Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1923/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28,  art. 157  par. 1 i  par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Monika Sawa Protokolant referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi D. D., M. D. i M. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako "organ" lub "Minister") decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. D., M. D. i A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2010 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z [...] lutego 1992 r. nr [...].

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewoda decyzją z [...] lutego 1992 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa komunalizacyjna", stwierdził nabycie przez Miasto [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...] ark. ew. [...] jako dz. nr [...].

W. D., M. D. i A. P. wnioskiem z 12 września 2005 r. wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] lutego 1992 r., w części dotyczącej dz. nr [...] i dz. nr [...] (powstałych w wyniku zmian w ewidencji gruntów z dz. nr [...]).

Minister decyzją z [...] lipca 2010 r., działając na podstawie art. 157 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 1992 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że stronami postępowania prowadzonego na podstawie ustawy komunalizacyjnej są, co do zasady, Skarb Państwa jako właściciel mienia oraz gmina, która mienie to przejmuje. Inny podmiot może być stroną tego postępowania, jeśli wykaże swój interes prawny, tj. powoła się na dokumenty świadczące, że jej a nie Skarbowi Państwa przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do komunalizowanego mienia. Jak wynika natomiast z karty inwentaryzacyjnej nr [...], orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z [...] stycznia 1960 r. nr [...] wywłaszczono na rzecz Państwa nieruchomość zapisaną w księdze wieczystej [...], tom [...], wkl. [...] parcele nr [...] i [...]. Z pisma Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w P. z [...] lutego 2009 r. wynika, że ww. parcelom odpowiada dz. nr [...], która następnie uległa podziałowi na dz. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Minister Infrastruktury decyzją z [...] lipca 2005 r. nr [...] stwierdził, że orzeczenie wywłaszczeniowe z [...] stycznia 1960 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa w części dotyczącej działek nr [...], nr [...] i nr [...], w pozostałej zaś części stwierdził jego nieważność. Jednak na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] Minister Infrastruktury uchylił ww. decyzję z [...] lipca 2005 r. i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] stycznia 1960 r. W ocenie Ministra, w związku z faktem, że ww. orzeczenie w sprawie wywłaszczenia nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, wnioskodawcom, będących następcami prawnymi byłych właścicieli, nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] lipca 2010 r. wystąpili W. D., M. D. i A. P.

Minister postanowieniem z [...] listopada 2010 r. nr [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie, do czasu rozpoznania przez sąd administracyjny skargi na ww. decyzję Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2010 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z [...] stycznia 1960 r.

Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. Minister podjął zawieszone postępowanie, bowiem ustalił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2010 r. W konsekwencji Minister Inwestycji i Rozwoju wydał ostateczną decyzję z [...] marca 2019 r. nr [...], którą: 1) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] stycznia 2019 r. nr [...] w całości oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2005 r. w całości, 2) stwierdził wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] stycznia 1960 r., w części dotyczącej obecnych dz. nr [...], nr [...] i nr [...], 3) stwierdził nieważność ww. orzeczenia z [...] stycznia 1960 r. w części dotyczącej dz. nr [...] i nr [...].

