Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 27/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 par. 1, 4 i 5, art. 27 par 1 pkt 2, art. 29 par 1, art. 33 pkt 2, 4, 5 i 10
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 listopada 2008 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T. B. - właścicielowi samowolnie wybudowanego pawilonu gastronomicznego na nieruchomości przy ul. K. w G., działka [...] obr. [...] - rozbiórkę tegoż pawilonu gastronomicznego o wymiarach 3.70 x 3.20 m z przybudówką murowaną o wymiarach 3.20 x 2.0 m przyległą do budynku kina K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 września 2010 r., Nr [...] utrzymał powyższą decyzję w całości w mocy, a wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 873/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego.

Wobec niewypełnienia obowiązku rozbiórki Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego wezwał zobowiązanego upomnieniem nr [...] z dnia 8 października 2010 r. do dobrowolnego wykonania rozbiórki. Następnie zaś wszczęto postępowanie egzekucyjne poprzez wystawienie w dniu 8 listopada 2010 r., tytułu wykonawczego, nr [...].

T. B. złożył zarzuty do prowadzenia postępowania egzekucyjnego odpowiadające tym określonym w art. 33 pkt 2 – brak wymagalności obowiązku z innego powodu, pkt 4 – błąd co do osoby zobowiązanego oraz pkt 10 – niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zarzutów zobowiązany wyjaśnił, że decyzja o rozbiórce nie jest decyzją ostateczną, albowiem nie został jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji czyni egzekucję niezgodną z prawem. Wskazał nadto, że zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o rozbiórce oraz złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Wyjaśnił również, że nie on wybudował sporny pawilon i nie on jest jego właścicielem. Jest wyłącznie jego najemcą na podstawie umowy najmu z dnia 1 lipca 2005 r.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2010 r., nr [...] Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst Dz. U. Nr 229 poz. 1954 z 2005r. - z późn. zm.) odrzucił zarzuty T. B. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu wyjaśniono, że żaden ze wskazanych zarzutów nie polega na prawdzie. Nie nastąpiło zawieszenie postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, które uzasadniałoby uwzględnienie zarzutu określonego w art. 33 pkt 2 ustawy. Błędne wskazanie zobowiązanego w tytule wykonawczym również nie jest zasadne, albowiem wszystkie decyzje wydawane w sprawie przedmiotowej zabudowy dotyczyły T. B. Ponadto organ nie widział zasadności wstrzymania wszelkich czynności egzekucyjnych stosownie do treści art. 35 § 1 ustawy.

T. B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie podtrzymując dotychczasowe zarzuty. W jego ocenie, organ egzekucyjny dopuścił się istotnych uchybień i naruszenia zasad z art. 33 pkt 2, 4 i 10 ustawy. W uzasadnieniu zażalenia skarżący odnośnie kwestii naruszenia art. 33 pkt 2 ustawy, wskazywał na brak rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji, co powoduje, że próba egzekucji uznana być musi za niezgodną z prawem. Brak zaś prawnej możliwości ochrony tymczasowej narusza zasady państwa prawa. Organ łamie zasady konstytucji RP i w odpowiedzi na konkretne zarzuty, odpowiada nie na temat, bo co ma do wymagalności decyzji, wniosek o zawieszenie postępowania. Odnośnie naruszenia art. 33 pkt 4 ustawy, to zdaniem skarżącego, organ egzekucyjny próbuje się "wykpić" uznając go za niezasadny. Skarżący podkreślał, że jest tylko najemcą, który nie wybudował spornego obiektu i nie jest jego właścicielem. Zdaniem skarżącego to, że oba organy łamiąc wszelkie zasady, w tym z art. 77 k.p.a. wydały decyzję na jego nazwisko, nie oznacza, że było to uzasadnione.

Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2010 r., nr [...], zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w całości w mocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ odwoławczy ponowił ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie dodatkowo wskazał, że w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jak i dacie rozpoznawania zażalenia, organ nie otrzymał żadnej informacji odnośnie rozpatrzenia przez WSA złożonego wraz ze skargą, wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o rozbiórce. Organ nadmienił, że pismem z dnia 26 października 2010 r. poinformował stronę, że nie może rozpatrzyć wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł T. B. zarzucając akceptację wadliwego prowadzenia egzekucji administracyjnej poprzez dopuszczanie się w toku postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny istotnych uchybień. W związku z istotnym naruszeniem zasad z art. 33 pkt 2, 4 i 10 ustawy, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 199/11, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd ustosunkowując się do zarzutu braku wymagalności obowiązku z innego powodu wskazał, że organy egzekucyjne wiedziały o zaskarżeniu decyzji w przedmiocie rozbiórki do sądu administracyjnego i o złożonym wraz ze skargą wniosku o wstrzymanie ich wykonania, do którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2010 r., przychylił się wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji. Sąd poczytał za błąd organom egzekucyjnym nie uwzględnienie przy ocenie zarzutu z art. 33 pkt 2 ustawy faktu wstrzymania wykonania obowiązku rozbiórki w świetle art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd zalecił przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozważenie okoliczności wstrzymania wykonania decyzji w dniu 22 grudnia 2010 r. i istnienia obligatoryjnej przesłanki, uzasadniającej zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącemu. W zakresie pozostałych zarzutów egzekucyjnych formułowanych przez skarżącego Sąd podzielił stanowisko organu egzekucyjnego co do ich bezzasadności.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r., Nr [...], utrzymał w mocy postanowienie z dnia 24 listopada 2010 r. nie znajdując podstaw prawnych do jego zmiany lub uchylenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przyznał, że fakt wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie rozbiórki czyni zarzut braku wymagalności tego obowiązku zasadnym. Tym niemniej w dacie rozstrzygania przedmiotowej sprawy decyzja o rozbiórce jest nadal wykonalna, albowiem wraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2011 r. oddalającym skargę na decyzję organu odwoławczego podtrzymującą decyzję o rozbiórce, orzeczone wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji upadło w myśl dyspozycji art. 61 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z informacji posiadanych przez organ nie wynikało, aby wraz ze skargą kasacyjną od wyroku WSA skarżący T. B. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji nie było przeszkód prawnych do podejmowania przez organ egzekucyjny działań w celu wyegzekwowania obowiązku. Organ odwoławczy powtórnie uargumentował brak zasadności zarzutu co do błędnego określenia osoby zobowiązanej. Wskazał, że WSA w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 199/11 powyższe stanowisko potwierdził.

Skargę na powyższe postanowienie wywiódł T. B. reprezentowany przez radcę prawnego. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 7, 10, 11 K.p.a. oraz art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że naruszone zostało prawo strony do czynnego udziału w sprawie poprzez przedstawienie jej pełnomocnikowi do zapoznania akt sprawy, które nie zostały uzupełnione o żaden nowy materiał dowodowy po wyroku uchylającym uprzednie postanowienie organu odwoławczego. Pełnomocnik zarzucił, że nie przedstawiono mu projektu przygotowywanego postanowienia, do którego mógłby się odnieść oraz że wnioski o bezzasadności zarzutów skarżącego oparto na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Wskazał nadto, że z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że budynek wzniesiony przez dzierżawcę na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste jest własnością użytkownika wieczystego, co wydaje się stanowić odniesienie do sytuacji skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania egzekucyjnego nie bada się zasadności nałożonego obowiązku i nie podejmuje działań na podstawie przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. w celu ustalenia po raz kolejny stanu faktycznego. W toku postępowania odwoławczego pełnomocnik skarżącego skorzystał z możliwości zapoznania się z aktami sprawy i w piśmie z dnia 27 października 2011 r. wniósł swoje uwagi. Podkreślono, że przepisy k.p.a. nie nakładają na organ administracji obowiązku udostępnienia stronie lub jej pełnomocnikowi projektu rozstrzygnięcia w celu zgłoszenia uwag czy zastrzeżeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżone postanowienia w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy egzekucyjne przepisów prawa.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 listopada 2011 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia 24 listopada 2010 r., nr [...], odrzucające zarzuty T. B. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 8 listopada 2010 r.

Przedmiotem egzekucji jest obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego pawilonu gastronomicznego na nieruchomości przy ul. K. w G., działka [...] obr. [...] - rozbiórkę tegoż pawilonu gastronomicznego o wymiarach 3.70 x 3.20 m z przybudówką murowaną o wymiarach 3.20 x 2.0 m przyległą do budynku kina K., orzeczony decyzją z dnia 28 listopada 2008 r., Nr [...], utrzymaną w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 września 2010 r., Nr [...], od której skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 873/10.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229 z 2005 r., poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stosownie do treści art. 26 § 1 ustawy, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1).

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią środek ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności wymienione w art. 33 ustawy, wymienione taksatywnie, co oznacza, że zarzuty wnieść można tylko z przyczyn w przepisie tym określonych.

