Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 999/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1 art. 30  ust. 1 art. 31 ust. 1 ust. 2  art. 41  art. 42 ust. 2 art. 48 ust. 1 art. 49 b art. 51
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 12 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi M. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie nr [...], z dnia [...] wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., którym nakazano M. L. wstrzymanie prowadzenia wszelkich robót, związanych z rozbiórką obiektu budowlanego willowego o konstrukcji tradycyjnej, zlokalizowanego na nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A 213 oraz nałożono obowiązek odłączenia w/w obiektu od posiadanych mediów, niezwłoczne umieszczenie w widocznym miejscu tablic informujących o grożącym niebezpieczeństwie i zakazie wstępu na teren rozbiórki oraz utrzymywanie wykonanych zabezpieczeń w ciągłej sprawności technicznej.

Na powyższe postanowienie organu I instancji zażalenie wniósł M. L. wskazując, że jego treść odwołuje się do "nieostrych i nie odpowiadających stanowi faktycznemu pojęć i terminów", bowiem w rozstrzygnięciu postanowienia organ nakazał wstrzymanie wszelkich robót związanych z rozbiórką obiektu budowlanego, podczas gdy przepis art. 50 w związku z art. 3 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 243 z 2010r., poz.1623 ze zm.) przewiduje możliwość podjęcia przez organ nadzoru budowlanego decyzji o wstrzymaniu robót rozbiórkowych. Zdaniem strony, ma to kluczowe znaczenie w sprawie, ponieważ w dniu 25.czerwca 2011 r., kiedy to miały miejsce pierwsze czynności ze strony organu I instancji, na terenie nieruchomości przy ul. A 213 w Ł. nie były prowadzone żadne roboty rozbiórkowe, a jedynie trwały czynności związane z wywożeniem gruzu porozbiórkowego. Z kolei czynności terenowe przeprowadzone przez nadzór budowlany w dniu 27.czerwca 2011r. sprowadziły się do uznania, że wyburzony został niemal cały budynek oraz postawienia hipotezy, że możliwym jest iż nie została wyburzona kondygnacja piwnicy budynku. Strona podniosła nadto, że powyższe, przy braku przeprowadzenia odkrywek, potwierdzających postawioną hipotezę, potwierdza fakt wynikający z umowy z dnia 24.czerwca 2011r. w przedmiocie wywozu gruzu porozbiórkowego, zawartej między właścicielem nieruchomości i wykonawcą, że rozbiórka budynku została dokonana w dniu 24.czerwca .2011r. Ponadto M. L. wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. użył w treści postanowienia terminu "obiekt budowlany willowy o konstrukcji tradycyjnej", zamiast terminu prawidłowego "budynek" w celu wywołania mylnego wrażenia, że rozebrany budynek posiadał cechy rzekomego dobra kultury. Niezależnie od powyższego, zdaniem strony, powołanie w uzasadnieniu postanowienia okoliczności odwołujących się do rzekomego statusu rozebranego budynku jako dobra kultury, nie mogą stanowić przesłanki uzasadniającej wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyjaśnił, że jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., w dniu 25.czerwca 2011r., po rozmowie przeprowadzonej z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, organ I instancji dokonał około godz. 10.30 kontroli na terenie nieruchomości przy ul. A 213 w Ł. i stwierdził prowadzenie robót rozbiórkowych w miejscu wcześniej istniejącego budynku mieszkalnego (pałacyku). Na gruzowisku z widocznymi pozostałymi częściami ścian parteru oraz schodów zewnętrznych pracował sprzęt ciężki (koparka). Obecny w czasie kontroli wykonawca oświadczył, że usuwa jedynie gruz, zgodnie z zawartą z właścicielem umową, jednakże nie posiada jej przy sobie. Roboty rozbiórkowe rozpoczęto w dniu 24.czerwca 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ustnie zlecił wstrzymanie prowadzenia robót rozbiórkowych i wywózki gruzu z miejsca rozbiórki oraz nakazał zabezpieczenie terenu przed dostępem osób postronnych, poprzez uzupełnienie ogrodzenia i umieszczenie tablicy ostrzegawczej o grożącym niebezpieczeństwie.

