Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 105/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 3, rozdz. VI załącznika I, art. 13, art. 16 ust. 1, ust. 2,
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
article: art. 16, par. 7 ust. 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 33 poz 295
law: Rozporzadzenie MInistra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie  instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych
article: art. 8 ust. 4a
journal: Dz.U. 2001 nr 63 poz 636
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach.
article: art. 87, art. 92 c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2009 nr 145 poz 1184
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a."), art. 4 pkt 22 lit.a), art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 oraz art. 92c ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), l.p. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 3 i art. 16 ust.1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L 370 z 31 grudnia 1985 r.) i unormowań załącznika nr I, rozdział VI do tego rozporządzenia, § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzenia urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym tachografów samochodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 295 z 2005 r. ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania skarżącej A.W.od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej - Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono, że w dniu [...] lipca 2013 r. na drodze w czasie kontroli drogowej przeprowadzono kontrolę dokumentów pojazdu marki [...] nr rej.[...]. Podmiotem wykonującym przewóz drogowy była skarżąca działająca pod firmą "A". W trakcie kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące bez wymaganego badania kontrolnego. Zainstalowany tachograf nie rejestrował na wykresówkach wykresu długości przebytej przez pojazd drogi. Brak wymaganego elementu widniał na wszystkich okazanych do kontroli dziesięciu wykresówkach.

Zawiadomieniem z [...]lipca 2013 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne. W piśmie z [...] sierpnia 2013 r. skarżąca wyjaśniła, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. przeprowadzono badanie kontrolne tachografu, na dowód czego przedłożyła fakturę VAT z dokonania czynności sprawdzenia. Argumentowała, że skoro uszkodzenie urządzenia rejestrującego nastąpiło po tej dacie, to nie mogła przewidzieć zaistnienia usterki. Opisaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji wymierzył stronie skarżącej karę pieniężną w kwocie [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji (lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) - obszernie uzasadniając swoje stanowisko.

Rozpatrując wniesione odwołanie, organ drugiej instancji przytoczył, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit.h ustawy o transporcie drogowym użyte w ustawie określenia oznaczają obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 1.12.1985, str. 21). Stosownie do art. 92a ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Zgodnie z treścią art. 13 Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985) pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Stosownie do treści przepisów załącznika I Rozdziału II "Charakterystyka ogólna i funkcje i funkcje urządzenia rejestrującego" podanego rozporządzenia urządzenie zapisuje następujące wielkości:

długość przebytej przez pojazd drogi;

prędkość pojazdu;

czas prowadzenia pojazdu;

inne okresy pracy lub dyspozycyjności kierowcy;

przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku;

otwarcie obudowy zawierającej wykresówkę;

Urządzenie rejestrujące tachograf rejestruje następujące obligatoryjne elementy: - długość przebytej przez pojazd drogi (licznik długości drogi), prędkość (prędkościomierz), - czas (zegar).

Zgodnie z treścią przepisów załącznika I Rozdziału Dział III pkt 4 długość przebytej drogi może być mierzona i rejestrowana, gdy pojazd porusza się:

do przodu lub do tyłu, albo

tylko do przodu.

Żaden zapis ruchu do tyłu nie może w żadnym wypadku wpływać na czytelność i dokładność pozostałych zapisów. Wartość działki elementarnej licznika długości drogi wynosi 0,1 kilometra. Cyfry wskazujące hektometry powinny być łatwo odróżnialne od cyfr wskazujących pełne kilometry. Cyfry licznika długości drogi muszą być łatwe do odczytania, a ich widoczna wysokość wynosić co najmniej 4 mm. Zakres pomiarowy licznika wynosi co najmniej 99 999,9 kilometra.

Jak organ dalej podkreślił, każdy kilometr przebytej drogi musi być w zapisie przedstawiony przez zmianę o długości wynoszącej co najmniej jeden milimetr na odpowiedniej współrzędnej. Nawet przy prędkościach zbliżonych do górnej granicy zakresu pomiarowego zapis długości drogi musi być wyraźnie czytelny.

