Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2620/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej przez G. sp. z o.o z siedzibą w W., jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] którym: 1. zostało uchylone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2014r. w części dotyczącej zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 pkt 5 u.p.e.a.) i umorzone postępowanie pierwszej instancji, 2. w pozostałym zakresie utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec G. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: ,,Skarżąca’’, ,,Spółka") w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] o numerach [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. Przedmiotowe tytuły obejmują należność z tytułu grzywny w celu przymuszenia za rok 2012 w kwocie należności głównej [...] zł oraz z tytułu opłat egzekucyjnych w kwocie [...] zł.

Naczelnik US W. wszczął postępowanie egzekucyjne, dokonując – zawiadomieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...] - zajęcia rachunku bankowego w [...].

Powyższe zawiadomienie, wraz z odpisem przedmiotowych tytułów wykonawczych, doręczono Spółce w dniu 7 października 2013r. Odpowiadając na zajęcie, Bank [...], pismem z dnia [...] października 2013r., nr [...] poinformował, że z uwagi na zbieg egzekucji, wstrzymuje się z realizacją zajęć egzekucyjnych do czasu wyznaczenia organu egzekucyjnego do prowadzenia łącznej egzekucji.

Pismem z dnia [...] października 2013r. Spółka złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o art. 33 pkt 5, 7, 8 u.p.e.a. wskazując na brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie postępowania do czasu rozpatrzenia zarzutów a nadto o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wykonania obowiązku przez zobowiązaną spółkę.

Naczelnik US W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 u.p.e.a.).

Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r., nr [...], zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] – na podstawie art. 34 § 3 u.p.e.a., do czasu wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniesionych zarzutów.

Wierzyciel – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. Nr [...], znak: [...] uznał zarzuty Spółki za nieuzasadnione.

To rozstrzygniecie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Nr [...] Mazowieckiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014r., znak: [...]

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014r. nr [...] organ egzekucyjny uznał wszystkie zarzuty za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty z art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ rozpatruje poi uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Odnośnie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Mając powyższe na uwadze, organ egzekucyjny opierając się na postanowieniu wierzyciela – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] grudnia 2013r., nr [...] utrzymanym w mocy postanowieniem Nr [...] Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014r. stwierdził, że zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym nie zasługuje na uwzględnienie.

Co do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia – Naczelnik US W. wskazał, iż w przypadku, gdy egzekucja dotyczy należności z tytułu grzywien w celu przymuszenia, nakładanych w postepowaniu o charakterze niepieniężnym – postepowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

Odnośnie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, Naczelnik podkreślił, iż w świetle ustawy egzekucyjnej, zajęcie rachunku bankowego jest jednym z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych.

Spółka złożyła od powyższego rozstrzygnięcia zażalenie.

W jego uzasadnieniu wskazała, iż rozstrzygniecie organu w zakresie zarzutu braku doręczenia upomnienia opiera się na błędnej wykładni przepisu zawartego w § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. Podkreśliła, że podstawa tego zarzutu był fakt nieprawidłowego doręczenia jej upomnienia nr [...] z dnia [...] września 2011r. wzywającego do wykonania obowiązku opróżnienia budynku wraz z informacją o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w przypadku bezskutecznego upływu określonego terminu. Ponadto Spółka wskazała, że nie jest właścicielem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] 10, na której posadowiony jest budynek objęty decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011r., nakazującą jego opróżnienie. Aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 2013r. Spółka sprzedała przedmiotową nieruchomość wraz z zabudowaniami. W związku z tym, nie ma ani fizycznej ani prawnej możliwości wykonania nałożonego na nią zobowiązania opróżnienia budynku.

Ponadto podniosła, że nakładając grzywnę w wysokości [...] zł organ nie dokonał ustaleń odnośnie jej sytuacji majątkowej. Grzywna ta – jej zdaniem – jest to zastosowanie zbyt uciążliwego środka.

Zaskarżonym do WSA rozstrzygnięciem, Dyrektor IS w Warszawie postanowił uchylić postanowienie I instancji w części dotyczącej zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 pkt 5 u.p.e.a.) i umorzyć postępowanie I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Dyrektor podkreślił, że zasadą jest, iż organ egzekucyjny rozstrzyga zarzuty z art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8 , po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. W zakresie zarzutów z art. 33 pkt 1-5, stanowisko wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego.

Co do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 15 § 1) organ wskazał, że zasadą jest możliwość wszczęcia egzekucji administracyjnej jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania obowiązku, przesłał zobowiązanemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wyjątki od tej zasady zawarte są w § 13 rozporządzenia z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001r. nr 137 poz. 1541). Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, m.in. w sytuacji, gdy egzekucja dotyczy należności z tytułu grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postepowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym a także egzekucji kosztów egzekucyjnych ( §13 pkt 3e i pkt 4). Tak więc zarzut Skarżącej uznano za bezzasadny.

Co do zarzutu nieprawidłowego doręczenia upomnienia nr [...] z dnia [...] września 2011r. wzywającego do wykonania obowiązku opróżnienia budynku – nie może to być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu z uwagi na fakt, iż dotyczyło odrębnego postepowania egzekucyjnego, obejmującego egzekucję obowiązków o charakterze niepieniężnym, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] grudnia 2011r [...].

