Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1188/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1,  ust. 2 pkt 1,  ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 576
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Olga Żurawska – Matusiak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P.D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Wa 1188//14

UZASADNIENIE

Raportem z dnia [...] września 2013 r. P. D. zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Potrzebę posiadania broni uzasadniał tym, iż od [...] grudnia 1999 r. pełni służbę w Samodzielnym Pododdziale Antyterrorystycznym Policji w B., zaś podczas służby wielokrotnie brał udział w akcjach i operacjach bojowych wymierzonych przeciwko członkom zorganizowanych grup przestępczych o charakterze zbrojnym. Zdarzało się, że przestępcy podczas zatrzymywania lub w toku procesu karnego, kierowali groźby pod jego adresem. Wskazał również, że często w takich działaniach brał udział w ubraniu cywilnym, co umożliwiało jego identyfikację.

[...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., na podstawie art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j.t. Dz. U.z 2012 r., poz. 576 ze zm.), odmówił P. D wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej w celu ochrony osobistej.

W uzasadnieniu podał, iż zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, organ Policji wydaje pozwolenia na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni, przy czym w przypadku broni palnej do ochrony osobistej, za ważną przyczynę uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstawy do uznania o stałym, realnym i ponadprzeciętnym zagrożeniu życia lub zdrowia wnioskodawcy lub jego rodziny. Zdarzenia związane z wypowiadaniem gróźb, które miały miejsce w związku z wykonywaną służbą w Policji, we wszystkich przypadkach były kierowane do grupy funkcjonariuszy biorących udział w akcji, a nie jednoosobowo do strony, co wynika z protokołu jej przesłuchania. W ocenie organu obawy o własne bezpieczeństwo, jak i o bezpieczeństwo rodziny, wynikające z charakteru dotychczas wykonywanej pracy, są subiektywne.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. D. zarzucił jej naruszenie:

1. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 1 oraz art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż w odniesieniu do odwołującego nie zachodzi stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że pełniąc służbę w Policji wykonywał jedne z najbardziej niebezpiecznych zadań, często bez osłony twarzy, co w konsekwencji powodowało takie zagrożenie nie tylko w czasie służby, lecz również poza nią,

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 kpa polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie,

3. art. 8 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, co nastąpiło przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji w postaci zbyt ogólnikowych stwierdzeń oraz nieodniesienie się do konkretnych okoliczności stanu faktycznego, uniemożliwiając w ten sposób kontrolę zaskarżonej decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o:

1. dopuszczenie dowodu z oświadczeń D. Z., J. D. oraz W. B., na okoliczność istnienia stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia dla życia i zdrowia odwołującego i jego najbliższej rodziny,

2. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w celu należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym:

a) ponowne dopuszczenie dowodu z przesłuchania P. D. w charakterze strony na okoliczność istnienia stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia dla zdrowia i życia odwołującego oraz jego najbliżej rodziny,

b) przesłuchanie w charakterze świadków D. Z., J. D. i W. B. na wskazaną okoliczność, ewentualnie o

3. zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie P. D. pozwolenia na posiadanie jednego egzemplarza broni palnej bojowej w celu ochrony osobistej.

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w przypadku odwołującego nie zachodzi przesłanka ważnej przyczyny posiadania broni w postaci stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia, określona w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, zaś jego obawa o bezpieczeństwo ma charakter subiektywny. Strona hipotetycznie zakłada bowiem, iż z uwagi na rodzaj pełnionej przez niego w przeszłości służby, również obecnie po przejściu na emeryturę, może dojść do zagrożenia jego życia i zdrowia ze strony środowisk przestępczych.