Dalej argumentowano, że według przepisów załącznika nr I Rozdziału IV rozporządzenia 3821/85 wykresówki muszą być tak wykonane, aby nie przeszkadzały w normalnym działaniu przyrządu kontrolnego i aby dokonane na nich zapisy nie dawały się zetrzeć, były łatwo czytelne i łatwe do zidentyfikowania. Muszą zachowywać swoje wymiary i wszelkie dokonane na nich zapisy w normalnych warunkach wilgotności i temperatury powietrza. Ponadto musi być możliwe dokonywanie na nich zapisów nie uszkadzając ich i nie wpływając na zatarcie czytelności informacji określonych w art. 15 ust. 5 niniejszego rozporządzenia. W normalnych warunkach przechowywania zapisy muszą pozostać wyraźnie czytelne przez okres co najmniej roku. Minimalna pojemność zapisu wykresówek, bez względu na ich rodzaj, wynosi [...] godziny. Jeżeli kilka tarcz jest łączonych razem w celu zwiększenia pojemności ciągłego zapisu bez ingerencji obsługi, wówczas połączenia między poszczególnymi tarczami są wykonane w taki sposób, aby w punkcie przejścia z jednej tarczy na drugą nie powstawały przerwy zapisów ani zapisy nie nakładały się na siebie. Wykresówki zawierają następujące pola rejestracji:

pole przeznaczone wyłącznie do rejestracji danych o prędkości,

pole przeznaczone wyłącznie do rejestracji danych o długości przebytej drogi,

-jedno lub więcej pól do rejestracji danych dotyczących czasu kierowania pojazdem, innych okresów pracy i dyspozycyjności kierowców, przerw w pracy i okresów odpoczynku kierowców.

Pole do rejestrowania długości przebytej drogi musi być wykonane w taki sposób, aby bez trudu można było odczytać liczbę przebytych kilometrów.

Następnie przywołano brzmienie artykułu 16 rozporządzenia 3821/85, iż w razie uszkodzenia lub wadliwego działania urządzenia pracodawca zobowiązany jest do jego naprawy przez uprawnionego instalatora lub warsztat, jak tylko okoliczności na to pozwolą. Jeżeli sprowadzenie pojazdu do siedziby przedsiębiorstwa nie jest możliwe w ciągu tygodnia, licząc od dnia uszkodzenia lub wykrycia wadliwego działania, wówczas naprawy dokonuje się w drodze. Jeśli urządzenie rejestrujące nie działa lub działa wadliwie, kierowcy zaznaczają na wykresówce, wykresówkach lub na tymczasowej wykresówce dołączonej do wykresówki albo do karty kierowcy, na której powinni przedstawić dane umożliwiające ich identyfikację (numer karty kierowcy lub nazwisko lub numer prawa jazdy) wraz ze złożeniem podpisu - wszystkie informacje dotyczące okresu, w którym nie były poprawnie rejestrowane lub drukowane przez urządzenie rejestrujące. Zgodnie z treścią Rozdziały VI rozporządzenia 3821/85 Państwa Członkowskie wyznaczają instytucje, które przeprowadzają badania i kontrole. Poświadczanie nowych i naprawionych urządzeń. Każde urządzenie, zarówno nowe jak i naprawione, podlega poświadczeniu w zakresie poprawności swojego działania oraz dokładności wskazań i rejestracji, w granicach błędów określonych w rozdziale III lit. f) pkt 1, za pomocą plombowania zgodnie z rozdziałem V pkt 4 lit. f). W tym celu państwa członkowskie mogą ustanowić legalizację pierwotną obejmującą sprawdzenie i potwierdzenie zgodności nowego lub naprawionego urządzenia z homologowanym typem i/łub wymaganiami niniejszego rozporządzenia i jego załączników lub mogą przekazać uprawnienia do poświadczania producentom lub ich upoważnionym przedstawicielom.

W dalszej części wywodów organ zaznaczył, że stosownie do treści § 7 Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych z dnia 11 lutego 2005 r. (Dz.U. Nr 33, poz. 295) sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w ust. 3 lit. b rozdział VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej. Konsekwencją powyższego jest lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji karą pieniężną w wysokości 1000 złotych.

Odnosząc się do poczynionych ustaleń faktycznych organ stwierdził, że w toku kontroli, po zbadaniu urządzenia rejestrującego zamontowanego w pojeździe tachografu, stwierdzono brak wymaganego badania kontrolnego urządzenia rejestrującego. Okazane podczas kontroli wykresówki nie zawierały jednego z obligatoryjnych elementów jakim jest bez wątpienia wykres długości przebytej drogi. Do kontroli kierowca okazał 10 sztuk wykresówek za dni: [...] roku. W okresie co najmniej od [...].2013 r. do dnia kontroli, czyli [...].2013 r., tachograf działał nieprawidłowo, przez co nie rejestrował długości przebytej drogi.