Pismami z dnia 27.czerwca 2011r. Kierownik Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno-Budowlanej Delegatury [...] Urzędu Miasta Ł. oraz zastępca Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Ł. poinformowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., że nie wydawali pozwolenia na rozbiórkę w/w obiektu.

Zgodnie z notatką służbową z dnia 27.czerwca 2011r. organ nadzoru budowlanego, skorzystał z unormowania zawartego w art. 10 § 2 k.p.a., przeprowadzając w tym dniu oględziny, bez udziału stron, w trakcie których stwierdzono, że teren nieruchomości przy ul. A 213 w Ł. ogrodzony jest ogrodzeniem z siatki na słupkach stalowych, a także z elementów stalowych. Dodatkowo wzdłuż granic nieruchomości ustawione zostały płyty-panele drewniane pełne, zasłaniające częściowo widok na teren działki. W dniu oględzin teren nieruchomości był niedostępny, a roboty rozbiórkowe nie były prowadzone. W wyniku dotychczas wykonanych robót rozbiórkowych, realizowanych najprawdopodobniej przy użyciu ciężkiego sprzętu budowlanego, zburzony został istniejący na w/w nieruchomości murowany budynek prawdopodobnie o funkcji biurowej. Znaczna ilość gruzu została przetransportowana na działkę sąsiednią. Pozostały gruz zalega na resztkach budynku.

W dniu 28.czerwca 2011r. do organu nadzoru budowlanego instancji wpłynęło przesłane faxem zawiadomienie z dnia 21.czerwca 2010r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. informujące o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wpisania do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] zespołu willowo-parkowego usytuowanego przy ul. A 213 w Ł. wraz z otoczeniem zabytku (działki nr [...],[...],[...],[...],[...] w obrębie [...]). W zawiadomieniu zawarto pouczenie, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23.lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568 ze zm.), naruszenie stanu wymienionego obiektu pociąga za sobą skutki prawne. Jednocześnie poinformowano, że strony mogą zapoznać się z aktami sprawy oraz zgłosić wnioski i dowody w sprawie w siedzibie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Ł. przy ul. A 99 w Ł. W rozdzielniku zawiadomienia umieszczono między innymi M. L.

Organ odwoławczy dalej podkreślił, iż w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wieczysty użytkownik nieruchomości przy ul. A 213 w Ł. przystąpił do rozbiórki istniejącego na tej nieruchomości murowanego budynku o charakterze willowym. Jak wynika z mapy geodezyjnej, uzyskanej przez organ odwoławczy od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł., przedmiotowy budynek był usytuowany na działce nr [...], w odległości ok. 6 m od granicy z działką nr [...] oraz w odległości ok. 1,5 m od granicy z działką nr [...]. Z wkładek do karty ewidencyjnej zabytków architektury i budownictwa, sporządzonych w kwietniu-maju 1986r. wynika też, że wysokość budynku przekraczała 8 m. Pozwolenia na rozbiórkę wymaga zaś rozbiórka budynków i budowli wpisanych do rejestru zabytków oraz objętych ochroną konserwatorską, a także rozbiórka budynków i budowli o wysokości powyżej 8 m i rozbiórka budynków i budowli o wysokości poniżej 8 m ale usytuowanych w odległości mniejszej niż połowa ich wysokości od granicy działki. Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że rozbiórka murowanego budynku usytuowanego na nieruchomości przy ul. A 213 w Ł. wymagała uzyskania stosownego pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

W przedmiotowej sprawie wątpliwości nie budzi także to, iż roboty rozbiórkowe w/w budynku przeprowadzono bez stosownego pozwolenia na rozbiórkę, bowiem potwierdzają to w/w pisma z dnia 27.czerwca 2011 r. Kierownika Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno-Budowlanej Delegatury [...] Urzędu Miasta Ł. oraz zastępcy Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Ł., działających z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., czyli organu który jako jedyny jest właściwy do wydania takiego pozwolenia na terenie gminy Ł..

Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że wbrew twierdzeniom strony, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. rozmyślnie użył w treści postanowienia terminu "obiekt budowlany willowy o konstrukcji tradycyjnej", zamiast terminu prawidłowego "budynek". Użyty przez organ pierwszej instancji termin odpowiada stanowi faktycznemu. Nadto wbrew sugestiom strony powiatowy organ nadzoru budowlanego nie musiał uciekać się do żadnych wybiegów nazewniczych, aby wykazać, że budynek stanowiący przedmiot rozpatrywanej sprawy stanowi dobro kultury, bowiem przesądza o tym w sposób bezsporny fakt założenia dla tego budynku jak również jego otoczenia karty ewidencyjnej zabytków architektury i budownictwa, oraz umieszczenia go w gminnej i wojewódzkiej ewidencji zabytków, a także wdrożenie w dniu 21.czerwca 2010r. procedury, zmierzającej do wpisania tego obiektu oraz otaczającego go terenu do rejestru zabytków, o którym to fakcie, jak również o wynikających z niego konsekwencjach, M. L. został poinformowany.

Zdaniem organu, inwestor wykonywał roboty rozbiórkowe bez wymaganego prawem pozwolenia właściwego organu, a wykonywanie robót bez akceptacji i oceny organu administracji publicznej stawia pod znakiem zapytania bezpieczeństwo i fachowość prowadzenia rozbiórki, co nie tylko pozwalało, ale wręcz obligowało organ pierwszej instancji do wstrzymania prowadzenia robót rozbiórkowych.

M. L. zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając mu:

1 ) naruszenie prawa materialnego poprzez:

- zastosowanie przepisu art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo Budowlane contra legem na skutek mylnego przyjęcia, iż w chwili wydawania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia wszelkich robót rozbiórkowych istniał stan prowadzenia rozbiórki, która była wykonywana bez uzyskania uprzedniego pozwolenia na rozbiórkę, podczas gdy w dniu 25.czerwca 2011r. roboty budowlane, polegające na rozbiórce zostały już zakończone, a wydane postanowienie odnosi się wyłącznie do prac polegających na wywozie gruzu, na które to prace nie ma obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę i które to prace nie podlegają pod dyspozycję przepisu art. 50 ust 1 pkt 1 w/w ustawy;

- błędne zastosowanie art. 50 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane na skutek mylnego przyjęcia, że prace polegające na wywiezieniu gruzu już po dokonanej do dnia 25.czerwca 2011r. rozbiórce są pracami, które mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, podczas, gdy to właśnie wstrzymanie wszelkich prac na terenie nieruchomości przy ul. A 213 w Ł., czyli prac polegających na wywozie gruzu kreuje sytuacje niebezpieczną, w szczególności z uwagi na możliwość obsunięcia się zalegającego gruzu, powtarzające się kradzieże złomu przez przypadkowe osoby (pomimo ostrzeżeń i zabezpieczeń ze strony właściciela obiektu) i związane z tym

niebezpieczeństwo spowodowania uszkodzeń ciała;

2) naruszenie przepisów postępowania, a to przepisu art. 10 § 2 k.p.a., poprzez nieuprawnione uniemożliwienie stronie czynnego udziału w przeprowadzanej czynności oględzin w dniu 27.czerwca 2011r., podczas której powstała notatka, będąca dowodem w sprawie, a tym samym uniemożliwienie właścicielowi obiektu należytego poziomu obrony swoich praw w postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż roboty rozbiórkowe na terenie nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A 213 zostały zakończone do dnia 25.czerwca 2011r. Do wykonania pozostały jedynie roboty porozbiórkowe: wywiezienie gruzu i uporządkowanie terenu. Zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego przepisu art. 50 ust. 1 pkt 1 ustaw Prawo budowlane jest zatem nieprawidłowe a dodatkowo naraża skarżącego na odpowiedzialność odszkodowawczą w stosunku do wykonawcy – R. K., wobec niemożności kontynuowania wykonywania przezeń umowy, której przedmiotem jest wywóz gruzu porozbiórkowego. Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych, o których mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane ma na celu wyeliminowanie stwierdzonych naruszeń porządku prawnego, obowiązującego w budownictwie. Tymczasem w niniejszym stanie faktycznym, w ocenie skarżącego, postanowienie o wstrzymaniu robót dotyczyło wyłącznie prac porozbiórkowych, których wstrzymanie nie mogło mieć na celu wyeliminowania naruszeń porządku prawnego, a wręcz przeciwnie, spowodowało stworzenie sytuacji grożącej zdrowiu i życiu ludzi z powodu zalegającego gruzu.