Stosownie do treści art. 33 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

W kontrolowanej sprawie, jak prawidłowo ustalono w zaskarżonym postanowieniu, skarżący zarzucił: brak wymagalności obowiązku z innego powodu (pkt 2), błąd co do osoby zobowiązanego (pkt 4), co skutkuje niewykonalnością obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt 5) oraz niespełnienie wymogów określonych w przepisie art. 27 Ustawy (pkt 10).

W zaskarżonym postanowieniu podjętym w toku ponownie rozpoznanej sprawy po wyroku uchylającym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 199/10, organ odwoławczy prawidłowo rozważył i uwzględnił okoliczność wstrzymania wykonania decyzji o rozbiórce postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r., zgodnie ze wskazówkami określonymi we wskazanym wyroku. Organ odwoławczy podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie zobowiązany był uwzględnić okoliczności rozstrzygnięcia sprawy kontroli legalności decyzji o rozbiórce i oddalenia skargi wyrokiem z dnia 9 marca 2011. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Z powyższego wynika, że rozstrzygnięcie podejmowane w przedmiocie wykonania zaskarżonych aktów lub czynności ma charakter tymczasowy.

Okres obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu wykonalności decyzji skończył się po wydaniu wyroku oddalającego skargę. W dacie podejmowania zaskarżonego postanowienia nie istniała już okoliczność uzasadniająca, w myśl art. 56 § 1 pkt 1 ustawy, zawieszenie postępowania egzekucyjnego z powodu wstrzymania wykonania obowiązku rozbiórki.

Przy czym podkreślić należy, w odpowiedzi na zarzut skargi, że dla poczynienia powyższych ustaleń i dokonania takiej oceny prawnej nie było konieczne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2011 r. Dla wypełnienia wskazówek i zaleceń Sądu określonych w uzasadnieniu wystarczyło, ażeby organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę uwzględnił zaistniałą zmianę okoliczności i to też uczynił. Tym samym postępowaniu organu odwoławczego nie można przypisać uchybień procesowych w powyższym zakresie. Podobnie ma się rzecz z zarzutami ograniczenia uprawnień procesowych strony postępowania poprzez brak przedstawienia do wglądu projektu zaskarżonego postanowienia. Przepisy dotyczące postępowania administracyjnego, w tym dowodowego, zobowiązują organy administracyjne przed wydaniem rozstrzygnięcia do umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Realizacja tego obowiązku następuje poprzez pouczenie stron o takim uprawnieniu i powstrzymywaniu się od wydania rozstrzygnięcia do czasu wyrażenia stanowiska przez stronę. Zawiadomieniem z dnia 29 września 2011 r., skierowanym do pełnomocnika skarżącego, organ odwoławczy dopełnił wymogu pouczenia z art. 10 § 1 k.p.a. (k. 9 akt adm.). W piśmie z dnia 27 października 2011 r. pełnomocnik skarżącego skorzystał z prawa do ustosunkowania się do zgromadzonego materiału i wniesienia zastrzeżeń (k.12 akt adm.). Brak jest natomiast podstawy prawnej zobowiązującej organy administracji do przedkładania stronom projektu rozstrzygnięcia w sprawie.

W skardze sformułowano zarzuty odnoszące się w istocie do zasadności orzeczonego nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Skarżący sformułował zarzut błędnego określenia osoby zobowiązanego, co doprowadziło do niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niespełnienia wymogów określonych w przepisie art. 27 § 1 pkt 2 ustawy dotyczących wskazania zobowiązanego. Skarżący oświadczył bowiem, że nie wybudował spornego obiektu, jest tylko jego najemcą a nie właścicielem.

Zarzuty te są niezasadne. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie służą weryfikacji ostatecznych decyzji stanowiących podstawę tytułu wykonawczego. Stosownie do treści art. 29 § 1 ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przeciwko T. B., który w tytule wykonawczym określony został jako zobowiązany, w oparciu o decyzje administracyjne obu instancji nakładające na niego obowiązek rozbiórki, potwierdzone wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. oddalającym skargę w przedmiocie rozbiórki. Wskazywanych przez skarżącego okoliczności związane z wadliwie określoną osobą zobowiązanego, nie mogły, z uwagi na treść art. 29 § 1 ustawy być rozstrzygane ani przez organy egzekucyjne ani przez sąd w niniejszej sprawie.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę, jako bezzasadną, oddalił.