Analizując obowiązujące przepisy organ wskazał, iż wbrew twierdzeniu skarżącej urządzenie rejestrujące czas pracy kierowców traci przymiot ważności badań okresowych w chwili kiedy następuje jego uszkodzenie. Niewątpliwie przeprowadzano kontrola wykazała awarię przyrządzenia rejestrującego, zatem strona skarżąca winna była przeprowadzić powyższe badanie co najmniej od dnia [...] czerwca 2013 roku (pierwszy dzień analizy czasu pracy podczas kontroli drogowej). Zabezpieczone podczas kontroli drogowej wykresówki potwierdzają, iż rozpoczęcie bądź zakończenia zadań przewozowych miało zawsze miejsce w miejscowości gdzie znajduje się siedziba strony skarżącej. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, przy zachowaniu należytej staranności, strona mogła dokonywać bieżącej analizy prawidłowości działania urządzenia rejestrującego. Obowiązku tego odwołująca się nie dochowała. A zatem, skoro po przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2013 r. badaniach urządzenia rejestrującego nastąpiła jego awaria, to powinno skutkować jego naprawą. Z kolei po naprawie urządzenia rejestrującego trzeba wykonać kolejne sprawdzenie okresowe.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się wystąpienia w rozpatrywanej sprawie okoliczności wymienionych w art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, według którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Zdaniem organu, naruszenia w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji powodują zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego ze względu na możliwość braku poprawnej rejestracji rzeczywistych form aktywności kierowcy. Ponadto w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć lub na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Nie godząc się ze stroną skarżącą że nie miała wpływu na naruszenie przedstawionych norm prawa, organ zauważył, że strona powinna na bieżąco analizować prawidłowość nanoszonych przez urządzenie rejestrujące danych na wykresówkach. Przepis art. 13 rozporządzenia nr 3821/85 wprost wskazuje, że to pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Jeśli pracodawca zaniedbuje ten obowiązek musi liczyć się z konsekwencjami przewidzianymi w przepisach prawa.

Składając skargę i domagając się uchylenia w całości wydanych w obu instancjach decyzji, strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

- prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych - niewłaściwą subsumpcję stanu faktycznego do stanu prawnego poprzez przyjęcie, że kontrolowany naruszył przepis sankcjonowany z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym;

- przepisu art. 80 Kpa, poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów stanowiącej o obowiązku dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a w następstwie tego dokonanie błędnego przypisania przedsiębiorcy materialnoprawnej podstawy odpowiedzialności, podczas gdy ocena materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji, na podstawie którego wydano decyzję, wskazywała na wątpliwości dotyczące przypisania przedsiębiorcy stwierdzonego naruszenia, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;

- przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kpa, poprzez błędne rozważenie materiału dowodowego, skutkujące mylnym przyjęciem, że nałożenie kary pieniężnej w kwocie [...] zł było zasadne w trybie art. 92a ust. 1 i załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, i obciąża tego, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, gdy tymczasem z oświadczenia kierowcy wynikało, że nie wiedział o awarii tachografu i o czym nie miał żadnej wiedzy właściciel firmy transportowej;

- zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 Kpa tj. zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa;

- przepisów art. 7, art. 10, art. 77 i art. 78 § 1 Kpa poprzez nie zbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uchylanie się organu od ustalenia całokształtu okoliczności faktycznych, dotyczących możliwości nieustannej, bieżącej analizy prawidłowości działania tachografu przez przedsiębiorcę, w opisanej sytuacji kontrolnej;

- przepisu art. 80 Kpa, poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów stanowiącej o obowiązku dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a w następstwie tego dokonanie błędnego przypisania przedsiębiorcy materialnoprawnej podstawy odpowiedzialności, podczas gdy ocena materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji i organ odwoławczy, w oparciu o który wydano decyzje, wskazywała na wątpliwości dotyczące przypisania przedsiębiorcy stwierdzonego naruszenia, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;

- przepisów ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności art. 92c i art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006, poprzez ustalenie błędnej odpowiedzialności za naruszenia, na które skarżący jako przewoźnik nie miał wpływu;

- przepisu art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie w odniesieniu do stwierdzonego naruszenia, brak jest możliwości zastosowania tego przepisu.