Przedmiotowe postepowanie prowadzone jest w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...] obejmujące egzekucje obowiązków o charakterze pieniężnym.

Odnośnie zarzutu z art. 33 pkt 8 u.p.e.a. wskazano, iż organ egzekucyjny prowadząc postepowanie egzekucyjne ma obowiązek stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Spośród nich – musi stosować środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z treści art. 7 § 1 u.p.e.a. wynika, ze wybór środka egzekucyjnego winien być stosowany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania kolejnych. Organ wskazał, iż zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Ponadto, jak zauważył Dyrektor, Strona nie wskazała żadnego innego środka egzekucyjnego. Co do grzywny w kwocie [...]zł – powyższa kwestia nie może być rozpatrywana w niniejszym postepowaniu.

Zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym jest, w ocenie organu, niezasadny gdyż przedmiotowe postepowanie egzekucyjne dotyczy należności pieniężnych. Zarzut ten nie może być przedmiotem rozpatrywania w tym postępowaniu.

W skardze wniesionej przez Spółkę do Sądu, zarzucono rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania tj.:

a) przepisu § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 33 pkt 7 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w przypadku egzekucji należności enumeratywnie wskazanych w tym przepisie i nie ma zastosowania do egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zwolniony był z obowiązku doręczenia skarżącej upomnienia nr [...] z dnia [...] września 2011r. wzywającego do wykonania obowiązku opróżnienia budynku przy ul. [...] w W. wraz z informacją o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w przypadku bezskutecznego upływu zakreślonego terminu;

b) przepisu art. 33 pkt 8 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że zastosowany w niniejszej sprawie środek egzekucyjny nie jest uciążliwy dla skarżącej, podczas gdy nałożenie grzywny w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku opróżnienia budynku przy ul. [...] 10 należy uznać za zastosowanie zbyt uciążliwego środka, a nadto organ nie wyjaśnił przesłanek, jakimi kierował się przy ustalaniu grzywny w celu przymuszenia, co oznacza całkowitą dowolność w tym zakresie i prowadzi do sytuacji, w której rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w tej części wymyka się spod kontroli sądu;

c) przepisu art. 33 pkt 5 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowy przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, podczas gdy okoliczność wymieniona w przedmiotowym przepisie w postaci niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym ma bezpośredni wpływ na egzekucję nałożonej na skarżącą grzywny przymuszającej.

Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w zażaleniu.

W związku z tym, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując tezy zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ,,p.p.s.a.’’, w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.

Podstawowym celem sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności.

Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu postanowienia w I jak w II instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Na wstępie WSA przypomina, że egzekucja administracyjna prowadzona jest zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. dalej; ,,u.p.e.a.’’)

Podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są wymienione w art. 33 wskazanej wyżej ustawy.

Przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...] obejmujące egzekucję obowiązków o charakterze pieniężnym. To należność z tytułu grzywny w celu przymuszenia za rok 2012 w kwocie należności głównej [...] zł oraz z tytułu opłat egzekucyjnych w kwocie [...] zł. Podstawą wystawienia wskazanych powyżej tytułów wykonawczych, jest postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] listopada 2012r.

Co do zarzutu nieprawidłowego doręczenia upomnienia nr [...] z dnia [...] września 2011r. wzywającego do wykonania obowiązku opróżnienia budynku – nie może to być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu z uwagi na fakt, iż dotyczyło odrębnego postępowania egzekucyjnego, obejmującego egzekucję obowiązków o charakterze niepieniężnym, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] grudnia 2011r [...].

Słusznie organ egzekucyjny uznał powyższy zarzut za niezasadny i nietrafne są argumenty Strony odnoszące się do okoliczności niemożności zastosowania rozporządzenia MF z dnia 22 listopada 2001r. Z § 13 pkt 1 rozporządzenia wynika, że postepowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w sytuacji, gdy egzekucja dotyczy należności z tytułu grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym a także egzekucji kosztów egzekucyjnych (§ 13 pkt 3e i pkt 4).

Odnośnie zarzutu z art. 33 pkt 8 u.p.e.a. wskazano, iż organ egzekucyjny prowadząc postępowanie egzekucyjne ma obowiązek stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Spośród nich – musi stosować środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z treści art. 7 § 1 u.p.e.a. wynika, ze wybór środka egzekucyjnego winien być stosowany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania kolejnych. Organ wskazał, iż zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W takim bowiem przypadku Strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Ponadto, jak zasadnie zauważył Dyrektor w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Strona nie wskazała żadnego innego środka egzekucyjnego.

Co do grzywny w kwocie [...] zł – powyższa kwestia nie może być rozpatrywana w niniejszym postępowaniu. Podniesione w skardze argumenty mogły stanowić podstawę zażalenia ale na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012r..

Odnośnie zarzutu z art. 33 pkt 5 u.p.e.a. – niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym – jest on chybiony z uwagi na fakt, iż przedmiotowe postępowanie dotyczy należności pieniężnych.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.