Organ zauważył, że w odpowiedzi na pismo organu pierwszej instancji skierowane do przełożonego strony o udzielenie informacji, czy zgłaszała ona podczas służby kierowane pod jej adresem groźby karalne, uporczywe nękanie (np. telefony, obserwacja mieszkania przez nieznane jej osoby) oraz inne zdarzenia, które mogłyby świadczyć o stałym, realnym i ponadprzeciętnym zagrożeniu zdrowia, życia lub mienia, przełożony poinformował, że w okresie pełnienia służby w Samodzielnym Pododdziale Antyterrorystycznym Policji w B., P. D. nie zawiadamiał ani ustnie ani pisemnie o tego typu zdarzeniach. Ponadto zainteresowany podczas przesłuchania w charakterze strony wskazał, iż nie doszło do żadnych sytuacji, które wzbudziłyby obawę o życie lub zdrowie jego bądź osób mu najbliższych.

Komendant Główny Policji stwierdził w związku z tym, że załączone do odwołania oświadczenia kolegów, z którymi zainteresowany pełnił służbę, nie zawierają żadnych nowych okoliczności, a są jedynie powieleniem stanowiska wnioskodawcy zawartego w raporcie z [...] września 2013 r., protokole jego przesłuchania oraz w odwołaniu. Z tego też względu zdaniem organu przesłuchania wskazanych świadków oraz ponowne przesłuchanie wnioskodawcy w charakterze strony zmierzałoby jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Organ podkreślił, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na broń, właściwy organ Policji bada realne i obiektywne zagrożenie dla życia i zdrowia wnioskodawcy i nie może kierować się tylko jego subiektywnymi odczuciami i ewentualnymi obawami, gdyż w przeciwnym wypadku byłby zobowiązany wydać pozwolenie każdemu, kto chciałby posiadać broń do ochrony osobistej, co byłoby sprzeczne z reglamentacyjnym charakterem ustawy o broni i amunicji.

Takie stanowisko organów Policji znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2003 r., sygn. akt IIISA 1857/01 (niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się również, że sam rodzaj wykonywanej pracy (...) nie uzasadnia wydania pozwolenia na broń, bowiem istotne jest przede wszystkim wykazanie przez wnioskodawcę, że znajduje się on w sytuacji stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia. Oznacza to w konsekwencji, że nawet służba w Policji, a także w innych służbach ochrony państwa, nie stanowi samoistnej przesłanki wydania pozwolenia na broń.

Z zebranego w sprawie materiału wynika zaś, że argumenty zawarte w odwołaniu odnoszące się do kwestii zagrożenia życia lub zdrowia zainteresowanego ze względu na rodzaj pełnionej służby, nie znajdują potwierdzenia.

Komendant Główny Policji wskazał jednocześnie, że oprócz broni palnej istnieją inne skuteczne środki służące do ochrony osobistej, które nie wymagają uzyskania pozwolenia, np. ręczny miotacz gazu czy paralizator elektryczny o określonych parametrach.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. D. reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił jej rażące naruszenie prawa, w tym:

1. art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa wobec uchylenia się organu od obowiązku rozpatrzenia całego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez pominięcie przez organ dowodu z zeznań świadków D.Z., J. D. i W. B., którzy to świadkowie posiadają wiedzę odnośnie istnienia stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia dla życia i zdrowia skarżącego oraz jego najbliższej rodziny,

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego zebranego w sprawie, wyrażającej się w:

- odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności twierdzeniom skarżącego poprzez uznanie, że jego obawy o bezpieczeństwo własne i rodziny, mają charakter subiektywny,

- uznaniu, że miejsce zamieszkania skarżącego nie należy do miejsc zagrożonych przestępczością w sposób ponadprzeciętny, która to okoliczność nie jest podstawą do przyjęcia, że skarżący może czuć się bezpiecznie i brak jest zagrożenia jego życia i zdrowia,

- wskazaniu na ryzyko zawodowe związane ze służbą w Policji, podczas gdy obecna sytuacja skarżącego znacząco się zmieniła w związku z jego przejściem na emeryturę, lecz ryzyko związane z wykonywanym zawodem trwa nadal, a nawet jest większe, ponieważ najgroźniejsi przestępcy, których kiedyś zatrzymywał, kończą odbywanie kary,