W uzasadnieniu, cytując tezy z orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących wymienionych norm postępowania, skarżąca zarzuciła, że stan faktyczny sprawy nie został jednoznacznie ustalony a kwalifikacja stwierdzonego naruszenia przepisu art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym budzi wątpliwości, zaś uzasadnienie decyzji ma charakter niepełny i jednostronny, oparty na wybiórczym materiale dowodowym. Argumentowała, że tachograf posiadał aktualne badania i prawidłową nalepkę informującą o tym fakcie. Ujawnione uszkodzenie tachografu nie mogło być widoczne bo analizie poddawany jest czas jazdy kierowcy, przerwy i odpoczynki, które to normy rysowane były prawidłowo a brak wykresu długości drogi nie fałszuje analizy i nie może świadczyć o braku dopełnienia ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku. Podkreślała, że nie mogła powziąć wiedzy o uszkodzeniu urządzenia rejestrującego bez zgłoszenia przez kierowcę. W ocenie strony skarżącej badanie tachografu z [...] kwietnia 2013 r. zachowywało swoją ważność w dacie kontroli. Powołując się na treść cytowanego wyżej § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 11 lutego 2005 r. zauważyła, że nie stwierdzono uszkodzenia tachografu, który po regulacji przeprowadzonej [...] kwietnia 2013 r. był sprawny. W ocenie strony skarżącej z motywów decyzji nie wynika, jaki był wpływ przedsiębiorcy na stwierdzone naruszenia. Z wyjaśnień kierowcy nie wynikało także, że wiedziała i godziła się na używanie tachografu, który nie rejestrował danych dotyczących długości przebytej drogi. Kierowcy rozliczają wykresówki w cyklu miesięcznym i dopiero wtedy może stwierdzić, czy tachograf działa prawidłowo. Zarzuciła, iż rejestrowanie za pomocą tego urządzenia jest czynnością kierowcy a nie przedsiębiorcy. Na tle unormowań art. 4 rozporządzenia WE nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE oraz art. 92 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym strona skarżąca wywodziła, że to na osobie zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie spoczywa odpowiedzialność z tytułu wyposażania kierowcy w wymagane przepisami prawa dokumenty, a ta okoliczność nie była przedmiotem badania organów obu instancji.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na tle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie.

Rozpatrując sprawę w kontekście wymienionych wyżej przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa procesowego lub materialnego.

Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę skarżącą karę pieniężną za jeden rodzaj naruszenia przepisów o transporcie drogowym - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji (L.p. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

W zakresie wskazanego naruszenia organy prawidłowo wskazały, że obowiązek tzw. legalizacji tachografów wynika w szczególności z treści art. 3 oraz postanowień rozdziału VI załącznika I rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE, seria L, nr 370, s. 8, ze zm.), a także art. 16, ponadto z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych (Dz. U. nr 33, poz. 295, ze zm.) w związku z art. 87 ustawy o transporcie drogowym.

Przepis prawa krajowego, w zakresie dopuszczalnym przepisami prawa europejskiego (vide zdanie pierwsze pkt 3 rozdziału VI załącznika I rozporządzenia Rady nr 3821/85) wprowadza obowiązek sprawdzania urządzenia nie rzadziej niż co 24 miesiące. Nie jest kwestionowana okoliczność, że skarżąca dopełniła w dniu [...]kwietnia 2013 r. obowiązek sprawdzenia zainstalowanego w skontrolowanym pojeździe tachografu. Należy jednak zauważyć, że niezależnie od opisanego obowiązku, z uregulowań prawa europejskiego i krajowego wynika generalnie konieczność posiadania sprawnego urządzenia rejestrującego bez względu na obowiązujący termin dokonywania sprawdzenia okresowego, co wynika przede wszystkim z artykułu 13 rozporządzenia nr 3821/85. W tym celu przepis art. 16 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 obliguje do niezwłocznego, nie później jednak niż w terminie 7 dni, naprawienia tachografu przez uprawnionego instalatora lub warsztat, w przypadku uszkodzenia lub wadliwego działania tachografu. Jeżeli jednak sprowadzenie pojazdu do siedziby przedsiębiorstwa nie jest możliwe w ciągu tygodnia, licząc od dnia uszkodzenia lub wykrycia wadliwego działania, wówczas naprawa powinna być dokonana w drodze. W przypadku gdy tachograf nie działa lub działa wadliwie, kierowca jest zobowiązany zaznaczać na wykresówce, wykresówkach lub na tymczasowej wykresówce dołączonej do wykresówki albo do karty kierowcy, na której powinni przedstawić dane umożliwiające ich identyfikację (numer karty kierowcy lub nazwisko lub numer prawa jazdy) wraz ze złożeniem podpisu – wszystkie informacje dotyczące okresu, w którym nie były poprawnie rejestrowane lub drukowane przez urządzenie rejestrujące.