Minister decyzją z [...] lipca 2019 r., po rozpatrzeniu wniosku W. D., M. D. i A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2010 r. odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z [...] lutego 1992 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że stronami postępowania komunalizacyjnego (a w konsekwencji również postępowania nadzorczego) są Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, wyjątkowo zaś inny podmiot, gdy wykaże, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, który wykluczałby uznanie, że w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności należało do Skarbu Państwa. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skomunalizowana dz. nr [...], będąca uprzednio współwłasnością A. D. i M. B., stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu z [...] stycznia 1960 r. (wywłaszczone parcele nr [...] i [...] odpowiadają aktualnym dz. o nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], zaś skomunalizowana dz. nr [...] odpowiada aktualnie dz. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]). Następcami prawnymi po byłych właścicielach tej nieruchomości są: D. D. i M. D. (spadkobiercy W. D.), M. D. i A. P. Jak ustalono, Minister Inwestycji i Rozwoju ostateczną decyzją z [...] marca 2019 r. 1) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] stycznia 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2005 r. w całości, 2) stwierdził wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia z [...] stycznia 1960 r., w części dotyczącej obecnych dz. nr [...], nr [...] i nr [...], 3) stwierdził nieważność orzeczenia z [...] stycznia 1960 r. w części dotyczącej dz. nr [...] i nr [...]. Minister zauważył dalej, że z akt wynika, że ww. decyzja z [...] marca 2019 r. podlega aktualnie weryfikacji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w piśmie z 4 czerwca 2019 r. wskazał, że wpłynęły dwie skargi na tę decyzję, ale żadna z nich nie zawierała wniosku o wstrzymanie jej wykonania. W konsekwencji należy uznać, że orzeczenie wywłaszczeniowe zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Minister zauważył dalej, że w dniu 27 maja 1990 r., zgodnie z treścią księgi gruntowej [...] Tom [...] wykaz [...], właścicielem nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] i nr [...] był Skarb Państwa. Księgę tę zamknięto w dniu [...] maja 1992 r., a dla nieruchomości nią objętej założono księgę wieczystą o aktualnym nr [...] wraz z wpisem prawa własności na rzecz Miasta [...]. W przypadku natomiast, gdy dla danej nieruchomości jest prowadzona księga wieczysta, to o stanie własności decydują wpisy dokonane w jej dziale II. Wpis w księdze wieczystej jest podstawowym dokumentem wskazującym na prawo własności. Minister podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2017 r. poz. 1007), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to ma wprawdzie charakter wzruszalny, jednak organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej, jest zagadnieniem prawa cywilnego, o którym rozstrzygać może jedynie sąd cywilny. Dlatego też wzruszenie wpisu w księdze wieczystej nie może się odbywać w postępowaniu komunalizacyjnym, czy też w postępowaniu nadzorczym wobec decyzji komunalizacyjnej, w których z całą pewnością nie rozstrzyga się sporów o własność, ale w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Mając powyższe na uwadze Minister zauważył, że skoro zatem wpisy w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, były w dniu komunalizacji i są objęte domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, to nie mogą być obalone w ramach prowadzonego w trybie nadzoru postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy podmiot został ujawniony jako właściciel w księdze wieczystej, obalenie domniemania z art. 3 ust. 1 może nastąpić w procesie wytoczonym na podstawie art. 10 ust. 1 o księgach wieczystych i hipotece lub art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (wówczas Dz.U. z 2018 r. poz. 1360 ze zm.), powoływanego dalej jako "K.p.c". Co więcej - usunięcia ewentualnej niezgodności może żądać wyłącznie podmiot posiadający interes prawny, czyli osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia. Oczywistym jest, że podmiotem takim nie jest Minister, działający jako organ administracji publicznej w sferze władztwa publicznego (imperium). W konsekwencji wynikająca z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece zasada jawności materialnej, czyli domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa własności Skarbu Państwa wpisanego do księgi wieczystej, wiąże wszystkich - także organy administracji i sądy administracyjne, aż do czasu skutecznego obalenia, ale wyłącznie w przewidzianym prawem trybie. Wobec powyższego w aktualnym stanie sprawy należy uznać, że na dzień 27 maja 1990 r. zgodnie z treścią księgi wieczystej właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa, a nie osoby fizyczne. Zatem wnioskodawcy w toku prowadzonego postępowania nie wykazali się przymiotem strony postępowania (art. 28 K.p.a.), mogącej skutecznie żądać weryfikacji decyzji komunalizacyjnej z [...] lutego 1992 r.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję D. D., M. D., M. D. i A. P. (dalej jako "skarżący") wnieśli o jej uchylenie zarzucając organowi:

1. naruszenie przepisów postępowania, przez nieuprawnione przyjęcie, dokonane wyłącznie o wskazane w decyzji orzeczenia sądów administracyjnych wydane w sprawach o całkowicie odmiennym stanie faktycznym i prawnym, że postępowanie wobec ostatecznej decyzji komunalizacyjnej może nastąpić jedynie przed sądem powszechnym przez przeprowadzenie dowodu przeciwko domniemaniu wiarygodności wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej, a nie w ramach prowadzonego w trybie nadzoru postępowania administracyjnego, tj. art. 1 K.p.c. i art. 16 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 18 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej i art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz w związku z art. 28 i art. 157 § 2 K.p.a.;

2. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 28 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 2 K.p.a., w wyniku której odmówiono wnioskodawcom, legitymującym się ostateczną decyzją stwierdzającą nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego - przymiotu strony postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, podczas gdy wnioskodawcy, na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc orzeczenia o wywłaszczeniu, legitymowali się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości zarówno w dniu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, jak i w dniu 27 maja 1990 r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że wbrew stanowisku organu, skarżącym przysługuje tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej części nieruchomości, tj. w odniesieniu do dz. nr [...] i nr [...], co oznacza że w dniu 27 maja 1990 r. Skarb Państwa nie legitymował się tytułem własności do tej części nieruchomości, co winno skutkować nieważnością decyzji komunalizacyjnej w oznaczonej części. Skarżący na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc orzeczenia o wywłaszczeniu, legitymowali się bowiem tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości zarówno w dniu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, jak i w dniu 27 maja 1990 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnieć należy, że postepowanie w przedmiotowej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem skarżących i ich poprzedników prawnych o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z [...] lutego 1992 r. Po rozpoznaniu tego wniosku Minister, decyzją z [...] lipca 2010 r., działając na podstawie art. 157 § 1 i § 3 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania uznając, że wnioskodawcom, będących następcami prawnymi byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym.

Mając powyższe na uwadze zaznaczyć należy, że decyzja o odmowie wszczęcia postępowania wydana na podstawie art. 157 § 3 K.p.a. (obowiązującego do 11 kwietnia 2011 r.), kończąca podstępowanie wstępne oznacza, że wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności decyzji jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Z niedopuszczalnością wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych mamy do czynienia wówczas, gdy występuje brak zdolności prawnej, czy też oczywisty brak legitymacji po stronie wnioskodawcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego reprezentowany jest pogląd, że art. 157 § 3 K.p.a. ma zastosowanie do sytuacji, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że jednostka wnosząca żądnie nie ma w sprawie interesu prawnego. W sytuacji natomiast, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności w celu jego ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie. Innymi słowy odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie wywodzi własnego interesu prawnego, a ustalenie tej kwestii nie wymaga złożonego procesu wykładni. W konsekwencji zastosowanie art. 157 § 3 K.p.a. ma miejsce wówczas, gdy nie ma wątpliwości co do braku interesu prawnego wnioskodawcy. Natomiast jeśli ustalenie interesu prawnego wnioskodawcy w wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 K.p.a., wymaga dokonania szeregu ustaleń, to odmowa wszczęcia postępowania narusza art. 157 § 3 K.p.a. w związku z art. 157 § 2 K.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1501/08, z 6 stycznia 2010 r. sygn. akt II GSK 162/09, czy z 10 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 433/09; https://cbois.nsa.gov.pl).

Skarżący swój interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w zakresie dz. nr [...] i nr [...] wywodzą z okoliczności, że Minister Inwestycji i Rozwoju ostateczną decyzją z [...] marca 2019 r. 1) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] stycznia 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2005 r. w całości, 2) stwierdził wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia z [...] stycznia 1960 r., w części dotyczącej obecnych dz. nr [...], nr [...] i nr [...], 3) stwierdził nieważność orzeczenia z [...] stycznia 1960 r. w części dotyczącej dz. nr [...] i nr [...]. W ocenie skarżących w tej sytuacji uznać należy, że Skarb Państwa nie był właścicielem tych nieruchomości w dniu wydania przez Wojewodę decyzji z [...] lutego 1992 r.

Powyższe stanowisko uznać należy za błędne.

Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami postępowania komunalizacyjnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy komunalizacyjnej są natomiast Skarb Państwa jako właściciel mienia i właściwa gmina, która mienie to przejmuje. Poza tym stroną tego postępowania może być również podmiot, który wykaże, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację. Treść wskazanych przepisów oznacza zatem, że osoba trzecia musi wykazać istnienie po jej stronie interesu prawnego, którym stosownie do art. 28 K.p.a. legitymuje się tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy kwestionowana decyzja.