Zdaniem strony skarżącej, wadliwe jest powołanie się przez organy nadzoru budowlanego na przepis art.50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 10 § 2 k.p.a., bowiem to właśnie postanowienie o wstrzymaniu prac polegających na wywozie gruzu, oczyszczeniu terenu i odpowiednim zabezpieczeniu nieruchomości, stwarza zagrożenie dla zdrowia, mienia a nawet życia ludzkiego. Nie da się bowiem zabezpieczyć gruzu przed jego obsypaniem w inny sposób niż przez jego usunięcie. Nie jest też możliwe zabezpieczenie terenu w taki sposób, by nikt z osób trzecich nie wchodził na teren nieruchomości. Płot i wielokrotnie umieszczane tablice informacyjne o niebezpieczeństwie i zakazie wstępu nie odnoszą bowiem żadnego rezultatu. Na teren nieruchomości wchodzą, mimo zakazu i wbrew woli właściciela, osoby trzecie, poszukujące złomu. Stwarza to zagrożenie dla ich zdrowia i życia, a w dalszej perspektywie – dla zdrowia i życia innych osób. Jedynym, zdaniem skarżącego, sposobem na zabezpieczenie terenu, jest wywiezienie reszty zalegającego gruzu a zatem kontynuowanie wstrzymanych prac związanych z wcześniej przeprowadzoną rozbiórką.

Wadliwe jest również zastosowanie przez organy przepisu art. 10 § 2 k.p.a. wobec nieprawidłowego zakwalifikowania rozebranego obiektu do dóbr kultury. Fakt, że rozebrany budynek był ujęty w ewidencji zabytków pozostaje bez znaczenia prawnego, bowiem nie był wpisany do rejestru zabytków a postępowanie w tym przedmiocie zostało jedynie wszczęte "i formalnie, bowiem biernie, prowadzone od czerwca 2010r." Ewidencja zabytków, służy jedynie tworzeniu różnorodnych programów opieki nad zabytkami, natomiast nie stanowi formy ochrony zabytków, którymi są wpis do rejestru zabytków, uznanie za pomnik historii, utworzenie parku kulturowego oraz ochrona wynikająca z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji, nie ma, w ocenie skarżącego, żadnych podstaw do tego by postrzegać rozebrany budynek pod kątem skutków prawnych jego rozebrania jako "dobra kultury", co contra legem czyni organ odwoławczy. Tym samym, nieuzasadnione było, pozbawienie strony skarżącej prawa udziału w czynności dowodowej – oględzinach, bowiem nie staniało niebezpieczeństwo powstania niepowetowanej szkody materialnej ani tym bardziej – zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa, w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, iż M. L. rozpoczął roboty rozbiórkowe nie legitymując się stosownym pozwoleniem na rozbiórkę. Niesporne jest również, iż z uwagi na gabaryty obiektu (obiekt o wysokości przekraczającej 8 metrów, ulokowany w jednej z granic nieruchomości oraz w odległości 1,5 m od drugiej granicy), posiadanie takiej decyzji było konieczne. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane (w tym również rozbiórkowe) rozpocząć można, co do zasady, jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (rozbiórkę). Po myśli art. 31 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia nie wymaga zaś jedynie rozbiórka:

1) budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską - o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości;

2) obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, jeżeli nie podlegają ochronie jako zabytki.