Trzeba podnieść, że jakkolwiek przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r., obowiązujący w krajowym porządku prawnym stanowi, że badanie okresowe, wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, to jednak z zastrzeżeniem, że o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego. Inaczej ujmując – uszkodzenie urządzenia skutkuje koniecznością dokonania powtórnego sprawdzenia okresowego przed upływem tych 24 miesięcy. Wymagania co do przeprowadzenia przeglądów okresowych określają pkt 254-258 zawarte w ust. 4 rozdziału VI – "Sprawdzenia, Inspekcje i Naprawy" - załącznika 1B do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Zgodnie z tymi uregulowaniami przeglądy okresowe urządzeń zainstalowanych w pojazdach przeprowadza się po każdej naprawie urządzenia, lub po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub skutecznego obwodu tocznego opon, lub gdy czas UTC urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut, lub przy zmianie numeru VRN i przynajmniej raz w okresie dwóch lat (24 miesięcy) od ostatniej kontroli. W ramach przeglądu okresowego wykonuje się kalibrację. Dodatkowo według art. 8 ust. 4a ustawy z dnia 11 maja 201 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2001 r. Nr 63, poz. 636) ponowna legalizacja urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych – jest wykonywana wyłącznie po naprawie.

W takim świetle funkcjonujących rozwiązań prawnych naprawa wadliwie działającego urządzenia rejestrującego powinna nastąpić w terminie tygodnia wraz z przeprowadzeniem następnie badania kontrolnego. Zaniechanie opisanych działań stanowi naruszenie wyszczególnione w Lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Z nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych dokonanych w toku postępowania wynika, że skarżąca nie przeprowadziła naprawy ani, w konsekwencji, badania kontrolnego tachografu, w który był wyposażony kontrolowany pojazd mimo nieprawidłowego działania urządzenia w zakresie zapisywania długości przebytej drogi (załącznik I do rozporządzenia Rady nr 3821/85, pkt 1 rozdziału II). Z analizy materiałów z kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. dokonanej przez organy wynika bezsprzecznie, że tachograf nie rejestrował długości przebytej drogi na wykresówkach co najmniej od dnia [...] czerwca 2013 r., czyli z przekroczeniem maksymalnego czasu do jego naprawienia i ponownej legalizacji. Zaakcentowano, że z zapisu na wykresówce z [...] czerwca wynika, iż dzień ten nie był pierwszym dniem wadliwego działania tachografu. Ustalono także, iż od dnia [...] czerwca 2013 r. do [...] lipca 2013 r. (w czasie 29 dni) kierowca spornego pojazdu wielokrotnie znajdował się w bazie przedsiębiorcy (odnotowano [...] dni jego pobytu w bazie), wobec czego w wypadku choćby jednokrotnego monitorowania wykresówek kierowcy strona skarżąca zauważyłaby nieprawidłowe funkcjonowanie urządzenia.

Skoro w przepisanym prawem terminie nie dopełniono komentowanego obowiązku, niewadliwie zatem organy nałożyły karę pieniężną na podstawie L.p. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W kwestii ustaleń faktycznych bezsprzecznie organy podjęły wymagane czynności procesowe dla wypełnienia obowiązku niewadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, z dochowaniem reguł art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.

Sąd nie dopatrzył się uchybienia przepisu art. 78 § 1 k.p.a., w świetle którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej dokonał oceny przedłożonej przez stronę skarżącą faktury VAT na okoliczność dokonania sprawdzenia tachografu w dniu [...] kwietnia 2013 r. Dowód ten, a w konsekwencji i fakt z niego wynikający, nie były zresztą kwestionowane przez organy. Zasadniczymi dowodami w sprawie są protokół kontroli drogowej i zatrzymane wykresówki. Protokół kontroli, sporządzony zgodnie z unormowaniami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. Nr 145, poz. 1184) oraz art. 68 i art. 69 k.p.a., ma przymiot dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Korzysta zatem z domniemania prawdziwości, a jego obalenie wymaga przeciwdowodu, którego skarżąca nie przedstawiła. Trzeba podkreślić, że dokument kontroli został podpisany przez kierowcę bez uwag.

Na tle kompletnych, zdaniem Sądu, ustaleń stanu faktycznego sprawy, ocena zgromadzonego przez organy materiału dowodowego jest wszechstronna, racjonalna, obejmuje całokształt dowodów, w tym zaprezentowanych przez stronę skarżącą i nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. Uzasadnienia decyzji są prawidłowe w warstwie faktycznej i części prezentującej wyjaśnienie podstaw prawnych. W motywach pisemnych decyzji wydanej w postępowaniu drugiej instancji odniesiono się do zarzutów odwołania.

