przepisów postępowania oparte na wywodach o ciężarze dowodzenia ciążącym na organie. Wykazanie faktu dokonania wyrejestrowania odbiornika rtv leży po stronie osoby – abonenta chcącego wykazać brak obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Ta okoliczność służy obronie jego praw, a w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której zaistnienie się neguje, tak jak to jest w przypadku organu negującego fakt wyrejestrowania odbiornika.

Reasumując: Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby być zauważone przez Sąd I instancji i które prowadziłyby do uwzględnienie skargi na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej. W szczególności należy uznać za prawidłowo skontrolowany proces dokonania istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych co do zarejestrowania przez skarżącego odbiorników rtv, braku ich wyrejestrowania

i nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Ustalenia tych faktów przesądzało o prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa materialnego skutkujących uznaniem, że skarżący był zobowiązany

do ponoszenia opłat abonamentowych, a organ jako wierzyciel był uprawniony do ich egzekwowania w trybie egzekucji administracyjnej.

Z podanych przyczyn, zarzuty naruszenia podanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Mając zatem na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak

w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/ Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U.

z 2013 poz. 490 ze zmianami).