W ocenie Sądu, skarżący nie wykazali natomiast, aby na dzień 27 maja 1990 r. przysługiwało im (lub ich poprzednikom prawnym) prawo rzeczowe do nieruchomości objętej komunalizacją. Prawa tego nie można wywieść z okoliczności, że Minister Inwestycji i Rozwoju ostateczną decyzją z [...] marca 2019 r. m.in. stwierdził nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego z [...] stycznia 1960 r. w części dotyczącej dz. nr [...] i nr [...]. Orzeczenie wywłaszczeniowe z [...] stycznia 1960 r. nie stanowiło bowiem podstawy wydania przez Wojewodę decyzji komunalizacyjnej z [...] lutego 1992 r. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Zatem warunkiem wydania decyzji komunalizacyjnej było przysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności do nieruchomości przekazywanej gminie. Istotnym był zatem nie tyle tytuł uzyskania prawa własności (podstawa jego uzyskania) co okoliczność przysługiwania Skarbowi Państwa prawa własności do nieruchomości przekazywanej gminie na dzień wydawania decyzji komunalizacyjnej. W tej sytuacji zasadnie organy orzekające w sprawie przyjęły, że z samego stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego nie wynika, aby w dacie komunalizacji Skarb Państwa nie był właścicielem nieruchomości. Wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia wywłaszczeniowego może co najwyżej stanowić tylko o stanie prawnym, czy faktycznym z daty jego wydania, tj. z [...] stycznia 1960 r. a nie na dzień 27 maja 1990 r. Ponadto, co jest najważniejsze, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie potwierdza tego, że własność przedmiotowych działek przysługiwała w dniu 27 maja 1990 r. skarżącym, czy ich poprzednikom prawnym. Wręcz przeciwnie, jak wynika z danych ujawnionych w księdze wieczystej w dniu 27 maja 1990 r., zgodnie z treścią księgi gruntowej [...] Tom [...] wykaz [...], właścicielem nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] i nr [...] był Skarb Państwa. Księgę tę zamknięto w dniu [...] maja 1992 r., a dla nieruchomości nią objętej założono księgę wieczystą o aktualnym nr [...] wraz z wpisem prawa własności na rzecz Miasta [...].

Jak trafnie natomiast zauważył Minister, wpis w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości ma kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktyczno-prawnego nieruchomości i następnie oceny legalności mającej ją za przedmiot decyzji komunalizacyjnej. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zasada, że prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia domniemanie, że prawo wpisane istnieje, przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie, treść praw jest zgodna z wpisem a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu. Ponadto domniemanie to dotyczy także prawa, które wygasło, a nie zostało wykreślone z księgi wieczystej (tak: I. Heropolitańska, A. Drewicz-Tułodziecka, K. Hryćków-Mycka, P. Kuglarz, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece oraz przepisy związane. Komentarz. Wyd. 3 Warszawa 2017, komentarz do art. 3). Nie można więc zakwestionować domniemania wynikającego z ksiąg wieczystych tylko na tej podstawie, że stwierdzono nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego z [...] stycznia 1960 r., które było podstawą wpisu do księgi wieczystej. Po pierwsze, nie stanowi obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 wskazanej ustawy podważenie jego przesłanki, jaką jest ujawnienie (lub wykreślenie) prawa w księdze wieczystej (tak: E. Gniewek, Księgi wieczyste. Art. 1-582 KWU (w:) E. Gniewek, Księgi wieczyste. Art. 1-582 KWU art. 626¹-626¹³ KPC Komentarz, Warszawa 2016, komentarz do art. 3). Po drugie, jedynym sposobem wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, jest przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym, m.in. z powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 K.p.c., czy w postępowaniu o zasiedzenie (patrz np. wyrok SN z 9 października 2013 r. sygn. akt V CSK 450/12). Analogiczny pogląd w tej kwestii zajął również S. R., przyjmując, że domniemania wynikające z ksiąg wieczystych (cyt.): "są wzruszalne, ich obalenie wymaga przeprowadzenia dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu sądowym jako przesłanka rozstrzygnięcia sprawy" (vide: Stanisław Rudnicki – "Własność nieruchomości" Wyd. Prawne. LexisNexis, Warszawa 2007, str. 283). Należy przyjąć, że pogląd ten podzielił również Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroku z 21 lipca 2004 r. (sygn. akt SK 57/03, OTK-A 2004/7/69) powoływał się m.in. na wyrażone w tej kwestii właśnie stanowisko byłego sędziego Sądu Najwyższego - Stanisława Rudnickiego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1675/17; https://cbois.nsa.gov.pl).

Mając zatem na względzie wskazaną treść księgi wieczystej dotyczącej spornej nieruchomości na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej, brak jest podstaw do przyjęcia, że właścicielem spornej nieruchomości w dniu wydania tej decyzji nie był Skarb Państwa, co miałoby uzasadniać rażącą niezgodność z prawem tej decyzji. Przeciwnie, dane ujawnione w tej księdze wieczystej wskazują, że Skarb Państwa w dniu 27 maja 1990 r. był właścicielem tej nieruchomości. W konsekwencji w aktualnym stanie sprawy należy uznać, że na dzień 27 maja 1990 r. właścicielami tej nieruchomości nie osoby fizyczne, a więc wnioskodawcy nie wykazali się przymiotem strony postępowania (art. 28 K.p.a.), mogącej skutecznie żądać weryfikacji decyzji komunalizacyjnej z [...] lutego 1992 r.

W świetle powyższego należy uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi są bezzasadne.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.