W odniesieniu do obiektów, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy, konieczne jest wszakże dokonanie uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust.2). Jak wspomniano, gabaryty obiektu oraz jego lokalizacja na terenie nieruchomości rodziły potrzebę uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę przed przystąpieniem do jej realizacji. Kwestia nieobjęcia obiektu ochroną w rozumieniu art. 7 ustawy 23.lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568 ze zm.) pozostaje zatem dla tej oceny bez znaczenia.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten ma charakter incydentalny, prewencyjny, jest to przepis związany z art. 51 i sam jako taki ani nie rozstrzyga sprawy, ani jej nie kończy. Przepisem rozstrzygającym sprawę i kończącym ją merytoryczną decyzją, jest art. 51 Prawa budowlanego i ewentualne wątpliwości mające miejsce na etapie wstrzymania wykonywania robót budowlanych, powinny być wyjaśnione w decyzji wydanej w oparciu o ww. art. 51. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.czerwca 2008r., sygn.akt. II OSK 655/07, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 483240). Przez pryzmat tych okoliczności winny być zatem oceniane zarówno tryb procesowania, poprzedzający wydanie postanowienia jak i zakres prowadzonego postępowania wyjaśniającego.

Jeśli więc mieć na uwadze, że M. L. rozpoczął roboty rozbiórkowe bez wymaganego pozwolenia na rozbiórkę w piątek 24.czerwca 2011r., zaś w dniu 25.czerwca 2011r. (sobota) wykonana była już znaczna część robót rozbiórkowych, zasadne wydaje się zastosowanie trybu z art. 10 § 2 k.p.a. i przeprowadzenie kontroli (w dniach 25. i 27.czerwca 2011r.) oraz wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót (w dniu 27.czerwca 2011r.) bez zapewnienia skarżącemu udziału na tym etapie postępowania. Cytowany przepis pozwala bowiem organom administracji na odstąpienie od zasady czynnego udziału w postępowaniu w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. W art. 10 § 2 k.p.a. chodzi zatem o przypadki konieczności natychmiastowego wydania decyzji. W rozpoznawanej spawie organy powołały się na przesłankę grożącej niepowetowanej szkody materialnej, odnosząc ją do charakteru obiektu, podlegającego rozbiórce. Jak wspomniano, prewencyjny i incydentalny charakter postępowania w przedmiocie wstrzymania robót nie pozwalał na gruntowne i szczegółowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Nie mniej nawet uwzględniając okoliczności bezsporne – wiek obiektu, umieszczenie go w gminnej ewidencji zabytków, wszczęte postępowanie o wpis do rejestru zabytków, charakter prowadzonych robót (zmierzających przecież do likwidacji obiektu), uzasadniał, w ocenie Sądu, odstąpienie od zasady, wyrażonej w art. 10 § 2 k.p.a. Groźbę niepowetowanej szkody materialnej powiązać bowiem należy z faktyczną dezintegracją obiektu, który w uwagi na posiadane walory może być traktowany jako zabytek w sensie materialnym, zdefiniowany w art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, bez względu na to, iż nie został objęty ochroną konserwatorską. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9.grudnia 2010r., sygn.akt II SA/Ke 665/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 753336). Zabytkiem w rozumieniu powołanego przepisu jest zaś nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. O ile więc zgodzić się należy ze stanowiskiem strony skarżącej, iż podlegający rozbiórce obiekt nie był objęty ochroną zabytków, w rozumieniu art. 7 powołanej wyżej ustawy, o tyle zgromadzona dokumentacja, zdaje się wskazywać, iż wzniesiona w 1915r. willa, usytuowana przy ul. A 213, figurująca w gminnej ewidencji zabytków, może spełniać warunki, określone w art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, pozwalające na zakwalifikowanie jej do zabytków w sensie materialnym. Uzasadnia to zaś zastosowanie przepisu art. 10 § 2 k.p.a. w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia, biorąc pod uwagę bezsporną okoliczność, iż celem prowadzonych robót była likwidacja obiektu.

Niezależnie od tego wskazać również należy, iż zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o dokonanej czynności, zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca, prócz kwestionowania zasady rozstrzygnięcia, nie wskazywała by wydanie decyzji z zastosowaniem regulacji, określonej w art. 10 § 2 k.p.a. uniemożliwiło jej dokonanie jakiekolwiek czynności procesowej na tym etapie postępowania.

