Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1484/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1484/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010r., sprawy ze skargi W. Spółka z o.o. w K., na interpretację indywidualną Ministra Finansów, z dnia 1 kwietnia 2008r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 457 zł(czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) .


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia 2 stycznia 2008r. "W" sp. z o.o. w K. zwróciła się o wydanie interpretacji przepisów w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów zapłaconego odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy najmu nieruchomości.

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Spółka zakupiła nieruchomość, którą wynajmowała innej firmie. Co miesiąc wystawiana była faktura sprzedaży za wynajem. Nieruchomość wymagała dużych nakładów inwestycyjnych. Po zakończeniu inwestycji obecny najemca nie był w stanie zapłacić większego czynszu, innych ofert Spółka nie posiadała, a nieruchomość położona była w niezbyt atrakcyjnym miejscu. Gdy pojawił się kupiec na tą nieruchomość, Spółka stwierdziła, że to będzie lepsze rozwiązanie niż wynajem, mimo że związana była jeszcze umową najmu na pół roku. Podjęła decyzję o sprzedaży. W związku z wcześniejszym rozwiązaniem umowy najmu Spółka zapłaciła odszkodowanie. Jednak ten koszt związany był z uzyskaniem przychodów (faktura sprzedaży nieruchomości), a więc został uznany przez Spółkę za podatkowy. Niedokonanie sprzedaży tej nieruchomości skutkowałoby stratą. Nie można było czekać pół roku aż skończy się umowa najmu - kupiec zdecydowany był kupić to w ciągu miesiąca.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

czy zapłacone odszkodowanie Spółka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

Zdaniem wnioskodawcy, zapłacone odszkodowanie jest kosztem uzyskania przychodów (faktura sprzedaży nieruchomości).

Interpretacją indywidualną z dnia 1 kwietnia 2008r. znak: [...], Minister Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) uznał stanowisko przedstawione we wniosku za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu organ wskazując na treść art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) podał, iż aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, to pomiędzy tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowo -skutkowy tego typu, że poniesiony wydatek ma wpływ lub może mieć wpływ na powstanie czy też zwiększenie przychodu. Odszkodowania są sposobem naprawienia szkody, w tym m.in. szkody powstałej na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu nie miało na celu uzyskania przychodu (źródło przychodu w postaci miesięcznego czynszu zostało zlikwidowane), ale jedynie zapobieżenia stracie - to kwestia ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, którego negatywnych konsekwencji finansowych nie można przenosić na zmniejszenie obciążeń podatkowych.

Zatem uznanie za koszt uzyskania przychodów odszkodowania poniesionego w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umowy najmu przez najemcę, dokonanym w celu zapobieżenia stracie, a więc nie mającego na celu uzyskania przychodu byłoby sprzeczne z regulacjami wynikającymi z art. 15 ust. 1 w/w ustawy.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2008r. wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.

Organ podatkowy pismem z dnia 14 maja 2008r. udzielił odpowiedzi na w/w wezwanie, stwierdzając brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

"W" sp. z o.o. w K. złożyła skargę na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie:

- art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez przyjęcie, że odszkodowanie uiszczone przez podatnika a wynikające ze wcześniejszego rozwiązania stosunku najmu nieruchomości którą to nieruchomość podatnik zbył a warunkiem zbycia było nieobciążenie zbywanej nieruchomości prawami osób trzecich, mieści się w definicji kary umownej i odszkodowania nie uważanego za koszty uzyskania przychodów

- art. 15 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez uznanie, że zapłata odszkodowania dokonana w w/w warunkach nie miała na celu uzyskania przychodów wobec braku związku przyczynowego pomiędzy zbyciem nieruchomości a zapłatą odszkodowania podczas gdy warunkiem (korzystnego dla skarżącego) zbycia nieruchomości było jej zbycie bez obciążeń prawami osób trzecich co spowodowało konieczność rozwiązania umowy najmu przed upływem okresu na jaki zawarto umowę, przy czym rozwiązanie umowy łączyło się z zapłatą odszkodowania wobec czego uznać należy bezpośredni związek zapłaty odszkodowania z uzyskaniem przychodów z tytułu zbycia nieruchomości.

