Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 521/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust.1, art. 17 ust. 5 pkt2 lit.b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 54
journal: Dz.U. 2020 poz 821
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. oddala skargę 2. umarza postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącej z kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] stycznia 2020 r. K. B. złożyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad W. B..

Z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. wydanego w sprawie III Nsm 646/10 wynika, że K. B. wraz z małżonkiem R. B. pełnią funkcję rodziny zastępczej niezawodowej dla W. H.. Z zaświadczenia Sądu z dnia [...] lutego 2012 r. wynika, że K. B. została ustanowiona opiekunem prawnym małoletniej W. H.. Na mocy postanowienia z dnia [...] czerwca 2012 r. wydanego w sprawie III Nsm [...] Sąd Rejonowy w [...] zezwolił K. B. na zmianę nazwiska małoletniej na W. B.. Z kolei z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2016 r. wynika, że W. B. od urodzenia jest osobą niepełnosprawną (w orzeczeniu nie wskazano stopnia niepełnosprawności dziecka) i że wymaga stałej lub długotrwałej opieki innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wydano do [...] lutego 2025 r. Z pisemnego oświadczenia wnioskodawczyni znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że w celu sprawowania osobistej opieki nad W. B. zrezygnowała z pracy zawodowej.

W dniu [...] lutego 2020 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, w trakcie którego organ ustalił, iż wnioskodawca wraz z małżonkiem nie są spokrewnieni z W. B..

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Wójt Gminy [...] odmówił przyznania K. B. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad W. B..

Odwołanie od ww. decyzji wniosła K. B. domagając się uchylenia decyzji i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad W. B.. W ocenie odwołującej różnicowanie pozycji rodziny zastępczej niezawodowej spokrewnionej i niezawodowej niespokrewnionej jest naruszeniem zasad równości wobec prawa oraz przejawem nieuzasadnionej dyskryminacji, co z kolei narusza przepisy art. 18 i art. 71 Konstytucji RP. Odwołująca wskazała na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r. wydany w sprawie P23/05, zgodnie z którym przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko osobie spokrewnionej narusza konstytucyjną zasadę równości oraz zasadę sprawiedliwości społecznej. Podkreśliła, że choć nie łączą ją z podopieczną więzy krwi to od wielu lat stanowi dla niej rodzinę i opiekuje się W. B., którą rodzice porzucili zaraz po urodzeniu. Dziecko nie ma przyznanych alimentów od biologicznych rodziców. Powołała się również na orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 lutego 2016 r. III SA/Go 947/15 oraz w Gdańsku z dnia 21 sierpnia 2019 r. III SA/GD 387/19 (dostępnych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych zwanej dalej CBOSA) wskazując, że odmowa przyznania jej świadczenia jest krzywdząca i niezgodna z Konstytucją RP.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji powołując się na przepisy art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 5 pkt. 1-6 ustawy wskazał, że zasadniczym celem świadczenia opiekuńczego jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych na osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, rezygnującą z zatrudnienia lub niepodejmującą zatrudnienia w celu zapewnienia opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Organ II instancji powtórzył argumentację przedstawioną w decyzji organu I instancji wskazując, że K. B. nie jest uprawniona do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad dzieckiem, gdyż jako rodzina zastępcza tego dziecka, nie jest objęta zakresem podmiotowym prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w ww. przepisach ustawy, ponieważ nie jest rodziną zastępczą spokrewnioną. Gdy tymczasem do składu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego włączone zostały jedynie rodziny zastępcze spokrewnione. Kolegium podkreśliło, że to z woli ustawodawcy szczególna więź prawna pomiędzy osobą sprawującą opiekę, a osobą niepełnosprawną, wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, a nie sam fakt opieki nad tą osobę niepełnosprawną, czy też rezygnacja z zatrudnienia dla sprawowania opieki. Organ stwierdził zatem, że pomimo sprawowania faktycznej opieki w stosunku do osoby niepełnosprawnej, nie została spełniona pozytywna przesłanka ustawowa do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ podkreślił przy tym, że jest zobowiązany do stosowania norm bezwzględnie obowiązujących i w sytuacji braku podstaw prawnych nie mógł przyznać przedmiotowego świadczenia. Wyjaśnił odwołującej się, że okoliczności wskazane w odwołaniu jakkolwiek istotne, nie mogły zostać uwzględnione przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Rozstrzyganie w zakresie tych spraw nie zależy więc od woli organów orzekających.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. B. wniosła o uchylenie decyzji i przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Ponowne powołała zarzuty wskazane w odwołaniu. Podała dodatkowo, że W. B. cierpi na zespół Downa, astmę oskrzelową, AZS, niedoczynność tarczycy, obturacyjny bezdech senny, w związku z czym skarżąca ukończyła wiele szkoleń, zrezygnowała z pracy zawodowej, aby móc całodobowo zajmować się dzieckiem. Zaznaczyła również, że wychowuje dwoje dzieci niepełnosprawnych, gdyż zajmuje się również synem z autyzmem, zespołem FAS i że rodzina skarżącej pomimo tego, że jest rodziną zastępczą, to ma charakter trwały.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. dalej Ppsa) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 135 Ppsa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące: koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 Ppsa Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 Ppsa skargę oddala.

Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd dokonując oceny w oparciu o ww. kryteria kontroli uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Sąd stwierdził, że zarówno decyzja organu II jak i I instancji zawierają prawidłowe rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie - co wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego - W. B. jest niepełnosprawna od urodzenia i cierpi na wiele schorzeń. Z ustalonego stanu faktycznego wynika również, iż K. B. jest opiekunem prawnym W. B.. Skarżąca wywodziła, że nie podejmowała zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad W. B., dla której jest rodziną zastępczą niezawodową. W sprawie bezspornym było również to, że K. B. nie jest spokrewniona z W. B..

Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych przez Wójta oraz przez Kolegium były przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm. zwaną dalej ustawą).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Ustawowa definicja rodziny zastępczej spokrewnionej została zawarta w przepisie art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U.2020 r. poz. 821 t.j.) zgodnie z którym rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba, o których mowa w ust. 1, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka.

Nadto wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. b) ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu.

Zatem istota sporu sprowadza się do oceny, czy w zaistniałych okolicznościach organ słusznie - odwołując się do wykładni językowej przepisów art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, skarżąca jako osoba obca, niespokrewniona z W. B. nie jest dla niej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ww. przepisu. Tym samym nie należy do grona osób, którym przysługuje zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2019 r. I OSK 4353/18, Lex nr 2779302).

Należy również wskazać, że zasadniczo uprawnienie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się ściśle z obowiązkiem alimentacyjnym przewidzianym w art. 128 ustawy dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9 poz. 59 ze zm. zwana dalej Kro), ciążącym na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwie. Należy mieć na względzie uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie I OPS 5/13 w której wyrażono pogląd, iż osobie, którą nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r. nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność dokonywania literalnej wykładni art. 17 ust. 1 ustawy wskazując, że tego przepisu nie można interpretować rozszerzająco, z powołaniem na wartości konstytucyjne. Uchwała ta jest obowiązująca również w obecnym stanie prawnym. Wynika z niej, że nie można zatem, powołując się na ogóle zasady konstytucyjne, wyprowadzać wniosków, że prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala przyjąć, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również osobie niezobowiązanej do alimentacji, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną. Uchwała ta zgodnie z art. 269 § 1 Ppsa ma charakter wiążący.

Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organy obu instancji trafnie stwierdziły, iż skarżąca nie należy do podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, a wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W punkcie 3 tego przepisu wymieniono jedynie osobę będącą rodziną zastępczą spokrewnioną, którą skarżąca bezspornie nie jest. Tymczasem opiekun prawny, którym jest również skarżąca w stosunku do W. B., nie jest wymieniony w tym przepisie i również nie może być zaliczony do innych osób z pkt. 4 cyt. przepisu, w sytuacji gdy nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny (por. wyrok WSA w Gliwicach z 17 kwietnia 2019 r. IV SA/Gl 67/19, Lex nr 2665680). Na marginesie wskazać należy, że w uzasadnieniu projektu ustawy alimentacyjnej (druk sejmowy nr 3393/IV kadencja), którą to ustawą wyłączono z kręgu uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunów prawnych osoby niepełnosprawnej podniesiono, że "skreślenie w art. 17 ust. 1 wyrazów "opiekunowi prawnemu dziecka" wynika z faktu, że zarówno świadczenie pielęgnacyjne, jak i dawny zasiłek stały z pomocy społecznej, który zastąpiony został przez świadczenie pielęgnacyjne, kierowane było i jest do rodziców w związku z opieką nad dzieckiem własnym lub przysposobionym, niezależnie od wieku tego dziecka. Dopuszczenie opiekuna prawnego niebędącego rodzicem może spowodować znaczne rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do tego świadczenia na osoby obce niepracujące. Do takiego rozszerzenia nie jest natomiast dostosowany aparat pojęciowy ustawy (art. 3 pkt. 1 i 16). W aktualnym stanie prawnym zatem opiekunowie prawni nie zostali zaliczeni do kręgu osób którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.

W dalszej kolejności należy wskazać, że skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r. wydany w sprawie P 23/05, który jednak nie znajduje zastosowania w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy. W wyroku tym bowiem stwierdzono niekonstytucyjność art. 27 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 z późn. zm.) wskazując, że w zakresie w jakim uniemożliwia nabycie prawa do zasiłku stałego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym, niż jej dziecko, niepełnosprawnym członkiem rodziny jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W sprawie o sygn. P 23/05 Trybunał zauważył, że skoro członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków wobec chorego krewnego, a wymaga to od niego rezygnacji z zarobkowania, to powinien w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa w postaci zasiłku stałego. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżąca nie jest członkiem najbliższej rodziny podopiecznej i nie ubiega się o przyznanie zasiłku stałego, a o świadczenie pielęgnacyjne. Jednocześnie jednak wskazać należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lipca 2008 r. wydany w sprawie P 41/07, w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącznie w zakresie, w jakim wyłączał on możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przez rodziny zastępcze spokrewnione, co wyraźnie podkreślono w uzasadnieniu wyroku. Jak wskazano w zdaniu odrębnym do cyt. wyroku "porównanie podstawowych elementów konstrukcyjnych zasiłku stałego (przyznawanego na podstawie ustawy o pomocy społecznej z 1990 r.) i świadczenia pielęgnacyjnego (z ustawy o świadczeniach rodzinnych) oraz warunków nabywania praw do tych świadczeń i ich wysokości prowadzi do wniosku, że po 1 maja 2004 r. zmienił się krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania wskazanego świadczenia z zakresu pomocy społecznej (co miało związek ze zmianą koncepcji przyznawania zasiłków i świadczeń). Na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej z 1990 r., uprawnione do świadczeń były osoby zdolne do pracy, lecz niepozostające w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji. W myśl regulacji art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uprawnionymi do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego są matka lub ojciec, opiekun faktyczny albo opiekun prawny, jeżeli nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub rezygnują z nich w celu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Zostały również zmienione zasady określania kryterium dochodowego, od którego spełnienia uzależnione jest nabycie prawa do świadczeń z pomocy społecznej. Nowa regulacja była ingerencją ustawodawcy w ukształtowany system pomocy społecznej. Nie każda jednak zmiana stanu prawnego stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego i wynikających z niej innych zasad".

Reasumując zatem zgodnie z obowiązującym przepisem art. 17 ust. 1 ustawy organy w sposób właściwy stwierdziły brak ustawowych przesłanek koniecznych do przyznania świadczenia skarżącej. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2019 r. wydanym w sprawie I OSK 4353/18 (publ. jw) "jeżeli przepis ustawy wymienia wprost osoby, które mogą otrzymać dane świadczenie, to nawet jeżeli wykluczenie z tego wykazu innych podmiotów może budzić wątpliwości to uzupełnienie kręgu osób uprawnionych jest rzeczą ustawodawcy.