3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 1 oraz art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że w odniesieniu do skarżącego nie zachodzi stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub zmienia w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż pełniąc służbę w Policji wykonywał jedne z najbardziej niebezpiecznych zadań, często bez osłony twarzy, powodujących w konsekwencji realne zagrożenie dla jego życia i zdrowia, nie tylko w czasie pełnienia służby, lecz również w czasie wolnym.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania, a nadto zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.). Stosownie do jego treści, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni (ust. 1). Pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach ochrony osobistej (ust. 2 pkt 1). Za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1, uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia – dla pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej, osób i mienia (ust. 3 pkt 1). Oznacza to, że organ Policji jest zobligowany do wydania pozwolenia na broń osobie, która spełnia wymogi ustawowe. Jego rola sprowadza się więc w istocie do zbadania, czy w określonym stanie faktycznym wnioskodawca przedstawił ważną przyczynę posiadania broni przy założeniu, że nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Jednocześnie podkreślenia wymaga okoliczność, iż prawo do posiadania broni jest w polskim systemie prawa ściśle reglamentowane w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego i w żadnym przypadku nie może być zaliczane do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (por. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2009 r., sygn.. akt II OPS 4/09, ONSA i WSA 2010 r., Nr 1, poz. 5). Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym prawo Unii Europejskiej. Poza wypadkami określonymi ustawowo, nabywanie i posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Pozwolenie na broń palną jest zatem uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2012 r., sygn.. akt II SA/Wa 2807/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe względy muszą być brane pod uwagę przy wykładni pojęć niedookreślonych, którymi posługuje się ustawodawca w ustawie o broni i amunicji, w tym, w przepisie art. 10 ust. 3 pkt 1. Sądy administracyjne dokonując interpretacji wskazanego przepisu przyjmują, że: "Zagrożenie życia, zdrowia lub mienia stanowią ważną przyczynę posiadania broni, o którym mowa w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, aby można było uznać je za stałe, musi się przejawiać permanentnością i aktualnością, zaś jego realność musi być rzeczywista i obiektywna, a nie nacechowana subiektywnością; natomiast ponadprzeciętność nie może sprowadzać się do sytuacji hipotetycznej, lecz musi być nadzwyczajna i niepowszednia. Brak poczucia bezpieczeństwa i to z różnych powodów, deklaruje bowiem bardzo wiele osób. Jednakże nie oznacza to obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpi, zaś ocena w tych sprawach należy do organów Policji, które mogą prowadzić w tym względzie mniej lub bardziej rygorystyczną >>politykę<<" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn.. akt II SA/Wa 739/13, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wskazuje się również, że wymóg "ponadprzeciętności", o którym mowa w art. 10 ust. 3, pkt 1 ustawy o broni i amunicji, musi być odnoszony do konkretnego stanowiska, ustalonego według określonych cech relewantnych, nie zaś względem ogółu obywateli. Natomiast stopień zagrożenia musi być proporcjonalny, tak aby wydanie pozwolenia na broń było odpowiednim środkiem prewencyjnym i obronnym przed nim (por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2012 r., sygn.. akt II SA/Wa 2603/11, publ. jak wyżej).