W oparciu o powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2009r. sygn. akt I SA/Kr 1556/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną interpretację.

W wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej działającego w imieniu Ministra Finansów, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 września 2010r. II FSK 879/09 uchylił wyrok z dnia 20 stycznia 2009r.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na uchwałę składu całej Izby Finansowej z dnia 14 grudnia 2009 r. II FPS 7/09, w myśl której w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 r. pojęcie niewydanie interpretacji, użyte w art. 14o § 1 Ordynacji podatkowej, nie oznacza braku jej doręczenia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 14 powołanej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem stanowisko prezentowane w przedmiotowej interpretacji narusza przepisy prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy. Skarżąca wywodziła, że w przedstawionym przez nią we wniosku stanie faktycznym powinien znaleźć zastosowanie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.). W myśl tego przepisu kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Jest poza sporem , że rodzaj kosztów wskazanych przez skarżącą nie został wyszczególniony w wyłączeniach z art. 16 ust. 1 powyższej ustawy. Tym bardziej zatem przedmiotem oceny prawnej stanowiska strony w niniejszej sprawie winna stać się kwestia, czy odszkodowanie umowne wypłacone najemcy w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy najmu, zawartej na czas określony, bez możliwości wcześniejszego wypowiedzenia, może być uznane za koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości w sytuacji, gdy nabywca nieruchomości uzależnił zawarcie umowy kupna-sprzedaży od jej opuszczenia przez dotychczasowego najemcę. W ocenie sądu zakwestionowanie stanowiska strony skarżącej o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego między wypłatą odszkodowania najemcy a przychodem ze sprzedaży nieruchomości nie było w okolicznościach sprawy uzasadnione. Skoro podatnik uznał, że korzystniejsze i bardziej racjonalne z punktu widzenia prowadzonej przezeń działalności gospodarczej będzie uzyskanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości w relacji do przychodu z najmu, to brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania celowości podejmowanych przez niego działań mających na względzie doprowadzenie do realizacji umowy sprzedaży nieruchomości. W realiach spraw "interpretacyjnych" organy podatkowe nie mają możliwości podważania stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, jednakże interpretacja wiąże organ podatkowy tylko w stanie sprawy przedstawionym we wniosku, przyjętym za podstawę stanowiska organu (art. 14b § 2 O.p.). Skoro w niniejszej sprawie skarżąca Spółka twierdziła, że bez wypłaty odszkodowania za odstąpienie od umowy najemca nie wyraziłby zgody na opuszczenie nieruchomości i wydanie jej właścicielowi, a ten z kolei nie mógłby jej sprzedać, to należało podzielić stanowisko strony, że poniesiony przez nią koszt odszkodowania za natychmiastowe rozwiązanie umowy najmu pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z przychodem ze sprzedaży nieruchomości, czyli spełnia przewidziany w art. 15 ust. 1 ustawy warunek zaliczenia go do kosztów uzyskania przychodu. ( tak : NSA w wyroku z 20.03.2009 r. II FSK 1915 / 07 ) Tym samym organ dokonujący interpretacji niedopuszczalnie zawęził związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy oboma zdarzeniami (wypłacenie odszkodowania i zawarcie nowej umowy) , nie uznając poniesionego wydatku za koszt uzyskania przychodu, a tym samym naruszył art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.). Ponownie dokonując interpretacji organ podatkowy uwzględni przedstawione wyżej wskazania.

Orzeczono zatem jak w sentencji wyroku w oparciu więc o art. 145 §1 p. 1 lit. a powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i, o kosztach rozstrzygając na podstawie art.200 tejże.