Sąd miał na względzie trudną sytuację skarżącej, jednakże w niniejszej sprawie nie może być mowy o naruszeniu jakichkolwiek obowiązujących przepisów. Sąd tymczasem kontroluje działalność organów administracji publicznej pod względem legalności, czyli zgodności z przepisami prawa. Nie mógł natomiast kierować się względami słuszności, czy też zasadami współżycia społecznego, jak również dokonać wykładni prokonstytucyjnej przepisu art. 17 wskazanej ustawy.

Mając na względzie powyższe na podstawie art. 151 Ppsa należało skargę oddalić.

Na marginesie natomiast Sąd wskazuje, iż przepis art. 54 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U.2020 r. poz. 821) przewiduje obligatoryjne i fakultatywne zawarcie przez starostę z niezawodową rodziną zastępczą umowy o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej. Zgodnie bowiem z ust. 1 ww. przepisu z rodziną zastępczą niezawodową, spełniającą warunki do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, posiadającą opinię koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej oraz co najmniej 3-letnie doświadczenie jako rodzina zastępcza, prowadzący rodzinny dom dziecka lub pełniący funkcję dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego, starosta zawiera, na wniosek tej rodziny, umowę o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej. Natomiast ust. 2 ww. przepisu przewiduje, że rodziną zastępczą niezawodową spełniającą warunki do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, posiadającą pozytywną opinię koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, starosta może zawrzeć, na wniosek tej rodziny, umowę o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej. W umowie takiej przewiduje się m.in. zgodnie z art. 54 ust. 3 pkt. 9 ww. wysokość wynagrodzenia przysługującego rodzinie zastępczej oraz sposób wypłaty. Jeżeli umowę zawierają małżonkowie, wynagrodzenie przysługuje małżonkowi wskazanemu w umowie (art. 54 ust. 6 ustawy). W zakresie nieuregulowanym ustawą do umowy mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny dotyczące umowy zlecenia (art. 54 ust. 8 ustawy). Nowym elementem umowy dodanym nowelizacją z dnia 25 lipca 2014 r. jest zamieszczenie w umowie wysokości kosztów i eksploatacji lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnym, w którym pełniona jest funkcja rodziny zastępczej. Skarżąca zatem jako rodzina zastępcza, niespokrewniona z W. B., po spełnieniu warunków wskazanych w art. 54 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej może ubiegać się o zawarcie umowy o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej, co umożliwiłoby jej uzyskanie stosowanego wynagrodzenia, w sytuacji gdy zrezygnowała z zatrudnienia, w związku z opieką nad W. B..

Wobec zawarcia przez skarżącą w skardze wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych Sąd postanowił w pkt 2 wyroku umorzyć postępowanie wywołane ww. wnioskiem. W niniejszej sprawie skarżąca jest zwolniona z wpisu od skargi ze względu na brzmienie przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa zgodnie z którym nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych, strona skarżąca m.in. działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, a taką sprawą jest niewątpliwie niniejsza sprawa w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie w niniejszej sprawie skarżąca nie poniosła żadnych innych kosztów sądowych, zwolnienia z których mogłaby się domagać. Zgodnie z art. 258 § 1 Ppsa czynności w zakresie przyznawania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Do czynności tych w myśl art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa należy również wydawanie postanowień o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Jednakże zgodnie z art. 258 § 4 Ppsa czynności te może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać sąd. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie mamy do czynienia z takim szczególnie uzasadnionym przypadkiem, gdyż w sprawie został już wyznaczony termin rozpoznania sprawy, a przekazanie przedmiotowego wniosku referendarzowi spowodowałoby niepotrzebne wydłużenie postępowania.

Mając na względzie powyższe na podstawie art. 258 § 1 pkt. 7 w zw. z art. 258 § 4 Ppsa należało orzec jak w pkt 2 sentencji wyroku.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 z późn. zm.).