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że P. D. nie wykazał ważnej przyczyny posiadania broni w rozumieniu art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. Konieczność posiadania broni palnej w celu ochrony osobistej skarżący uzasadnił bowiem tym, że od [...] grudnia 1999 r. pełni służbę w Samodzielnym Pododdziale Antyterrorystycznym Policji w B., podczas której wielokrotnie brał udział w akcjach i operacjach bojowych wymierzonych przeciwko członkom zorganizowanych grup przestępczych o charakterze zbrojnym, a przestępcy w trakcie zatrzymywania bądź w toku procesu karnego formułowali pod jego adresem groźby. Ponadto w takich działaniach brał często udział w ubraniu cywilnym, co umożliwiało jego identyfikację. Natomiast skarżący przesłuchany w charakterze strony postępowania przed organem pierwszej instancji stwierdził, że groźby te nie były skierowane konkretnie do niego, ale do wszystkich funkcjonariuszy biorących udział w ochronie prokuratora. Podał również, że w jego miejscu zamieszkania nie zdarzały się żadne sytuacje, które wzbudziły obawę o życie i zdrowie jego i rodziny. Nadto przełożony służbowy skarżącego na zapytanie organu, czy wymieniony zgłaszał kierowane pod jego adresem groźby karalne, uporczywe nękanie oraz inne zdarzenia mogące świadczyć o stałym, realnym i ponadprzeciętnym zagrożeniu życia, zdrowia lub mienia skarżącego odpowiedział, że P. D. nie zawiadamiał w trakcie służby w Policji ani ustnie, ani pisemnie o jakichkolwiek groźbach czy innych formach nękania przez osoby ze środowisk przestępczych.

Oznacza to, że obawa skarżącego o bezpieczeństwo własne oraz najbliższej rodziny, ma charakter subiektywny, a nie realny. Jednocześnie zagrożenie życia, zdrowia lub mienia jest czysto hipotetyczne, skoro podczas przesłuchania w charakterze strony skarżący stwierdził: "Moi znajomi, a mam ich bardzo wielu, niezwiązani z pracą w Policji ostatnio poinformowali mnie, że >>na mieście chodzą pogłoski o tym, że członkowie zorganizowanych grup przestępczych szykują się na wymierzenie sprawiedliwości na funkcjonariuszach AT odchodzących na emeryturę w tym roku<<".

Warto zwrócić też uwagę na to, że skarżący wniosek o wydanie pozwolenia na broń w celu ochrony osobistej złożył w dniu [...] września 2013 r., a więc jeszcze pozostając w służbie w Policji, z której zwolniony został z dniem [...] grudnia 2013 r. Wskazane okoliczności także świadczą, że zagrożenie życia, zdrowia lub mienia miało charakter hipotetyczny i mogło ewentualnie nastąpić po przejściu na emeryturę.

Podkreślenia wymaga również fakt, że w trakcie służby w Policji skarżący nie przechowywał służbowej broni palnej w miejscu zamieszkania. Co prawda decyzję w tym zakresie podjął przełożony, jednak oczywiste jest, iż w przypadku realnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia funkcjonariusza, nie byłoby przeszkód w jej zmianie. Skarżący stwierdził ponadto podczas przesłuchania, że chciałby uzyskać pozwolenie na broń przed wystąpieniem sytuacji zagrażającej jemu i rodzinie.

Z powyższego wynika więc, że nie mogło być mowy o występowaniu wówczas przesłanki stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia zdrowia, życia lub mienia skarżącego oraz jego rodziny, a sytuacja ta nie uległa zmianie w toku postępowania. W tych okolicznościach nie jest trafny zarzut naruszenia przepisów art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 1 oraz art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną ich wykładnię skutkującą odmową wydania skarżącemu pozwolenia na broń. Nie jest uprawniony również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegający na dowolnej ocenie materiału dowodowego.

Także zarzut naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa polegający na odstąpieniu od obowiązku rozpatrzenia całego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez pominięcie zeznań świadków D. Z., J. D. i W.B., należy ocenić jako chybiony. Wskazani świadkowie mieliby potwierdzić, iż życie skarżącego jest stale, realnie i ponadprzeciętnie zagrożone. Jednakże z oświadczeń wymienionych osób, kolegów skarżącego ze służby w Policji, załączonych do odwołania wynika, że nie zawierają one żadnych nowych okoliczności mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Oświadczenia te powielają twierdzenia skarżącego zawarte tak we wniosku o wydanie pozwolenia na broń, jak i w protokole przesłuchania skarżącego w charakterze strony.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.