Zarzuty skargi o wybiórczym potraktowaniu zebranego materiału dowodowego oraz o pozornym jego zbadaniu nie korespondują z lekturą akt administracyjnych sprawy oraz z tekstem kwestionowanych uzasadnień, spełniających wymogi ustawowe zakreślone normą przepisu art. 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego.

W zakresie zarzutu niezagwarantowania stronie czynnego udziału w postępowaniu, należy zauważyć, że w fazie postępowania przed organem pierwszej instancji stronę powiadomiono w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. o przysługujących jej prawach i z możliwości tej strona skarżąca skorzystała składając do organu pismo z dnia [...] sierpnia 2013 r. zawierające wyjaśnienia i wniosek dowodowy, dotyczący wspomnianej faktury VAT na okoliczność sprawdzenia tachografu w dniu [...] kwietnia 2013 r. W aktach wprawdzie brak potwierdzenia wypełnienia powinności wynikającej z komentowanego przepisu proceduralnego przez organ odwoławczy, jednakże to naruszenie nie miało istotnego charakteru i nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy albowiem materiał dowodowy został w sposób kompletny zebrany już w toku postępowania przed pierwszą instancją zaś treść wyjaśnień strony skarżącej oraz formułowanych przez nią zarzutów pozostaje w zasadzie jednakowa od początku trwającego postępowania administracyjnego. Strona skarżąca nie powoływała się również na okoliczność uniemożliwienia jej przedstawienia przed organem drugiej instancji dodatkowych dowodów. Według utrwalonego natomiast w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu, warunkiem uznania za skuteczny zarzutu naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. jest wykazanie przez stronę, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła dokonać lub jakiego dowodu nie była w stanie przedstawić oraz jaki miało to wpływ na wynik sprawy. Omawianego wszakże zarzutu skargi strona nie wsparła stosownym uzasadnieniem.

Skoro Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych wyżej norm postępowania, to tym samym nie znalazły usprawiedliwienia zarzuty o uchybieniu przepisów art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a.

Nie zasługują również na uwzględnienie argumenty skargi, że do popełnienia naruszeń doszło na skutek zdarzeń i okoliczności, na które skarżąca strona nie miała wpływu i których nie mogła przewidzieć. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że odpowiedzialność administracyjna określona w przepisach ustawy o transporcie drogowym nie ma charakteru automatycznego. Naruszający przepisy może się uwolnić od tej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić (wyrok WSA w Gliwicach z 20 czerwca 2012 r., II SA/Gl 349/12; LEX nr 1234227). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek z art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym spoczywa na przedsiębiorcy wykonującym transport drogowy.

Przesłanki egzoneracyjne określone w przepisie art. 92c ustawy o transporcie drogowym nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Przestrzeganie reguł normatywnych określających wymogi w zakresie legalizacji tachografów oraz rejestrowania na wykresówce wskazań w zakresie przebytej drogi należą do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową. W badanej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że nieprzestrzeganie tych powinności było spowodowane okolicznościami niezależnymi od niej bądź powstały mimo odpowiedniej organizacji i dyscypliny pracy. W szczególności nie poparła swego twierdzenia o braku zgłoszenia przez kierowcę usterki tachografu żadnym dowodem, na podstawie którego można byłoby wywieść, że fakt taki rzeczywiście zaistniał i to pomimo dochowania należytej staranności w organizacji pracy przedsiębiorcy.

Abstrahując od tego kontekstu, godzi się podkreślić, że rozważny przedsiębiorca winien przewidywać, iż urządzenia techniczne, w tym rejestrujące, mogą ulec uszkodzeniu, działać nieprawidłowo, i w celu zapobieżenia takim przypadkom powinien w przedsiębiorstwie wdrożyć funkcjonującą na bieżąco kontrolę wewnętrzną i zapewnić nadzór – obejmujący również wykonywanie przez zatrudnionych pracowników (kierowców) swych obowiązków przy wykonywaniu przewozu drogowego. Jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. II GSK 137/12 z dnia 17 kwietnia 2013 r. (LEX nr 1337086) - działanie kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę nie może być zakwalifikowane jako okoliczności spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności.

W tym świetle trafnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Wobec bezzasadności zarzutów skargi, braku naruszeń prawa procesowego lub materialnego, skargę oddalono na mocy art. 151 p.p.s.a.