Przechodząc natomiast do oceny prawidłowości zastosowanej przez organ nadzoru budowlanego regulacji, określonej w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wskazać należy, iż cytowany przepis obliguje organ, w przypadkach innych niż wskazane w art. 48 ust. 1 i 49 b ust. 1 ustawy, do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (pkt 1), w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt 3) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4). Każda z powyższych przesłanek stanowi samodzielną podstawę do wstrzymania prowadzonych robót. Skoro zatem jest niewątpliwe, że roboty rozbiórkowe, stanowiące przypadek inny niż opisane w art. 48 ust. 1 i 49 b ust. 1 powołanej ustawy, prowadzone były przez skarżącego bez koniecznego pozwolenia na rozbiórkę, okoliczność wspomniana stanowiła wystarczające uzasadnienie dla wydania postanowienia w trybie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Oceny wspomnianej nie zmienia wskazanie w postawie prawnej rozstrzygnięcia organu I instancji również przepisu art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, choć podzielić należy stanowisko skarżącego, iż przesłanka wspomniana nie została w sposób należyty wykazana.

Odnosząc się natomiast do zarzutów związanych z nieprawidłowym wstrzymaniem robót w związku z ich faktycznym zakończeniem, wskazać należy, iż dokumentacja fotograficzna (niekwestionowana przez stronę skarżącą) sporządzona w dniu 25.lipca 2011r. przeczy powyższym twierdzeniom. W sposób niebudzący wątpliwości obrazuje bowiem, iż podlegający bezprawnej rozbiórce budynek nie został w całości rozebrany (vide k.10, 11 tomu I akt administracyjnych). Skoro zaś pozostaje niekwestionowane, iż od dnia 25.lipca 2011r. żadne roboty budowlane na terenie nieruchomości przy ul. A 213 nie były wykonywane (wobec ustnego polecenia ich wstrzymania), oczywistym jest również, iż stan faktyczny na gruncie, udokumentowany fotografiami z dnia 25.lipca 2011r., nie uległ zmianie. Złożona przez skarżącego umowa o wywóz gruntu z dnia 24.czerwca 2011r., wbrew zarzutom skargi, nie dowodzi zakończenia robót rozbiórkowych w dniu 25.lipca 2011r. Po pierwsze bowiem została zawarta już w dniu ich rozpoczęcia, po wtóre prowadzenie robót rozbiórkowych nie stało na przeszkodzie sukcesywnemu usuwaniu gruzu z terenu rozbiórki. Nie są również zasadne zarzuty związane z nieprawidłowym określeniem zakresu wstrzymanych robót. Przepis art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane odnosi się bowiem do robót budowlanych, do których po myśli art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowane zalicza się m.in. prace polegające na rozbiórce obiektu budowlanego. Dotyczy to zatem ogółu czynności związanych z rozbiórką obiektu budowlanego (zakończeniem jego bytu fizycznego (por. Prawo budowlane. Komentarz pod red. prof. Zygmunta Niewiadomskiego, Warszawa 2006, str.57). Skoro zaś rozpoczęciem budowy są również czynności przygotowawcze (art. 41 ustawy Prawo budowlane), do robót rozbiórkowych zaliczyć należy także usunięcie gruzu, związane z uporządkowaniem terenu rozbiórki. Kwestia prawidłowego zabezpieczenia terenu rozbiórki (podobnie jak terenu prowadzonej inwestycji) jest zaś, co trafnie podkreślają organy nadzoru budowlanego, obowiązkiem inwestora (art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Byłoby tak zresztą również wówczas, gdyby rozbiórka prowadzona była zgodnie z obowiązującymi przepisami (art.42 ust.2 pkt 3 ustawy Prawo budowlane).

Postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych z racji swego charakteru podlega wykonaniu bez względu na wniesione zażalenie (art. 143 k.p.a.). Jego wykonalność nie była zatem uzależniona od nadania rygoru natychmiastowej wykonalności (ewentualnego atrybutu decyzji nieostatecznych – art.108 k.p.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

m.o.